Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 279/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23,
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 52 par. 3, art. 53 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 922, art. 925.
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. W. na czynność Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów przechowywania broni w depozycie Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi czynność, Opolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji w Opolu, polegającą na wystosowaniu do skarżącego W. W. zawiadomienia o obowiązku uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym, wyrażona w piśmie z dnia [...], nr [...], które określało wysokość zobowiązania W. W. z tytułu opłaty związanej z całości kosztów tj. w wysokości 7936,64 zł i wzywało zobowiązanego do jej uregulowania w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia.

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie przed organami administracji publicznej, które miało następujący przebieg:

W dniu 29 lipca 2002 r. J. W. przekazał do depozytu policyjnego dwie sztuki broni myśliwskiej, a to dubeltówkę o nr [...] oraz bok śrutowy kaliber [...] marki [...] o nr [...]. Deponujący broń J. W. zmarł w dniu 23 listopada 2002r.

Sąd Rejonowy w O., Wydział I Cywilny, postanowieniem z dnia [...] stwierdził, że spadek po J. W. nabył w całości na podstawie ustawy syn spadkodawcy W. W.. Informację powyższą uzyskał organ w dniu 28 sierpnia 2008r.

Pismem datowanym na dzień 24 czerwca 2008r. Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych poinformował skarżącego o fakcie zdeponowania przez zmarłego J. W. 2 sztuk broni palnej oraz o obowiązku ponoszenia kosztów związanych ze zdeponowanej tejże broni oraz o możliwości podjęcia czynności dotyczących zdeponowanej broni. Zawiadomienie doręczone zostało skarżącemu w dniu 3 listopada 2008r.

Pismem z dnia 25 lutego 2009r. Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu powiadomił W. W. o terminie i miejscu dokonania komisyjnej oceny stanu technicznego zdeponowanej broni. Wskazując, iż ocena ta odbędzie się w okresie od 23 do 27 marca 2009 r., organ pouczył adresata pisma o prawach, jakie w związku z dokonaniem tej czynności przysługują osobie składającej broń do depozytu lub właścicielowi- spadkobiercy broni.

Ocena stanu technicznego broni przeprowadzona została w dniu 26 marca 2009 r., a jej przeprowadzenie potwierdzono sporządzonym w tym dniu protokołem.

Pismem z dnia 27 marca 2009r. Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu wezwał W. W. do odbioru zdeponowanej w depozycie broni, bądź jej zbycie. Poinformował także stronę, iż stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy koszty zdeponowania broni ponosi osoba deponująca broń, a opłata za przechowywanie broni wynosi 2,42zł za każdą dobę. Pouczył jednocześnie adresata, że niepodjęcie depozytu w terminie 3 lat od dnia doręczenia wezwania będzie podstawą do złożenia do sądu wniosku o jego likwidację

Pismem z dnia 4 maja 2009r. skarżący wniósł o zniszczenie zdeponowanej broni.

Pismem z dnia [...], adresowanym do W. W., Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu, przedstawił wyliczenie opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym w okresie od dnia 29 lipca 2003 r. do dnia 4 maja 2009 r., określając jej wysokość na kwotę 7936,64 zł. Jednocześnie organ stwierdził, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w O. W. W. jest jedynym spadkobiercą J. W. i tym samym zobowiązany jest pokryć koszty przechowywania zdeponowanej broni. Organ wezwał jednocześnie skarżącego do uiszczenia kosztów związanych ze zdeponowanej broni w terminie 14 dni, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że wniosek o zniszczenie broni wpłynął po upływie roku od dnia złożenia broni do depozytu. Wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o broni i amunicji, koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba deponująca broń. Opłaty w tym zakresie pobierane są po upływie roku od dnia złożenia broni do depozytu, a koszty w tym zakresie ponosi również osoba, która stała się spadkobiercą osoby deponującej broń. Jako podstawę wyliczenia opłaty wskazano w piśmie przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie. Dodatkowo też pouczono o możliwości złożenia wniosku o rozłożenie należności na 36 rat.

Kwestionując stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia [...] i nie zgadzając się z naliczeniem opłaty, w piśmie z dnia 1 czerwca 2009r., zatytułowanym odwołanie, skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, administracyjnego to: art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak ustawowych elementów decyzji, jak również nierozstrzygnięci sprawy co do jej istoty, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił mocy i wiarygodności dowodowej, art. 6 K.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sposób niezgodny z przepisami prawa i zasadami gwarantowanymi przez Konstytucję RP, art. 7 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w sposób naruszający słuszny interes społeczny i słuszny interes obywateli, art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach prawnych i faktycznych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, art. 15 K.p.a. poprzez zakwestionowanie zasady dwuinstancyjności postępowania i zatajenie możliwości wniesienia środka zaskarżenia, a także zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 23 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie decyzji w całości i jej zmianę poprzez wydanie orzeczenia stwierdzającego, że na skarżącym nie ciąży obowiązek wniesienia opłat administracyjnych za depozyt broni. W uzasadnienie skarżący dowodził, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji, są decyzjami, pomimo nie posiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 K.p.a. Zaskarżone pismo jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 K.p.a., albowiem w sposób władczy rozstrzyga o obowiązkach W. W. w konkretnej i indywidualnej sprawie administracyjnej. Zapadła decyzja nie zawiera jednak koniecznych jej elementów, a nadto pozbawiona jest uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nadto organ administracji prowadząc postępowanie w sprawie naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego pozbawiając stronę konstytucyjnie chronionych praw. Wskazywał także skarżący, że ustawa o broni wprowadza szczegółową regulację w zakresie zasad posiadania broni, w tym regulacje w zakresie jej deponowania i wnoszenia opłat za ten depozyt. Katalog podmiotów, na których ciąży obowiązek ponoszenia opłat został określony w art. 23 ustawy o broni i amunicji i stanowi listę zamkniętą. Skarżący nie był posiadaczem broni po zmarłym J. W., ani też tym bardziej jej deponentem. O fakcie zdeponowania broni dowiedział się na podstawie pisma z dnia 24 czerwca 2008r. Zaistniały, zatem w niniejszej sprawie stan faktyczny nie pozwala na obciążenie skarżącego opłatami administracyjnymi za depozyt broni.

Pismem z dnia 10 czerwca 2009r., organ poinformował skarżącego, że art. 107 K.p.a. nie stanowi samoistnej podstawy do wydania decyzji. Organ wyjaśnił przy tym, że pismo z dnia [...] stanowiło wyłącznie wezwanie do dobrowolnego wykonania zobowiązania wynikającego z przechowywania broni w depozycie policji. Organ ponownie wezwał adresata pisma do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie, w kwocie 7936,64 zł, informując jednocześnie, że pismo to należy traktować jako upomnienie – ponowne wezwanie do wykonania obowiązku – zgodnie z art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

W dniu 17 czerwca 2009r. do organu wpłynął wniosek W. W. datowany na dzień 15 czerwca 2009r., w którym żądał on przekazania odwołania do adresata to jest Komendanta Głównego Policji oraz wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozstrzygnięcia czy, a jeżeli tak, to na jakiej podstawie i w jakim zakresie ciąży na W. W. obowiązek ponoszenia opłat za depozyt broni złożonej przez zmarłego J. W. Wnioskodawca dowodził, że nałożenie obowiązku na osobę trzecią, która nie była deponentem broni i amunicji wymaga dokładnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych, a także ustalenia w sposób jednoznaczny podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia. Kwestie te mogą być należycie wyjaśnione tylko i wyłącznie w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego

Pismem z dnia 15 lipca 2009r. W. W., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na czynność polegającą na wystosowaniu pisma dotyczącego obowiązków wynikających z przepisów prawa, zarzucając organowi naruszenie:

- art. 6 K.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sposób niezgodny zobowiązującymi przepisami prawa i zasadami zagwarantowanymi przez Konstytucję RP;

- art. 7 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w sposób naruszający słuszny interes społeczny i słuszny interes strony;

- art. 9 K.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach prawnych i faktycznych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony;

- art. 15 K.p.a. poprzez zakwestionowanie zasady dwuinstancyjności postępowania i zatajenie możliwości wniesienia środka zaskarżenia

- art. 104 K.p.a., poprzez brak wydania decyzji w sprawie;

- art. 61 K.p.a., poprzez brak rozpoznania wniosku w przedmiocie czy a jeżeli tak, to na jakiej podstawie i w jakim zakresie ciąży na W. W. obowiązek ponoszenia opłat za depozyt broni złożonej przez zmarłego J. W. i pomimo braku tego wniosku skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił nadto aktowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 23 ustawy o broni i amunicji. Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia wniósł o orzeczenie, że na skarżącym nie ciąży obowiązek ponoszenia opłat administracyjnych za depozyt broni po zmarłym J. W.

W uzasadnieniu stanowiska skarżący dowodził, że nie jest adresatem obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa i stąd też ewentualne obciążenie go opłatami za depozyt broni może nastąpić po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i wydanie w tym względzie decyzji administracyjnej. W ocenie skarżącego zaskarżone pismo z dnia [...] jest w istocie nakazem płatniczym, a więc decyzją administracyjną. Akcentując naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisów art. 23 ustawy o broni i amunicji skarżący powtórzył zarzuty zawarte w piśmie zatytułowanym odwołanie.

Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, w odpowiedzi na skargę, wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z uwagi na brak podstaw do uznania zaskarżonego pisma za akt lub czynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w myśl art. 53 § 2 P.p.s.a., wniesienie skargi na akt lub czynność określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a wymaga uprzedniego doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto, zaskarżone pismo nie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Nie stanowi ono również decyzji administracyjnej, a w sprawie skarżącego nie prowadzono żadnego postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił, że organy jednostek deponujących broń i amunicję nie są uprawnione do wydawania decyzji wymiarowych na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, co skutkuje brakiem możliwości zastosowania przepisów działu III Ordynacji w odniesieniu do opłat za przechowywanie broni i amunicji w depozycie Policji. Zaskarżone pismo ma, zatem charakter informacyjny, a zobowiązany bez jakiegokolwiek wezwania winien sam naliczyć i wpłacić należność za przechowywanie broni, gdyż wynika to z przepisów prawa. Brak wpłaty należności stanowi zaś podstawę do wysłania upomnienia w trybie postępowania o egzekucji w administracji, na które nie przysługuje odwołanie, ani skarga.

Skarżący w piśmie z dnia 29 października 2009r. podtrzymał swoje stanowisko, że nie jest adresatem obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa. Przyznał, że jest następcą prawnym w odniesieniu do majątku po zmarłym J. W., a zaskarżone pismo z dnia [...] jest w istocie nakazem płatniczym, który w sposób władczy rozstrzyga o obowiązkach dowolnie wskazanej osoby, bez możliwości wniesienia środka zaskarżenia, ani bez poddania go kontroli legalności. Takie podejście pozbawia faktycznie stronę jakichkolwiek gwarancji ochrony prawnej. Zauważył przy tym skarżący, że w państwie prawa postępowanie egzekucyjne może być wszczęte jedynie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, ostatecznej decyzji administracyjnej lub w celu realizacji obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa. Akcentował także skarżący, że wobec brzmienia art. 140 K.c. na treść prawa własności składa się wyłącznie prawo do korzystania z rzeczy i pobierania pożytków oraz rozporządzania rzeczą. Wskazując na powyższe skarżący stwierdził, że posiadanie jest jedynie stanem faktycznym wyrażającym się w wykonywaniu rzeczywistego władztwa nad rzeczą, a tym samym, w związku z powyższym, nie był ani posiadaczem broni, ani tym bardziej jej deponentem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na czynność organu administracji publicznej polegającą na wezwaniu skarżącego do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym. W pierwszej kolejności należało, zatem odnieść się do kwestii dopuszczalności niniejszej skargi i warunków formalnych umożliwiających jej wniesienie.

Wskazać w tym zakresie należy, że wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest dopuszczalne w sytuacji, gdy sprawa podlega kognicji tego sądu. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a., jak również art. 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. właściwość ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a. do właściwości sądów administracyjnych należy także orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. W myśl natomiast art. 4 P.p.s.a., o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, sądy administracyjne są właściwe również do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Zgodnie z powyższym, zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych obejmuje jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, iż w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z administracyjny stosunków prawnych.

W niniejszej sprawie w ocenie sądu uznać należało, że wystosowanie do skarżącego pisma zawiadamiającego o obowiązku uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym warunek określonej wysokości spełniało warunek w postaci bycia "innym niż określone w pkt 1 – 3 aktem lub czynnością", o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Na podstawie tego przepisu, wolą ustawodawcy było wszak objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te wprawdzie mogą (ale nie muszą) mieć charakter władczy, jednakże w żadnym przypadku nie stanowią władczych rozstrzygnięć, przewidzianych dla decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Podejmowane są one w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Koniecznym jest, więc odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienia lub obowiązki oznaczonego podmiotu administrowanego. Oznacza to, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu, przez "czynność" o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. należy rozumieć czynność materialno – techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Za czynność taką uznać z kolei należy wezwanie do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym.

Obowiązek uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni wynika z przepisu art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) – zwanej ustawą, określającego podmioty na które ustawodawca nałożył obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni. Powstaje on w wyniku zdeponowaniem broni, w związku z brakiem pozwolenia na broń będącym aktem administracyjnym, stanowiącym formę reglamentacji dostępu do broni i faktycznego nią władania. Jego podstawę stanowi stosunek administracyjny, który odmienny jest od stosunku cywilnoprawnego, gdzie strony będące partnerami mają równorzędną pozycję i w oparciu o przepisy prawa według własnego uznania, mogą kształtować treść łączącego je stosunku prawnego. Charakteryzuje się on tym, iż jedną z jego stron jest organ administracji publicznej, uprawniony na podstawie przepisów prawa do podjęcia aktu lub czynności dotyczących uprawnień i obowiązków regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego. W przypadku deponowania broni powstaje on w związku z brakiem pozwolenia na broń i wynikającą z tego konieczności złożenia jej do depozytu. W takim przypadku stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym bron do depozytu, a deponującym. Wyłączona przy tym jest swoboda stron w uregulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ustawa. W szczególności zaś w odniesieniu do osób określonych w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 23 ust. 2 ustawy, organ administracji na podstawie ust. 3 uprawniony jest do podjęcia działań, mających na celu pobranie opłat związanych z deponowaniem broni. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 zwrotu "opłaty są pobierane", podczas gdy w art. 23 ust. 1 mowa jest o ponoszeniu kosztów. Przedmiotowa opłata ma zatem charakter publicznoprawny i wynika wprost z ustawy. Organ jednostki, w której zdeponowano broń nie jest uprawniony do ustalenia lub określenia wysokości opłaty depozytowej, a tym samym i do wydania decyzji wymiarowej. Wysokość opłaty wynika wprost z przepisów prawa. W takim przypadku ustalenie opłaty jest czynnością materialno-techniczną dokonywaną w trybie pozaprocesowym przez właściwy organ, a tym samym wykluczony jest decyzyjny tryb ustalania tej opłaty. W tym zakresie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, którty stwierdził, że w sytuacji, gdy obowiązek uiszczenia opłaty wynika wprost z ustawy, a przepisy prawa materialnego nie przewidują załatwienia sprawy w drodze decyzji, dokonanie obliczenia opłaty powinno następować w drodze czynności materialno-technicznej typu wykonawczego, w trybie pozaprocesowym, lub w drodze samoobliczenia ( por. Wyroki NSA z dnia 19 lipca 1983r., sygn. akt II SA 771/83, NSA 1983, Nr 2, poz.61 oraz z dnia 17 grudnia 1985r., sygn. akt III SA 988/85 –ONSA 1985, Nr 2, poz. 38). Co więcej niewykonanie tego obowiązku może prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem będzie doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku związanego z kosztami zdeponowania broni.

Stwierdzić tym samym należy, że w przypadku obowiązku wynikającego z art. 23 ust.1 pkt 3 ustawy i zaistnienia okoliczności z art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy wystosowanie do podmiotu, na który mocą ustawy nałożony jest obowiązek, wezwania do jej uiszczenia, stanowi czynność materialno – techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zaznaczyć przy tym przyjdzie, że w świetle art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a praktycznego znaczenia nie ma zaliczenie pisma stanowiącego wezwanie do "aktów" lub "czynności", a to z uwagi na to, że nie stanowią one różnych form działania administracji.

Zgodnie z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżone wezwanie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jednocześnie, oceniając dopuszczalność skargi uznał, że stosowanie do art. 52 § 3 P.p.s.a., wymogi wezwania do usunięcia naruszenia prawa spełniało pismo skarżącego z dnia 1 czerwca 2009 r. Dostrzec przyjdzie, iż stanowiło ono odpowiedź na zaskarżone wezwanie, a przestawione w nim stanowisko strony wyrażało ocenę co do niezgodności z prawem podjętego przez organ działania. Bez znaczenia w tym zakresie pozostawała natomiast nazwa pisma nadana mu przez stronę. Skoro, zatem skarga wniesiona została w terminie, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a, Sąd uznał, że zaskarżona czynność winna podlegać ocenie na podstawie 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej czynności wykazała jednak, że odpowiada ona przepisom prawa.

Rozważania, co do dokonanej oceny rozpocząć należy od wskazania, że źródłem obowiązku uiszczenia opłat z tytułu przechowywania broni w depozycie Policji jest przepis art. 23 ustawy o broni i amunicji.

Zgodnie z tym, co wskazano, prawidłowo na gruncie niniejszej sprawy uznano, że skarżący obowiązany jest do poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni w myśl regulacji obowiązującej ustawy. Jak wynika z materiału dowodowego, broń przekazaną do depozytu policyjnego w dniu 29 lipca 2002r., skarżący nabył w drodze dziedziczenia po zmarłym dnia 23 listopada 2002r. J. W. Potwierdza to postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stwierdzające, że spadek po J. W. nabył w całości na podstawie ustawy syn spadkodawcy W. W.

Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej. Za osobę taką bez wątpienia uznać należy osobę, która nabyła tytuł własności broni w drodze dziedziczenia, przez co – w związku z tytułem własności - stała się jej posiadaczem i jednocześnie, wobec braku pozwolenia na faktyczne posiadanie broni jej broń została zdeponowana w depozycie policyjnym. Bez znaczenia przy tym dla spełnienia przesłanek podmiotowych z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy pozostaje fakt, iż bezpośrednio broń do depozytu przekazana została przez byłego właściciela. Za podmiot, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy nie można uznać jedynie właściciela, który dokonał czynności faktycznej złożenia broni w depozycie i wyłączyć z tego kręgu pozostałe osoby (podmioty), które w wyniku spadkobrania weszły w prawa i obowiązki osoby zmarłej. Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami (§ 2). Następstwo prawne po osobie zmarłej, inaczej zwane dziedziczeniem (sukcesją), ma charakter sukcesji uniwersalnej, jest to następstwo pod tytułem ogólnym, spadkobierca na mocy jednego zdarzenia, jakim jest otwarcie spadku, wstępuje w ogół praw i obowiązków osoby zmarłej (spadkodawcy), bez potrzeby podejmowania ze swojej strony dodatkowych czynności. Otwarcie spadku następuje zawsze w chwili śmierci osoby fizycznej, z tą też chwilą spadkobierca nabywa spadek. Z chwilą otwarcia spadku określone prawa i obowiązki wchodzą do majątku spadkobierców (art. 925 k.c.), stając się prawami i obowiązkami tych osób. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarżący wszedł poprzez dziedziczenie w prawa i obowiązku osoby deponującej broń to jest J. W. z datą jego zgonu - 23 listopada 2002r. Od tej też daty na skarżącym jako właścicielu broni ciążyły obowiązki wynikające z przepisów ustawy, w tym i ograniczenie w sferze realizacji prawa własności, wynikające z reglamentacji dostępu do broni, jak również obowiązek poniesienia kosztów przechowywania zdeponowanej broni.

W przypadku nabycia broni w drodze dziedziczenia przez osobę nieposiadającą pozwolenia na broń (art. 12 ustawy), jeżeli broń ta nie została sprzedana winna być przekazana właściwemu organowi. Wynika to bezpośrednio z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy. Broń zatem, do której skarżący nabył prawo w drodze dziedziczenia, zgodnie z przepisami prawa, powinna być przekazana do depozytu. Skarżący natomiast w wyniku dziedziczenia stał się właścicielem broni znajdującej się już w depozycie, a zatem wszedł w prawa i obowiązki osoby tę broń deponującą, stając się tym sam osobą deponującą i stąd też jako właściciela uznać należało go za zobowiązanego na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Jako negatywne w odniesieniu do wskazanej okoliczności uznać jednak należy zaniedbanie organu w zakresie poinformowania skarżącego o zmianie przepisów i wejściu w życie regulacji nakładającej obowiązek w zakresie opłaty za zdeponowanie broni, jak również opieszałość organów w poinformowaniu strony o możliwości uniknięcia obowiązku uiszczenia opłaty poprzez podjęcie działań określonych w art. 23 ust. 2 ustawy przed upływem roku od dnia wejścia ustawy w życie. Bez wątpienia też, należałoby to ocenić jako naruszające zasady ogólnej postępowania administracyjnego, a zwłaszcza wynikającą z art. 9 K.p.a. zasadę informowania oraz art. 8 K.p.a. zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. Zasady te nie mogły jednak, jak podniesiono w skardze, znajdować zastosowania w niniejszej sprawie. W sprawie pobrania opłaty nie toczyło się, bowiem postępowanie administracyjne regulowane zasadami K.p.a. Przepisy ustawy o broni i amunicji również nie odsyłają do odpowiedniego stosowania tych przepisów w sprawach pobrania opłat związanych z deponowaniem broni. Niemniej jednak dostrzec trzeba, że również w ustawie o broni i amunicji nie został w żaden sposób uregulowany tryb poboru opłaty na podstawie art. 23 ust. 3, a wydane na podstawie art. 24 ustawy rozporządzenie określa jedynie jej stawki (§11) i stanowi o formie, w jakiej opłata winna być uiszczona (§ 12). Nie można, więc organowi w niniejszej sprawie postawić zarzutu naruszenia przepisów regulujących postępowanie, na skutek opieszałości i nieinformowania stron, a to w związku z brakiem w tym zakresie wiążących regulacji. Wskazać jednak należy, iż poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej obowiązków było pożądane z uwagi na obowiązujące standardy europejskie. W sprawach wynikających ze stosunków administracyjnych organy administracji, choć nie są obowiązane, winny dążyć do realizacji zaleceń zawartych w Europejskim Kodeksie Dobrej Administracji. Udzielanie pouczeń i wyjaśnień podmiotom, wobec których organ podejmuje działania dotyczące ich obowiązków administracyjnych, jako zasada dobrej administracji określone zostało w art. 10 KDA. Potrzeba podejmowania działań w tym zakresie w odpowiednim terminie wynika natomiast z art. 17 KDA. O ile, zatem w myśl zasad dobrej administracji działanie organu w niniejszej sprawie można uznać za nieprawidłowe, naruszenia w tym zakresie nie mogły stanowić samodzielnej podstawy do uznania zaskarżonej czynności za niezgodną z prawem. Zauważyć przy tym można, iż pomimo wezwania skarżącego pismem z dnia 24 czerwca 2008r. do załatwienia formalności związanych z bronią, nie podjął on w tym zakresie żadnych działań, ani też nie złożył żadnych wyjaśnień do czasu wezwania go kolejnym pismem z dnia 27 marca 2009r. do odbioru broni z depozytu. O fakcie zaliczenia broni do schedy spadkowej dowiedział się skarżący, co najmniej w momencie stwierdzenia nabycia w całości spadku po swoim ojcu – J. W. Zatem skarżącemu w ramach prawa własności przysługiwało prawo do korzystania z rzeczy, posiadania jej i rozporządzania nią. Przez przechowywanie broni w depozycie nie przestał on przy tym być jej właścicielem, a więc osobą uprawnioną do rozporządzania nią.

Uwzględniając powyższe przyjąć należało, że organ prawidłowo wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty. Przepis art. 23 ust 3 stanowi, że w przypadku, gdy (stosowanie do ust. 2) osoba składająca broń do depozytu złoży pisemne oświadczenie woli o jej zniszczeniu, opłaty związane z deponowaniem broni są pobierane po upływie roku od dnia ich złożenia do depozytu. Użyty w tym przepisie zwrot "są pobierane", wyraża, zatem kompetencje organu do podjęcia działań polegających na wezwaniu do uiszczenia opłaty. W niniejszej sprawie możliwość taka zaistniała w związku ze złożeniem przez skarżącego w piśmie z dnia 4 maja 2009r. oświadczenia o zniszczeniu broni. Na podstawie wskazanego przepisu prawidłowo organ wskazał też jako początkowy termin naliczania opłat dzień 29 lipca 2003r., a więc rok po zdeponowaniu broni. Obowiązek uiszczenia opłat tytułem należności za zdeponowaną broń powstał już, a właściwie dopiero po śmierci J. W. i tym samym ciążył na jej jedynym właścicielu - skarżącym. Omawiana ustawa weszła w życie w dniu 20 marca 2000 r. wraz z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 marca 2000r. szczegółowe zasady deponowania broni i amunicji oraz stawki odpłatności za przechowywanie broni i amunicji w depozycie Policji lub organu celnego (Dz.U. z 2000r., Nr 17, Nr 234), w którym określono opłatę jako stanowiącą 1 % opłaty za wydanie pozwolenia na broń za dobę przechowywania broni. Na skutek złożenia przez skarżącego oświadczenia o zniszczeniu zdeponowanej broni, opłata mogła być, zatem pobrana dopiero po upływie roku od powstania obowiązku jej uiszczenia to jest za czas od 29 lipca 2003r. do 4 maja 2009r.

Oceniając legalność zaskarżonej czynności Sąd stwierdził w związku z powyższym, że nie naruszała ona przepisu art. 23 ust. 3 ustawy i prawidłowo określała obowiązek skarżącego. Podejmując działania w zakresie pobrania opłaty za zdeponowanie broni organ skierował je do podmiotu, którego obciążał obowiązek zapłaty. W tym zakresie organ ustalił, że skarżący jest jedynym spadkobiercą J. W. i od chwili otwarcia spadku stał się wyłącznym właścicielem zdeponowanej broni. Tym samym czynność organu zobowiązująca skarżącego do uiszczenia opłaty nie nosiła cech dowolności w zakresie wskazania osoby zobowiązanej do poniesienia kosztów zdeponowanej broni.

Organ wskazał także w wezwaniu okoliczności na podstawie, których przyjął istnienie i zakres obowiązku uiszczenia opłaty po stronie skarżącej. Z uwagi na to, że przedmiotem wezwania była realizacja obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a przepisy ustawy nie regulują trybu jego realizacji, obowiązek organu w zakresie należytego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej wystosowania wezwania wywieść należało z przepisu art. 7 Konstytucji RP. Zgodnie z tą regulacją organy władzy publicznej działają na podstawie i w graniach prawa. Podanie podstawy prawnej, na jakiej organ podjął konkretną działalność jest zaś zgodne z wymogami wynikającymi z wyartykułowanej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego.

Uwzględniając przedstawioną powyżej ocenę, na podstawie art. 151 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.