Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 583/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 12, art. 2 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1505
law: Ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2019 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy tłumaczy przysięgłych oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości (dalej organ) zaskarżoną w tej sprawie do Sądu ww. decyzją z [...] grudnia 2018 r., po rozpatrzeniu wniosku B. W. (dalej skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej swoją wcześniejszą decyzją z [...] września 2018 r., którą – działając na podstawie przepisów 104 § 1 i art. 107 kpa oraz art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz. U. z 2017, poz. 1505) - skreślił skarżącą, tłumacza przysięgłego języka angielskiego nr [...], z listy tłumaczy przysięgłych, utrzymał w mocy tę decyzję.

Tłumaczem przysięgłym języka angielskiego skarżąca została ustanowiona [...] grudnia 1999 r. na podstawie przepisów obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112). Na listę tłumaczy przysięgłych, prowadzoną przez organ, została wpisana [...] stycznia 2006 r. - po wejściu w życie ww. ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego.

U podstaw powyższego rozstrzygnięcia organu o skreśleniu skarżącej z tej listy legło, oparte na informacji/wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego Prokuratury Rejonowej w [...] (pismo z [...] marca 2018 r.) potwierdzonej informacją z Krajowego Rejestru Karnego (data wydania informacji [...] sierpnia 2018 r.), ustalenie, że skarżąca została prawomocnie skazana przez Sąd Okręgowy w [...] (wyrokiem z [...] marca 2017 r. [...]) za przestępstwo umyślne - czyny określone w art. 286 § 1 Kodeksu karnego (kk) w zw. z art. 297 § 1 kk z zast. art. 11 § 2 kk oraz za czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i art. 297 § 1 kk z zast. art. 11 § 2 kk, za które orzeczono wobec niej karę łączną jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres dwóch lat próby.

Organ nie podzielił argumentacji wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazującej, że udowodnione jej czyny nie miały związku z zawodem tłumacza, który wykonuje niepszerwanie od 2006 r. Według organu fakt ten nie może mieć wpływu na treść decyzji, gdyż ww. ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego nie stanowi, że czyny określone w art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy (stosownie do tego przepisu tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego, zgodnie zaś z ww. art. 12 pkt 2 tej ustawy Minister Sprawiedliwości skreśla, w drodze decyzji, tłumacza przysięgłego z listy (...) w przypadku (...) niespełniania wymogów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt (...) 4) powinny pozostawać w związku z działalnością zawodową osoby skazanej jako tłumacz przysięgły. Stanowisko to nie jest – zdaniem organu - skutkiem wykładni rozszerzającej przepisu, lecz wynika wprost z brzmienia ustawy, tj. ze sformułowania zawartego w treści art. 12 cyt. ustawy: "Minister Sprawiedliwości skreśla" wynika, że w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w punkcie 1-5 organ ma obowiązek skreślenia tłumacza z listy tłumaczy przysięgłych.

Skarżąca B. W. nie zgodziła się z powyższą decyzją. W skardze do Sądu zarzuciła jej naruszenie:

1. przepisu art. 12 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego poprzez przyjęcie w sposób nieuzasadniony, iż skarżąca popełniła przestępstwo umyślne;

2. przepisu art. 7 kpa poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Skarżąca wniosła z tego powodu o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła w szczególności, że "bezkrytyczne zastosowanie wobec niej normy wynikającej z przepisu art. 12 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego i skreślenie jej z listy tłumaczy przysięgłych jest wobec niej nie tylko krzywdzące, ale również dokonane zostało w sposób nieuprawniony". O fakcie ww. skazania skarżącej organ został poinformowany przez Prokuraturę Rejonową w [...] pismem z [...] marca 2018 r., a w celu weryfikacji tej okoliczności posłużył się tylko informacją uzyskaną z Krajowego Rejestru Karnego. Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do faktu popełnienia przez skarżącą zarzucanych jej czynów są wiążące dla organów administracji; jednak oparcie się przez Ministra Sprawiedliwości tylko na informacji uzyskanej z Krajowego Rejestru Sądowego narusza normę wynikającą z przepisu art. 7 kpa, zgodnie z którym organ jest obowiązany podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ "nie pokusił się o zapoznanie się z treścią wyroku, który został ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie ma zatem wiedzy o popełnionym przez skarżącą przestępstwie, jego okolicznościach jak również zakresie jej sprawstwa (...). W sposób automatyczny przyjął, iż skoro skarżąca została skazana prawomocnym wyrokiem, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy (...) naturalną konsekwencją tego stanu rzeczy jest jej wyeliminowanie z kręgu osób wykonujących tłumaczenia przysięgłe." Brak jest również w uzasadnieniu decyzji odniesienia się do tego, czy przestępstwo nie uległo zatarciu.

Według skarżącej wykonywała czynności związane z tłumaczeniem bez uchybień; wydarzenia leżące u faktu ww. skazania stanowiły zbieg nieszczęśliwych dla niej i rodziny okoliczności. Uzasadnienie wyroku, z którym organ się nie zapoznał, stanowi odzwierciedlenie tego faktu; wynika z niego, "iż czyny określone w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego w żaden sposób nie pozostają z działalnością zawodową skarżącej jako tłumacz przysięgły."

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Według organu fakt skazania skarżącej prawomocnym wyrokiem sądowym jest bezsporny, zaś przestępstwo określone w art. 286 § 1 kk, za które została skazana, jest przestępstwem umyślnym. Zgodnie bowiem z art. 8 kk występek można popełnić nieumyślnie, jeżeli ustawa tak stanowi; w przypadku przestępstwa z art. 286 kk brak jest przepisu normującego jego nieumyślną formę. Zaszły zatem w sprawie okoliczności określone w art. 12 pkt 2 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, co zobligowało organ do wydania decyzji o skreśleniu skarżącej z listy tłumaczy przysięgłych. Bez znaczenia w takim przypadku są okoliczności skazania oraz czy miały one związek z działalnością zawodową osoby skazanej jako tłumacza przysięgłego. Organ nie miał zatem obowiązku zapoznania się z treścią wyroku skazującego, który był podstawą skreślenia skarżącej z listy tłumaczy przysięgłych. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1218 ze zm., dalej ustawa o krk) dane osobowe osób skazanych usuwa się z rejestru, jeżeli z mocy prawa skazanie uległo zatarciu. Przepis ten wymienia także inne okoliczności powodujące usunięcie informacji o skazaniu. Zatem fakt odnotowania skazania w rejestrze oznacza, że nie uległo ono zatarciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Decyzją tą organ – Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoją wcześniejszą ww. decyzję z [...] grudnia 2018 r. którą skreślił skarżącą z listy tłumaczy przysięgłych. Analiza materiałów tej sprawy - objętych aktami administracyjnymi, uzasadnia wniosek o wyczerpującym dla podjętego rozstrzygnięcia ustaleniu w niej wszystkich istotnych dla oceny przesłanki skutkującej tym skreśleniem okoliczności faktycznych i prawnych. W działaniach organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości mogących zaważyć na wyniku rozstrzygnięcia sprawy; w szczególności organ ten prawidłowo ustalił podstawę faktyczną orzekania oraz wyjaśnił zastosowanie do oceny poczynionych ustaleń wymienione w decyzji przepisy prawa składające się na materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Argumentacja decyzji na ten temat nie wywołuje merytorycznych zastrzeżeń.

Zgodnie z art. 12 ww. ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego Minister Sprawiedliwości skreśla, w drodze decyzji, tłumacza przysięgłego z listy, o której mowa w art. 6 ust. 1 (osoba, która nabyła uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, uzyskuje prawo do wykonywania tego zawodu po złożeniu ślubowania i wpisaniu na listę tłumaczy przysięgłych), w przypadku:

1) śmierci;

2) niespełniania wymogów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4;

3) wniosku tłumacza przysięgłego;

4) prawomocnego orzeczenia kary pozbawienia prawa wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego;

5) po upływie okresu zawieszenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1.

Z kolei stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego.

Ze sformułowania zawartego w treści ww. art. 12 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego "Minister Sprawiedliwości skreśla" wynika, iż w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w punkcie 1-5 tego przepisu (wyżej cytowanych w dosłownym brzmieniu) organ ma obowiązek skreślenia tłumacza z listy tłumaczy przysięgłych. Oznacza to, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest tzw. decyzją związaną. Z decyzją związaną mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracji ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie określonej treści, gdy spełnione zostaną wskazane w przepisie przesłanki jego zastosowania. Decyzja określana jest jako związana, gdy nie pozostawia organowi administracyjnemu "luzu decyzyjnego", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa. O tym czy decyzja jest decyzją związaną decyduje zatem przepis prawa, na podstawie którego decyzja ta została wydana. W tej sprawie - jak wzmiankowano – jest to przepis art. 12 pkt 2 (w zw. z art. 2 ust.1 pkt 4) ustawy przewidujący skreślenie tłumacza przysięgłego z listy tłumaczy przysięgłych w sytuacji, gdy nie odpowiada on/przestał odpowiadać warunkowi niekaralności za przestępstwo umyślne - koniecznemu do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego.

Organ administracji, w przypadku stwierdzenia przesłanki do skreślenia tłumacza przysięgłego z listy tłumaczy, ma – stosownie do treści art. 12 ustawy - obowiązek wydania decyzji skreślającej. Jest to obowiązek bezwarunkowy; organ nie może odstąpić o wydania takiej decyzji, uzasadniając to np. względami społecznymi, okolicznościami popełnienia czynu, za który tłumacz został skazany, czy faktem niepozostawania tego skazania/karalności w związku z wykonywaniem zawodu tłumacza przysięgłego. Karalność za przestępstwo umyślne jest wystarczającym, a zarazem obowiązkowym powodem skreślenia tłumacza z listy tłumaczy przysięgłych; organ działa tu niejako automatycznie, nie wdając się w szczegóły tej karalności.

Fakt prawomocnego skazania skarżącej wyrokiem sądowym za przestępstwo umyślne - czyny określone w art. 286 § 1 Kodeksu karnego (kk) w zw. z art. 297 § 1 kk z zast. art. 11 § 2 kk oraz za czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i art. 297 § 1 kk z zast. art. 11 § 2 kk - jest bezsporny. Skarżąca nie neguje tego faktu. Fakt ten jest udokumentowany w aktach sprawy ww. pismem/informacją z Krajowego Rejestru Karnego (por. akta administracyjne sprawy). Poza sporem jest też umyślność tego przestępstwa; przestępstwo określone w art. 286 § 1 kk jest przestępstwem umyślnym. Zgodnie bowiem z art. 8 kk występek można popełnić nieumyślnie, jeżeli ustawa tak stanowi. W przypadku przestępstwa określonego w art. 286 § 1 kk brak jest przepisu normującego jego nieumyślną formę; zatem przestępstwo z art. 286 § 1 kk można popełnić tylko umyślnie, przy czym – w myśl tego co już wyżej odnotowano - dla wynikającej z tego faktu konsekwencji w postaci skreślenia tłumacza/skarżącej z listy tłumaczy przysięgłych nie mają znaczenia okoliczności popełnienia przestępstwa, wysokość kary, czy inne względy - jak wcześniejsze wykonywanie (bez uchybień) zawodu tłumacza, brak związku przestępstwa z tym wykonywaniem, czy obecna sytuacja osobista/zawodowa skarżącej. W świetle przepisów ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego warunkiem wpisu na listę tłumaczy i wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego jest m.in. niekaralność za przestępstwo umyślne. Utrata tego przymiotu oznacza bezwzględne skreślenie z listy; tłumacz przysięgły nie może być bowiem osobą karaną za takie przestępstwo, a fakt skazania eliminuje go z tego zawodu.

Odnośnie zarzutu skarżącej oparcia się przez organ w sprawie wyłącznie na ww. informacji z Krajowego Rejestru Karnego bez zapoznania się z treścią wyroku (skazującego skarżącą) ujawnionego w tym rejestrze, oraz bez odniesienia się do tego czy przestępstwo uległo zatarciu, okoliczność ta - wobec bezsporności faktu popełnienia przestępstwa i prawomocnego skazania - pozostaje bez wpływu na ocenę podjętego rozstrzygnięcia. Trzeba bowiem wiedzieć - na co organ zasadnie zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę – że zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy o krk dane osobowe osób skazanych usuwa się z Rejestru, jeżeli z mocy prawa skazanie uległo zatarciu; przepis ten wymienia także inne okoliczności powodujące usunięcie informacji o skazaniu (por. całą treść przepisu). Zatem fakt odnotowania skazania w Rejestrze oznacza, że nie uległo ono zatarciu.

Poza tym Minister Sprawiedliwości, jako organ właściwy w sprawach odpowiedzialności zawodowej tłumaczy przysięgłych, był w sprawie związany tym, co urzędowo stwierdzono w ww. informacji z Krajowego Rejestru Karnego, mającej walor zaświadczenia w rozumieniu przepisów działu VII kpa (por. art. 23 ustawy o krk). Dopóki więc w Krajowym Rejestrze Karnym dana osoba/tu skarżąca widnieje jako skazana prawomocnym wyrokiem, dopóty organ dysponujący taką informacją traktuje skarżącą jako osobę karaną. Jeżeli natomiast skarżąca uważa, że w jej przypadku nastąpiło zatarcie skazania, czy też dane zawarte w Krajowym Rejestrze Karnym są sprzeczne z treścią wyroku skazującego/nie odpowiadają zapisom w odpowiednich aktach, to winna podjąć w trybie ustawy o krk działania obliczone na usunięcie jej danych z Krajowego Rejestru Karnego, albo na ich sprostowanie stosownie do art. 18 ustawy, a dopiero później (gdy dane z powyższego Rejestru zostaną usunięte/sprostowane) zwalczać informację o karalności skutkującą skreślenie jej z listy tłumaczy przysięgłych.

Z akt sprawy takie działania skarżącej nie wynikają. Organ natomiast z zachowaniem standardów postępowania administracyjnego podjął rozstrzygnięcie wynikające wprost z ustalonego stanu faktycznego sprawy, którego skarżąca nie podważyła. Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia ww. przepisów ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego poprzez przyjęcie, iż popełniła przestępstwo umyślne oraz zaniechania podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego są bezpodstawne. W szczególności z przytoczonych wyżej powodów organ miał prawo oprzeć się na ww. informacji z Krajowego Rejestru Karnego; treści tej informacji (o walorze zaświadczenia) skarżąca nigdzie nie neguje, jak również nie przedstawia dowodu na zatarcie skazania. Wskazuje jedynie na niezapoznanie się przez organ z treścią wyroku, co jednak – wobec niepodważalności skazania skarżącej za popełnienie przestępstwa umyślnego – nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia, skoro w myśl wyżej cytowanych i analizowanych przepisów ustawy sam fakt skazania za takie przestępstwo, niezależnie od okoliczności jego popełnienia i innych kwestii, przesądza o skreśleniu skarżącej z listy tłumaczy przysięgłych.

Mając to wszystko na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) orzekł, jak w sentencji wyroku.