Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 667/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 i art. 12 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 617
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 374
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski, sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Protokolant stażysta Karolina Arkita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2018r. sprawy ze skargi M. G. , R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. i R.G., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Prezydent ustalił M. i R.G., I.R. oraz U.H. łączne zobowiązanie pieniężne na 2017 r. w wysokości 70 zł. Do podstawy opodatkowania przyjęto nieruchomość o nr "[...]" położoną w O. przy ul. "[...]", tj. do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym - grunty pod rowami o powierzchni 0,0052 ha; do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości - grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych o powierzchni 1,6195 ha oraz do podstawy opodatkowania podatkiem leśnym - lasy pozostałe o powierzchni 1,4836 ha.

W odwołaniu od tej decyzji M. i R.G. zarzucili, iż organ podatkowy nieprawidłowo ustalił zobowiązanie, gdyż zalesienie o szerokości ok. 15 m i na długości jeziora od strony cmentarza służyło jako osłona jeziora "[...]" przed zanieczyszczeniami, czyli służyło innej działalności niż leśna. Dodali, że las został zdewastowany przez ścieki cmentarne. Zarzucili ponadto, że grunty leśne będące biologiczną strefą ochronną cieków i zbiorników wodnych nie podlegają opodatkowaniu. Podnieśli, że ewidencja gruntów jest niezgodna ze stanem faktycznym. Wskazali, że cała nieruchomość rolna sklasyfikowana jest jako użytki rolne klasy V i VI, które nie podlegają opodatkowaniu.

Utrzymując decyzję organu I instancji w mocy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało brzmienie przepisów art. 1 i art. 12 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 617), art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716, dalej jako: "u.p.o.l."), art. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 374) oraz art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.).

Organ II instancji wskazał, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym. W każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy ewidencji (wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt FSK 912/04, wyrok WSA z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3501/05).

Wobec powyższego organ II instancji podniósł, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 22 sierpnia 2016 r., uwzględniające ostatnią zmianę w ewidencji gruntów i budynków z dnia 26 września 2007 r., oraz informacja z rejestru gruntów i budynków z dnia 22 sierpnia 2016 r. Mając to na uwadze, organ I instancji prawidłowo przyjął do podstawy opodatkowania:

- podatkiem rolnym - grunty pod rowami o powierzchni 0,0052 ha oznaczone jako "W";

- podatkiem od nieruchomości - grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych o powierzchni 1,6195 ha oznaczone jako "Ws";

- podatkiem leśnym - lasy pozostałe o powierzchni 1,4836 ha oznaczone jako "LsVI".

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie miał zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 8c u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi jezior, grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne, z wyjątkiem gruntów przekazanych w posiadanie innym podmiotom niż wymienione w art. 217 ustawy z dnia 18 lipca 2001 f. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121). Opodatkowane grunty pod wodami nie stanowiły bowiem własności Skarbu Państwa. Organ nie uwzględnił ponadto zarzutu odwołania, iż został naliczony podatek rolny pomimo zwolnień wynikających z art. 12 ustawy o podatku rolnym (dotyczących m.in. użytków rolnych klasy V, VI i VIz, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych ustanowionych na użytkach rolnych). Jak wskazał, organ I instancji uwzględnił zwolnienie podatkowe w odniesieniu do części działki, która sklasyfikowana została jako użytki rolne klasy V (RV) oraz jako grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych (Lz). Organ odwoławczy dodał, że ustawa o podatku leśnym nie przewiduje zwolnienia gruntów leśnych będących biologiczną strefą ochronną cieków i zbiorników wodnych, na które powołują się podatnicy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, wyrażając swe niezadowolenie z wydanej decyzji, podnieśli Samorządowe Kolegium Odwoławcze od kilku lat wydaje niekorzystne dla nich decyzje. Wskazali, że nie wyjaśniono stanu faktycznego w zakresie wpisu do ewidencji gruntów i budynków. W ich ocenie, zwolnieniu podatkowemu podlegał las zdewastowany przez ścieki cmentarne oraz służący innym celom niż działalność leśna (osłona jeziora przed zanieczyszczeniami). Podnieśli, że ewidencja gruntów i budynków została sfałszowana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji administracyjnej obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów. Efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Uchylenie decyzji może natomiast nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".

Na podstawie przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga na podstawie akt i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wobec tak określonej kognicji Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zagadnieniem podlegającym ocenie Sądu w związku z zarzutami skargi była prawidłowość opodatkowania w ramach łącznego zobowiązania na 2017r. posiadanych przez skarżących we współwłasności gruntów położonych w O. przy ul. "[...]" na działce o numerze ewidencyjnym "[...]". Organy podatkowe do przyjęły do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym - grunty pod rowami o powierzchni 0,0052 ha; do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości - grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych o powierzchni 1,6195 ha oraz do podstawy opodatkowania podatkiem leśnym - lasy pozostałe o powierzchni 1,4836 ha.

Wskazując na meritum sporu w sprawie, zauważyć należy, że skarżący uważają, iż nie powinni być obciążeni łącznym zobowiązaniem pieniężnym z uwagi na to, że w ich opinii nieruchomość ta korzysta ze zwolnienia od podatku rolnego oraz ze względu na jej zanieczyszczenie przez ścieki cmentarne.

Sąd powyższego stanowiska skarżących nie podzielił, za czym przemawiały następujące rozważania wraz z przywołaną w nich argumentacją prawną.

Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądami w przedmiocie znaczenia ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości, unormowania art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie pozostawiają wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z wyżej opisywanej ewidencji.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) podstawą do ustalania wysokości zobowiązania podatkowego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 22 ust. 1 tej ustawy stanowi z kolei, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy).

Oparcie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniach wskazanych w skardze. Dysponując wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie miały podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazania innego charakteru nieruchomości niż wynikający z tych właśnie ewidencji. W wyroku z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości (analogicznie w podatku rolnym lub podatku leśnym), nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku wiążące są więc dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze (por. wyroki NSA: z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07, z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07).

Istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, stwierdzając, że przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku jest art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości związany jest zatem zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i budynków i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.

Przedstawione powyżej i ugruntowane stanowisko judykatury co do znaczenia przepisu art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości wskazuje na bezzasadność zarzutów skarżących o braku podstaw do uwzględnienia danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wymiaru podatku. Skoro kluczowe znaczenie ma w przedmiotowej sprawie ewidencja gruntów i budynków, to dane z niej wynikające prawidłowo zostały uwzględnione jako podstawa wymiaru podatku, oraz, co istotne, organ podatkowy nie mógł samodzielnie tych danych korygować. Dlatego nie mogą być uznane za skuteczne te wszystkie zarzuty skargi, które koncentrują się na próbie wykazania wadliwości zapisów w tej ewidencji. Tym samym na gruncie ustaw podatkowych, również regulujących opodatkowanie podatkiem rolnym i podatkiem leśnym, ewidencja zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13).

Niewątpliwie natomiast możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości pojawi się wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżący przeprowadzą skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Jak jednak zauważył NSA w wyroku z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1848/13, do czasu dokonania takiej zmiany, obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. W innym orzeczeniu NSA stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10). Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12).

Reasumując, oparcie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest zatem jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarżący próbowali podważyć swój obowiązek podatkowy wyłącznie na podstawie okoliczności faktycznych dotyczących nieruchomości o numerze ewidencyjnym "[...]" położonej w O. przy ul. "[...]". Ze znajdującej się w aktach sprawy informacji (k. 1 akt adm.) wynika jednak, że nieruchomość ta została sklasyfikowana m.in. jako: W – rowy (0,0052 ha), LSVI – lasy (1,4836 ha) oraz Ws – grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (1,6195 ha). Skoro zatem zapisy rejestru gruntów w zakresie przeznaczenia stanowiącej współwłasność skarżących nieruchomości wskazywały klasyfikację nieruchomości, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania podatkowego i uznania zgodnie z wolą skarżących, że nieruchomość ta powinna podlegać zwolnieniu od podatku rolnego jako użytek rolny klasy V i VI stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. Wbrew zarzutom skarżących, organ I instancji uwzględnił zwolnienie wynikające z przywołanego przepisu do części działki, która sklasyfikowana jest jako użytki rolne klasy V (RV) oraz części sklasyfikowanej jako grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych (Lz). Podzielić należy również stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie nie miało zastosowania zwolnienie od podatku określone w art. 7 ust. 1 pkt 8a u.p.o.l., gdyż grunty pod wodami powierzchniowymi nie stanowiły bowiem własności Skarbu Państwa. Ponadto ustawa o podatku leśnym nie przewiduje zwolnienia gruntów leśnych będących biologiczną strefą ochronną cieków i zbiorników wodnych, na które powołują się podatnicy.

Tym samym, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów podatkowych, które podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, nie uwzględniły wskazanego przez skarżących sposobu przeznaczenia nieruchomości. Nie można bowiem zignorować wpisu do ewidencji, dając pierwszeństwo faktycznemu wykorzystaniu gruntów. Ewentualne zaś nieprawidłowości w rejestrze gruntów nie mogły być przedmiotem badania w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania podatkowego.

Na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogła mieć też wpływu sytuacja finansowa i zdrowotna skarżących. Powoływane przez skarżących okoliczności pozostają bowiem bez znaczenia na wymiar podatku; mogą stanowić natomiast podstawę do wystąpienia do organu podatkowego z wnioskiem o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia zobowiązania podatkowego lub też rozłożenia go na raty (art. 67a Ordynacji podatkowej).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy działały na podstawie i w granicach prawa; nie naruszyły wynikającej z art. 120 Ordynacji podatkowej zasady legalizmu. Sąd nie dopatrzył się również uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), budzenia zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej) zupełności postępowania podatkowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz właściwego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 180 § 1, art. 188 Ordynacji podatkowej), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy, zaś przyjęte rozstrzygnięcie mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej.

W rozpoznawanej sprawie organy powyższym obowiązkom sprostały, podejmując wszelkie niezbędne kroki do zgromadzenia materiału dowodowego, który można uznać za kompletny dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. Następnie przeprowadziły ocenę wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów, bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, wypowiedziały się co do każdego z nich, postępując zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i w konsekwencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.