Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3211/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2006 r. nr[...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. S. z kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 sierpnia 2005 r. sygn. III SA/Wa 1251/05 uchylił decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w W. z [...] marca 2005 r. Nr[...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2004 r. w przedmiocie zmiany wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego ustalonego dla A. S. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na to, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ I instancji powinien ustalić czy faktycznie miała miejsce zmiana w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, stanowiących podstawę wymiaru podatków, organ uprawniony będzie do zmiany decyzji w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego. Zdaniem Sądu w tym celu winien przedsięwziąć czynności procesowe i wykazać się inicjatywą wypełniając dyspozycje zawarte w art. 120, art. 121, art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako Ordynacja. Sąd wskazał, iż postępowanie dotyczące zobowiązań podatkowych ustalanych corocznie - jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania za poprzedni okres ulegnie zmianie - powinno być przeprowadzone ze szczególnym uwzględnieniem dyspozycji przepisów art. 165 § 2 w zw. z art. 165 § 5 oraz art. 200 § 1 w zw. z art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji.

2. W wyniku wyroku WSA w Warszawie w obrocie pozostała pierwotna decyzja Prezydenta Miasta z [...] stycznia 2003 r. Nr [...]o ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2003 r.

3. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] Prezydent Miasta L., działając na podstawie art. 207 i art. 210 w zw. z art. 254 § 1 Ordynacji, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) – dalej jako pol, art. 1, art. 3, art. 4, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 6 a, art. 6c, art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) –dalej jako opr, art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 ust. 1 i ust. 4, art. 5 ust. 1, art. 6 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) – dalej jako opl, § 1 uchwały Rady Miejskiej w Legionowie Nr II/14/2002 z dnia 11 grudnia 2002 r. w sprawie podatków i opłat lokalnych (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego Nr 320, poz. 8978), uchwały Rady Miejskiej w Legionowie Nr IV/27/2003 z dnia 22 stycznia 2003 r. w sprawie zmiany uchwały Nr II/14/2002 (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 11 lutego 2003 r. Nr 40) oraz na podstawie komunikatu Prezesa GUS z 30 października 2002 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2002 r. (M.P. Nr 51, poz. 733) zmienił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego dla A. S. za 2003 r. Prezydent L. uznał, że ze względu na to, iż wraz ze zmianą oznaczenia użytków gruntowych, z dniem 1 kwietnia 2003 r. nastąpiła zmiana opodatkowania nieruchomości położonej przy Al. [...] Nr obrębu [...] Nr działki[...]. Zdaniem Prezydenta w sytuacji, kiedy obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku podatkowego, podatek ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek podatkowy. Organ podatkowy I instancji poinformował o tym, że Starostwo Powiatowe w L. dokonało zmiany w oznaczeniach użytków, która to zmiana obowiązuje od 26 marca 2003 r.

4. W odwołaniu od tej decyzji A. S. zwróciła uwagę na to, że pomimo wyroku Sądu nadal jest używany przez organy administracji argument rzekomej zmiany ewidencji gruntów. Zdaniem strony zmiana w ewidencji gruntów nie nastąpiła.

W piśmie z 23 czerwca 2006 r. A. S. stwierdziła, między innymi, że ingerencja w bazę danych dotyczącą ewidencji gruntów nastąpiła w bliżej nieokreślonym czasie i z pominięciem obowiązujących procedur administracyjnych, co zostało potwierdzone w piśmie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Nr[...]. Poinformowała o nieścisłościach w powołanej przez organ I Instancji podstawie prawnej i okresie obowiązywania kolejnych uchwał Rady Miejskiej w L.

5. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2006 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – dalej SKO, na podstawie art. 220 w zw. z art. 113 § 1 pkt 3 Ordynacji, art. 1 i 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) oraz art. 39 ust. 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta L.. Zdaniem SKO zmiana oznaczenia gruntu z rolnego na tereny mieszkaniowe miała wpływ na rodzaj podatku, którym jest obciążona dana nieruchomość i wysokość tego podatku. Prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów należy do zadań starosty. W ocenie SKO w wyniku modernizacji operatu ewidencyjnego gruntów miasta L., przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe w L., dokonano zmiany w oznaczeniach użytków, co dotyczy także działki skarżącej o numerze[...]. Działka ta została oznaczona symbolem [...] i zakwalifikowana do terenów mieszkaniowych. Z tego powodu należało, według organu podatkowego II instancji, nałożyć na ten grunt podatek od nieruchomości proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek podatkowy.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 sierpnia 2006 r. A. S. zarzuciła, że SKO nie rozpatrzyło podnoszonych prze nią zarzutów, zwłaszcza w odniesieniu do niezachowania obowiązującej procedury administracyjnej, tj. art. 121, art.122, art. 124, art. 125 Ordynacji. Ponadto, zdaniem skarżącej, decyzja powinna mieć uzasadnienie faktyczne, czyli zawierać informacje, które fakty organ uznał za udowodnione, a które nie – i dlaczego. W braku należytego uzasadnienia A. S. dopatruje się naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji. Zdaniem skarżącej organy podatkowe działały w sposób tajny, budzący wątpliwości, "a cała procedura zmian w ewidencji odbyła się z naruszeniem kpa". Ponadto uznała, że organy administracji rozpoznające jej sprawę po wyroku Sądu nie wykonały wskazań Sądu, który stwierdził, że zmiana w ewidencji gruntów nie została dokonana 26 marca 2003 r. Skarżąca zwróciła uwagę na to, iż SKO nie udostępniło jej informacji przekazanych przez Prezydenta Miasta i dlatego dopiero na obecnym etapie postępowania poznała "(...) notatkę zatytułowaną Protokół z wykonanej czynności z dnia 26 marca 2003 r. UM w L., który stał się podstawą zmiany wysokości podatku, a który podpisany został wyłącznie przez pracowników firmy A. po stronie wykonujących jak i po stronie potwierdzającego wykonanie prac". Dokument ten może być – w ocenie skarżącej – jedynie wewnętrzna notatką wspomnianej firmy. Skarżąca zauważyła także to, że wykonane prace nie zostały przyjęte przez starostę, co zostało potwierdzone w piśmie z 20 grudnia 2004 r. Zdaniem A. S. fakt niezgodnego z prawem ingerowania w bazę danych został potwierdzony w treści pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjno – Kartograficznego z 30 listopada 2004 r.

7. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako u.p.p.s.a. – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest uzasadniona.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2005 r. sygn. III SA/Wa 1251/05, Sąd wskazał, że:

- organ podatkowy I instancji powinien ustalić w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, czy faktycznie miała miejsce zmiana w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero ustalenie zmian może być przesłanką zmiany decyzji w sprawie o łączne zobowiązanie pieniężne.

- w postępowaniu organ podatkowy powinien uwzględnić zasady ogólne postępowania podatkowego, tj zasadę praworządności (art. 120 Ordynacji), zasadę działania w sposób budzący zaufanie podatnika oraz zasadę informowania (art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji), zasadę podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 122 Ordynacji),

- ponadto Sąd zauważył, że protokół z wykonanej czynności z 26 marca 2003 r. jest jedynie dowodem wykonania czynności o charakterze technicznym, zatem nie jest dowodem zmian w ewidencji gruntów,

- prace geodezyjne oraz tryb postępowania związany z modernizacją ewidencji gruntów i budynków zostały wdrożone w październiku i listopadzie 2004 r., nie ma natomiast informacji o ich zakończeniu

Zgodnie z art. 254 § 1 Ordynacji decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Jak wskazał NSA w wyroku z 26 października 2000 r. sygn. I SA/Po 939/99 art. 254 Ordynacji ma charakter wyjątkowy. Jego stosowanie uzależnione jest od istnienia przepisów szczegółowego prawa podatkowego - przede wszystkim materialnego prawa podatkowego, gdzie określone są warunki (okoliczności faktyczne), od których uzależnione jest ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Natomiast rolą organu podatkowego jest staranne uzasadnienie wydanej w tym trybie decyzji, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązku wskazania przyczyn zmiany treści decyzji i wyjaśnienia dla strony tych przyczyn. Zmiana decyzji w trybie art. 254 dotyczy okresu, za który wymierzono podatek. Oznacza to, że np. zmiana decyzji wyznaczającej wysokość podatku powinna dokładnie wskazywać, jakiego okresu czasu dotyczy ta decyzja. Obowiązek ten w analizowanej sprawie jest tym bardziej niezbywalny, ponieważ pierwotna decyzja dotyczyła opodatkowania za cały rok 2003 r., natomiast w treści uzasadnienia decyzji z [...] lutego 2006 r. Prezydent Miasta L. wskazał, że zmiana wysokości opodatkowania dotyczy części roku 2003 r., bez wskazania – której części. W ten sposób organ I instancji, a tym samym SKO, które utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w całości powołując się na właściwe przepisy, orzekł o zobowiązaniu podatkowym za 2003 r. w sposób niepełny, co było niedopuszczalne.

Zdaniem Sądu rozpoznającego tą sprawę organy podatkowe nie wykonały przywołanego powyżej orzeczenia WSA w Warszawie z 24 sierpnia 2005 r., którego skutecznie nie zakwestionowały skargą kasacyjną i którego oceną prawną, na zasadzie art. 170 u.p.p.s.a. były związane. W szczególności z akt administracyjnych nie wynika, żeby organy podatkowe podjęły jakiekolwiek czynności wskazane im przez Sąd, do których, na mocy wyroku Sądu, były zobowiązane.

Nie wyjaśnione zostało przez organy administracji ani to w jakim trybie nastąpił wpis do ewidencji gruntów, ani to, czy postępowanie w tym zakresie było prowadzone w przewidzianym do tego trybie - i czy w ogóle - zostało zakończone. Organy podatkowe nawet nie próbowały wyjaśniać skarżącej przyczyn rozstrzygnięcia, nie podjęły także żadnych działań sprawdzających w celu załatwienia sprawy, nie wspominając o realizacji wymogu działania w sposób budzący zaufanie podatnika.

W ocenie Sądu niewłaściwe było postępowanie organów podatkowych, które nie ustosunkowały się w żaden sposób do zarzutów czynionych przez skarżącą w odwołaniu z 10 marca 2006 r. i w treści pisma z 23 czerwca 2006 r., co narusza dyspozycję art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji. Organ podatkowy nie odniósł się – m.in. - do:

- zarzutu ingerencji w bazę danych, w której zawarte są informacje o ewidencji gruntów, co zostało potwierdzone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego.

- zarzutu oparcia rozstrzygnięcia na protokole z 26 marca 2003 r. wykonanej czynności technicznej, poświadczającym jedynie wykonanie czynności technicznych, które nie zostały przyjęte przez Starostę. Czynności te zostały wykonane przez osobę nie będącą pracownikiem Urzędu Miejskiego.

- zarzutu nieprawidłowego zastosowania w sprawie uchwał Rady Miasta, na podstawie których ustalono wysokość i okres obowiązywania stawek podatkowych.

Organ administracji publicznej jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym przyczyny swojej decyzji m.in. dowody, na jakich się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności Oznacza to, że organ podatkowy powinien odnieść się do wszystkich zarzutów skarżącej, także tych wymienionych powyżej, i wskazać z jakich przyczyn uznaje je za niezasadne lub, czemu uznaje racje skarżącej. Podejmując te czynności na tym etapie postępowania organ podatkowy powinien mieć na względzie także to, że w zakresie czynności został związany oceną prawną wyrażona w wyroku WSA w Warszawie z 24 sierpnia 2005 r. sygn. III SA/Wa 1251/05.

Mając na uwadze powyższe, należało, na podstawie art. 145 § 1, pkt 1 lit. c, art. 152, art. 170 oraz art. 200 u.p.p.s.a., orzec jak w sentencji.

.