Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 936/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant st. asyst. sędziego Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. B. i A. B. na postanowienie K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 1617 (tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) Miasta W. na podstawie art. 122 § 1 i 2 w zw. z art. 119, art. 121 § 2 oraz z art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, dalej jako u.p.e.a.), nałożył grzywnę w celu przymuszenia na M. i A. B. w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...] lutego 2013 r. oraz wezwał zobowiązanych do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie siedmiu dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Ponadto organ ustalił opłatę za wydanie postanowienia w wysokości [...] zł i wezwał zobowiązanych do wykonania obowiązku określonego w ww. tytule wykonawczym w terminie do dnia [...] czerwca 2013 r. Organ wskazał, że w razie niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli M. B. i A. B.

Zaskarżonemu postanowieniu żalący zarzucili naruszenie art. 62 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez jego wydanie w stosunku do skarżących z pominięciem jednej ze stron postępowania jako współwłaściciela (tj. K. C.), naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie wykonania obowiązku w zakresie doraźnego zabezpieczenia budynku, art. 33 pkt 4 u.p.e.a. poprzez błąd co do osoby zobowiązanych i skierowanie zaskarżonego postanowienia wyłącznie do żalących, art. 33 pkt 5 u.p.e.a., tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz art. 33 pkt 8 u.p.e.a. - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) w B. na podstawie art. 123 w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako k.p.a.), art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623) oraz art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 2 w zw. z art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że obowiązek wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego, wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. J. we W. wynika z ostatecznej decyzji PINB Miasta W. z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...]. W związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. PINB przesłał M. i A. B. upomnienie z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] zawierające wezwanie do dobrowolnego wykonania ciążącego na nich obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec uchylania się przez żalących od wykonania obowiązku, organ był zmuszony wszcząć postępowanie egzekucyjne w administracji i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nałożył na nich grzywnę w celu przymuszenia. Wydanie zaskarżonego postanowienia zostało poprzedzone sporządzeniem notatki służbowej z analizy zastosowanego środka egzekucyjnego spisanej w dniu [...] maja 2013 r.

Dalej organ wywodził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż aktem notarialnym z dnia [...].01.2013 r. repetytorium A Nr [...] zobowiązani nabyli od M. W. udział w przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...]. W związku z powyższym nabywając prawo własności rzeczonego budynku stali się również zobowiązanymi do wykonania ciążących na współwłaścicielach obowiązkach - w tym wyłączenia z użytkowania budynku. W tej sytuacji organ egzekucyjny wypełniając dyspozycję art. 6 § 1 u.p.e.a., postępując zgodnie z zasadami prowadzenia postępowania egzekucyjnego zasadą celowości i stosowania najłagodniejszego środka w postępowaniu egzekucyjnym (art. 7 § 2) oraz zasady stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych tylko w ustawie (art. 7 § 1 w zw. z art. 1a pkt 12 lit. b) był zobowiązany zastosować w stosunku do M. i A. B. środek egzekucyjny przymuszający do wykonania obowiązku wyłączenia z użytkowania budynku wybierając grzywnę w celu przymuszenia jako środek najmniej uciążliwy, biorąc pod uwagę koszty, jakie zobowiązani musieliby ponieść w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, w tym kosztów związanych z wykwaterowaniem lokatorów i opłaceniem wynajętych dla nich lokali zastępczych. Z kolei grzywna w celu przymuszenia nie powoduje powstania dodatkowych kosztów, bowiem raz uiszczona, może ulec zwrotowi w razie wykonania obowiązku (art. 126), a w sytuacji niezapłacenia grzywny, ale wykonania obowiązku - podlega umorzeniu (art. 125 § 1). Tym samym nie stanowi ona samoistnego ciężaru (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4.02.2010 r. II SA/Bk 353/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17.11.2004 r. II SA/Po 2217/02).

Nietrafnym jest zarzut naruszenia przez organ orzekający w sprawie w I instancji art. 62 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., ponieważ PINB prowadzi oddzielne postępowanie egzekucyjne w administracji w stosunku do K. C. - współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości.

Jak stanowi art. 33 ust. 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie obowiązku lub umorzenie w całości albo w części obowiązku. Częściowe wykonanie obowiązku nie stanowi zatem podstawy zarzutu. Z treści wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29.11.2006 r., II SA/Go 340/2006 jednoznacznie wynika, że nawet przyjęcie, iż obowiązek został w części wykonany, powoduje, że prowadzenie egzekucji administracyjnej jest nadal zasadne. W tymże wyroku wskazano także, iż "przedmiotowy tytuł dotyczy wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym i dopiero wykonanie w całości określonego w nim obowiązku, skutkowałoby umorzeniem postępowania egzekucyjnego". Mając na uwadze powyższe zarzut naruszenia zapisów cyt. przepisu nie może zostać uwzględniony.

Odnosząc się do zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 4 u.p.e.a., organ II instancji wyjaśnił, że przez błąd co do osoby zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że postępowanie egzekucyjne zostało właściwie wszczęte wobec M. i A. B., gdyż z przedstawionych akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, iż aktem notarialnym z dnia [...].01.2013 r. nabyli oni od M. W. udział w wyżej wymienionej nieruchomości wspólnej w wysokości [...]. W związku z powyższym nabywając prawo własności rzeczonego budynku stali się również zobowiązanymi do wykonania ciążących na współwłaścicielach obowiązków - w tym wyłączenia z użytkowania budynku.

Co do zarzutu niewykonalności nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym to powołując się na stanowisko judykatury organ odwoławczy wyjaśnił, że oznacza to sytuację, w której istnieją niezależne od zobowiązanego oraz trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy (wyrok NSA z 13.02.1986 r., III SA 1146/85, Lexpolonica nr 297120, ONSA 1986, nr 1, poz. 12) albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi (wyrok NSA z 20.12.1984 r., I SA 804/84, Lexpolonica nr 297659, ONSA 1984, nr 2, poz. 123).

W świetle zapisów art. 32 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266, dalej jako ustawa o ochronie praw lokatorów), obowiązek zapewnienia lokali zamiennych spoczywa na gminie tylko wówczas, gdy eksmisja dotyczy najemcy opłacanego w dniu 31 grudnia 2001 r. czynsz regulowany. Jeżeli chodzi o innych najemców, to obowiązek taki spoczywa na właścicielu budynku (art. 11 ust. 9 wymienionej ustawy). Jak wynika z akt sprawy (protokół kontroli z dnia [...].02.2013 r.), obowiązek wyłączenia z użytkowania budynku nie został wykonany. W dniu kontroli stwierdzono, że mieszkanie nr [...] jest zamieszkałe przez J. B., natomiast mieszkanie nr [...] przez B. K. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika zobowiązanych J. B. nie posiada umowy najmu ani decyzji administracyjnej na zajmowany lokal. Natomiast w przypadku B. K. decyzja administracyjna została wydana, jednak po dniu 31.12.2001 r. Wobec tego, że tylko współwłaściciele nieruchomości mogą wnieść powództwo o eksmisję z mieszkań w należącym do nich obiekcie oraz, jak należy przyjąć uwzględniając przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, będą zobowiązani do zapewnienia im we własnym zakresie lokali zamiennych, nie jest możliwe podjęcie działań skutkujących opróżnieniem budynku przez inny niż zobowiązani podmiot.

Co do naruszenia zapisów art. 33 pkt 8 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia okazała się środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanych. Przy wyliczaniu jej wysokości organ I instancji właściwie zastosował zapisy art. 121 § 2 i 4 cyt. ustawy wymierzając ją w kwocie [...] zł, która to kwota jest niższa niż wysokość dopuszczalnej kwoty grzywny, jaką mógł nałożyć organ egzekucyjny w ramach uznania administracyjnego, tj. kwotę [...] zł. Wybierając grzywnę w celu przymuszenia jako środek najmniej uciążliwy PINB wziął pod uwagę koszty, jakie zobowiązani musieliby ponieść w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, w tym kosztów związanych z wykwaterowaniem lokatorów i opłaceniem wynajętych dla nich lokali zastępczych. Z kolei grzywna w celu przymuszenia nie powoduje powstania dodatkowych kosztów, bowiem raz uiszczona, może ulec zwrotowi w razie wykonania obowiązku (art. 126 u.p.e.a.), a w sytuacji niezapłacenia grzywny, ale wykonania obowiązku - podlega umorzeniu (art. 125 § 1). Tym samym nie stanowi ona samoistnego ciężaru (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4.02.2010 r. II SA/Bk 353/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17.11.2004 r., II SA/Po 2217/02).

Biorąc pod uwagę powyższe organ postanowił jak w sentencji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie wnieśli M. B. i A. B. zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 68 ustawy Prawo budowlane poprzez:

wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny przed otrzymaniem ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu budynku (termin złożenia ekspertyzy organ administracji wyznaczył bowiem na dzień [...].06.2013 r.) oraz wydanie postanowienia o obowiązku sporządzenia tej ekspertyzy dopiero po wskazaniu takiej potrzeby przez pełnomocnika skarżących, mimo że podczas oględzin nie stwierdzono wymaganego przez ustawę bezpośredniego zagrożenia zawaleniem,

prowadzenie postępowania odnośnie wyłączenia całego budynku, mimo że w ekspertyzie dotyczącej stanu technicznego budynku określono, iż tylko prawe skrzydło budynku wymaga rozbiórki; zatem jedynie w tym zakresie możliwe byłoby prowadzenie ewentualnego postępowania odnośnie ustalenia, czy zagrożenie zawaleniem części budynku ma charakter bezpośredni i realny w obiektywnej ocenie, co dawałoby podstawę do ingerencji PINB,

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 32 w zw. z art. 11 ust 2 pkt 4 i ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z określeniem, na jakiej podstawie prawnej i kto zajmuje mieszkania w budynku położonym przy ul. J. we W., poprzez:

ograniczenie się wyłącznie do oświadczenia J. B., złożonego w czasie przeprowadzania wizji lokalnej w dniu [...].02.2013 r., który stwierdził, że nie ma decyzji ani umowy uprawniającej do zajmowania lokalu w przedmiotowym budynku, jak również nie orientuje, się na jakiej podstawie zajmuje lokal B. K.,

niewyjaśnienie, czy B. K. zamieszkuje w przedmiotowym budynku, albowiem organ administracji nie podjął żadnych działań w zakresie wyjaśnienia jej ciągłej nieobecności, zarówno podczas wizyt oraz faktu nieodbierania przez w/w korespondencji, co wskazywało na fakt, iż nie zamieszkuje ona w budynku,

3. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a mianowicie:

art. 145 § 1 pkt 5 w zw. a art. 7 i 8 k.p.a. wynikające z bezczynności organu w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie uchylenia względnie zmiany, będącej podstawą niniejszego postępowania decyzji PINB z dnia [...].02.2007 r., mimo iż w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego znane już były nowe, mające istotne znaczenie dla sprawy, okoliczności faktyczne dotyczące zmiany współwłaścicieli nieruchomości wskazane w dziale II księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy we W. KW nr [...],

art. 145 § 1 pkt. 6 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, albowiem wydano szereg postanowień, opierając się na decyzji z dnia [...].02.2007 r. skierowanej do ówczesnych właścicieli nieruchomości, mimo iż dokonano oględzin budynku bez udziału aktualnych współwłaścicieli i bez uwzględnienia powstałych w trakcie tych oględzin uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego,

4. inne naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

naruszenie art. 33 pkt 5 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania jest możliwy do wykonania w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia, pomimo iż do momentu, gdy lokale zamienne zostaną zapewnione przez gminę, obowiązek ten nie jest możliwy do wykonania,

naruszenie art. 62 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez:

- prowadzenie oddzielnych postępowań egzekucyjnych w administracji w stosunku do współwłaścicieli nieruchomości, mimo iż udziały w tej nieruchomości nie zostały wydzielone w sposób faktyczny oraz nie zostało zakończone postępowanie w zakresie zniesienia współwłasności tejże nieruchomości toczące się przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny we W. z wniosku skarżących,

wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w stosunku do skarżących bez uwzględnienia określonej w powyższym przepisie instytucji współuczestnictwa materialnego skarżących i osoby będącej wraz z nimi współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, która według informacji zawartej na str. III skarżonego postanowienia jest stroną oddzielnego postępowania egzekucyjnego w administracji dotyczącego przedmiotowej nieruchomości,

wskazanie w części D ust. 1 tytułu wykonawczego wyłącznie skarżących bez uwzględnienia określonej w powyższym przepisie instytucji współuczestnictwa materialnego skarżących i osoby będącej wraz z nimi współwłaścicielem nieruchomości, będące skutkiem prowadzenia dwóch oddzielnych postępowań dotyczących spełnienia jednego obowiązku.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia PINB z dnia [...].05.2013 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzili, że wydanie zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w oparciu o decyzję z dnia [...].02.2007 r. oraz protokół oględzin nie jest zgodne z przyjętym w tej kwestii stanowiskiem judykatury. W wyroku NSA z dnia 15.01.1999 r., II SA/Ka 789/97 stwierdzono, że przesłankę zastosowania art. 68 ustawy Prawo budowlane stanowi ustalenie przez organ takiego stanu budynku, który bezpośrednio grozi zawaleniem. Niewystarczające jest stwierdzenie przez organ złego stanu technicznego, jeżeli nie stwarza on bezpośredniej groźby zawalenia budynku. Chodzi tu o groźbę realną, mogącą ziścić się w każdej chwili (W. Piątek, A. Despot - Mładanowicz, i inni, Prawo budowlane. Komentarz, LexPolonica nr 3916025). PINB przeprowadził dwukrotnie kontrolę stanu technicznego budynku, w żadnym protokole sporządzanym po przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono, że stan techniczny budynku stwarza bezpośrednie zagrożenie zawalenia budynku.

Po wskazaniu przez pełnomocnika skarżących potrzeby przedłożenia do akt sprawy ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku PINB nałożył na strony postępowania obowiązek przedłożenia ekspertyzy w terminie do dnia [...].06.2013 r. Z ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku wykonanej w niniejszej sprawie na zlecenie skarżących wynika, że tylko prawe skrzydło budynku wymaga rozbiórki, brak jednak stwierdzenia, iż budynek jest w stanie grożącym natychmiastowym zawaleniem. Sprawa dotycząca wyłączenia budynku z użytkowania toczy się już od 2007 r. i do chwili obecnej budynek jest zamieszkiwany, zatem nie może być mowy o istnieniu bezpośredniego zagrożenia zawalenia budynku. W związku z powyższym w opinii skarżących brak jest podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego.

Pełnomocnik skarżących sygnalizował w szeregu pism, że w czasie postępowania nie wyjaśniono, kto faktycznie i na jakiej podstawie prawnej zajmuje mieszkania w budynku. Organy administracji ograniczyły się wyłącznie do przyjęcia za podstawę swoich ustaleń oświadczenia złożonego w czasie przeprowadzania wizji lokalnej w dniu [...].02.2013 r., wówczas J. B. powiedział, że nie ma decyzji ani umowy uprawniającej go do zajmowania lokalu w przedmiotowym budynku, jak również nie orientuje się, na jakiej podstawie zajmuje lokal B. K., co zostało zaprotokołowane, na prośbę pełnomocnika skarżących. W związku z tym nie można uznać, że właściciele zobowiązani byli do zapewnienia lokali zastępczych w oparciu o tego rodzaju dowody, tym bardziej że nie udowodniono, iż od momentu zakupienia udziału w nieruchomości przez skarżących, nigdy nie napotkana B. K. zajmuje lokal w przedmiotowym budynku.

Postępowanie w zakresie zamieszkiwania w przedmiotowym budynku przez w/w winno być umorzone, a grzywna stosunkowo zmniejszona, albowiem należy przypuszczać, że od momentu zakupu udziału w nieruchomości B. K. nie zamieszkiwała w budynku, a przyjęcie założenia, że zamieszkuje, wynikło z bierności PINB w zakresie ustalenia tej kwestii.

Wynikający z art. 86 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązek przesłania decyzji, o której mowa w pkt 1 tego przepisu, do organu właściwego do zapewnienia lokali zamiennych, nakłada na organ właściwy w sprawach lokalowych obowiązek udostępnienia koniecznych do wykonania decyzji lokali zamiennych. Co prawda właściciela nieruchomości obciąża obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania, jednakże podmiotem zobowiązanym do zapewnienia lokali zamiennych jest gmina. Zatem obowiązek dostarczenia lokali zamiennych nie obciąża właściciela budynku.

Organ wydający zaskarżone postanowienie nie skorygował ustaleń organu I instancji, utrzymując błędnie określone strony postępowania, mimo iż dłużnicy M. i A. B., a także ich pełnomocnik już w dniu [...].02.2013 r. podnosili, że współwłaścicielami są M. i A. B. oraz K. C. Co prawda w zaskarżonym postanowieniu wskazano, iż prowadzone jest oddzielne postępowanie w stosunku do K. C., jednakże nie wykazano, kiedy zostało ono wszczęte oraz czy podjęte czynności są tożsame wobec wszystkich współwłaścicieli.

Nie uwzględniony został także fakt, iż organ administracji od dnia [...].02.2013 r. przy okazji dokonywania czynności oględzin budynku posiadał wiedzę uzyskaną od skarżących, że współwłaścicielem jest obok skarżących K. C., której uprzednio nie poinformował o dokonywaniu czynności oględzin.

Słuszne jest zatem postawienie zarzutu naruszenia art. 7 oraz art. 8 k.p.a., poprzez odstąpienie przez PINB od wielu ważnych czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiana zaufania obywateli do organów Państwa. W niniejszej sprawie nie podjęto wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego istotnego dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Ponadto niezrozumiałym jest, dlaczego organ administracji nie przyjmuje instytucji współuczestnictwa materialnego w zakresie egzekucji obowiązku wyłączenia z użytkowania budynku, natomiast uwzględnia instytucję współuczestnictwa materialnego w zakresie sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku, tym bardziej, że postanowienia te wydawane są zakresie jednego postępowania administracyjnego.

Skarżący wskazali na nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez PINB polegające na dopuszczeniu do udziału w oględzinach nieruchomości w dniu [...].02.2013 r. osoby, która nie była jej współwłaścicielem.

Ponadto zabezpieczenie budynku miało być egzekwowane w drodze egzekucji poprzez wydanie postanowienia dotyczącego nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...].02.2013 r., pomimo że w w/w protokołach z oględzin budynku stwierdzono dokonanie zabezpieczenia (czyli spełnienie tego obowiązku).

W trakcie postępowania wydano szereg postanowień, opierając się na decyzji z dnia [...].02.2007 r. skierowanej do ówczesnych właścicieli, bez uwzględnienia porównania stanu budynku w dniu dokonanych oględzin przy obecności aktualnych współwłaścicieli i bez uwzględnienia powstałych w trakcie tych oględzin uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego.

Organy administracji nie skorzystały we właściwym czasie z możliwości nałożenia w drodze postanowienia na współwłaścicieli obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w celu podjęcia decyzji o dalszym toku postępowania, lecz bezpośrednio rozpoczęły egzekwowanie obowiązku. Właściwym byłoby wydanie decyzji dotyczących obowiązku wyłączenia w/w budynku z użytkowania dopiero po zapoznaniu się przez organ z tą ekspertyzą, tym bardziej wszelkie postanowienia dotyczące egzekucji tego obowiązku są wydane przedwcześnie, na podstawie niepełnego materiału dowodowego, albowiem w żadnym z nich nie stwierdzono określonego w przepisie stanu bezpośrednio grożącego zawaleniem.

Kilkukrotnie wskazywano w zażaleniach, iż dokonano doraźnego zabezpieczenia elementów stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla osób przebywających w rejonie budynku, zabezpieczając budynek przed dostępem osób postronnych oraz umieszczono zawiadomienie o grożącym niebezpieczeństwie i zakazie użytkowania poprzez zawieszenie na drzwiach wejściowych tablicy informacyjnej. Ponadto chodnik przed budynkiem został wyłączony z użytku przez założenie stosownej taśmy.

Ponadto tytuł egzekucyjny, wydany w niniejszej sprawie, nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 9 w zw. z art. 33 pkt 2 u.p.e.a, albowiem nie wskazano w części G, że podstawą zarzutu może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. W tej sytuacji zobowiązani nie zostali należycie pouczeni o treści art. 33 ustawy, tym bardziej że pomimo zgłoszenia do udziału w postępowaniu zawodowego pełnomocnika, organ administracji tytuł wykonawczy i postanowienie skierował bezpośrednio do skarżących. Naruszona została zatem zasadę udzielania informacji zawarta w art. 9 k.p.a.

W niniejszej sprawie do chwili obecnej nie ustosunkowano się także do charakteru pisma sygn. akt [...] (k. 57 akt), które było odpowiedzią na wniosek pełnomocnika poprzedniego współwłaściciela nieruchomości w sprawie przyznania mieszkańcom budynku lokali zastępczych. W piśmie tym Naczelnik Wydziału Gospodarki Lokalowej Urzędu Miasta W. stwierdził, że przydziały lokali zamiennych dla rodzin mieszkających w tym budynku (przeznaczonym do rozbiórki) realizowane są według "Listy kolejności wykwaterowań z lokali wyłączonych z użytkowania ze względu na stan techniczny na dzień [...] grudnia 2007 r." Rodziny z ul. J. figurują pod pozycją [...] do [...]. Na dzień [...].04.2008r., czyli na dzień składania odpowiedzi na wniosek, z opisanej wyżej listy przydzielono zaledwie [...] lokale zamienne dla rodzin ujętych przed osobami z przedmiotowego budynku. Naczelnik Wydziału Gospodarki Lokalowej Urzędu Miasta W. podkreślił także, iż z chwilą przystąpienia do realizacji przydziału lokali zamiennych zainteresowane strony zostaną o tym poinformowane. Pismo to ma wyraźny charakter zobowiązania się organu administracji do przyznania lokali zastępczych mieszkańcom przedmiotowego budynku, a zatem poprzedni, jak i obecni współwłaściciele tejże nieruchomości byli przekonani, że to organ administracji wykwateruje mieszkańców przedmiotowego budynku, tym bardziej że bez zgody współwłaścicieli na podstawie decyzji przydzielono lokale poszczególnym lokatorom.

Skarżący mimo swego przekonania o tym, że obowiązek zapewnienia lokali zastępczych spoczywa na właściwej gminie, podjęli szereg działań mających na celu polubowne skłonienie lokatorów do opuszczenia lokali. Świadczy o tym fakt, że A. B. wielokrotnie przebywał w przedmiotowej kamienicy, oczekując spotkania z lokatorami, podczas którego chciał poinformować ich o konieczności opuszczenia mieszkań ze względu na zły stan techniczny budynku i wydaną w tym zakresie decyzję. Mimo tego do spotkań tych nie doszło, wobec czego skierował on pisma do J. B. (zajmującego lokal nr [...]) z prośbą o opuszczenie mieszkania. W odpowiedzi na to pismo J. B. oświadczył, że stara się aktualnie o przyznanie lokalu mieszkalnego i niezwłocznie po jego otrzymaniu wyprowadzi się.

Skarżący wywodzili, że złożyli do Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny we W. pozew o eksmisję lokatora J. B. (sygn. akt: [...]), zatem wykonują także obowiązek wyłączenia z użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego. Ponadto na rozprawie w dniu [...].07.2013 r. skarżący jednoznacznie stwierdzili, że ze względu na możliwość zagrożenia dla życia i zdrowa ludzi wyrażają gotowość rozbiórki budynku.

Niezrozumiałym jest dla skarżących, że od momentu wydania decyzji przez PINB w 2007 r. do chwili zakupu przez skarżących udziału w nieruchomości nie uczyniono nic celem zlikwidowania zagrożenia zdrowia i życia ludzi, nie sporządzono opinii o stanie technicznym budynku, nie wykwaterowano ludzi, którym przydzielono lokale mieszkalne bez zgody właścicieli na podstawie decyzji administracyjnych, a sprawa stała się pilna dopiero na początku 2013 r., tj. po 6 latach od wydania decyzji będącej podstawą nałożenia grzywny.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, aczkolwiek w większości z innych powodów, niż w niej wskazane.

W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że w zaskarżonym postanowieniu organu I instancji wymierzono skarżącym grzywnę w kwocie [...] zł, w żaden sposób nie określając tego, czy jej uiszczenie ma nastąpić w sposób solidarny lub in solidum, lub w jakiś inny sposób. Nakładając grzywnę w celu przymuszenia na kilku zobowiązanych organ egzekucyjny ma obowiązek określenia zasad realizacji tego obowiązku. Z postanowienia winno wynikać to, czy organ nałożył grzywnę w określonej wysokości w części na każdego z zobowiązanych, w pełnej wysokości na każdego z nich, czy też potraktował zobowiązanie jako solidarne (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28.02.2008 r., sygn. II SA/Wr 640/07 LEX nr 487244, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19.09.2012 r., II SA/Gd 134/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2008 r., II SA/Wr 640/07). W zaskarżonym postanowieniu brak jest sprecyzowania sposobu wymierzenia grzywny. Wytłumaczenia tego stanu rzeczy nie może stanowić okoliczność, że skarżący są małżonkami. Nie można traktować ich bowiem jako jednego zobowiązanego.

Organ egzekucyjny wymierzając grzywnę współwłaścicielom nie kieruje się wysokością udziałów we współwłasności, bowiem żaden przepis nie wprowadza w postępowaniu administracyjnym takiej reguły. W ocenie Sądu, brak jest także podstawy do nałożenia obowiązku zapłaty grzywny solidarnie. Nałożona w postępowaniu administracyjnym grzywna nie ma charakteru zobowiązania cywilnego. Nie można jej traktować jako zobowiązania dotyczącego wspólnego mienia, o którym jest mowa w art. 370 k.c. Solidarnego charakteru zobowiązania nie można natomiast domniemywać, lecz winien on wynikać z ustawy (art. 369 k.c.). Grzywna nie powinna być też nałożona na wszystkich zobowiązanych w jednej wysokości na zasadzie odpowiedzialności in solidum tak, by każdy ze zobowiązanych odpowiadał za całość świadczenia, a zaspokojenia przez jednego z obowiązanych umarzało dług pozostałych, mimo braku solidarności zobowiązania. W doktrynie wskazuje się bowiem, że odpowiedzialność in solidum zachodzi w przypadku, gdy wierzytelność o to samo – jedno świadczenie przysługuje od różnych osób z różnych tytułów prawnych.

W ocenie Sądu, wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie należy rozstrzygnąć, opowiadając się za koniecznością wymierzenia przez organ grzywny każdemu ze zobowiązanych oddzielnie, w określonej przez organ wysokości. Za takim rozwiązaniem przemawia charakter i cel nakładanej grzywny, która jest obciążeniem pieniężnym mającym zmobilizować zobowiązanego do realizacji obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W przypadku wielości takich podmiotów, każdy z nich jest w relacji z organem egzekucyjnym w pełnym zakresie zobowiązany do realizacji obowiązku. Na każdy z nich organ może zatem nałożyć grzywnę w pełnej wysokości. Co więcej, wysokość grzywny w stosunku do poszczególnych zobowiązanych może być różna. Określając wysokość grzywny i kierując się zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego, organ uwzględnia bowiem m.in. wolę realizacji obowiązku przez zobowiązanego i przyczyny niewykonania tego obowiązku, które mogą kształtować się odmiennie w przypadku poszczególnych osób.

Podsumowując, można powołać się na słuszny pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 8.01.2013 r., II OSK 1655/11, odnoszący się co prawda do obowiązku wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, jednak mogący mieć również per analogiam zastosowanie w niniejszej sprawie. Stwierdzono w nim, że jeśli egzekucji administracyjnej podlega nałożony na oboje małżonków obowiązek (...), to każdy z małżonków jest zobowiązanym w myśl art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a., co do całego obowiązku. O ile obowiązek ten nie jest spełniany, na każdego zobowiązanego małżonka może być nałożona grzywna.

Mając na uwadze powyższe nie był zasadny zarzut skarżących związany z tym, że organ prowadzi odrębne postępowanie w stosunku do innej współwłaścicielki, gdyż w tym właśnie postępowaniu może on wymierzyć jej stosowną grzywnę niezależnie od wymierzenia grzywny skarżącym.

Ponadto organ nie uwzględnił w ogóle okoliczności związanej z tym, że w stosunku do jednego z lokatorów toczy się przed Sądem Rejonowym we W. postępowanie o eksmisję, w którym skarżący występują w charakterze powodów. Organ tymczasem wyznaczył na uiszczenie grzywny oraz realizację obowiązku określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem wykonania zastępczego, termin 14 dni. Termin ten nie jest terminem dostosowanym do aktualnego stanu postępowania. Nałożenie grzywny przez organ egzekucyjny ma zmobilizować zobowiązanego do wykonania obowiązku jeszcze przed upływem terminu uiszczenia grzywny oraz zapobiec konieczności wykonania zastępczego zobowiązania. Organ egzekucyjny określając termin uiszczenia grzywny i realizacji obowiązku zagrożony wykonaniem zastępczym, powinien w obu tych przypadkach wyznaczyć taki termin, by realizacja egzekwowanego obowiązku była w tym terminie realnie możliwa. W ocenie Sądu, wyznaczony w niniejszej sprawie termin 14-dniowy nie spełnia tego wymogu. Organ nie może wyznaczać terminu realizacji obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym bez uwzględnienia okoliczności sprawy, w tym czasu niezbędnego na wykonanie egzekwowanego zobowiązania. W przeciwnym wypadku nałożenie grzywny traci swój charakter środka przymuszającego do realizacji obowiązku, lecz staje się w istocie karą za brak realizacji zobowiązania. Skoro na skarżących spoczywa obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania, to niezbędnym tego elementem jest uprzednie wykwaterowanie zamieszkujących go osób. Nie jest więc możliwe dokonanie tego w terminie 14 dni, skoro postępowanie o eksmisję jest dopiero w toku.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że organ naruszył art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a.

Słusznie natomiast skarżący wskazali, że organ nie poczynił należytych ustaleń związanych z zamieszkiwaniem w przedmiotowym budynku przez B. K. Organ miał możliwość poczynienia w tym zakresie własnych ustaleń, czego nie uczynił i poprzestanie jedynie na oświadczeniu w tym zakresie pełnomocnika jednego ze skarżących (A. B.), bez zajęcia w tym zakresie stanowiska przez skarżącą M. B., naruszyło przepis art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niewątpliwie ustalenie zamieszkiwania w budynku, który ma być wyłączony z użytkowania, ma istotne znaczenie dla sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących obowiązku zapewnienia lokatorom lokali zamiennych stwierdzić trzeba, że w związku z tym, iż toczy się postępowanie o nakazanie jednemu z lokatorów opuszczenia zajmowanego w przedmiotowym budynku lokalu, to sąd powszechny będzie rozstrzygał kwestię tego, na kim spoczywać będzie obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego, tj. na gminie, czy też na skarżących jako właścicielach nieruchomości. Wszelkie zarzuty z tym związane są zatem przedwczesne.

W przypadku jednak ustalenia, że zobowiązanym do dostarczenia lokalu będzie gmina, to do momentu, gdy lokal taki nie zostanie dostarczony, obowiązek nałożony na skarżących nie jest możliwy do wykonania. Organ zobowiązany będzie zatem rozważyć kwestię wykonalności tego obowiązku o charakterze niepieniężnym (tak słusznie wyrok WSA w Łodzi z dnia 7.04.2009 r., II SA/Łd 968/08, LEX nr 558402).

Uszło natomiast uwadze organu II instancji to, że zaskarżone postanowienie nie zawiera żadnego uzasadnienia. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21.10.2008 r., II SA/Po 565/08, LEX nr 686490), postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać nie tylko elementy wymienione w art. 122 § 2 u.p.e.a., ale także uzasadnienie faktyczne i prawne, o którym stanowi stosowany w sprawie w związku z treścią art. 18 u.p.e.a. i art. 124 § 2 k.p.a. - w szczególności przesłanki, którymi kierował się organ przy wyborze zastosowanego środka. Powyższe uwagi odnieść należy także do konieczności zamieszczenia w postanowieniach rozważań w zakresie wysokości wymierzonej grzywny. Z orzeczeń organu wynikać musi bowiem, że grzywna ustalona w konkretnej wysokości spełnia swój ustawowy cel, jest niezbędna dla wyegzekwowania wykonania obowiązku.

Oceniając w pozostałej części prawidłowość wydania zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że nie doszło do innych naruszeń przepisów, poza wyżej wymienionymi.

Podstawą prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć był przepis art. 119 oraz art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zobowiązany był do zastosowania w niniejszej sprawie środków przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ skarżący nie wykonali wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej obowiązku. Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b). Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie (obowiązku o charakterze niepieniężnym) organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego.

Zgodnie z dyspozycją art. 119 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym (§ 2). W tej sytuacji organ egzekucyjny winien był rozważyć zasadność zastosowania środków przewidzianych w ustawie w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania ciążącego na nich obowiązku.

Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.

W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanych. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego - wykonania zastępczego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 u.p.e.a., uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady, środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany zostaje bowiem zgodnie z art. 127 i 133 § 1 u.p.e.a., obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących obciążenia skarżących obowiązkiem wyłączenia budynku z użytkowania, Sąd miał na uwadze to, że organy egzekucyjne prowadząc postępowanie badają z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W konsekwencji w sytuacji, gdzie ostateczną decyzją orzeczono wyłączenie budynku z użytkowania, organ egzekucyjny może podjąć czynności w ramach procedury egzekwowania wyłącznie w odniesieniu do osoby zobowiązanej z takiej decyzji, chyba że w toku postępowania nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości. Wówczas zastosowanie będzie miał przepis art. 28a u.p.e.a., zgodnie z którym "W przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego." Przepis ten dotyczy więc sytuacji, gdy na skutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. Taka sytuacja może polegać na sprzedaży obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano nakaz wyłączenia z użytkowania. W takich sytuacjach obowiązek przechodzi na następcę prawnego, czyli nabywcę obiektu budowlanego. Obowiązek wyłączenia z użytkowania jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa materialnego administracyjnego. Jeżeli występuje następstwo prawne, obowiązek administracyjny przechodzi na następcę prawnego zobowiązanego z mocy prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18.11.2009 r., sygn. akt II SA/Gd 463/09, LEX 555321 odnoszący się do orzeczenia obowiązku rozbiórki, którego teza jednak ma jednak w pełni zastosowanie w niniejszej sprawie).

W postępowaniu egzekucyjnym chodzi bowiem o wykonanie nałożonego w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym obowiązku. Z treści przepisu art. 52 ustawy Prawo budowlane wynika, że na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek zlikwidowania stanu niezgodnego z prawem na swój koszt. Organ egzekucyjny słusznie zatem prowadzi egzekucję wobec aktualnych właścicieli nieruchomości, to jest wobec skarżących. W przedmiotowej sprawie skarżący w toku postępowania egzekucyjnego nabyli nieruchomość zabudowaną przedmiotowym budynkiem, przy czym do skarżących skierowano zarówno upomnienie, jak i wystawiono na nich tytuł wykonawczy.

Wskazać ponadto należało również, że w stosunku do skarżących została prawidłowo wszczęta egzekucja, skoro doręczono im skutecznie zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy. Nie budzi zatem wątpliwości - w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości - następstwo prawne skarżących i obecnie to oni są zobowiązani do wyłączenia z użytkowania budynku.

Nie były zatem zasadne wszystkie zarzuty zawarte w skardze sprowadzające się do kwestionowania przez skarżących postanowienia z dnia [...] lutego 2007 r. nakładającego na nich obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 26.07.2011 r., II SA/Bd 460/11, LEX nr 1085633, w którym stwierdzono, że w zażaleniu, o którym mowa w art. 122 § 3 in fine u.p.e.a., możliwe jest zakwestionowanie dopuszczalności oraz prawidłowości skorzystania przez organ egzekucyjny ze środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. W drodze takiego zażalenia nie można natomiast kwestionować zasadności obowiązku, do którego wykonania grzywna ma przymusić. Zatem kwestie związane z koniecznością wykonania ekspertyzy oraz zakresem wynikającej z niej konieczności wyłączenia budynku z użytkowania, realnością zagrożenia zawalenia się budynku, dokonaniem aktualnie oględzin budynku bez udziału aktualnych współwłaścicieli, nie miały w niniejszej sprawie żadnego znaczenia.

Nie był również zasadny zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z dnia 13.10.2011 r., II OSK 1441/10, LEX nr 1070335, w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., a taki charakter ma w/w zarzut (vide art. 33 pkt 10 cyt. ustawy).

Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien ustalić w prawidłowy sposób stan faktyczny, w szczególności w zakresie zamieszkiwania w budynku przez inne osoby, rozważyć, w jakim terminie wykonanie obowiązku będzie realnie możliwe i wyznaczyć termin dostosowany do okoliczności sprawy oraz decydując się na ewentualne ponowne nałożenie grzywny określić jej wysokość w stosunku do każdego ze skarżących w określonej wysokości.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżących wpisu w kwocie [...] zł (§ 1 pkt rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.