Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 140/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: par. 2 pkt 2 w zw. z par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1170
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i  norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 140/16 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 29 listopada 2016 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, , Przewodniczący, , Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , , Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), , , Protokolant, starszy asystent sędziego Aleksandra Pop, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r., sprawy ze skargi J. J., na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, , , oddala skargę w całości.,


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. J. J. (zwana dalej stroną, wnioskodawczynią lub skarżącą), pełniąca służbę w Komisariacie I Policji w J. G. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w J. G. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu położonego w D. o powierzchni mieszkalnej wynoszącej 95 m2. Do wniosku dołączyła kopię odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...] oraz kopię aktu notarialnego z dnia 22 grudnia 2014 r., nr rep. [...] stanowiącego umowę sprzedaży zabudowanej nieruchomości położonej w D.

Strona oświadczyła ponadto, że nie dysponuje lokalem służbowym, a we wskazanym obiekcie zamieszkała w dniu 1 stycznia 2015 r. Dotychczas wiążąca ją umowa najmu lokalu mieszkalnego w J.G. przy ul. [...] została rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2012 r. i od tego czasu nie posiadała żadnego lokalu mieszkalnego na podstawie jakiegokolwiek tytułu prawnego. Nigdy również nie otrzymywała żadnych środków finansowych z tytułu braku lokalu mieszkalnego (pismo z dnia 10 lipca 2015 r.).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Komendant Miejski Policji w J. G. odmówił przyznania wnioskodawczyni pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.

W efekcie wniesionego odwołania, Komendant Wojewódzki Policji we W., decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia powierzchni mieszkalnej domu jednorodzinnego oraz stwierdzenia, czy miejscowość, w której położony jest dom wnioskodawczyni stanowi miejscowość pobliską względem miejsca pełnienia służby.

Uzupełniając swoje oświadczenie mieszkaniowe skarżąca podała, że dom jednorodzinny składa się z sześciu pomieszczeń mieszkalnych o powierzchni: 14,70 m2, 12,40 m2, 10,20 m2, 7,90 m2, 27 m2 i 6,80 m2, z których zajmuje trzy ostatnie pokoje. Przedłożyła również wydruki dwóch rozkładów jazdy komunikacji samochodowej na trasie D. G. – J. G. (Dworzec Autobusowy/ Dworzec Główny).

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Komendant Miejski Policji w J G , działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 355 ze zm., zwanej dalej u.o.p.), § 1 – 3a ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokali mieszkalnego lub domu przez policjantów (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.) oraz § 2 pkt 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.), odmówił przyznania skarżącej pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w toku ponownego rozpoznania sprawy ustalono powierzchnię zajmowanych przez stronę pomieszczeń mieszkalnych (41,70 m2) oraz czas przejazdu z miejscowości, w której położony jest dom jednorodzinny do miejsca pełnienia służby.

Odnosząc się do istoty sprawy Komendant Miejski Policji podkreślił, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość przysługuje funkcjonariuszowi, który nie otrzymał decyzji administracyjnej o przydziale lokalu mieszkalnego oraz nie dysponuje w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalem odpowiadającym co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Pomoc finansowa nie ma więc bezwzględnego charakteru i nie przysługuje wszystkim funkcjonariuszom. Ustalenie wskazanego uprawnienia następuje na podstawie dokumentacji przedłożonej przez zainteresowanego i według stanu na dzień złożenia stosownego wniosku.

W przedmiotowej sprawie zajmowany przez stronę lokal mieszkalny spełnia przysługujące jej normy zaludnienia oraz położony jest w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Na dzień złożenia żądania przyznania pomocy finansowej (4 maja 2015 r.) strona miała zatem zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż nabycie przedmiotowego domu jednorodzinnego nastąpiło w dniu 22 grudnia 2014 r.

Stąd też organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania zawnioskowanego wsparcia finansowego.

Odwołując się od powyższej decyzji skarżąca podała, że obowiązujące przepisy ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego nie określają terminu w jakim należy wystąpić z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, ani też nie zobowiązują do złożenia takiego wniosku przed nabyciem lokalu mieszkalnego. Przepisy rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej wymagają bowiem potwierdzenia faktu ubiegania się o lokal mieszkalny m.in. poprzez dołączenie odpisu księgi wieczystej oraz umowy kupna w formie aktu notarialnego.

Strona dodała również, że innym policjantom w podobnej do niej sytuacji faktycznej została przyznana pomoc finansowa nawet kilka miesięcy po tym, jak podpisali oni akty notarialne nabycia domów jednorodzinnych lub mieszkań.

Poza tym – w ocenie skarżącej – postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy i prawidłowy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 88, art. 94, art. 95 i art. 97 ust. 5 u.o.p., § 1 – 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokali mieszkalnego lub domu przez policjantów oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – podał, że pomoc finansowa przysługuje temu policjantowi, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. W sytuacji, gdy funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej w art. 95 ust. 1 pkt 2 u.o.p., nie spełnia tym samym ustawowych warunków do uzyskania lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji również przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Pomocy finansowej nie można bowiem utożsamiać z bezzwrotnym świadczeniem udzielanym na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem lokalu mieszkalnego.

Podstawową okolicznością podlegającą wyjaśnieniu było więc ustalenie, czy w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby lokalowe. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności faktyczne sprawy dowodzą, że w dniu złożenia przedmiotowego wniosku skarżąca dysponowała lokalem mieszkalnym odpowiadającym przysługującym jej normom zaludnienia, który nabyła w dniu 22 grudnia 2014 r., a zamieszkała w nim – jak sama wskazała – od dnia 1 stycznia 2015 r.

Wobec tego, że pomoc finansowa jest świadczeniem udzielanym na wniosek funkcjonariusza, organ może podjąć czynności w tej sprawie dopiero po jego złożeniu biorąc pod uwagę sytuację mieszkaniową policjanta na dzień wszczęcia postępowania. Przeciwna interpretacja prowadziłaby do uznania, że przedmiotowe świadczenie przysługuje wszystkim funkcjonariuszom w każdym czasie i niezależnie od ich aktualnych warunków mieszkaniowy, co zaprzeczałoby istocie ustanowienia tej regulacji.

Skoro zatem skarżąca nie mogła skutecznie ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego, to – w ocenie organu – nie może jednocześnie dysponować uprawnieniem do uzyskania pomocy finansowej, albowiem jest ona zastępczą formą prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 88, art. 94 i art. 95 u.o.p. oraz § 3 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów poprzez:

– błędną wykładnię oraz przyjęcie, że żądanie pomocy finansowej na uzyskanie domu było spóźnione, albowiem składając wniosek skarżąca była już współwłaścicielką domu jednorodzinnego, pomimo że przepisy ustawy ani przepisy rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej nie określają terminu, w którym funkcjonariusz winien wystąpić z wnioskiem, a w szczególności nie zawierają również takiego warunku,

– błędne przyjęcie, że nie można złożyć wniosku o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego po nabyciu takiego lokalu lub domu, podczas gdy z treści § 3 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej wynika, że do wniosku dołącza się wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, w posiadaniu których to dokumentów nie będzie osoba, która nie nabyła lokalu (domu),

– błędne przyjęcie, że skoro skarżąca nie może skutecznie ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy o Policji, to nie może jej również przysługiwać prawo do uzyskania pomocy finansowej pomimo tego, że wskazane przez ustawodawcę formy pomocy umożliwiają ubieganie się o przydział lokalu albo o przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych.

Ponadto skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na:

– błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć znaczenie dla przyznania pomocy finansowej, polegających na ustaleniu, czy w dacie nabycia domu jednorodzinnego skarżąca miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a jeśli nie miała, to czy z tytułu nabycia domu posiadała i posiada obciążenia finansowe,

– niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy poprzez nieodniesienie się do zarzutu przyznania pomocy finansowej innym funkcjonariuszom, którzy ze stosownymi wnioskami wystąpili kilka miesięcy po tym jak już byli właścicielami lokali mieszkalnych,

– dowolności w wydaniu decyzji prowadzącej do braku pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez niedostateczne i niepełne jej uzasadnienie, z którego wynikałoby dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny prowadzi do różnych rozstrzygnięć w sprawie przyznania pomocy finansowej dla funkcjonariuszy,

– błędnym uzasadnieniu wydanej decyzji, ograniczającym się do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia na podstawie dokonanej analizy stanu faktycznego i prawnego, że skarżąca w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej była już w posiadaniu domu, wobec czego nie mogła się ubiegać o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie art. 94 u.o.p. bez wskazania na jakich powodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie, ograniczając się jedynie do przedstawienia orzeczeń stojących w opozycji do stanowiska skarżącej.

W uzasadnieniu strona podkreśliła, że nie jest trafny pogląd organu o wykluczeniu jej z kręgu funkcjonariuszy uprawnionych do uzyskania pomocy finansowej tylko z tego powodu, że fakt uprzedniego zakupienia domu jednorodzinnego skutkuje brakiem możliwości przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może bowiem nastąpić dwutorowo, albo przez wydanie decyzji o przydziale takiego lokalu, albo przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wskazała, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego może być również przeznaczona na spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.

W ocenie skarżącej nie było uzasadnione przyjęcie przez organ, że wniesione przez nią żądanie było spóźnione. Przepisy ustawy o Policji, a także rozporządzenia wykonawczego nie określają bowiem terminu, w jakim uprawniony funkcjonariusz musi wystąpić z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej. Z analizy wskazanych regulacji można zaś przyjąć tezę, że złożenie takiego wniosku nie podlega ograniczeniom czasowym. Potwierdzeniem tego jest choćby treść § 3 rozporządzenia w sprawie przyznania pomocy finansowej, który obliguje wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów potwierdzających ubieganie się o uzyskanie lokalu mieszkalnego, takich jak chociażby umowa kupna sporządzona w formie aktu notarialnego.

Zdaniem strony, w toku sprawy organ winien wziąć pod uwagę szereg okoliczności i na ich podstawie rozważyć, czy w dacie nabycia domu jednorodzinnego miała ona zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a jeżeli nie, to czy z tytułu nabycia domu posiadała obciążenia finansowe. Obowiązek ten wynika choćby z przywołanej przez organy obu instancji uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08. Organy tymczasem obowiązku tego nie wykonały.

Skarżąca podniosła również, że nie uzyskała odpowiedzi na podniesiony zarzut przyznania pomocy finansowej innym funkcjonariuszom znajdującym się w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej, a uzasadnienie rozstrzygnięcia ograniczyło się jedynie do przytoczenia przepisów i konkluzji organu o braku podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.

Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z akt spraw prowadzonych przez Komendanta Miejskiego Policji w J. G. na okoliczność przyznania pomocy finansowej funkcjonariuszom: P. W. i J.G., którzy złożyli stosowne wnioski po zakupie lokali mieszkalnych.

W odpowiedzi organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Materialną podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiły przepisy ustawy o Policji.

W myśl art. 88 ust. 1 powołanej ustawy, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Stosownie do treści art. 94 ust. 1 u.o.p., policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Przywołane przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji ustanawiają dla grupy zawodowej policjantów szczególne przywileje w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Zasadność zagwarantowania funkcjonariuszowi prawa do mieszkania służbowego wynika przede wszystkim z konieczności zapewnienia sprawności służby, a przez to możliwości realizacji ustawowych zadań Policji jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 1 ust. 1 u.o.p.). W celu realizacji tej nadrzędnej zasady ustawodawca postanowił wyposażyć Policję w instrumenty prawne gwarantujące zapewnienie dyspozycyjności funkcjonariuszy pełniących służbą, dążąc do tego, aby zamieszkali oni w lokalach położonych w miejscu pełnienia służby względnie w miejscowości pobliskiej.

Podstawowy środkiem do realizacji tego postulatu jest zapewnienie funkcjonariuszom możliwości zamieszkania w lokalach służbowych pozostających w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.

Jednakże nie jest to zasada bezwzględna. W myśl bowiem art. 95 ust. 1 pkt 2 u.o.p., lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno – pensjonatowy.

Z przytoczonych powyżej regulacji prawnych wynika, że jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy. Legitymowanie się przez policjanta prawem do uzyskania lokalu mieszkalnego stanowi zatem również przesłankę konieczną do żądania przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy stanowi bowiem zastępczą formę realizacji potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej i jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o jego przydziale.

Stąd też należało przyjąć, że nie przyznaje się funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) w sytuacji, gdy nie może on ubiegać się o przydzielenie mu lokalu mieszkalnego w drodze decyzji z uwagi na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych.

Powyższe stanowisko wynika z utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99.

W uchwale tej wskazano, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.o.p., jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 u.o.p., na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 u.o.p. przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej przez funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być bowiem interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 u.o.p.

Przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu wiązać należy zatem tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 u.o.p., na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez ustawę, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu. W konsekwencji taki policjant nie spełnia też niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej.

I choć cytowana uchwała została wydana w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a więc pozbawiona jest mocy wiążącej wynikającej z art. 269 § 1 p.p.s.a., jednakże pogląd w niej zawarty nie utracił na aktualności i znajduje odzwierciedlenie w bieżącym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1298/13 oraz z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 751/15, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Op 282/16 w szczególności z powołanym w nim orzecznictwem).

Zaprezentowane stanowisko zgodne jest również z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkaniowego uregulowanej pragmatykami zawodowymi funkcjonariuszy Straży Granicznej (uchwała z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I OPS 7/09) oraz Służby Więziennej (uchwała z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08).

Wobec powyższego niezasadne okazały się te z zarzutów skargi, które odnosiły się do niewłaściwej – w ocenie strony – interpretacji przez organ przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 88, art. 94 ust. 1 i 95 ust. 1 pkt 2 u.o.p. Funkcjonariusz bowiem ma możliwość skorzystania ze swoich uprawnień mieszkaniowych wyłącznie wówczas, gdy jego potrzeby w tym zakresie nie są zrealizowane. Dysponując zaś własnym lokalem mieszkalnym, traci on tym samym możliwość uzyskania pomocy rzeczowej lub finansowej wynikającej z przepisów ustawy.

Szczególnie doniosłą rolę odgrywa w takiej sytuacji prawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych, a zwłaszcza stwierdzenie, czy funkcjonariusz ubiegający się o wsparcie finansowe posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Istotne jest przy tym, że ustalenia organu winny odnosić się do sytuacji mieszkaniowej strony w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Dopiero bowiem w tym momencie organ zyskuje możliwość zweryfikowania uprawnienia strony, a co za tym idzie także potwierdzenia istnienia niezrealizowanej potrzeby mieszkaniowej.

Należy także podkreślić, że funkcjonariusz nie jest związany żadnym terminem na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Decyzja o tym, czy w ogóle zamierza on korzystać ze swojego uprawnienia uzależniona jest wyłącznie od jego woli. Jednakże z momentem jej ujawienia organy zobowiązane są do podjęcia czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistej sytuacji mieszkaniowej wnioskodawcy, bowiem to od niej zależeć będzie możliwość przyznania pomocy finansowej. Z tej perspektywy nie można zaaprobować stanowiska skarżącej, że skoro brak jest ustawowego terminu na złożenie stosownego wniosku, to uzyskanie pomocy finansowej jest niezależne od momentu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

Zaprezentowanego poglądu strony – zdaniem Sądu – nie potwierdza konieczność dołączenia do wniosku o przyznanie pomocy finansowej dokumentów potwierdzających fakt ubiegania się przez policjanta o uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, o których mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. Katalog dokumentów zawartych w tym przepisie ma charakter otwarty. Dla przykładu jedynie wskazano w nim umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego), czy też wyciąg z księgi wieczystej. Nie zawsze jednak kupno mieszkania lub domu jednorodzinnego prowadzić będzie do zaspokojenia istniejącej potrzeby mieszkaniowej funkcjonariusza. Może bowiem się tak zdarzyć, że czasami konieczne będą dodatkowe nakłady na przystosowanie zakupionego lokalu (domu jednorodzinnego) do celów mieszkaniowych danego funkcjonariusza i jego rodziny. W takim przypadku potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza w dalszym ciągu nie będą zrealizowane, a kupno nieruchomości nie będzie stanowiło przeszkody do skutecznego ubiegania się o przyznanie wsparcia finansowego.

W ocenie Sądu, zgromadzony przez organ materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, że skarżąca w dacie wystąpienia z żądaniem przyznania pomocy finansowej miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jak wynika bowiem z przedłożonego przez stronę aktu notarialnego, w dniu 22 grudnia 2014 r. stała się współwłaścicielką domu jednorodzinnego położonego w miejscowości D. o powierzchni mieszkalnej wynoszącej 79 m2, z czego do jej wyłącznej dyspozycji pozostawały trzy pokoje o łącznej powierzchni 47 m2. Skarżąca oświadczyła przy tym we wniosku o przyznanie pomocy finansowej, że w przedmiotowy domu zamieszkuje od dnia 1 stycznia 2015 r.

Powyższa nieruchomość spełniała kryterium normy zaludnienia, która dla skarżącej, zgodnie z § 2 pkt 2 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, wynosiła co najmniej 14 m2.

Była ona również położona w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby w rozumieniu art. 88 ust. 4 u.o.p., gdyż czas przejazdu w obie strony nie przekraczał dwóch godzin.

Stąd też na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sposób wyczerpujący, a więc zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ nie miał innej możliwości, jak odmówić przyznania skarżącej pomocy finansowej na nabycie domu jednorodzinnego.

Nie można zgodzić się z podniesionym przez stronę zarzutem naruszenia art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie rozstrzygnięcia zawiera wszystkie obligatoryjne elementy, o których mowa w tym przepisie. Zresztą sama skarżąca fakt ten dostrzega podając, że uzasadnienia ograniczyło się do przytoczenia przepisów prawa i konkluzji organu wnikającej z analizy stanu faktycznego i prawnego. Dodać jedynie należy, że organ analizując sytuację faktyczną skarżącej, wziął pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy, które sprowadzały się do zbadania treści aktu notarialnego i oświadczeń strony złożonych w toku postępowania. Przytoczył on również treść przepisów mających znaczenie w niniejszej sprawie i w sposób wystarczający dokonał interpretacji ich treści w takim stopniu, jaki wymagał tego stan faktycznym przedmiotowego postępowania.

Bez znaczenia dla niniejszej sprawy była okoliczność przyznania pomocy finansowej dla innych funkcjonariuszy Policji. Organ nie miał bowiem prawnej możliwości udzielenia skarżącej pomocy finansowej tylko z tego powodu, że w stosunku do innych podmiotów wydane zostały korzystne dla nich rozstrzygnięcia. Skoro zaś prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne prowadzą – w ocenie Sądu – do uzasadnionych wniosków w kwestii braku uprawnienia skarżącej do uzyskania pomocy finansowej, to nie było żadnych podstaw do wydania pozytywnej dla strony decyzji. Nie było więc podstaw do wzięcia pod uwagę podnoszonych przez nią zarzutów w tym zakresie na etapie postępowania odwoławczego. Brak odniesienia się do tej kwestii w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji można traktować zaś co najwyżej jako uchybienie procesowe nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy.

Ze wskazanych przyczyn również i zawarty w skardze wniosek dowodowy nie zasługiwał na uwzględnienie i podlegał oddaleniu.

Na uwzględnienie nie zasługiwała również okoliczność zaciągnięcia przez skarżącą kredytu za zakup przedmiotowego domu jednorodzinnego. Pomoc finansowa udzielana funkcjonariuszom na podstawie art. 94 ust. 1 u.o.p. nie może być bowiem utożsamiana z formą bezzwrotnej pożyczki przeznaczonej na spłatę zobowiązań. Istotą bowiem tego świadczenia – także na gruncie innych pragmatyk zawodowych – nie jest wsparcie zabiegów podejmowanych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego, lecz udzielenie pomocy finansowej na jego uzyskanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt II PK 190/13).

Reasumując należało stwierdzić, że wobec zaistnienia wskazanych okoliczności faktycznych organy orzekające w niniejszej sprawie w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego zasadnie uznały, że skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przez fakt współwłasności domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, a więc w sposób przewidziany w art. 95 ust. 1 pkt 2 u.o.p., co wyklucza ją także z grona policjantów mogących ubiegać się o prawo do otrzymania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Z treści powoływanych w przedmiotowej sprawie przepisów wynika jednoznacznie, że szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia funkcjonariuszom możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełnią służbę. W związku z tym cel w jakim została ona prawnie zagwarantowana należy wiązać z wymaganiami i charakterem służby, a nie osobistymi potrzebami poszczególnych funkcjonariuszy.

Wobec tego, że podniesione przez stronę zarzuty okazały się nieuzasadnione, zaś zakwestionowana decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi, o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku.

-----------------------

2