Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 279/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.5 ust. 2a
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
article: art. 7 art 8 art 77 § 1 art 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 141 § 4 w zw. z art 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 7 grudnia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 727/21 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2021 r. nr SKO.4118.113.2021 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz A. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 9 czerwca 2021 r., nr SKO.4118.113.2021, w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego, wyrokiem z 19 listopada 2021 r. o sygn. akt II SA/Łd 727/21 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z 12 kwietnia 2021 r. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego A. S. kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 173 w związku z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego i wykroczono poza granice określone tą normą, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady trójpodziału władzy poprzez zastąpienie ustawodawcy swoim orzecznictwem oraz naruszenia norm prawa materialnego w postaci art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.);

b) art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, polegająca na uznaniu, iż na mocy wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w Łodzi XII Wydział Cywilny Rodzinny z 12 maja 2010 r., sygn. akt XII C 1761/09, ustalono opiekę naprzemienną wobec M. S.;

2. naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.);

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a.") przez błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji ostatecznej, bowiem materiał dowodowy jest pełny i zebrany w sposób prawidłowy, jak i dokonano jego prawidłowej oceny, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach podjętych decyzji, a istota sprawy sprowadza się do błędnej wykładni przepisów prawa materialnego;

c) art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez przedstawienie oceny prawnej niespójnej i lakonicznej w zakresie własnych rozważań, brak oceny zebranego materiału dowodowego oraz brak wykazania, że uchybienia miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, a w szczególności w odniesieniu do stanu prawnego.

Skarżący kasacyjnie wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, w przypadku, gdyby wniosek powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie,

2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia,

3. orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego,

4. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, wobec zrzeczenia się prawa do rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. S. wniósł na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego została oddalona.

W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie wniosła o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należałoby się odnieść do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny powoduje, że możliwa jest jego subsumpcja pod odpowiednią normę prawną. W niniejszej sprawie należało jednak rozważyć w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, bowiem zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią procesową konsekwencję zakwestionowanej wykładni przepisów prawa materialnego, a zatem procesowe odzwierciedlenie koncepcji materialnej przedstawionej w skardze kasacyjnej.

Zasadnicza oś sporu dotyczy wykładni i stosowania art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.; dalej: "ustawa o pomocy"). Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Przepis ten został dodany przez art. 15 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r., poz. 1428) zmieniającej ustawę o pomocy z dniem 1 sierpnia 2017 r.

Należy przyjąć, że opiekę naprzemienną w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o pomocy cechuje sprawowanie jej przez rodziców względem dziecka, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców (wyrok NSA z 26 lutego 2019 r., I OSK 878/17).

Z omawianego przepisu wynika również, że naprzemienna opieka nad dzieckiem ma być sprawowana zgodnie z orzeczeniem sądu. Konieczne jest zatem ustalenie, kiedy do polskiego prawa została wprowadzona możność orzeczenia przez sąd o naprzemiennej opiece rodziców nad dzieckiem.

Należy w tym miejscu zauważyć, że z dniem 13 czerwca 2009 r. została wprowadzona ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz. 1431) instytucja porozumienia rodzicielskiego.

Przepis art. 58 § 1 k.r.o. w brzmieniu ustalonym przez ww. nowelizację stanowił, że w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

Przepis art. 58 § 1a k.r.o. stanowił zaś, że sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie, o którym mowa w § 1, i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka.

Orzekając rozwód, sąd, gdy nie występują żadne wyjątkowe okoliczności, w stanie prawnym obowiązującym w 2010 r. mógł zasadniczo rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej w dwojaki sposób:

1) mógł powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka;

2) mógł pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom.

Rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej jest obligatoryjne. Sąd rozwodowy nie jest zwolniony z tego obowiązku w przypadku zawarcia porozumienia pomiędzy rodzicami. Jeżeli natomiast strony przedstawiły porozumienie dotyczące zarówno sposobu wykonywania tej władzy, jak i utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, to możliwe staje się pozostawienie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Wyrok sądu rozwodowego nie może przy tym nawiązywać do dokumentu pisemnego porozumienia, wskazując je jako załącznik do wyroku (uchwała 7 sędziów SN z 5 czerwca 2012 r., III CZP 72/2011, OSNC 2012, nr 12, poz. 135). Pozostawienie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom w sytuacji, gdy strony przedstawiły porozumienie, nie zwalnia sądu od osobnego orzeczenia o tych kontaktach, które nie są atrybutem władzy rodzicielskiej i mogą być utrzymywane nawet w przypadku pozbawienia władzy rodzicielskiej.

Przepis art. 58 § 1a k.r.o. został zmieniony z dniem 29 sierpnia 2015 r. przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2015 r., poz. 1062). Przepis ten w nowym brzmieniu stanowi, że w braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Równocześnie dodano art. 58 § 1b k.r.o., zgodnie z którym na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

Należy zauważyć, że pozostawienie pełni władzy rodzicielskiej obojgu rozwiedzionym małżonkom nie jest równoznaczne z ustanowieniem opieki naprzemiennej. Jak mianowicie wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 18 marca 1968 r., III CZP 70/66, pozostawienie pełni władzy rodzicielskiej obojgu rozwiedzionym małżonkom możliwe jest wówczas, gdy: "stosunek wzajemny małżonków oraz inne okoliczności, a przede wszystkim ich dotychczasowy stosunek do dzieci oraz wzajemne kontakty w tym zakresie, zapewniają szanse zgodnego wykonywania przez oboje rodziców władzy rodzicielskiej wspólnie, w sposób odpowiadający dobru dziecka i interesowi społecznemu (art. 95 § 3)".

Jeżeli zatem orzeczenie sądu rozwodowego z uwagi na brak uregulowania w dacie wydania orzeczenia instytucji opieki naprzemiennej w polskim systemie prawa rodzinnego nie posługuje się wyrażeniem "opieka naprzemienna", to wystarczające jest, aby mocą tego orzeczenia opieka została przyznana obojgu rodzicom i miała być wykonywana po kolei przez każdego z rodziców (wyrok NSA z 3 lutego 2022 r., I OSK 844/20). W sytuacji zaś, gdy sąd rozwodowy powierzył władzę rodzicielską obu rodzicom wobec przedstawienia przez nich i zaakceptowania przez sąd porozumienia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, to treść tego porozumienia – w wyniku zaakceptowania go przez sąd rozwodowy stanowiącego orzeczenie sądu w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy – jest podstawą do dokonywania ustaleń co do tego, czy opieka nad dzieckiem ma charakter naprzemienny czy nie. Porozumienie takie zawarte przed wprowadzeniem możności orzekania przez sąd o opiece naprzemiennej, podobnie jak orzeczenie sądu rozwodowego nie musi zawierać wyrażenia "opieka naprzemienna".

Należy podkreślić, że do orzekania w sprawach wykonywania władzy rodzicielskiej uprawnione są sądy powszechne, zatem stwierdzenie, że dziecko pozostaje w opiece naprzemiennej właśnie zgodnie z orzeczeniem sądu, oznacza orzeczenie sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej rozwodzących się rodziców lub z innych powodów żyjących w rozłączeniu w postaci ustanowienia opieki naprzemiennej jest rozwiązaniem, które mieści się aktualnie w dyspozycjach art. 58 § 1 i 1a oraz art. 107 § 2 k.r.o. Forma opieki naprzemiennej jest możliwa do ustalenia także w porozumieniu o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej (planie wychowawczym), przedkładanym i zaaprobowanym przez sąd oraz w ugodzie zawartej przed sądem (wyrok NSA z 29 września 2021 r., I OSK 4362/18).

Należy zatem przyjąć, że przepis art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy może być zastosowany również w odniesieniu do rodziców dziecka, jeżeli dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu lub porozumieniem o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej (planie wychowawczym), przedkładanym i zaaprobowanym przez sąd oraz w ugodzie zawartej przed sądem, jest pod opieką obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, która to opieka posiada cechy opieki naprzemiennej. Podkreślenia przy tym wymaga, że wymóg porównywalnych okresów sprawowania opieki nie może być utożsamiany z postawieniem warunku równego podziału obowiązku czy czasu wykonywania opieki przez rozwiedzionych małżonków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4362/18).

Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić mając na uwadze powyższe rozważania, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku dokonał prawidłowej wykładni art. 5 ust. 2a ustawy o wzajemnej pomocy. Zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. są zatem niezasadne, jako że zostały oparte na tezie o dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 5 ust. 2a ustawy o wzajemnej pomocy.

Jak trafnie Kolegium zauważyło, w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M. S. dokumentem wiążącym w sprawie jest wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi XII Wydział Cywilny Rodzinny z 12 maja 2010 r., XII C 1761/09. Kolegium również dostrzegło, że rodzice dziecka M.S. zawarli w dniu 7 kwietnia 2010 r. porozumienie mediacyjne przed mediatorem, w którym ustalony został dwutygodniowy grafik spotkań i pobytu córki M. u ojca, gdzie pkt 3 zawartego porozumienia mediacyjnego stanowi: - I tydzień w poniedziałek tata odprowadza córkę do przedszkola, w czwartek odbiera ją z przedszkola o 16.00 i zaprowadza w piątek rano do przedszkola; - II tydzień tata odbiera córkę z przedszkola o 16.00 i przyprowadzają do domu mamy o 20.30, w czwartek odbierają z przedszkola o 16.00, córka mieszka 4 dni u taty, w poniedziałek odprowadza ją do przedszkola. W kwestii wakacji rodzice po połowie organizują córce czas wakacji, do połowy czerwca uzgadniając ze sobą szczegóły i terminy (pkt 4 d) w/w porozumienia). Ponadto porozumienie mediacyjne zawiera sposób płacenia przez A. S. alimentów na rzecz dziecka matce tego dziecka (pkt 5 w/w porozumienia) oraz postanowienie, że oboje rodzice zobowiązują się do pokrywania po połowie kosztów nie dających się zaplanować wydatków na córkę (odzież, koszty leczenia, organizowane przez przedszkole wycieczki, wydatki na cele edukacyjne itp.) i koszty te stanowią dodatkowe świadczenia do uzgodnionej kwoty alimentów (pkt 4 e) w/w porozumienia).

Kolegium dostrzegło, że w ww. wyroku nie ma mowy wprost o opiece naprzemiennej. Sąd zauważa w tym miejscu, że nie można oczekiwać, że w treści wyroku zostanie zawarte określenie "opieka naprzemienna". Trudno wobec tego wymagać od strony, aby legitymowała się orzeczeniem, w którym wprost wskazano na sprawowanie opieki naprzemiennej nad małoletnimi dziećmi. W takiej sytuacji na podstawie samej sentencji wyroku rozwodowego nie można więc oceniać, czy rodzice sprawują opiekę naprzemienną. Podobnie nie można oczekiwać, że w porozumieniu mediacyjnym zostanie użyte to określenie.

Jak wynika z orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi XII Wydział Cywilny Rodzinny z 12 maja 2010 r., XII C 1761/09, sąd rozwodowy powierzył obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką stron – M. S. z ustaleniem, że miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce zamieszkania matki. Jednocześnie nie orzekł o sposobie kontaktów ojca z dzieckiem. Z kolei rodzice dziecka w porozumieniu mediacyjnym z 7 kwietnia 2010 r. uzgodnili zasady kontaktów, opieki, wychowywania córki, współpracę na płaszczyźnie rodzicielskiej, komunikację między rodzicami oraz komunikację rodziców z dzieckiem, kwestie wychowawcze, finansowanie potrzeb dziecka. Treść tego porozumienia została przedstawiona powyżej.

Analiza powyższego orzeczenia oraz porozumienia mediacyjnego wskazuje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na zasadność przyjęcia, że forma sprawowania opieki i wykonywana na podstawie zaakceptowanego przez sąd rozwodowy porozumienia mediacyjnego piecza nad małoletnim dzieckiem rozwiedzionych małżonków spełnia wymogi uznania jej za opiekę naprzemienną uprawniającą do uzyskania podzielonego świadczenia wychowawczego. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyznania racji skarżącemu kasacyjnie, który stwierdził, że w rodzinie skarżącego nie nastąpiło ustanowienie opieki naprzemiennej w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Wyjaśnienia wymaga również, że Sąd I instancji stwierdził, że jeżeli mimo orzeczenia sądu dziecko będzie faktycznie pod opieką innej osoby niż uprawniony rodzic, to wówczas świadczenie wychowawcze nie przysługuje takiemu rodzicowi. Wskazał również, że nie może być uwzględnione prawo rodzica, który sprawowałby opiekę nad dzieckiem wbrew orzeczeniu sądu cywilnego. W tym kontekście zostały przywołane art. 15 ust. 1 i art. 22 ustawy o pomocy. Tak więc, zdaniem Sądu I instancji, obowiązkiem organów jest weryfikacja spełnienia przesłanki sprawowania przez rodzica faktycznej opieki nad dzieckiem, jeżeli powstaną wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, jak również zaistnieje sytuacja opisana w art. 22 ustawy o pomocy. Nie chodzi zatem o ustalenie, czy została ustanowiona opieka naprzemienna, ale czy ma lub nie ma miejsca faktyczne zamieszkiwanie i koncentrowanie spraw życiowych dziecka u obojga rodziców. Zdaniem Sądu I instancji, w realiach niniejszej sprawy organ nie dokonał niezbędnych ustaleń w tym zakresie, a w konsekwencji Kolegium błędnie ustaliło, że nad M. S. na pewno nie była sprawowana opieka naprzemienna, mimo że z treści porozumienia mediacyjnego oraz faktów podnoszonych przez skarżącego, a nie kwestionowanych w jakikolwiek sposób przez matkę dziecka, można było wyprowadzić inne wnioski. Czyni to zasadnym ocenę, że organ nie ustalając wszystkich niezbędnych okoliczności stanu faktycznego sprawy naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jest zatem niezasadny. W konsekwencji nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy poprzez błędne jego zastosowanie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. należy stwierdzić, że uzasadnienie skarżonego wyroku jest relatywnie obszerne, co może utrudniać jego analizę. Tym niemniej przedstawiony w nim wywód prawny jest spójny i poddaje się kontroli instancyjnej, zaś rozważania na temat zebranego materiału dowodowego, a raczej na temat braku istotnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, są wystarczające. Nie ma również podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji nie wyjaśnił wpływu stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy.

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wadliwości wskazań co do dalszego postępowania wynikają, jak się wydaje, z niezrozumienia istoty okoliczności, które zdaniem Sądu I instancji powinny zostać wyjaśnione. Sąd I instancji wskazał wprost, że konieczne jest wyjaśnienie, czy ma miejsce faktyczne zamieszkiwanie i koncentrowanie spraw życiowych dziecka u obojga rodziców. Nie chodzi zatem o prawne relacje, to jest o ustalenie opieki naprzemiennej, ale o relacje faktyczne, to jest o to, czy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, faktycznie jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców w takim zakresie, jaki wynika z porozumienia mediacyjnego zawartego w dniu 7 kwietnia 2010 r.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.