Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 49/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 7, art. 26 par. 5 pkt 1, art. 15
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Mirosław Bator SWSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2018 roku, znak: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala


UZASADNIENIE

M. R. pismami z dnia 27 listopada 2017 r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 listopada 2017r. nr [...], oparte na przepisie art. 33 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 - dalej: u.p.e.a.), tj. zarzut, którego podstawą jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. Ponadto wskazano na art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, pomimo braku doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. W związku z podniesionymi zarzutami Zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Prezydent Miasta K. - działając jako organ egzekucyjny, będący jednocześnie Wierzycielem, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o wyżej wskazany tytuł wykonawczy - uznał wniesiony przez Zobowiązanego zarzut za nieuzasadniony i postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018 r. nr [...] orzekł o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na wykonaniu prac określonych w ugodzie zawartej w siedzibie Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. w dniu [...] czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...], tj. wykonaniu na koszt Państwa R. wodościeku z korytek betonowych ułożonych zgodnie ze sztuką inżynierską wzdłuż murowanego ogrodzenia Państwa S. oraz studzienki rewizyjnej na działce nr [...] przy ul. [...] w K., zabezpieczonej kratką na odpływie do istniejącego zagłębienia terenowego na działce nr [...] .

Postanowieniem z dnia 29 października 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta K..

Wg Kolegium Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt l OSK 2336/13 wskazał, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowały się dwa przeciwstawne poglądy co do możliwości doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego pełnomocnikowi strony. Według jednego, możliwość ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym jest ograniczona i nie obejmuje możliwości doręczenia do rąk pełnomocnika upomnienia oraz tytułu wykonawczego, albowiem jest to czynność relacji wierzyciel-zobowiązany. Nadto, zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., doręczenie tytułu wykonawczego zobowiązanemu stanowi moment wszczęcia egzekucji administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2782/11, z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt II FSK 365/06, z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1483/07). Drugi zaś z poglądów wskazuje, że skoro art. 18 u.p.e.a., stanowi podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczania mu pism zgodnie z art. 32 oraz art. 40 § 2 k.p.a., to organ ma obowiązek doręczyć upomnienie lub tytuł wykonawczy temu pełnomocnikowi. Od chwili bowiem ustanowienia pełnomocnika strona działała za jego pośrednictwem i wszelkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2007, sygn. akt II FSK 990/06 i sygn. akt II FSK 991/06, z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 1199/07, z dnia 24 lutego 2009 r, sygn. akt II OSK 209/08, z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 704/12).

W ocenie Kolegium opowiedzenie się za jednym z wyżej zaprezentowanych poglądów wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych występujących w poszczególnych sprawach administracyjnych.

W realiach rozpatrywanej sprawy postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta K. zatwierdził ugodę zawartą w dniu [...] czerwca 2009 r. pomiędzy M. R., reprezentowanym przez pełnomocniczkę A. R., a S. S. w sprawie dotyczącej zakłóceń stosunków wodnych, w wyniku której nałożony został na Państwa R. obowiązek wykonaniu na swój koszt wodościeku z korytek betonowych ułożonych zgodnie ze sztuką inżynierską wzdłuż murowanego ogrodzenia Państwa S. oraz studzienki rewizyjnej na działce nr [...] przy ul. [...] w K., zabezpieczonej kratką na odpływie do istniejącego zagłębienia terenowego na działce nr [...].

Pismem z dnia 22 lutego 2017 r. nr [...] Prezydent Miasta K. - Wydział Kształtowania Środowiska wezwał Zobowiązanego - M. R., reprezentowanego przez pełnomocniczkę A. R., do okazania nieruchomości, celem dokonania ustaleń w przedmiocie wykonania prac określonych w ww. ugodzie. Termin oględzin nieruchomości wyznaczono na dzień [...] marca 2017 r. Na oględziny stawili się m.in. M. R., A. R. oraz radca prawny A. W. - pełnomocnik M. R., który przedłożył do akt pełnomocnictwo z dnia 15 marca 2017 r. umocowujące radcę prawnego S. K. oraz radcę prawnego Pana A. W., do występowania i reprezentowania M. R. przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem Miasta K. nr [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...] obr. [...] w K.. Przedmiotowe pełnomocnictwo zawierało dodatkowo upoważnienie dla wyżej wymienionych pełnomocników profesjonalnych do udzielania dalszych pełnomocnictw w zakresie spraw objętych niniejszym pełnomocnictwem. Do pełnomocnictwa dołączono dowód uiszczenia opłaty skarbowej w wys. 34,00 zł od pełnomocnictwa Zobowiązanego dla radcy prawnego S. K. oraz radcy prawnego A. W.. Upomnieniem z dnia 21 marca 2017 r. [...] wezwano M. R. do niezwłocznego wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu prac określonych w ugodzie zawartej w dniu [...] czerwca 2009 r. zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w razie niewykonania obowiązku. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone pełnomocnikowi Zobowiązanego, zgodnie z art. 40 § 2 w związku z art. 42 § 1 k.p.a. w dniu 31 marca 2017 r. Kolejne pisma Prezydenta Miasta K.: pismo z dnia 22 marca 2017 r. (wskazujące na brak wykonania prac określonych w ugodzie oraz przesłanie pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego) oraz pismo z dnia 5 kwietnia 2017 r. (zawiadamiające o wyznaczeniu nowego terminu oględzin nieruchomości na dzień [...] kwietnia 2017 r. celem dokonania ustaleń dotyczących wykonania nałożonego na Zobowiązanego obowiązku) zostały również doręczone zgodnie z art. 40 § 2 w związku z art. 42 § 1 k.p.a. - pełnomocnikowi Zobowiązanego.

Na oględziny w dniu [...] kwietnia 2017 r. stawili się m.in. A. R. oraz radca prawny M. S. jako pełnomocnik Zobowiązanego - M. R., która przedłożyła do akt pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 25 kwietnia 2017 r. udzielone przez radcę prawnego S. K. umocowujące radcę prawnego M. S. do występowania i reprezentowania M. R. we wszystkich postępowaniach przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi wszystkich instancji w sprawie dotyczącej wykonania prac określonych w ugodzie zawartej w siedzibie Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. w dniu [...] czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 24 czerwca 2009 r. Przedmiotowe pełnomocnictwo zawierało dodatkowo wskazanie, iż w razie wątpliwości, co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą.

Ponadto pismem z dnia 25 kwietnia 2017 r. radca prawny S. K. jako pełnomocnik Państwa R. zwrócił się do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o zawieszenie postępowania w przedmiocie wykonania prac określonych w ugodzie z dnia [...] czerwca 2009 r. (przedkładając do akt kolejne pełnomocnictwo z dnia 24 kwietnia 2017 r. umocowujące radcę prawnego S. K. do występowania i reprezentowania Państwa R. we wszystkich postępowaniach przed organami administracji publicznej, sądami powszechnymi i administracyjnymi i powszechnymi wszystkich instancji w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...], które to pełnomocnictwo zawierało dodatkowo wskazanie, iż w razie wątpliwości, co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą), a pismem z dnia 9 października 2017 r. radca prawny S. K. jako pełnomocnik M. R. wystąpił do Prezydenta Miasta K. o zmianę terminu oględzin nieruchomości wyznaczonego na dzień [...] października 2017 r. i wyznaczenie nowego terminu czynności kontrolnych dotyczących wykonania obowiązku wynikającego z ugody zawartej w dniu [...] czerwca 2009 r.

W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie egzekucyjnej Zobowiązany udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu S. K. oraz radcy prawnemu A. W. (dowód: pełnomocnictwo z dnia 15 marca 2017 r. karta 445 akt sprawy), którzy aktywnie działali i podejmowali za Zobowiązanego stosowne do stanu sprawy czynności procesowe.

W ocenie Kolegium - wbrew stwierdzeniom Skarżącego - organ l instancji nie działał w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez M. R. w zwykłym postępowaniu administracyjnym, lecz jak wynika z wcześniej przedstawionych okoliczności sprawy, w oparciu o pełnomocnictwa przedkładane przez pełnomocników Zobowiązanego w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania obowiązków nałożonych na Zobowiązanego określonych w ugodzie zawartej w dniu [...] czerwca 2009 r. O ile zakres pełnomocnictwa z dnia 24 kwietnia 2017 r. może budzić wątpliwości, gdyż pełnomocnictwo to zawiera umocowanie do występowania i reprezentowania Zobowiązanego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] (choć co trzeba podkreślić pełnomocnictwo to zawierało dodatkowo wskazanie, iż w razie wątpliwości, co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą), to podnieść należy, że zakres pełnomocnictwa z dnia 15 marca 2017 r. jest dużo szerszy i zawiera umocowanie dla radcy prawnego S. K. oraz radcy prawnego A. W., do występowania i reprezentowania M. R. przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem Miasta K. nr [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...] obr. [...] w K.. Tym samym - zdaniem Kolegium - w rozpatrywanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia upomnienia Zobowiązanemu, działającemu przez pełnomocnika. O skuteczności ustanowienia pełnomocnika i o tego procesowych skutkach nie decyduje data wszczęcia postępowania (nie sposób bowiem uznać, ze strona nie ma prawa ustanowić pełnomocnika do występowania w postępowaniu przed jego wszczęciem), lecz treść pełnomocnictwa i data powzięcia przez organ informacji o ustanowieniu pełnomocnika, po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Dlatego też biorąc pod uwagę szeroki zakres udzielonego przez Zobowiązanego pełnomocnictwa, fakt, że podczas czynności postępowania zmierzającego do wykonania prac określonych w ugodzie z dnia [...] czerwca 2009 r., w tym także po doręczeniu upomnienia zawierającego wezwanie Zobowiązanego do niezwłocznego wykonania obowiązku, Zobowiązany cały czas działał przez profesjonalnych pełnomocników, załączających do akt dokumenty pełnomocnictwa, które to czynności spełniały warunki pisemnego uzewnętrznienia pełnomocnictwa, w rozumieniu art. 33 § 2 i 3 k.p.a. Doszło do skutecznego doręczenia upomnienia, a następnie tytułu wykonawczego Zobowiązanemu, poprzez doręczenie tych dokumentów jego pełnomocnikom, co oznacza również, że tym samym została wszczęta egzekucja, zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że możliwe jest, aby strona ustanowiła pełnomocnika do występowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed jego wszczęciem, jednakże o takim ustanowieniu pełnomocnika organ egzekucyjny winien być zawiadomiony, a pełnomocnictwo powinno zostać złożone do akt sprawy egzekucyjnej. Wymogu tego nie może zastąpić samo powołanie się na okoliczność, że strona złożyła wcześniej pełnomocnictwo do akt sprawy administracyjnej (zwykłej) poprzedzającej postępowanie egzekucyjne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 514/17).

W rozpatrywanej sprawie - w ocenie Kolegium - powyższy wymóg został spełniony i wbrew stanowisku Zobowiązanego Prezydent Miasta K. nie powoływał się na pełnomocnictwa złożone do akt sprawy administracyjnej (zwykłej), lecz na pełnomocnictwa złożone w ramach postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania nałożonego na Zobowiązanego obowiązku. Zważywszy na odrębność postępowania egzekucyjnego i postępowania administracyjnego, pełnomocnictwo udzielone w jednym postępowaniu nie wywołuje skutku w każdym postępowaniu prowadzonym z udziałem strony, nawet w sytuacji, gdy zachodzi tożsamość podmiotowa po stronie organu właściwego do prowadzenia sprawy. Strona może ustanowić pełnomocnika do występowania w jej imieniu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodatkowo, jak wskazano powyżej, w orzecznictwie sądowym dopuszcza się ustanowienie pełnomocnika do działania w postępowaniu egzekucyjnym nawet przed jego wszczęciem, o czym organ egzekucyjny winien być zawiadomiony, a pełnomocnictwo powinno zostać złożone do akt sprawy egzekucyjnej. W przedmiotowej sprawie powyższe warunki dla uznania, iż Zobowiązany działał przez pełnomocników zostały spełnione, co zostało wykazane powyżej. W toku czynności zmierzających do wyegzekwowania nałożonego na zobowiązanego ubowiązku, M. R. cały czas działał przez ustanowionych pełnomocników, którzy przedkładali do akt sprawy dokumenty pełnomocnictwa wskazujące na wolę działania Zobowiązanego przez profesjonalnych pełnomocników procesowych. W czasie rozpoczęcia przez pełnomocników Zobowiązanego - M. R. działań nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne w sprawie nakazania czynności określonych w art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie było już zakończone. Natomiast organ l instancji podejmował czynności mające na celu wyegzekwowanie obowiązków wynikających z ugody zawartej w dniu [...] czerwca 2009 r. nałożonych na Zobowiązanego. Fakt ten był znany zarówno Zobowiązanemu jak i ustanowionym przez niego pełnomocnikom. Wola ograniczenia zakresu udzielonego pełnomocnictwa została ujawniona organowi l instancji dopiero po doręczeniu tytułu wykonawczego z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] i postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na Zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia, a zatem dopiero od tej daty przyjąć należy skuteczność ograniczenia zakresu udzielonego przez Zobowiązanego pełnomocnictwa. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy należy uznać za skutecznie doręczone. Odnosząc się natomiast do podniesionego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., wskazano, że zarzut ten został złożony po terminie określonym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., co wyklucza jego merytoryczne rozpatrzenie (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2018 r, sygn. akt l SA/Gd 1503/17).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożył M. R. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa poprzez jego błędne zastosowanie, tj. wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczeniu co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie zarzutów i umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego;

2) art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie zarzutów, podczas gdy w przedmiotowej sprawie istniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ze względu na wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie:

a) art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na mylnym uznaniu, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

b) art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a;

c) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez wydanie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymogów z art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a., bowiem klauzula organu egzekucyjnego nie zawiera ani nazwy i adresu siedziby organu egzekucyjnego ani daty nadania klauzuli;

d) art. 120 § 2 k.p.a. poprzez wydanie tytułu wykonawczego, pomimo braku w sprawie tytułu egzekucyjnego, albowiem w przedmiotowej sprawie brak jest stwierdzenia wykonalności ugody będącej podstawą wydanego tytułu wykonawczego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 8 czerwca 2018 r. i umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie o uznaniu wniesionych przez Zobowiązanego zarzutów za nieuzasadnione (o oddaleniu zarzutów) w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 listopada 2017r. nr [...]

w zakresie dotyczącej wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na wykonaniu prac określonych w ugodzie zawartej w siedzibie Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. w dniu [...] czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...], tj. wykonaniu na koszt Państwa R. wodościeku z korytek betonowych ułożonych zgodnie ze sztuką inżynierską wzdłuż murowanego ogrodzenia Państwa S. oraz studzienki rewizyjnej na działce nr [...] przy ul. [...] w K., zabezpieczonej kratką na odpływie do istniejącego zagłębienia terenowego na działce nr [...].

Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie z powyższymi kryteriami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia.

Zarzuty skargi zmierzały z jednej strony do zakwestionowania ustaleń i oceny prawnej dokonanej przez zaskarżone organy w zakresie podniesionego zarzutu względem tytułu wykonawczego – brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. W pozostałym zakresie skarga dotyczyła innych niż podniesione w sprawie zarzutów tj. wydania tytułu wykonawczego nie spełniającego wymogów z art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a. (brak nazwy i adresu siedziby organu egzekucyjnego ani daty nadania klauzuli); oraz wydania tytułu wykonawczego, pomimo braku w sprawie tytułu egzekucyjnego - brak jest stwierdzenia wykonalności ugody będącej podstawą wydanego tytułu wykonawczego. Z unormowania zawartego w art. 33 § 1 u.p.e.a. wprost wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a podstawy wnoszenia zarzutów zostały w powołanym wyżej przepisie wyliczone enumeratywnie, co oznacza, że katalog zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma charakter zamknięty. Ponadto zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo złożenia zarzutów w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Z uwagi na to tej drugiej grupy zarzutów skargi, skoro zarzuty te zostały złożone po terminie określonym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., nie może zostać w niniejszym postępowaniu merytorycznie rozpoznana (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt l SA/Gd 1503/17).

W zakresie zaś pierwszej grupy zarzutów zgłoszonym w postępowaniu egzekucyjnym i będących przedmiotem rozpoznania przez skarżony organ, zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, tj. w zakresie podnoszonego w zarzutach i skardze braku skuteczności ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym oraz doręczeń dokonanych do rąk tego pełnomocnika.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ kwestia pełnomocnictwa nie została uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy art. art. 32 - 34 k.p.a. oraz inne przepisy kodeksu dotyczące pełnomocnika. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik jest zobowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 2 i 3 k.p.a.). Z chwilą zawiadomienia organu o fakcie ustanowienia pełnomocnika w sprawie (tj. z chwilą złożenia dokumentu pełnomocnictwa do akt sprawy) organ wszelkie pisma kieruje do pełnomocnika zamiast do strony osobiście. Zgodnie bowiem z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.

W okolicznościach niniejszej sprawy celem sprawdzenia wykonania obowiązku wynikającego z ugody zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] tenże organ wyznaczył w dniu 22 lutego 2017 r. oględziny na dzień [...] marca 2017 r. Niewątpliwie oględziny te odbyły się już po ostatecznym zakończeniu sprawy administracyjnej (niemal 8 lat później), a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego – bowiem ich celem było właśnie ustalenie, czy istnieje konieczność prowadzenia takiego postępowania tj. czy obowiązek został wykonany. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.), co zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. musi zostać poprzedzone przesłaniem zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

W realiach rozpatrywanej sprawy postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta K. zatwierdził ugodę zawartą w dniu [...] czerwca 2009 r. pomiędzy M. R., reprezentowanym przez pełnomocniczkę A. R., a S. S.. Pismem z dnia 22 lutego 2017 r. nr [...] Prezydent Miasta K. - Wydział Kształtowania Środowiska wezwał Zobowiązanego - M. R., reprezentowanego przez pełnomocniczkę A. R., do okazania nieruchomości, celem dokonania ustaleń w przedmiocie wykonania prac określonych w ww. ugodzie. Termin oględzin nieruchomości wyznaczono na dzień [...] marca 2017 r. Na oględziny stawili się m.in. M. R., A. R. oraz radca prawny A. W. - pełnomocnik M. R., który przedłożył do akt pełnomocnictwo z dnia 15 marca 2017 r. umocowujące radcę prawnego S. K. oraz radcę prawnego Pana A. W., do występowania i reprezentowania M. R. przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem Miasta K. nr [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...] obr. [...] w K.. Przedmiotowe pełnomocnictwo zawierało dodatkowo upoważnienie dla wyżej wymienionych pełnomocników profesjonalnych do udzielania dalszych pełnomocnictw w zakresie spraw objętych niniejszym pełnomocnictwem. Do pełnomocnictwa dołączono dowód uiszczenia opłaty skarbowej w wys. 34,00 zł od pełnomocnictwa Zobowiązanego dla radcy prawnego S. K. oraz radcy prawnego A. W.. Upomnieniem z dnia 21 marca 2017 r. [...] wezwano M. R. do niezwłocznego wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu prac określonych w ugodzie zawartej w dniu [...] czerwca 2009 r. zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w razie niewykonania obowiązku. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone pełnomocnikowi Zobowiązanego, zgodnie z art. 40 § 2 w związku z art. 42 § 1 k.p.a. w dniu 31 marca 2017 r. Kolejne pisma Prezydenta Miasta K.: pismo z dnia 22 marca 2017 r. (wskazujące na brak wykonania prac określonych w ugodzie oraz przesłanie pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego) oraz pismo z dnia 5 kwietnia 2017 r. (zawiadamiające o wyznaczeniu nowego terminu oględzin nieruchomości na dzień [...] kwietnia 2017 r. celem dokonania ustaleń dotyczących wykonania nałożonego na Zobowiązanego obowiązku) zostały również doręczone zgodnie z art. 40 § 2 w związku z art. 42 § 1 k.p.a. - pełnomocnikowi Zobowiązanego.

Na oględziny w dniu [...] kwietnia 2017 r. stawili się m.in. A. R. oraz radca prawny M. S. jako pełnomocnik Zobowiązanego - M. R., która przedłożyła do akt pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 25 kwietnia 2017 r. udzielone przez radcę prawnego S. K. umocowujące radcę prawnego M. S. do występowania i reprezentowania M. R. we wszystkich postępowaniach przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi wszystkich instancji w sprawie dotyczącej wykonania prac określonych w ugodzie zawartej w siedzibie Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. w dniu [...] czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 24 czerwca 2009 r. Przedmiotowe pełnomocnictwo zawierało dodatkowo wskazanie, iż w razie wątpliwości, co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą.

Ponadto pismem z dnia 25 kwietnia 2017 r. radca prawny S. K. jako pełnomocnik Państwa R. zwrócił się do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o zawieszenie postępowania w przedmiocie wykonania prac określonych w ugodzie z dnia [...] czerwca 2009 r. (przedkładając do akt kolejne pełnomocnictwo z dnia 24 kwietnia 2017 r. umocowujące radcę prawnego S. K. do występowania i reprezentowania Państwa R. we wszystkich postępowaniach przed organami administracji publicznej, sądami powszechnymi i administracyjnymi i powszechnymi wszystkich instancji w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...], które to pełnomocnictwo zawierało dodatkowo wskazanie, iż w razie wątpliwości, co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą), a pismem z dnia 9 października 2017 r. radca prawny S. K. jako pełnomocnik M. R. wystąpił do Prezydenta Miasta K. o zmianę terminu oględzin nieruchomości wyznaczonego na dzień [...] października 2017 r. i wyznaczenie nowego terminu czynności kontrolnych dotyczących wykonania obowiązku wynikającego z ugody zawartej w dniu [...] czerwca 2009 r.

W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie egzekucyjnej Zobowiązany udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu S. K. oraz radcy prawnemu A. W. (dowód: pełnomocnictwo z dnia 15 marca 2017 r. karta 445 akt sprawy), którzy aktywnie działali i podejmowali za Zobowiązanego stosowne do stanu sprawy czynności procesowe.

Zatem Kolegium prawidłowo przyjęło, iż organ l instancji nie działał w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez M. R. w zwykłym postępowaniu administracyjnym, lecz jak wynika z wcześniej przedstawionych okoliczności sprawy, w oparciu o pełnomocnictwa przedkładane przez pełnomocników Zobowiązanego w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania obowiązków nałożonych na Zobowiązanego określonych w ugodzie zawartej w dniu [...] czerwca 2009 r. O ile zakres pełnomocnictwa z dnia 24 kwietnia 2017 r. może budzić wątpliwości, gdyż pełnomocnictwo to zawiera umocowanie do występowania i reprezentowania Zobowiązanego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] (choć co trzeba podkreślić pełnomocnictwo to zawierało dodatkowo wskazanie, iż w razie wątpliwości, co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą), to zakres pełnomocnictwa z dnia 15 marca 2017 r. jest dużo szerszy i zawiera umocowanie dla radcy prawnego S. K. oraz radcy prawnego A. W., do występowania i reprezentowania M. R. przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem Miasta K. nr [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...] obr. [...] w K.. Tym samym doszło do skutecznego doręczenia upomnienia Zobowiązanemu, działającemu przez pełnomocnika. O skuteczności ustanowienia pełnomocnika i o tego procesowych skutkach nie decyduje data wszczęcia postępowania (nie sposób bowiem uznać, ze strona nie ma prawa ustanowić pełnomocnika do występowania w postępowaniu przed jego wszczęciem), lecz treść pełnomocnictwa i data powzięcia przez organ informacji o ustanowieniu pełnomocnika, zgodnie z art. 33 § 2 k.p.a. Dlatego też skarżony organ zasadnie wziął pod uwagę szeroki zakres udzielonego przez Zobowiązanego pełnomocnictwa, fakt, że podczas czynności postępowania zmierzającego do wykonania prac określonych w ugodzie z dnia [...] czerwca 2009 r., w tym także po doręczeniu upomnienia zawierającego wezwanie Zobowiązanego do niezwłocznego wykonania obowiązku, Zobowiązany cały czas działał przez profesjonalnych pełnomocników, załączających do akt dokumenty pełnomocnictwa, które to czynności spełniały warunki pisemnego uzewnętrznienia pełnomocnictwa, w rozumieniu art. 33 § 2 i 3 k.p.a. Doszło do skutecznego doręczenia upomnienia, a następnie tytułu wykonawczego Zobowiązanemu, poprzez doręczenie tych dokumentów jego pełnomocnikom, co oznacza również, że tym samym została wszczęta egzekucja, zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.

W orzecznictwie sądowym również wskazuje się, że możliwe jest, aby strona ustanowiła pełnomocnika do występowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed jego wszczęciem, jednakże o takim ustanowieniu pełnomocnika organ egzekucyjny winien być zawiadomiony, a pełnomocnictwo powinno zostać złożone do akt sprawy egzekucyjnej. Wymogu tego nie może zastąpić samo powołanie się na okoliczność, że strona złożyła wcześniej pełnomocnictwo do akt sprawy administracyjnej (zwykłej) poprzedzającej postępowanie egzekucyjne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 514/17). W rozpatrywanej sprawie powyższy wymóg został spełniony - Prezydent Miasta K. nie powoływał się na pełnomocnictwa złożone do akt sprawy administracyjnej (zwykłej), lecz na pełnomocnictwa złożone w ramach postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania nałożonego na Zobowiązanego obowiązku. W przedmiotowej sprawie powyższe warunki dla uznania, iż Zobowiązany działał przez pełnomocników zostały spełnione, co zostało wykazane powyżej. W toku czynności zmierzających do wyegzekwowania nałożonego na zobowiązanego obowiązku, M. R. cały czas działał przez ustanowionych pełnomocników, którzy przedkładali do akt sprawy dokumenty pełnomocnictwa wskazujące na wolę działania Zobowiązanego przez profesjonalnych pełnomocników procesowych. W czasie rozpoczęcia przez pełnomocników Zobowiązanego - M. R. działań nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne w sprawie nakazania czynności określonych w art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie było już zakończone. Natomiast organ l instancji podejmował czynności mające na celu wyegzekwowanie obowiązków wynikających z ugody zawartej w dniu [...] czerwca 2009 r. nałożonych na Zobowiązanego. Fakt ten był znany zarówno Zobowiązanemu jak i ustanowionym przez niego pełnomocnikom. Wola ograniczenia zakresu udzielonego pełnomocnictwa została ujawniona organowi l instancji dopiero po doręczeniu tytułu wykonawczego z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] i postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na Zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia, a zatem dopiero od tej daty przyjąć należy skuteczność ograniczenia zakresu udzielonego przez Zobowiązanego pełnomocnictwa. W konsekwencji Kolegium należy uznać, iż w rozpatrywanej sprawie zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy należy uznać za skutecznie doręczone, stąd te zarzuty podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, organy prawidłowo uznały za nieuzasadnione i je oddaliły. Sądowi znane jest orzecznictwo przyjmujące, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym możliwe jest dopiero z datą wszczęcia tego postępowania, a wszelkie czynności poprzedzające, w tym również doręczenie upomnienia muszą następować wyłącznie do rąk zobowiązanego osobiście, jednakże poglądu tego nie podziela. Oznaczałoby to, bowiem ograniczenie praw zobowiązanego, który nie mógłby skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej pełnomocnika przed doręczeniem mu odpisu tytułu wykonawczego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, gdzie zobowiązany, a obecnie skarżący już od pierwszych oględzin korzystał z pomocy dwóch radców prawnych, którzy również w dalszym postępowaniu aktywnie działali w jego imieniu, wnosili liczne pisma procesowe oraz udzielili dalszego pełnomocnictwa substytucyjnego - odwoływanie się do takiego zarzutu uznać należy za chybione i sprzeczne z dotychczasowymi czynnościami skarżącego. Zatem zasadnie przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych występujących w sprawie organy przyjęły stanowisko, iż skoro art. 18 u.p.e.a., stanowi podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczania mu pism zgodnie z art. 32 oraz art. 40 § 2 k.p.a., to organ ma obowiązek doręczyć upomnienie lub tytuł wykonawczy temu pełnomocnikowi. Od chwili bowiem ustanowienia pełnomocnika strona działała za jego pośrednictwem i wszelkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2007, sygn. akt II FSK 990/06 i sygn. akt II FSK 991/06, z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 1199/07, z dnia 24 lutego 2009 r, sygn. akt II OSK 209/08, z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 704/12).

Jak wynika z powyższego zaskarżona postanowienie okazało się prawidłowe, a zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść skutku, dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.