Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1406/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Protokolant asystent sędziego Piotr Baryga, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 931/10 w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 931/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, z dnia [...] września 2010 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego, uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś., z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...], w zakresie odmowy przyznania zasiłku celowego na malowanie łazienki i wymianę kranu, w pozostałej części oddalił skargę.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

B. U. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Ś. z wnioskiem (data wpływu do MOPR [...] lipca 2010 r.) o przyznanie dofinansowania do lekarstw, prądu i gazu, telefonu, abonamentu telewizyjnego, zakupu odzieży letniej, środków czystości i higieny osobistej, dofinansowanie dojazdów do Szczecina do placówek medycznych oraz lekarzy na terenie Ś., dofinansowania opłat mieszkaniowych, a także dofinansowanie remontu zepsutego kranu oraz malowanie łazienki.

Kierownik Sekcji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś., decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1, 2 i 3, art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) i § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) przyznał wnioskodawcy pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na:

– dofinansowanie do zakupu doładowania do telefonu komórkowego w lipcu i wrześniu 2010 r. w wysokości po 30 zł,

– dofinansowanie do opłat za abonament telewizji kablowej w sierpniu i październiku 2010 r. w wysokości po 50 zł,

– dofinansowanie do zakupu leków w sierpniu i październiku 2010 r. w wysokości po 100 zł.

Jednocześnie organ odmówił przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłaty za czynsz, opłaty za energię i gaz, zakup środków czystości, zakup odzieży letniej, malowanie łazienki i wymianę kranu.

Organ wskazał, iż wprawdzie B. U. mieszka z matką, jednakże prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dochód osiągany przez B. U. nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, tj. kwoty 477 zł, co uzasadniało przyznanie wnioskodawcy, będącego osobą niepełnosprawną, zasiłku celowego zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Organ wyjaśnił, iż przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu doładowania do telefonu komórkowego w wysokości po 30 zł w lipcu i wrześniu 2010 r. uzasadnia stan zdrowia wnioskodawcy i konieczność stałego kontaktu z placówkami medycznymi. Zauważył, że przyznając zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowania do opłat za telewizję kablową w wysokości po 50 zł, potraktował wnioskodawcę wyjątkowo, ponieważ opłata za abonament telewizji kablowej nie jest potrzebą niezbędną w życiu codziennym, bez której osoba nie mogłaby funkcjonować. Jednakże wobec tego, że ze względu na stan zdrowia zainteresowany spędza w domu dużo czasu, organ zdecydował się przyznać powyższe świadczenie.

W związku z przedstawieniem przez B. U. faktur za zakupione leki, organ stwierdził, iż można było jednoznacznie określić wysokości ponoszonych wydatków na ten cel, a co za tym idzie przyznano dofinansowanie do zakupu leków w wysokości po 100 zł w sierpniu i październiku 2010 r. Jednocześnie organ wskazał, iż kwota przyznanego zasiłku uwzględnia posiadane przez wnioskodawcę środki finansowe oraz dodatek pielęgnacyjny, a także okoliczność, iż pomoc społeczna nie jest instytucją, która zobowiązana jest dostarczać swoim podopiecznym świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich wygodnych czy pożądanych.

Odmawiając przyznania pomocy na pozostałe potrzeby wymienione we wniosku, tj. opłaty za czynsz, energię i gaz, zakup środków czystości, zakup odzieży letniej, organ podał, iż pomoc finansowa na te cele została już B. U. udzielona decyzją nr [...], z dnia [...] czerwca 2010 r. Organ wskazał, iż decyzją tą przyznano wnioskodawcy dofinansowanie do opłat za energię elektryczną w wysokości po 60 zł w czerwcu, sierpniu, październiku i grudniu 2010 r., dofinansowanie do opłat za gaz w wysokości po 40 zł w lipcu i listopadzie 2010 r., a także dofinansowanie do opłat za czynsz w wysokości 200 zł w sierpniu i listopadzie 2010 r. Ponadto, B. U. uzyskał pomoc finansową na zakup odzieży letniej i kapci w wysokości 100 zł w lipcu 2010 r. oraz zakup środków czystości w wysokości po 40 zł we wrześniu i listopadzie 2010 r.

Organ odmówił przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na malowanie ścian w łazience i wymianę kranu, bowiem po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, iż nie jest to niezbędna potrzeba. Na ścianach w łazience widoczne są zacieki, jednak nie są one zagrzybione, a kran nie jest uszkodzony i wymaga jedynie wymiany uszczelki, co nie stanowi kosztu, któremu wnioskodawca nie mógłby podołać. Następnie organ powołując się na treść art. 3 ust. 1 – 3 ustawy o pomocy społecznej, wskazał, iż pomoc uzyskiwana przez wnioskodawcę z MOPR w Ś. w ramach zasiłków celowych to średnio ok. 550 zł miesięcznie oraz dokonał szczegółowego wyliczenia wysokości pomocy społecznej otrzymywanej przez niego w poszczególnych miesiącach 2010 r. Organ ustalił, iż pozostający do dyspozycji B. U. miesięczny dochód, z przeznaczeniem na zaspokojenie własnych potrzeb, kształtuje się w granicach 880 – 1125 zł. Organ przedstawił ponadto sytuację finansową MOPR w Ś., podkreślając, iż pod jego opieką pozostaje wiele osób i rodzin, które znajdują się w trudnej sytuacji osobistej i finansowej, a wielkość przeznaczonych środków finansowych na pomoc społeczną w budżecie gminy nie pozwala na zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb w całości.

W odwołaniu od tej decyzji B. U. podniósł, że ma najniższy w Polsce dochód (477 zł), z powodu kalectwa pozbawiony jest możliwości zarobkowania, a co za tym idzie, musi co miesiąc zwracać się do MOPR, aby mieć zapewnione godne warunki życiowe. Zarzucił, iż bezpodstawnie i bez żadnego uzasadnienia odmówiono mu świadczeń, a w tym dofinansowania do spłaty zadłużenia, środków czystości, a także dofinansowania napojów bogatych w witaminy i lekarstw za miesiąc lipiec 2010 r. Ponadto podniósł, iż decyzje MOPR dublują się i trudno jest określić, czy przyznano mu świadczenia celowe, czy też nie. B. U. podniósł również, iż nie posiada gruntów rolnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) i § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy, powołując się na ustalenia wynikające z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego podał, że B. U. mieszka z matką, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje oraz legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawca utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego oraz zasiłku stałego i łączna wysokość dochodu w jego przypadku wynosi 477 zł, a więc nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, co uprawnia go do przyznania pomocy na zasadach ogólnych. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, co do wysokości przyznanych świadczeń, Kolegium wskazało, iż żaden przepis ustawy nie określa wysokości zasiłku celowego i nie podaje kryterium ustalenia tej wysokości, a wyznacznikami do jej ustalenia w takim przypadku są: sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Kolegium podniosło ponadto, iż przyznanie zasiłku celowego jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem właściwego organu, a zatem leży w granicach uznania administracyjnego właściwego organu. Kolegium podkreśliło, iż organ I instancji wnikliwie rozważył zasadność udzielenia B. U. pomocy w postaci zasiłku celowego, biorąc pod uwagę jego stan zdrowia i kondycję psychiczną. Analizując zaskarżone orzeczenie w części odmawiającej przyznania B. U. zasiłku celowego, na opłatę czynszu, energii, gazu, środków czystości i odzieży letniej, Kolegium wskazało, iż pomoc na ten cel została mu przyznana na mocy decyzji administracyjnej z dnia [...] czerwca 2010 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie B. U. ponownie przedstawił swoją sytuację zdrowotną i finansową. Ponadto stwierdził, iż organy I i II instancji działają z ogromną szkodą dla jego zdrowia i życia. B. U. zarzucił, iż Kolegium nie rozpatrzyło w sposób właściwy jego odwołania, gdyż dotyczyło ono konkretnego wniosku i decyzji z dnia [...] lipca 2010 r., a nie innych decyzji wydanych w jego sprawie. Ponadto podkreślił, iż świadczenia celowe nie noszą cech dobrowolności, a w związku z tym Kolegium powinno wykazać, że MOPR w Ś. nie ma pieniędzy oraz że nie może zaspokajać potrzeb osoby chorej w konkretnym miesiącu. Skarżący wskazał również, iż remont łazienki oraz wymiana kranu, na które odmówiono dofinansowania są niezbędne, a on, ani członkowie jego rodziny, nie mają możliwości dokonania ich we własnym zakresie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie.

Przyznany skarżącemu na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik – radca prawny A. W. w piśmie procesowym z dnia 18 kwietnia 2011 r. sprecyzowała żądania skargi wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez nieodniesienie się w sposób wystarczający do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w tym dotyczących sytuacji zdrowotnej, majątkowej i rodzinnej skarżącego, a także jego warunków mieszkaniowych i bytowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym częściowe uwzględnienie skargi. Wskazał, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728 ze zm.), w której to unormowano zasady przyznawania świadczeń z zakresu pomocy społecznej, stanowiącej instytucję polityki społecznej państwa, mającej na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Prawo do uzyskania świadczeń na podstawie ustawy o pomocy społecznej, co do zasady, jest uzależnione, m.in. od spełnienia przez wnioskodawcę i członków jego rodziny tzw. kryterium dochodowego. B. U. kryterium tego nie przekracza. Sąd wywodził, że zasiłek celowy przyznawany jest w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Pod tym pojęciem należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także pełnienie ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. W art. 39 ustawy wymienione zostały przykładowo niezbędne potrzeby bytowe, których ocena powinna przebiegać z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest zawsze na określony cel, co podkreśla już nazwa zasiłku. Z treści komentowanego artykułu wynika, że zasiłek nie jest przyznawany na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, ze pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" jest prawnie niedookreślone, jego interpretacja i ocena należą do organu rozstrzygającego indywidualny przypadek. Również ustalenie kwoty wsparcia pozostawiono organowi przyznającemu świadczenie. Sąd podkreślił, że spełnienie warunków do otrzymania zasiłku celowego nie obliguje organu do jego przyznania, jednakże odmowa udzielenia świadczenia wymaga uzasadnienia, w tym powołania się na interes społeczny bądź brak możliwości organu. W ramach uznania administracyjnego organ ma prawo dokonywać oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. W ocenie Sądu, organy nie naruszyły art. 39 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organy wskazały przesłanki jakimi kierowały się przyznając skarżącemu pomoc finansową na pokrycie części z wnioskowanych wydatków, a przede wszystkim przyczyny z powodu których odmówiły udzielenia pomocy w zakresie dofinansowania opłat na czynsz, energię i gaz, zakup środków czystości oraz zakup odzieży letniej. Sąd skonstatował, że okolicznością powszechnie wiadomą jest, że ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczoną pulą środków finansowych zaś ilość osób oczekujących wsparcia jest bardzo duża. Gospodarowanie tymi środkami musi się odbywać w takim sposób, aby zapewnić minimum egzystencji tym osobom i rodzinom, które nie posiadają jakichkolwiek własnych dochodów i znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji, nie mając szans, np. z powodu stanu zdrowia, we własnym zakresie przezwyciężyć swą trudną sytuację życiową. Niewątpliwie do takich osób można zaliczyć także skarżącego, co jest niekwestionowane przez organy obu instancji, które rozpoznając kolejne wnioski skarżącego, obejmują go wsparciem w postaci przyznawanych zasiłków. Jak wynika z akt sprawy i jest także Sądowi wiadomym z urzędu z innych rozpatrywanych skarg B. U., wnioski pomocowe skarżący składa systematycznie, czasem nawet dwukrotnie w ciągu miesiąca, co jak widać z treści odwołania sprawia już u samego skarżącego wrażenie powielania się ("dublowania się") przyznawanej pomocy. Uzasadnione było odmówienie przyznania B. U. świadczeń z przeznaczeniem na opłaty za czynsz, energię i gaz, zakup środków czystości oraz zakup odzieży letniej w sytuacji, gdy pomoc w tym zakresie, na ten sam okres czasu została stronie przyznana wcześniejszą decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż B. U. zamieszkuje wspólnie z matką – G. U., z którą, chociaż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, wspólnie ponosi koszty utrzymania lokalu i opłat związanych z korzystaniem z niego.

Sąd dostrzegł zarazem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosi się merytorycznie do wszystkich kwestii, których dotyczyło odwołanie B. U. od decyzji organu I instancji, a mianowicie odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej na malowanie łazienki i wymianę kranu. O ile Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie zawarło swoje stanowisko, co do przyczyn, z jakich uznało przyznanie skarżącemu pomocy na określone cele za uzasadnione i z powodu których orzeczono o odmowie przyznania pomocy z przeznaczeniem na opłaty za czynsz, energię i gaz, zakup środków czystości oraz zakup odzieży letniej, to nie przedstawiło argumentów odnoszących się do wniosku B. U. o przyznanie pomocy finansowej na malowanie łazienki i wymianę kranu. W tym zakresie, zdaniem Sądu, organ II instancji uchybił obowiązkowi należytego rozpatrzenia sprawy naruszając art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Pomimo, że Kolegium utrzymało w całości rozstrzygnięcie organu I instancji, to nie wyjaśniło powodów swego orzeczenia w tej części, która dotyczyła przyznania środków na malowanie łazienki i wymianę kranu.

W skardze kasacyjnej B. U. zaskarżył wyrok w części oddalającej skargę. Wniósł o uchylenie w zaskarżonej części wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i przekazanie w tej części sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił:

1) naruszenie przepisu art. 39 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przyznania zasiłku celowego w zakresie dofinansowania do opłat za czynsz, energię i gaz, zakup środków czystości oraz zakup odzieży letniej z powodu nieposiadania funduszy przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Ś.,

2) naruszenie przepisu postępowania art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu faktycznego sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, w szczególności co do przyznania decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...], na rzecz B. U. pomocy finansowej z przeznaczeniem na opłaty za czynsz, energie i gaz, zakup środków czystości oraz zakup odzieży letniej na ten sam czas, który stanowił przedmiot oceny w niniejszym postępowaniu,

3) naruszenie przepisu postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w części, w sytuacji naruszenia przez organy administracyjne art. 7 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 77 K.p.a., polegającym na pominięciu trudnej sytuacji życiowej skarżącego, stanu jego zdrowia oraz potrzeb finansowych związanych z bieżącym leczeniem oraz wydatkami niezbędnymi dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych B. U., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając pierwszą podstawę kasacji skarżący stwierdził, że organ zobowiązany był do ustalenia wysokości posiadanych środków i przeprowadzenia analizy, w wyniku której wykaże całkowity brak lub niemożność przeznaczenia środków na pomoc społeczną. W zakresie drugiego zarzutu kasacji skarżący wskazywał, że niniejsze postępowanie dotyczyło pomocy na zaspokojenie potrzeb finansowych w lipcu 2010 r. Tymczasem decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. przyznano skarżącemu: dofinansowanie do opłat za czynsz w sierpniu i listopadzie 2010 r., zakupu środków czystości we wrześniu i grudniu 2010 r., zakupu odzieży letniej i kapci w lipcu 2010 r., dofinansowanie do opłat za energię elektryczną w czerwcu, sierpniu, październiku i grudniu 2010 r. W odniesieniu do trzeciej podstawy kasacji skarżący wywodził, ze organ odwoławczy nie zapoznał się w sposób dostateczny z treścią odwołania, w szczególności co do okoliczności uzasadniających przyznanie skarżącemu zasiłku celowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 39 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz.1362 ze zm). Zarzut nie jest w podstawie kasacji precyzyjnie określony, ale w powiązaniu z uzasadnieniem można przyjąć, że chodzi o takie naruszenie prawa materialnego, które polegało na przekroczeniu granic uznania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji uznaniowej bez ustalenia wysokości posiadanych przez organ pomocy społecznej środków i bez analizy możliwości organu. W związku z tym rozpocząć trzeba od uwagi, że kontrola decyzji uznaniowych jest przeprowadzana pod względem ich zgodności z prawem. Zbadania wymaga to, czy uznanie było w ogóle dopuszczalne, czy nie przekroczono granic uznania przy wydawaniu decyzji i czy prawidłowo uzasadniono wybór rozstrzygnięcia sprawy (patrz: Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 481; uzasadnienie wyroku NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08, niepublikowanego, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 563280). Wybór rozstrzygnięcia powinien zaś być oparty o wyraźnie określone kryteria, którymi kierował się organ (por. Adam Błaś "Sądowa kontrola decyzji uznaniowych", CASUS – Suplement, Wiosna 2000 r., s. VIII). W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej – kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 – 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego (patrz: w/w wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 594935). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu o konieczności wskazania, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, art. 3 ust.4 tej ustawy, czy też art. 107 § 3 K.p.a. Wykazanie możliwości pomocy społecznej może odwoływać się do okoliczności znanych organowi z urzędu i do okoliczności znanych powszechnie (art. 77 § 4 K.p.a.) – por. w/w wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1458/08, niepublikowane, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 563281). To samo odnosi się do ilości środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, średniej wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego, ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy i ilości osób, spełniających kryterium dochodowe, którym świadczenia tego nie przyznano. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) w związku z art. 39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej (por. Małgorzata Jaśkowska [w:] red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel "System prawa administracyjnego. Tom I. Instytucje prawa administracyjnego", C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2009, s. 291). Niezależnie od tego warto zauważyć, że organ pomocy społecznej nie ograniczył się do konstatacji o znanej z urzędu okoliczności niewystarczającej ilości środków na zaspokojenie wszystkich potrzeb. Wskazał ilość wykorzystanych do końca czerwca 2010 r. środków finansowych oraz potrzeby określonych grup osób związane z okresem jesienno-zimowym.

Nie jest zasadny zarzut błędnego ustalenia, iż pomoc finansowa na opłaty czynszowe, opłaty za energię i gaz, na zakup środków czystości oraz zakup odzieży letniej była przyznana wcześniejszą decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Ustalenie to było prawidłowe. Skoro potrzeby te były przedmiotem rozpatrzenia organu i organ rozstrzygnął o ich przyznaniu w określonych miesiącach od lipca do grudnia 2010 r. oraz odmowie przyznania w większym zakresie, to prawidłowość rozstrzygnięcia z dnia [...] czerwca 2010 r. mogła być weryfikowana w trybach zaskarżenia decyzji administracyjnej, a nie w drodze nowego wniosku, wszczynającego nowe postępowanie administracyjne w trybie zwykłym.

W części, w której skarga została oddalona, nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 K.p.a. Sąd prawidłowo przyjął, że okoliczności faktyczne, istotne z punktu widzenia prawa materialnego, zostały ustalone w sposób wyczerpujący. Dotyczy to także stanu zdrowia skarżącego i jego wydatków. Szczegółowo odnosząc się do twierdzeń skarżącego, stwierdzić należy, że nieprawdziwa jest teza, jakoby organy i Sąd pierwszej instancji "pominęły trudną sytuację życiową skarżącego, jego stan zdrowia oraz potrzeby finansowe związane z bieżącym leczeniem oraz wydatkami niezbędnymi dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych". O ile w ramach ustaleń konkretnych faktów związanych z tymi okolicznościami doszło do uchybień, skarżący powinien wskazać jaka okoliczność została ustalona błędnie, jakie dowody zostały pominięte i na czym polegał ewentualny błąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Ograniczając się do ogólników skarżący nie wykazał by w trakcie postępowania administracyjnego rzeczywiście doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. W konsekwencji bezzasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Ustalenia oraz ich ocena zostały przedstawione w uzasadnieniach obu decyzji administracyjnych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Kolegium było mniej szczegółowe, niż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, ale w tym zakresie organ odwoławczy powołał się na ustalenia i ocenę zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji ustosunkował się do twierdzeń podniesionych w odwołaniu. Podkreślić trzeba, iż skarżącemu przyznano pomoc finansowa na zakup lekarstw, a odwołanie odnosiło się do odmowy przyznania niektórych świadczeń (pomocy finansowej na opłaty za czynsz, energię i gaz, zakup środków czystości oraz zakup odzieży letniej, a także na malowanie łazienki i wymianę kranu). Wysokość przyznanej pomocy na zakup lekarstw organ pierwszej instancji uzasadnił treścią faktur. Nie kwestionowano niepełnosprawności skarżącego, stanowiącej zresztą główny powód udzielania skarżącemu systematycznie pomocy finansowej. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rezultat kontroli sądowej nie narusza zatem również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.