Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 178/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a
journal: Dz.U. 2011 nr 145 poz 868
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi  uprawianych na włókno - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 50 ust. 6
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2015r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Prezes ARiMR, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w E. (dalej jako Dyrektor ARiMR, organ I instancji) z [...] września 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania Z. Sp. z o.o. w miejscowości S. (dalej jako Skarżąca, Grupa, Strona) pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej za okres od 1 lipca 2014r. do 31 grudnia 2014r.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W drodze decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] kwietnia 2010r. nr [...] dokonano wstępnego uznania Z. sp. z o.o. za grupę producentów dla grupy produktów "owoce" zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania na lata: 2010-2014.

W dniu [...] stycznia 2015r. wstępnie uznana Grupa złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej grupie producentów owoców i warzyw wstępnie uznanej do dnia 4 kwietnia 2012r. na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 lipca 2014 do 31 grudnia 2014r. (II półrocze 5 roku) w kwocie 183.144,46 zł. Wniosek ten w związku z 2 wezwaniami do jego uzupełnienia, był uzupełniany przez Grupę w zakresie żądanym w wezwaniach.

Decyzją z [...] września 2015r. Dyrektor ARiMR odmówił Grupie przyznania pomocy na pokrycie kosztów utworzenia i działalności administracyjnej za wskazany we wniosku okres w żądanej kwocie.

W uzasadnieniu organ I instancji w szczególności wskazał, że Grupa nie pomniejszyła faktycznej wartości produktów sprzedanych (WPS) o rzeczywiste koszty transportu zewnętrznego. W ocenie Dyrektora ARiMR, Grupa nie może przerzucać kosztów transportu zewnętrznego na poszczególnych członków i pozbywać się kosztów, uznając je za koszty indywidulane członków. Poszczególni członkowie działają bowiem w imieniu i na rzecz Grupy, nie zaś samodzielnie na własny rachunek.

W złożonym odwołaniu Grupa wniosła o zmianę decyzji przyznanie wnioskowanej kwoty, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zarzuciła decyzji naruszenie:

- art. 107 kpa poprzez brak w jej treści istotnych elementów decyzji, a także jej podpisanie przez osobę nieupoważnioną;

- art. 50 ust. 7 w zw. z art. 42 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011 poprzez nieuwzględnienie faktu, że wartość produkcji to również koszty transportu wewnętrznego, w przypadku znacznej odległości między członkami Grupy.

Decyzją z [...] listopada 2015r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i wyjaśnił, że powodem odmowy przyznania pomocy jest brak wykazania przez Grupę kosztów związanych z transportem towarów do odbiorcy końcowego i pomniejszenia przez Grupę wartości produktów sprzedanych (WPS) o rzeczywiste koszty tego transportu.

Organ odwoławczy rozwijając motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że przeprowadzona w siedzibie Spółki w dniach [...] lipca 2015 r. kontrola administracyjna wykazała nieprawidłowości dot. m.in.: braku pomniejszenia wartości produktów sprzedanych o koszty transportu zewnętrznego w sytuacji realizowania przez Grupę dostaw owoców i warzyw do odbiorców zewnętrznych - dot. grupy dysponującej własnym środkami transportu zrealizowanym w ramach planu dochodzenia do uznania. W ramach tego planu, jak wskazał Prezes ARiMR, Grupa zakupiła: ciągnik siodłowy wraz z naczepą wywrotką oraz samochód ciężarowy chłodnię, gdyż w momencie przystępowania do realizacji inwestycji Grupa nie posiadała własnych środków transportu. Po zrealizowaniu inwestycji ujętej w planie dochodzenia do uznania, jak zaznaczył organ odwoławczy, Grupa posiadała własne środki transportu umożliwiające transport owoców miękkich od producentów do chłodni, a także samodzielną realizację transportu owoców miękkich do odbiorcy - zakładów przetwórczych, jak też odbiorców na rynku owoców świeżych.

Prezes ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z art. 50 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) z 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2011.157.1 dalej rozporządzenie nr 543/2011), wartość produktów sprzedanych deklarowana przez wstępnie uznaną grupę producentów nie może uwzględniać kosztów transportu zewnętrznego, tj. kosztów transportu z terenu grupy (loco-grupa), do magazynu odbiorcy (odbiorcy zewnętrznego). Stosownej redukcji wartości sprzedaży netto, należy dokonać, gdy transport uwzględniony jest w cenie produktu, a dowóz do odbiorcy leży w gestii grupy producentów. Tym samym, jeśli dokumenty sprzedaży, tj. faktury sprzedaży owoców i warzyw, deklarowane przez grupę producentów we wniosku o przyznanie pomocy finansowej, uwzględniałyby również koszty dostawy do odbiorców, wówczas grupa producentów musi dokonać redukcji/wyłączenia z wartości sprzedaży netto, oszacowanych kosztów transportu z punktu dystrybucji (loco) grupy producentów, do nabywcy. Natomiast jeśli w zawartych umowach/ wystawionych fakturach nie zostały wyodrębnione koszty transportu zewnętrznego, Grupa powinna te koszty wyliczyć na podstawie kalkulacji uwzględniającej np. koszty zakupu paliwa, zatrudnienia kierowców, czy opłat drogowych itp.

Odnosząc się zarzutów zawartych w odwołaniu, organ II instancji wskazał, że art. 107 § 1 Kpa nie wprowadza expressis verbis obowiązku zamieszczenia w decyzji przy podpisie klauzuli upoważnienia do działania w imieniu organu, zatem jej niezamieszczenie nie stanowi rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, czy naruszenia przepisów o właściwości.

Od decyzji tej Grupa złożyła skargę i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Skarżąca zarzuciła naruszenie treści art. 7, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 kpa, a także art. art. 50 ust. 7 w zw. z art. 42 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011. Wyjaśniła, że Grupa dokonała prawidłowego odliczenia oszacowanych kosztów transportu na sumę 22.885 zł, na którą to składają się koszty paliwa, ubezpieczenie OC oraz koszty pracownika. Potwierdzić ten fakt może w jej ocenie oświadczenie L.D. z 23 grudnia 2015r. (załączone do skargi), w którym wskazał, że wszystkie zakupione w 2014r. owoce miękkie od Grupy odebrał z chłodni na własny koszt i własnym środkiem transportu, a w cenie wystawionej na fakturach nie były zawarte koszty transportu.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym złożonym w formie załącznika do protokołu rozprawy pełnomocnik Grupy rozszerzył argumentację skargi i m.in. wykazywał, że Grupa nie poniosła kosztów transportu zewnętrznego .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. Nr 718 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zawarte w decyzjach z dnia [...] listopada 2015r. i z dnia [...] września 2015r. oraz w odpowiedzi na skargę (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe orzeczenia wskazane w uzasadnieniu dostępne tamże). Spór między stronami dotyczy odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej za okres od 1.07.2014 r. do 2=31.12.2014 r. przyznawanej na podstawie art. 9 ust.1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 19.12.2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw , rynku chmielu , rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno ( t.j. Dz.U. z 2011r. Nr 145 poz. 868 ze zm.). Pomoc ta , stosownie do treści art. 103a ust. 3 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1243/2007 z dnia 22.10.2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz.U.UE.L.2007.299) jest obliczana procentowo od wartości produkcji wprowadzonej do obrotu ( przepisy rozporządzenia nr 1234/2007 stosuje się na podstawie art. 231 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) 1037/2001 i (WE) 1234/2007).

Między stronami, po sprecyzowaniu zarzutów skargi w załączniku do protokołu rozprawy , pozostaje sporna jedna kwestia – czy Grupa przedstawiła wszystkie koszty niezbędne do obliczenia wartości produkcji sprzedanej za okres od 1.07.2014 do 31.12.2014 r. Sporna jest bowiem kwestia czy wartość produkcji sprzedanej należy pomniejszyć o koszty transportu do kupującego.

Zgodnie z art. 50 ust. 6 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw ( Dz.U. UE.L.2011.157.1. ) do wartości produkcji sprzedanej wlicza się wyłącznie produkcję organizacji producentów lub jej członków będących producentami wprowadzoną do obrotu przez organizację producentów. Produkcja członków organizacji producentów będących producentami wprowadzona do obrotu za pośrednictwem innej organizacji producentów wyznaczonej przez ich własną organizację, na podstawie art. 125a ust. 2 lit. b) i c) rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, wliczana jest do wartości produkcji sprzedanej tej drugiej organizacji producentów. Zgodnie zaś z art. 50 ust. 7 w zw. z art. 42 ust. 1 produkcję sprzedaną owoców i warzyw fakturuje się na etapie EXW organizacja producentów w stosownych przypadkach jako produkt wymieniony w części IX załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, który jest przygotowany i zapakowany, z wyłączeniem:

a) podatku VAT;

b) kosztów transportu wewnętrznego, w przypadku znacznej odległości między scentralizowanymi punktami składowania lub pakowania organizacji producentów a jej punktem dystrybucji. Państwa członkowskie uwzględniają stosowanie odliczeń od fakturowanej wartości w przypadku produktów fakturowanych na różnych etapach dostawy lub transportu oraz odpowiednio uzasadniają w strategii krajowej, jaką odległość uważa się za znaczną.

Strona skarżąca podziela pogląd organu, iż oznacza to, że dla potrzeb wyłączenia kosztów transportu zewnętrznego z wartości produktów sprzedanych grupy zobowiązane są uwzględnić następujące zasady:

a ) jeżeli grupa producentów dostarczyła produkty (owoce i warzywa) do odbiorcy zewnętrznego, z wykorzystaniem transportu własnego oraz nie wystawiła na odbiorcę odrębnej faktury z tytułu zrealizowanego transportu (uwzględniając koszt dostawy w cenie produktu), wówczas należy pomniejszyć wartość zrealizowanej sprzedaży netto. o koszty transportu zewnętrznego z punktu dystrybucji (loco) grupy producentów do nabywcy, oszacowane przez grupę np. na podstawie kosztów jednostkowych takich jak koszty zakupu paliwa, zatrudnienia kierowców, opłaty drogowe itp.,

b) jeśli grupa producentów dostarczyła produkty (owoce i warzywa) do odbiorcy korzystając z usługi transportu zewnętrznego oraz nie wystawiła na odbiorcę odrębnej faktury z tytułu dostawy produktów (uwzględniając koszt dostawy w cenie produktu), również należy pomniejszyć wartość zrealizowanej sprzedaży netto, o koszty transportu zewnętrznego z punktu dystrybucji (loco) grupy producentów do nabywcy, na podstawie opłaconej przez grupę faktury za transport owoców i warzyw do nabywcy,

c) nie ma podstaw do pomniejszenia wartości produktów sprzedanych o koszty transportu zewnętrznego w sytuacji, gdy grupa producentów dostarczyła owoce i warzywa do odbiorcy we własnym zakresie ( transportem własnym lub wynajmowanym) oraz obciążyła nabywcę kosztami transportu , wystawiając odrębną fakturę za transport (opłacona przez nabywcę), której wartość nie została wliczona do wartości produkcji sprzedanej .

W sprawie bezsporne jest, że Grupa do wyliczenia wartości produkcji sprzedanej przedstawiła faktury wystawione na rzecz A. Sp. z o.o. oraz Usługi transportowe skup i sprzedaż L.D. Dalej ustalono również, że poszczególni członkowie Grupy dostarczali produkty do zakładu w O. z chłodni będącej własnością Grupy i to członkowie Grupy ponosili koszty transportu , a w następstwie otrzymywali wyższą wynegocjowaną cenę za dostarczone produkty. Kwestia rozliczenia kosztów transportu towarów sprzedanych L.D. na etapie postępowania administracyjnego nie była przez Spółkę Z. wyjaśniana.

Z przytoczonych wyżej unormowań wynika w sposób niewątpliwy , że do wartości produkcji sprzedanej nie mogą zostać wliczone koszty transportu i w każdym przypadku muszą one zostać odliczone od wartości produkcji sprzedanej. Wartość produkcji sprzedanej stanowi – jak już wspomniano - podstawę do obliczenia wysokości należnej pomocy i nie może być zawyżona, gdyż wpłynie w sposób bezpośredni na wysokość pomocy. Z tego też powodu nie można uznać za prawidłowe stanowiska strony, że Grupa nie poniosła żadnych kosztów transportu, ponieważ ponieśli je poszczególni członkowie i nie można utożsamiać członków Grupy z Grupą, która działa jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc jako odrębny od członków podmiot. Jednak należy zwrócić uwagę, że w tej sprawie te odrębne podmioty wprowadzały do obrotu produkty, które następnie są przedstawiane jako wprowadzone do obrotu za pośrednictwem Grupy i od wartości tych sprzedanych produktów obliczana jest pomoc. Albo więc uznamy, że produkty nie zostały wprowadzone do obrotu za pośrednictwem Grupy, jak wymaga tego cytowany art. 50 ust. 6 rozporządzenia nr 543/2011, albo koszty transportu poniesione przez poszczególnych członków grupy odliczymy od wartości faktur. Nie można wobec tego zaakceptować stanowiska strony, że brak jest podstaw do przeprowadzenia takiego rozliczenia, gdyż wtedy wartość produkcji sprzedanej byłaby obliczona sprzecznie z zasadami wynikającymi z rozporządzenia nr 543/2011. Kwestia , że Grupa nie może przedstawić do rozliczenia kosztów transportu, bo ich nie poniosła w sensie księgowym, nie może zmienić przedstawionego poglądu. Grupa powinna zorganizować sprzedaż tak, aby było możliwe obliczenie wartości sprzedanej zgodnie z cytowanymi wyżej unormowaniami prawnymi. Słusznie zwraca organ uwagę na fakt, iż Grupa została zawiązana m.in. w celu wspólnego wprowadzania produktów do obrotu - taki cel został zadeklarowany w Planie dochodzenia do uznania i umowie spółki. W tym celu Spółka zakupiła środki transportu. Sprzedaż produktów powinna więc być zorganizowana przez Grupę w sposób zgodny z zapisami Statutu i Planu.

Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą Spółkę, gdyż nie spełniają one wymogów określonych w art.106 § 3 p.p.s.a - dopuszczenie dowodów z oświadczeń członków Grupy byłoby de facto obejściem przepisów dot. ograniczenia postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym.

Zarzuty sformułowane w skardze dot. naruszenia art. 107 k.p.a. są w sposób oczywisty nieuzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera bowiem wszystkie elementy wymagane tym przepisem, a także powołanie się przez osobę podpisaną pod decyzją na upoważnienie Prezesa ARiMR. To samo dotyczy decyzji organu I instancji.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku