Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1030/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 3, par. 11 ust. 1, par. 13 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74  art. 16
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1  art. 5, 29
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...]r. Ł S złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w P wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2010. W treści wniosku do przyznania płatności za realizację pakietu S02 - Rolnictwo ekologiczne, wariantu S02d02 - Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) zgłoszone zostały dwie działki rolne (G i H) o łącznej powierzchni 46,44 ha oraz w ramach wariantu S02b02 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) - jedna działka rolna (J) o pow. 2,54 ha.

W dniu 15 września 2010 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy - po uprzedniej wizytacji w terenie pomiędzy [...] r. oraz [...]2010 r., podczas której wykonano fotografie kontrolowanych obszarów i szkice ze wskazaniem miejsc wykonania fotografii - przeprowadzono kontrolę gospodarstwa metodą foto. W wyniku tej kontroli stwierdzono nieprawidłowości na działkach:

- G - orzech włoski - pow. zadeklarowana 17,50 ha – stwierdzona 15,20 ha,

- H - orzech włoski - pow. zadeklarowana 28,94 ha – stwierdzona 30,12 ha,

- J - - pow. zadeklarowana 2,54 ha – stwierdzona 1,77 ha.

W dniach 9 i 10 lutego 2011 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzona została przez ARiMR kolejna kontrola na miejscu, podczas której ponownemu pomiarowi poddano zadeklarowane w wariancie S02d02 działki rolne G i H. W wyniku kontroli stwierdzono na działkach:

- G - orzech włoski - pow. zadeklarowana 17,50 ha – stwierdzona 15,25 ha - ugór,

- H - orzech włoski - pow. zadeklarowana 28,94 ha – stwierdzona 29,70 ha.

Poza pomiarem powierzchni uprawnionej do przyznania płatności na ww. działkach rolnych, podczas kontroli inspektorzy terenowi - z uwagi na rodzaj deklarowanej rośliny uprawnej, obowiązani do ustalenia istniejącej na działkach obsady orzecha włoskiego - ustalili, że wynosiła ona w przypadku:

- działki G - 77 sztuk na obszarze 15,25 ha, co oznacza, że istniejąca w dniu kontroli obsada orzecha włoskiego na tej działce wyniosła 5 szt./ha powierzchni; z uwagi na fakt, iż wymagana minimalna obsada wynosi 75 szt./ha - zakwalifikowano działkę jako użytkowaną w postaci ugoru;

- działki H - 617 sztuk na obszarze 29,70 ha, co oznacza, że istniejąca obsada wyniosła 21 szt./ha, przy czym w środkowej części tej działki, w międzyrzędziach, stwierdzono ściernisko po uprawie pszenicy.

Stan uprawy udokumentowano dodatkowo na fotografiach terenu wykonanych podczas kontroli.

W dniu 2 marca 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo Wnioskodawcy wyjaśniające, iż stwierdzone braki w uprawie orzecha włoskiego spowodowane są w głównej mierze niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, ludzką kradzieżą oraz obecnością leśnej zwierzyny, z których to powodów już ośmiokrotnie uzupełniano obsadę oraz informowano właściwe koło łowieckie. Do pisma dołączono składane sukcesywnie do koła łowieckiego D. prośby o oszacowanie strat powstałych w wyniku obecności zwierzyny (w tym pismo z 24 lipca 2010 r. oraz 8 lutego 2011 r.) oraz rejestr działalności rolnośrodowiskowej dokumentujący prowadzone na gruntach działania agrotechniczne, w tym ostatnio przeprowadzoną w dniach 27-28 lipca 2010 r. uprawę borną talerzową i dosadzanie na działkach rolnych użytkowanych jako uprawa orzecha włoskiego (H i G).

W piśmie złożonym 28 marca 2011 r. Wnioskodawca stwierdził, iż ostatnie uzupełnienie plantacji w sadzonki nastąpiło w lipcu 2010 r. i dopiero wizytacja terenu w lutym 2011 r. ujawniła kolejne, znaczne wypady sadzonek spowodowane obecnością zwierzyny - o czym Wnioskodawca niezwłocznie zawiadomił koło łowieckie - a protokół z oszacowania strat zobowiązał się złożyć niezwłocznie po jego otrzymaniu. Protokół taki złożony został w dniu [...]r. - sporządzony 15 lutego 2011 r. przez łowczego koła łowieckiego - w którym stwierdzono, że do uszkodzenia uprawy przez zwierzynę (dziki, jelenie, sarny) doszło na obszarze 40 ha.

Odpowiadając na wezwanie ARiMR w dniu [...]r. Wnioskodawca złożył decyzje Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K z [...]r. i [...]2011 r., zezwalające na zastosowanie sadzonek wyprodukowanych bez użycia metod ekologicznych. Wraz z tymi decyzjami złożono oświadczenia sześciu osób biorących udział w nasadzeniach mających miejsce po raz ostatni w lipcu 2010 r.

W dniach pomiędzy [...]2011 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu w ramach realizowanego w gospodarstwie programu rolnośrodowiskowego, podczas której ponownej weryfikacji poddano działki G i H. Ustalono, że powierzchnia działki G wynosi 15,22 ha, a istniejąca łączna obsada wynosi 1.359 sztuk sadzonek, tj. 90 szt./1 ha, przy rozstawie drzew 10m x 10m i wysokości drzewek od 20 cm do 1,50 m, natomiast powierzchnia działki H wynosi 29,79 ha, a istniejąca łączna obsada wynosi 2.302 sztuk sadzonek, tj. 77 szt./1 ha powierzchni, przy rozstawie i wysokości drzewek jak na działce G. W uwagach do protokołu zaznaczono, że na obu działkach rolnych widoczne były ślady uzupełniania obsady plantacji.

W dniu [...]2011 r. przesłuchano 6 świadków zgłoszonych przez Wnioskodawcę, którzy zgodnie zeznali, że nasadzenia w których brali udział miały miejsce w lipcu 2010 r. – jeden ze świadków jako orientacyjny termin wykonywania tych prac wskazał miesiące wrzesień i październik 2010 r.

W dniu [...]r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął certyfikat zgodności Nr [...], w którym Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. po kontroli przeprowadzonej [...] r. udzieliło certyfikatu na 3,00 tony siana uzyskanego z uprawy trwałych użytków zielonych oraz orzecha włoskiego – z tej uprawy Producent nie uzyskuje jeszcze plonu.

W odpowiedzi na pytanie ARiMR Agencja Nieruchomości Rolnych OT poinformowała, że przedmiotowe działki na których została zadeklarowana do płatności rolnośrodowiskowej uprawa orzecha włoskiego poddane były dwukrotnej kontroli właścicielskiej. Podczas kontroli w dniu [...]r. stwierdzono, że założona plantacja orzecha włoskiego (w dniu kontroli w okresie poza wegetacyjnym), była uprawą zarośniętą, przy powtórnej wizytacji terenu w dniu [...]r. stan plantacji wskazywał już na przeprowadzenie wymaganych zabiegów agrotechnicznych.

Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. sporządziło i przekazało ARiMR wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2010 (w wykazie dotyczącym Wnioskodawcy wskazano powierzchnię 2,54 ha dla uprawy trwałych użytków zielonych (z zakończonym okresem przestawiania) oraz 46,44 ha dla upraw sadowniczych i jagodowych (z zakończonym okresem przestawiania), a w uwagach do wykazu wskazano obszar 41,50 ha, jako stanowiący powierzchnię na której w trakcie kontroli nie była zachowana obsada roślin w ramach uprawy sadowniczej, określona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.).

W decyzji z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P odmówił Łowi Semu przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, wskazując w jej uzasadnieniu w szczególności na wyniki kontroli przeprowadzonej [...] r., podczas której ustalona obsada drzew orzechowych na dwóch działkach rolnych zgłoszonych do płatności (G i H) za realizację wariantu S02d02 była niższa od minimalnej wymaganej obsady. W odniesieniu do działki J (trwałe użytki zielone) stwierdzono zawyżenie powierzchni zadeklarowanej (2,54 ha) do powierzchni stwierdzonej (1,77 ha) wynoszące 30%, a więc uzasadniające odmowę przyznania płatności na podstawie art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r.

W odwołaniu od tej decyzji Ł S zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów krajowych i unijnych, po nieprawidłowym rozważeniu zebranego materiału dowodowego, w tym z uwzględnieniem jedynie części dowodów, tj. dowodów obciążających Producenta, z odrzuceniem dowodów potwierdzających prawidłową działalność rolniczą na założonej uprawie plantacji sadu orzechowego.

Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Decyzja została wydana m.in. na podstawie § 2 ust. 3, § 11 ust. 1, § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), art. 7 ust. 1, art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975), art. 39 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74, ze zm.).

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały ustalenia kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie Producenta [...]r., podczas których weryfikacji poddano działki rolne deklarowane do wariantów rolnictwa ekologicznego - S02b02 w przypadku działki J oraz S02d02 – w przypadku działek G i H. Kontrola przeprowadzona [...]r., której wyniki w odniesieniu do działki J organ l instancji uwzględnił przy wydaniu decyzji, jak również uzupełniająco przeprowadzona w dniach 9 i 10 lutego 2011 r. kolejna kontrola - w ramach której koniecznym było ustalenie istniejącej na działach G i H obsady drzew orzechowych (która wyniosła 5 sztuk/ha w przypadku pierwszej działki oraz 21 sztuk/ha w przypadku drugiej z działek) - odbyła się zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1237/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.). Powierzchnie wszystkich trzech działek rolnych zgłoszonych do płatności - zgodnie z art. 34 powołanego rozporządzenia - określone zostały za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru dla działek została dodatkowo określona przy uwzględnieniu 1,25 - metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, przy czym jej maksymalna wartość w odniesieniu do każdej działki rolnej nie przekroczyła bezwzględnej wartości 1,00 ha. Analiza raportów z czynności kontrolnych wskazuje na to, że zostały one sporządzone zgodnie z wytycznymi obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2010 i nie zawierają błędów formalnych. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru dziatek rolnych i zdjęć fotograficznych.

Ustalona podczas ponownej kontroli w dniach [...]r. obsada na działkach G i H była zdecydowanie zbyt niska względem wymaganej, minimalnej obsady drzew orzechowych w ilości 75 sztuk/ha, określonej w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.

Organ zwrócił uwagę na szczegółowo udokumentowane ustalenia inspekcji terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie Producenta - poza starannie wyrysowanym szkicem z pomiaru obu działek rolnych stanowiącym załącznik do raportu oraz licznymi fotografiami kontrolowanych obszarów, w załączniku nr 2 przedstawiono stwierdzone ilości sadzonek w poszczególnych rzędach, z czego w sposób nie budzący wątpliwości można stwierdzić, iż wymagana obsada drzewek na ww. działkach rolnych była zdecydowanie zbyt niska, a uprawa w dniu kontroli (i to zarówno tej przeprowadzonej w lutym 2011 r. kiedy obliczono obsadę, jak i przeprowadzonej we wrześniu 2010 r.), była w nieodpowiednim stanie agrotechnicznym, gdzie np. rzędy, w których winny znajdować się sadzonki orzecha włoskiego były silnie porośnięte roślinnością "zagłuszającą" prowadzoną uprawę, co w znaczny sposób utrudniało, czy wręcz uniemożliwiało dalszy rozwój i wzrost sadzonek.

Powołując się na art. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2092/91, organ stwierdził, że rolnictwo ekologiczne powinno m.in. polegać na utrzymaniu zdrowia roślin przez stosowanie środków zapobiegawczych, w tym dobór odpowiednich gatunków i odmian odpornych na szkodniki i choroby, odpowiedni płodozmian, czy mechaniczne i fizyczne metody oraz ochronę naturalnych wrogów szkodników.

Odnosząc się do argumentów Producenta wskazujących na wystąpienie wielu niekorzystnych okoliczności mających wpływ na stan i liczbę stwierdzonych sadzonek, w tym na warunki atmosferyczne, czy obecność leśnej zwierzyny, organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności takie, w tym w szczególności wystąpienie wysokich mrozów powodujących wymarznięcie sadzonek, w sposób istotny można było ograniczyć poprzez właściwe zabezpieczenie uprawy nie tylko w części naziemnej roślin - poprzez ochronę słomą bądź tekturą - ale także w części korzeniowej poprzez usypanie wokół nasady każdego pnia sporej ilości ziemi, mającej spełnić w okresie zimowym rolę dodatkowej warstwy izolacyjnej przed skrajnie niskimi temperaturami. Mając na uwadze konieczność sukcesywnego wykonywania takich czynności w celu ochrony założonych plantacji orzechowych przed negatywnymi skutkami okresu zimowego, organ stwierdził, że poza zabiegami odchwaszczania, bronowania i dosadzania kolejnych sadzonek orzecha, na gruntach działek rolnych G i H nie przeprowadzano żadnych innych zabiegów agrotechnicznych, które w istotny sposób mogłyby służyć ograniczeniu wypadów sadzonek spowodowanych warunkami atmosferycznymi czy uszkodzeniom spowodowanym obecnością zwierząt (w sytuacji gdy z tak dużą częstotliwością stwierdza się obecność zwierząt rozważyć należałoby grodzenie obszaru zajętego pod tego typu uprawę, co stanowiłoby skuteczną ochronę przed żerującymi na polach zwierzętami). Dodatkowo organ zauważył, że okoliczności uzasadniające (w opinii Producenta) stan uprawy stwierdzony podczas kontroli na miejscu przeprowadzanych przez ARiMR – jeśli uznać argumentację Strony za wiarygodną - powinny były w najgorszym przypadku powodować okaleczenie sadzonek znajdujących się na gruncie (w przypadku zbyt niskich temperatur - pękanie kory pni, czy widoczne ślady jej zgryzania przez zwierzynę), a nie powodować całkowitą stratę sadzonki, w wyniku czego w toku kontroli stwierdzono, że w kilku rzędach sadzonek nie było w ogóle bądź były ich śladowe ilości.

Odnosząc się do informacji Producenta o kilkukrotnym (ostatnio w kwietniu i lipcu 2010 r.) uzupełnianiu obsady poprzedzonym odchwaszczaniem, której wykonanie konieczne było w związku ze zniszczeniem uprawy przez leśną zwierzynę, jak również w odniesieniu do zeznań świadków, którzy potwierdzili fakt przeprowadzania tych prac polowych, organ odwoławczy stwierdził, że już stan uprawy udokumentowany na fotografiach terenu wykonanych we wrześniu 2010 r., nie potwierdza przeprowadzenia takich zabiegów agrotechnicznych w sposób prawidłowy, bowiem w wyniku takich zabiegów prowadzona uprawa powinna składać się z rzędów zadbanych, oczyszczonych z trwałych chwastów, wśród których odnalezienie drzewek orzechowych chociażby na podstawie dokumentacji fotograficznej nie powinno stanowić problemu.

Odpowiadając na zarzut nieuwzględnienia przez organ I instancji wykazu z jednostki certyfikującej - która nie potwierdziła naruszenia zasad prowadzenia uprawy sadowniczej w gospodarstwie Producenta, organ odwoławczy wyjaśnił, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano na nieprawidłowość stwierdzoną w tym wykazie, dotyczącą nieutrzymania minimalnej obsady w uprawie orzecha włoskiego. W wykazie tym Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. ("PCBC S.A."), wskazało powierzchnię 41,50 ha jako obszar, na którym w trakcie kontroli tej jednostki nie była zachowana obsada roślin. Organ wskazał przy tym na oświadczenie Producenta złożone w dniu [...]2009 r., stwierdzające utrzymywanie obsady orzecha na poziomie 80 sztuk/ha, jednak kontrole przeprowadzone przez ARiMR, jak również ww. wykaz jednostki certyfikującej sporządzony po wizytacji terenowej założonej uprawy sadowniczej, faktu takiego nie potwierdziły.

W takiej sytuacji zastosowanie ma załącznik nr 5 do ww. rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r.: "Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów", w którym w 2009 r. wprowadzono sankcję w wysokości 100% za nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów w przypadku realizacji wariantu S02d02.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przez organ l instancji art. 80 K.p.a. przez nieuwzględnienie dowodów korzystnych dla Producenta, jak również protokołu koła łowieckiego z oszacowania szkody powstałej w wyniku obecności zwierzyny na zgłoszonych do płatności działkach rolnych, organ II instancji uznał te zarzuty za niezasadne, wyjaśniając, że organ I instancji dokonał oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, a w uzasadnieniu decyzji wskazał fakty uznane za udowodnione, dowody na podstawie których podjął decyzję o odmowie przyznania płatności jak również przyczyny, z powodu których wiarygodności odmówił pozostałym dowodom. Wśród dowodów, których organ ten nie uwzględnił jest protokół z czynności kontrolnych wykonanych 27 kwietnia 2011 r., tj. po ponad dwumiesięcznym okresie od kontroli, podczas której ustalona obsada orzecha włoskiego była skrajnie niska. Dowód ten nie mógł być więc uwzględniony właśnie z powodu terminu przeprowadzenia kontroli, który był zbyt późny względem deklaracji złożonej we wniosku na rok 2010, a więc nie mógł on potwierdzać stanu i jakości uprawy w okresie wegetacyjnym objętym płatnością za ten rok. W protokole tym stwierdzono obsadę spełniającą wymóg określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. (dla działki G 90 sztuk/ha, a dla działki H - 77 sztuk), z zaznaczeniem, iż widoczne były w dniu kontroli ślady jej uzupełniania, a uprawa sadownicza była w odpowiednio utrzymanym stanie agrotechnicznym, zarówno w międzyrzędziach i rzędach z licznie występującymi drzewkami orzechowymi.

Organ odwoławczy zauważył też, że Producent miał świadomość, iż działki rolne będące w jego posiadaniu, a które zgłosił do przyznania płatności za realizację programu rolnośrodowiskowego, mogą zostać skontrolowane, bowiem składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że znane mu są zasady i tryb realizacji programu, jak również, iż świadomy jest skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. Dodatkowo zobowiązał się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz warunków uczestnictwa w programie przez okres pięciu lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Ponadto, decydując się na korzystanie z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej podpisał zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw". Strona ma więc także obowiązek poinformowania organu o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne bądź nadmierne przyznanie płatności.

Organ stwierdził dalej, iż w aktach sprawy nie ma dowodu na to, że Producent dochował wszelkiej staranności w celu poinformowania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zmianie stanu posiadanych działek zgłoszonych we wniosku do objęcia systemem płatności rolnośrodowiskowej, przed wykryciem nieprawidłowości przez przeprowadzoną w gospodarstwie kontrolą na miejscu - nie ma też dowodu na to, iż niezgłoszenie przez niego zmiany stanu faktycznego przedstawionego we wniosku było wyjątkową okolicznością mogącą łagodzić skutki zawyżenia powierzchni zadeklarowanej do płatności. Obowiązki takie i wynikające z ich spełnienia skutki korzystne dla rolnika wynikają również z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ("Wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń"). Stosownie do tego artykułu, rolnik może dokonywać zmian w swoim gospodarstwie z zachowaniem warunków przewidzianych w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. oraz przy dochowaniu warunku poinformowania właściwego organu na piśmie o zaistniałych zmianach. W korelacji ze zobowiązaniem podpisanym przez Stronę na wniosku pozostaje również art. 39 rozporządzenia 817/2004, który stanowi, iż państwa członkowskie, bez uszczerbku dla rzeczywistych okoliczności, które należy uwzględnić w indywidualnych przypadkach, mogą uznać - w szczególności - kategorie siły wyższej, w tym m.in. śmierć rolnika bądź jego długoterminową niezdolność do wykonywania zawodu, wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, którego rolnik nie był w stanie przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania czy klęskę żywiołową poważnie dotykającą grunty rolne gospodarstwa. O wystąpieniu któregokolwiek z przypadków siły wyższej - zgodnie z ust. 2 przywołanego art. 39 rozporządzenia - należy zawiadomić na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami, w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tych czynności.

Organ stwierdził, że termin ten został przez Producenta uchybiony, bowiem pierwsza informacja o wystąpieniu na gruntach niekorzystnych okoliczności powodujących utratę częściową prowadzonej uprawy (orzecha włoskiego) wpłynęła do Biura Powiatowego w dniu 2 marca 2011 r., a więc 20 dni po powiadomieniu Strony o stwierdzonych nieprawidłowościach. Ponadto organ wskazał, że - jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez kontrolujących z dnia [...] 2011 r. – Producent miał już wcześniej wiedzę na temat wypadnięcia znacznej części sadzonek orzecha włoskiego, a mimo to nie powiadomił o tym organu w taki sposób, aby zachować prawo do pomocy.

Uwzględniając takie ustalenia organ II instancji stwierdził, że w świetle przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację programu rolnośrodowiskowego, w tym ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., w którym w załączniku nr 5 określono, że w przypadku nieutrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów w wariancie S02d01 i S02d02, wysokość zmniejszenia wynosi 100%, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P, uznając wyniki kontroli na miejscu z 9 i 10 lutego 2011 r. za obowiązujące, zasadnie odmówił przyznania płatności za realizację wariantu S02d02 na działkach rolnych G i H.

Zasadnie również, uwzględniając stopień nieprawidłowości na działce J wskazany w raporcie kontroli z [...]r. (powierzchnia stwierdzona 1,77 ha względem deklarowanej 2,54 ha) organ I instancji odmówił przyznania płatności w stosunku do gruntów zgłoszonych do płatności za realizację wariantu S02b02. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że w decyzji organu I instancji błędnie wskazano poziom ustalonych nieprawidłowości w wariancie S02b02 w wysokości 30% zamiast 43,50% - jednak uchybienie takie nie mogło stanowić podstawy do uchylenia tej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Ł S wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie:

a) przepisu § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., przez wadliwe przyjęcie, iż niedochowane zostały przesłanki określone tym przepisem,

b) załącznika la do ww. rozporządzenia Rady Ministrów, przez wadliwe przyjęcie przez organy ARiMR, iż nie zostały spełnione wymogi związane z prowadzeniem działalności rolniczej w ramach programów rolnośrodowiskowych, gdy zostały spełnione wszystkie wymogi określone w załączniku dotyczące uprawy sadowniczej;

c) art. 29 Rozporządzenia Rady (WE) NR 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, polegające na błędnym przyjęciu przez organy ARiMR, że certyfikat przyznany przez jednostkę certyfikującą nie potwierdza prawidłowości prowadzenia produkcji ekologicznej sadu orzechowego, zgodnie z wymaganiami określonymi dla rolnictwa ekologicznego, gdy w rzeczywistości certyfikat może otrzymać rolnik, który prowadzi działalność rolniczą zgodnie z zasadami prowadzenia rolnictwa ekologicznego,

d) art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, polegającym na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie wbrew twierdzeniom organów ARiMR jednostka certyfikacyjna nie potwierdziła naruszenia zasad prowadzenia uprawy sadowniczej w gospodarstwie Skarżącego w roku 2010,

e) art. 17 ww. ustawy o rolnictwie ekologicznym przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez organy ARiMR, iż wykaz sporządzony przez jednostkę certyfikującą nie stanowi dowodu na prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z treścią wniosku o przyznanie płatności,

f) art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż organ I instancji w sposób prawidłowy i wystarczający zebrał materiał dowodowy.

Podnosząc takie zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Uzasadniając skargę Skarżący wskazał, że organy ARiMR dokonały błędnej oceny zasad prowadzenia uprawy sadowniczej orzecha włoskiego wykluczając możliwość uzupełnienia obsady uprawy sadowniczej. Zdaniem Skarżącego sam fakt wystąpienia zmniejszonej liczby sadzonek orzecha włoskiego nie oznacza niedochowania zasad zakładania uprawy orzecha włoskiego. Oparcie decyzji na wynikach przeprowadzonej kontroli jednostki certyfikującej i kontroli ARiMR z [...]2011 r. nastąpiło z naruszeniem zasad prawidłowej oceny dowodów. Wprawdzie z materiału dowodowego sprawy wynika, że w gospodarstwie rolnym wystąpiły wypady obsady orzecha, na co wskazała również jednostka certyfikująca, która jednak nie uznała tego jako naruszenie zasad prowadzenia uprawy sadowniczej, zalecając jej uzupełnienie - co jest zgodne z zasadami zakładania sadów. Ponadto w aktach sprawy znajduje się decyzja Zachodniopomorskiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...]r., zezwalająca na zastosowanie w rolnictwie ekologicznym kwalifikowanych CAC sadzonek orzecha włoskiego. W ocenie Skarżącego fakt wydania tej decyzji w lipcu 2010 r. w sposób bezsporny wskazuje na przygotowywanie się producenta rolnego do uzupełniania obsady orzecha włoskiego zgodnie z zasadami określonymi przepisami dotyczącymi wsparcia rolnictwa ekologicznego. Ta okoliczność jest też spójna z zeznaniami świadków dokonujących dosadzeń oraz – będącymi w posiadaniu organów - zapisami w rejestrze działań rolnośrodowiskowych i wykazie jednostki certyfikującej potwierdzającej prawidłowość prowadzonej uprawy orzecha włoskiego. Ponadto wobec kolejnych wypadów po okresie zimowym Skarżący dokonał kolejnych dosadzeń w pierwszym możliwym agrotechnicznie terminie - na co wskazuje decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...]r., wpisy w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej oraz wynik kontroli przeprowadzonej przez ARiMR w dniu [...]r., a także wykaz z jednostki certyfikacyjnej.

Skarżący zakwestionował stanowisko organu ARiMR o braku wystąpienia skutków działań dzikiej zwierzyny. Twierdzenia takie nie zostały poparte żadnym stanowiskiem eksperta, czy biegłego, lecz nie popartą żadnym udokumentowanym stanowiskiem organu, który nie posiada wiedzy związanej z działaniami dzikiej zwierzyny. To uprawniony podmiot (koło łowieckie) wbrew twierdzeniom organu stwierdziło wystąpienie działań dzikich zwierząt. Dodatkowo stanowisko organu ARiMR nie wskazuje na zakaz wystąpienia sytuacji związanej ze zmniejszeniem obsady oraz nie zakazuje dokonywania nasadzeń w trakcie realizacji programu rolnośrodowiskowego. Co więcej, możliwość dokonywania dosadzeń przewidział sam ustawodawca, wprowadzając rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 33, poz. 255) obowiązek wprowadzenia w trakcie realizacji programu rolnośrodowiskowego dosadzeń orzecha włoskiego.

Powołując się na przepisy art. 17 ustawy o rolnictwie ekologicznym Skarżący wskazał, że zgodnie z ustępem 3 tego artykułu wykaz przekazywany przez jednostkę certyfikującą dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów K.p.a. Stwierdzenie to jest również spójne z art. 29 Rozporządzenia Rady (WE) NR 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r., które wprowadza zasadę potwierdzania prawidłowości prowadzonych działań rolnośrodowiskowych certyfikatem – będącym w posiadaniu Skarżącego w przedmiotowej sprawie. Również zbieranie przez organ w trakcie postępowania kolejnych dowodów w sprawie na rok 2010, tj. protokołu z czynności kontrolnych, która została przeprowadzona w dniu 29 kwietnia 2011 r. oraz wystąpienie do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych wskazują na prawidłowość twierdzeń Skarżącego. Nielogicznym zatem i niezrozumiałym jest twierdzenie organu I instancji, że raport z kontroli przeprowadzonej w dniu [...]r., wskazujący na uzupełnienie w terminach agrotechnicznych uprawy orzecha, nie jest istotnym dokumentem w sprawie, skoro pismem z 28 lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego w sprawie o przyznanie płatności za rok 2010 zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu o przeprowadzenie kontroli rolnośrodowiskowej, której wyników następnie nie uznał ze względu na fakt, że są korzystne dla Strony. Podobnie przedstawia się sytuacja w związku z odpowiedzią Dyrektora Oddziału ANR, która nie została uwzględniona przez organ, bowiem również była korzystna dla Strony. Taki sposób prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie – zdaniem Skarżącego - wskazuje na naruszenie przez organ I instancji zasady swobodnej oceny dowodów.

Skarżący wskazał też na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 maja 2009 r. (bez wskazania sygnatury), w którym stwierdzono, że "w decyzji w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych organ winien odnieść się do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, a uregulowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. [...] oraz w rozporządzeniu 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004)".

Zdaniem Skarżącego także stanowisko organu II instancji dotyczące obowiązku wycofania wniosku nie znajduje uzasadnienia, ponieważ w sytuacji, gdy uprawa sadownicza zgodnie z zasadami agrotechnicznymi jest uzupełniana - co potwierdza jednostka certyfikująca oraz kolejne kontrole ARiMR - nie uzasadniają stanowiska o konieczności wycofania wniosku.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie, w uzasadnieniu odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi.

Do pisma procesowego z dnia 14 lutego 2012 r. Skarżący dołączył odpowiedź Zachodniopomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w B na jego prośbę o opinię w sprawie terminów sadzenia-dosadzania drzewek orzecha włoskiego. Z pisma tego wynika min., że uzupełnianie strat (szczególnie po ciężkich bezśnieżnych zimach) w sadach dokonuje się corocznie; optymalnym terminem sadzenia/dosadzania takich drzewek jest jesień – listopad, możliwe jest jednak także dosadzanie wiosenne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, nie istnieją bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego lub uchybia przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." -sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.), określa ono "szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, zwane dalej "programem rolnośrodowiskowym", objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zwanym dalej "Planem", a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania".

W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się m.in. do (pkt 2) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

Stosownie do ust. 3 ww. paragrafu "wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE, określa załącznik nr 1a do rozporządzenia".

Płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego (§ 11 ust. 1).

Wniosek może być wycofany przez producenta rolnego przed dniem, w którym Agencja poinformowała producenta o stwierdzeniu nieprawidłowości w złożonym przez niego wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu (§ 11 ust. 6).

W myśl § 13 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia decyzje administracyjne w sprawie przyznania kolejnych płatności rolnośrodowiskowych kierownik biura powiatowego Agencji wydaje w terminie od dnia 1 czerwca do dnia 30 listopada roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności.

Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2009 r. (opublikowanym w Dz. U. Nr 33, poz. 255) zmieniono ww. rozporządzenie dodając m.in. w załączniku nr 1 do rozporządzenia w części II w ust. 2 pkt 4 w brzmieniu: "wariant SO2d01 i SO2d02 - utrzymywanie następującej minimalnej obsady drzew i krzewów:", a w załączonej tabeli wskazano, że obsada minimalna orzecha włoskiego wynosi 75 w szt./ha. Równocześnie w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zmieniającego zobowiązano producentów rolnych realizujących wariant oznaczony kodem S02d01 lub S02d02 do uzupełnienia obsady drzew i krzewów do wysokości minimalnej obsady określonej w ww. załączniku oraz (pkt 2) do złożenia do kierownika biura powiatowego Agencji, na formularzu udostępnionym przez tę Agencję, oświadczenia o utrzymywaniu minimalnej obsady drzew i krzewów - w terminie do dnia 15 listopada 2009 r.

Ponadto w załączniku nr 5 do rozporządzenia, zatytułowanego "Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów", w kolumnach dotyczących pakietu S02 wariant SO2b01 i SO2b02 określono, że w razie nieutrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów wysokość zmniejszenia wynosi 100%.

Odnosząc przytoczony stan prawny do stanu faktycznego sprawy ustalonego prawidłowo przez organy ARiMR stwierdzić należy, że stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu działek G i H w dniach [...]r. obsada orzecha włoskiego wynosiła na działce G - 5 szt./ha powierzchni (77 sztuk na obszarze 15,25 ha), a na działce H - 21 szt./ha (617 sztuk na obszarze 29,70 ha). Zasadnie zatem organy ARiMR uznały, że obsada ta w sposób rażący odbiega od wymaganej, minimalnej obsady dla uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, tj. 75 szt./ha. Uwzględniając taką obsadę i stan uprawy na działce G (udokumentowany licznymi fotografiami) zasadnie zakwalifikowano tę działkę jako użytkowaną w postaci ugoru, natomiast na działce H, w jej części środkowej, w międzyrzędziach, stwierdzono ściernisko po uprawie pszenicy.

Uwzględniając zatem postanowienia ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., stwierdzające że w razie nieutrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów wysokość zmniejszenia wynosi 100%, organy ARiMR nie mogły orzec inaczej, niż odmówić płatności rolnośrodowiskowej do uprawy orzecha włoskiego. Przepisy te nie uzależniają takiego zmniejszenia od przyczyn braku minimalnej obsady drzew/krzewów. W zaskarżonej decyzji wskazano na możliwość wycofania w całości lub części wniosku na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz na możliwość uchylenia się na podstawie art. 75 tego rozporządzenia od negatywnych skutków niedotrzymania warunków upraw w razie wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od rolnika w razie powiadomienia ARiMR w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym uzyskał taką możliwość - Skarżący jednak takiego wymogu nie spełnił.

W tym zakresie należy jednak podzielić stanowisko Skarżącego, iż w sprawie nie wystąpiły takie nadzwyczajne okoliczności, bowiem tzw. wypady (braki) w obsadzie drzewek z powodów atmosferycznych (np. silnych mrozów) lub działania dzikiej zwierzyny nie stanowią – co do zasady – przypadków wystąpienia siły wyższej. Zasadnie jednak organ wskazywał na obowiązek Producenta dbałości o stan upraw i ograniczanie możliwości wystąpienia "wypadów" z ww. przyczyn, przez np. okrywanie drzewek i ogrodzenie działek. Wypada przy tym zauważyć, że w protokole stwierdzającym zniszczenie upraw przez dziką zwierzynę koło łowieckie zapewniło udzielenie pomocy w ogrodzeniu działek. Sposób zabezpieczenia plantacji przed takimi szkodliwymi działaniami zależy od Producenta, bowiem to w jego interesie (także ekonomicznym) leży utrzymywanie minimalnej wymaganej obsady drzewek. Bezwzględny wymóg utrzymywania minimalnej obsady (co wynika z nakazu zmniejszenia 100% płatności w razie braku takiej obsady) wskazuje na zasadność utrzymywania wyższej obsady, właśnie ze względu na występujące z przyczyn naturalnych ubytki.

Mając więc na względzie przytoczoną wyżej zasadę, iż 100% zmniejszenie (odmowa) płatności nie zależy od zawinienia Producenta (poza wypadkami siły wyższej – co nie zostało przez niego wykazane), odnieść się wypada do podnoszonej przez Skarżącego argumentacji, wskazującej na jego dbałość o stan plantacji. Z zawiadomienia przekazanego przez Skarżącego do ARiMR 13 listopada 2009 r. wynika, że obsada orzecha włoskiego na działkach G i H wynosi 80 szt./ha. Podczas kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą w dniu 15 lipca 2010 r. stwierdzono jednak, że na 41,50 ha nie była zachowana obsada roślin w ramach uprawy sadowniczej, określona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Skarżący wyjaśniał, iż w lipcu 2010 r. uzupełnił tę obsadę – na co przedstawił oświadczenia 6 osób, które następnie przesłuchane potwierdziły fakt dosadzania drzewek w lipcu 2010 r. Jeden ze świadków zeznał, iż dokonywał dosadzania we wrześniu lub październiku 2010 r. – co jest niezgodne z twierdzeniem Skarżącego. Zasadnie też organy ARiMR podważały wiarygodność zeznań tych świadków, m.in. z powodu jednobrzmiącej treści ich pisemnych oświadczeń i powiązań rodzinnych ze Skarżącym. W sposób istotny wiarygodność tych zeznań podważył też Skarżący, wykazując – w piśmie procesowym złożonym przed rozprawą – że właściwym okresem sadzenia orzecha włoskiego jest późna jesień (listopad) lub wiosna, zatem sadzenie drzewek pod koniec lipca należałoby uznać za nierozważne. Niezależnie od tego, gdyby przyjąć za wiarygodne dosadzenie orzecha do wymaganej obsady w lipcu 2010 r. i uwzględniając fakty, że właściwym okresem sadzenia/dosadzania jest późna jesień oraz podnoszoną przez Skarżącego dbałość o stan upraw, należałoby uznać, że do listopada 2010 r. nie wystąpiła konieczność dosadzenia drzewek. Oznaczałoby to, iż stwierdzone [...]r. braki obsady powstały w bardzo krótkim okresie, a rozmiary tych "wypadów" w takim okresie (brak ok. 2.900 szt. drzewek – uwzględniając deklarowaną obsadę 80 szt./ha) należałoby w istocie uznać za przypadek klęski żywiołowej. Takiej sytuacji nie stwierdzili jednak kontrolujący działki – w ocenie Sądu nie potwierdza tego także dołączona do protokołu kontroli obszerna dokumentacja fotograficzna. Kontrolujący nie stwierdzili też wyraźnych śladów działania dzikiej zwierzyny. Zgodzić się przy tym należy z organem odwoławczym, iż stwierdzenie takich śladów nie wymaga – jak twierdzi Skarżący – specjalistycznej wiedzy (opinii biegłego). W razie natomiast "wypadów" z powodu silnego mrozu takie drzewka pozostałyby w gruncie i zostałyby policzone przez kontrolujących. Brak też podstaw do podzielenia zarzutu skargi, iż kontrolujący nie dostrzegli wszystkich drzewek. Wprawdzie z dokumentacji fotograficznej wynika, iż działki G i H były zarośnięte wysoką trawą i chwastami, jednak brak logicznego uzasadnienia dla uwzględnienia takiego zarzutu. Zauważyć też trzeba, że wprawdzie Producent nie został uprzedzony o kontroli przeprowadzanej 9 lutego 2011 r., jednak w związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli nieprawidłowościami kontrolujący w tym dniu przekazali telefonicznie te zastrzeżenia, dzwoniąc pod podany przez Producenta numer telefonu i wiadomość ta dotarła do Skarżącego, który w dniu następnym skontaktował się z kontrolującymi (kontynuującymi w tym dniu kontrolę tych działek). Skarżący ani osobiście, ani przez przedstawiciela, nie zgłosił się jednak w miejscu kontroli, nie podjął więc próby zakwestionowania na miejscu ustaleń kontrolujących. Przede wszystkim należy jednak stwierdzić, że Skarżący w istocie nie podważył stwierdzonej podczas tej kontroli obsady drzewek i wiosną 2011 r. dokonał dosadzenia do wymaganej minimalnej ilości - fakt ten nie miał jednak znaczenia dla oceny prawa do płatności za rok 2010.

Odnosząc się do argumentacji Skarżącego, iż o jego dbałości o stan plantacji orzecha włoskiego świadczy fakt, że uzyskał w dniach [...]2011 r. decyzje administracyjne zezwalające na zastosowanie sadzonek wyprodukowanych bez użycia metod ekologicznych do dosadzenia orzecha włoskiego, stwierdzić należy, że decyzja z [...]r. świadczyć może właśnie o świadomości Skarżącego o niedostatecznej obsadzie drzewek na plantacji – co potwierdziła kontrola jednostki certyfikującej w dniu [...] r. - natomiast druga decyzja stała się niezbędna, w związku z ustaleniami kontroli ARiMR w lutym 2011 r.

W odniesieniu do zarzutu skargi, iż organy ARiMR nie uwzględniły faktu, że jednostka certyfikująca w lipcu 2010 r. nie stwierdziła uchybień w prowadzonych uprawach, zasadnie organy stwierdziły, iż jednostka certyfikująca dokonuje kontroli ekologicznych metod prowadzenia upraw i nie zastępuje ona kontroli wykonywanych przez Agencję. Wyniki takich kontroli jednostek certyfikujących są jednak uwzględniane przy podejmowaniu decyzji o płatnościach. Tak też się stało w rozpatrywanej sprawie, bowiem w zaskarżonej decyzji wskazano, że jednostka certyfikująca stwierdziła ([...]r.) brak wymaganej obsady roślin w ramach uprawy sadowniczej na 41,50 ha.

Niewłaściwy stan agrotechniczny działek G i H – rzędy w których powinny znajdować się sadzonki orzecha były silnie porośnięte roślinnością "zagłuszającą" prowadzoną uprawę stwierdzono zarówno podczas kontroli ARiMR we [...]r. (poprzedzonej także wizytacjami w terenie pomiędzy 19 a 22 lipca 2010 r.) i taki stan agrotechniczny został potwierdzony podczas kontroli w l[...]2011 r. Obie te kontrole zostały udokumentowane szkicami i licznymi fotografiami (w trakcie kontroli w lutym 2011 r. sporządzono ok. 170 zdjęć), które – w ocenie Sądu – w sposób jednoznaczny potwierdzają taki, niewłaściwy stan upraw, nie potwierdzając równocześnie widocznych szkód wyrządzonych przez dziką zwierzynę. Szkody takie zostały stwierdzone w protokole sporządzonym w dniu [...]r. (a więc bezpośrednio po ww. kontroli ARiMR) przez przedstawiciela kola łowieckiego na obszarze 40 ha – stopień uszkodzeń 88% - co czyni ten protokół mało wiarygodnym.

Również Agencja Nieruchomości Rolnych OT podczas kontroli w dniu [...]r. stwierdziła, że założona plantacja orzecha włoskiego (w dniu kontroli w okresie poza wegetacyjnym), była uprawą zarośniętą.

Ponownie więc podkreślić należy, że wobec ujawnionego przez organy ARiMR braku wymaganej minimalnej obsady orzecha włoskiego na działkach G1 i H1 zasadnie odmówiono skarżącemu Producentowi płatności uzupełniających do tej uprawy.

Uwzględniając natomiast stopień nieprawidłowości wskazany w raporcie kontroli z [...]r. dla działki J (powierzchnia stwierdzona 1,77 ha względem deklarowanej 2,54 ha) zasadnie również odmówiono przyznania płatności w stosunku do tych gruntów zgłoszonych do płatności za realizację wariantu S02b02. Wprawdzie w decyzji organu I instancji błędnie wskazano poziom ustalonych nieprawidłowości w wysokości 30% - zamiast 43,50% jak prawidłowo wyliczył organ odwoławczy – jednak uchybienie takie nie miało żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. L. 09.316.65): " Jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. [...]".

Odmowa przyznania płatności do działki J jest więc zgodna z ww. przepisami.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez nieprawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego, Sąd uznał, że zarzuty te nie są zasadne. W ocenie Sądu materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a jego ocena została dokonana przez organ odwoławczy z uwzględnieniem zasad wiedzy i doświadczenia życiowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zasadnie przy tym w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach pomiędzy [...]r., podczas której stwierdzono dosadzenie drzewek do wymaganej minimalnej ilości, nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie płatności za rok 2010, bowiem nie obrazują one stanu upraw na tych działkach w roku 2010.

Mając na względzie powyższe ustalenia Sąd uznał, że nie istnieją podstawy

do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem nie doszło w sprawie do naruszenia prawa w sposób wymieniony w przytoczonym na wstępie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.