Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 10/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17 par. 1, art. 27 par. 1 pkt 9, art. 29, art. 33, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 70 par. 1, art. 116 par. 1, art . 118 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010r. sprawy ze skargi P. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr [...] i [...] oraz umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] 1. oddala skargę 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – adwokat D.B. kwotę [...]zł ([...]), uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł ([...]), tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/R. Wiatrowski /-/W. Zygmont /-/K. Nikodem


UZASADNIENIE

W toku prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postępowania egzekucyjnego na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących zaległości podatkowe, tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezydenta Miasta L., zobowiązany P. N. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne twierdząc, że:

- należność objęta tytułem wykonawczym nr [...] (kara pieniężna) została umorzona postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nr [...],

- w sprawie zaległości objętej tytułem wykonawczym [...] prowadzone jest postępowanie przed Dyrektorem Izby Skarbowej w Poznaniu na skutek wniesionego odwołania.

W piśmie uzupełniającym zarzut zobowiązany ponowił:

- zarzut umorzenia zaległości objętej tytułem wykonawczym nr [...],

- wniósł zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o numerach [...],[...] oraz [...] do [...] a nadto

- wskazał na przedawnienie zaległości objętych tytułami wykonawczymi o numerach [...]do [...] wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia 24 lutego 2009 r. [...] uznał:

- za zasadny zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...],

- a w pozostałym zakresie zarzuty oddalił.

Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. [...], uchylił powyższe postanowienie z dnia z dnia 24 lutego 2009 r., wskazując na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nakazał:

- dokonania analizy zarzutu przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi o numerach [...] do [...] przy zastosowaniu uregulowań zawartych w art. 118§2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. nr 8, poz. 60 ze zm.) w stanie prawnym obowiązującym w chwili powstania zaległości oraz art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002r. Nr 169, poz. 1387),

- uwzględnienie faktu wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu postanowienia z dnia 14 sierpnia 2008r. [...], w którym organ nadzoru uchylając postanowienie Naczelnika z dnia 2 czerwca 2008r. [...] oddalił zarzut przedawnienia wniesiony przez zobowiązanego P. N. w zakresie tytułów wykonawczych [...]do [...].

Organ I instancji postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 r. [...], po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego:

- uznał zarzut umorzenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...] i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie,

- uznał zarzut przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi [...] do [...] i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie,

- oddalił zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...],

- pozostawił bez rozpatrzenia zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...] z uwagi na wniesienie zarzutu po terminie,

- umorzył postępowanie w sprawie zarzutu przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi [...] do [...].

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2009r. [...], po rozpatrzeniu kolejnego zażalenia zobowiązanego, uchylił zaskarżone orzeczenie 2 czerwca 2009 r. i przekazał sprawę Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. do ponownego rozpoznania. Powyższe organ nadzoru uzasadnił wynikami przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, podczas którego w oparciu o informacje przekazane przez Pocztę Polską ustalono, że list polecony zawierający tytuł wykonawczy [...] doręczono zobowiązanemu P, N. w dniu 23 grudnia 2009r. (a nie 22 grudnia 2009 r., jak przyjął organ egzekucyjny).

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia 30 września 2009 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 17§1 oraz art. 34§4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. - Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: upea) oraz art. 105§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: kpa), po rozpatrzeniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne wniesionych przez zobowiązanego P. N. oddalił zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi [...] oraz [...] oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi [...] do [...] wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń.

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że zgodnie z art. 27§1 pkt 9 upea, prawo do zgłoszenia zarzutów przysługuje zobowiązanemu w terminie siedmiu dni, przy czym termin ten winien być liczony od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. W myśl art. 34§1 upea organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione, o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Zobowiązany wnosząc zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne oparł się na następujących podstawach:

- w zakresie tytułu wykonawczego o numerze [...] wystawionego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. P. N. zgłosił zarzut umorzenia dochodzonego obowiązku w całości,

- w zakresie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...] wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. P. N. zgłosił zarzut przedawnienia dochodzonego obowiązku wynikającego z przeniesienia na zobowiązanego odpowiedzialności za zaległości A,

- w zakresie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] (tytuł błędnie oznaczony przez zobowiązanego w piśmie zawierającym zarzuty jako [...]) wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. P. N. zgłosił zarzut przedawnienia dochodzonego obowiązku wynikającego z przeniesienia na zobowiązanego odpowiedzialności za zaległości B sp. z o.o.,

- w zakresie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych P. N. zgłosił zarzut przedawnienia dochodzonego obowiązku.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów organ egzekucyjny wskazał, że zarzuty wniesione w zakresie tytułów wykonawczych [...] oraz [...] do [...] zostały rozstrzygnięte odrębnym postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 24 września 2009r. [...].

Odnosząc się do zarzutów w zakresie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] stwierdzono, że należy uznać je za niezasadne. Tytuły wykonawcze nr [...] oraz [...] obejmują zaległości B sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r., za które odpowiedzialność została przeniesiona na zobowiązanego decyzją z dnia 19 maja 2008 r. nr [...], doręczoną zobowiązanemu w dniu 28 maja 2008 r. Uwzględniając uregulowanie zawarte w art. 118§2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w chwili powstania zaległości (a więc już po wejściu w życie wskazanej powyżej ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw) należy przyjąć, iż bieg terminu przedawnienia dochodzonego zobowiązania rozpoczął się z dniem 31 grudnia 2008 r. i nawet przy założeniu, że nie wystąpią okoliczności przerywające bądź zawieszające jego bieg, upłynie on dopiero w dniu 31 grudnia 2011 r.

W zakresie zarzutu przedawnienia zaległości objętych tytułami wykonawczymi [...] do [...] wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. wskazał, że sprawa została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 14 sierpnia 2009 r. nr [...]. Zobowiązany wnosił już uprzednio zarzut przedawnienia obowiązków objętych tymi tytułami wykonawczymi. Postanowienie Naczelnika z dnia 2 czerwca 2008 r. nr [...] pozostawiające wniesione zarzuty bez rozpoznania zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 14 sierpnia 2009 r. nr [...], który orzekł o ich oddaleniu. Na powyższe orzeczenie P. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 19 lutego 2009r. sygn. akt I SA/Po 1268/08 oddalił skargę zobowiązanego.

Organ egzekucyjny, badając w oparciu o analizę akt prowadzonych postępowań administracyjnych sprawę zarzutu przedawnienia wniesionego pismem z dnia 22 maja 2008 r. w zakresie zaległości objętych tytułami wykonawczymi [...] do [...] oraz zarzutu przedawnienia dotyczącego tych samych tytułów wykonawczych wniesionego pismem z dnia 30 grudnia 2008 r. stwierdził, iż pomiędzy tymi sprawami zachodzi tożsamość zarówno przedmiotowa jak i podmiotowa. Nie budzi bowiem wątpliwości, że sprawy te dotyczą zarzutu przedawnienia tych samych zaległości z tytułu zaległych składek objętych tymi samymi, skierowanymi do realizacji tytułami wykonawczymi. Podobnie należy wskazać, że w obydwu sprawach występuje ten sam zobowiązany P. N. oraz wierzyciel (Zakład Ubezpieczeń Społecznych). Według art. 105 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego może mieć charakter faktyczny (brak przedmiotu faktycznego do rozpoznania sprawy) lub prawny (brak podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania wnioskodawcy).

Biorąc pod uwagę okoliczność, że sprawa zarzutu przedawnienia zaległości objętych tytułami wykonawczymi została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem, postępowanie dotyczące tej samej materii należy uznać za bezprzedmiotowe.

W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia z dnia 30 września 2009 r. zobowiązany P. N. domagał się uznania zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za 2002 r. oraz zaległości dotyczących składek ZUS, objętych w/w tytułami wykonawczymi, za przedawnione. Podniósł, iż zgodnie z art. 70§1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Decyzją z dnia 26 sierpnia 2004 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu określił i ustalił wysokość podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. Zatem 5-cio letni okres minął w grudniu 2007r. i po tym terminie należności z tytułu podatku od towarów i usług uległy przedawnieniu. Mimo to Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia 19 maja 2008 r. nr [...] orzekł jego solidarną odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe spółki B.

Zobowiązany w zażaleniu nawiązując do decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości spółki B podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 116§1 Ordynacji podatkowej członkowie zarządu spółki z o.o. nie ponoszą odpowiedzialności, gdy wykażą między innymi, że niezgłoszenie wniosku o upadłość lub nie wszczęcie postępowania zapobiegawczego o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez ich winy, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zobowiązany za przedawnione uważa również zaległości z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objęte tytułami wykonawczymi o numerach: od [...] (winno być [...]) do W1-[...] wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. Inspektorat w K..

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, postanowieniem z dnia 09 listopada 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że jest nieuzasadniony zarzut dotyczący przedawnienia obowiązku (podatek od towarów i usług oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe za grudzień 2002 r.) objętego tytułami wykonawczymi o nr: [...] i [...]. Za błędne uznał stanowisko zobowiązanego, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. uległo przedawnieniu jeszcze przed orzeczeniem jego odpowiedzialności podatkowej za długi spółki B.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zaległość powstała z dniem 27 stycznia 2003r., co wynika z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2004r. nr [...] określającej i ustalającej zobowiązanie podatkowe spółce B. Decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. nr [...] orzekająca solidarną odpowiedzialność podatkową zobowiązanego P. N. – prezesa zarządu B sp. z o.o. za w/w zaległości podatkowe została wydana dnia 19 maja 2008 r., czyli w terminie ustanowionym w przepisie art.118§1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wydana w okresie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Organ wskazał, że w świetle przepisu art. 29 upea, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bada natomiast z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej należności objętej tytułem wykonawczym pod względem formalnym, tzn. czy zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 upea, a także czy należność objęta tymi tytułami podlega egzekucji administracyjnej.

Tytuły wykonawcze o numerach [...] i [...] wystawione przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. spełniają wymogi określone w art. 27 upea i egzekucja obowiązku jest dopuszczalna. Podstawę prawną do wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 maja 2008 r. nr [...] orzekająca solidarną odpowiedzialność podatkową zobowiązanego – prezesa zarządu B spółki z o.o. za w/w zaległości podatkowe spółki.

Z akt sprawy wynika ponadto, że doręczenie zobowiązanemu decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 19 maja 2008r. nr [...] nastąpiło dnia 28 maja 2008r. (wg zwrotnego potwierdzenia odbioru).

A zatem bieg terminu przedawnienia w/w zobowiązania, w świetle wskazanego powyżej unormowania prawnego, rozpoczął się z dniem 31 grudnia 2008r. i nawet przy założeniu, że nie wystąpią okoliczności przerywające bądź zawieszające jego bieg, upłynie dopiero w dniu 31 grudnia 2011 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w pełni podzielił stanowisko Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kaliszu, iż brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia zarzutu P. N. w sprawie przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o numerach [...] do [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. i umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego, w sprawie zarzutu zobowiązanego przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W., jest w pełni uzasadnione.

Organ odwoławczy wskazał, że w art. 105 kpa ustanowione są dwie ogólne reguły umarzania postępowania administracyjnego, przy czym w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie §1 powyższego artykułu, stanowiący o obowiązku obligatoryjnego umorzenia postępowania przez organ, gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Z przepisu tego wynika, iż ustalenie istnienia przesłanki do umorzenia postępowania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie. Dalsze postępowanie w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny w pełni wyczerpuje znamiona bezprzedmiotowości i skutkuje obowiązkiem umorzenia postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek strony w trybie art. 33 upea.

Przedawnienie zaległości z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...] do [...] wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. Inspektorat w K. było już przedmiotem postępowania zarówno przez organ I, jak i II instancji:

- Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia 02 czerwca 2008r. nr [...] pozostawił zarzuty zobowiązanego bez rozpoznania.

- Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2008r. nr [...] uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego i orzekł o oddaleniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do nr [...].

- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 lutego 2009r. sygn. akt I SA/Po 1268/08 oddalił skargę zobowiązanego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że wymienione przez zobowiązanego fakty, które jego zdaniem stanowiły przesłankę do odstąpienia od orzeczenia jego odpowiedzialności podatkowej za zaległości B sp. z o.o. były przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego wydaniem przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. decyzji z dnia 19 maja 2008r. nr [...] orzekającej solidarną odpowiedzialność podatkową P. N. – prezesa zarządu B sp. z o.o. za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r. oraz dodatkowego zobowiązania w tym podatku za miesiąc grudzień 2002r. Decyzja z dnia 24 września 2008r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

W skardze zobowiązany domagał się ustalenia, iż objęte tytułami egzekucyjnymi [...] i [...] należności z tytułu podatku VAT 7 za 11/2002 dotyczące spółki B w K., której był prezesem, zostały przedawnione przed terminem przeniesienia na niego solidarnej odpowiedzialności.

Uzasadniając żądanie zobowiązany stwierdził, że zgodnie z art. 70§1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przypadku spółki B jako płatnika podatku \/AT termin upłynął z dniem 25 grudnia 2007. Zgodnie z Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia 26 sierpnia 2004 datę sprzedaży oraz datę powstania obowiązku podatkowego podano 07 i 08 listopada 2002r., podatek dotyczy miesiąca listopada 2002 r., a terminem jego płatności jest 25 grudnia 2002 r. Natomiast od 01.01.2003 r. biegnie termin przedawnienia i kończy się 31 grudnia 2007r. Przeniesienie na skarżącego solidarnej odpowiedzialności nastąpiło 28 maja 2008 r., to jest po okresie przedawnienia.

Jednocześnie zobowiązany nadmienił, iż zgodnie z art. 116§1 Ordynacji podatkowej, członkowie zarządu spółki z o.o. nie ponoszą odpowiedzialności, gdy wykażą między innymi, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegawczego o ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy, a tak było przypadku zobowiązanego. Podpisano porozumienie ze Wspólnotą Mieszkaniową, która miała pomóc w dokończeniu budowy. Jednak stało się inaczej, bowiem Wspólnota przejęła całe aktywa spółki B, a zobowiązany został "ubezwłasnowolniony". Na polecenie pracownika I Urzędu skarbowego od miesiąca sierpnia 2002 r. wyrejestrował spółkę jako płatnika VAT.

Obowiązek podatkowy spółki dotyczący podatku VAT wystąpił w miesiącu listopadzie 2002 r., kiedy działała Wspólnota Mieszkaniowa. B spółka z o.o. zawarła w dniu 24.05.2002 wymuszone porozumienie z zawiązaną nieformalnie Wspólnotą Mieszkaniową którego celem było kontrolowanie przez Wspólnotę celowości wydatkowania środków finansowych na budowie przy wykańczaniu budynku mieszkalnego w K.. Po miesiącu od podpisania porozumienia nieformalny Zarząd Wspólnoty "ubezwłasnowolnił" finansowo spółkę B przejmując wszystkie wpłaty z tytułu sprzedaży mieszkań i lokali użytkowych oraz wpłat z tytułu kolejnych rat, wpłacając te środki finansowe na swoje prywatne konta, uniemożliwiając przez to spółce B uregulowanie zobowiązań finansowych wobec Skarbu Państwa, ZUS oraz wykonawców.

Faktycznie wszystkie wpływy finansowe spółki zostały przejęte przez wspólnotę mieszkaniową, to jest około [...] zł z tytułu wpłacanych rat oraz około [...] zł za niesprzedane lokale. Wspólnota nie prowadziła rozliczeń zgodnie z obowiązującymi przepisami, wpływy gotówki i wydatki zapisywano na karteczkach bez dowodów księgowych. Regulowała tylko płatności uważane przez nich za istotne z pominięciem uzgodnień z zarządem spółki. Nie przyjmowali do wiadomości żadnych zgłoszeń zobowiązanego dotyczących zobowiązań podatkowych. O zaistniałej sytuacji skarżący powiadomił Naczelnika I Urzędu Skarbowego w K. wskazując jednocześnie mienie spółki w wysokości około [...] zł. Kwota ta w pełni zabezpieczała roszczenia podatkowe. Jednocześnie spełnił tym samym wymóg z art. 116§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zwalniający go z solidarnej odpowiedzialności. Na polecenie Naczelnika I Urzędu pracownik (nazwiska nie pamięta) sporządził notatką na tą okoliczność i polecił skarżącemu wyrejestrować spółkę jako płatnika VAT, co niezwłocznie uczynił.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi w całości. Podniesione przez zobowiązanego P. N. w skardze wnioski oraz żądania uznał za całkowicie bezpodstawne oraz podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 09 listopada 2009r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem sporu w osądzanej sprawie są w szczególności dwie kwestie. Pierwsza sprowadza się do zarzutu przedawnienia należności objętych tytułami egzekucyjnymi [...] i [...] z tytułu podatku VAT 7 za 11/2002 spółki B w Kaliszu, za które skarżący ponosi odpowiedzialność, na zasadach przewidzianych dla odpowiedzialności osób trzecich, jako członek zarządu. Drugi zarzut odnosi się do wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, gdy wykaże on, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegawczego o ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący wskazał okoliczności, które jego zdaniem świadczą, iż zostały spełnione przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki.

Odnosząc się do pierwszego ze wskazanych powyżej zarzutów należy na wstępie wskazać, że zgodnie z art. 118§1 Ordynacji podatkowej nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Natomiast na mocy art. 118§2 przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w §1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepisy art. 70 § 2 pkt 1, § 3 i 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata.

Biorąc pod uwagę powołane powyżej przepisy Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, że normują one dwie odrębne instytucje prawa podatkowego. Art. 118§1 Ordynacji podatkowej zakreśla termin, w jakim organ podatkowy może wydać decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Skutkiem upływu tego terminu jest to, że zobowiązanie podatkowe wobec osoby trzeciej w ogólne nie powstanie, gdyż zgodnie z art. 108§1 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Brak skutecznego doręczenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w terminie przewidzianym w art. 118§1 Ordynacji podatkowej sprawia, że osoba trzecia nie ponosi odpowiedzialności podatkowej.

Art. 118§2 Ordynacji podatkowej normuje natomiast termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przepis może zatem znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe wcześniej powstanie, a wiec wtedy gdy organ podatkowy skutecznie doręczy osobie trzeciej decyzję o odpowiedzialności podatkowej w terminie przewidzianym w art. 118§1 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie doszło w sprawie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skarżący mylnie wskazuje w skardze, że zaległość będąca przedmiotem postępowania egzekucyjnego dotyczy podatku od towarów i usług za listopad 2002 r. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji określającej i ustalającej B spółka z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług wynika, iż jej przedmiotem jest podatek za grudzień 2002 r. Zaległość w podatku od towarów za grudzień 2002 r. powstała zatem dopiero w styczniu 2003 r. należy więc przypomnieć, że zgodnie z art. 118§1 Ordynacji podatkowej, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Termin, o którym mowa w art. 118§1 Ordynacji podatkowej upływa zatem – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie 31 grudnia 2007 r., lecz 31 grudnia 2008 r. W sprawie niesporne jest natomiast, że decyzja orzekająca solidarną odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe B spółka z o.o. wydana została w dniu 19 maja 2008 r. i doręczona w dniu 28 maja 2008 r., co zostało stwierdzone podpisem na pocztowym potwierdzeniu odbioru. Wobec powyższego należy stwierdzić, że decyzja o odpowiedzialności podatkowej została doręczona przed upływem terminu określonego w art. 118§1 Ordynacji podatkowej i na jej podstawie powstało zobowiązanie podatkowe wobec skarżącego.

W sprawie nie upłynął także termin przewidziany w art. 118§2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została ona doręczona. Skoro decyzja o odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika została doręczona w dniu 28 maja 2008 r., to zobowiązanie z niej wynikające przedawni się nie wcześniej niż z dniem 31 grudnia 2011 r.

Odnosząc się do drugiego z postawionych zarzutów związanego z wyłączeniem odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w związku z wykazaniem, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegawczego o ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy, należy stwierdzić, że nie może on być przedmiotem rozpoznania na etapie postępowania egzekucyjnego.

Zasadnie wskazuje Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, że wymienione przez zobowiązanego fakty, które jego zdaniem stanowią przesłankę do odstąpienia od orzeczenia jego odpowiedzialności podatkowej za zaległości B sp. z o.o. nie mogą być przedmiotem rozstrzygania w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisu art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczącym zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 29 upea organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Okoliczności wskazane przez skarżącego winny być brane pod uwagę przez organ podatkowy orzekający o odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Wówczas w odrębnym postępowaniu organ podatkowy winien był rozważyć, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o odpowiedzialności. Kwestionowanie zasadności tej decyzji nie jest natomiast możliwe na etapie postępowania egzekucyjnego, którego celem jest przymusowe wykonanie obowiązku, którego źródłem jest decyzja podatkowa. Organ egzekucyjny jest związany treścią wydanej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. decyzji z dnia 19 maja 2008r. nr [...] orzekającej solidarną odpowiedzialność podatkową P. N. - prezesa zarządu B sp. z o.o. za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r. oraz dodatkowego zobowiązania w tym podatku za miesiąc grudzień 2002r., utrzymaną w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, decyzją z dnia 24 września 2008r. nr [...]. Dopóki decyzje te zostają w obrocie prawnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do kwestionowania ich zasadności i zasadności zobowiązania podatkowego z nich wynikającego. W związku z czym podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogą być brane pod uwagę przez organ egzekucyjny na etapie postępowania egzekucyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ R. Wiatrowski /-/W. Zygmont /-/K. Nikodem