Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 657/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 i par. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo- Usługowego "A" Spółki jawnej w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 23 lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za maj 2011r. w związku z wnioskiem skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W dniu 26 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "A" Spółki jawnej w O. (dalej jako skarżąca, strona, Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 23 lipca 2014 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za maj 2011 r. W skardze pełnomocnik skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez tut. Sąd poprzez dokonanie wpisu hipoteki przymusowej korzystającego z pierwszeństwa zaspokojenia, który zabezpiecza wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że jednorazowe wydatkowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji oraz w decyzjach określających zobowiązanie podatkowe za pozostałe miesiące 2011 r. wraz z odsetkami jest w praktyce niemożliwe do zrealizowania bez konieczności wyzbycia się znacznej części majątku lub zaciągnięcia kredytu na zapłatę, który w sytuacji posiadania zaległości podatkowej wynikającej ze wszystkich decyzji wymiarowych za rok 2011, z naturalnych względów nie zostanie skarżącej przyznany. Skarżąca wskazała, że natychmiastowa wymagalność zapłaty całej kwoty powstałej zaległości podatkowej będzie równoznaczna z koniecznością restrukturyzacji firmy, polegającej na ograniczeniu liczby etatów (spółka aktualnie zatrudnia 15 osób), bowiem utrzymanie takiej liczby pracowników wymaga dyscypliny finansowej i wcześniejszego zaplanowania wydatków nadzwyczajnych. Pełnomocnik strony podkreślił, że wydanie przez organ decyzji wymiarowych określających tak znaczne zobowiązanie było dla skarżącej wydarzeniem niespodziewanym. Nadto zaznaczono, że skarżąca Spółka posiada zobowiązania krótko i długoterminowe z tytułu zaciągniętych kredytów przeznaczonych na finansowanie obrotu paliwami, których bieżący koszt obsługi jest znaczny. Dodatkowo, skarżąca sama występuje w charakterze wierzyciela wobec swoich klientów, co odbija się na jej płynności finansowej, bowiem Spółka musi dodatkowo zabezpieczyć środki m.in. na zakup paliwa, oleju, zobowiązania wobec banku, wypłatę wynagrodzeń składki ZUS. Końcowo pełnomocnik Spółki zaznaczył, że wynik finansowy strony za ubiegły rok oraz obiektywnie występujące trudności przedsiębiorstw branży paliwowej związane z ogólnoświatowym kryzysem, nie tylko nie sprzyja właściwemu rozwojowi firmy ale wręcz hamuje jej rozwój.

Dyrektor Izby Celnej w Opolu, odnosząc się do przedmiotowego wniosku, wskazał, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę nie rozstrzygnął kwestii wstrzymania wykonania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z treści przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270) dalej jako [p.p.s.a.], po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów niemających zastosowania w niniejszej sprawie. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Zaznaczyć dodatkowo należy, że rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany wyżej wskazanym zamkniętym katalogiem przesłanek: niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten nie zawiera natomiast przesłanki zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę. Zatem proponowane przez skarżącą dokonanie wpisu hipoteki przymusowej korzystającego z pierwszeństwa zaspokojenia, który zabezpiecza wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, pozostaje poza sferą rozważań Sądu przy ocenie wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji.

Natomiast przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. U podstaw tej regulacji legła potrzeba zagwarantowania funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania aktu jest więc instytucją wyjątkową, co oznacza, iż przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).

Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. POP 2009/2/143, por. postanowienie z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (postanowienie NSA z dnia 12.09.2014 r. sygn. akt I FZ 268/14).

Pełnomocnik skarżącej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podał, że natychmiastowe wykonanie tej decyzji jak i pozostałych decyzji dotyczących zobowiązań podatkowych za rok 2011 (łączna wysokość zobowiązań podatkowych Spółki we wszystkich zawisłych przed tut. Sądem sprawach wynosi 282.015 zł) spowoduje konieczność wyzbycia się przez skarżącą znacznej części majątku lub zaciągnięcia kredytu na ich zapłatę.

W ocenie Sądu z analizy przedłożonych przez pełnomocnika Spółki dokumentów oraz wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji zawartego w skardze, nie wynika aby wysokość wymagalnego zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2011r. ( w łącznej wysokości 282.015 zł) przekraczała możliwości płatnicze skarżącej. Tym samym, zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia którejkolwiek z przesłanek, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonych do tut. Sądu decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu narazi skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z bilansu skarżącej na dzień 31 grudnia 2013 r. wynika, że Spółka na koniec okresu sprawozdawczego posiadała aktywa trwałe o łącznej wartości 1 947.096,63 zł (w tym środki trwałe w postaci gruntów o wartości 693.285,77 zł, budynków, lokali i obiektów inżynierii lądowej i wodnej o wartości 1.084.960,57 zł, urządzenia techniczne i maszyny o wartości 42.283,11 zł, środki transportu o wartości 113.473,15 zł), co oznacza, że Spółka dysponuje majątkiem o znacznej wartości, przekraczającej wysokość zobowiązań podatkowych wynikających ze wszystkich zaskarżonych przed tut. Sądem decyzji (282.015 zł). Nadto, Spółka na koniec 2013 r. posiadała należności krótkoterminowe w wysokości 4.745.734,26 zł oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 1.700.491,34 zł. Dodatkowo, Spółka w bilansie na 2013 r. wykazała istnienie kapitału zapasowego w wysokości 5.442.650,76 zł, co nawet przy istnieniu zobowiązań krótkoterminowych na kwotę 2.629.215,49 zł, nie świadczy o tym, że w przypadku skarżącej może zaistnieć któraś z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Co więcej, z rachunku zysków i strat Spółki sporządzonego za okres od stycznia do grudnia 2013 r., wynika, że w roku 2012 skarżąca osiągnęła zysk netto w wysokości 771.769,98 zł, zaś w roku 2013 zysk netto wynosił 878.645,95 zł.

Sytuacja finansowa skarżącej Spółki, wynikająca z przedłożonych przez pełnomocnika dokumentów, przy uwzględnieniu wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2011 r. (282.015 zł) nie daje zdaniem Sądu podstaw do uznania, że skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia także zaprezentowane przez pełnomocnika strony wyliczenie zysku netto ze sprzedaży oleju opałowego za okres od stycznia do grudnia 2011 r., bowiem okoliczność tego rodzaju (zyskowność sprzedaży oleju opałowego), przy uwzględnieniu informacji wynikających z bilansu za 2013 r. i rachunku zysków i strat Spółki za 2013 r., nie będzie miała wpływu na ocenę czy zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zaznaczyć przy tym należy, iż niewątpliwie wykonanie decyzji orzekającej o zobowiązaniu podatkowym stanowi pewną dolegliwość finansową, nie oznacza to jednak, że można automatycznie przyjąć, iż każdorazowo wykonanie takiej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samego faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji gospodarczej wnioskującego, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09).

Wskazać raz jeszcze należy, że rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje bowiem możliwość zwrotu kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.