Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 237/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust.1 , art.12, art.141-143, art.168, art.170
journal: Dz.U. 2018 poz 167
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego wraz z odsetkami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej:

"Organem II instancji", "Organem odwoławczym") decyzją z dnia [...] r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] (zwanego dalej: "Organem I instancji) z dnia [...] r. nr [...] określającą K. K. (zwanemu dalej: "Podatnikiem", "Skarżącym" lub "Stroną") kwotę należności celnych dla samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], wyprodukowanego w [...], o pojemności silnika [...] cm3 w wysokości [...] zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą cła określoną w wydanej decyzji w wysokości [...] zł, a kwotą cła wynikającą ze zgłoszenia celnego z dnia [...] r. w wysokości [...] zł. Jednocześnie ww. decyzją zaksięgował kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, powiadomił dłużnika o zarejestrowaniu tej kwoty, naliczył odsetki w wysokości [...] zł i sprostował pola: 22,42,46 i 47 ww. zgłoszenia celnego.

Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego były następujące:

W dniu [...] r. Agencja Celna [...] działając jako przedstawiciel bezpośredni Podatnika, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu ww. sporny używany samochód osobowy. Zgłoszenie na dokumencie SAD zarejestrowano pod nr [...] Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę zakupu ww. pojazdu z dnia [...] r. nr [...] opiewającą na kwotę [...] (w tym [...] opłaty za transport towaru

do portu w G.). Na tej podstawie w polu 46 ww. zgłoszenia celnego zadeklarowano wartość celną ww. samochodu w wysokości [...] zł. Towar, po objęciu procedurą dopuszczenia do obrotu, został zwolniony.

Chcąc się upewnić co do prawidłowości danych zawartych w ww. zgłoszeniu celnym, Organ I instancji pismem z dnia [...] r. zwrócił się

do nabywcy pojazdu o nadesłanie dokumentów załączonych do zgłoszenia. Równocześnie Organ I instancji przeprowadził, za pośrednictwem dostępnych, [...] stron internetowych, analizę cen pojazdów, podobnych do pojazdu importowanego, oferowanych na rynku eksportera. To doprowadziło Organ

do stwierdzenia, że ceny tego typu pojazdów jak importowany kształtowały się

na poziomie od [...] do [...], tj. na znacznie wyższym niż cena zadeklarowana przez importera w zgłoszeniu celnym.

Organ I instancji powołał biegłego sądowego rzeczoznawcę techniki samochodowej - M. M. do określenia wartości rynkowej spornego pojazdu na dzień [...] r. z uwzględnieniem stanu technicznego pojazdu wynikającego z dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas dopuszczenia pojazdu do obrotu. W wykonaniu powyższego biegły przedstawił opinię

z dnia [...] r. nr [...] dotyczącą wartości rynkowej importowanego pojazdu.

Dysponując zebranym materiałem dowodowym (w tym dokumentami przedłożonymi przez Podatnika na wezwanie Organu) Organ I instancji powziął uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 140 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) z dnia 24 listopada 2015 r. nr 2015/2447 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 343

z 29 grudnia 2015 r. ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem"), a następnie postanowił zakwestionować cenę transakcyjną pojazdu i ustalić jego wartość celną

za pomocą zastępczych metod ustalania wartości celnej opisanych

w art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 9 października 2013 r. nr 952/2013 ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269 z dnia

10 października 2013 r. ze zm.; zwanego dalej: "UKC"), o czym powiadomił Podatnika

w piśmie z dnia [...] r. W odpowiedzi Podatnik w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, że sporny pojazd zakupił w [...] za pośrednictwem dealera [...] [...]. jako auto uszkodzone (powypadkowe). Jednocześnie zaznaczył, że nie zakupił auta bezpośrednio na aukcji i nie posiadał informacji co działo się z autem przed wysyłką do [...]. Nie był też w posiadaniu informacji za jaką kwotę dealer [...] zakupił to auto. Oświadczył także,

że zapłacił sumę, którą zadeklarował w zgłoszeniu, tj. [...] (w tym koszty transportu do portu w G.). Do pisma załączył wycenę wartości rynkowej pojazdu uszkodzonego wykonaną przez rzeczoznawców pojazdów samochodowych W. Ż. i S. K..

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Organ I instancji określił Podatnikowi kwotę należności celnych dla spornego pojazdu

w wysokości [...] zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą cła określoną w wydanej decyzji w wysokości [...] zł, a kwotą cła wynikającą ze zgłoszenia celnego

z dnia [...] r. w wysokości [...] zł. Jednocześnie ww. decyzją zaksięgował kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, powiadomił dłużnika o zarejestrowaniu tej kwoty, naliczył odsetki w wysokości [...] zł i sprostował pola: 22,42,46 i 47

ww. zgłoszenia celnego.

Od powyższej decyzji Podatnik wniósł odwołanie. Organ II instancji decyzją

z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Organ wskazał, że dokonane przez organ ustalenia, dotyczące rozbieżności pomiędzy wartością pojazdu wylicytowaną na aukcji (za kwotę [...]), a wartością wynikającą z przedłożonej faktury i zadeklarowaną przez importera w zgłoszeniu celnym (za kwotę [...][...] - w tym koszty transportu do G. w wysokości [...]), wzbudziły w organie uzasadnione wątpliwości,

co do tego czy zadeklarowana wartość transakcyjna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę za ten pojazd.

Z tego też powodu na ww. stronie internetowej (w [...] r.) dokonano dalszej weryfikacji, sugerując się tym, że importowany pojazd był używany i uszkodzony wskutek powodzi. Organ celny I instancji dokonał przeglądu kolejnych ofert sprzedaży pojazdów tej samej marki, tego samego modelu, rocznika i o tej samej pojemności silnika z uszkodzeniami. Działania te doprowadziły do odnalezienia pięciu ofert sprzedaży pojazdów podobnych do importowanego z uszkodzeniami popowodziowymi

i uszkodzeniami przodu i tyłu pojazdu. Ustalone wartości wskazywały, że ceny tego typu pojazdów jak importowany, na rynku [...], kształtowały się na znacznie wyższym poziomie niż zadeklarowana cena spornego pojazdu.

Odnosząc się do treści pisma Podatnika z dnia [...] r., za którym przekazał kopię wyceny z dnia [...] r. sporządzonej przez rzeczoznawców pojazdów samochodowych i twierdzeń Podatnika, że nie zakupił auta bezpośrednio

na aukcji, ale od dealera [...] i że nie wiedział co działo się z pojazdem przed wysyłką do Polski, Organ odwoławczy wskazał, że nie negował faktu zakupu pojazdu poza aukcją. Jednak podkreślił, że fakt zakupu spornego pojazdu w tym samym dniu, w którym zakończyła się aukcja, budziło poważne wątpliwości organu przede wszystkim co do wartości spornego pojazdu, a w dalszej kolejności

co do wiarygodności tłumaczeń Strony. Powyższe spowodowało, że za nieuzasadniony Organ uznał spadek spornej wartości pojazdu. Organ podniósł również, że Podatnik podał, iż koszty transportu wyniosły [...], podczas gdy na wspomnianej aukcji wykazywano, że mogły one wynieść nawet [...] ("delivery to G. [...] Tym samym wyjaśnienia te uznał za mało wiarygodne.

Ustosunkowując się natomiast do przekazanej wyceny sprowadzonego pojazdu, Organ stwierdził, że została ona wykonana jeden dzień po odprawie celnej

po oględzinach pojazdu przez rzeczoznawców pojazdów samochodowych, a zatem uznał, że można było ją przyjąć w poczet materiału dowodowego jako dowód

w sprawie. Przy czym zauważył, że błędnie określono w wycenie rok produkcji pojazdu, tj. [...], zamiast prawidłowego [...]. Tym samym w wycenie nieprawidłowo przyjęto, że dopuszczony do obrotu pojazd w dniu [...] r. był pojazdem starszym

niż faktycznie, a to miało niewątpliwie wpływ na ustalenie jego średniej wartości rynkowej brutto w wysokości [...] zł. Tym samym zasadnie Organ celny I instancji do określenia wartości celnej pojazdu przyjął wycenę przedstawioną przez importera

w zakresie stwierdzonych uszkodzeń i ewentualnych braków.

Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdy wartość celna towaru nie może zostać ustalona na podstawie art. 70 ust. 1 UKC organy celne ustalają ją w sposób określony w art. 74 UKC, który przewiduje pięć zastępczych metod ustalania wartości celnej. W niniejszej sprawie wartość celną pojazdu należało ustalić w ramach metody "ostatniej szansy" uregulowanej w art. 74 ust. 3 UKC oraz art. 144 rozporządzenia.

Dla potrzeb ustalenia wartości celnej w ramach metody "ostatniej szansy", Organ I instancji powołał biegłego sądowego rzeczoznawcę techniki samochodowej do określenia wartości rynkowej importowanego pojazdu na dzień [...] r. Celem dokonania wyceny przekazał biegłemu dokumentację fotograficzną spornego pojazdu wykonaną w dniu jego dopuszczenia do obrotu oraz wydruk z aukcji internetowej, gdzie wskazano, że pojazd był popowodziowy. W opinii biegły ustalił wartość rynkową pojazdu w stanie uszkodzonym, z zastosowaniem współczynnika zbywalności na kwotę [...]zł. Biegły do ustalenia średniej wartości rynkowej pojazdu w stanie uszkodzonym jako kwotę bazową przyjął wartość pojazdu nieuszkodzonego w wysokości [...] zł z uwzględnieniem korekty za pierwszą rejestrację ([...] zł in minus) i korekty za przebieg ([...] zł in plus) osiągając w ten sposób wartość wyjściową na poziomie [...] zł.

Organ dodał, że wycenę dokonano w oparciu o licencjonowany program komputerowy INFO – EKSPERT. Następnie Organ ze względu na zastosowanie przez rzeczoznawców, zarówno powołanego przez organ, jak i działających na zlecenie Podatnika, tzw. "współczynnika zbywalności", odniósł się do kwestii zasadności jego zastosowania do ustalania wartości celnej importowanego pojazdu używanego.

Po przytoczeniu regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie, Organ przyjął, że wartość rynkowa spornego pojazdu w stanie uszkodzonym wynosiła

[...] zł. Następnie przedstawił kalkulację wartości celnej pojazdu i wskazał,

że wartość celna ww. samochodu osobowego, stanowiącego przedmiot importu, obliczona metodą "ostatniej szansy" wynosiła [...] zł. Organ odwoławczy zauważył, że analiza sposobu zastosowania przepisów dotyczących stosowania metod zastępczych, oraz obliczeń dokonanych przez Organ I instancji wykazała, że powyższe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Tym samym kwota cła należnego

z tytułu importu przedmiotowego pojazdu wynosiła, jak prawidłowo wskazał

Organ I instancji, [...] zł.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących naruszenia zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 122, art. 187 i art. 191

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800

ze zm. – zwanej dalej: "o.p.") poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i przyjęcie w sposób nieuzasadniony wartości pojazdu na kwotę [...]zł, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego i dokumentów przedłożonych przez Podatnika wynikało, że wartość celna pojazdu wynosiła [...] USD

([...] zł), Organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione, do czego obszernie odniósł się w uzasadnieniu decyzji.

We wniesionej skardze Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 121 § 1, art. 122, art. 198 § 1 i art. 191 o.p. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia sprawy,

w szczególności poprzez zaniechanie dokonania oględzin pojazdu, jak również zaniechanie zlecenia wydania opinii uzupełniającej biegłemu, który w oparciu

o oględziny pojazdu oraz analizę dokumentacji, w tym opinii rzeczoznawców W. Ż. i S. K., dokonałby weryfikacji rzeczywistej wartości rynkowej pojazdu stanowiącego przedmiot postępowania, przy czym Organ ograniczył się wyłącznie do porównania własnej wyceny

z ofertami handlowymi znajdującymi się na stronach internetowych, które

są niemiarodajne gdyż przedstawiają wartości różnych pojazdów, zaś opinia przedłożone przez Skarżącego odnosiła się do konkretnego pojazdu

i uwzględniała wszystkie cechy charakteryzujące pojazd, w tym jego uszkodzenia, a także poprzez zaniechania zwrócenia się do zbywcy pojazdu

z zapytaniem o cenę za jaką zostało nabyte auto

i wyjaśnienie w jaki sposób została ustalona;

- naruszenie art. 191 o.p. poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych

w niniejszej sprawie, a w szczególności informacji znajdujących się na stronach internetowych, wskutek dokonania na ich podstawie oceny wartości pojazdu mechanicznego stanowiącego przedmiot opodatkowania, mimo iż pojazdy te nie były w żaden sposób podobne do pojazdu nabytego przez Skarżącego, a nadto bez uwzględnienia wniosków płynących z opinii rzeczoznawców złożonych przez stronę postępowania;

- naruszenie art. 187 w zw. z art. 197 § 1 i art. 198 o.p. poprzez niezebranie

w sprawie kompletnego materiału dowodowego wskutek zaniechania przeprowadzenia przez organ inicjatywy dowodowej w zakresie dowodu

z oględzin pojazdu;

- naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez pominięcie przy ustalaniu wartości rynkowej pojazdu tzw. współczynnika zbywalności, tj. jednego

z czynników kształtowania ceny wskazanego przez rzeczoznawcę, a będącego jednym z elementów wybranej przez rzeczoznawcę metody określania wartości rynkowej, a w konsekwencji zaś ustalenie wartości niebędącej średnią wartością rynkową samochodu osobowego w rozumieniu powołanego przepisu, gdyż

nie uwzględniała ona jednego z czynników kształtujących cenę towaru na danym rynku;

- naruszenie art. 127 o.p. poprzez ograniczenie się przez Organ II instancji

do utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji bez merytorycznego zbadania sprawy i bez przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego,

w tym w szczególności dowodu z oględzin pojazdu, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego;

- naruszenie art. 122 o.p. poprzez przerzucenie na Skarżącego ciężaru udowodnienia prawidłowości zadeklarowanej przez niego podstawy opodatkowania, podczas gdy to na organach administracyjnych ciążył obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym również ustalenia zgodności zadeklarowanej podstawy opodatkowania z jego rzeczywistą wartością.

Podnosząc powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji i w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstw procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola

ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z treści zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r.,

poz. 1302, ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", wynika, że sąd uwzględniając skargę

na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ

na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone

w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.

Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając sprawę w tak określonym zakresie Sąd uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Istota sporu sprowadza się zasadniczo do kwestii, czy organ prawidłowo ustalił wartość celną importowanego przez Stronę pojazdu [...], przy czym w skardze Strona wskazała na uchybienie szeregowi przepisów postepowania których naruszenie w jej przekonaniu miało doprowadzić do ustalenia tej wartości w wysokości nieprawidłowej.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z 19.03.2004r. - Prawo celne (t.j. w Dz.U. z 2018r. poz. 167 ze zm.; dalej także P.c.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 141-143, art. 168, art. 170 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, 11 – z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa, a do odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169 § 1 i la, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220-223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a tej ustawy.

Z uwagi na treść przytoczonej normy prawnej należy zgodzić się ze stanowiskiem Organu odwoławczego, że powoływane w skardze zarzuty, dotyczące naruszenia art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 127 O.p., są chybione. Przepisy te nie znajdują bowiem zastosowania do postępowania w sprawach celnych.

Co prawda Organ odwoławczy przyznał, że w treści uzasadnienia do zaskarżonej decyzji wskazując, że postępowanie celne prowadzone było zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, przywołał przez omyłkę art. 122 O.p., w pełni jednak należy zgodzić się z tym, iż że nie miało to wpływu na wynik sprawy. Przepis ten bowiem dotyczy jednej z zasad ogólnych stosowanych w postępowaniu podatkowym. Skoro przepis ten nie znajdował w niniejszej sprawie zastosowania, to wyłącznie dokonana ocena, że oceniane postępowanie zasady w nim wyrażonej nie naruszało, nie może skutkować koniecznością uchylenia decyzji.

Natomiast co do zarzutu nieuzasadnionego przyjęcia wartości celnej pojazdu na kwotę [...]zł, podczas gdy z przedłożonych dokumentów wynika, że wartością celną pojazdu była kwota [...] ([...] zł) Sąd podziela stanowisko że stoi on w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Nie można bowiem organom obu instancji zarzucić dowolnej oceny w ww. zakresie w sytuacji, gdy wśród materiałów zgromadzonych w sprawie znajduje się wydruk z aukcji internetowej wskazujący wprost wartość rynkową spornego pojazdu na rynku nabycia, tj. w [...]. Z treści tej aukcji wynika bowiem, że pojazd będący przedmiotem sporu na terytorium [...], w stanie wynikającym z dokumentacji fotograficznej, a zatem powypadkowym, został zakupiony [...] r. za kwotę [...][...]. Oznacza to, że właśnie w tej dacie taka była jego wartość rynkowa, zaś organ celny dysponując fakturą przedłożoną przez Skarżącego, na podstawie której w zgłoszeniu celnym z [...] r. zadeklarowano wartość celną w wysokości prawie o połowę niższej niż wynikająca z ww. aukcji, miał prawo powziąć uzasadnione wątpliwości co do ceny faktycznie zapłaconej przez Skarżącego sprzedawcy importowanego pojazdu.

Należy wyjaśnić, że w myśl art. 70 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 09.10.2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013 r. ze zm.; dalej także UKC) zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Jak stanowi art. 70 ust. 2 UKC cena faktycznie zapłacona lub należna, to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów.

Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 140 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2447 z 24.11.2015r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. ze zm.; dalej także RW). Zgodnie z ustępem I tego artykułu, w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść ust. 2 stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC. Zastosowanie omawianego przepisu wiąże się z koniecznością uzasadnienia przyczyn zakwestionowania ceny transakcyjnej przez wykazanie niewiarygodności przedstawionych dokumentów lub informacji służących do określenia wartości celnej.

Jak wyjaśniono, uzasadnione wątpliwości organu powstały nie tylko na tle odnalezionej aukcji dotyczącej zakupu tego konkretnego samochodu na terytorium [...], ale także na tle dokonanego przez organ porównania zadeklarowanej wartości celnej z cenami samochodów o podobnych parametrach na rynku kraju eksportu, które to ceny według notowań z [...] r. wynosiły od [...] do [...], a zatem były znacznie wyższe niż zadeklarowana cena spornego pojazdu.

Tym samym zasadnie wskazano, że rozbieżność pomiędzy wartością zadeklarowaną w kwocie [...] (za sam pojazd, bez kosztów transportu), a cenami sprzedaży tego typu pojazdów na rynku [...] ma charakter znacznej dysproporcji mieszczącej się w przedziale od 165 % do 350 % i była przyczyną uzasadnionych wątpliwości organu, czy zadeklarowana przez Stronę wartość jest rzeczywiście wartością transakcyjną, która mogłaby stanowić podstawę ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu.

Zasadnie zaznaczono, że ustalenie ceny sprzedaży ww. pojazdów na rynku [...], miało na celu ustalenie jedynie, czy występuje, a jeżeli tak to jaki jest poziom rozbieżności pomiędzy ich ceną, a ceną pojazdu będącego przedmiotem postępowania. Nie traktowano w ten sposób ustalonej ceny jako ceny transakcyjnej, lecz jako źródło uzasadnienia wątpliwości dotyczących wartości pojazdu zadeklarowanej przez Stronę.

Organ zgodził się ze Skarżącym, że specyfika rynku [...] dotyczącego sprzedaży używanych samochodów może stanowić uzasadnioną przyczynę obniżenia ceny kupowanego pojazdu. Jednak wskazał, że dokonując porównania zadeklarowanej wartości celnej z cenami samochodów na rynku nabycia uwzględnił tę specyfikę oraz fakt uszkodzeń pojazdu. Wyjaśnił, że potwierdza to odnalezienie pięciu ofert sprzedaży samochodów znacznie uszkodzonych i de facto w dacie porównania starszych niż pojazd importowany, których ceny kształtowały się na znacznie wyższym poziomie niż cena pojazdu zakupionego przez Skarżącego. Nadto wyjaśnił, że na szczególne uwarunkowania na rynku nabycia nie wskazuje również pozyskana przez organ zakończona aukcja internetowa dotycząca zakupu spornego pojazdu.

Wobec powyższego zgodzić należy się z organem odwoławczym, że przedstawiony zarzut odrzucenia zadeklarowanej wartości celnej oraz zarzut naruszenia art. 140 RW jest całkowicie niezasadny.

Zasadnie przywołano pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wyrażony w wyroku sygn. akt I SA/Sz 589/11 (wydanym na tle obowiązującego uprzednio art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, który był odpowiednikiem obecnie obowiązującego art. 140 RW) że wskazana rozbieżność cen rynkowych stanowiła wystarczająca przesłankę do odrzucenia ceny transakcyjnej (...).

W przedmiotowej sprawie pomimo wezwania organu Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów poświadczających zadeklarowaną wartość pojazdu, takich jak np. oferta sprzedaży po cenie niższej z uwagi na uszkodzenia pojazdu, czy też wskazujących na długoletnią współpracę kupującego ze sprzedającym lub zakup większej ilości pojazdów. Skarżący przedstawił wprawdzie organowi dokument w postaci potwierdzenia polecenia wypłaty z [...] r., który miałby potwierdzać faktycznie uiszczoną kwotę za importowany pojazd, niemniej jednak zgodzić należy się z organem odwoławczym, że dokonana weryfikacja wartości celnej zadeklarowanej przez Stronę nie miała na celu podważenie autentyczności czy wiarygodności umowy kupna lub ceny, którą Strona zapłaciła za samochód, a jedynie miała doprowadzić do ustalenia, że zadeklarowana cena jest wiarygodna lub nie w aspekcie ustalenia wartości celnej.

Zgodzić należy się ze stwierdzeniem, że fakt potwierdzenia ceny wynikającej z faktury zapisami księgowymi i dokumentami rachunkowymi importera, a także oświadczeniem importera o dokonanej zapłacie za towar nie musi być, w konkretnym stanie faktycznym, wystarczający do rozwiania uzasadnionych wątpliwości organu, o których mowa w art. 140 RW. Trafnie w tym względzie organ przywołał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-291/2015, w której organ celny uznał, że przedstawienie dokumentów potwierdzających płatność z faktury, w danym stanie faktycznym, jest niewystarczające do rozwiania wątpliwości co do ceny całkowitej i faktycznie zapłaconej za towar.

Natomiast co do zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia wszystkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez zaniechanie zlecenia wydania opinii uzupełniającej biegłemu zgodzić należy się, że organy obu instancji uwzględniły dla potrzeb ustalenia prawidłowej wartości celnej spornego pojazdu zarówno wycenę rzeczoznawców samochodowych W. Ż. i S. K., przedstawioną przez Stronę w toku postępowania i wykonaną po oględzinach pojazdu, jak również skorzystały z opinii biegłego powołanego przez organ I instancji.

Organy obu instancji stwierdziły, że do określenia wartości celnej importowanego pojazdu należało przyjąć wycenę ww. rzeczoznawców w części dotyczącej stwierdzonych uszkodzeń pojazdu oraz jego braków. Zasadnie natomiast stwierdzono, że odrzuceniu musiała podlegać cena bazowa brutto ww. pojazdu w stanie nieuszkodzonym, w wysokości [...] zł, albowiem została ona określona dla samochodu wyprodukowanego w [...] roku, podczas gdy importowany samochód został wyprodukowany w roku [...]. Nadto nie mogła ona stanowić podstawy do dalszych odliczeń z tytułu uszkodzeń pojazdu, gdyż uwzględniała nieprawdziwy przebieg pojazdu w wysokości [...] mil, podczas gdy ze wskazań drogomierza wynika, że importowany pojazd przejechał jedynie [...] mil.

Zasadnie zatem ze względu na powyższe, jako cenę bazową brutto pojazdu w stanie nieuszkodzonym określoną na dzień importu przyjęto kwotę wskazaną w opinii M. M., sporządzonej na zlecenie organu I instancji, tj. [...] zł, bowiem dotyczy ona samochodu osobowego marki [...] wyprodukowanego w roku [...]. Tym samym - wbrew twierdzeniom skargi - wycena przekazana przez Stronę została uwzględniona przez organ w zakresie w jakim uwzględnia wszystkie cechy charakteryzujące pojazd wraz z jego uszkodzeniami. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie, z uwagi na znajdujące się w aktach sprawy: wycenę z [...] r. oraz opinię biegłego z [...] r., zlecanie biegłemu wydania opinii uzupełniającej było zbędne, zaś zarzut w tym względzie jest chybiony. Organy uwzględniły bowiem fakt dokonanych oględzin pojazdu oraz stwierdzonych w ich wyniku uszkodzeń.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 191 O.p. poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, tj. informacji pozyskanych ze stron internetowych wskutek dokonania na ich podstawie oceny wartości pojazdu, mimo iż pojazdy te nie były w żaden sposób podobne do pojazdu importowanego, należy wskazać, że organy obu instancji uwzględniły dokonując analizy porównawczej takie parametry pojazdu jak: markę samochodu, jego model, rok produkcji, pojemność silnika oraz fakt uszkodzeń przodu pojazdu. Oznacza to, że odnalezione na aukcjach internetowych pojazdy były podobne do samochodu importowanego.

Nadto, co należy podkreślić, organ I instancji celem ustalenia istnienia bądź nie uzasadnionych wątpliwości oprócz ofert pojazdów podobnych oferowanych do sprzedaży na rynku eksportera odnalazł także ofertę dotyczącą bezpośrednio spornego pojazdu, a zatem nawet nie pojazdu podobnego, lecz wprost tego którego wartość zadeklarowano w zgłoszeniu celnym z [...] r. Tym samym powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Trafnie przywołano przy tym pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. akt I SA/Bk 231/17 z 31.05.2017 r. który stwierdzając bezzasadność zarzutu porównania pojazdów o rożnych parametrach wskazał, że nie ma obiektywnej możliwości, aby znaleźć na rynku oferowanych pojazdów dwa identyczne pojazdy, w identycznym stanie użytkowania, przebiegu lub stanie technicznym. Wobec tego do porównania przyjmuje się oferty najbardziej zbliżone do modelu porównywanego, ewentualnie modele zbliżone, ale o podobnych cechach.

W skardze postawiono również zarzut naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nieuwzględnienie tzw. współczynnika zbywalności przy ustalaniu wartości rynkowej pojazdu. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że organ celny I instancji dla celów ustalenia prawidłowej wartości celnej spornego pojazdu jako cenę bazową brutto pojazdu w stanie nieuszkodzonym określoną na dzień importu przyjęto kwotę wskazaną w opinii biegłego z [...] r., tj. [...] zł. Tak ustaloną wartość organ skorygował następnie o zastosowane przez rzeczoznawców (powołanych przez importera) współczynniki stopnia uszkodzenia i uszkodzeń ukrytych, po zastosowaniu których uzyskano wartość pojazdu w stanie uszkodzonym w wysokości [...] zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych). Do wyliczenia wartości pojazdu w stanie uszkodzonym nie uwzględniono korekty ceny z tytułu zastosowania współczynnika zbywalności.

Organ wyjaśnił przy tym że ww. opinia biegłego wykorzystana przez organ w części dotyczącej ustalenia wartości rynkowej pojazdu w stanie nieuszkodzonym oraz wycena z [...] r. przekazana organowi przez Skarżącego, która została przez organ uwzględniona w części dotyczącej stwierdzonych uszkodzeń w pojeździe, zostały wykonane przy użyciu elektronicznej wersji katalogu Info-Ekspert. Katalog ten zawiera średnie ceny używanych pojazdów samochodowych na terenie Polski, które są cenami uśrednionymi, uwzględniającymi standardowy przebieg, zużycie i wyposażenie tych pojazdów. Są one ustalane przez ekspertów na podstawie monitoringu rynku samochodowego (krajowe giełdy samochodowe, komisy samochodowe, sprzedaż prowadzona przez dealerów, informacje z ogłoszeń prasowych i internetowych). Powyższe oznacza, że ceny pojazdów zawarte w tym katalogu są to ceny, nie tylko samochodów zakupionych wcześniej w kraju, ale także ceny pojazdów nabywanych wewnątrzwspólnotowo lub pochodzących z importu. Tym samym wpływ takich czynników jak regionalna sytuacja rynkowa, zbywalność, koszty dostosowania pojazdu do warunków technicznych określonych w UE czy import prywatny został już wcześniej uwzględniony przy określaniu średniej ceny katalogowej, ponieważ wśród źródłowych cen samochodów, na podstawie których formułowana była cena uśredniona, były samochody pochodzące, m.in. z importu prywatnego, takie, które musiały być dostosowane do warunków technicznych określonych w UE, ceny tych samochodów pochodziły z giełd z rożnych regionów kraju. Wskazać przy tym trzeba, iż sytuacja w której organ nie uwzględnia współczynnika zbywalności, jest akceptowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt I GSK 183/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Go 85/14). Jak natomiast wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 740/13 "ustalając wartość celną pojazdu nie należy uwzględniać współczynnika zbywalności, ponieważ dotyczy on kwestii zbywalności pojazdu na rynku krajowym. Nie może zostać uwzględniony współczynnik zbywalności na rynku eksportera, ponieważ w myśl art. 31 ust.2 lit. c WKC wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 metodą ostatniej szansy nie może być określana na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu". Identyczny pogląd wyraził NSA w wyroku z 18 listopada 2014 r. I GSK 425/13. Poglądy te Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela.

Odnośnie podnoszonej przez Skarżącego kwestii przerzucania na dłużnika ciężaru dowodzenia prawidłowości zadeklarowanej wartości celnej Sąd wskazuje, że w myśl art. 15 ust. 2 UKC osoba składająca zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową lub wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu, powiadomienie o powrotnym wywozie, wniosek o udzielenie pozwolenia lub o wydanie innego typu decyzji jest odpowiedzialna za: prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji, powiadomieniu lub wniosku (lit. a cyt. przepisu), autentyczność, prawidłowość i ważność dokumentu załączanego do zgłoszenia, deklaracji, powiadomienia lub wniosku (lit. b cyt. przepisu) oraz wypełnianie wszystkich zobowiązań związanych z objęciem towarów daną procedurą celną lub z prowadzeniem dozwolonych operacji. Z kolei w myśl art. 48 UKC, do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym (...). Jest to uprawnienie, a nie obowiązek organu. Z przepisem tym koreluje art. 140 RW stanowiący, że w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść tego przepisu świadczy o tym, że to zgłaszający powinien przedstawić organowi dowody wskazujące na zasadność zadeklarowania wartości celnej w wysokości wynikającej ze zgłoszenia celnego. A zatem - wbrew twierdzeniom skargi - to na zgłaszającym spoczywa ciężar dowodzenia w tym zakresie.

Zasadnie zatem przywołano też pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wyrażony w wyroku sygn. akt I SA/Sz 589/11 z 21.09.2011 r. który stwierdził, że jeśli deklarowana jest wartość towaru, to udokumentowanie tej wartości spoczywa na stronie, która może i powinna udostępnić wszystkie posiadane dowody i dokumenty dotyczące zawartej transakcji. Należy podkreślono, iż organ celny nie jest uprawniony do określania wartości transakcyjnej. Jego kompetencje sprowadzają się do ustalenia wartości celnej, a wartość transakcyjną podaje wyłącznie zgłaszający, organ może ją zaakceptować lub odrzucić. Skoro Skarżący nie przedstawił żadnych dodatkowych informacji dotyczących sprowadzonego samochodu, które miałyby wpływ na jego cenę - dotyczących właśnie ewentualnych upustów w cenie ze względu na stan utrzymania i dbałość, szczególny charakter eksploatacji, serwisowanie - to zastosowanie wymienionych korekt nie było możliwe. Brak jest podstaw aby w tym zakresie dokonywał jakichkolwiek ustaleń organ wyręczając Stronę.

Uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa materialnego oraz nie uchybia przepisom postępowania podatkowego w stopniu, co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało, na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a., orzec o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane są w również internetowej bazie orzeczeń NSA - [...]