Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 873/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust.  1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145,  art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 20,  art. 28 ust. 2,  art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją nr [...], z dnia [...], znak: [...], umorzył wznowione na żądanie A.G. i B.G. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty z dnia [...], nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą C.G. pozwolenia na budową kompleksu sportowo-rekreacyjnego, tj. budynku stajni z urządzeniami budowlanymi, parkingu dla samochodów osobowych, sieci kanalizacji sanitarnej w m. [...] na terenie działek nr [...], w obrębie [...], gm. [...] uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez osoby nie będące stroną

w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją.

Od ww. decyzji odwołali się A.G. i B.G. wnosząc

o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu wskazali, między innymi, na błąd

w ustaleniach faktycznych poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż nie są stroną podstępowania oraz na naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu wyjaśnili, że projektowana inwestycja będzie wpływała na ich uprawnienia związane z korzystaniem z nieruchomości stanowiących ich własność

z powodu wykonanych prac wstępnych związanych z realizacją projektu - makroniwelacją terenu na działce nr [...] podnoszącą poziom na styku z działkami [...] o kilka metrów i powodującą zasypanie działek skarżących co zmieniło stosunki wodne oraz zarzucili, że udzielono pozwolenia na budowę stajni w miejscu niedopuszczonym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto przytoczyli okoliczności, które w ich ocenie winny skutkować wznowieniem postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 K.p.a.

Wojewoda decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A.G. i B.G. od decyzji Starosty umarzającej postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą C.G. pozwolenia na budową kompleksu sportowo-rekreacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wznowienie postępowania dopuszczalne jest tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy, ale tylko w przypadku gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Celem wznowionego postępowania jest sprawdzenie, czy któraś z wad, wymienionych w tym artykule nie wpłynęła na treść decyzji.

Postępowanie o wznowienie składa się z dwóch etapów. W fazie wstępnej organ administracji publicznej bada podanie pod względem warunków formalnych (takich, jak termin wniesienia wniosku, wskazanie ustawowej przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego). Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 1 K.p.a (które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy) albo postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.

W drugim etapie, który następuje po wznowieniu postępowania, organ bada spełnienie merytorycznych przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a., przy czym

w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a więc, gdy podstawą podania o wznowienie postępowania administracyjnego jest twierdzenie strony, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, badanie przymiotu strony może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.

Starosta decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił C.G. pozwolenia na budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego. Decyzja stała się ostateczna dnia [...].

W dniu [...] do Starostwa wpłynął wniosek A.G. i B.G., z dnia [...],

o uwzględnienie ich w charakterze strony postępowania administracyjnego w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę obiektu stajni przez A.G. na działce

nr [...] obręb [...] w [...] co uzasadnili faktem, iż ich działki nr [...],

sąsiadują bezpośrednio z działką, której postępowanie dotyczyło, a projektowany obiekt będzie wpływał na najbliższe otoczenie, w tym na ich działki. Następnie, A.G. i B.G., w piśmie z dnia [...] stwierdzili, że domagają się wznowienia postępowania, jako podstawę wskazując fakt, iż bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu oraz, że o postępowaniu dowiedzieli się w dniu [...] od pracownika Gminy [...].

Starosta postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie udzielonego C.G. pozwolenia na budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego.

A.G. i B.G. w piśmie z dnia [...] stwierdzili, że pozwolenie na budowę zostało wydane w oparciu o fałszywe informacje dotyczące istnienia starych fundamentów stajni na terenie działki nr [...], a także ukształtowania terenu przytaczając szereg argumentów potwierdzających zasadność powyższych zarzutów w sprawie (wskutek działań na przełomie lat 2011/2012 doszło do "makroniwelacji terenu" działki [...], co spowodowało, że po stronie zachodniej, od drogi, teren został obniżony powyżej 1m, a od strony wschodniej i południowej usypano kilkumetrową skarpę).

Starosta następnie stwierdził, że obszar oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z dnia [...] dotyczy tylko tych działek, na których planowane jest przedsięwzięcie, tak więc w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego na terenie działek nr [...] w obrębie [...] gm. [...], A.G. i B.G., jako właściciele sąsiednich nieruchomości, nie posiadają statusu strony, w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i w związku z powyższym umorzył wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy, Wojewoda stwierdził, że rozpatrując odwołanie A.G. i B.G. od decyzji Starosty z dnia [...] należało ustalić, czy wnioskodawcy posiadają przymiot strony w zwykłym postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem w dniu [...] przez Starostę decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...].

Podstawowym przepisem określającym, kto jest stroną postępowań

o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, jest art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zgodnie z nim stronami takich postępowań są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 wymienionej ustawy. Wskazany przepis obszar ten określa jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie odrębnych przepisów, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Aby więc uznać właściciela jakiejś nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę przewidzianej do realizacji na innej nieruchomości należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, które wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisami takimi są m.in. przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, Prawa wodnego, a więc wszystkie mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu.

Zgodnie z projektem budowlanym, stanowiącym załącznik do decyzji z dnia

[...] nr [...] udzielającej C.G. pozwolenia na budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego, na działce nr [...] przewidziano budowę:

- budynku stajni przeznaczonej na [...] koni z częścią przeznaczoną dla klientów

i pracowników obsługujących stajnię

- budowę urządzeń budowlanych - instalacji wodociągowej, przyłączy kanalizacji sanitarnej, instalacji gnojowicy ze zbiornikiem bezodpływowym na gnojowicę o poj. 8 m3, parkingu dla samochodów osobowych 2 x po 6 miejsc postojowych, terenu jazdy konnej, utwardzonych dojazdów i dojść oraz budowę sieci i przyłączy na działkach nr [...].

A.G. jest właścicielem działki nr [...], a B.G. - właścicielem działek nr [...], obr. [...]. Przedmiotowe działki, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego (stan na dzień [...]) stanowią użytki rolne, zadrzewienia śródpolne, nieużytki.

Teren przewidziany pod inwestycję oraz działki A.G. i B.G. zlokalizowane są na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Borne Sulinowo zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Bornem Sulinowie Nr XIX/241/96 z dnia 31 stycznia 1996 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Koszalińskiego z dnia 8 lutego 1996 r. Nr 5, poz. 24. Ww. działki zlokalizowane są w znacznej części na terenie oznaczonym w planie symbolem [...]. Zaleca się wprowadzenie zieleni wysokiej i niskiej. Możliwość budowy stajni na starych fundamentach. Na części terenu (poza oczyszczalnią i jej strefą ochronną) lokalizacja kompleksu sportowo-rekreacyjnego oraz w części na terenie 3.NO Oczyszczalnia ścieków dla całego zespołu turystycznego. Strefa ochronna do 100 m w zależności od technologii (dotyczy głównie działki nr [...]).

Działka nr [...] (własność A.G.) i działka nr [...] (własność B.G.) graniczą z działką nr [...], na której przewidziano realizację podstawowej części przedsięwzięcia objętego decyzją o pozwoleniu na budowę. Szczegółowa analiza dołączonej do projektu budowlanego kopii mapy do celów projektowych (z aktualizacją treści mapy zasadniczej z pomiaru uzupełniającego przyjętego do zasobu w dniu [...]) - str. [...] oraz projektu zagospodarowania działki nr [...] -plansza zbiorcza (rys. nr 1- str. [...]) wykazała, że teren przeznaczony pod zabudowę ukształtowany jest w taki sposób, iż jest lekko nachylony w kierunku działek skarżących, a ponadto wzdłuż granicy z działkami nr [...] istnieje skarpa.

W związku z powyższym, w ocenie Wojewody, nie jest bezpodstawnym zawarte w odwołaniu twierdzenie o negatywnym oddziaływaniu inwestycji projektowanej na działce nr [...] na sąsiednie działki stanowiące własność A.G. i B.G., gdyż dla tak ukształtowanego terenu istnieje możliwość spowodowania negatywnego jej oddziaływania w wyniku zmiany stosunków wodnych. Zatem ww. osoby należy uznać za strony w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego w m. [...] na terenie działek nr [...] w obrębie [...] gm. [...]. Wojewoda wyjaśnił, że w procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu "nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz jedynie o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Zdaniem organu, należy więc przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagą indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę" (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt. II SA/Sz 404/12).

Odrębnym natomiast zagadnieniem jest, czy podnoszone przez te osoby zarzuty w stosunku do projektowanej inwestycji są usprawiedliwione z punktu widzenia obowiązujących norm prawnych. Jednak ich ocena może nastąpić wyłącznie w toku postępowania w sprawie pozwolenia na realizację tej inwestycji przy zapewnieniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu czynnego udziału w postępowaniu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1342/09).

W świetle powyższego Wojewoda stwierdził, że w sytuacji, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości, graniczącej z nieruchomością inwestora, kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez inwestora z tego powodu, że oddziałują one na sposób zagospodarowania i korzystania z jego nieruchomości, np. możliwość zalewania wodami opadowymi, nie można przyjąć, że nie jest on stroną w takiej sprawie, ponieważ nie dotyczy to jego interesu prawnego. To, czy wykonanie określonych robót budowlanych narusza interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, podlega wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu we wznowionym postępowaniu.

W świetle dokonanych ustaleń, Wojewoda uznał, że zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji Starosty z dnia [...] umarzającej postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą C.G. pozwolenia na budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego.

Organ dodał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy realizacja inwestycji na działce nr [...], w obrębie [...] gm. [...] spowoduje spływ wód opadowych na działki sąsiednie stanowiące własność A.G. i B.G., a następnie w oparciu o dokonane ustalenia podjąć stosowne rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 K.p.a.

Niezależnie od powyższego organ wyjaśnił, że nieuzasadnione jest domaganie się przez skarżących, w treści wniesionego odwołania, prowadzenia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 K.p.a. w sytuacji, gdy w treści pisma z dnia [...], jako podstawę wznowienia wskazali oni fakt, iż bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez C.G.

Skarżąca zarzuciła decyzji Wojewody:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, iż działki nr [...] w obrębie [...], będące przedmiotem własności odpowiednio A.G. i B.G., są nieruchomościami znajdującymi się w obszarze oddziaływania obiektu zamierzonego przez skarżącą inwestorkę w postaci kompleksu sportowo -rekreacyjnego i w konsekwencji przyznanie A.G. i B.G. statusu strony w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę ww. kompleksu sportowo-rekreacyjnego, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w ww. postępowaniu administracyjnym, w tym przedłożonej do akt tego postępowania opinii geotechnicznej sporządzonej przez uprawnionego geologa – B.P. w [...] oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...], pozwalała na stwierdzenie, iż inwestycja zamierzona przez skarżącą nie będzie oddziaływać na działki sąsiednie,

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego

i rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie

o wydanie pozwolenia na budowę opisanego powyżej kompleksu sportowo - rekreacyjnego, skutkującego niezasadnym przyznaniem A.G. i A.G. statusu strony w ww. postępowaniu, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wykluczała ustalenie, iż inwestycja zamierzona przez skarżącą będzie oddziaływać na działki sąsiednie,

b) naruszenie art. 6 i 8 K.p.a. poprzez ustalenie przez Wojewodę, iż A.G. i B.G. powinni zostać uznani za stronę postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę opisanego powyżej kompleksu sportowo - rekreacyjnego przez inwestorkę – C.G. przy braku przepisów prawa, o których mowa w art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego (przepisy odrębne, wprowadzające związane z obiektem budowlanym ograniczenia w zagospodarowaniu terenu), uzasadniających interes prawny ww. osób, co - jako działanie w sposób sprzeczny z zasadami równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej - stanowi jednocześnie o prowadzeniu niniejszej sprawy w sposób nadużywający zaufanie obywateli do organów państwa,

c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie

i zobowiązanie organu I instancji do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia

w oparciu o przepis art. 151 k.p.c. w wyniku nieuzasadnionego i nieprawidłowego przyjęcia, iż A.G. i B.G. są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę kompleksu sportowo – rekreacyjnego, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę jednoznacznie wykluczał ustalenie, iż inwestycja zamierzona przez skarżącą będzie oddziaływać na działki sąsiednie, a tym samym ww. osoby - w świetle brzmienia art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego - nie mogły zostać uznane za strony tego postępowania administracyjnego,

a ponadto - będące wynikiem powyższych uchybień - naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2012.647), zgodnie z którym każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich oraz naruszenie przepisów Konstytucji RP, zwłaszcza art. 21 i 64 Konstytucji, w zakresie w jakim chroni on prawo własności i związane z nim prawo do dysponowania przedmiotem tej własności.

Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o:

I. uchylenie decyzji Wojewody z dnia [...].

II. zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami

w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast w myśl art. 3 pkt 20 ww. ustawy, ilekroć jest w niej mowa o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

Konkludując powyższe należy stwierdzić, iż dla ustalenia kto winien być stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego, decydujące znaczenie ma kwestia ustalenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego (podobnie w: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 marca 2012 r. II SA/Ol 53/12 LEX nr 1138669). Liczne orzeczenia sądów administracyjnych pozwalają na stwierdzenie, iż o obszarze oddziaływania obiektu za każdym razem będą także decydowały indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu (tak w: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 marca 2012 r. II SA/Ol 53/12 LEX nr 1138669). Nadto, wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę w art. 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania, ale również dotychczasowego korzystania z tego terenu (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 marca 2013 r. II SA/Ol 48/13, LEX nr 1294934, G.Prawna 2013/73/16; podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013 r., II OSK 1772/11, LEX nr 1270189; Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2012 r., II OSK 282/12, LEX nr 1292702: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2012 r., II OSK 1398/10, LEX nr 1145559).

Analiza przywołanych orzeczeń pozwala na konstatację (istotną dla oceny trafności skarżonego rozstrzygnięcia Wojewody),

iż oddziaływanie obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie jest tożsame z powstaniem pewnych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich w związku z realizacją inwestycji. Tylko bowiem ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu co najwyżej interes faktyczny, a nie interes prawny (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2011 r., II SA/Kr 1609/09, LEX nr 993267, podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011r., II OSK 338/10, LEX

nr 953066 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia

1 grudnia 2011 r., II SA/Po 682/11, LEX nr 1153127: "wytyczenie obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b., wymaga odniesienia się do bliżej nieokreślonej grupy przepisów odrębnych, w oparciu o które można wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Nie jest tak, że obszar oddziaływania to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie obszaru oddziaływania odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń. W konsekwencji takie skutki jak hałas, zalewanie wodami opadowymi na skutek niewydolności sieci kanalizacji deszczowej czy w wyniku uczynienia nieprzepuszczalna znacznych powierzchni ziemi, wzmożony ruch samochodowy, zniszczenie nawierzchni drogi publicznej, nie decydują o statusie strony właścicieli działek na nie narażonych. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę").

Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy należy zaznaczyć, iż bezsporne jest, że A.G. i B.G. legitymują się tytułem własności do nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, zamierzonej przez skarżącą. Kwestią sporną w sprawie jest natomiast, czy działki te znajdują się

w obszarze oddziaływania obiektu, na realizację którego udzielono pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia Wojewody z dnia [...] ww. organ administracji nie wskazał choćby jednego przepisu prawa materialnego, uzasadniającego interes prawny A.G. i B.G., z którego wynikałyby ograniczenia dla ww. korzystaniu z działek nr [...] w związku z realizacją inwestycji skarżącej na działkach sąsiednich.

Wojewoda wiąże interes A.G. i B.G. z faktem, iż teren przeznaczony przez inwestorkę pod zabudowę ukształtowany jest w taki sposób, iż jest lekko nachylony w kierunku, działek stanowiących własność ww. osób, a ponadto wzdłuż granicy z działkami nr [...] istnieje skarpa, przy czym Wojewoda nie wskazał chociażby przykładowo na czym ww. "sposób oddziaływania" miały de facto polegać.

Powyższe lakoniczne stwierdzenie Wojewody, odnoszące się w istocie do kwestii będącej meritum przedmiotowego postępowania, należy uznać za całkowicie nietrafne również z tego powodu, iż przytoczone przez organ okoliczności dotyczą co najwyżej interesu faktycznego

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ wyjaśnił, że aby uznać właściciela jakiejś nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę inwestycji przewidzianej do realizacji na innej nieruchomości należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, które wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisami takimi są wszystkie przepisy mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu, tj. oprócz przepisów z zakresu, zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska również przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r. poz. 145 ze zm.) określające m.in. obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie stanu wody na tym gruncie oraz odpływu znajdującej się na tam wody opadowej (art. 29), a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - § 29 (Dz. U. z 2002r. nr 75 poz. 690 ze zm.).

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, nie jest bezpodstawnym zawarte w odwołaniu twierdzenie o negatywnym oddziaływaniu projektowanej inwestycji na działce nr [...] na sąsiednie działki nr [...] (własność A.G.) i nr [...] (własność B.G.).

Zatem w przedmiotowej sprawie to czy wykonanie projektowanych robót budowlanych narusza interes właścicieli sąsiednich nieruchomości, wymaga dodatkowego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu w oparciu

o pełny materiał dowodowy w tym przywoływane przez skarżącą i dołączone do skargi - postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] oraz opinię geotechniczną.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie narusza praw do zabudowy jej nieruchomości konieczność dodatkowego wyjaśnienia czy budowa kompleksu sportowo-rekreacyjnego w m. [...] na terenie działek nr [...]

w obrąbie [...] nie narusza praw właścicieli sąsiednich działek w wyniku spływu wód opadowych. Prawo do zagospodarowania nieruchomości nie jest bowiem prawem nieograniczonym, gdyż podlega ograniczeniu warunkami wynikającymi z ustaleń miejscowego planie zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów prawa chroniącego interes publiczny i interes osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.).

Niedopuszczalna jest zatem realizacja takiej inwestycji, która spowoduje spływ wód opadowych na tereny sąsiednie stanowi bowiem naruszenie interesu osób trzecich wynikającego z ustawy Prawo wodne. Przy czym, organ podkreślił, że nawet potwierdzenie powyższego zarzutu nie oznacza braku możliwość realizacji inwestycji objętej decyzją Starosty z dnia [...] nr [...] lecz konieczność zastosowania rozwiązań projektowych, które uniemożliwią zmianę dotychczasowych stosunków wodnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.

z 2012 r., poz.270 ze zm.).

Wydane w sprawie orzeczenia nawiązywały do dwustopniowej procedury przy rozpoznawaniu podań o wznowienie postępowania. W pierwszej fazie poprzedzającej wydanie postanowienia o wznowieniu postępowaniu organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie został oparty o jedną z ustawowych podstaw wymienionych w art. 145, art. 145a i art. 145b K.p.a. i czy nie jest w oczywisty sposób spóźniony. W tej fazie postępowania, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, interes prawny posiada tylko wnioskujący o wznowienia. Natomiast w dalszej fazie, następującej po wznowieniu postępowania, organ bada czy rzeczywiście wystąpiły wskazane we wniosku podstawy wznowieniowe oraz dokonuje rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Skoro więc wniosek o wznowienie postępowania w rozpoznawanej sprawie został oparty na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.,

to organ po wznowieniu ma rozstrzygnąć czy wnioskodawca powinien był być uznany za stronę postępowania i czy bez własnej winy nie brał udział w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę.

Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 28 K.p.a., który przewiduje, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz.1409) w art. 28, stanowiącym lex specialis do wymienionego art. 28 K.p.a., określa natomiast, że stronami postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, wieczyści użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem tego postępowania. Z kolei stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego – "obszar oddziaływania obiektu" to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidzianych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Konstrukcja strony przyjęta przez ustawodawcę w art. 28 ust.2 Prawa budowlanego jest złożona i składa się z dwóch elementów: podmiotowego (inwestor, właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości) i przedmiotowego – ograniczającego położenie nieruchomości od obszaru oddziaływania obiektu. Niewątpliwie więc przepis ów stanowi zawężenie pojęcia strony w porównaniu do tego, co wynika z art. 28 K.p.a. Nie można jednak postępowania w tym zakresie standaryzować, a wręcz przeciwnie każda sprawa wymaga indywidualnego podejścia i ocenienia.

W ocenie sądu, pierwsza faza postępowania wznowieniowego została przeprowadzona przez organy prawidłowo.

W drugiej fazie sąd podzielił ustalenia faktyczne organów obu instancji, przyjmując je za własne i czyniąc podstawą poniższych rozważań.

Należy zaznaczyć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, choćby tylko potencjalna, to osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w obszarze oddziaływania obiektu są stroną postępowania o pozwolenie na budowę, bo w tym właśnie postępowaniu strona będzie mogła zapoznać się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z ewentualnymi wynikami przeprowadzonych analiz i będzie mogła w miarę potrzeby zgłaszać swoje uwagi czy zastrzeżenia.

Organ odwoławczy, wskazując na wynikającą z mapy sytuacyjno-wysokościowej różnicę poziomów działki objętej zainwestowaniem oraz działek należących do A.G. i B.G. i dzielącą te nieruchomości skarpę stwierdził, że w sytuacji, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości, graniczącej z nieruchomością inwestora, kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez inwestora z tego powodu, że oddziałują one na sposób zagospodarowania i korzystania z jego nieruchomości, np. możliwość zalewania wodami opadowymi, nie można przyjąć, że nie jest on stroną w takiej sprawie, ponieważ nie dotyczy to jego interesu prawnego. To, czy wykonanie określonych robót budowlanych narusza interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, podlega wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu we wznowionym postępowaniu.

Co prawda, dopiero w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.) określający m.in. obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie stanu wody na tym gruncie oraz odpływu znajdującej się na tam wody opadowej, a także § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) jako przepisy wprowadzające ograniczenia zagospodarowania terenu, ale w ocenie sądu, uchybienie to (naruszenie art.107 § 3 K.p.a.) nie miało wpływu na wynik sprawy.

Zdaniem sądu, przepis art.28 ust.2 ustawy Prawo budowlane należy interpretować z uwzględnieniem treści art. 5 ust.1 pkt 1-9 ww. ustawy. W przepisie tym została sformułowana zasada ogólna określająca, jakie wymagania powinien spełniać obiekt budowlany, jak również jego budowa, a następnie użytkowanie. Nadanie przepisowi rangi zasady ogólnej oznacza, że jego postanowienia wymagają uwzględnienia przy interpretowaniu innych postanowień tej ustawy oraz przepisów wykonawczych (wyrok WSA sygn. akt II SA/Bk 947/12 z 24.04.2013 r.). Przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane znajdzie bez wątpienia także zastosowanie

w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości sąsiedniej domaga się utrzymania dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych z terenu nieruchomości, który to spływ został zmieniony na skutek podjęcia robót przygotowawczych związanych

z projektowaną budową.

Jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany, w ocenie organu, spełnia wymagania określone stosownymi przepisami ustawowymi oraz aktów wykonawczych (wyrok NSA sygn. akt II OSK 2182/11 z 14.03.2013 r.).

Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie, czy interes taki osobie przysługuje. O ile istnieje możliwość spowodowania negatywnego oddziaływania projektowanego obiektu na teren sąsiednich nieruchomości, uwzględniając wyniki analizy wyznaczonego obszaru oddziaływania, właściciele nieruchomości położonych na tym obszarze są stronami postępowania

w sprawie pozwolenia na budowę (wyrok NSA sygn. akt II OSK 1698/11

z 25.01.2013 r.).

Mając na uwadze powyższe, skład sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego odnośnie do uznania nieruchomości A.G. i A.G., przylegających do działki objętej zainwestowaniem, za nieruchomości leżące w obszarze oddziaływania obiektu – kompleksu sportowo-rekreacyjnego, a tym samym do uznania ww. stronami postępowania zwyczajnego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę tego kompleksu sportowo-rekreacyjnego.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego na wstępie kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżoną decyzję organ prawa nie naruszył w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.