Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 682/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116  par. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 208 par. 2,  art. 201  par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi H. E. na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki akcyjnej za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 rok wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], w pkt. 1) orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu H. E. (dalej: "strona" bądź "skarżący") z B. B. S.A. z siedzibą w S., za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r. w łącznej wysokości należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł, w pkt. 2) umarzającą postępowanie w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu H. E. z B. B. S.A. z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

B. B. S.A. (dalej: "spółka") powstała w wyniku przekształcenia spółki B. B. P. P. - B. G. spółka z o.o. i wspólnicy spółka komandytowa, na mocy uchwały podjętej w dniu [...] listopada 2010 r. w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]). Pierwszym prezesem zarządu spółki została G. O.. Uchwałą Rady Nadzorczej z dnia [...] maja 2013 r., G. O. została odwołana z funkcji prezesa zarządu i jednocześnie powołana na funkcję członka zarządu. Natomiast na stanowisko prezesa zarządu, powołana została strona (protokół posiedzenia Rady Nadzorczej spółki z dnia [...] maja 2013 r.). W dniu [...] lutego 2016 r. strona złożyła rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu, ze skutkiem na dzień [...] luty 2016 r.

Siedziba spółki mieściła się w S.. Przedmiotem działalności spółki była m.in. produkcja arkuszy fornirowanych i płyt wykonywanych na bazie drewna. Spółka była wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Przedsiębiorców pod numerem KRS [...].

Zgodnie z ewidencją księgową Z. Urzędu Skarbowego w S., spółka posiadała zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. w łącznej kwocie [...]zł (należność główna) oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od września do grudnia 2015 r. w łącznej kwocie [...]zł (należność główna).

Z dokonanych ustaleń wynikało, że spółka w deklaracjach podatkowych

[...]: za październik 2015 r. wykazała kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...] zł, a za listopad 2015 r. w wysokości

[...] zł. Spółka nie wpłaciła zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług zadeklarowanych w ww. deklaracjach podatkowych w związku z czym, stosownie do treści przepisu art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., zw. dalej: "O.p.") nieuregulowane kwoty zobowiązań podatkowych stały się zaległościami podatkowymi.

Wobec powyższego, organ I instancji wszczął wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych: nr SM [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. - obejmujący zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2015 r., nr SM [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. - obejmujący zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2015 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny, na podstawie ww. tytułów wykonawczych dokonał zajęcia rachunków bankowych spółki w banku [...]

W odpowiedzi na dokonane zajęcia, banki poinformowały o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej na rachunkach spółki. Zgodnie z informacją uzyskaną od komorników sądowych uczestniczących w zbiegu egzekucji, zajęcia przez nich dokonane zostały uchylone, a postępowanie egzekucyjne z rachunków bankowych umorzone.

W związku z brakiem zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej na rachunku spółki w [...] w S., organ egzekucyjny wezwał do przekazania środków pieniężnych znajdujących się na tym rachunku, zgodnie z zajęciem. W dniu [...] sierpnia 2017 r. [...] przekazał kwotę

w wysokości [...] zł, którą częściowo rozliczono na zaległości podatkowe oraz całkowicie rozliczono koszty egzekucyjne przypisane do ww. tytułów wykonawczych. Z kolei [...] poinformował o braku środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Nie ustalono, aby spółka posiadała inne rachunki bankowe.

Z dokonanych ustaleń wynikało, że spółka nie miała zarejestrowanych pojazdów (pismo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych, Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców w W. z dnia [...] czerwca 2016 r.), ani nieruchomości (pismo Ministerstwa Sprawiedliwości Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych, Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych w W. z dnia [...] czerwca 2016 r.).

Odpowiadając na wezwanie organu dotyczące udzielenia informacji o majątku spółki, strona poinformowała, że ze względu na brak porozumienia z właścicielem firmy R. W. oraz firmą W.-T. spółka z o.o. z siedzibą w K., kontrolującą wszystkie rozliczenia spółki a reprezentowaną przez R. W., złożyła w dniu [...] lutego 2016 r. rezygnację z członkostwa w zarządzie spółki. W związku z powyższym, nie może udzielić odpowiedzi na pytania dotyczące majątku spółki. Zdaniem strony, odpowiedzi na pytania w sprawie majątku spółki, może udzielić R. W..

Wysłane do R. W. wezwanie o udzielenie informacji o majątku spółki, zostało zwrócone z adnotacją - nie podjęto w terminie. Z kolei G. O. poinformowała, że w dniu [...] marca 2015 r. Rada Nadzorcza spółki podjęła uchwałę o odwołaniu jej z funkcji członka zarządu, w związku z tym, nie dysponuje żadnymi informacjami i dokumentami świadczącymi o posiadanym przez spółkę majątku.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie m.in. tytułów wykonawczych: nr SM [...] podjęto próby dokonania innych czynności egzekucyjnych w siedzibie spółki i w miejscu prowadzenia działalności, tj. w N.. Z uzyskanych informacji wynikało, że spółka pod wskazanym adresem siedziby nie istnieje i nie pozostawiła żadnego majątku (notatka służbowa z dnia [...] grudnia 2015 r., raport z dnia [...] marca 2016 r.). Podmiot nie prowadzi również działalności gospodarczej ani nie pozostawił żadnego majątku w N. (raport z dnia [...] stycznia 2017 r.).

W związku z tym, iż organowi egzekucyjnemu nie udało się ustalić żadnego innego majątku spółki, który mógłby stanowić przedmiot skutecznej egzekucji, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr : [...] [...] Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki, m.in. z tytułu: podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r.

Jak ustalono, zgodnie z listą zaległości wszystkich podatków, spółka posiadała na dzień [...] grudnia 2019 r. zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. i podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od września do grudzień 2015 r. w łącznej kwocie [...]zł (należność główna - [...] zł, odsetki za zwłokę - [...] zł). Nadto, spółka posiadała zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z tytułu składek na: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od maja do grudnia 2015 r. w kwocie [...]zł, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres od maja do grudnia 2015r. w kwocie [...]zł, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od maja do grudnia 2015 r. w kwocie [...]zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. poinformował, że postępowaniem egzekucyjnym objęte były zobowiązania: za okres od maja do sierpnia 2015 r. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] października 2015 r., za okres od września do października 2015 r. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] stycznia 2016 r., za okres od listopada do grudnia 2015 r. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego

w dniu [...] marca 2016 r.

Z uwagi na fakt, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna i nie udało się wyegzekwowania przedmiotowych zaległości podatkowych, Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S., postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. nr: [...] wszczął w dniu [...] października 2019 r. postępowanie podatkowe wobec strony zmierzające do orzeczenia o jej solidarnej odpowiedzialności podatkowej, jako byłego członka zarządu za zaległości ww. spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Z dokonanych ustaleń wynikało, że strona pełniła funkcję prezesa spółki w okresie, kiedy upływał termin płatności zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2015 r. (termin [...] listopada 2015 r.) i za listopad 2015 r. (termin [...] grudnia 2015 r.). Ustalono również, że wystąpił stan niewypłacalności spółki. Spółka nie posiadała żadnego majątku, pojazdów. Ponadto, zobowiązany nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wpłynęło podanie o otwarciu postępowania układowego wobec spółki (pismo Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w S. [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.).

Mając na uwadze powyższe, organ podatkowy uznał, że co najmniej od maja 2015 r.(brak zapłaty zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.) spółka miała problemy z płynnością finansową i jej zarząd powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości.

Uwzględniając powyższe okoliczności, organ I instancji, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności strony jako byłego członka zarządu spółki, za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r. w wysokości należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł oraz umorzył postępowanie w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności strony jako byłego członka zarządu spółki, z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego, z uwagi na fakt, iż koszty egzekucyjne zostały całkowicie rozliczone i zapłacone.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona wniosła odwołanie zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i postępowania oraz domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie punktu 1) i umorzenia postępowania lub zmiany decyzji oraz orzeczenia co do istoty sprawy, poprzez wskazanie, iż nie ponosi ona solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r., organ odwoławczy pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych, mimo prawidłowego doręczenia wezwania do jego uzupełnienia.

Strona wnioskami z dnia [...] marca 2020 r. zwróciła się do organu o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania oraz złożenia zażalenia na ww. postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r. oraz złożyła zażalenie na ww. postanowienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. przywrócił stronie termin do złożenia odwołania od ww. decyzji organu podatkowego I instancji oraz postanowieniem z tej samej daty, przywrócił termin do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r. i umorzył postępowanie zażaleniowe.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przeprowadzenia dowodów z:

- udostępnienia dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Okręgowego w S. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...] w szczególności z protokołu rozprawy z dnia [...] stycznia 2020 r. podczas której przesłuchane zostały M. C. i J. S.,

- przesłuchania M. C. i J. S. w charakterze świadków.

Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powołując treść art.116 § 1 i 2 O.p. wskazał, że organ podatkowy jest zobowiązany na podstawie ww. przepisów, wykazać w ramach postępowania dowodowego: istnienie zaległości podatkowych spółki, bezskuteczność w całości lub części egzekucji zaległości podatkowych wobec spółki, że strona postępowania pełniła obowiązki członka zarządu spółki w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych spółki. Są to tzw. pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością. Do negatywnych przesłanek odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych zalicza się zaś wykazanie, że we właściwym czasie podmioty te zgłosiły wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie takiego wniosku lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez ich winy, ewentualnie wskazanie przez ww. podmioty mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wykazanie przesłanek, których zaistnienie wyklucza orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu jako osób trzecich, obciąża te podmioty.

Organ odwoławczy wskazał, że z dokonanych ustaleń wynikało, że strona od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] lutego 2016 r. pełniła w spółce funkcję prezesa zarządu. W badanej sprawie zaległości podatkowe dotyczyły podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r., gdzie termin płatności zobowiązania upływał w dniach [...] listopada 2015 r. i [...] grudnia 2015 r., czyli w czasie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu, a więc został spełniony pierwszy warunek określony w art. 116 § 2 O.p.

Odnosząc się do zarzutów strony, że nie podejmowała ona czynności zarządczych w spółce, gdyż zajmowała się tylko techniczną stroną przygotowania do produkcji, organ odwoławczy odwołał się do rozumienia tej przesłanki, prezentowanej w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazał, że powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu powoduje nawiązanie stosunku organizacyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki, między innymi przy prowadzeniu spraw spółki. Charakter prawny funkcji członka zarządu spółki kapitałowej oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności stricte zarządzających, lecz wiąże się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, obejmującym skutki działań spółki, nawet kierowanej jedynie formalnie. Obowiązkiem członka zarządu jest znajomość stanu finansów spółki, a co za tym idzie możliwość zaspokojenia długów. Także z art. 201 § 1, art. 208 § 2 Kodeksu spółek handlowych, wynika obowiązek posiadania przez każdego członka zarządu wiedzy o sprawach spółki. Zatem strona godząc się na powołanie do składu zarządu spółki zgodziła się jednocześnie, na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki, w tym na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw spółki

i związaną z tym odpowiedzialność za zobowiązania wobec Skarbu Państwa. Przyjęcie funkcji - prezesa zarządu, zobowiązywało stronę do dołożenia należytej staranności w wykonywaniu - wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa - obowiązków związanych z piastowaną funkcją. Brak zainteresowania członka zarządu stanem finansowym spółki stanowi zawinione przezeń zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków.

Zdaniem organu, strona obejmując stanowisko prezesa zarządu spółki winna niezwłocznie zapoznać się z sytuacją finansową spółki. Nadto, organ zwrócił uwagę,

że jak wynikało z zebranego w sprawie materiału dowodowego, pod sprawozdaniem finansowym spółki za 2013 r., na które składa się: bilans, rachunek zysków i strat, informacje dodatkowe widnieją podpisy strony, co wskazuje na fakt, iż miała ona wgląd w sytuację finansową spółki, a także winna mieć świadomość problemów finansowych jakie występowały w spółce, w okresie, w którym nią zarządzała. Ponadto, z powyższych dokumentów można było wyczytać, że sytuacja finansowa spółki już w 2013 r. była trudna. Spółka miała znaczne trudności z utrzymaniem płynności finansowej. Z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień [...] grudnia 2013 r. wynikała strata w wysokości [...] zł. Z kolei zobowiązania i rezerwy na zobowiązaniach wyniosły [...] zł, a należności krótkoterminowe kształtowały się na poziomie [...] zł.

Zdaniem organu odwoławczego, uwzględniając powyższe okoliczności, uznać należy, że spełniona została przesłanka uprawniająca do orzeczenia o odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe spółki.

Analizy kolejnej z pozytywnych przesłanek określonych w art. 116 O.p. organ odwoławczy dokonał w świetle uchwały NSA z dnia 8.12.2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, której treść powołał. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie ustalono, że przeciwko spółce prowadzone było postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Wystawione zostały tytuły wykonawcze na podstawie których prowadzono egzekucję, a w jej następstwie nie doszło do uzyskania należności Skarbu Państwa. Ustalono, że spółka pod wskazanym adresem siedziby - S., ul. [...] nie istnieje, i nie pozostawiła żadnego majątku. Także w miejscu wskazanym jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej - N., ul. [...], spółka nie prowadziła działalności, nie pozostawiła tam też żadnego majątku. Podejmowane próby ustalenia i zajęcia wierzytelności nie powiodły się. Organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych, jednakże nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej bądź brak środków na koncie. W związku z brakiem zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej na rachunku spółki w Banku [...] w S., organ egzekucyjny wezwał do przekazania środków pieniężnych znajdujących się na tym rachunku zgodnie z zajęciem. W dniu [...] sierpnia 2017 r. bank przekazał kwotę [...]zł, która została częściowo rozliczona na zaległości podatkowe, a w całości pokryła koszty egzekucyjne przypisane do wystawionych tytułów wykonawczych. Ponadto, spółka nie posiadała nieruchomości, ani żadnych rzeczy ruchomych. W konsekwencji postępowanie egzekucyjne prowadzone, m.in.

w zakresie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r. zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] listopada 2017 r. z uwagi na jego bezskuteczność.

Ponadto, jak ustalono, przeciwko spółce prowadzone było postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu składek na: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od maja do grudnia 2015 r.

Uwzględniając powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał, że uzasadnione było stanowisko organu podatkowego I instancji, co do bezskuteczności egzekucji należności objętych zaskarżoną decyzją.

Rozpatrując następnie przesłankę uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości bądź, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, organ odwoławczy wskazał, że odwołujący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, co wynika z pisma z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w S. [...] Wydział Gospodarczy.

Następnie organ odwoławczy przeprowadził rozważania odnośnie "czasu właściwego" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, odwołując się do przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.; Dz.U z 2012 r. poz. 1112 ze zm., zw. dalej: "p.u.n.") oraz orzecznictwa sądowego. Organ odwoławczy wskazał, że przyczyna niewypłacalności, związana z zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań sprawia, iż badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego właśnie powodu nie wymaga analizy stanu majątku spółki oraz tego czy zobowiązania przekraczają jej wartość. W takim przypadku zaś, istotny jest obiektywny stan nieregulowania wymagalnych zobowiązań. Zatem niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn.

W badanej sprawie, wbrew twierdzeniu strony, spółka już od maja 2015 r. miała trudności z bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań. Spółka posiadała w [...] Urzędzie Skarbowym w S. zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. w łącznej wysokości [...] zł, podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od września do grudnia 2015 r. w łącznej wysokości [...] zł (należność główna). Ponadto, według stanu na dzień [...] stycznia 2018 r., spółka posiadała zaległości

w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z tytułu składek na: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od maja do grudnia 2015 r., w łącznej kwocie [...]zł.

W ocenie organu odwoławczego, w czasie piastowania funkcji członka zarządu (prezesa spółki) przez stronę (okres od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] lutego 2016 r.) zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż spółka posiadała w tym okresie wymagalne i nieuregulowane zobowiązania podatkowe oraz publicznoprawne. Organ odwoławczy dodał, że z uwagi na fakt, iż pierwsze zobowiązanie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. za maj 2015 r. winno zostać zapłacone do dnia [...] czerwca 2015 r., drugie zobowiązanie - wobec tego wierzyciela - za czerwiec 2015 r. winno zostać zapłacone do dnia [...] lipca 2015 r., należy uznać, iż w dniu [...] lipca 2015 r. zaistniała okoliczność stanowiąca podstawę zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Powyższe oznaczało, że strona jako prezes zarządu spółki, powinna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej w terminie dwóch tygodni od dnia [...] lipca 2015 r. Strona nie złożyła jednak takiego wniosku.

W świetle powyższego, organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony, że organ podatkowy I instancji naruszył przepis art. 116 § 1 O.p. oraz art. 10, art. 12, art. 21 ust. 1 p.u.n.

Odnosząc się do zarzutu strony, że nie mając wiedzy o rzeczywistym stanie rzeczy, nie mogła złożyć wniosku o upadłość we właściwym czasie, tym samym nie ponosi za to winy, ani umyślnej, ani nieumyślnej, organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądowe wskazał, że dla wykazania przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit.b O.p., nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest bowiem kategorią obiektywną i można o niej mówić jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (np. obłożna choroba).

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 116 § 1 pkt 2 O.p., członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, gdy wskaże na istnienie takiego majątku spółki, który pozwoli nie na przypuszczalne, ale na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Nadto, mienie wskazane przez członka zarządu lub też byłego członka zarządu, z którego możliwa jest egzekucja musi istnieć i być realnie dostępne w czasie prowadzenia postępowania w sprawie przeniesienie takiej odpowiedzialności.

W przedmiotowej sprawie strona nie wskazała majątku spółki, z którego istniałyby możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej. W odpowiedzi na pismo organu I instancji, strona w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. wyjaśniła, że z uwagi na brak porozumienia z R. W., zrezygnowała z funkcji prezesa spółki i nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na pytania dotyczące jej majątku. Nadto, w celu ustalenia majątku, organ podatkowy skierował pismo do R. W., który zdaniem strony, miał wiedzę o majątku spółki, jednakże pismo to, nie zostało podjęte w terminie. Z kolei na wezwanie o udzielenie informacji o majątku spółki, G. O. jako członek zarządu spółki, pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. wyjaśniła, że w dniu [...] marca 2015 r. Rada Nadzorcza spółki podjęła uchwałę o jej odwołaniu z funkcji członka zarządu, a więc nie ma żadnych informacji, dokumentów świadczących o posiadaniu przez spółkę majątku.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż to na członku zarządu spoczywa obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Nie może on zatem domagać się od organów podatkowych, aby prowadziły nieograniczone postępowanie zmierzające do odnalezienia dowodów przemawiających na jego korzyść, powołując się przy tym na orzecznictwo sądowe.

Odnosząc się do zarzutu, jakoby organ podatkowy I instancji dokonał dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy podkreślił, iż żądania odwołującego co do przesłuchania w charakterze świadka R. W. oraz innych osób będących wspólnikami lub członkami organów W.-T. spółki z o.o. zostały wniesione na etapie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki, które zostało umorzone ze względu na bezskuteczność.

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy był wystarczający, aby w sposób wyczerpujący ocenić, czy zaistniały zarówno przesłanki pozytywne, jak i negatywne określone w art. 116 O.p., warunkujące możliwość wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej. W ramach prowadzonego postępowania strona została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do jego treści. Strona nie złożyła żadnych dokumentów, wniosków dowodowych, bądź informacji o posiadanym majątku zatem - w ocenie organu odwoławczego- nie można mówić o naruszeniu przez organ podatkowy I instancji przepisów proceduralnych w ramach prowadzonego postępowania podatkowego, w szczególności art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 oraz art. 191 O.p.

Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 10, 11 i 21 ust. 1 Prawa upadłościowego, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sposób obiektywny skarżący był zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w terminie 14 dni od dnia [...] lipca 2015 roku;

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 188 w zw. z art. 180 § 1, 122, 187 § 1 oraz 191 O.p., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przeprowadzenia dowodów z: (1) dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Okręgowego w S. sygn. akt [...] w szczególności z protokołu rozprawy z dnia [...].01.2020 r. podczas której przesłuchane zostały M. C. i J. S.;

(2) przesłuchania M. C. i J. S.;

- art. 188 w zw. z art. 180 § 1, 122, 187 § 1 oraz 191 O.p., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, pomimo że organ dokonał dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego i, mimo braków postępowania dowodowego, nie uwzględnił żądania skarżącego przeprowadzenia dowodu z zeznań R. W. oraz innych osób będących wspólnikami lub członkami organów W.-T. Sp. z o.o. na okoliczność sytuacji finansowej spółki oraz udziału ww. osób w zarządzaniu spółką a także ich działań, które w sposób istotny pomniejszyły majątek przedsiębiorstwa spółki;

- art. 120, 121, 122, 124 O.p., z uwagi na przeprowadzenie postępowania bez uwzględnienia wskazanych w w/w przepisach zasad, naruszając tym samym słuszny interes strony oraz interes społeczny.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Pismem z [...] listopada 2021 r. skarżący wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Strony poinformowano o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Przedmiotem sporu w sprawie było zagadnienie, czy istniały podstawy faktyczne i prawne orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki w okresie, którego dotyczą jej zaległości podatkowe.

Zdaniem organów podatkowych, zaszły podstawy do orzeczenia tej odpowiedzialności w oparciu o przesłanki zawarte w art. 116 § 1 i 2 O.p., bowiem w okresie, w którym upływał termin płatności wymienionych należności, skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. Stwierdzono także bezskuteczność prowadzonej z majątku tej spółki egzekucji. Ponadto, nie złożono we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego, a skarżący nie wykazał okoliczności, że niezłożenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał także realnego mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Skarżący natomiast wskazał na brak podstaw do orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W jego ocenie, nie ponosił on winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie, ponieważ nie miał żadnego, realnego dostępu do dokumentów księgowych spółki. Skarżący został powołany do zarządu spółki wyłącznie w celu reprezentacji spółki podczas wstępnych negocjacji z potencjalnymi inwestorami w [...] i N.. Poza tym organy, błędnie przyjęły, że niewypłacalność spółki powstała w dniu [...] lipca 2015 r. Skarżący dodał, że w dacie złożenia przez niego rezygnacji ([...] lutego 2016 r.), spółka wykazywała płynność finansową, majątek ruchomy i nieruchomy

w wartościach umożliwiających zaspokojenie, m.in. zaległości podatkowych.

Skarżący zarzucił także organowi, że poza wezwaniem R. W. do udzielenia informacji, organ nie podjął jakichkolwiek innych czynności celem uzyskania informacji od R. W. ani innych osób będących wspólnikami lub członkami organów W. Sp. z o.o. na temat sytuacji finansowej spółki. Nadto, za naruszenie obowiązujących przepisów uznał odmowę przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Okręgowego w S. sygn. akt [...].

W zaistniałym sporze rację należało przyznać organowi.

Zasady odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością określa, m.in. art. 116 § 1 O.p.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z kolei członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki

w znacznej części. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone.

W niniejszej sprawie nie jest okolicznością sporną, że skarżący od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] lutego 2016 r. pełnił w spółce B. B. funkcję prezesa zarządu (protokół posiedzenia Rady Nadzorczej B. B. S.A. w S. z dnia [...] maja 2013 r.). Zaległości podatkowe dotyczyły zaś podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r., gdzie termin płatności zobowiązań upływał w dniach [...] listopada 2015 r. i [...] grudnia 2015 r. Skoro zatem termin płatności wskazanych zobowiązań upływał w czasie pełnienia przez skarżącego, obowiązków członka zarządu, a podatki we właściwej wysokości nie zostały zapłacone ( i przekształciły się w zaległość podatkową), to został spełniony pierwszy warunek określony w art. 116 § 2 O.p.

W tym miejscu wyjaśnić trzeba, iż bez wpływu na ocenę sprawy pozostaje argumentacja skarżącego, że został powołany do zarządu spółki wyłącznie w celu reprezentacji spółki podczas wstępnych negocjacji z potencjalnymi inwestorami w [...] i N. i nie miał żadnego realnego dostępu do dokumentów księgowych spółki. Interpretując zakres pojęcia pełnienia obowiązków w rozumieniu art. 116 § 2 o.p. należy bowiem mieć na uwadze, formalne sprawowanie funkcji członka zarządu, ponieważ dla odpowiedzialności podatkowej nie ma znaczenia jak przebiegało rzeczywiste wykonywanie związanych z tą funkcją czynności. Członek zarządu ponosi odpowiedzialność za sam fakt pełnienia, nie zaś wykonywania funkcji członka zarządu. Oznacza, to że będąc członkiem odpowiada nawet wówczas, gdy nie uczestniczył w podejmowaniu decyzji, w tym w prowadzeniu spraw finansowych, jeśli mógł i powinien uczestniczyć w tym zakresie. Nadto, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, pod sprawozdaniem finansowym spółki za 2013 r., na które składa się: bilans, rachunek zysków i strat, informacje dodatkowe widnieją podpisy skarżącego, co jak słusznie wskazał organ, wskazuje na fakt, iż skarżący miał wgląd w sytuację finansową spółki, a także winien mieć świadomość problemów finansowych jakie występowały w spółce, w okresie, w którym nią zarządzał. Z powyższych dokumentów można było wyczytać, że sytuacja finansowa spółki już w 2013 r. była trudna. Spółka miała znaczne trudności z utrzymaniem płynności finansowej. Z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień [...] grudnia 2013 r. wynikała strata w wysokości [...] zł. Z kolei zobowiązania i rezerwy na zobowiązaniach wyniosły [...] zł, a należności krótkoterminowe kształtowały się na poziomie [...] zł.

Skarżący jako członek zarządu spółki miał obowiązek stałego monitorowania sytuacji finansowej spółki i reagowania na zaistniałą sytuację, czego w niniejszej sprawie zaniechał.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały także prawidłowej oceny w zakresie wystąpienia drugiej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności podatkowej członka zarządu jaką jest bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Jak bowiem wynika z poczynionych w sprawie ustaleń, organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości podatkowych. Ustalono, że spółka pod wskazanym adresem siedziby S., ul. [...] nie istnieje, i nie pozostawiła żadnego majątku. Także w miejscu wskazanym jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej - N., ul. [...], spółka nie prowadziła działalności, nie pozostawiła tam też żadnego majątku. Podejmowane próby ustalenia i zajęcia wierzytelności nie powiodły się. Organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych, jednakże nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej bądź brak było środków na koncie. W związku

z brakiem zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej na rachunku spółki w Banku [...], organ egzekucyjny wyegzekwował kwotę [...]zł, która została częściowo rozliczona na zaległości podatkowe, a w całości pokryła koszty egzekucyjne przypisane do wystawionych tytułów wykonawczych. Ponadto z dokonanych ustaleń wynikało, że spółka nie posiadała nieruchomości, ani żadnych rzeczy ruchomych (pismo Ministerstwa Sprawiedliwości Departament Informatyzacji

i Rejestrów Sądowych, Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych w W. z dnia [...] czerwca 2016 r., pismo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych, Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców w W. z dnia [...] czerwca 2016 r.).

Uwzględniając powyższe okoliczności uznać należy, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny podejmował wszechstronne działania, mające na celu ustalenie i wyegzekwowanie składników majątku spółki, przy tym w trakcie prowadzonej egzekucji nie ograniczał się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych. Pomimo podjętych działań, egzekucja prowadzona do majątku Spółki okazała się bezskuteczna, co

w konsekwencji znalazło wyraz w wydanym przez Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego S., postanowieniu z dnia [...] listopada 2017 r., o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec majątku spółki. W tym stanie rzeczy, prawidłowe było stanowisko organów, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna.

Zdaniem Sądu, zasadnie również stwierdziły organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie, że nie zachodziły kolejne przesłanki wynikające z art. 116 § 1 pkt 1 lit.a i b O.p., wyłączające odpowiedzialność skarżącego a odnoszące się do tego, czy członek zarządu wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek

o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Dotyczą one zatem sytuacji finansowej spółki, która winna podlegać ocenie przez pryzmat przepisów art. 10, art. 11 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 p.u.n. Uwolnienie się członka zarządu spółki od odpowiedzialności za zaległości spółki może nastąpić bowiem, gdy wykaże on należytą staranność w działaniach zmierzających do wystąpienia o wszczęcie postępowania upadłościowego (układowego). Jednakże w świetle art. 116 § 1 pkt 1 O.p., jeżeli członek zarządu spółki kapitałowej podnosi w toku postępowania, że po jego stronie nie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to obowiązkiem organu podatkowego, a w ślad za tym Sądu, powinno być zweryfikowanie tej okoliczności. Innymi słowy, prawidłowa wykładnia przesłanek egzoneracyjnych ustanowionych w art. 116 § 1 O.p. wskazuje, że

w przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, a jeżeli tak – to kiedy. Zgodnie z art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. W myśl art. 21 ust. 1 i 2 p.u.n., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna (...) obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

W wyroku z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3737/14 NSA zaprezentował następujący pogląd: "Istotne - z punktu widzenia powołanych wyżej przesłanek ekskulpacyjnych z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. - jest pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Na gruncie prawa podatkowego brak regulacji w tym zakresie. (...) Właściwy czas na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości to czas, w którym złożenie wniosku zapewnia wszystkim wierzycielom możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Każdy zatem z członków zarządu powinien zadbać z należytą starannością o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostanie, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji,

w której tylko niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych." Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.

Skarżący akcentuje, że w dacie złożenia przez niego rezygnacji ([...] lutego 2016 r.), spółka wykazywała płynność finansową, majątek ruchomy i nieruchomy w wartościach umożliwiających zaspokojenie m.in. zaległości podatkowych. W opinii organów, w świetle poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych nie budziło wątpliwości, że sytuacja finansowa spółki już w 2013 r. była trudna. Spółka już wtedy miała znaczne trudności z utrzymaniem płynności finansowej. Od maja 2015 r. spółka miała natomiast trudności z bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań publicznoprawnych oraz podatkowych. Spółka posiadała nie tylko zaległości wobec Z. Urzędu Skarbowego w S. z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. w łącznej kwocie [...]zł oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od września do grudnia 2015 r. w łącznej kwocie [...]zł, lecz także zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od maja do grudnia 2015 r.

w łącznej kwocie [...]zł.

Trafnie zatem organ uznał, że w czasie piastowania funkcji członka zarządu (prezesa spółki) przez skarżącego (okres od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] lutego 2016 r.) zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż spółka posiadała w tym okresie wymagalne i nieuregulowane zobowiązania podatkowe oraz zobowiązania publicznoprawne. Wbrew twierdzeniu skarżącego o dobrej kondycji finansowej spółki (spółka nie złożyła sprawozdania finansowego za 2015 r. ani do Krajowego Rejestru Sądowego ani do Z. Urzędu Skarbowego w S.), przy jednoczesnym niewykonywaniu wymagalnych zobowiązań, następuje niewypłacalność i obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Z uwagi na fakt, iż pierwsze zobowiązanie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. za maj 2015 r. winno zostać zapłacone do dnia [...] czerwca 2015 r., drugie zobowiązanie - wobec tego wierzyciela - za czerwiec 2015 r. winno zostać zapłacone do dnia [...] lipca 2015 r., prawidłowo uznano, iż w dniu [...] lipca 2015 r. zaistniała okoliczność stanowiąca podstawę zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zatem prezes zarządu spółki, powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej w terminie dwóch tygodni od dnia [...] lipca 2015 r. Każdy bowiem kto nie płaci drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalnym, począwszy od dnia następnego od daty wymagalności.

Skarżący takiego wniosku nie złożył.

Oceniając niniejszą sprawę należy mieć także na uwadze, że w judykaturze przyjmuje się, iż winy członka zarządu zasadniczo nie wyłącza brak wiedzy członka zarządu na temat kondycji finansowej firmy oraz wysokości należnego z mocy prawa podatku. Zgodnie bowiem z art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., dalej: "k.s.h."), każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, czyli jest zobligowany do bieżącego śledzenia sytuacji spółki, tak aby w przypadku wystąpienia trudności finansowych i zagrożenia upadłością mógł podjąć stosowne kroki. Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie możliwość zaspokojenia długów. Zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h., zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Bez zgody i wiedzy danej osoby nie można przecież jej powołać do zarządu spółki. Podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu (przyjmując wybór do wiadomości i zgadzając się na niego) osoba ta nabywa prawo, ale także obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 2 k.s.h.). Brak dostatecznego zainteresowania sprawami spółki - również w zakresie rzetelnego rozliczania się z budżetem państwa z tytułu podatków - skutkujący niedeklarowaniem i nieznajomością wysokości należnych zobowiązań podatkowych spółki, stanowi zawinione zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków (por. wyrok NSA z 22 listopada 2006 r. I FSK 189/2006; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1600/16).

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi sprowadzają się do negacji stanowiska organu.

Analizując ostatnią przesłankę egzoneracyjną, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący w toku postępowania nie wskazał konkretnych składników majątkowych majątku spółki, pozwalających na zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części. Podkreślić należy, że okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest wskazanie jakiegokolwiek majątku, lecz takiego, który faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych spółki, a więc taki, który istnieje w czasie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i nadaje się do egzekucji. Skarżący takiego majątku nie wykazał.

Reasumując, zdaniem Sądu, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty uzasadniają stwierdzenie, że organy podatkowe obu instancji w sposób prawidłowy zbadały przesłanki pozwalające na - zgodne z art. 116 O.p. - orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki za przedmiotowe zaległości podatkowe. Prawidłowo wskazano, że zaległości podatkowe powstały w czasie, gdy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki oraz wykazano bezskuteczność egzekucji wobec majątku spółki. Ponadto, w sprawie nie wystąpiły przesłanki uwalniające skarżącego od tej odpowiedzialności określone w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Decyzja zapadła z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z O.p., w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191) i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1).

Żądania skarżącego co do przesłuchania w charakterze świadka R. W. oraz innych osób będących wspólnikami lub członkami organów W.-T. spółka z o.o., zostały wniesione na etapie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B. B. S.A., które zostało umorzone ze względu na bezskuteczność (postanowienie Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] listopada 2017 r.)Trafnie organ podatkowy zauważył, iż w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki akcyjnej nie rozstrzyga się o zasadności przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ podatkowy, wydając decyzję orzekającą o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki kapitałowej ocenie poddaje przede wszystkim fakt, czy istnieje zaległość spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjnej wobec Skarbu Państwa oraz czy została przeprowadzona egzekucja do majątku spółki, która okazała się bezskuteczna - w całości lub części. Natomiast co do wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2020 r., organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów gdyż uznał, że okoliczności sprawy będące przedmiotem wniosku są wystarczająco potwierdzone innymi dowodami, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie. Organ wyjaśnił, że przeprowadzenie dowodu z protokołu rozprawy z dnia [...] stycznia 2020 r. prowadzonej przez Sąd Okręgowy w S. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, gdzie zeznawały M. C. i J. S., bądź z zeznań tych świadków, nie ma znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego wobec istnienia występujących dowodów w postaci dokumentów, które pozwoliły na dokonanie analizy sytuacji spółki pod kątem przepisu art.11 p.u.n. i na tej podstawie zbadanie czy i kiedy wystąpił właściwy czas do zgłoszenia wniosku o jej upadłość. Także, okoliczność braku wiedzy w sprawach finansowych spółki w trakcie sprawowania funkcji członka zarządu nie stanowiła przesłanki zwalniającej skarżącego z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganej przez prawo podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. W konsekwencji – z przyczyn podanych wyżej - nie doszło także do naruszenia art. 116 § 1 O.p.

Wobec powyższego, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), skargę oddalił.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.