Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2714/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 49b ust. 1, art. 49 b ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. G. i J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 827/18 w sprawie ze skargi B. G. i J. G. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 września 2018 r. nr 1103/2018 w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 27 marca 2019 r., II SA/Wr 827/18 oddalił skargę B. G. i J. G. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB) z 3 września 2018 r. nr 1103/2018 w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia murowanego.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że na skutek powzięcia informacji o wybudowaniu w warunkach samowoli budowlanej ogrodzenia na terenie działki nr ew. [...] w [...]. PINB 2 czerwca 2016 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności ww. obiektu, a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z 19 marca 2018 r. nr 63/2018 na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), dalej: p.b., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a. nakazał B. G. i J. G. rozbiórkę ogrodzenia murowanego o wysokości 2,90 m, wykonanego na długości 21,40 m zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. od strony działki nr ew. [...], tj. posesji przy ul. [...] w [...]. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, PINB wyjaśnił, że sporny mur kamienny, będący formą ogrodzenia, powstał po 1995 r. i jego budowa nie została poprzedzona dokonaniem wymaganego zgłoszenia zamiaru budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej. PINB zauważył równocześnie, że nakaz rozbiórki wynika z niezastosowania się przez inwestorów do obowiązku przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację spornego obiektu nałożonego postanowieniem z 8 listopada 2017 r. nr 362/2017.

Nie uwzględniając odwołania B. G. i J. G., DWINB decyzją z 3 września 2018 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż budowa spornego ogrodzenia wymagała dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, co związane jest z wysokością obiektu (mur ma powyżej 2,20 m) i treścią art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie ma wątpliwości, iż inwestor nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę muru ani nie dokonał zgłoszenia zamiaru jego wykonania. W ocenie organu, obowiązku tego nie mogła zastąpić przedłożona przez J. G. zgoda na budowę ogrodzenia z 20 października 1976 r. wydana przez Prezesa Zarządu Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w X., tym bardziej, że nie precyzuje ona w sposób jednoznaczny, iż ogrodzenie, o którym mowa w tym piśmie, miało znajdować się pomiędzy posesją nr [...] a [...] przy ul. [...] w [...], czy też że ogrodzenie to miałoby stanowić wygrodzenie części działki nr ew. [...]. DWINB zauważył, że kwestią sporną w sprawie pozostawała data powstania murowanego ogrodzenia. Organ w tym zakresie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom J. G., opierając się na zeznaniach świadków, którzy wskazali, że ogrodzenie powstało po 1995 r. Przed tą datą istniało jedynie ogrodzenie z siatki. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że PINB wydał postanowienie nr 362/2017, umożliwiając odwołującym tym samym legalizację ogrodzenia, z czego jednak strona nie skorzystała.

B. G. i J. G. złożyli skargę na ww. decyzję DWINB, wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do sprzecznych ustaleń z rzeczywistym stanem faktycznym poprzez: a) błędną ocenę zeznań świadków i stron postępowania, w szczególności zeznań J. G., A. S. i Z. C. poprzez uznanie, że zeznania J. G. nie są wiarygodne (chociaż poparte dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy) przy jednoczesnym uznaniu za wiarygodne zeznań A. S., z którym skarżący znajdują się w długotrwałym konflikcie sąsiedzkim oraz zeznań Z. C., który, jak przytoczył organ, zeznał, że wydaje mu się, że w 1993 r. muru nie było; b) nieprzeprowadzenie wszystkich możliwych dowodów w celu ostatecznego wyjaśnienia rozbieżności w zeznaniach stron i w konsekwencji oparcie się na zeznaniach wyłącznie jednej strony przy jednoczesnym, bezzasadnym odmówieniu wiarygodności zeznaniom drugiej strony w sytuacji, gdy organ powinien zmierzać do wnikliwego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.

DWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że zaskarżona decyzja DWINB odpowiada prawu. Sąd I instancji wskazał, że bezspornym w sprawie jest fakt istnienia kamiennego muru zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] nr [...] w [...] od strony działki nr ew. [...] oraz okoliczność braku pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru wykonania tego ogrodzenia. Sporną okolicznością pozostaje natomiast data powstania ogrodzenia, przy czym, jak zauważył Sąd, określenie daty jego wybudowania przesądza o reżimie prawnym, który powinien znaleźć zastosowanie w sprawie. Skarżący zarzucili DWINB, że zbyt pochopnie odmówił wiarygodności zeznaniom J. G., który pierwotnie twierdził, że nie był inwestorem budowy ogrodzenia, gdyż był nim S. S., a samo ogrodzenie powstało w 1976 r. Następnie jednak skarżący zeznał, że otrzymał osobiście zgodę na budowę muru od Prezesa Zarządu Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w X., które to wyjaśnienia organ uznał jednak za niewiarygodne. Sąd I instancji przypomniał, że zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest jednocześnie zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W świetle tych regulacji nie budzi wątpliwości, że organy administracji publicznej z jednej strony zobowiązane są uwzględnić cały zebrany materiał dowodowy, niezbędny do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a więc w zakresie koncentracji materiału dowodowego organy pozbawione zostały swobody, z drugiej zaś strony, organy w zakresie oceny udowodnienia określonej okoliczności dysponują pewnym zakresem swobody. Swoboda ta jest niezbędna w sytuacji rozbieżności np. zeznań świadków, co ma miejsce w niniejszej sprawie. W tym kontekście Sąd I instancji wskazał, że nie dopatrzył się przekroczenia przez organ odwoławczy swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. W ocenie Sądu, organ słusznie uznał, że udzielona J. G. zgoda Prezesa Zarządu Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w X. z 20 października 1976 r. na budowę ogrodzenia nie może stanowić dowodu uzyskania przez skarżącego pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania murowanego ogrodzenia. Z treści dokumentu nie wynika bowiem usytuowanie tego ogrodzenia, a więc nie można stwierdzić, czy odnosi się on do spornego obiektu. Tym samym dokument ten w żaden sposób nie mógł prowadzić do wyjaśnia daty wybudowania muru. W tym zakresie organ słusznie oparł się na zeznaniach świadków oraz stron postępowania. Sąd zauważył, że żaden ze świadków nie potwierdził wersji J. G. dotyczącej powstania muru w latach 70. ubiegłego wieku. Wszyscy świadkowie twierdzili bowiem, że mur ten powstał po 2002 r., przy czym Z. C. zeznał, że jedyne co może stwierdzić z uwagi na swoje wyjazdy za granicę to fakt, iż do 1993 r. muru nie było, zaś wcześniej istniało ogrodzenie z siatki. Wobec rozbieżności zeznań J. G. oraz pozostałych stron i świadków, w ocenie Sądu I instancji, organ był uprawniony do uznania za wiarygodne zeznań tych ostatnich, dochodząc tym samym do przekonania, że mur powstał po 1 stycznia 1995 r., co przesądzało o zastosowaniu w sprawie przepisów p.b. Zdaniem Sądu I instancji, nie można zarzucić organowi odwoławczemu wybiórczego uwzględniania dowodów, gdyż mimo tego, że końcowo odmówił wiarygodności zeznaniom J. G., odniósł się do ich treści i uargumentował w treści uzasadnienia przyczyny odmowy uznania ich za wiarygodne. Sąd stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 77 § 1 k.p.a.), albowiem organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego - przesłuchano podczas rozprawy administracyjnej wielu świadków i strony postępowania, a nadto celem weryfikacji prawdziwości zeznań J. G. przesłuchano J. P. - byłego naczelnika w jednostce organizacyjnej Urzędu Gminy X. odpowiadającego w latach 70. ubiegłego wieku za sprzedaż nieruchomości. Nie jest zatem tak, że organ arbitralnie odrzucił zeznania skarżącego. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa procesowego, a z treści uzasadnienia wydanej decyzji wynika, że zapatrywanie organu nie jest dowolne, przeczące podstawowym regułom logiki lub przeprowadzonym innym dowodom. Odnośnie do twierdzenia wskazującego na moc dowodową dowodu z dokumentu, Sąd I instancji stwierdził, że zeznania skarżącego nie znajdowały oparcia w materiale dowodowym w postaci dokumentów. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut nieprzeprowadzenia wszystkich możliwych dowodów w celu ostatecznego wyjaśnienia istniejących w sprawie rozbieżności, w ocenie sądu zebrano bowiem materiał dowodowy w pełnym zakresie. Sąd zauważył, że organ na podstawie art. 49b ust. 2 p.b. słusznie nałożył na skarżących w drodze postanowienia obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz zaświadczenia Burmistrza Miasta Strzegom o zgodności budowy ogrodzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, umożliwiając w ten sposób legalizację ogrodzenia, a równocześnie pouczając o konsekwencjach niespełnienia nałożonych postanowieniem obowiązków w postaci wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

B. G. i J. G. złożyli skargę kasacyjną, którą zaskarżyli powyższy wyrok Sądu I instancji w całości. Skarżący zarzucili mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów postępowania - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do sprzecznych ustaleń z rzeczywistym stanem faktycznym sprawy, w tym błędną ocenę zeznań świadków i stron postępowania, w szczególności zeznań J. G., A. S. i Z. C. poprzez uznanie, że zeznania J. G. nie są wiarygodne (chociaż poparte dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy) przy subiektywnym uznaniu za wiarygodne zeznań A. S., z którym skarżący znajdują się w długotrwałym konflikcie sąsiedzkim oraz zeznań Z. C. który, jak organ sam przytoczył, zeznał że wydaje mu się, że w 1993 r. muru nie było;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów postępowania - art. 8 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie w sposób bezstronny i budzący zaufanie strony do organów władzy publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego usunięcia istotnych rozbieżności i wątpliwości w zeznaniach stron i w konsekwencji bezpodstawne oparcie rozstrzygnięcia na subiektywnej ocenie zeznań wyłącznie jednej strony pozostającej ze skarżącymi w konflikcie;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów postępowania - art. 81 i art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nieuznanie za udowodnione okoliczności faktycznych dotyczących oświadczenia o pisemnej zgodzie Prezesa Zarządu Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w X. z 20 października1976 r. na budowę ogrodzenia przez skarżącego, pomimo braku jakichkolwiek dowodów przeciwnych co do tej okoliczności faktycznej, a tym samym nierozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony, czym również naruszono zasadę określoną w art. 8 k.p.a.;

4) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie zwrotów kosztów postępowania.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 7 czerwca 2022 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne. Wydane zarządzenie miało na uwadze niepotwierdzenie przez strony w wyznaczonym terminie posiadania warunków technicznych umożliwiających przeprowadzenie rozprawy zdalnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta na uzasadnionych podstawach.

Wbrew odmiennemu stanowisku sformułowanemu w skardze kasacyjnej, oddalenie skargi na decyzję DWINB nie nastąpiło z naruszeniem przez Sąd I instancji wskazanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów postępowania, w szczególności taka decyzja procesowa Sądu nie uchybia przepisom kształtującym przebieg postępowania dowodowego prowadzonego przez organ administracji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjąć bowiem trzeba, że stan faktyczny został w rozpatrywanej sprawie ustalony w sposób niewadliwy w odniesieniu do wszystkich okoliczności, z których zaistnieniem przepisy p.b. wiążą zastosowanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 p.b.

Stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organ administracji publicznej powinien stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Swobodna ocena dowodów, jak się wskazuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, aby nie przerodziła się w ocenę dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze, powinna opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, po drugie, ocena powinna być oparta na wszechstronnym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, po trzecie, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne ze współczesną wiedzą, logiką i doświadczeniem życiowym (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., II OSK 1502/17; wyrok NSA z 14 listopada 2018 r., II OSK 2725/16).

Jeżeli odnieść powyższe wymagania do sprawy poddanej kontroli Sądu I instancji, to nie da się zarzucić Sądowi niedostrzeżenia, że przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie wyjaśniające odznaczało się istotnymi wadliwościami, w szczególności brak jest podstaw, by stwierdzić za stroną skarżącą kasacyjnie, iż organ w kontrolowanej sprawie dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgromadzony materiał dowodowy powinien zostać uznany za wystarczający do przyjęcia na jego podstawie ustaleń faktycznych w sprawie, został on również oceniony w sposób prawidłowy w tym aspekcie, który wskazywał na to, że ogrodzenie murowane, stanowiące przedmiot nakazu rozbiórki, powstało po 1995 r., co uzasadniało stosowanie do tego obiektu w procedurze jego legalizacji regulacji wynikającej z p.b., a nie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Osią sporu w sprawie pozostaje data zrealizowania samowoli budowlanej w związku z podtrzymaniem na etapie postępowania sądowego złożonych w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego wyjaśnień wskazujących na fakt wybudowania ogrodzenia murowanego w latach 70. ubiegłego wieku. Twierdzenie to słusznie zostało przez organy nadzoru budowlanego, a następnie Sąd I instancji uznane jednakże za nieznajdujące jakiegokolwiek potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wbrew poglądowi autora skargi kasacyjnej, ocenie tej nie można zarzucić "pochopności". DWINB oceniając wiarygodność wyjaśnień skarżącego, musiał mieć na uwadze zmianę tychże wyjaśnień podczas przeprowadzonej 29 czerwca 2016 r. rozprawy administracyjnej (k. 19 akt), podczas której skarżący wskazał, że inwestorem budowy murowanego ogrodzenia był S. S., by następnie inwestycję tę powiązać z własnymi działaniami, które dokumentować miałaby udzielona skarżącemu 20 października 1976 r. zgoda Prezesa Zarządu Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w X. na ogrodzenie terenu (placu) celem hodowli lisów. Treści powyższego dokumentu w żaden sposób nie da się jednakże łączyć ze spornymi robotami budowlanymi wykonanymi na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] od strony działki nr ew. [...]. Również twierdzenie skarżącego zawarte w piśmie z 4 października 2016 r. (k. 29 akt) podnoszące posiadanie "stosownego pozwolenia budowlanego" na posadowienie ogrodzenia murowanego okazało się gołosłowne, wobec czego zarzut, że wyjaśnienia skarżącego organ powinien był uznać w sprawie za wiarygodne, ponieważ były one "poparte dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy" pozostaje w całości nieuprawniony. Wyjaśnienia A. S. i M. S. zaprotokołowane w protokole rozprawy administracyjnej wskazywały na nieistnienie ogrodzenia murowanego przed 2002 r. Zostały one uzupełnione o wskazanie przez A. S., że mur powstał z odpadów poprodukcyjnych zgromadzonych w związku z prowadzoną na sąsiedniej nieruchomości działalnością zakładu kamieniarskiego (notatka służbowa z 13 grudnia 2016 r.). Niezależnie od akcentowanego pozostawania przez skarżących w konflikcie sąsiedzkim z A. S., słusznie organy postanowiły oprzeć się na treści jego wyjaśnień i wyjaśnieniach M. S., jako że pozostawały one spójne z zeznaniami świadka Z. C. Jakkolwiek faktycznie zeznał on, że nie posiada całkowitej pewności odnośnie do czasu powstania muru, tym niemniej stwierdził, że wydaje mu się, że w dacie powrotu z zagranicy (1993 r.) "muru nie było", a równocześnie nie budził jego wątpliwości fakt nieistnienia ww. obiektu w latach 80. ubiegłego wieku, gdyż w jego miejscu – inaczej niż przedstawili to skarżący - miało znajdować się jedynie ogrodzenie w formie siatki.

Składające się na przyjęte w sprawie ustalenia rozumowanie, na którym postanowił się oprzeć DWINB, znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonych dowodach. Zostały one, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozważone trafnie (art. 80 k.p.a.), przez co nie powinna budzić wątpliwości końcowa prawidłowość wniosków wywiedzionych z materiału dowodowego. Nie znajduje podstaw zarzut, że wyciągnięte wnioski cechują się subiektywnością i z tego powodu należy uznać je za błędne, tak jak i zarzucenie sformułowania ich w oparciu o oświadczenia skarżącego, z którym z racji wieku i stanu zdrowia "kontakt osobo-poznawczy", jak wskazano w skardze kasacyjnej, ma być utrudniony w sytuacji, gdy pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną reprezentował skarżącego (oraz B. G.) również w toku postępowania administracyjnego. Mając dostęp do akt sprawy i będąc obecny podczas podejmowanych czynności procesowych, w tym uczestnicząc w rozprawie administracyjnej, pełnomocnik skarżącego nie zgłaszał zastrzeżeń względem treści składanych osobiście przez skarżącego wyjaśnień pod kątem tego, że mogą one nie odpowiadać ich rzeczywistemu znaczeniu. Z tego względu brak jest wystarczających powodów, by w toku kontroli sądowej zaznaczone przez pełnomocnika skarżącego kwestie mogły zostać uznane za oddziałujące na kierunek podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

Z akt sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją wynika, że PINB w toku postępowania podjął wielokrotne (wezwania z 20 grudnia 2016 r., z 30 stycznia 2017 r., z 28 marca 2017 r., z 15 maja 2017 r., z 1 sierpnia 2017 r., z 27 września 2017 r.) próby odebrania zeznań od prowadzącego zakład kamieniarki K. P. (wnuka skarżących), który na podstawie umowy z 9 kwietnia 2005 r. nieodpłatnie użytkuje część posesji przy ul. [...] w [...] z przeznaczeniem na prowadzoną tam działalność gospodarczą, jednakże nawet dwukrotne ukaranie go grzywną na podstawie art. 88 § 1 k.p.a. (postanowienia PINB z 28 marca 2017 r. nr 114/2017 i z 15 maja 2017 r. nr 161/2017) nie doprowadziło do stawiennictwa wymienionego świadka i złożenia przez niego zeznań. Zarzut pełnomocnika skarżących, że organ nie powinien odstępować od odebrania zeznań od K. P. pomija powyższe okoliczności, abstrahuje równocześnie od wymowy tych dokumentów, które mogą być traktowane jako potwierdzające pozostawanie przez pełnomocnika skarżących z wymienionym świadkiem w kontakcie umożliwiającym wyjaśnienie rzeczywistych powodów podjęcia przez niego opisanego zachowania (pismo z 21 czerwca 2017 r., w którym pełnomocnik skarżących informuje PINB, że świadek K. P. nie ma możliwości stawienia się na przesłuchanie w podanym terminie w związku z czynnościami podejmowanymi z jego udziałem w tym samym czasie w innym postępowaniu administracyjnym, k. 63 akt).

Wbrew odmiennemu stanowisku skarżących kasacyjnie, zagadnienie związane z wyjaśnieniem daty budowy spornego ogrodzenia nie mogło stanowić materii, której analiza powinna być kształtowana dyspozycją art. 81a § 1 k.p.a. Zastosowaniu w sprawie powyższej normy, tj. rozstrzygnięciu na korzyść inwestora wątpliwości sprzeciwiały się sporne interesy pozostałych stron, co stanowi warunek konieczny zastosowania ww. przepisu (art. 81a § 2 pkt 1 k.p.a.). Ponadto, co uznać należy za nie mniej istotne, materiał dowodowy nie uzasadniał przyjęcia, by w sprawie można było mówić o "niedających się usunąć wątpliwościach co do stanu faktycznego". Trafnie uznaje się, że reguła rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony dotyczy wyłącznie wątpliwości "pozostających", a zarazem "nierozstrzygalnych" (por. D. Gregorczyk, O rozstrzyganiu wątpliwości faktycznych na korzyść strony w art. 81a k.p.a., PPiA 2020, Tom 122, s. 315 i n.). Tymczasem, jak stwierdził DWINB i trafnie zaakceptował tę ocenę Sąd I instancji, rozbieżności odnoszące się do daty budowy ogrodzenia w sprawie powstały, niemniej po skonfrontowaniu wszystkich dowodów ze sobą mogły one zostać we właściwy sposób rozstrzygnięte.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.