Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2366/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Anna Wesołowska (spr.), Protokolant ref. staż. - Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 1. uchyla zaskarżoną decyzje; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Powiatu [...] kwotę 25 776 (dwadzieścia pięć tysięcy siedemset siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014, poz. 1115, ze zm., zwanej dalej "ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego"), po rozpatrzeniu wniosku Powiatu [...] (Skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, zakończonej decyzją Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r., Minister Finansów (Minister) utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję.

Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym :

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we [...] przeprowadził w Skarżącym powiecie postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, którego ustalenia zawarte zostały w wyniku kontroli z dnia [...] grudnia 2013 r. Z treści powyższego dokumentu wynika, że w ocenie kontrolujących zaistniały nieprawidłowości polegające na rozbieżnościach pomiędzy danymi wykazanymi w SIO przez kontrolowane placówki oświatowe a danymi wynikającymi z orzeczeń wydawanych przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, na skutek czego Skarżący otrzymał część oświatową subwencji ogólnej zawyżoną o kwotę [...] złotych.

W następstwem powyższego, pismem z dnia [...] maja 2014 r, Minister wszczął postępowanie w sprawie zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej.

Skarżący w piśmie z dnia [...]maja 2014 r. przedstawił obszerne wyjaśnienia podkreślając, że środki przyznane w ramach części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r. zostały wykorzystane w dobrej wierze, oraz wskazując, z jakich przyczyn nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w wyniku kontroli.

Pismo to przekazane zostało do Ministerstwa Edukacji Narodowej (dalej :"MEN"), które w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. ustosunkowało się do zastrzeżeń Skarżącego, uznając ich część za uzasadnione.

MEN wyjaśnił, że uczniom Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego przysługiwała waga P34, waga od P1 do P2a przysługiwała jedynie tym uczniom którzy posiadali orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

MEN wskazał następnie, że nawet jeżeli orzeczenia o potrzebie kształcenia nie były zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekającej działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 173, poz. 1072, zwane dalej :"Rozporządzeniem MEN z 18 września 2008 r."), w zakresie czasu na jaki były wydane, to jednak winny zostać uwzględnione o ile treść orzeczenia pozwala na określenie właściwego czasu pobytu w ośrodku.

MEN podkreślił, że poradnie psychologiczno-pedagogiczne są obowiązanie do stosowania określeń rodzajów niepełnosprawności wskazanych w przepisach. Zastosowanie innego określenia jest uchybieniem jednak jeżeli użyte określenie pozwala na określenie rodzaju niepełnosprawności to orzeczenie powinno zostać uwzględnione np. w razie wskazania "niedowidzenie" zamiast poprawnego określenia "słabe widzenie", "głuchota" zamiast poprawnego "niesłyszenie", "porażenie czterokończynowe", "mózgowe porażenie dziecięce" zamiast poprawnego określenia "niepełnosprawność ruchowa", "niepełnosprawność intelektualna" zamiast poprawnego określenia "upośledzenie umysłowe".

MEN uznał również prawidłowość orzeczeń dotyczących uczniów [...],[...],[...] oraz podkreślił, że stanowisko UKS w wielu przypadkach nie uwzględnia faktu rzeczywistej, zgodnej z potrzebami ucznia realizacji orzeczenia np. w przypadku ucznia [...]posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane na czas kształcenia w zasadniczej szkole zawodowej, który kształcił się w innymi typie szkoły ponadgimnazjalnej, tj w liceum ogólnokształcącym.

Podsumowując, w analizowanym piśmie wskazano, że Skarżący zawyżył część oświatową subwencji ogólnej o [...]uczniów, a kwota zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej wynosi [...] złotych.

Decyzją Ministra z dnia [...] grudnia 2014 r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Skarżący został zobowiązany do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2010 dla Powiatu [...] została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej, o [...]uczniów, liczby uczniów przeliczeniowych.

Skarżący w ustawowym terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzeni sprawy, zarzucają naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację i wynikające z niej niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w szczególności art. 7 K.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub, z ostrożności, o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne ustalenie kwoty przypadającej do zwrotu ze wskazaniem i wyjaśnieniem podstaw tego wyliczenia, w sposób uwzględniający prawidłowość zakwalifikowania uczniów i wychowanków do poszczególnych wag w oparciu o orzeczenia oraz z uwzględnieniem pozostałej dotyczącej tych uczniów/wychowanków dokumentacji.

W obszernym uzasadnieniu Skarżący podtrzymał wyjaśnienia zawarte uprzednio w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. .

Opisaną na wstępie decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w wyniku błędnych danych, wykazanych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2009r.:

1) w Gimnazjum przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w S., zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów ogółem i jednocześnie przeliczonych wagą P26, oraz zawyżono o 23 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2,

2) w Zasadniczej Szkole Zawodowej przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w S., zawyżono o 4 uczniów liczbę uczniów ogółem i jednocześnie przeliczonych wagami P7, Ps i P2 oraz zawyżono o 17 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P2,

3) w internacie przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w S., zawyżono o 5 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P34,

4) w Szkole Podstawowej wchodzącej w skład Niepublicznego Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. [...] przy Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w J., zawyżono o 9 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 z tego; 3 uczniów, którzy nie posiadali ważnych orzeczeń, o 1 ucznia, który powinien zostać przeliczony wagą P2, o 3 uczniów, którzy powinni zostać przeliczeni wagą Pa 1 o 2 uczniów, którzy powinni zostać przeliczeni wagą P4,

5) w Gimnazjum wchodzącym w skład Niepublicznego Specjalnego Ośrodka Szkolno- Wychowawczego im. [...] przy Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w J., zawyżono o 2 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 z tego: o 1 ucznia, który powinien zostać przeliczony wagą P3 i o 1 ucznia, który powinien zostać przeliczony wagą P4,

6) w Szkole Podstawowej (w klasie "0") wchodzącej w skład Zespołu Szkół Specjalnych przy Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w W., zawyżono o 4 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P36 z tego: o 2 uczniów, którzy powinni zostać przeliczeni wagą P28, o 1 ucznia, który nie posiadał orzeczenia i o 1 ucznia, który posiadał orzeczenie wydane po terminie,

7) w Szkole Podstawowej wchodzącej w skład Zespołu Szkół Specjalnych przy Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w W., zawyżono o 13 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 z tego: o 3 uczniów, którzy powinni zostać przeliczeni wagą P2, o 5 uczniów, którzy powinni zostać przeliczeni wagą P3, o 4 uczniów, którzy powinni zostać przeliczeni wagą P4 i o 1 ucznia, który posiadał orzeczenie wydane po terminie,

8) w Gimnazjum wchodzącym w skład Zespołu Szkół Specjalnych przy Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w W., zawyżono o 11 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 z tego: o 6 uczniów, którzy powinni zostać przeliczeni wagą P3, o 4 uczniów, którzy powinni zostać przeliczeni wagą P4 i o 1 ucznia, który posiadał orzeczenie wydane po terminie,

9) w Liceum Ogólnokształcącym wchodzącym w skład Zespołu Szkół Specjalnych przy Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w W., zawyżono o 3 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 (którzy powinni zostać przeliczeni wagą P3) oraz zawyżono o 2 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P3 (którzy powinni zostać przeliczeni wagą P2),

co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 425,6140 uczniów.

Minister wskazał, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010, o której Skarżący został powiadomiony w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r., została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej, o 425,6140 uczniów, liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 16.927.318,00 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 425,6140 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi [...]zł. Kwota [...]zł, stanowiąca różnicę między kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą Skarżący otrzymał na rok 2010, a kwotą ustaloną w wyniku wszczętego i przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, należało uznać za nienależną. Kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa.

Minister wyjaśnił następnie, że .zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004- r., Nr 256, poz. 2572, ze. zm., dalej ustawa o systemie oświaty), opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Stosownie do §1 ust. 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756, dalej : "Rozporządzenie z 22 grudnia 2009 r."), część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2010 była dzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, określonych w ustawie o systemie oświaty, według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia. Zgodnie z zapisami, zawartymi w tym załączniku, dla każdej jednostki samorządu terytorialnego będącej organem prowadzącym lub dotującym szkoły oraz placówki funkcjonujące w systemie oświaty, ustala się przeliczeniową liczbę uczniów w bazowym roku szkolnym, zgodnie z określonymi wagami.

Przy wagach, przyjętych do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, w tym m.in. P2, P3, P4, P5, P28, i P36, mogli być uwzględnieni uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, którzy według stanu na dzień 30 września 2009 r. posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na wskazaną w orzeczeniu niepełnosprawność. Zgodnie z w/w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, kształcenie specjalne organizowane jest na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych.

W związku z powyższym brak było podstaw do wykazania w systemie informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu dla Powiatu [...] części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, jako uczniów objętych kształceniem specjalnym, uczniów, którzy na dzień 30 września 2009 r. nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego bądź na skutek zakwalifikowania uczniów do wagi niewynikającej z posiadanego orzeczenia.

Inne dokumenty, dotyczące niepełnosprawności, np. orzeczenia o niepełnosprawności czy stopniu niepełnosprawności, które są wydawane m.in. przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn.zm.), jak również postanowienia sądów rodzinnych oraz skierowanie, wystawione przez starostę, dotyczące przyjęcia ucznia do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, nie są dokumentami potwierdzającymi potrzebę kształcenia specjalnego w systemie oświaty, ponieważ wydawane są do celów innych niż edukacyjne.

Kształcenie specjalne dzieci i młodzieży niepełnosprawnych było i jest organizowanie wyłącznie na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, właściwej ze względu na niepełnosprawność dziecka/ucznia.

Dlatego też działania szkoły lub placówki w zakresie organizacji kształcenia specjalnego, mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica (opiekuna prawnego) lub pełnoletniego ucznia, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdania szkoła lub placówka posiada ww. dokument, wydany zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami.

Tymczasem, w wyniku kontroli, przeprowadzonej w szkołach i placówkach, prowadzonych przez Skarżącą stwierdzono, że uczniowie bądź nie posiadają ważnych orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego bądź zostali zakwalifikowani do wagi, niewynikającej z posiadanego orzeczenia. Zweryfikowane podczas kontroli dokumenty w tym zakresie nie czyniły zadość obowiązującym w tym czasie regulacjom, zawartym w ustawie z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49, poz. 463 z późn.zm.).

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł do tutejszego sądu skargę w której rozstrzygnięciu organu drugiej instancji zarzucił :

1) rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie art. 6 k.p.a, art.7 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a., tj. naruszenie zasady legalności oraz przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym poprzez brak wskazania w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia decyzji co do jej istoty oraz brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, czego skutkiem było przyjęcie przez organ orzekający w sprawie, iż uczniowie wskazani w materiale dowodowym, który stanowiły : wyniki kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej we [...] z dnia [...].12.2013 r. oraz wyjaśnienia Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...].04.2014 r. i z dnia [...].11.2014 r. stanowiące podstawę rozstrzygnięcia i przywołane w decyzji, nie spełniali warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej (dalej: SIO), a tym samym do uwzględnienia przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej przy wagach dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację i wynikające z niej niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, polegające na niewłaściwym ustaleniu kwoty subwencji należnej za rok 2010, co miało decydujący wpływ na sposób ustalenia i wyliczenia kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej podlegającej zwrotowi, biorąc pod uwagę wskazania skarżącego braku podstaw do nieuznania, że uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej spełniali do tego warunki zawarte we wskazanych przepisach.

Z uwagi na powyższe uchybienia Skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania lub

2. uchylenie decyzji z dnia [...].12.2014 r. i ustalenie kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości uwzględniającej uznanie za prawidłowe zakwalifikowanie uczniów, w stosunku do których organ uznał niespełnienie warunków do zakwalifikowania przy wagach dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

3. zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów z tytułu zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący w pełni podtrzymał zastrzeżenia i wyjaśnienia wyrażane na wcześniejszym etapie postępowania, w tym w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. oraz w odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, to jest art. 107 § 3 w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że w toku całego postępowania administracyjnego Skarżący konsekwentnie podnosił te same zastrzeżenia odnośnie wyników kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we [...]. Zastrzeżenia te dotyczyły uznania, że zawyżenie części oświatowej subwencji ogólnej było wynikiem wykazania :

a. uczennic, które miały skierowane do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego, ale które nie zgłosiły się do niego celem podjęcia nauki,

b. uczennic Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego, które nie miały orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niedostosowanie społeczne,

c. uczniów, którzy legitymowali się orzeczeniami przed 30 września 2009 r. i po 30 września 2009 r., natomiast nie mieli ważnego orzeczenia na dzień 30 września 2009 r.,

d. uczniów, którzy mieli orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, z którego treści wynikało występowanie u nich co najmniej dwóch rodzajów niepełnosprawności, ale jedna z nich nie była sformułowana zgodnie z określeniem niepełnosprawności jednak określenia te nie odpowiadały określeniom ewentualnie zamieszczone były w uzasadnieniu orzeczenia,

e. uczniów, którzy mieli orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na inny etap edukacji (dwie uczennice, które miały orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego do czasu rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej, ale które z uwagi na brak miejsc w klasie 0 skierowane zostały do klasy 1),

f. ucznia, który miał ważne orzeczenie nr [...] z dnia [...].05.2003 r. o potrzebie kształcenia specjalnego na czas kształcenia w zasadniczej szkole zawodowej (uczeń [...]), jednak z uwagi na zły stan zdrowia ucznia oraz poruszanie się na wózku inwalidzkim nie został przyjęty do okolicznych szkół zawodowych z uwagi na bariery architektoniczne, jak również brak zgody lekarza medycyny pracy. Dodatkowo, w miejscowości zamieszkania ucznia nie kursował autobus niskopoziomowy. Okoliczności te spowodowały brak możliwości realizowania obowiązku nauki zgodnie z orzeczeniem - w zasadniczej szkole zawodowej.

Z treści pisma Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] listopada 2014 r. wynika, że część powyższych zastrzeżeń uznana została za zasadne. W szczególności MEN wskazał, że w przypadku w którym okres na jaki wydano zaświadczenie albo też rodzaj niepełnosprawności opisane zostały niezgodnie z przepisami, to jednak, jeżeli z treści takiego orzeczenia wynika okres na jaki zostało ono wydane, jak również można ustalić niepełnosprawność zgodnie z przepisami – wówczas orzeczenie takie należy uwzględnić.

Minister Edukacji Narodowej uznał również wprost w powołanych pismach, że brak jest podstaw do odmowy zaliczenia ucznia [...]do odpowiedniej wagi, szkole zawodowej ale w innej szkole ponadgimnazjalnej.

Sąd powyższe poglądy w pełni podziela.

Jednak zaskarżona decyzja sformułowana została w sposób, który nie pozwala na ustalenie, czy rzeczywiście, przy określaniu wysokości kwoty nienależnie pobranej części oświatowej subwencji ogólnej uwzględnione powyższe zastrzeżenia. Organy obu instancji ustalając wysokość kwoty do zwrotu przywołały kwotę wskazaną w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Jednak z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji nie wynika, czy ustalając wysokość powyższej kwoty rzeczywiście uwzględniono wszystkie uwagi MEN. Sąd podkreśla, że z decyzji nie wynika, czy organ rzeczywiście przeprowadził analizę orzeczeń zakwestionowanych w toku postępowania kontrolnego w sposób wskazany w piśmie MEN z [...] listopada 2014 r., to jest czy organ zbadał treść zakwestionowanych orzeczeń celem ustalenia rzeczywistego okresu na jaki zostały one wydane oraz czy ustalił, czy określenia niepełnosprawności wskazane w orzeczeniach mogą być uznane za określenia niepełnosprawności wynikające z przepisów prawa i w konsekwencji uzasadniające zaliczenie uczniów do poszczególnych wag-

Nie jest również jasne, czy uwzględnione zostało stanowisko MEN odnośnie ucznia [...]. Sąd podkreśla w tym miejscu, że MEN w swoim piśmie wskazywał, że stanowisko UKS w wielu przypadkach nie uwzględnia faktu rzeczywistej, zgodnie z potrzebami ucznia realizacji orzeczenia, podają jako przykład właśnie ucznia [...].

W decyzji organu drugiej instancji poprzestano na wyliczeniu, jakie ilości uczniów zostały uznane za zaliczone wadliwie do poszczególnych wag. Jednak ilości uczniów podane w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji nie pokrywają się z zastrzeżeniami organu kontroli, nie jest również jasne w jakim zakresie uwzględnione zostały przywołane wyżej poglądy Ministra Edukacji Narodowej, a jeżeli uwzględnione zostały one tylko w części, to których uczniów dotyczą i dlaczego.

Sąd podkreśla w tym miejscu, że powyższy sposób sformułowania decyzji przez organ drugiej instancji uniemożliwia kontrolę prawidłowości tej decyzji. Sąd nie jest bowiem w stanie ustalić, czy Minister zbadał treść zakwestionowanych orzeczeń z uwzględnieniem uwag MEN, które sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela.

W świetle powyższego - zdaniem Sądu - zaskarżona decyzja Ministra wydana została z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., które obligują organy administracji publicznej do podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Minister finansów naruszył ponadto art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz art. 107 § 3 k.p.a. nakazujący by uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu którym innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (dotyczący kwotowego wykazania do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r.) co stanowi samodzielną podstawę do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Tym samym uzasadnione jest stanowisko Skarżącego w zakresie wskazującym w skardze na wadliwości uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji, w tym na jej ogólnikowy charakter i nieodniesienie się do zarzutów Skarżącego.

Sąd nie podziela natomiast poglądów Skarżącego w tym zakresie, w jakim kwestionuje on konieczność legitymowania się przez danego ucznia orzeczeniem wydanym przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną o potrzebie kształcenia specjalnego ważnym na dzież 30 września 2009 r. celem możliwości zaliczenia go do danej wagi, a co za tym idzie, ustalenia przypadającej na niego części oświatowej subwencji ogólnej.

Algorytm określony w załączniku do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w 2010 r. przewiduje wagi P2, P3 i P4 dla uczniów posiadających orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej. Orzeczenia te określają zalecane formy kształcenia specjalnego. Jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w Systemie Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, stanowić mogły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego.

Tak więc we wszystkich tych sytuacjach, w których nawet przy podjęciu czynności opisanych w piśmie MEN z [...] listopada 2014 r. nie jest możliwe ustalenie, że dany uczeń posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, brak będzie podstaw do uznania, że możliwe było zaliczenie go do wagi wiążącej się z przyznaniem na niego części oświatowej subwencji ogólnej w wyższej kwocie.

Sąd nie podziela również argumentów Skarżącego, że część oświatowa subwencji ogólnej winna być wypłacona również na tych uczniów, którzy nie zgłosili się do placówek oświatowych według stanu na dzień30 września 2009 r. W ocenie sądu, przyznanie części oświatowej subwencji ogólnej wiąże się z finansowanie przez daną jednostkę samorządu terytorialnego kosztów ponoszonych w związku z pobytem ucznia w danej szkole. W sytuacji w której uczeń ten nie stawia się w danej placówce brak jest podstaw do uwzględnienia go przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej.

Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i przeprowadzi postępowanie w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ będzie miał na względzie obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, tj. po rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Analiza dowodów i wnioski z niej płynące powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które zgodnie z art. 107 § k.p.a. powinno wskazywać na podstawie jakich dowodów organ wydał rozstrzygnięcie oraz powody, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom nieuwzględnionym. Uzasadnienie decyzji powinno wyjaśniać, w sposób czytelny i możliwy do weryfikacji w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jaka jest wysokość dotacji otrzymanej nienależnie przez Skarżącego.

Uwzględniając stwierdzone naruszenie prawa Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku