Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 357/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.19 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1010
law: Ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych - tekst jedn.
article: art. 162 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit.c, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Asesor WSA - Michał Podsiadło, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi F. I.P.sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia ... lipca 2020 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz F. I.P. sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi F. I. P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako: Wnioskodawca, Skarżąca, Spółka) jest decyzja Ministra Rozwoju (dalej jako: Minister, Organ) z dnia 28 lipca 2020 r. o nr 220/DRI/2020 w sprawie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia nr ... z dnia ... marca 2000 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Pomorskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej w części dotyczącej terminu obowiązywania zezwolenia.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżąca w dniu ... marca 2000 r. uzyskała zezwolenie nr ... na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Zezwolenie to zostało udzielone do dnia ... listopada 2017 r.

Decyzją nr 7/IW/08 z dnia 14 stycznia 2008 r. Minister Gospodarki zmienił to zezwolenie w części odnoszącej się do rozszerzenia przedmiotu działalności.

Pismem z dnia 26 stycznia 2017 r. (uzupełnionym pismami z dnia 4 i 24 maja 2017 r.), pełnomocnik przedsiębiorcy zwrócił się do Ministra Rozwoju i Finansów, na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego , z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia ww. zezwolenia w części stanowiącej pkt I tego zezwolenia, zgodnie z którym zezwolenia udziela się do dnia 30 listopada 2017 r.

Decyzją z dnia 24 lipca 2017 r. o nr 178/DI/17 Minister Rozwoju i Finansów odmówił stwierdzenia wygaśnięcia ww. zezwolenia w części dotyczącej terminu jego obowiązywania.

W wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Przedsiębiorczości i Technologii, który na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Przedsiębiorczości i Technologii (Dz. U. 2018, poz. 93) kierował działem administracji rządowej - gospodarka, stwierdził, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji nr 178/DI/17 z dnia 24 lipca 2017 r. odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia ww. zezwolenia w części dotyczącej terminu jego obowiązywania. Wskazano, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierał żadnych informacji i argumentów, które mogłyby wpłynąć na zmianę decyzji. W ocenie organu rozstrzygnięcie, które zapadło w I instancji w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 26 stycznia 2017 r. było prawidłowe zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości.

Pełnomocnik Skarżącej złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii nr 76/DRI/18 z dnia 14 sierpnia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów nr 178/DI/17 z dnia 24 lipca 2017 r. odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia nr ... z dnia ... marca 2000 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Pomorskiej SSE, wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie ww. decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 197/19 uchylił ww. decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że organ powinien ustalić czy w zaistniałej, wskazanej przez stronę sytuacji prawnej miała miejsce bezprzedmiotowość decyzji w zakresie terminu końcowego jej obowiązywania, a następnie poddać ocenie przesłanki: interesu społecznego lub interesu strony.

Decyzją nr 220/DRI/2020 z dnia 28 lipca 2020 r. Minister Rozwoju odmówił stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia nr ... z dnia ... marca 2000 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej w części dotyczącej terminu jego obowiązywania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej który wydał decyzję, stwierdza jej wygaśnięcia w dwóch przypadkach. Pierwszym z nich jest sytuacja, w której decyzja stała się bezprzedmiotową, a przepis prawa nakazuje stwierdzenie jej wygaśnięcia. Drugi z przypadków ma miejsce, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony.

Organ wskazał, że prowadząc postępowanie zapoczątkowane wnioskiem z dnia 26 stycznia 2017 r. o wygaśnięcie zezwolenia w części, tj. w zakresie terminu obowiązywania zezwolenia, dokonał analizy pod kątem wystąpienia tych przesłanek. Pełnomocnik przedsiębiorcy jako podstawę prawną wygaśnięcia zezwolenia powoływał art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., argumentując, iż skoro nie obowiązują przepisy nakazujące wydawanie zezwoleń na czas oznaczony, to postanowienie zezwolenia o okresie jego obowiązywania jest bezprzedmiotowe. Organ po przeprowadzeniu postępowania ustalił, że w sprawie nie zaistniała bezprzedmiotowość zezwolenia w zakresie terminu jego obowiązywania. Przede wszystkim organ ustalił, iż brak jest bezprzedmiotowości, jak również brak jest przepisu szczególnego, który nakazywałby stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia. Ponadto, stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia nie leży również w interesie społecznym lub w interesie strony.

We wniosku z dnia 26 stycznia 2017 r. pełnomocnik przedsiębiorcy stwierdził, że podstawą wystąpienia z wnioskiem były trudności ekonomiczne przedsiębiorcy, w wyniku których przedsiębiorca nie był w stanie wykorzystać do dnia 30 listopada 2017 r. całości pomocy publicznej przyznanej mu na podstawie ww. zezwolenia.

W związku z powyższym organ zbadał, czy podniesione we wniosku okoliczności uzasadniają przyjęcie, że powstały nowe okoliczności faktyczne uniemożliwiające wykonanie wszystkich obowiązków określonych w zezwoleniu, które w konsekwencji sprawiają, że ww. zezwolenie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 kpa, a jeżeli tak, czy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.

Organ zaznaczył, że przedsiębiorca odpowiedzialny jest również za podejmowane przez siebie decyzje ekonomiczne dotyczące swojej firmy. Nie należą do szczególnych przypadków ani trudności finansowe podatnika, ani też rezygnacja z realizacji zaplanowanej inwestycji. Okoliczność, że podatnik nie zrealizował planowanej inwestycji, pomimo poniesienia w związku z nią określonych wydatków, mieści się w ramach ryzyka gospodarczego. Ryzyko takie, nierozerwalnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obciąża podmiot prowadzący tę działalność. Obejmuje ono nie tylko efekty samodzielnych decyzji tego podmiotu, ale też okoliczności nieprzewidziane. W interesie publicznym jest natomiast egzekwowanie właściwych należności, a nie rezygnacja z tego uprawnienia, czym skutkowałoby stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia. Organ musi bowiem brać pod uwagę interes ogólnospołeczny tak, by jego działanie nie doprowadziło do nierówności wobec ogółu przedsiębiorców. Uzyskanie zezwolenia jest w każdym przypadku wynikiem swobodnej decyzji przedsiębiorcy podejmowanej w celu otrzymania pomocy publicznej na podstawie zezwolenia.

Minister stwierdził, że w ramach niniejszego postępowania został również uwzględniony interes społeczny. Na gruncie przedmiotowej sprawy należy przyjąć, że interes społeczny winien być rozumiany jako interes pozostałych przedsiębiorców prowadzących działalność poza strefami ekonomicznymi na zasadach ogólnych. Zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej uprzywilejowuje jednego przedsiębiorcę względem innych, którzy mogą potencjalnie prowadzić taką samą działalność gospodarczą bez pomocy publicznej. Zmiana zezwolenia stanowiłaby jeszcze szersze uprzywilejowanie jednego przedsiębiorcy względem innych, którzy mogą potencjalnie prowadzić taką samą działalność gospodarczą bez pomocy publicznej. Zatem doszłoby do dodatkowego wsparcia przedsiębiorcy, który uprawniony byłby do korzystania z pomocy pomimo, iż faktycznie "inwestycja uzupełniająca" nosiłaby znamiona pomocy bezprawnie udzielonej. Oznaczałoby to w konsekwencji szczególne potraktowanie przedsiębiorcy. Kolejną kwestią, będącą pochodną dodatkowego uprzywilejowania przedsiębiorcy, jest aspekt konkurencji między przedsiębiorcami. Analiza skutków ewentualnego stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia w części dotyczącej terminu jego obowiązywania, w kontekście interesu społecznego rozumianego jako interes pozostałych przedsiębiorców działających poza strefami ekonomicznymi na zasadach ogólnych, prowadzi do konkluzji, iż ewentualna zgoda organu mogłaby negatywnie wpłynąć na konkurencję między przedsiębiorcami. W omawianym przypadku doszłoby do dodatkowego uprzywilejowywania przedsiębiorcy i możliwości zachwiania równowagi względem innych przedsiębiorców, którzy mogą prowadzić taką samą działalność bez żadnej formy wsparcia.

Na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 28 lipca 2020 r. o nr 220/DRI/2020 Skarżąca spółka - za pośrednictwem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii - złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości, jak też zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

1) art. 153 ppsa poprzez pominięcie każdego z poglądów prawnych istotnych dla sprawy wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 listopada 2019 roku sygn. VI SA/Wa 197/19:

(i) w zakresie przesłanki bezprzedmiotowości;

(ii) w zakresie oceny zmiany przepisów prawnych po 2000 roku;

(iii) w zakresie zapobiegania dyskryminacji podmiotów gospodarczych;

(iv) w zakresie zgodności z prawem unijnym;

(v) w zakresie przesłanki interesu społecznego oraz interesu strony;

(vi) w zakresie rzekomego zwiększenia kwoty pomocy publicznej;

2) art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez błędne uznanie, iż w stanie faktycznym sprawy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie;

3) art. 5 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 117 z 2000 r. poz. 1228 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 188, poz. 1840, z późn. zm.), jak również w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty wyrażane wcześniej w swoim rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Zaznaczenia także wymaga, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.; dalej ustawa o COVID-19), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Z uwagi na objęcie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydanie zarządzenia nr 39 z dnia 16 października 2020 r. przez Prezesa NSA oraz zarządzenia nr 21 z dnia 16 października 2020 r. przez Prezesa WSA w Warszawie o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w oparciu o ww. art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

W sprawie mają przede wszystkim zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 października 1994 roku o specjalnych strefach ekonomicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r, poz. 1010, z późn. zm.) dalej "ustawa o sse", ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 117, poz. 1228, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą z 2000 r. zmieniającą ustawę o sse", ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 188, poz. 1840, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą z 2003 r. o zmianie ustawy o sse" , jak również przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, z p. zm.; obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z p.zm.; dalej: K.p.a.).

Na wstępie jednakże należy przede wszystkim przypomnieć, że zaskarżona decyzja z dnia 28 lipca 2020 r. została wydana w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 197/19, który uchylił decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 14 sierpnia 2018 r. nr 76/DRI/18 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rozwoju i Finansów Nr 178/DI/17 z dnia 24 lipca 2017 r.

Organ odwoławczy był zatem związany - na mocy art. 153 p.p.s.a. - oceną prawną i wskazaniami zawartymi w tym wyroku Sądu.

Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Trzeba przy tym podkreślić, że uchybienie przez organ administracyjny przepisowi art. 153 p.p.s.a. powoduje konieczność - w razie złożenia na tej podstawie kolejnej skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu Minister Rozwoju w zaskarżonej decyzji nie wykonał wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2019 r., jak też naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego.

Spór w sprawie sprowadza się do problemu prawidłowości odmowy uwzględnienia wniosku złożonego w dniu 26 stycznia 2017 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa.

WSA w Warszawie w cyt. wyroku z dnia 6 listopada 2019 r. stwierdził, że po pierwsze, należało rozważyć, czy wskazany przez Spółkę w jej wniosku z dnia 26 stycznia 2017 r. - art. 162 ust. 1 pkt 1 kpa - jest trybem mającym w sprawie zastosowanie. Po drugie przesądzić, czy było możliwym zadośćuczynienie ww. wnioskowi strony i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej (Zezwolenie nr ... Zmienione decyzją Ministra Gospodarki nr ... z dnia ... stycznia 2008 r.), w zakresie terminu prowadzenia tej działalności, w zmienionej sytuacji prawnej, opisanej w treści wniosku.

Zdaniem orzekającego Sądu, na obydwa wyżej stawiane pytania należało odpowiedzieć twierdząco.

WSA wskazał, że - wbrew poglądowi organu - art. 19 ust 5 ustawy o sse zawierający podstawy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na gruncie tej ustawy, art. 162 ust. 1 pkt 1 kpa powinien stanowić każdorazowo podstawę decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji, a art. 19 ust. 5 sse zawiera przesłanki materialnoprawne, na gruncie omawianej ustawy. Tak więc podstawę stwierdzenia wygaśnięcia stanowi przepis art. 162 § 1 pkt 1 kpa, zaś zajście jednej z przesłanek wymienionych w ww. przepisie ustawy o sse nie jest niezbędne dla zastosowania wyżej wymienionego przepisu proceduralnego.

WSA stwierdził, że zgodnie z treścią art. 162 § 1 pkt 1 kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia - albo z mocy przepisu prawa, albo po ustaleniu, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Bezprzedmiotowość decyzji rozumiana jest jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie, a to z tego powodu, że przestanie istnieć podmiot, którego rozstrzygnięcie dotyczyło, bądź przestanie istnieć przedmiot rozstrzygnięcia, bądź też na skutek zmiany stanu faktycznego albo prawnego niemożliwe okaże się wykonanie decyzji.

WSA w cyt. wyroku wskazał, że podstawą uchylenia wydanych w sprawie decyzji była wadliwa wykładnia art. 162 ust. 1 pkt 1 kpa w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o sse, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Sąd stwierdził, że organ będzie aktualnie zobowiązany do ponownego rozstrzygnięcia wniosku strony z dnia 26 stycznia 2017 r. z uwzględnieniem wyrażonego w niniejszym wyroku stanowiska Sądu, wraz ze wskazanymi w nim poglądami doktryny i judykatury. Konieczne więc będzie rozważenie, czy w rozpoznawanej sprawie miała miejsce bezprzedmiotowość decyzji w zakresie terminu końcowego jej obowiązywania, a następnie poddanie ocenie przesłanki: interesu społecznego lub interesu strony. Organ uczyni to, mając na uwadze, że wystarczające jest zajście jednej z dwóch ostatnio wymienionych przesłanek. Zaznaczenia wymaga, iż nieprawidłowym jest ograniczenie tej części rozważań do stwierdzenia, iż zadośćuczynienie wnioskowi strony pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym, gdyż wystarczającym byłoby stwierdzenie jego zgodności z interesem strony.

W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Strony skarżącej, wskazujące przede wszystkim na naruszenie przez organ nakazu płynącego z treści art. 153 p.p.s.a.

Trzeba przy tym podkreślić, że problem wykładni art. 162 ust. 1 pkt 1 kpa w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o sse był już przedmiotem rozważania sądu administracyjnego, a tutejszy Sąd w pełni podziela stanowisko, zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 197/18 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).

WSA w cyt. wyroku dokonał wykładni i zastosowania art. 162 ust. 1 pkt 1 kpa w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o sse.

WSA stwierdził przy tym wyraźnie, że właśnie podstawą uchylenia wydanych w sprawie obydwu decyzji Ministra była wadliwa wykładnia art. 162 ust. 1 pkt 1 kpa w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o sse, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Sąd stwierdził, że organ będzie zobowiązany do ponownego rozstrzygnięcia wniosku strony z dnia 26 stycznia 2017 r. z uwzględnieniem wyrażonego w wyroku stanowiska Sądu, wraz ze wskazanymi w nim poglądami doktryny i judykatury.

Pogląd ten zaś sprowadzał się do stwierdzenia, że obowiązujący w dacie wydania przedmiotowego zezwolenia przepis art. 16 ust 9 ustawy o sse, który przewidywał wydawanie zezwoleń na czas oznaczony, został uchylony z dniem 1 stycznia 2001 r., na podstawie ustawy nowelizacyjnej z 16 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 117, poz. 1228, dalej: ustawa zmieniająca z 2000 r.). Zgodnie z art. 5 tej ustawy, w przypadku zezwoleń wydanych przed dniem 1 stycznia 2001 r. zachowane zostają prawa do zwolnień i preferencji w kształcie wynikającym z przepisów w brzmieniu dotychczasowym (tj. na dzień 31 grudnia 2000 r.). W dniu 1 maja 2004 r. (z wyjątkiem art. 6 i 11 oraz 2 i 10) weszła w życie ustawa z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 188, poz. 1840 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca z 2003 r.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 tejże ustawy, przedsiębiorcy, którzy uzyskali zezwolenie przed dniem 1 stycznia 2001 r. (a więc np. skarżąca Spółka), mogli wystąpić do właściwego ministra z wnioskiem o jego zmianę polegającą na zastosowaniu do tego przedsiębiorcy nowych przepisów. Spółka z takim wnioskiem wystąpiła. W przypadku skarżącej doszło więc do zmiany zezwolenia, czyli jego konwersji, na podstawie art. 6 ust. 1, 2 i 4 ustawy zmieniającej z 2003 r., przy czym zmiana ta nie obejmowała czasu obowiązywania zezwolenia.

W ocenie Sądu, istotną zmianą wynikającą z procesu dostosowywania norm ustawy o sse do przepisów unijnych, było wprowadzenie od 1 stycznia 2001 r. do ustawy sse art. 19 ust. 1, zgodnie z którym zezwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki została ustanowiona strefa. WSA wskazał przy tym, że brak jest oczywiście podstaw do uznania, aby wcześniej wydane zezwolenia czasowe przeradzały się z mocy prawa w zezwolenia wydane na czas obowiązywania strefy.

WSA jednakże stwierdził, że błędna jest interpretacja przepisów, prowadząca do nierównego traktowania beneficjentów, który z jednej strony otrzymują pomoc publiczną na jednakowych zasadach, podczas gdy z drugiej strony tylko niektórzy z nich mają możliwość jej efektywnego wykorzystania w pełnym okresie, na jaki została ustanowiona strefa, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o SSE. Oznacza to, że kierując się równością wobec prawa, które przewiduje termin obowiązywania specjalnych stref ekonomicznych do 31 grudnia 2026 r., wnioskowana zmiana zezwolenia spółki powinna nastąpić niejako automatycznie, zmierza bowiem do umożliwienia spółce działania na terenie specjalnej strefy ekonomicznej tak długo, jak pozostali beneficjenci, którym wydano zezwolenia po 1 stycznia 2001 r. i nie spowoduje zwiększenia przyznanej już spółce wysokości pomocy publicznej (WSA przywołał tu wyrok NSA z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt: II GSK 5295/16).

WSA w wyroku z 6 listopada 2019 r. wskazał nadto, że zgodnie z przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny linią orzecznictwa - bezzasadnym jest zrównanie przez organ pojęcia "zwiększenia pomocy publicznej" (która została już skarżącemu przedsiębiorcy z góry przyznana i na której wysokość sporna zmiana zezwolenia już nie wpłynie) z pojęciem "zwiększenia wykorzystania pomocy publicznej", która to okoliczność pozostaje poza zakresem przesłanek negatywnych zawartych we wspomnianym wyżej przepisie.

WSA zgodził się więc ze stanowiskiem, że zmiana terminu obowiązywania zezwolenia nie będzie skutkowała zwiększeniem pomocy publicznej, w rozumieniu art. 19 ust. 4 pkt 2 ustawy o sse, ponieważ pomoc publiczna zostaje przyznana przedsiębiorcy już w momencie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej (WSA przywołał tu m.in. wyroki NSA z dnia 1 marca 2018 r. sygn. akt: II GSK 5295/16; z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt: II GSK 3905/16).

W ocenie WSA konieczne więc będzie rozważenie przez organ, czy w rozpoznawanej sprawie miała miejsce bezprzedmiotowość decyzji w zakresie terminu końcowego jej obowiązywania, a następnie poddanie ocenie przesłanki: interesu społecznego lub interesu strony.

WSA podkreślił, że organ uczyni to, mając na uwadze, że wystarczające jest zajście jednej z dwóch ostatnio wymienionych przesłanek. WSA zaznaczył przy tym, iż nieprawidłowym jest ograniczenie tej części rozważań do stwierdzenia, iż zadośćuczynienie wnioskowi strony pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym, gdyż - jak wyżej wskazano - wystarczającym byłoby stwierdzenie jego zgodności z interesem strony.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że Minister w zaskarżonej decyzji dokonał błędnej wykładni art. 162 ust. 1 pkt 1 kpa w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o sse, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Minister naruszył też cyt. przepis art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydając zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c tej ustawy.

Rozpatrując sprawę ponownie Minister zastosuje wykładnię prawa, przyjętą przez orzekający w tej sprawie tut. Sąd oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrażony w wyroku z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 197/19 i ponownie rozpozna wniosek Spółki o stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzeni3e działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej.

Sąd nie uwzględnił wniosku Strony skarżącej o zobowiązanie w oparciu o art. 145a p.p.s.a. organu do wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia zezwolenia. Zgodnie z art. 145a § 1 powołanej ustawy, w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.

W powyższym przepisie ustawodawca nie daje żadnych wskazówek, co należy rozumieć przez okoliczności sprawy uzasadniające wydanie orzeczenia przewidzianego w § 1, pozostawiając tę kwestię do ustalenia sądowi orzekającemu w sprawie. Mając jednak na uwadze powody wprowadzenia art. 145a p.p.s.a. wskazane w uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (VII kadencja, druk sejmowy nr 1633 i 2539, s. 17-18), tj. zwiększenie efektywności i sprawności postępowania oraz konieczność zapewnienia skarżącemu szybszego uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można przyjąć, że rozważany warunek zostanie spełniony w sytuacji, kiedy okoliczności sprawy z dużym prawdopodobieństwem będą wskazywać, że w postępowaniu administracyjnym toczącym się po uchyleniu zaskarżonej decyzji (postanowienia), oceny i zalecenia sformułowane w orzeczeniu Sądu nie zostaną w należnym stopniu uwzględnione przez organ.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie takie okoliczności nie występują.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty (697 zł) obejmują: wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł), jak również zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).