Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 109/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału II Kinga Jezierska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2015r. sprawy ze skargi K.W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz radcy prawnego W.M. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku VAT.


UZASADNIENIE

K. W. skierowała w dniu 9 października 2014 r. – za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. – skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego, prowadzonego przez ten organ, które trwa 12 lat i dotyczy budynku położonego przy ul. H.. Wskazała, że w budynku tym mieści się jej własne mieszkanie (nr [...]) oraz, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 5 grudnia 2010 r. uznał ją za stronę postępowania administracyjnego.

Ponadto w treści skargi K. W. podała, m.in., że "Od dnia 27.11.2013 r do 10.12.2013 r. widoczne były wszystkie wady i usterki występujące w konstrukcji budynku, (po usunięciu starego styropianu ściana poprzeczna przy moim balkonie oraz dostęp pod metalowe osłony ścian dylatacyjnych S. [...]. Zwróciłam się o przeprowadzenie wizji do PINB w 4 pismach, ponieważ nie wykonano 50 lat żadnych napraw uszczelniających pomiędzy pionowymi ścianami dylatacyjnymi, tak było uzgodnione z p. A. PINB podczas rozmowy w obecności prowadzącego sprawę p. K. M.. W tych dniach wizja się nie odbyła. Skutki braku uszczelnienia są odczuwalne w moim mieszkaniu od 1990 roku w postaci pęknięć pomiędzy ścianami, nadmuchu zimnego powietrza do mieszkania, schłodzenia mieszkania, wilgoci, grzyba. W dniu 4.11.2014 r. PINB chce przeprowadzić ze [...] wizję w moim mieszkaniu zamiast wydać zarządcy budynku Decyzję o wykonaniu odkrywek dachu nad moja kuchnia i odkrywek w obrębie ścian dylatacyjnych gdzie nie wykonano uszczelnienia 50 lat i w konstrukcji budynku tkwi przyczyna a w moim mieszkaniu ujawniają się skutki."

W skardze K. W. stwierdziła również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ma zamiar umorzyć postępowanie na podstawie przedłożonych niezgodnych ze stanem faktycznym dokumentów i pism złożonych przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...].

Do skargi przedłożono 27 załączników w formie pism i zdjęć.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 5 listopada 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wniósł o oddalenie skargi z uwagi na bezzasadność zarzutów podniesionych przez skarżącą. Uzasadniając wniosek organ wyjaśnił, że prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. S., o czym zawiadomił strony pismem z dnia 19 listopada 2008 r.

Pierwotne rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło decyzją nr [...] z dnia [...] r., którą nakazano właścicielowi budynku usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu poprzez wykonanie określonych w decyzji robót budowlanych. W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2010 r., którym Sąd uchylił postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji [...], decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym została uchylona, a sprawą, przekazana do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta W..

W toku powtórnie rozpatrywanej sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] r. nakazano Spółdzielni Mieszkaniowej [...]: przeprowadzenie kontroli budynku przy ul. S. w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej stanu technicznego rzeczonego obiektu.

Biorąc pod uwagę, że obowiązek nie został wykonany, upomnieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB dla miasta W. wezwał Spółdzielnię do wykonania obowiązku określonego w ww. decyzji. Po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w upomnieniu, sprawa została skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego - w dniu [...] r. wystawiony został tytuł wykonawczy należności o charakterze niepieniężnym nr [...]. Jednocześnie, postanowieniem nr [...] z dn. [...] r. PINB dla miasta W. nałożył na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł. W odpowiedzi na powyższe złożono zarzut przeciwegzekucyjny i zażalenie na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB dla miasta W. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Po rozpatrzeniu zarzutu, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB dla miasta W. uznał ten środek zaskarżenia nieuzasadniony. Stanowisko w sprawie wniesionego zarzutu podzielił D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. postanowienie PINB nr [...] w mocy. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie DWINB nr [...].

W toku postępowania egzekucyjnego do PINB dla miasta W. wpłynęła dokumentacja techniczna, która zdaniem Spółdzielni stanowiła wykonanie obowiązku. Po przeanalizowaniu dokumentów organ nadzoru budowlanego ustalił jednak, że zawiera ona szereg braków i nieścisłości i dlatego nie może być uznana za spełniającą wymogi określone w decyzji PINB nr [...]. O brakach w dokumentacji zawiadamiano m.in. pismami z dnia 23 września 2013 r., 28 listopada 2013 r. i 20 stycznia 2014 r.

Ze względu na niewykonanie egzekwowanego obowiązku, przy jednoczesnym nieuiszczeniu wymaganej kwoty grzywny, w dniu [...] r. PINB dla miasta W. wystawił tytuł wykonawczy należności pieniężnych i wraz z odpowiednim wnioskiem skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...].

W wyniku podjętych czynności egzekucyjnych do PINB dla miasta W. wpłynęła dokumentacja techniczna, z wnioskiem o umorzenie grzywny w celu przymuszenia. Po przeanalizowaniu dokumentów ustalono, że egzekwowany obowiązek niepieniężny został wykonany - złożona dokumentacja techniczna jest kompletna. Ze względu na to, że egzekucja administracyjna odniosła skutek, pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r. PINB dla miasta W. zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie prowadzonego przez tamt. organ postępowania.

Z uwagi na upływ czasu jaki miał miejsce w związku z koniecznością prowadzenia egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji PINB nr [...], zaistniała konieczność przeprowadzenia ponownych oględzin budynku przy ul. S.. O wyznaczeniu oględzin PINB dla miasta W. zawiadomił pismem z dnia 3 września 2014 r. Ze względu na wniosek K. W. z dnia 25 września 2014 r., postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB dla miasta W. zmienił termin przeprowadzenia oględzin z dnia 29 września 2014 r. na dzień 4 listopada 2014 r. W związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. poinformowano strony, na podstawie art. 36 § 2 k.p.a., o terminie zakończenia przedmiotowego, postępowania administracyjnego. Po przeprowadzeniu czynności dowodowej, zostaną podjęte dalsze czynności w relacjonowanej sprawie.

Kolejną sprawą związaną z budynkiem przy ul. H. jaka była badana przez PINB dla miasta W. w wyniku interwencji K. W. była kwestia prowadzenia robót budowlanych związanych z dociepleniem budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S.. W dniu 28 listopada 2013 r. do inspektoratu wpłynęły bowiem 3 pisma K. W., które zakwalifikowano jako skargi nie pochodzące od strony. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. zawiadomił Skarżącą o braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z dociepleniem budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S.. Organ podkreślił, iż przedmiotowe zawiadomienie pomimo prawidłowego doręczenia na wskazany adres, nie zostało przez Skarżącą podjęte - wobec czego pozostawiono je w aktach sprawy (domniemanie doręczenia art. 44 kpa).

Ponadto PINB dla miasta W. wyjaśnił odnosząc się do zarzutów skargi, że w wyniku podjętych czynności kontrolnych jednoznacznie ustalono brak podstaw do interwencji organu nadzoru budowlanego w sprawie prowadzonych robót Po pierwsze przedmiotowe roboty prowadzono (wykonano) legalnie, na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...]r. – zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji polegającej na przebudowie otworów okiennych klatek schodowych wraz z ociepleniem ścian zewnętrznych wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. S.. Roboty wykonano pod nadzorem kierownika budowy mgr inż. [...] posiadającego stosowne uprawnienia budowlane, dokumentując ich przebieg w dzienniku budowy.

W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 9 stycznia 2014 r. organ nie stwierdził odspojeń, ubytków, ani innych widocznych w ocenie wizualnej wad w odniesieniu do docieplenia ścian zewnętrznych budynku (roboty zakończone, elewacja pomalowana). Ponadto inwestor przedłożył oświadczenie kierownika budowy mgr inż. [...], w treści którego ww. oświadczył, że "roboty obejmujące remont elewacji od strony podwórka przy ul. S. zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę nr [...] z dn. [...]r., w zakresie docieplenia 6 klatek schodowych od strony podwórka. Wykonane roboty obejmowały docieplenie ścian systemu Bolix. Przed dociepleniem występujące pęknięcia ścian zostały wyprawione i uzupełnione zaprawą cementowo-klejową. W miejscach braku dylatacji budynku w części stropodachu wykonano dylatacje pionowe, a pęknięcia poszyto. Po zakończonych robotach teren przyległy został uporządkowany. Przedłożono także protokół odbioru technicznego z dnia 17 grudnia 2013 r., z którego wynika, iż prace rozpoczęto 22 października 2013 r. a zakończono 10 grudnia 2013 r. W rzeczonym protokole nie stwierdzono żadnych usterek i wad wykonawczych.

Na okoliczność zmiany grubości docieplenia ścian podłużnych budynku przy ul. S. (z 14 cm do 12 cm) przedłożono opinię techniczną sporządzoną przez dr inż. [...]. We wnioskach końcowych autor opinii stwierdził po dociepleniu zewnętrznych ścian podłużnych omawianego budynku 12 cm styropianu, współczynnik przenikania ciepła dla tych ścian wynosi U = 0,27 W/m2K, różni się zatem tylko nieznacznie od wartości U = 0,26 W/m2K, wskazanej w projekcie. W konkluzji wskazano, iż docieplenie ścian omawianego budynku ze styropianu o gr. 12 cm spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż wartość współczynnika przenikania ciepła dla tych ścian wynosi po dociepleniu U= 0,27 W/m2K i jest mniejsza od wymaganej ww. rozporządzeniem wartości granicznej U= 0,3 W/m2K.

Organ wskazał, że w tym stanie, wbrew opinii skarżącej nie zachodziły podstawy do wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego, ponieważ nie stwierdzono w tym zakresie żadnych nieprawidłowości, o czym K. W. została powiadomiona, jak już wyżej zaznaczono, pismem z dnia 22 stycznia 2014 r.

Z odpowiedzi na skargę wynika również, że niezależnie od powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. rozpoznawał wnioski K. W. o udzielenie informacji publicznej. Stanowisko w sprawie wniosków organ zajął w pismach z dnia 24 września 2014 r., w jednym zawiadomiono m.in. że żądane przez Wnioskodawczynię dokumenty nie stanowią informacji publicznej, natomiast w drugim przekazano kopię protokołu kontroli z dnia nr [...]. W odpowiedzi na kolejne wnioski z dnia 25 września 2014 r. oraz z dnia 16 października 2014 r., które były w istocie powtórzeniem poprzednich żądań, tut. organ wystosował pismo (odpowiednio) z dnia 9 października 2014 r. i 31 października 2014 r., ponownie informując o zajętym stanowisku.

W odpowiedzi na skargę organ podał również, że K. W. korzystała z prawa złożenia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB dla miasta W.. Po rozpatrzeniu skargi i zapoznaniu się z materiałem dowodowym, pismem z dnia 29 lipca 2014 r., 17 września 2014 r. oraz 29 października 2014 r., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie potwierdził słuszności zarzutów skarżącej.

Ponadto K. W. złożyła również skargi do posłanki [...] oraz Rzecznika Praw Obywatelskich, na które organ odpowiedział pismami z dnia 28 października 2014 r.

W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w sprawie podejmowane są właściwe działania zgodnie z przepisami prawa, w odpowiednich terminach administracyjnych. Organ zwrócił uwagę, że wobec braku wykonania obowiązku przez zobowiązanego do przedstawienia dokumentacji, był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, które było skuteczne, gdyż doprowadziło do wykonania obowiązku. Po otrzymaniu dokumentacji, organ nadal prowadzi postępowanie administracyjne zgodnie z przepisami, rozpatrując całokształt materiału dowodowego, i rozpatrując kolejne wnioski K. W.. Zdaniem organu postępowanie to ulega również wydłużeniu na wniosek samej skarżącej, która zwróciła się o przesunięcie terminu oględzin, który został uwzględniony. W ocenie organu, nie sposób nie odnieść wrażenia, iż K. W. w przedmiotowej skardze, nie tyle skarży się na przewlekłość bądź bezczynność organu, co kwestionuje merytorycznie stanowisko, które nie zostało jeszcze zajęte w formie decyzji administracyjnej oraz na sposób prowadzenia postępowania administracyjnego, tj.: brak nakazania dokonania odkrywek w przedmiotowym budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wskazał przy tym, że na obecnym etapie postępowania brak jest podstawy prawnej umożliwiającej nałożenie wnioskowanego obowiązku, co zostanie skarżącej wyjaśnione w formie pisemnej w odpowiednim trybie administracyjnym.

W dniu 17 listopada 2014 r. Sąd skierował do skarżącej i organu wezwania do doręczenia w terminie 7 dni oświadczenia, czy przed wniesieniem skargi do Sądu skarżąca złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia.

Odpowiadając na wezwanie Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 20 listopada 2014 r. podał, że K. W. korzystała z tego uprawnienia, ale D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się z materiałami sprawy w pismach z dnia: 29 lipca 2014 r., 17 września 2014 r. oraz 29 października 2014 r. nie uwzględnił zarzutów skarżącej.

Natomiast K. W. w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 17 listopada 2014 r. doręczonym Sądowi w dniu 27 listopada 2014 r. wyjaśniła, że przed wniesieniem skargi do Sądu składała skargi i zażalenia do organu wyższego stopnia na dowód czego przedłożyła 7 pism, oznaczonych jako skargi, zażalenia, wniosek i zawiadomienie oraz 20 załączników pisemnych.

W toku postępowania sądowego referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r., wydanym po rozpoznaniu wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Po uzyskaniu prawomocności odpis postanowienia został w dniu 9 stycznia 2015 r. skierowany do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu, który pismem z dnia 19 stycznia 2015 r. (doręczonym Sądowi w dniu 26 stycznia 2015 r.) poinformował o wyznaczeniu w tej sprawie pełnomocnikiem dla K. W. radcy prawnego W. M..

W dniu 5 marca 2015 r. do akt sprawy złożone zostało pismo skarżącej w dniu 3 grudnia 2014 r., w którym wniosła o zasądzenie kosztów postępowania oraz o nakazanie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wydania decyzji, "Zarządcy budynku SM [...] wykonania 3 odkrywek w konstrukcji budynku, jedna nad kuchnią, dwie z obu stron pod osłonami pionowymi ścian dylatacyjnych i przeprowadzenie dowodu z odkrywek w obecności stron postępowania". Pismo zawiera 8 załączników.

Ponadto w dniu 10 marca 2015 r. doręczone zostało Sądowi pismo pełnomocnika skarżącej, zawierające wniosek o:

1) stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w sprawie o sygn. akt. ...;

2) zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. do dokonania, w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy, czynności polegającej na kontroli (oględziny budynku) stanu technicznego budynku przy ul. S., zwłaszcza w obrębie lokalu nr [...] przy ul. S., po uprzednim nakazaniu Spółdzielni Mieszkaniowej dokonania odkrywek w obrębie dylatacji pionowej pomiędzy ścianami poprzecznymi budynku przy ul. S. oraz w obrębie stropodachu nad lokalem przy ul. S. [...].

3) wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta W. grzywny w kwocie 4.000,00 złotych.

Do pisma załączono 3 wydruki zdjęciowe, które – jak wyjaśniono w treści pisma – obrazują nie usunięte wady techniczne budynku, które zostały tylko pokryte ociepleniem zewnętrznym.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 12 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że popiera skargę oraz, że dotyczy ona przewlekłości postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W..

Pełnomocnik organu wniosła o oddalenie skargi i dodatkowo podała, że w dniu 4 listopada 2014 r. odbyła się wizja na przedmiotowej nieruchomości, po której skierowano do stron zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 i art. 81 kpa. Skarżąca skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i przedłożyła dodatkowe materiały, w tym dotyczące badania termowizyjnego własnego mieszkania. Następne zawiadomienie w tym trybie było skierowane do stron w dniu 27 stycznia 2015 r. i poprzedzone zawiadomieniem w trybie art. 36 kpa ze względu na konieczność uzupełnienia materiałów dowodowych przedłożonych przez K. W.. Decyzja została wydana w dniu 17 lutego 2015 r. i doręczona skarżącej. Podstawą prawną tej decyzji jest przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane i orzeka ona o obowiązkach spółdzielni. Ponadto pełnomocnik organu złożyła do akt sądowych teczkę uzupełniających akt administracyjnych dotyczących postępowania prowadzonego po złożeniu odpowiedzi na skargę.

Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nieprawidłowości w przedmiotowym budynku wynikają z jego wad technicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po zakończeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012 r. nr 270) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej powyżej ustawy a więc między innymi w sprawach w których wydawane są decyzje administracyjne.

Należy też wskazać, że w myśl art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. powoływanej ustawy).

Przedmiotem dokonywanej w tej sprawie przez Sąd oceny był przebieg postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. H., o którego wszczęciu organ zawiadomił strony pismem z dnia 19 listopada 2008 r. Pierwsze rozstrzygnięcie w tej sprawie podjęte zostało przez powiatowy organ nadzoru budowlanego w dniu [...] r. (decyzja Nr [...]) i nakazano nim właścicielowi budynku usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu poprzez wykonanie określonych w decyzji robót budowlanych. Decyzja ta została uchylona przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego – z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta W. – decyzją wydaną po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowienia wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzającego niedopuszczalność odwołania K. W. od decyzji z dnia [...] r. (Nr [...]) powyżej opisanej. Kontynuując postępowanie w sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej [...] przeprowadzenie kontroli budynku przy ul. H. w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej stanu technicznego tego budynku.

Wobec niewykonania dobrowolnie orzeczonego obowiązku przez Spółdzielnię, organ nadzoru budowlanego działający jako wierzyciel podjął czynności zmierzające do jego przymusowego wyegzekwowania i przeprowadził skutecznie procedurę egzekucyjną mimo wykorzystywania w jej toku przez zobowiązaną spółdzielnię dozwolonych środków prawnych dla kwestionowania legalności działań organu egzekucyjnego.

W uznaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie konieczne jest wyjaśnienie istoty pojęcia przewlekłości postępowania, sposobu jego funkcjonowania i rozumienia w praktyce orzeczniczej.

Sąd w składzie rozpoznającym skargę przyjął, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ wprawdzie nie pozostaje w bezczynności, ale postępowanie prowadzone jest zbyt długo bez uzasadnionych względów, na przykład z powodu podejmowania czynności w znacznych odstępach czasu lub nadmiernego i bezzasadnego korzystania przez organ z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, bądź wyznaczenia zbyt długiego terminu zakończenia postępowania, niewynikającego z toku postępowania i konieczności dokonywania potrzebnych do zakończenia sprawy czynności procesowych. Innymi słowy, o przewlekłości postępowania przed organem administracji można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony.

Korzystając z dorobku doktryny wskazać należy, że przez przewlekłe prowadzenie postępowania rozumieć należy sytuację gdy postępowanie prowadzone jest w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, lub poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tamo Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012 str. 44), ewentualnie przez mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2011, s. 238). Przewlekłość obejmuje zatem opieszałe, niesprawne, nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak też nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Sąd dokonuje oceny skargi na przewlekłe postępowanie na dzień zamknięcia rozprawy, biorąc pod uwagę czynności procesowe dokonane w toku postępowania, analizując fakty i okoliczności zależne od działania organu i jego pracowników oraz przerwy w postępowaniu wynikające z zaniechania organu lub innych uczestników postępowania.

Podobnie przewlekłość postępowania zdefiniował Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (postanowienie z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Można więc przyjąć, że przewlekłe prowadzenie postępowania zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie można organowi administracji skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia czy nawet zarzut mnożenia przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13, Orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się też, że za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70).

W tym kontekście należy też wyjaśnić, że zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Po myśli art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ustawodawca, regulując omawianą kwestię i dyscyplinując organy administracji publicznej poprzez określenie terminów załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej, postanowił jednak, że do terminów wskazanych w art. 35 kpa i w przepisach szczególnych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Natomiast zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W ocenie Sądu doręczone wraz z odpowiedzią na skargę akta administracyjne uprawniają do stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nie ma cech przewlekłości. Sąd nie dopatrzył się także w postępowaniu organu czynności pozornych, nie zmierzających do załatwienia sprawy.

Reasumując należy powiedzieć, że sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę dokonał oceny przebiegu postępowania przed organem administracji publicznej i stwierdził, że czynności podejmowane przez organ zmierzały bezpośrednio do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Dowody, które organ przeprowadził były uzasadnione potrzebami postępowania. Nie sposób również uznać, aby organ działał bez należytej staranności, czy też aby podejmował czynności (w tym dowodowe) pozbawione dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Nie można też skutecznie zarzucić organowi mnożenia czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Zdaniem sądu, czynności organu były prawidłowe i w tym zakresie nie można stwierdzić, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone w sposób przewlekły.

Dodatkowo należy wskazać, że zarzuty co do trafności samej, wydanej przez organ decyzji nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu i mogą ewentualnie, odnieść skutek w postępowaniu instancyjnym.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi – stosownie do przepisu art. 151 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku uzasadnione jest treścią art. 250 powołanej powyżej ustawy.

Niezależnie od przedstawionych powyżej motywów wyroku Sąd uznał za właściwe zwrócić uwagę, że uwzględniając normy kompetencyjne i zadaniowe organów nadzoru budowlanego oraz regulację zawartą w ustawie – Prawo budowlane – nie należy wymagać od organu nadzoru budowlanego korygowania wad konstrukcyjnych budynku, istniejących od jego powstania. Skoro skarżąca od wielu lat ma świadomość ponoszenia uciążliwych konsekwencji wadliwego wykonania budynku, to dla zniesienia tego stanu właściwe było wykorzystanie instrumentów prawa cywilnego.