Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1227/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 33 pkt 1-10, art. 34 par. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 38 par. 1 pkt 1, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, asesor WSA Piotr Dębkowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego A.O. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie należności głównej 205.758,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego Zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W.

Skarżący pismem z dnia 25 stycznia 2019 r. reprezentowany przez adwokata złożył - na podstawie art. 33 § 1 pkt 2, pkt 7 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2019, poz. 1438 z późn. zm., dalej "u.p.e.a.") - zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji.

Organ egzekucyjny pismem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] wezwał pełnomocnika Strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie oryginału bądź urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym.

W odpowiedzi przesłano kserokopie pełnomocnictwa szczegółowego uwierzytelnioną jedynie na pierwszej stronie, na której brak jest wskazania danych pełnomocnika oraz zakresu udzielonego pełnomocnictwa. Druga strona, na której znajdują się wszystkie wyżej wymienione informacje została dopięta jako druga kartka bez jej uwierzytelnienia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w związku ze złożonymi zarzutami postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...] stycznia 2019 r. nr [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zarzutów jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że pełnomocnik nie usunął braków formalnych wniesionych zarzutów ponieważ w nadesłanej kserokopii pełnomocnictwa została uwierzytelniona tylko jego pierwsza strona przez co pełnomocnictwo nie spełnia wymogów art. 33 § 3 k.p.a. Zdaniem organu egzekucyjnego zarzuty wniesione zostały przez osobę niebędącą stroną.

Skarżący w zażaleniu z dnia 13 grudnia 2019 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu z dnia z dnia [...] listopada 2019 r. zarzucił mu naruszenie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018, poz. 2096 z późn.zm., dalej "k.p.a."), art. 61 a k.p.a. oraz art. 33 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że uwierzytelnienie tylko pierwszej strony pełnomocnictwa szczegółowego, bez uwierzytelnienia drugiej strony nie spełnia wymogów formalnych, co doprowadziło do umorzenia postępowania.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone do majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r.nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18, art. 33 § 1 pkt 2, pkt 7 i pkt 10, art. 34 § 5 u.p.e.a. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie zarzutów. Wskazał, że organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji. Jego zdaniem, z uwagi na to, iż skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie, to zakończyło się w ten sposób postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela domagającego się prowadzenia egzekucji. Tym samym przestał istnieć przedmiot, tj. egzekucja prowadzona w ramach umorzonego postępowania, do którego odnosiły się wniesione zarzuty. W braku egzekucji, do której odnosiły się zgłoszone przez skarżącego zarzuty, nie można było ani załatwić sprawy zgodnie z żądaniami strony, ani też wydać zaskarżonego postanowienia.

Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zakwestionowała postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2020 r., zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, w sposób istotny wywierające wpływ na treść skarżonego postanowienia, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia;

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 105 § 1 k.p.a., art. 61a k.p.a., art. 33 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że uwierzytelnienie tylko pierwszej strony pełnomocnictwa szczególnego, bez uwierzytelnienia drugiej strony nie spełnia wymogów formalnych, co doprowadziło do umorzenia postępowania, podczas gdy wzór pełnomocnictwa szczególnego określony w załączniku do Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzorów pełnomocnictwa, pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw jednoznacznie zawiera tylko jedną rubrykę służącą do uwierzytelnienia - na pierwszej stronie, na drugiej stronie nawet nie ma odpowiedniej rubryki, przy czym żadne przepisy postępowania administracyjnego nie zobowiązują do uwierzytelnienia również na drugiej stronie;

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należy oddalić.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do zakwestionowania przez Skarżącego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniesionych zarzutów za bezprzedmiotowe.

Zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a., stanowią podstawowy środek ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji w ramach danego postępowania egzekucyjnego. Zgłaszane są one organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności, bądź też niedopuszczalności zarzutów. Postępowanie polegające na rozpatrzeniu zarzutów i zajęciu stanowiska co do ich zasadności ma prowadzić do merytorycznego załatwienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sąd w pełni podziela pogląd NSA zawarty w wyroku z dnia 28 maja 2014 r. (sygn. akt II FSK 1607/12), że skoro postępowanie egzekucyjne, w ramach którego prowadzona jest dana egzekucja, wszczęta na podstawie danego tytułu wykonawczego, zostało umorzone, to postępowanie w przedmiocie zarzutów na ową egzekucję, staje się bezprzedmiotowe. Znika bowiem przyczyna, dla której organ egzekucyjny zobowiązany byłby do zbadania, czy prowadzona egzekucja jest niezasadna ze względu na trafność zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w oparciu o art. 33 pkt 1-10 u.p.e.a. Wraz z umorzeniem postępowania egzekucyjnego, automatycznie i jednocześnie zostaje umorzona egzekucja prowadzona w ramach tego postępowania, zatem rozpoznanie ww. zarzutów wniesionych przez zobowiązanego, a zmierzających do umorzenia postępowania egzekucyjnego lub zastosowania mniej uciążliwego środka (art. 34 § 4 u.p.e.a.) staje się bezprzedmiotowe i organ administracyjny może umorzyć postępowanie w sprawie tych zarzutów, sięgając po normę zawartą w art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. (zob. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1056/16).

W rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącego zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2020 r., a więc w trakcie toczącego się przed organem odwoławczym postępowaniem zainicjowanym zażaleniem z dnia 13 grudnia 2019r. Zakończyło się zatem w ten sposób postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela domagającego się prowadzenia egzekucji, a tym samym przestał istnieć przedmiot, tj. egzekucja prowadzona w ramach umorzonego postępowania, do którego odnosiły się wniesione zarzuty.

Na mocy art. 38 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Będzie to miało miejsce, gdy w wyniku rozpoznania sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Utrzymanie w mocy decyzji oznacza utrzymanie jej koniecznego elementu jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu - osnowie decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. O ile może mieć miejsce wydanie decyzja bez uzasadnienia, np. decyzja wydana zgodnie z żądaniem strony, to nie może być decyzji bez rozstrzygnięcia. W razie gdy organ utrzymuje w mocy decyzję I instancji należy uznać, iż w szczególności utrzymał w mocy jej rozstrzygnięcie, a nie uzasadnienie.

W ocenie Sądu, w dacie wydania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (tj. w dniu [...] marca 2020 r.) niemożliwe było podjęcie innego rozstrzygnięcia, niż utrzymanie w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie zarzutów. Chociaż kwestia prawidłowości uzupełnienia przez pełnomocnika braków formalnych zarzutów poprzez nieuwierzytelnienie w nadesłanej kopii pełnomocnictwa również drugiej jego strony pozostała nierozstrzygnięta przez organ drugiej instancji, to organ ten trafnie wskazał, że "w sytuacji braku egzekucji, do której odnosiły się zgłoszone przez Skarżącego zarzuty (...) brak było przedmiotu, w odniesieniu do którego należałoby badać merytorycznie kwestie objęte zarzutami". Nie mogły zaistnieć postulowane przez Skarżącego rozpoznania zażalenia na postanowienie z dnia [...] listopada 2019 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o umorzeniu postępowania w sprawie zarzutów jako bezprzedmiotowego z uwagi na to, że brak było już spornego postępowania egzekucyjnego, którego mogły dotyczyć zarzuty.

Wobec braku postępowania egzekucyjnego niewskazane jest eliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, jeśli w sprawie nie może być wydane rozstrzygnięcie o innej, niż miało miejsce, treści.

Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, "p.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji.