Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 264/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1998 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Gminy L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Miasta L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego działki nr ewid. [...] obręb [...] o pow. [...] m², położonej w L. przy ul. [...], stanowiącej własność spadkobierców A. i F. S. i odmawiającej udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego działki nr ewid. [...] obręb [...] o pow. [...] m², położonej w L. przy ul. [...], stanowiącej własność spadkobierców A. i F. S. i odmówił udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, działka nr ew. [...] objęta została inwestycją budowy [...] budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz urządzeń związanych z tymi obiektami; na działce tej projektowane są częściowo [...] budynki wielorodzinne.

Wnioskiem z dnia 23 grudnia 1997 r. Zarząd Gminy L. wystąpił o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, udzielenie zezwolenia na niezwłoczne jej zajęcie oraz oraz ustalenie kuratora dla nieustalonych spadkobierców małżonków A. i F. S.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) wywłaszczenie może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Cele publiczne określone zostały w art. 6 ustawy, w ramach tego przepisu ustawodawca nie przewiduje wywłaszczenia nieruchomości pod zabudowę wielorodzinną, gdyż budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne nie stanowi celu publicznego, a zatem, zdaniem organu, nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Odnośnie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ stwierdził, że zgodnie z art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami musi ono być poprzedzone wydaniem decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości na cel publiczny. Ponieważ cel, dla którego wnioskowane jest wywłaszczenie nie stanowi celu publicznego, a zatem nie może być wydana decyzja o wywłaszczeniu, to nie zachodzą przesłanki wydania zezwolenia na zajęcie terenu jak również ustalenia kuratora dla nieustalonych spadkobierców małżonków A. i F. S.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że Zarząd Miasta L. wnioskiem z dnia 23 grudnia 1997 r. wystąpił o wywłaszczenie przedmiotowej działki pod budownictwo wielorodzinne, udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz ustalenie kuratora dla nieustalonych spadkobierców małżonków A. i F. S. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ww. ustawy, wywłaszczenie nieruchomości może nastąpić, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy; cele publiczne określone zostały w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Realizacja przez gminę budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego nie jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem nie może nastąpić wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości dla realizacji budownictwa mieszkaniowego, tym samym nie może być udzielone zezwolenie na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości w trybie art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro nie ma przesłanek do wywłaszczenia.

Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1998 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina L.; zarzucając naruszenie art. 6 pkt 2 i 3 i art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 kpa - wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej decyzji, oraz o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Strona skarżąca podniosła, że Wojewoda przyjął, że wniosek o wywłaszczenie dotyczy gruntów pod budownictwo mieszkaniowe, pomimo że w uzasadnieniu wniosku wskazano, że wywłaszczenie nieruchomości niezbędne jest do wykonania uzbrojenia terenu i przeprowadzenia przez nieruchomość przyłączy gazu, kanalizacji i wody do jednego z projektowanych budynków kubaturowych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. akt IV SA 1651/98 zawiesił postępowanie sądowe, z uwagi na śmierć strony – M. C.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r. odmawiającą wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego działki nr ewid. [...] obręb [...] o pow. [...] m², położonej w L. przy ul. [...], stanowiącej własność spadkobierców A. i F. S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA 1651/98 podjął zawieszone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. akt IV SA 1651/98 postępowanie sądowe w sprawie.

Skarga jest zasadna, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca decyzja – jest nieważna.

Z akt sprawy wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2001 r. zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć strony – M. C.

Z postanowienia Sądu Rejonowego w L. o stwierdzeniu nabycia spadku po M. C. znajdującego się w aktach sprawy sygn. akt I SA/Wa 1651/98, k. 69 wynika, że M. C. zmarła dnia [...] lipca 1981 r., a zatem zarówno decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998 r. jak również decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1998 r., skierowane do M. C. - skierowane zostały do osoby nieżyjącej .

Prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (tak Małgorzata Stahl - glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r. II SA 261/83 OSPiKA 1984, Z. 5, poz. 108).

Skład orzekający podziela ten pogląd w zupełności.

Z powyższego względu należało uznać, że decyzje obu organów orzekających w sprawie rażąco naruszyły prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.