Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 485/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi O. [...] I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz O. [...] I. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także "Sądu") decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej także "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez O.I. - obywatela [...] (dalej także "skarżący", "wnioskodawca" albo "cudzoziemiec"), od decyzji Wojewody [...] (dalej także "Wojewody") z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał decyzję Wojewody w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Szefa Urzędu zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., przedstawia się następująco:

1. W dniu 23 września 2015 r. skarżący wniósł do Wojewody o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwagi na fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską, panią E.I. (dalej "małżonka/żona skarżącego" albo "obywatelka polska").

2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Wojewoda odmówił udzielenia skarżącemu żądanego zezwolenia, uznając iż związek małżeński z obywatelką polską skarżący zwarł w celu obejścia ustawy.

3. Pismem z dnia 19 lipca 2016 r. skarżący wniósł do Szefa Urzędu odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2016 r.

III. Utrzymując w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2016 r., Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Stosownie do 98 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy udziela się na okres niezbędny do realizacji celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie dłuższy jednak niż 3 lata.

Jak stanowi art. 169 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 158 ust. 1 pkt 1 lub art. 159 ust. 3 pkt 1, organ, który prowadzi to postępowanie, ustala, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy.

W postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, w szczególności ustala się, czy okoliczności sprawy wskazują na to, że:

1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynikało to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub danej grupie społecznej;

2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa;

3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie lub nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego;

4) małżonkowie nie spotkali się przed zawarciem małżeństwa;

5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga;

6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności ich dotyczących;

7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już pozorne małżeństwa (art. 169 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach).

Zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiąc.

Zgodnie z art. 165 ust. 1 w/w. ustawy, poza przypadkami o których mowa w art. 100 ust.1 pkt 1-5, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy:

1) dla członka rodziny - obywatela Rzeczypospolitej Polskiej - w przypadku cudzoziemca pozostającego w związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej lub

2) w celu połączenia się z rodziną - w przypadku cudzoziemca pozostającego - w związku małżeńskim z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1

- gdy związek małżeński został zawarty w celu obejścia ustawy.

2. Pan O.I. w dniu 23.09.2015 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy, wskazując jako cel pobytu: "pobyt z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej", a jako członkowie rodziny cudzoziemca zamieszkujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: " E.I., ur. [...]1961 r. — stopień pokrewieństwa — żona".

Cudzoziemiec w dniu 12.09.2015 r. przed urzędnikiem Stanu Cywilnego w P. zawarł związek małżeński z obywatelką polską - panią E.S. (obecnie I.).

3. W trakcie postępowania, funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] na wniosek organu I instancji przeprowadzili w dniu 10.11.2015 r. wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania cudzoziemca i w/w, obywatelki polskiej, tj. w miejscowości S., przy ul. [...]. Rozmowa została przeprowadzono z panią E.S. (obecnie I.), która oświadczyła, że ze swoim małżonkiem poznała się w trakcie pobytu w N. w mieście L., gdzie przebywała na wyjeździe służbowym z firmy [...]. Od tamtego czasu, do momentu przyjazdu cudzoziemca do Polski, utrzymywali oni ze sobą kontakt internetowy, m. in. przez Skype. Z powyższego wywiadu środowiskowego wynika, że małżonkowie porozumiewają się w języku angielskim. Ślub zawarli w Urzędzie Stanu Cywilnego w P. Na uroczystości ze strony pani S. byli obecni siostra oraz kolega z pracy, którzy byli świadkami. Rozmówczyni ma córkę, która przebywa w L. Małżonkowie nie mają wspólnych dzieci. Budynek, w którym zamieszkują małżonkowie to gajówka, która jest własnością pani S. Funkcjonariusze Placówki SG w [...] przeprowadzili rozmowę z jednym z mieszkańców w/w. miejscowości, który stwierdził, że w budynku przy ulicy [...] mieszka pani S. wraz z partnerem, który jest cudzoziemcem pochodzącym najprawdopodobniej z [...]. Osoba, z którą był przeprowadzany wywiad stwierdziła, że czasami widuje w/w. na wspólnych spacerach i zakupach, jednakże nie była w stanie określić w jakim języku się porozumiewają.

4. W dniu 18.11.2015 r. małżonkowie zostali przesłuchani przez organ I instancji do protokołu. W ich zeznaniach pojawiły się sprzeczności dotyczące poznania się, okoliczności związanych z zawarciem związku małżeńskiego, czy też codziennego życia związanego ze wspólnym zamieszkiwaniem. Cudzoziemiec zeznał, że żonę poznał w N. , podczas konferencji, na której miała wykład o produktach z firmy, z którą współpracowała. Tymczasem jego małżonka zeznała, że podczas pobytu służbowego do N. nie miała swojego wystąpienia, była jedynie słuchaczem. Kolejna sprzeczność dotyczy kwestii związanej z podjęciem decyzji o zawarciu związku małżeńskiego oraz zakupem pierścionka zaręczynowego. Cudzoziemiec na pytanie, kto i kiedy podjął decyzję o zawarciu związku małżeńskiego oświadczył, że oboje wyszli z taką inicjatywa, jednocześnie dodał, że żona podała mu rozmiar oraz wysłała zdjęcia, jak ma wyglądać pierścionek zaręczynowy. Tymczasem w/w. obywatelka polska zeznała, że to małżonek wyszedł z propozycja ślubu, dodając, że to on pokazał jej wzory pierścionków i ona wybrała jeden z nich. Ponadto, z zeznań pani E.S. (obecnie I.) wynika, że jest to jej pierwsze małżeństwo, gdyż wcześniej była w związku nieformalnym. Cudzoziemiec oświadczył natomiast, że jego żona była wdową. Małżonkowie nie byli zgodni także w innych kwestiach, w tym dotyczących ich wspólnego pożycia małżeńskiego. Skarżący na pytanie, czy zna sąsiadów w miejscu swojego aktualnego zamieszkania odpowiedział, że nie zna sąsiadów, gdyż domy są oddzielone dużą przestrzenią, tymczasem jego żona oświadczyła, że sąsiedzi znają się z mężem. Na pytanie co żona czyta cudzoziemiec zeznał, że czyta książki geograficzne oraz związane z produktami różnych firm, gdy tymczasem jego żona wskazała, że są to wyłącznie czasopisma. Na pytanie, co robili oni w ostatni weekend, skarżący oświadczył, że malowali wspólnie jego pokój, natomiast żona zeznała, że składali meble. gdyż mąż wymienił meble w swoim pokoju. W przesłuchaniu występują również inne sprzeczności dotyczące życia codziennego. Skarżący zeznał m. in., że przed snem nie oglądają telewizji, od razu bowiem idą spać, żona zaś, że jak już leżą to telewizor jest jeszcze włączony. Cudzoziemiec wskazał, że chleb trzymają na lodówce w foliowej torebce, natomiast jego żona, że w chlebaku w kuchni, który stoi na blacie. Na pytanie, kto w domu prasuje, skarżący oświadczył, że żona, tymczasem pani E.S. (obecnie I.) zeznała, że każdy sobie sam prasuje. Ponadto na pytanie dotyczące wykształcenia żony cudzoziemiec oświadczył, iż ukończyła ona uniwersytet, gdy tymczasem z jej zeznań wynika, że posiada ona średnie wykształcenie o specjalności technik hodowca drobiu. W/w. obywatela polska zapytana natomiast o datę urodzenia męża podała: [...] 1986 r., gdy tymczasem pan O.I. urodził się w dniu [...] 1986 r.

5. W dniu 14.01.2016 r. została przesłuchana w charakterze świadka siostra w/w. obywatelki polskiej, pani A.P., która zeznała m.in. "Spotkaliśmy się przypadkowo, kiedy byli w przychodni. (...) Było to na miesiąc, dwa przed ślubem. Siostra przedstawiła mi cudzoziemca jako swojego znajomego. (...) Na 3 dni przed ślubem poprosiła mnie, żebym została jej świadkiem na ślubie. Było to dla mnie zaskoczenie, bo wcześniej nie mówiła, że ma kogoś takiego bliskiego."

6. W dniu 22.01.2016 r. została przesłuchana w charakterze świadka siostrzenica pani E.S. (obecnie I. ), pani E.M., która zeznała m. in., że w sierpniu 2015 r. poznała cudzoziemcach podczas rodzinnego spotkania w Smardzewicach, jednakże jej ciocia [E.I. (obecnie I. ) - przypis UdSCJ nie wspominała nic o ślubie. O zawarciu związku małżeńskiego dowiedział się ona już po ślubie.

7. W dniu 05.02.2016 r. do organu I instancji wpłynęła odpowiedź Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], na skierowane do w/w. organu zapytanie, zawierająca informację, że pani E.S. nie figuruje jako osoba przekraczająca granice Polski w okresie od dnia 01.01.2013 r. do dnia 21.01.2016 r. Jednocześnie w w/w. piśmie wskazano, że po przystąpieniu Polski do Układu z Schengen od 21.12.2007 r. (w lotniczych przejściach granicznych od 30.03.2008 r.), zniesiono kontrole na granicach wewnętrznych strefy Schengen. W związku z powyższym dane osoby mogą być nie wprowadzone do systemu teleinformatycznego Straży Granicznej.

8. W dniu 10.03.2015 r. został przesłuchany w charakterze świadka pan M.S., będący świadkiem na ślubie cudzoziemca i w/w. obywatelki polskiej. Z jego zeznań wynika, iż po ceremonii ślubnej udali się oni do restauracji jedynie w czwórkę, tj. małżonkowie oraz on ze świadkową. Przedmiotowe oświadczenie stoi w sprzeczności z zeznaniami skarżącego oraz jego żony, którzy podczas przesłuchania w dniu 18.11.2015 r. wskazali, że na przyjęciu było około 10 osób.

9. W dniu 10.05.2016 r. małżonkowie zostali ponownie przesłuchani do protokołu. Podczas przedmiotowego przesłuchania podtrzymali oni wcześniejsze twierdzenia dotyczące miejsca i sposobu poznania, a także utrzymywanego kontaktu. Zmienili jednakże zeznania w kwestii liczby osób obecnych na przyjęciu zorganizowanym po zaślubinach wskazując, iż były wówczas jedynie cztery osoby, tj. oni oraz świadkowie ślubu.

10. W dniu 23.09.2016 r. do organu odwoławczego wpłynęła kopia umowy pożyczki ekspresowej zawarta w dniu 19.08.2016 r. w T.M. pomiędzy Bankiem [...] S.A., a panią E.I. oraz panem O. I. Z treści umowy w/w. pożyczki wynika, iż jest ona przeznaczona na sfinansowanie celu konsumpcyjnego w kwocie [...] zł, spłaty kredytu/ów w kwocie [...]zł oraz składki ubezpieczeniowej CPI w kwocie [...] zł. Z treści pisma przewodniego do w/w. umowy pożyczki podpisanego przez skarżącego oraz jego małżonkę wynika natomiast, iż kredyt został zaciągnięty w związku z pracami remontowymi ich domu.

11. Reasumując należy podkreślić, iż w zeznaniach małżonków, przesłuchanych w dniu 18.11.2015 r. i w dniu 10.05.2016 r. pojawiło się wiele sprzeczności, które wbrew stwierdzeniu cudzoziemca w odwołaniu, świadczą o braku więzi pomiędzy-małżonkami i słabej wzajemnej wiedzy o sobie. Faktem jest, że małżonkowie zamieszkują pod wspólnym adresem, jednakże z ich zeznań wynika, że funkcjonują w oddzielnych pokojach. Ponadto od okresu poznania się do chwili obecnej mają de facto znaczne problemy z porozumiewaniem się w języku zrozumiałym dla obojga, gdyż skarżący nie zna języka polskiego, natomiast jego żona porozumiewa się w języku angielskim jedynie w stopniu podstawowym. Istotną kwestią w przedmiotowej sprawie jest również fakt, iż małżonkowie zanim podjęli decyzję o ślubie widzieli się jedynie kilka razy podczas 10-dniowego pobytu pani E.S. w N. Przez kolejne dwa lata utrzymywali kontakt jedynie za pośrednictwem komunikatorów internetowych. Po przyjeździe skarżącego do Polski na podstawie szwedzkiej wizy Schengen, niemal niezwłocznie podjęli jednak starania w celu zawarcia związku małżeńskiego, pomimo, iż w/w, obywatelka polska nie zdecydowała się zalegalizować swojego wcześniejszego, wieloletniego związku małżeńskiego, z którego miała dwoje dzieci. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt dotyczący dużej różnicy wieku pomiędzy małżonkami (pani E.I. - lat 55, pan O.I. - lat 30), jak również okoliczności zawarcia związku małżeńskiego. Skarżący osobiście widział się z przyszłą małżonką kilka razy w 2013 r. w N. Z propozycją zawarcia związku małżeńskiego wystąpił w połowie 2014 r. (po około 3 miesiącach uzyskał zgodę w/w. ob. polskiej na ślub), jednakże przez kolejny rok, tj. aż do połowy 2015 r. czekali oni aby się ponownie spotkać i podjąć działania mające na celu zawarcie związku małżeńskiego. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że pomimo tego, że w/w. obywatelka polska rzekomo zgodziła się jeszcze w 2014 r. na zawarcie związku małżeńskiego z panem O. I. , to przybył on do Polski nie bezpośrednio po przyjęciu jego oświadczyn, na zaproszenie przyszłej żony, a dopiero w połowie 2015 r. korzystając ze szwedzkiej wizy Schengen, którą uzyskał w celu udziału w kongresie religijnym, który odbywał się wówczas w S. Po trzech dniach pobytu w S. udał się do Polski, a następnie wraz z w/w. obywatelką polską podjął działania mające na celu zawarcie związku małżeńskiego. Należy jednocześnie zauważyć, iż pani E.I. (obecnie I. ) pomimo, że już w 2014 roku wyraziła rzekomo wolę zawarcia związku małżeńskiego z w/w. cudzoziemcem, do ostatniej chwili utrzymywała w tajemnicy przed najbliższą rodziną oraz znajomymi plany związane ze ślubem. Nawet najbliższe jej osoby, jak np. jej siostra, która de facto była świadkiem na jej ślubie, o planach związanych ze zawarciem małżeństwa dowiedziała się dopiero na trzy dni przed ceremonią w Urzędzie Stanu Cywilnego.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964r. Nr 9 poz. 59 z późn. zm.) małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z omawianym przepisem małżonkowie są obowiązani m.in. do wspólnego pożycia. Obowiązek ten obliguje małżonków, by dołożyli wszelkich starań, aby powstała więź psychiczna, fizyczna i gospodarcza, która powinna zespalać małżonków oraz umożliwić im urzeczywistnianie celów małżeństwa (za: komentarz do ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, wyd. C.H.BECK, Warszawa 1999).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 listopada 2012 r. (IV SA/Wa 1253/12) stwierdził m.in., że "w stosownych regulacjach ustawy o cudzoziemcach posłużono się pojęciem małżeństwa w takim znaczeniu, jakie przypisuje się mu na gruncie prawodawstwa polskiego. W myśl trafnie przywołanego przez organ art 23 K.r.i.o. instytucja małżeństwa nie sprowadza się wyłącznie do związku o charakterze emocjonalnym (afektywny związek z drugą osobą), lecz jest także związany z realnym współdziałaniem małżonków w sprawach w życiu codziennym, w tym pożyciu

Mając na uwadze powyższe oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu I instancji, iż przedmiotowy związek małżeński z obywatelką polską został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, co stanowi przesłanki do odmowy udzielenia wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 165 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie w ocenie organu II instancji brak jest podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b w/w. ustawy, ze względu na fakt, że pomimo istotnych rozbieżności w zeznaniach stron niniejszego postępowania, nie można jednoznacznie stwierdzić, że to właśnie cudzoziemiec (a nie w/w. obywatelka polska) dopuścił się zeznania nieprawdy. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców słusznie jednak zauważył organ I instancji, że związek ten nie uzasadnia pobytu cudzoziemca w Polsce przez okres powyżej 3 miesięcy z uwagi na to, że jego cel pobytu w naszym kraju jest de facto inny niż deklarowany tj. nie wykazał on, że celem tym jest faktycznie pozostawanie w związku małżeńskim. Powyższe okoliczności uzasadniają odmowę udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia także na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

IV. Pismem z dnia 6 stycznia 2017 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] listopada 2016 r., zarzucając organowi wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz jego wadliwą ocenę prawną.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 17 lutego 2017 r., Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, obszernie argumentując na rzecz prawidłowości własnego orzeczenia.

VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu 4 października 2017 r. pełnomocnik skarżącego adw. A.L. zarzucił organowi powierzchowne zbadanie stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności pominięcie łączącej małżonków więzi i faktu prowadzenia przez nich wspólnego gospodarstwa domowego. Oświadczył przy tym, iż mieszka w tej samej miejscowości co małżonkowie, a w okresie w którym jeszcze nie pozostawał ze skarżącym w żadnej relacji zawodowej, osobiście widział małżonków odbywających wspólnie spacer.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane ustawie.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art.15 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] listopada 2016 r., prowadzi do następujących wniosków:

1. Podstawę prawną odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP stanowił art.165 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, albowiem w ocenie obu organów skarżący zawarł związek małżeński z obywatelką polską w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Sądu utrzymanie przez Szefa Urzędu w mocy, w następstwie rozpoznania wniesionego przez skarżącego odwołania, odmownej decyzji Wojewody było jednakże przedwczesne, albowiem organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, mogących mieć wpływ na ostateczną ocenę, czy zawarcie przez cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelką polską nastąpiło istotnie w celu obejścia przepisów ustawy, czy też przeciwnie, stanowiło urzeczywistnienie autentycznej woli zainteresowanych nawiązania relacji małżeńskiej.

2. W myśl art.158 ust.1 pkt 1 ustawy zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei w myśl art.165 ust.1 pkt 1 ustawy poza przypadkami, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 1-5, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny - obywatela Rzeczypospolitej Polskiej - w przypadku cudzoziemca pozostającego w związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, gdy związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy.

Przepis art.169 ust.1 ustawy obliguje organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 158 ust. 1 pkt 1 lub art. 159 ust. 3 pkt 1, do ustalenia, czy związek małżeński cudzoziemca z obywatelem polskim został zawarty w celu obejścia ustawy.

W świetle wytycznych zawartych w art.169 ust.2 ustawy, w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, w szczególności ustala się, czy okoliczności sprawy wskazują na to, że:

1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynikało to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub danej grupie społecznej;

2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa;

3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie lub nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego;

4) małżonkowie nie spotkali się przed zawarciem małżeństwa;

5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga;

6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności ich dotyczących;

7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już pozorne małżeństwa.

W myśl art.169 ust.4 ustawy w celu dokonania ustaleń, o których mowa w ust. 1-3, organ prowadzący postępowanie może zwrócić się z wnioskiem do komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży Granicznej, właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o przeprowadzenie czynności, o których mowa w art. 11 ust. 1.

W myśl art.169 ust.5 ustawy przy dokonywaniu ustaleń, o których mowa w ust. 1-3, oraz przeprowadzaniu czynności, o których mowa w art. 11 ust. 1, nie stosuje się przepisu art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się szczególny charakter ocenianej w ramach kontrolowanego postępowania dziedziny życia człowieka (życia rodzinnego) uzasadnia udzielenie jej silnej ochrony prawnej (art. 18 i 47 Konstytucji, art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 23 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Politycznych i Obywatelskich). Postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 55 ustawy o cudzoziemcach zmierza do obalenia domniemania, że istniejące małżeństwo zostało zawarte w celach określonych w art. 23 k.r.i.o. (wspólne pożycie, wzajemna pomoc i wierność, współdziałanie małżonków dla dobra rodziny, którą założyli), a jego pozytywny wynik wywołuje daleko idące skutki, gdyż otwiera drogę do wydalenia z Polski cudzoziemca, małżonka obywatela polskiego. Skuteczne zakwestionowanie ważności związku małżeńskiego zawartego zgodnie z polskim porządkiem prawnym wymaga zatem wykazania w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że małżeństwo to jest fikcyjne, tj. zostało zawarte wyłącznie w celu uzyskania zezwolenia na pobyt.

3. Odnosząc powyższe okoliczności do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje:

(i) Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do wywodzenia, że w odniesieniu do skarżących wystąpiła którakolwiek z okoliczności wymienionych w art.169 ust.2 pkt 1 – 5 i 7 ustawy, natomiast kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje to, czy ewentualna fikcyjność zawartego przez zainteresowanych związku małżeńskiego nie wynika z okoliczności, o których mowa w pkt 6 przywołanego ustępu. Rzecz sprowadza się zatem do konieczności przesądzenia, czy uprawnionym jest przyjęcie, iż w toku postępowania administracyjnego małżonkowie nie byli zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych, dotyczących ich okoliczności w takim zakresie, iż przekonująco dowodzi to fikcyjności ich związku. Rozpatrzywszy odwołanie od decyzji Wojewody Szef Urzędu przyjął, że taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, tj. że ujawnione istotne rozbieżności w zeznaniach zainteresowanych, dotyczących w szczególności takich kwestii, jak:

- okoliczności poznania się w/w osób w N. (organ wskazał tu na rozbieżności dotyczące: a. charakteru, w jakim małżonka skarżącego miałaby brać udział w konferencji biznesowej, w trakcie której miało dojść do poznania się przyszłych małżonków, b. udziału siostry skarżącego w zorganizowaniu przyjazdu małżonki skarżącego do N. ),

- podjęcie przez zainteresowanych decyzji o zawarciu małżeństwa (kwestia wybrania pierścionka zaręczynowego),

- okoliczności zawarcia związku małżeńskiego (rozbieżności między małżonkami co do liczby uczestników przyjęcia w restauracji, zorganizowanego po udzieleniu ślubu),

- szczegóły wspólnego pożycia małżeńskiego (rozbieżności w relacjonowaniu elementów codziennego funkcjonowania małżonków, ich nawyków, podziału obowiązków domowych),

dowodzą ponad wszelką wątpliwość, że zainteresowani zawarli związek małżeński wyłącznie w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, tj. wyłącznie w celu umożliwienia skarżącemu trwałego zalegalizowania pobytu w Polsce w sytuacji, w której małżonkowie nie pozostają we wspólnym pożyciu, stwarzając wyłącznie pozory jego istnienia (w szczególności poprzez faktyczne wspólne zamieszkiwanie w należącym do małżonki skarżącego domu mieszkalnym, jednakże w oddzielnych izbach, czy też poprzez wspólne zawarcie w toku postępowania umowy kredytowej). W ocenie organu odwoławczego taki właśnie charakter zawartego związku małżeńskiego wysoce uprawdopodabnia znaczna różnica wieku pomiędzy małżonkami (ponad 25 lat), przy czym organ zaznaczył wyraźnie, iż o ile okoliczności w/w rodzaju, tj. znacznej różnicy wieku pomiędzy małżonkami należy przypisywać to znaczenie, iż dodatkowo obliguje ona organ do zweryfikowania charakteru zawartego małżeństwa pod kątem wykluczenia jego fikcyjności, o tyle sama w sobie, tj. bez wsparcia innymi przekonującymi dowodami, nie może być traktowana jako okoliczność automatycznie wykazująca w/w fikcyjność (to stanowisko organu należy uznać za oczywiście słuszne).

O ile nie sposób zanegować faktu wystąpienia w sprawie dostrzeżonych przez organ rozbieżności w relacjach małżonków, odnoszących się do różnych aspektów ich życia, o tyle nie sposób zaprzeczyć również, iż rozbieżności te mają różną wagę i żadnej z nich, rozpatrywanej samodzielnie, nie można przypisać waloru rozstrzygającej o fikcyjności związku małżeńskiego skarżącego i jego małżonki. Istnienie takiego stanu rzeczy potwierdził wprost sam organ odwoławczy, przyznając w odpowiedzi na skargę, iż dopiero łączne uwzględnienie wszystkich wypunktowanych rozbieżności upoważnia do formułowania ostatecznych wniosków w sprawie. Powyższe uwarunkowania należy bezspornie uznać za charakterystyczne i w zasadzie standardowe w tych postępowaniach, w których o fikcyjności związku małżeńskiego nie przesądza występowanie okoliczności, o których mowa w art.169 ust.2 pkt 1 – 5 i 7 ustawy (skonkretyzowanych w daleko idącym stopniu), a dopiero uprawdopodobniają ją okoliczności z pkt 6 (tj. rozbieżności w zeznaniach małżonków). Tego rodzaju specyfika sprawy nakłada na organ obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego na potrzeby ustalenia, czy charakter dostrzeżonych niezgodności pomiędzy zeznaniami małżonków daje się w przekonujący i oparty na wskazaniach doświadczenia życiowego sposób wytłumaczyć wyłącznie fikcyjnością związku. Zdaniem Sądu, bez niezbędnego uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, możliwego do przeprowadzenia przez organ odwoławczy na zasadzie art.136 k.p.a., formułowanie kategorycznego wniosku o fikcyjności związku małżeńskiego skarżącego i jego małżonki, jest przedwczesne. Należy w tym kontekście wskazać, co następuje:

(ii) Obiektywnie rzecz ujmując fakt wspólnego i utrzymującego się w dłuższym czasie zamieszkiwania przez cudzoziemca, ubiegającego się o wydanie zezwolenia na zamieszkanie na podstawie art.158 ust.1 pkt 1 ustawy, ze swoim małżonkiem, będącym obywatelem polskim, należy co do zasady postrzegać jako okoliczność przemawiającą na rzecz autentyczności zawartego związku (co nie oznacza jednakże, iż w każdym rozpatrywanym przypadku wspólne zamieszkiwanie małżonków należy automatycznie traktować jako przesądzające dla oceny w/w kwestii). Sam organ odwoławczy nie zakwestionował faktu, iż oboje małżonkowie zamieszkują pod tym samym adresem, tj. w domu jednorodzinnym, należącym do małżonki skarżącego (na marginesie odnotować należy, iż w sytuacji w której organ nie neguje zamieszkiwania skarżącego w domu należącym do skarżącej, nie jest do końca jasne, jakie znaczenie przypisuje on faktowi, iż skarżący miałby nie posiadać dokładnego rozeznania w charakterze bezpośredniego sąsiedztwa, tj. leśnym czy zabudowanym). Stwierdzając powyższe organ zaznaczył jednocześnie, że małżonkowie zamieszkują w różnych pokojach, co należy w ocenie Sądu zinterpretować w ten sposób, iż zdaniem organu małżonkowie nie pozostają we wspólnym pożyciu. Opieranie jednakże tezy o braku faktycznego pozostawania małżonków we wspólnym pożyciu na fakcie ich zamieszkiwania w różnych pokojach, czy też na samych rozbieżnościach w złożonych przez nich zeznaniach, uznać należy za nieprzekonujące. Podkreślić należy, że organ odwoławczy nie rozważył celowości wyjaśnienia powziętych wątpliwości np. w oparciu o dowód z oględzin miejsca zamieszkania zainteresowanych, czy też przeprowadzania w szerszym zakresie wywiadu środowiskowego wśród bliższych, czy też dalszych sąsiadów małżonków. W tym ostatnim kontekście zwrócić uwagę należy na ustalenia tego rodzaju wywiadu, przeprowadzonego z jednym z takich sąsiadów, który zeznał, iż widuje małżonków razem. Jednocześnie uzupełniająco wskazać należy (mając na uwadze oczywistą konieczność zapobiegania przenikaniu się ról procesowych pełnomocnika strony oraz świadka), iż sam reprezentujący skarżącego przed Sądem pełnomocnik procesowy, mieszkający w tej samej miejscowości co małżonkowie, oświadczył na rozprawie, iż w okresie, w którym jeszcze nie pozostawał ze skarżącym w żadnej relacji zawodowej, sam widział małżonków odbywających spacer (oświadczenie to należy potraktować, łącznie z przywołanym wcześniej wywiadem środowiskowym, jako przesłankę do rozważenia przez organ celowości przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego na okoliczność wspólnego funkcjonowania małżonków w miejscowości, będącej miejscem ich wspólnego zamieszkania).

(iii) W/w postulat wnikliwszego wyjaśnienia przez organ kwestii wspólnego zamieszkiwania małżonków jest prostą konsekwencją przyjęcia, iż ocena autentyczności związku małżeńskiego, zawartego przez cudzoziemca z obywatelem polskim, ma siłą rzeczy charakter wieloaspektowy i nie może ograniczać się wyłącznie do badania stanu faktycznego, występującego ściśle w dacie zawierania tego małżeństwa, abstrahując całkowicie od okresu późniejszego trwania związku. W ocenie Sądu, dopiero w kontekście w/w ustaleń można w dostatecznie klarowny sposób ustalić znaczenie dostrzeżonych przez organ rozbieżności pomiędzy małżonkami co do historii ich znajomości, ewentualnie co do wspólnego pożycia.

(iv) Wbrew ocenie organu małżonkowie są w stanie komunikować się ze sobą we wspólnym dla nich języku, tj. języku angielskim. Powyższy fakt należy uznać za dostatecznie udowodniony w świetle wyników wspólnego przesłuchania skarżących przez organ I instancji w dniu 10 maja 2016 r. (k.89 – 85 akt Wojewody), w trakcie którego małżonkowie zostali poproszeni o zadawanie sobie wymiennie pytań po angielsku, odnoszących się do ich wspólnego życia (przesłuchanie to zostało przeprowadzone w obecności tłumacza języka angielskiego). Z protokołu przesłuchania wynika, iż małżonka skarżącego (udzielająca po angielsku odpowiedzi na siedem pytań, zadanych jej w tym języku przez skarżącego, a następnie zadająca po angielsku siedem pytań skarżącemu) dysponuje znajomością w/w języka w stopniu umożliwiającym wystarczająco sprawne komunikowanie się ze skarżącym. Fakt, iż jest to znajomość o ograniczonym stopniu zaawanasowania, nie może być postrzegany w w/w kontekście jako okoliczność dyskwalifikująca, albowiem decydujące znaczenie należy przypisywać tu nabyciu przez małżonkę skarżącego umiejętności praktycznej, bezpośredniej komunikacji ze skarżącym.

(v) Jako okoliczności jednoznacznie przemawiających na rzecz fikcyjności związku małżeńskiego, zawartego pomiędzy skarżącym a jego małżonką, nie można postrzegać takich powołanych przez organ aspektów, jak np.: długotrwałe utrzymywanie znajomości wyłącznie za pośrednictwem internetu (aczkolwiek organ mógłby rozważyć celowość np. zwrócenia się do zainteresowanych, czy dysponują zapisami w/w kontaktów), późne poinformowanie przez małżonkę skarżącego swoich krewnych o zamiarze zamążpójścia, zmiana postawy życiowej małżonki, wyrażająca się w zawarciu związku małżeńskiego ze skarżącym w sytuacji, w której poprzedni, długotrwały związek obywatelki polskiej, z którego posiada ona dzieci, miał charakter wyłącznie nieformalny. Aczkolwiek nie sposób zaprzeczyć, iż w/w okoliczności obiektywnie mogą być postrzegane na niekorzyść zainteresowanych, o tyle równolegle można je przekonująco tłumaczyć odpowiednio: specyfiką relacji łączących małżonków przed zawarciem małżeństwa (ograniczenie się do kontaktów za pomocą środków komunikacji z uwagi na odległe miejsca zamieszkania), dążeniem do ochrony prywatności (w kontekście powściągliwości małżonki skarżącego w informowaniu krewnych o swoich planach małżeńskich), czy też naturalną zmianą zapatrywań małżonki skarżącego na kwestię potrzeby formalizowania związków uczuciowych.

4. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Szef Urzędu ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody, stosując się do ocen i zaleceń, o których mowa powyżej.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.200 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.