Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1359/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 141 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 par. 1, art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 129 ust. 2, art. 129a, art. 130a ust. 1-3
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 76 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2, art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 77 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 76 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 227 poz 1505
law: Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
article: art. 41 ust. 4, art. 41 ust. 5, art. 41 ust. 6
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędziowie NSA Janusz Drachal del. WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "T." J. N. Spółki jawnej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2086/10 w sprawie ze skargi "T." J. N. Spółki jawnej w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "T." J. N. Spółki jawnej w O. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 450 (słownie: czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2086/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę "T." J. N. Spółki jawnej z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego również "GITD") z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r., którą nałożono na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 3900 zł.

Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji, które stwierdziły, że w dniu 10 lutego 2010 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości M. zatrzymano do kontroli pojazd marki Mercedes o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schmitz o nr rej. [...], którym wykonywany był transport drogowy rzeczy. Tym zespołem pojazdów kierował K. K., działający w imieniu "T." J. N. Spółki jawnej. Kontrolowany pojazd został skierowany do najbliższego wyznaczonego i przystosowanego do ważenia pojazdów miejsca kontroli, to jest na parking przy drodze krajowej nr [...] w M.-Ś. W miejscu tym dokonano ważenia pojazdu przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych na zalegalizowanym stanowisku pomiarowym, przy czym w czasie dokonywania pomiaru temperatura powietrza wynosiła -1°C. Na drodze wojewódzkiej nr [...], na której został zatrzymany pojazd mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 8 t. W wyniku ważenia skontrolowanego pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,98 t. Skutkowało to nałożeniem na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 3900 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, przy czym jako podstawę takiego rozstrzygnięcia organy administracji wskazały art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 1, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.; dalej zwana również "u.d.p.") oraz lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do wspomnianej ustawy.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, stanowisko organów administracji było zgodne z prawem. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i jego oceny prawnej w świetle zastosowanych przepisów prawa.

Za bezpodstawne uznał Sąd zarzuty odnośnie braku kompetencji organu I instancji do wydawania decyzji nakładających karę pieniężną za naruszenia wskazane w ustawie o drogach publicznych i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.; dalej powoływana również jako "p.r.d."). Uprawnienia te wynikają bowiem z art. 50 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.; dalej zwana również "u.t.d."). Sąd wskazał ponadto, że na podstawie art. 129a p.r.d. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są upoważnieni do kontroli ruchu drogowego w stosunku do kierujących pojazdami, którzy wykonują transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. W tym zakresie inspektorzy mogą m.in. wydawać polecenia kontrolowanemu uczestnikowi ruchu, co do sposobu jego zachowania (art. 129 ust. 2 pkt 7 lit. b p.r.d.). Na tej podstawie inspektor dokonujący kontroli był uprawniony do nakazania kierowcy przemieszczenia pojazdu do ważenia na punkt kontrolny znajdujący się kilka kilometrów od miejsca zatrzymania. Jednocześnie za zasadne uznał Sąd skierowanie pojazdu do najbliższego miejsca ważenia legitymującego się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, brak było również podstaw do zakwestionowania sposobu przeprowadzenia kontroli. Kontrola ta została bowiem dokonana przez wyspecjalizowanych inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu, który został poinformowany o zasadach kontroli i przysługujących mu uprawnieniach. Kierowca potwierdził przebieg kontroli składając podpis pod protokołem kontroli i oświadczeniem w nim zawartym, zgadzając się z jej wynikami bez zastrzeżeń. Oczywiście sam fakt podpisania protokołu bez zastrzeżeń nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli wątpliwości, co do przeprowadzenia kontroli są uzasadnione i poparte dowodami strony. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodziła, bowiem skarżąca spółka nie kwestionowała ustaleń kontroli co do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu.

Sąd pierwszej instancji za bezzasadne uznał również zarzuty dotyczące błędnego wskazania miejsca zatrzymania i miejsca kontroli pojazdu. Z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że pojazd został zatrzymany na drodze wojewódzkiej nr [...], zaś w załączniku do protokołu wskazano miejscowość M. B. Sąd stwierdził, że sołectwo M. B. (będące jednostką pomocniczą gminy M.) jest położone na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr [...] i nr [...]. Z protokołu kontroli jednoznacznie wynika jednak, że pojazd został zatrzymany na drodze nr [...] a nie na drodze nr [...], co potwierdził kierowca podpisując protokół bez wnoszenia uwag. Również miejsce ważenia zostało wskazane precyzyjnie i nie budzi wątpliwości. Kierowcy został bowiem okazany protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, zaś z tego protokołu wynika, że miejsce to znajdowało się przy drodze krajowej nr [...] w M.-Ś., (przy czym Ś. również są sołectwem gminy M.).

Zdaniem Sądu, nie doszło również do uchybień w zakresie temperatury otoczenia w momencie ważenia pojazdu. Z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że ważenie odbywało się w temperaturze -1°C, a zatem temperatura mieściła się w dopuszczalnych granicach pozwalających uznać, że wagi, którymi został zważony pojazd, działały prawidłowo.

Powołując się na treść art. 41 ust. 4, 5 i 6 u.d.p., a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 138, poz. 933), Sąd pierwszej instancji stwierdził, że cała droga wojewódzka nr [...] jest drogą, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t. Z art. 13g ust. 1 u.d.p. wynika natomiast obligatoryjność wymierzenia kar pieniężnych za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez stosownego zezwolenia. Strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, a zatem w przypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi bez wymaganego zezwolenia należało wymierzyć karę pieniężną.

Sąd pierwszej instancji uznał, że w toku postępowania administracyjnego strona miała pełną możliwość i prawo wypowiadania się w sprawie, składania wniosków dowodowych, prawo wglądu do akt sprawy, a zatem nieuzasadnione były jej zarzuty o naruszeniu przepisów postępowania. Organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się do wszystkich zarzutów i wniosków zgłoszonych przez skarżącą, wyczerpująco uzasadniły swoje stanowisko nie naruszając przy tym art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej powoływana, jako "k.p.a.").

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że zarzuty skargi były nietrafne i nie stwierdził z urzędu żadnych innych uchybień. Wobec tego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.").

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła "T." J.N. Spółka jawna, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według załączonego wykazu kosztów.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1) naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów:

- art. 129 ust. 2 w zw. z art. 129a p.r.d. – w zakresie w jakim Sąd nie uwzględnił, że inspektorzy transportu drogowego podczas przeprowadzanej kontroli przekroczyli swoje uprawnienia i nakazali kontrolowanemu przemieszczenie pojazdu w miejsce odległe od miejsca zatrzymania celem przeprowadzenia kontroli nacisków osiowych (żaden przepis prawa regulujący kompetencje funkcjonariuszy publicznych podczas kontroli drogowej nie daje kompetencji inspektorom do takiej ingerencji w sferę wolności obywatelskich); konsekwentnie Sąd nie uwzględnił więc również, że organy administracji wykorzystały bezprawny i w sposób nielegalny pozyskany materiał dowodowy, który został ostatecznie wykorzystany celem nałożenia kary na skarżącego,

- art. 129 ust. 2 pkt 7b w zw. z art. 129a p.r.d. w zakresie w jakim Sąd błędnie wyłożył ten przepis i w konsekwencji zastosował go w niniejszej sprawie wyprowadzając z niego kompetencję inspektorów do nakazania przemieszczenia pojazdu kontrolowanego w miejsce znacznie oddalone od miejsca zatrzymania w celu przeprowadzenia kontroli nacisków osiowych,

- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie nakazu ścisłej interpretacji przepisów o charakterze represyjnym w stosunku do obywateli – w szczególności do przepisów regulujących zakres kompetencji funkcjonariuszy publicznych i nakazujących obywatelom poddanie się nakazom funkcjonariuszy publicznych,

- art. 7 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, że funkcjonariusze publiczni – inspektorzy dokonujący kontroli drogowej – działali bez podstawy prawnej, tj. bez kompetencji do takiego działania nakazali kierowcy udanie się na punkt kontrolny znajdujący się w znacznej odległości od miejsca zatrzymania,

- rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t poprzez ich niezastosowanie, pomimo że - jak wynika z pkt 2 załącznika do ww. rozporządzenia - odcinek drogi wojewódzkiej nr [...] należy do dróg o dopuszczalnym nacisku do 11,5 t,

- art. 77 ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505, ze zm.) w zw. z § 1 pkt 1, 2 i 3 oraz § 2 pkt 1 załącznika do zarządzenia nr 114 Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 października 2002 r. w sprawie ustanowienia Kodeksu Etyki Służby Cywilnej (M.P. Nr 46, poz. 683) – w zakresie w jakim organ kontrolujący nie dochował należytej staranności sporządzając protokół kontroli i dopuścił się naruszenia wiążących go przepisów prawa,

powyższe naruszenia oznaczają uchybienie Sądu w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.; dalej powoływana jako "p.u.s.a.") oraz art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

2) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 6, art. 7 ab initio, art. 8, art. 9, art. 81, art. 107 § 1 i 3, art. 75 i art. 76 k.p.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c), art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151 p.p.s.a. w zakresie w jakim Sąd nie uwzględnił zarzutu, że organy administracji ustaliły w oparciu o bezprawne dowody okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i na ich podstawie nałożyły na skarżącego karę (protokół kontroli sporządzony w wyniku nadużycia kompetencji przez inspektorów dokonujących kontroli),

- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zakresie w jakim Sąd błędnie zweryfikował ustalony przez orany administracji jako prawidłowy stan faktyczny – na gruncie zebranego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie miejsca kontroli,

- art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zakresie w jakim Sąd dokonując kontroli działalności administracji nie dostrzegł błędu w ustaleniach faktycznych, a to niebudzących wątpliwości daty i miejsca kontroli; Sąd błędnie ustalił stan faktyczny (taki stan faktyczny nie wynikał z przeprowadzonych dowodów) i nie uzasadnił swego rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie miejsca kontroli,

- art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przepisów nieobowiązujących w dacie wydawania decyzji przez organy I i II instancji, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2011 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t (Dz. U. Nr 138, poz. 933),

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 80, art. 7, art. 8, art. 10 k.p.a. w zakresie w jakim Sąd nie dostrzegł, że organy administracji dokonały błędnej i tendencyjnej oceny materiału dowodowego "wyprowadzając" z góry założone wnioski,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80, art. 7, art. 8, art. 10 k.p.a. w zakresie w jakim Sąd nie dostrzegł, że organy administracji w oparciu o zebrany materiał można uznać za udowodnione wszystkie okoliczności niezbędne do przypisania odpowiedzialności skarżącej – w szczególności co do czasu i miejsca kontroli, jak i temperatury, w której przeprowadzono kontrolę,

- art. 6, art. 7 ab initio, art. 7 in media, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych – nie znajdujących oparcia w przeprowadzonych dowodach – to w konsekwencji nielegalności przeprowadzonych dowodów.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej przedstawił argumenty przemawiające – jego zdaniem – za trafnością zarzutów sformułowanych w petitum złożonego środka odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedstawiono w niej zarzuty w ramach obydwu podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a.

W takiej sytuacji należy w pierwszej kolejności ustosunkować się do zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych. Pełnomocnik strony skarżącej formułując zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego wymienionych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej zarzuca, że ustalenia faktyczne, przyjęte przez Sąd pierwszej instancji za prawidłowe, zostały dokonane na podstawie dowodu przeprowadzonego wadliwie, tj. z przekroczeniem kompetencji i niezgodnie z prawem, co odnosi się do czynności kontroli, której wynik został utrwalony w formie protokołu kontroli.

Autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla przede wszystkim, że inspektorzy dokonujący kontroli nie mieli kompetencji do nakazania kontrolowanemu przemieszczenia pojazdu do ważenia na punkt kontrolny znajdujący się kilkanaście kilometrów od miejsca zatrzymania, bowiem żaden przepis prawa nie daje inspektorom takiego uprawnienia. Bezprawność podjętych czynności skutkuje zatem nielegalnością zebranych w wyniku tych czynności dowodów, co oznacza, że protokół kontroli, jako sprzeczny z prawem, nie może stanowić dowodu w sprawie.

Skarżący ponadto podnosi, że na podstawie protokołu kontroli nie można w sposób bezsprzeczny i wiążący ustalić zarówno miejsca zatrzymania pojazdu do kontroli, miejsca przeprowadzenia kontroli, jak i czasu jej przeprowadzenia. W protokole kontroli z dnia 10 lutego 2010 r. jako miejsce zatrzymania wskazano DW [...] M., a w decyzji organu pierwszej instancji widnieje jako miejsce zatrzymania M. B. na drodze wojewódzkiej nr [...]. Natomiast w odniesieniu do miejsca kontroli protokół stwierdza przeprowadzenie kontroli na zalegalizowanym stanowisku ważenia pojazdów w M. Ś. DK [...], decyzja organu pierwszej instancji wskazuje jako miejsce kontroli parking na drodze krajowej nr [...] w M., zaś decyzja organu drugiej instancji wymienia miejsce przeprowadzenia tej kontroli jako miejsce do ważenia w M. Ś. przy DK [...]. W ocenie skarżącego trudno uznać ww. nazwy geograficzne za tożsame lub zamienne czy synonimiczne. Dodatkowo podniesiono, iż na drodze wojewódzkiej nr DW [...] nie znajduje się żadne miasto o nazwie M. czy też M. B., a miejscowość B. jest sołectwem leżacym w granicach administracyjnych miasta M., przy drodze wojewódzkiej nr [...]. Wątpliwości skarżącego budzi również ustalenie rzeczywistego czasu przeprowadzenia kontroli w dniu 10 lutego 2010 r., który jest istotny ze względu na okoliczności pogodowe panujące w zimie, co z kolei ma znaczenie dla prawidłowości działania przenośnych wag użytych do zważenia kontrolowanego pojazdu.

Do uchybień procesowych zakwalifikowano także wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisów nieobowiązujących w dacie wydawania decyzji, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t (Dz. U. Nr 138, poz. 933).

Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów naruszenia prawa procesowego, nie podzielił stanowiska zawartego w skardze kasacyjnej, iż Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji z uchybieniem przepisów proceduralnych wymienionych w petitum skargi kasacyjnej. Sąd nie uchylił się w jakikolwiek sposób od realizacji funkcji wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.

Zarzut dotyczący ustalenia stanu faktycznego na podstawie protokołu kontroli sporządzonego w wyniku przekroczenia kompetencji przez inspektorów transportu drogowego jest ściśle związany z zarzutami naruszenia prawa materialnego (art. 129 ust. 2 w zw. z art. 129a p.r.d.) i w związku z tym zostanie omówiony w ramach tej podstawy kasacyjnej.

Sąd kasacyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji co do prawidłowości ustaleń faktycznych dotyczących miejsca zatrzymania i miejsca kontroli pojazdu. Zarówno z protokołu kontroli, jak i decyzji organów administracji jednoznacznie wynika, że pojazd został zatrzymany na drodze wojewódzkiej nr [...] a nie [...]. Tej okoliczności nie kwestionował kierowca pojazdu, podpisując protokół kontroli bez wnoszenia zastrzeżeń. Natomiast sołectwo M. B. jest jednostką pomocniczą gminy M. i jest położone na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr [...] i [...]. W protokole kontroli jako miejsce kontroli widnieje zapis: "DK [...] M. Ś.", przy czym Ś., podobnie jak B. są sołectwem gminy M. Stąd wskazanie miejsca kontroli w decyzji organu pierwszej instancji jako parking przy drodze krajowej nr [...] w M. - nie budzi wątpliwości co do dokładności i precyzji określenia miejsca ważenia pojazdu. Nie budzi zastrzeżeń również czas przeprowadzenia kontroli, gdyż został określony na godz. 09:02, a temperatura otoczenia wynosiła -1°C, a zatem mieściła się w dopuszczalnych granicach pozwalających uznać, że wagi, którymi został zważony pojazd działały prawidłowo.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły ustaleń faktycznych odzwierciedlonych w protokole kontroli, stanowiącym dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. W konsekwencji nie zostały naruszone podstawowe zasady obowiązujące organ w postępowaniu dowodowym, a wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione.

Sąd w uzasadnieniu wyroku błędnie przytoczył akt prawny - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 138, poz. 933), jednak to uchybienie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ w decyzjach organów administracji obu instancji powołano się na przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji, tj. rozporządzenie Ministra z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11,5 t oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. z 2005 r. Nr 219, poz. 1860 i 1861). W ww. rozporządzeniach droga wojewódzka nr [...] nie została wymieniona. Nadto uchybienia takiego nie można kwestionować zarzutem naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., ponieważ pierwszy z tych przepisów określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie, zaś drugi dotyczy zagadnienia tożsamości sprawy administracyjnej.

Nieskuteczność, z przyczyn wskazanych wyżej, zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do merytorycznej oceny zarzutów prawa materialnego. Zarzuty te w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy tym bardziej nie zasługują na uwzględnienie.

Pełnomocnik strony skarżącej formułując zarzuty błędnej wykładni art. 129 ust. 2 pkt 7b w związku z art. 129a p.r.d., a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 129 ust. 2 pkt 7b w związku z art. 129a p.r.d., wywodzi, że inspektorzy dokonujący kontroli mieli kompetencje do zatrzymania pojazdu i przeprowadzenia kontroli w miejscu jego zatrzymania, jednak nie mieli kompetencji do nakazania kontrolowanemu przemieszczenia pojazdu do ważenia na punkt kontrolny znajdujący się kilkanaście kilometrów od miejsca zatrzymania. Zdaniem skarżącego żaden przepis prawa nie daje inspektorom transportu drogowego takiego uprawnienia tj. do kierowania kierowcy wraz z pojazdem do określonego miejsca celem przeprowadzenia jego ważenia w toku działań podejmowanych w ramach kontroli drogowej. Wbrew stanowisku Sądu, podstawy do takiego działania nie daje art. 129 ust. 2 pkt 7b w związku z art. 129a p.r.d. Podsumowując te wywody autor skargi kasacyjnej podkreślił, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie dają podstawy do działań władczych polegających na nakazaniu jazdy do określonego miejsca w celu innym niż znalezienie najbliższego bezpiecznego miejsca kontroli.

Stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej nie jest trafne. Z art. 129 ust. 2 pkt 7b w związku z art. 129a p.r.d. wynika upoważnienie dla inspektorów do wydawania poleceń kontrolowanemu uczestnikowi ruchu co do sposobu jego zachowania, które również obejmuje nakazanie kierowcy przemieszczenie pojazdu do wyznaczonego miejsca ważenia. Przepis art. 129a p.r.d. stanowi, że kontrola ruchu drogowego w stosunku do kierujących pojazdami, którzy wykonują transport drogowy lub przewóz rzeczy na potrzeby własne należy również do inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. W tym zakresie inspektorom przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 2. Tymi uprawnieniami są m.in. sprawdzanie stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze; wydawane poleceń kontrolowanemu uczestnikowi ruchu - co do sposobu jego zachowania; używania przyrządów kontrolno-pomiarowych, w szczególności do badania pojazdu, określenia jego masy, nacisku lub prędkości; usuwania lub przemieszczania pojazdu w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust.1-3 (art. 129 ust. 2 pkt 4, 7, 9, 10 p.r.d.). Uprawnienia wynikające z ww. norm prawnych dają podstawę inspektorowi do wydania polecenia osobie kontrolowanej skierowania pojazdu na stanowisko kontrolne, które spełnia stosowne wymagania gwarantujące prawidłowość pomiaru. Pomiar nie może być dowolny, skoro ma być przeprowadzony z użyciem aparatury posiadającej świadectwo legalizacji i zachowaniem standardów zapewniających obiektywność przeprowadzonej kontroli. W przypadku kontroli nacisków osi lub masy pojazdu jest oczywiste, że nie może to być najbliższe miejsce, w którym pojazd nie zagrażałby bezpieczeństwu ruchu drogowego, lecz miejsce przystosowane do przeprowadzenia stosownych czynności kontrolnych z użyciem zalegalizowanych urządzeń pomiarowych.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze wyżej przedstawione argumenty, nie znalazł podstaw, aby za trafne uznać zarzuty naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, jak również art. 77 ust. 1 u.t.d. w związku z art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, w związku z § 1 pkt 1, 2 i 3 oraz § 2 pkt 1 załącznika do zarządzenia nr 114 Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 października 2002 r. w sprawie ustanowienia Kodeksu Etyki Służby Cywilnej. Rozstrzygnięcia wydane w sprawie podjęte zostały na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego i bez przekroczenia określonych nimi granic kompetencji przyznanych organom ITD.

Kolejny zarzut skargi kasacyjnej obejmujący niezastosowanie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t okazał się również bezzasadny. Stosownie bowiem do art. 41 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t i wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t. Droga wojewódzka nie została w tych rozporządzeniach wymieniona. Zastosowanie w tej sytuacji znajduje art. 41 ust. 6 tej ustawy, zgodnie z którym drogi inne niż określone w ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Nie ma zatem znaczenia, na którym odcinku drogi nr [...] został zatrzymany kontrolowany pojazd, skoro ograniczenia do 8 t dotyczą całej drogi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.