Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 303/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono sprzeciw z art. 64b § 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 64b par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze sprzeciwu S. P. i Z. P. od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2021 r. nr 592/2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego dwulokalowego oraz uporządkowania terenu oddala sprzeciw w całości.


UZASADNIENIE

Na mocy decyzji nr 5/2021 datowanej na 25 stycznia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim (dalej jako PINB, organ I instancji) nakazał Z. P. i S. P. (dalej jako skarżący) rozbiórkę części budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanej na działce nr [...] w D., przy ul. [...], w gminie K. oraz uporządkowanie terenu.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że dnia 6 maja 2016 r. wpłynęło pismo skarżących z wnioskiem o wydanie nakazu rozbiórki stanowiącej ich własność części nieużytkowanego budynku. Wnioskodawcy wskazali wysokie zużycie techniczne budynku w części do nich należącej.

Dokonane dnia 28 lipca 2016 r. przez organ I instancji oględziny wykazały, że lokal należący do skarżących jest w złym stanie technicznym, natomiast przyległy lokal, usytuowany pod nr [...], stanowiący własność A. D., jest w stanie dobrym. W protokole z oględzin zapisano także, że właściciel przylegającego budynku (A. D.) nie wyraża zgody na rozbiórkę sąsiadującej nieruchomości. S. P. ,co widnieje w protokole, wyraża zgodę na wybudowanie ściany szczytowej po rozbiórce zgodnie z przedłożonym projektem, na swój koszt.

Dnia 26 kwietnia 2017 r. odbyła się rozprawa administracyjna podczas której skarżący podtrzymali zamiar rozbiórki, zaś ich sąsiad, właściciel nieruchomości przyległej A. D. oświadczył, że wyraża zgodę na rozbiórkę pod warunkiem zapewnienia statyczności konstrukcji części budynku.

Według projektu budowlanego rozbiórki, sporządzonego w maju 2017 r., zabezpieczenie docelowe pozostającej części budynku polegać będzie na wykonaniu, przed docelową rozbiórką budynku, ściany poprzecznej zamykającej pozostająca część budynku.

Decyzją PINB nr 257/2018 z dnia 23 sierpnia 2018 r. nakazano skarżącym rozbiórkę należącej do nich części budynku, a wszystkim współwłaścicielom obiektu nakazano wykonanie ściany konstrukcyjnej w terminie od 11 października 2018 r. do 11 czerwca 2019 r.

Od wskazanej decyzji odwołał się A. D., co spowodowało uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, na mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 1475/2018 z dnia 30 listopada 2018 r. W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako DWINB, organ II instancji) wskazał, że art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej jako Prawo budowlane) nie daje podstaw do nakazania wykonania ściany konstrukcyjnej.

Decyzją PINB nr 128/2019 z dnia 14 czerwca 2019 r. nakazano skarżącym wyłączenie z użytkowania należącego do nich lokalu.

Skarżąca Z. P. odwołała się od tej decyzji, co zaowocowało decyzją nr 1210/2019 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 października 2019 r., w której organ uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. DWINB uzasadniał, że protokół kontroli przeprowadzonej 28 lipca 2016 r. nie wskazuje, aby budynek groził zawaleniem, a w konsekwencji brak jest podstaw do ingerencji organu nadzoru budowalnego na podstawie art. 67 Prawa budowlanego. Ponadto organ II instancji podkreślił, że art. 67 Prawa budowlanego daje możliwość nałożenia jedynie nakazu rozbiórki, jednak nie daje podstaw do nałożenia obowiązku wybudowania ściany konstrukcyjnej. Oprócz tego DWINB wskazał, że wydanie pozwolenia na rozbiórkę w realiach niniejszej sprawy należy do organu administracji architektoniczno – budowlanej, a więc Starosty Wrocławskiego.

Pismami do organu z dnia 29 września 2020 r. oraz z dnia 28 października 2020 r. skarżący wskazali, że przed Sądem Rejonowym Wrocław [...] toczy się postępowanie, w toku którego osiągnięto porozumienie w zakresie wykonania ściany mającej oddzielać nieruchomości.

W konsekwencji przeprowadzonego ponownie postępowania, w decyzji nr 5/2021 datowanej na 25 stycznia 2021 r. organ I instancji nakazał skarżącym rozbiórkę należącej do nich części budynku oraz uporządkowanie terenu. W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że dokonanie rozbiórki jest zasadne, i wiąże się z tym konieczność wykonania nowej ściany konstrukcyjnej, która zapewni stabilność pozostałej części budynku. Wśród argumentów przemawiających za rozbiórką wskazano między innymi stanowisko wyrażone przez strony podczas rozprawy administracyjnej o chęci dokonania rozbiórki, zawarte w 2020 r. porozumienie zawarte w ramach postępowania o zniesienie współwłasności. Organ I instancji stwierdził, że w zakresie wykonania ściany konstrukcyjnej działania podejmą współwłaściciele budynku, i kwestia ta nie stanowi części wydanej w sprawie decyzji.

Od powyższej decyzji odwołał się A. D. pismem z dnia 17 lutego 2021 r. Wskazał, że nie wyraża, ani nie wyraził zgody na rozbiórkę, i że taka rozbiórka zagraża jego części budynku.

Na mocy decyzji nr 592/2021 datowanej na 2 czerwca 2021 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że z dokumentacji w postaci przedłożonego projektu budowlanego wynika, iż rozbiórka jest niemożliwa bez odpowiedniego zabezpieczenia pozostałej części budynku, zatem wykonanie decyzji może doprowadzić do stanu zagrożenia.

Od wskazanej wyżej decyzji sprzeciw wniósł pełnomocnik skarżących pismem z dnia 23 czerwca 2021 r. Zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych, a zwłaszcza błędne przyjęcie, że dokonanie rozbiórki części obiektu jest niemożliwe bez uszkodzenia drugiej części budynku, a także pominięcie, że A. D. i jego rodzina dokonali samowoli budowlanej. Ponadto skarżący zarzucili wadliwe zastosowanie art. 67 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 8 k. p. a. poprzez nierówne traktowanie uczestników postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sprzeciw okazał się za nieuzasadniony, i należało go oddalić, bowiem zaskarżona decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego mieściła się w granicach wyznaczonych art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej także jako k. p. a.).

Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej.

Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej także jako p. p. s. a.)

Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega, między innymi, na orzekaniu w sprawach sprzeciwów od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie art. 138 § 2 k. p. a.

Kodeks postępowania administracyjnego określając w art. 138 rodzaje decyzji organu odwoławczego wskazuje wśród nich decyzję odwoławczą, w której organ II instancji uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (art. 138 § 2). Jest to decyzja, za pomocą której organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Na płaszczyźnie interpretacji art. 138 §2 k. p. a. panuje w judykaturze pogląd, że zastosowanie dyspozycji art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. jest uwarunkowane przesłankami procesowymi. Pierwsza polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, zaś druga sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ważne jest spostrzeżenie, że wykazanie zaistnienia tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2021 r. II OSK 1743/21). Komentatorzy przepisów o postępowaniu administracyjnym podkreślają, że tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, s. 728). Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. będzie niewystarczające. Zgodnie z treścią art. 136 k.p.a. organ drugiej instancji uprawniony jest do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Stosownie do przepisu art. 64a ustawy p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszym postępowaniu taka właśnie decyzja DWINB, którą skarżący oprotestował sprzeciwem.

Jak stanowi art. 64a ustawy p. p. s. a. od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138§2 k. p. a. skarga nie przysługuje, jednak strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Granice kontroli sądu administracyjnego względem wniesionego sprzeciwu od decyzji rysuje art. 64e p. p. s. a. oraz art. 151a § 1 p. p. s. a.

W myśl przepisu 64e p. p. s. a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji dotyczy wyłącznie jej zgodności z art. 138 § 2 k.p.a., czyli oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Sąd nie weryfikuje zaś w tym trybie prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, w ramach których organ odwoławczy stwierdził potrzebę wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie ocenia istoty sprawy, ani nie przesądza o kierunku ostatecznego rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie jest władny odnosić się do meritum sprawy. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw (art. 151a § 1 p.p.s.a.).

W okolicznościach badanej sprawy Sąd nie stwierdził, aby organ II instancji wykroczył poza granice decyzji przewidzianej przez ustawodawcę w art. 138 § 2 k. p. a. Tym samym trafne jest rozstrzygnięcie uchylające decyzję organu I instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia ponieważ doszło do naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Organ I instancji nie ustalił dokładnie stanu faktycznego sprawy, zignorował słuszny interes jednego z uczestników postępowania, czym naruszył art. 7 k. p. a. Organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a przez to wystąpił przeciwko art. 77 k. p. a. W pewnym zakresie ustalenia dokonane przez organ i zawarte w decyzji stoją w ewidentnej sprzeczności z informacjami wynikającymi ze zgromadzonego materiału dowodowego.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że A. D. wyraził zgodę na wykonanie ściany zabezpieczającej; na poparcie PINB przywołuje protokół oględzin dokonanych dnia 28 lipca 2016 r.

Tymczasem z przywołanego protokołu wynika coś przeciwnego, bowiem znajduje się w nim wypowiedź A. D., że takiej zgody nie wyraża.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdza ponadto, że S. P. wyraża zgodę na wybudowanie ściany po rozbiórce, pomijając widniejący w przywołanym wyżej protokole zapis, że S. P. wzniesie taką ścianę na swój koszt. W ocenie Sądu, mającego oczywiście na względzie, że rozliczenia finansowe współwłaścicieli związane ze wzniesieniem ściany nie mają wpływu na obowiązki wynikające z Prawa budowlanego, istnieje realna różnica pomiędzy akceptacją dla wykonania ściany, a akceptacją powiązaną z gotowością poniesienia kosztów tej inwestycji. Organ I instancji w swoich ustaleniach taką różnicę pominął.

Obecne w aktach sprawy informacje dotyczące postępowania o zniesienie współwłasności przed Sądem Rejonowym w żaden sposób nie wskazują na osiągnięcie porozumienia, a jedynie potwierdzają, że takie postępowanie było, i zostało umorzone.

Luki i zaniedbania we wskazanym wyżej zakresie przekładają się na błędne ustalenie stanu faktycznego w ten sposób, jakoby pomiędzy A. D. i skarżącymi istniało porozumienie co do wzniesienia i ściany oraz poniesienia kosztów tego przedsięwzięcia. W realiach badanej przez Sąd sprawy takiego porozumienia nie ma. Niesie to ze sobą szczególne znaczenie zważywszy fakt, że z załączonego do akt sprawy projektu rozbiórki wynika jednoznacznie, że jej wykonanie wymaga wzniesienia ściany poprzecznej. Wzniesienie takiej ściany wymaga określonych uzgodnień pomiędzy współwłaścicielami, także w aspekcie finansowym, i jest niezbędne dla odpowiedniej rozbiórki.

Organ I instancji wydaje się zdawać sobie z tego sprawę, jednak rozstrzygnięcie formułuje tak, że nakazuje rozbiórkę, ale kwestię wykonania ściany konstrukcyjnej pozostawia poza składowymi decyzji administracyjnej, czym narusza art. 104 k. p. a. w związku z art. 107 k. p. a. Przywołane przepisy nakazują organowi załatwić sprawę przez wydanie decyzji, i nie różnicują elementów decyzji na wiążące i niewiążące jej adresata.

Należy w związku z tym podkreślić, że powołany przez organ I instancji art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane daje podstawę do nakazania rozbiórki i uporządkowania terenu, ale nie legitymizuje do nakazania wykonania ściany zabezpieczającej. Przepis brzmi: jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. W konsekwencji, nawet jeśliby uznać - czego Sąd rozpatrując sprzeciw nie rozstrzyga - że powołana podstawa prawna i wynikająca z niej forma prawna załatwienia sprawy jest właściwa, to w zakresie rozstrzygnięcia nie mieści się orzeczenie o wykonaniu ściany.

Tymczasem jest to fundamentalna okoliczność dla badanej sprawy ponieważ z dokumentów (w tym projektu rozbiórki) wynika niemożność dokonania rozbiórki bez wzniesienia ściany zabezpieczającej. Już na marginesie można wskazać, że organ wskazuje termin dokonania czynności rozbiórkowych i porządkujących, ale nie uwzględnia, że nie ma ściany zabezpieczającej, jej wzniesienie jest wydarzeniem ewentualnym, przyszłym i niepewnym, nie wiadomo, czy i kiedy nastąpi, zaś organ nie dysponuje kompetencją prawną do orzeczenia w tym zakresie. W gruncie rzeczy organ wydaje decyzję niewykonalną, bowiem jeden z warunków jej faktycznej i technicznej wykonalności (wzniesienie ściany konstrukcyjnej) nie jest prawnie zagwarantowany.

Nadto, i w związku z tym zważyć należy, że taki sposób ujęcia treści decyzji organu I instancji może prowadzić do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156§1 pkt 5 k. p. a. poprzez jej niewykonalność. Zgodnie z orzecznictwem sądowym niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania lub istnieją prawne nakazy bądź zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność prawna oznacza więc brak możliwości zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Z kolei niewykonalność faktyczna decyzji to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2022 r. III OSK 951/21, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej także jako CBOIS).Sąd dostrzega w rozstrzygnięciu organu I instancji niewykonalność decyzji, bowiem jej wykonanie może doprowadzić do uszkodzenia przylegającej części budynku, co jest niedopuszczalne. Sąd zauważa, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, że rozbiórka jest niewykonalna bez wzniesienia ściany poprzecznej (konstrukcyjnej, zabezpieczającej), jednak organ nie wskazuje na takie działanie prawne, które prowadziłoby do wykonania takiego zabezpieczenia. Skoro rozbiórka przedmiotowego obiektu jest niemożliwa bez wzniesienia ściany, czyli obydwa przedsięwzięcie są ze sobą połączone, to niewykonalność występuje także wtedy, gdy nie podjęto skutecznych działań dla wybudowania ściany. Organ I instancji nie dostrzega tej niewykonalności, bowiem niewłaściwie ustalił stan faktyczny, wyciągnął z niego błędne konkluzje, co z kolei uniemożliwia wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

W ocenie Sądu brak jakichkolwiek wątpliwości, że jest to uchybienie o istotnym wpływie na załatwienie sprawy. Biorąc pod uwagę charakter i konsekwencje wykonania rozbiórki, jej wykonanie w wadliwie ustalonym stanie faktycznym, przy prawdopodobnie błędnie ustalonej podstawie prawnej rodzi skutki nieakceptowalne z punktu widzenia ochrony praw zainteresowanych jednostek.

Ochrona praw jednostek zaangażowanych w sprawę została zaniedbana przez organ I instancji także poprzez sposób wskazania adresatów decyzji. To także stanowi przesłankę uzasadniającą zwrot sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzja organu I instancji niewłaściwie oznacza strony postępowania, bowiem w niepełny sposób wskazuje jej powinnych adresatów.

Adresatem nakazów wydawanych przez organ na podstawie art. 67 Prawa budowlanego są właściciel lub zarządca obiektu. Z akt sprawy wynika, że obiekt stanowi przedmiot współwłasności A. P. oraz skarżących. Wynika z tego, że adresatem decyzji powinien być także A. P., bo decyzja dotyczy przedmiotu jego własności (współwłasności). Sąd wyciągając taki wniosek nie ocenia przy tym trafności wybranej przez organ podstawy prawnej. W ten sposób organ I instancji zignorował niewątpliwie słuszny interes A. P., polegający na godnym ochrony prawie do zachowania i użytkowania jego własności (części budynku, w której zamieszkuje). Realizacja decyzji pierwszoinstancyjnej spowodowałaby, że wynikający z art. 7 k. p. a. obowiązek ochrony słusznego interesu obywatela przy załatwianiu sprawy zostałby pominięty. Wykonanie decyzji PINB przez Z. P. i S. P. bez efektywnego prawnie zabezpieczenia wzniesienia ściany mogłoby doprowadzić do uszkodzenia własności A. P., co stanowiłoby wyraziste, a nawet rażące naruszenie jego słusznego interesu, i byłoby konsekwencją wykonania aktu administracyjnego PINB.

Podniesione przez organ II instancji wątpliwości co do zastosowanej podstawy prawnej przyjętej przez organ I instancji również nie nadają się do sanacji na etapie postępowania odwoławczego. Prowadzi to do kolejnego uchybienia prowadzonemu postępowaniu, o randze istotnej dla sprawy. Mianowicie zgodnie z art. 6 k. p. a organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, co implikuje między innymi obowiązek prawidłowego ustalenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W aktach postępowania znajduje się wcześniejsze rozstrzygnięcie organu II instancji podważające zasadność zastosowania w niniejszej sprawie art. 67 Prawa budowlanego (decyzja DWINB nr 1475/2018 datowana na 30 listopada 2018 r.). Organ I instancji nie bierze tego rozstrzygnięcia pod uwagę, nie odnosi się do zawartych w nim wskazówek, i konsekwentnie opiera swój akt na art. 67 Prawa budowlanego. Z wyżej wskazanych rozważań Sądu wynikają uzasadnione wątpliwości co do zasadności takiego wyboru, i jego wykonalności w uwarunkowaniach tej konkretnej sprawy.

Należałoby wreszcie ustalić aktualny status budynku z perspektywy przepisów o ochronie zabytków. Z akt sprawy wynika, że obiekt wzniesiono na przełomie XIX/XX w. W piśmie Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków (wpłynęło do PINB dnia 24 kwietnia 2017 r. ) wskazano, że omawiany obszar, współtworzący historyczny układ ruralistyczny wsi D., znajduje się w wykazie zabytków przeznaczonych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 710), i stwierdzono, że organ ochrony zabytków uzgodnił przedmiotowe zamierzenie budowlane, z uwagą dotyczącą wykonania inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej przed rozbiórką, który to warunek został spełniony w dniu 23 marca 2016 r. Należy mieć jednak na uwadze, że pomiędzy kwietniem 2017 r. (wypowiedź organu ochrony zabytków) a datą wydania decyzji PINB ( datowana na 25 stycznia 2021 r.) upłynął znaczny okres czasu, co ma znaczenie w świetle zawartej informacji, że status obszaru może ulec zmianie, bo jest w wykazie zabytków przeznaczonych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków.

Zdaniem Sądu organ I instancji powinien dokonać w tym zakresie stosownych, aktualnych ustaleń. Skoro tego nie uczynił, ograniczając się do przywołania zdarzeń sprzed blisko 4 lat, a istnieje rzeczywista możliwość, że status obiektu w tym względzie mógł ulec zmianie, to świadczy to o tym, że pozostał do wyjaśnienia taki aspekt sprawy, który ma wpływ na jej rozstrzygnięcie, bowiem zasady rozbiórki obiektów poddanych ochronie na mocy prawa o ochronie zabytków różnią się od rozbiórki obiektów na zasadach ogólnych. Prowadzi to Sąd do uznania, że organ I instancji naruszył, również w tej sferze, art. 77 k. p. a. nie zbierając w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co w efekcie uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie art. 80 k. p. a. nakazującego ocenę, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie Sąd nie ocenia podnoszonej przez skarżących kwestii ewentualnej samowoli budowlanej A. D. (jego rodziny), nie jest to bowiem przedmiotem wydanych i ocenianych w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięć administracyjnych. Akta sprawy nie wskazują również na naruszenie przez organy administracji publicznej, względem skarżącego, zasady zaufania, bezstronności i równego traktowania.

Z wyżej wskazanych powodów Sąd, opierając się na art. 151a§2 ustawy p. p. s. a. uznał sprzeciw za nieuzasadniony i zdecydował o jego oddaleniu.