Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1013/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 153, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art.. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 95 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: Art. 29
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 67
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin( - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 17 sierpnia 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego I . uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącej kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt III SA/Kr 982/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 5 października 2007r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2007r. Nr [...], w której wezwano A. C. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] ul. A w K. w terminie do dnia 31 października 2007r. W uzasadnienie wyroku Sąd stwierdził, że z treści art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin wynika, że prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, przysługuje członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Oznacza to, że dziecko, które od chwili urodzenia mieszka razem z policjantem (matką lub ojcem), nie traci prawa do dalszego zamieszkiwania w lokalu resortowym po ukończeniu 25 roku życia. Nie jest natomiast uwzględniane w trakcie ubiegania się o przydzielenie mieszkania, jeżeli w tym czasie ma już 25 lat ukończone. Sąd zauważył, że oddając w drodze zamiany resortowego mieszkania dotychczas zajmowanego, w posiadanie A. C. z dniem 7 stycznia 2003r. lokal również będący w dyspozycji Policji, przy ul. A., jako jedynej wówczas osobie uprawnionej do lokalu po zmarłym funkcjonariuszu, co do którego skarżąca zawarła w dniu 7 stycznia 2003r. umowę najmu z administrującą tym mieszkaniem Spółką z o.o. Administracja Zasobami Mieszkaniowymi "B", organ zrealizował prawo skarżącej do dalszego zamieszkiwania w lokalu resortowym. Dopiero, bowiem z dniem 21 czerwca 2004r. skarżąca utraciła uprawnienia do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, która przysługiwała jej do czasu ukończenia 25 roku życia. Ustawodawca wprowadzając to szczególne uprawnienie określił, że prawo członków rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach, przysługuje do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Decyzja nakazująca opróżnienie takiego lokalu mieszkalnego jako zajmowanego bez tytułu prawnego, może zostać wydana, gdy osoba zajmująca lokal dobrowolnie go nie opuści, dopiero po przydzieleniu zastępczego lokalu mieszkalnego i nie wcześniej niż po utracie posiadanych uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ mógł podjąć taką decyzję nie wcześniej niż po dniu 21 czerwca 2004r., kiedy skarżąca utraciła uprawnienie do policyjnej renty rodzinnej po ojcu, ale dopiero po przydzieleniu zastępczego lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził również, że z ustalonego przez organy stanu faktycznego oraz z akt sprawy nie wynika, że przedmiotowy lokal, w odniesieniu do którego w dniu 7 stycznia 2003r. skarżąca zawarła umowę najmu na czas nieokreślony jest lokalem zamiennym, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) oraz ich rodzin. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organy obu instancji błędnie zinterpretowały wskazane przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd zauważył ponadto, że z akt sprawy wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] 1978r. J. C., ojcu skarżącej, przydzielone zostało mieszkanie, którego adres określono jako C. w K. Z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach nie wynika natomiast, że zmianie uległ adres ewidencyjny tego mieszkania na ul. D. Zdaniem Sądu, ta okoliczność winna niewątpliwie być wyjaśniona przy ewentualnym ponownym wydawaniu decyzji. Sąd wskazał również, że powyższe wskazanie dotyczyło także spornego lokalu mieszkalnego określonego przez organy jako mieszkanie położone w K. przy ulicy A. skoro z akt sprawy wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] 1989r. przydzielone zostało J. S. mieszkanie, którego adres określono jako osiedle E. w K. Jednak z protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 4 maja 1989r. wynika, że J. S. przekazano mieszkanie położone przy ulicy A.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Miejski Policji wydał decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...], w której po raz kolejny wezwał A. C. do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w K. Organ I instancji wyjaśnił, iż przedmiotowy lokal, który A. C. – córka zmarłego emeryta policyjnego J. C. – zajmuje na podstawie zaświadczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2002r., należy do kategorii mieszkań, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji. Lokal ten znajduje się w budynku stanowiącym własność Skarbu Państwa i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. Natomiast prawo do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego A. C. otrzymała do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Z kolei w myśl art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu (...) emeryci i renciści policyjni mają prawo do zajmowania lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji. Prawo to przysługuje ponadto członkom ich rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Organ I instancji stwierdził, iż z akt mieszkaniowych wynika, że A. C. jest osobą nieuprawnioną w resorcie spraw wewnętrznych i administracji, gdyż nabyła uprawnienia do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym ojcu z dniem 12 lutego 1999r. i uprawnienia te posiadała do ukończenia 25 roku życia, tj. do dnia [...] 2004r. Komendant Miejski Policji wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonych po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt III SA/Kr 982/07 czynności wyjaśniających ustalono, że zmiana nazwy ulic nastąpiła na podstawie uchwał Rady Narodowej Miasta z dnia 24 października 1977r. (Dz. U. Woj. z 1977r. Nr 22, poz. 99) w sprawie nazw niektórych ulic i placów w K. oraz z dnia 26 listopada 1986r. (Dz. U. Woj. z 1986r. Nr 17, poz. 124) w sprawie nazw niektórych ulic i parku w K., opublikowanych w ówczesnych Dziennikach Urzędowych Rady Narodowej Miasta. Ponadto czynności wyjaśniające podjęto również pod kątem ustalenia, czy lokal przy ul. A. w K. przekazany A. C. jest lokalem zastępczym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) oraz ich rodzin. Organ I instancji stwierdził, że art. 29 ust. 3 tej ustawy wprowadzając określenie "lokalu zastępczego" nie wyjaśnia jego definicji. Pojęcia lokalu zastępczego nie określa także ustawa o Policji, jak również ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 21, poz. 266 z późn. zm.). W ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. określono jedynie pojęcie lokalu zamiennego i lokalu socjalnego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 tej ustawy – lokal zamienny to lokal znajdujący się w tej samej miejscowości, w której położony jest lokal dotychczasowy, wyposażony w co najmniej takie urządzenia techniczne, w jakie był wyposażony lokal używany dotychczas, o powierzchni pokoi takiej jak w lokalu dotychczas używanym; warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli na członka gospodarstwa domowego przypada 10 m² powierzchni łącznej pokoi, a w wypadku gospodarstwa jednoosobowego – 20 m² tej powierzchni. Co do zasady, lokal zamienny przysługuje najemcy w sytuacji, kiedy stosunek najmu rozwiązywany jest z inicjatywy właściciela i bez winy najemcy, bądź też opróżnienie lokalu jest niezbędne z uwagi na zakres i rodzaj naprawy która powinna zostać wykonana. Organ I instancji podniósł, że lokal przy ul. A. w K., w którym A. C. zgodziła się zamieszkać zwalniając lokal przydzielony wcześniej jej ojcu, składa się z jednego pokoju, kuchni i przynależności i posiada 22,29 m² powierzchni mieszkalnej. Jest położony w tej samej miejscowości co lokal dotychczas zajmowany i wyposażony w niezbędne urządzenia techniczne, spełnia więc, zdaniem organu I instancji, wszystkie warunki określone dla lokalu zamiennego. Komendant Miejski Policji wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Zdaniem organu I instancji, skoro przepisy szczególne dotyczące lokali pozostających w dyspozycji organów Policji, jaką niewątpliwie jest art. 29 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji oraz ich rodzin, wprowadzają pojęcie lokalu zastępczego, to w przedmiotowej sprawie nie można zastosować interpretacji rozszerzającej, a więc zamienny i zastępczy to pojęcia tożsame i wymienne. Konkludując organ I instancji podkreślił, że lokal przy ul. A. w K., który otrzymała A. C., nie jest lokalem zastępczym w rozumieniu przepisów resortowych. Komendant Miejski Policji podniósł, że w stosunku do osób nieuprawnionych do świadczeń z resortu spraw wewnętrznych i administracji zastosowanie znajduje przepis art. 95 ustawy o Policji, taksatywnie wymieniający przypadki, w których wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Ust. 3 pkt 3 wskazanego artykułu statuuje, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się (...) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Natomiast zgodnie z brzmieniem § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005r. Nr 105, poz. 884 z późn. zm.), w stosunku do osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, decyzje w sprawach opróżnienia lokali mieszkalnych podejmuje będący dysponentem lokali kierownik jednostki organizacyjnej Policji, w którego dyspozycji pozostają te lokale – w tym przypadku jest to Komendant Miejski Policji. Z kolei w myśl art. 95 ust. 4, decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Komendant Miejski Policji uznał więc, że w świetle powyższego stanu faktycznego, zajmowanie lokalu mieszkalnego przy ul. A. w K. przez A. C., jako osobę nieuprawnioną w resorcie spraw wewnętrznych, skutkuje wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego bez prawa do innego lokalu mieszkalnego.

Od powyższej decyzji A. C., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia oraz umorzenia postępowania lub przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzji organu I instancji A. C. zarzuciła naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) oraz ich rodzin, poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie, a także naruszenie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w chwili wydania decyzji odwołująca się posiadała tytuł prawny do lokalu w postaci umowy najmu.

Decyzją z dnia 17 sierpnia 2009r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2009r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wskazał, iż kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują przepisy zawarte w rozdziale ósmym ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze w postaci rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 z późn. zm.). Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266), przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...), jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Organ odwoławczy podkreślił więc, iż przepisy ustawy o Policji stanowią przepis szczególny w odniesieniu do przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów i Kodeksu cywilnego. Dlatego też sprawy przydziałów lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych zostały wyłączone spod działania Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego i przekazane wyłącznie do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne. Organ II instancji stwierdził, że dyspozycja lokalem przy ul. A. w K. należy do organu podległego ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych, tj. Komendanta Miejskiego Policji. Dysponent lokalu nie podjął żadnych czynności zmierzających do zrzeczenia się posiadanej dyspozycji na rzecz gminy. Przedmiotowy lokal mieszkalny, przydzielony na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] 1989r. J. S. – ówczesnemu funkcjonariuszowi MO, a następnie zwolniony przez niego, należy więc do kategorii mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Organ II instancji wyjaśnił, iż w ramach postępowania odwoławczego zwrócił się dodatkowo do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta z prośbą o potwierdzenie zmiany numerów nieruchomości z C. nr [...] na ul. D. i z os. A. nr [...] na ul. A. w K. W odpowiedzi, pismem z dnia 5 sierpnia 2009r., uzyskano informację, że nie wynika to wprost z dokumentacji. Z dołączonych do tego pisma załączników wynika jednak, że w dniu 16 marca 1979r. dla budynku przy ul. D. nr [...] położonego w dzielnicy [...], został nadany numer porządkowy [...], a w dniu 19 października 1989r. budynkowi o nr budowlanym [...], położonym przy ul. A., został nadany nr porządkowy [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 89 ustawy o Policji oraz w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu. Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.), której postanowienia art. 29 ust. 1 i 2 dają prawo do zajmowania takich mieszkań emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Organ II instancji stwierdził, iż A. C. nie jest i nigdy nie była funkcjonariuszem Policji, nie posiada już także uprawnień do policyjnej renty rodzinnej (gdyż ukończyła 25 lat) i nie jest również obecnie członkiem rodziny zmarłego emeryta policyjnego w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, całkowicie bezzasadne są zarzuty stron o błędnym zastosowaniu przez organ I instancji przepisów art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji i art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin. Zgodnie z przepisem art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji, jako dysponent lokalu, działając na podstawie art. 95 ust 3 pkt 3 ustawy o Policji działał na podstawie przepisów prawa. Skoro bowiem ustawa o ochronie praw lokatorów stosowana jest w stosunku do lokali pozostających w dyspozycji Policji jedynie w ograniczonym zakresie, to w stosunku do tych mieszkań pierwszeństwo mają przepisy ustawy o Policji. Organ II instancji podniósł, że A. C. zawarła umowę najmu lokalu mieszkalnego na czas nieokreślony na podstawie zaświadczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 31 grudnia 2002r. Sama umowa najmu, w przypadku mieszkań służbowych Policji, nie jest jednak podstawowym lecz jedynie pochodnym tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. A. C. otrzymała lokal mieszkalny nie na czas nieokreślony, lecz jak wynika wprost z zaświadczenia z dnia 31 grudnia 2002r. do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. A. C. utraciła prawo do renty rodzinnej, ukończyła bowiem 25 lat życia, jest więc osobą nieuprawnioną do jakichkolwiek świadczeń z resortu spraw wewnętrznych i administracji. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, wygaśnięcie uprawnień A. C. do renty rodzinnej po zmarłym ojcu skutkuje koniecznością wydania decyzji o opróżnieniu lokalu z powodu wygaśnięcia tytułu prawnego do lokalu. Zaznaczył przy tym, że istniejący obecnie przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, nie pozostawia dysponentowi lokalu prawa dowolności. Wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu jest w stosunku do osób nieuprawnionych obligatoryjne. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, iż przepisy art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, dopuszczają możliwość zawarcia umowy najmu na czas określony wyłącznie w stosunku do lokalu socjalnego lub lokalu związanego ze stosunkiem pracy lub gdy zawarcia takiej umowy żąda najemca. W stosunku do innych lokali umowa może być zawarta wyłącznie na czas nieokreślony. Tak więc jedynym powodem zawarcia przez administratora nieruchomości umowy najmu na czas nieokreślony była niedopuszczalność innej formy zawarcia stosunku najmu. Organ II instancji stwierdził również, że także zarzut strony podniesiony w odwołaniu, iż według utrwalonego orzecznictwa dziecko, które od chwili urodzenia mieszka wraz z policjantem, nie traci prawa do dalszego zamieszkania w mieszkaniu resortowym po ukończeniu 25-go roku życia jest niesłuszny. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2008r., na który powołuje się strona nie stanowi źródła prawa. Organ II instancji wskazał przy tym cztery prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jak również dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których zapadły rozstrzygnięcia zasadniczo odmienne od przywołanego przez stronę. Organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie te sprawy, dotyczące opróżnienia lokali przez osoby nieuprawnione (dzieci lub wnuki policjantów i emerytów policyjnych), zostały zakończone oddaleniem skargi, a co za tym idzie ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ani Naczelny Sąd Administracyjny nie zakwestionowały prawa dyspozycji Policji tymi mieszkaniami jak również zasadności wydania samych decyzji. Komendant Wojewódzki Policji dodał, że opróżnienie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez osobę nieuprawnioną leży również w interesie społecznym. Zgodnie bowiem z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zdaniem organu II instancji, bez wątpienia w interesie społecznym i słusznym interesie obywateli leży zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie Miasta. W tym celu niezbędne jest zapewnienie policjantom na terenie Miasta mieszkań służbowych, zwiększy to bowiem ich efektywność oraz gotowość do służby dla dobra obywateli. Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja organu I instancji ma bowiem na celu opróżnienie lokalu przeznaczonego dla policjantów, a zajmowanego przez osobę nieuprawnioną i przydzielenie go policjantowi. Wydanie zaskarżonej decyzji jest więc w interesie społecznym polegającym na zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się A. C. i pismem z dnia 10 października 2009r. wniosła na nią skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i umorzenie w całości postępowania w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż utrata prawa do lokalu mieszkalnego następuje z chwilą utraty prawa do renty rodzinnej po zmarłym policjancie, gdy tymczasem prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje członkom rodziny policjanta do czasu przydzielenia lokalu zastępczego, nie krócej zaś niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Natomiast drugi podniesiony przez skarżącą zarzut dotyczył naruszenia art. 95 ust. 3 pkt 3 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie pomimo braku ku temu podstaw.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Nie jest ona uprawniona do policyjnej renty rodzinnej, bowiem nie należy do kręgu członków rodziny policjanta (emeryta policyjnego) określonego w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277), a w konsekwencji nie spełnia też jakichkolwiek warunków do przyznania lokalu mieszkalnego na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że organy Policji zobowiązane są prowadzić racjonalną politykę co do zasobów mieszkaniowych pozostających w ich dyspozycji na podstawie art. 90 ustawy o Policji. Tym samym podstawę prawną nakazania opróżnienia lokalu mieszkalnego stanowił przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji dotyczący m.in. osób zajmujących lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Organ II instancji stwierdził ponadto, że tytułem prawnym zajmowania lokali służbowych będących w dyspozycji Policji jest decyzja administracyjna o przydziale. Prawo dysponowania lokalem przez Policję oznacza bowiem, że organy Policji wskazują właścicielowi, lub działającemu w jego imieniu administratorowi – poprzez wydanie decyzji administracyjnej o przydziale, osobę (funkcjonariusza lub emeryta policyjnego), z którą należy zawrzeć umowę najmu. Istnienie tej umowy nie stanowi przeszkody do opróżnienia lokalu, jeżeli zachodzą przesłanki określone w ustawie o Policji (art. 95), które stanowią lex specialis wobec ogólnych uregulowań dotyczących najmu lokali mieszkalnych. Właściwy organ Policji zgodnie z prawem wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu, gdy zachodzą przesłanki określone w tych przepisach szczególnych – jak w sprawie będącej przedmiotem skargi. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz członków ich rodzin. Przepis ten w ogóle nie ma zastosowania do skarżącej, która z chwilą ukończenia 25 roku życia przestała zaliczać się do kręgu osób uprawnionych do policyjnej renty rodzinnej, gdy tymczasem w przepisie tym jest mowa o prawach osób wymienionych w ust. 2 tego artykułu, czyli członków rodziny uprawnionych do policyjnej renty rodzinnej. Tylko w odniesieniu do takich osób Policja ma obowiązek zapewnienia prawa do zamieszkiwania w lokalu służbowym do czasu przydzielenia lokalu zastępczego, nie krócej, niż na czas posiadania uprawnień do renty rodzinnej. Organ II instancji podkreślił, że krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego został wyczerpująco wymieniony w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji (wyłącznie policjant w służbie stałej). Z kolei w art. 89 tej ustawy wymienieni są członkowie rodziny funkcjonariusza – uwzględniani przy dokonywaniu przydziału lokalu. Są to: małżonek, wstępni, dzieci własne lub małżonka pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat. Ponadto na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym m.in. funkcjonariuszy Policji prawo do zajmowania mieszkań policyjnych mają emeryci i renciści policyjni oraz m.in. dzieci mające ustalone prawo do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Natomiast A. C. nie posiada uprawnienia do policyjnej renty rodzinnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarga A. C. jest w pełni uzasadniona.

Na wstępie należy zaznaczyć, że stan faktyczny sprawy jest niesporny i sprowadza się do tego, że ojciec skarżącej A. C. – J. C. był funkcjonariuszem Policji, który otrzymał i posiadał lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o Policji - Rozdział 8 "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". W chwili śmierci J. C. – jego córka A. C., zamieszkująca wraz z ojcem nie miała ukończonych 25 lat.

Spornym między stronami jest to, że zdaniem organów administracyjnych – z chwilą ukończenia przez A. C. 25 roku życia utraciła ona prawo do tego lokalu i zajmuje go bez tytułu prawnego, a zatem jako osoba nieuprawniona winna lokal opróżnić lub w przypadku nie opuszczenia go – właściwe organy Policji mają prawo wydać decyzję o opróżnieniu tego lokalu na zasadzie ogólnej z ustawy o Policji, a konkretnie na zasadzie art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy. Zdaniem skarżącej, organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje naruszyły 29 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin, który nakazuje dostarczenie jej zastępczego lokalu mieszkalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie zwraca uwagę, że już wyrokiem z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 982/07 (opubl. LEX 451163) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił stanowisko skarżącej w kwestii naruszenia przez organy przepisu art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, a w szczególności Sąd stwierdził: "1. Prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, przysługuje członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach policji, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. 2. Dziecko, które od chwili urodzenia mieszka razem z policjantem (matką lub ojcem), nie traci prawa do dalszego zamieszkiwania w lokalu resortowym po ukończeniu 25 roku życia. Nie jest natomiast uwzględniane w trakcie ubiegania się o przydzielenie mieszkania, jeżeli w tym czasie ma już 25 lat ukończone."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie zwraca uwagę na treść art. 153 p.p.s.a.:

"Art. 153. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia."

Sąd podkreśla, że już tylko z powodu treści przytoczonego wyżej przepisu zaskarżone decyzje winny zostać wyeliminowane z porządku prawnego. Organy bowiem nie wykonały wiążących je wskazówek wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2008 r.

Nie powtarzając tych samych argumentów, które zostały zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 982/07 Sąd - wobec powoływania się przez organy na treść orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych, w tym orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - wyjaśnia, że wszystkie wymienione przez organy orzeczenia zostały wydane w odmiennym stanie faktycznym. Dotyczyły bowiem członków rodzin zmarłych funkcjonariuszy, którzy nie posiadali własnych uprawnień do lokalu po zmarłym funkcjonariuszu. Nie posiadali tych uprawnień, gdyż w chwili śmierci uprawnionego funkcjonariusza nie nabyli uprawnień do reny policyjnej. W przeciwieństwie do nich – skarżąca A. C. z chwilą śmierci ojca nabyła (od dnia 12 lutego 1999 r.) uprawnienia do renty policyjnej i uprawnienia do lokalu. Tym samym skarżąca nabyła własne uprawnienia do lokalu aż do ukończenia 25 lat, tj. do dnia [...] 2004 r. Pomimo tego, że Sąd w uzasadnieniu poprzedniego wyroku zwracał uwagę na szereg argumentów mających znaczenie w tej sprawie organy nie zauważyły, że skarżąca w dniu 31 grudnia 2002 roku otrzymała zaświadczenie, że posiada prawo do przedmiotowego lokalu do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej niż na czas posiadania uprawnień do renty policyjnej.

Sąd zwraca uwagę na treść art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 67 z późn. zm.):

"Art. 29. 1. Funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.

2. Prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach.

3. Prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej."

Zdaniem Sądu – jest niewątpliwym, że celem takiego uregulowania, jak przytoczony wyżej przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku jest szczególna ochrona rodziny funkcjonariusza w sytuacji jego śmierci. Ta szczególna ochrona dotyczy członków rodziny funkcjonariusza, którzy w chwili jego śmierci posiadali uprawnienia do renty policyjnej, czyli - jak w przypadku skarżącej - pozostawali na utrzymaniu funkcjonariusza i nie byli samodzielni. Takim członkom rodziny funkcjonariusza ustawodawca ustanowił własne prawo do lokalu (wynikające ze śmierci funkcjonariusza, na którego utrzymaniu pozostawali). To własne prawo skarżącej do lokalu powoduje, że skarżąca nie jest osobą, która zajmuje lokal bez tytułu prawnego w rozumieniu przepisów art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. To własne prawo skarżącej powoduje natomiast, że skarżącej w dalszym ciągu, mimo ukończenia 25 lat, przysługuje prawo do tego lokalu do czasu – jak wyraźnie wskazuje to art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku - przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego.

Bez znaczenia jest dla kwestii tego rozstrzygnięcia, czy w chwili obecnej organy Policji dysponują zastępczymi lokalami mieszkalnymi, bez znaczenia jest kwestia jak należy rozumieć "zastępczy lokal mieszkalny", o którym mowa w tym przepisie. Istotą niniejszej sprawy jest cel ustawy, a konkretnie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku, którym jest szczególna ochrona rodzin funkcjonariuszy Policji nie pozwalająca na wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego bez zapewnienia zastępczego lokalu mieszkalnego w stosunku do dziecka policjanta, które utraciło rodzica – funkcjonariusza Policji w okresie swej niesamodzielności.

Na marginesie Sąd podnosi, że pozostałe zalecenia dotyczące wyjaśnienia kwestii zmiany adresu związane z zamianą mieszkania, zmianą nazw ulic i zmianą numerów budynków zostały przez organy w dostatecznym stopniu wyjaśnione.

Sąd zwraca uwagę, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracyjne uwzględnią wiążącą je ocenę prawną wyrażoną w niniejszej sprawie oraz wykonają wskazówki zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami.

Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i na mocy powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane – jak w pkt. II wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a. - jak w pkt III wyroku.