Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 668/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt. 2, pkt 3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział z dnia 29 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości z tytułu nieopłaconych składek o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

P. K. w dniu 11 lutego 2010 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział, Inspektorat w K. z wnioskiem o umorzenie odsetek od należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od sierpnia 2003 r. do października 2004 r., Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres od września 2003r. do października 2004 r. i Fundusz Pracy oraz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 2004 r. do października 2004r.,na łączną kwotę 181.150,78 zł.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2004 r. ogłoszono upadłość P. K prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Montażu Elektrycznego E.. W dniu 26 lipca 2007 r. postępowanie upadłościowe zostało umorzone, z uwagi na fakt, iż majątek dłużnika nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania. Obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę przez Spółkę E. sp. z o.o. w K. z wynagrodzeniem 1.317 zł. Wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę stanowi jego jedyne źródło dochodu. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani cennych ruchomości. Jest żonaty, przy czym w małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej (akt notarialny z dnia 20.03.2006 r.). Dalej wskazał, iż toczy się przeciwko niemu szereg postępowań egzekucyjnych. Zajęciu podlega wynagrodzenie za pracę.

Z zestawienia uzyskiwanego dochodu z wydatkami oraz zadłużeniem względem wierzycieli wynika, że nie jest on w stanie spłacić należności względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskodawca wskazał również, że rodzina skłonna jest mu umożliwić spłatę łącznej kwoty należności z tytułu składek w celu odzyskania przedniego płynności finansowej, z wyłączeniem należności w postaci odsetek za zwłokę. Podniósł również,, że w interesie publicznym pozostaje, ażeby płatnik odzyskał płynność finansową i nie był zmuszony ubiegać się o przyznanie mu pomocy od Państwa.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział, Inspektorat w K. decyzją z dnia 27 kwietnia 2010 r., nr [...], odmówił umorzenia odsetek naliczonych na dzień 11.02.2010 r. – od zaległości z tytułu:

1) składek na ubezpieczenia społeczne za okres: 08/2003 – 10/2004 w kwocie 99.935,00 zł.;

2) składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres: 09/2003 – 10/2004 w kwocie 31.847,00 zł.;

3) składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: 01/2004 – 10/2004 r. w kwocie 4.313,00 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, że zobowiązany prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Montażu Elektrycznego "E." z siedzibą w K. w zakresie handlu i usług montażu elektrycznego. Działalność tę prowadził od dnia 27.09.1994 r., decyzją z dnia 31.08.2007 r. został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. W trakcie prowadzonej działalności zobowiązany zatrudniał pracowników. Postanowieniem z dnia 21.10.2004 r. Sąd Rejonowy ogłosił upadłość wnioskodawcy. W dniu 25.01.2005 r. ZUS zgłosił w postępowaniu upadłościowym wierzytelność z tytułu składek na ubezpieczenia za okres 08/2003 – 10/2004. Postanowieniem z dnia 26.07.2007 r. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie upadłościowe zobowiązanego i oddalił wniosek upadłego o umorzenie zobowiązań. Z pisma wnioskodawcy z dnia 19 lutego 2010 r. wynika, że zamieszkuje wspólnie z matką, która ponosi koszty utrzymania mieszkania. Zobowiązany utrzymuje się sam i ponosi koszty wyżywienia – 600 zł., środków czystości – 100 zł., opieki zdrowotnej – 230 zł., koszty ubezpieczenia na życie – 45 zł. Dalej organ ustalił, że aktualnie zobowiązany jest zatrudniony na stanowisku Prezesa Zarządu na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w firmie E. Sp. z o.o. z siedzibą w K., na czas nieokreślony. Z tytułu świadczonej pracy uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1.317,00 zł. brutto (ustalono na podstawie imiennych raportów miesięcznych – ZUS RCA). W przedłożonym przez wnioskodawcę zaświadczeniu o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 19.02.2010 r. wskazano, że miesięcznie (od 1.11.2009 r. – 31.01.2010 r.) wnioskodawca otrzymał średnio 975,92 zł. netto. Organ ustalił ponadto, iż uzyskiwane przez zobowiązanego dochody zajęte są przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym na rzecz następujących wierzycieli:

– Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej – K. Sp. z o.o. – należność główna - 12.918,11 zł., odsetki - 700,28 zł.);

– BHU Spółki Akcyjnej w P. – należność główna - 121.305,91 zł., odsetki – 69.964,95 zł plus dalsze odsetki;

– HILTI (POLAND) Sp. z o.o. – należność główna - 6.366,08 zł.

Z wynagrodzenia za pracę zobowiązanego zostało również wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji przez Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ ustalił również, że aktem notarialnym z dnia 20.03.2006 r. pomiędzy wnioskodawcą i jego żoną E. M. R. została ustanowiona rozdzielność majątkowa małżeńska. E. M. R. prowadzi własną działalność gospodarczą – gabinet okulistyczny, a także jest udziałowcem w E. Sp. z o.o. i posiada 65 udziałów o łącznej wartości 32.500 zł. Zobowiązany posiada dwoje dorosłych dzieci, które pozostają na własnym utrzymaniu. Na podstawie informacji uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych potwierdzono, że wnioskodawca nie posiada nieruchomości i ruchomości – pojazdów. Organ ustalił również, że zobowiązany nieodpłatnie pełni funkcję członka w komisjach rewizyjnych:

– [...] Izby Gospodarczej,

– Klubu Żeglarskiego "E." w K..

Na podstawie dokonanych ustaleń Zakład stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi wskazana przez wnioskodawcę przesłanka całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. Nie zachodzi natomiast druga podniesiona przez wnioskodawcę przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy. Biorąc pod uwagę fakultatywny charakter umorzenia należności z tytułu składek oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału, w ocenie organu, brak jest podstaw do umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu składek. Zobowiązany jest osobą aktywną zawodowo i społecznie. Jest zatrudniony i pełni funkcję Prezesa Zarządu w E. Sp. z o.o. Jak podkreślono, firma ta realizuje inwestycje i projekty na terenie całego kraju, między innymi wchodzi w skład konsorcjum, które będzie realizować inwestycję "Zagospodarowanie terenów nabrzeżnych w K. – Bulwar [...]" o wartości 13 mln. zł. Zakład wskazał, że ze składanych przez płatnika składek imiennych raportów wynika, iż wnioskodawca jest jednym z nielicznych pracowników spółki, dla których podstawa wymiaru składek stanowi kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. W ocenie ZUS ustalone dla wnioskodawcy wynagrodzenie za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia, pomimo, że jest zgodne z obowiązującym systemem prawnym, ma na celu wyłącznie ograniczenie możliwości odzyskania należności z tytułu składek przez wierzycieli, w tym przez ZUS.

P. K., we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucił wskazanej wyżej decyzji:

1) naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten należy interpretować w oderwaniu od interesu publicznego i słusznego interesu obywatela – art. 7 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s.;

2) naruszenie art. 28 u.s.u.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. odmowę umorzenia odsetek za zwłokę przy jednoczesnym stwierdzeniu istnienia po stronie płatnika całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek określonej w art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s., które to naruszenie wynika z przekroczenia granic uznania administracyjnego;

3) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 8 oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. poprzez lakoniczne wskazanie w treści uzasadnienia decyzji, że skoro umorzenie należności z tytułu składek ma charakter fakultatywny to w ocenie ZUS brak jest podstaw do umorzenia płatnikowi odsetek od zaległości z tytułu składek;

4) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. poprzez uznanie, że ustalone przez płatnika wynagrodzenie za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w spółce E. sp. z o.o. (pomimo, że jest zgodne z obowiązującym prawem) ma na celu wyłącznie ograniczenie możliwości odzyskania należności z tytułu składek.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 29 czerwca 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia 18.06.2010 r. organ egzekucyjny – Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym umorzył toczące się przeciwko wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne z wynagrodzenia za pracę wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Mając na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ uznał, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Aktualny stan faktyczny, tj. zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności z tytułu składek, nie ma charakteru trwałego. Uwzględniając zgromadzone w sprawie dokumenty dotyczące przebiegu zatrudnienia w E. i pobieranego z tego tytułu wynagrodzenia, w ocenie Zakładu istnieje realna szansa, że wnioskodawca będzie w przyszłości otrzymywał wynagrodzenie, wysokości umożliwiającej spłatę należności. Organ wskazał również, iż pomimo stwierdzenia całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład nie jest zobligowany do uwzględnienia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2009r. II GSK 702/08). W ocenie organu, w interesie ogólnospołecznym jest, aby należności z tytułu składek, w tym odsetki za zwłokę, zostały uregulowane w całości, co zapewniłoby, m.in., wypłatę stosownych świadczeń byłym pracownikom płatnika, za których nie zostały dotychczas opłacone przedmiotowe należności z tytułu składek. Zdaniem organu, z uwagi na sytuację zawodową i rodzinną płatnika, bezzasadne jest podnoszenie, iż w przypadku braku umorzenia odsetek za zwłokę i konieczności ich spłaty, płatnik będzie zmuszony do korzystania z pomocy Państwa, w celu zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych. Żona wnioskodawcy oraz syn są udziałowcami E. sp. z o.o., żona prowadzi również gabinet okulistyczny, a syn ma własną działalność gospodarczą oraz uzyskuje dochody z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej w FEM Sp. z o.o. w K. W ocenie organu, zasady logiki i doświadczenie życiowe pozwalają mu jako wierzycielowi na uznanie, że ustalone dla P. K. wynagrodzenie z pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w spółce E. zmierza do ograniczenia możliwości spłaty zobowiązań względem Zakładu. P. K. pełni w spółce, w której nadzór właścicielski należy do członków rodziny, funkcje Prezesa jednoosobowego zarządu, czyli w pełnym zakresie reprezentuje pracodawcę i prowadzi jego sprawy. Ze złożonych przez płatnika składek – E. Sp. z o.o. imiennych raportów (druk ZUS RCA) za 04/2010 wynika, że średniomiesięczne wynagrodzenie za ten okres rozliczeniowy wyniosło w spółce ok. 4.104,55 zł brutto na 1 pracownika. Płatnik składek tylko dla trzech pracowników na 67 ubezpieczonych – bez uwzględnienia nowo zatrudnionych i przebywających na zwolnieniu chorobowym, wskazał jako podstawę wymiaru składek kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. W stosunku do zawartej we wniosku o umorzenie odsetek propozycji spłaty wyłącznie należności głównej przy pomocy rodziny, pod warunkiem umorzenia odsetek za zwłokę, Zakład wskazał, że odmawiając umorzenia odsetek za zwłokę, jednoznacznie określił swoje stanowisko w sprawie. Zakład, jak wskazano, zamierza odzyskać całość należności z tytułu składek, w tym odsetki za zwłokę.

W skardze wniesionej do Sądu, P. K. domagając się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 kwietnia 2010 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucił.

1) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy poprzez wydanie decyzji o odmowie umorzenia skarżącemu odsetek naliczonych w związku z nieuiszczaniem przez niego składek w terminie z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli:

2) naruszenie art. 28 u.s.u.s. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że całkowita nieściągalność należności z tytułu składek winna być ustalona w odniesieniu do zdarzeń przyszłych lub ewentualnych możliwości zarobkowych wnioskodawcy w przyszłości (i to prognozowanych przez organ rozpatrujący wniosek o umorzenie należności z tytułu składek), podczas gdy organ rozpatrujący wniosek o umorzenie należności z tytułu składek winien badać jedynie aktualną sytuację finansową płatnika;

3) naruszenie art. 28 u.s.u.s. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że ustalenia przez organ istnienia interesu społecznego w umorzeniu wnioskodawcy należności z tytułu składek (rozumianego jako brak konieczności sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa)winno nastąpić przy uwzględnieniu sytuacji rodzinnej wnioskodawcy, podczas gdy z przepisu tego nie wynika, iż istnieje jakakolwiek zależność pomiędzy dopuszczalnością umorzenia przez organ należności z tytułu składek a sytuacją finansową członków rodziny wnioskodawcy;

4) naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, iż nastąpiło zaprzestanie działalności przy jednoznacznym braku majątku, przy czym brak majątku ma charakter trwały, a w jego małżeństwie panuje ustrój rozdzielności majątkowej;

5) naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia z przekroczeniem granic uznania administracyjnego oraz naruszeniem zasady domniemania pozytywnego rozstrzygnięcia (nieuwzględnienie interesu publicznego i słusznego interesu obywatela wynikających z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy) przy jednoczesnym stwierdzeniu przez ZUS, że zachodzi przesłanka wynikająca z art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s.;

6) naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie, to jest nieuwzględnienie przy wydawaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zaistnienia kolejnej przesłanki dopuszczającej i uzasadniającej umorzenie wnioskodawcy odsetek z tytułu nieuiszczania składek w terminie tj. że komornik sądowy stwierdził brak majątku skarżącego, skarżącego, którego można prowadzić egzekucję;

7) naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy poprzez uznanie, że ustalone dla skarżącego wynagrodzenie za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w spółce E. sp. z o.o. z siedzibą w K., pomimo, że jest zgodne z obowiązującym prawem) ma na celu wyłącznie ograniczenie możliwości odzyskania należności z tytułu składek, podczas gdy ustalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym zakresie nie są poparte żadnymi dowodami, a stanowią jedynie twierdzenia o charakterze spektakularnym;

8) naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. poprzez uznanie, że istnieje realna szansa na spłatę zadłużenia względem ZUS, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, iż taka szansa nie istnieje a twierdzenia organu mają charakter jedynie prognostyczny, przy czym ustalenia dokonane przez organ cechuje niebywały automatyzm;

9) naruszenie art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a w zw. z art. 123 u.s.u.s. poprzez nieodniesienie się przez organ do propozycji spłaty należności z tytułu składek (z wyłączeniem odsetek naliczonych z tytułu nieuiszczania składek w terminie) przez rodzinę skarżącego, podczas gdy organ winien przedstawić swoje stanowisko w tym zakresie z wyczerpującą argumentacją a nie jedynie ograniczyć się do stwierdzenia, że już samo wydanie decyzji odmownej stanowi takowe stanowisko.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Jak wynika z akt administracyjnych, prawomocnym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie o syg. I SA/Po 1250/08 oddalił skargę P. K., wniesioną na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2008 r. wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne płatnika i zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika za okres 08/2003 – 10/2004 r. oraz odsetek za zwlokę naliczonych na dzień 5.05.2008 r.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 i 3 ustawy), a zatem w przypadku, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W rozpatrywanej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w oparciu o dokonane ustalenia, uznał za udowodnione, że w sprawie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności określona w ww. art. 28 ust. 3 pkt 2. u.s.u.s. Postanowieniem z dnia 26.07.2007 r. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie upadłościowe zobowiązanego, obejmujące likwidację jego majątku, z uwagi na brak majątku firmy na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Jednakże, jak wskazano, mając na względzie całość zgromadzonego materiału dowodowego, w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s, tj. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W ocenie organu, brak majątku przy jednoczesnym zaprzestaniu prowadzenia działalności są sytuacjami, które dają podstawę do umorzenia, lecz dopiero wtedy, gdy mają charakter trwały (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie V SA/Wa 231/09). Aktualny stan faktyczny zaprzestania prowadzenia działalności, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności z tytułu składek nie ma charakteru trwałego.

Zobowiązany jest osobą aktywną zawodowo i społecznie. Jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w firmie E. Sp. z o.o. w K. na czas nieokreślony i pełni funkcję Prezesa Zarządu spółki z wynagrodzeniem w wysokości 1317,00 zł brutto. W ww. spółce zobowiązany jest zatrudniony od 03.11.2003r. na następujących stanowiskach:

– od 3.11.2003 r. do 31.10.2007. – dyrektor ds. sprzedaży z wynagrodzeniem 2710 zł netto

– od 31.10.2007 r. do 30.06.2008 r. – doradca ds. technicznych z wynagrodzeniem 930 zł plus premia regulaminowa 30 % od wynagrodzenia zasadniczego tj. 279 zł.

– od 01.07.2008 – dyrektor generalny w związku z powierzeniem funkcji Prezesa Zarządu od 01.01.2010 r. z wynagrodzeniem 1317 zł. miesięcznie.

P. K. pełni również nieodpłatnie funkcję członka w komisjach rewizyjnych [...] Izby Gospodarczej i Klubu Żeglarskiego "E." w K.

Uwzględniając zgromadzone w sprawie dokumenty, dotyczące przebiegu zatrudnienia w E. i pobieranego z tego tytułu wynagrodzenia, Zakład ocenił, że istnieje realna szansa, że wnioskodawca będzie w przyszłości otrzymywał wynagrodzenie w wysokości umożliwiającej spłatę należności. Ponadto, zdaniem organu, zasady logiki i doświadczenie życiowe pozwalają na uznanie, że ustalone dla P. K. wynagrodzenie za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w spółce E., zmierza do ograniczenia możliwości spłaty zobowiązań względem Zakładu. Jak wskazano, P. K. pełni w spółce, w której nadzór właścicielski należy do członków rodziny, funkcję Prezesa jednoosobowego zarządu, czyli w pełnym zakresie reprezentuje pracodawcę i prowadzi jego sprawy. Ze złożonych przez płatnika składek – E. Sp. z o.o. imiennych raportów (druk ZUS RCA) za 04/2010 wynika, że średniomiesięczne wynagrodzenie za ten okres rozliczeniowy wyniosło w spółce ok. 4.104,55 zł brutto na 1 pracownika. Płatnik składek tylko dla trzech pracowników na 67 ubezpieczonych – bez uwzględnienia nowo zatrudnionych i przebywających na zwolnieniu chorobowym, wskazał, jako podstawę wymiaru składek, kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu za pracę.

Zdaniem organu, jakkolwiek minimalna wysokość wynagrodzenia aktualnie uzyskiwanego przez zobowiązanego uniemożliwia prowadzenie z tego wynagrodzenia postępowania egzekucyjnego, to istnieją podstawy, jak wskazano wyżej, by przyjąć, że fakt ten nie ma charakteru trwałego i istnieje szansa na spłatę zadłużenia wobec Zakładu. Ponadto, organ zwrócił uwagę również na to, iż decyzje podejmowane na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s mają charakter uznaniowy. Nawet stwierdzenie zatem istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek całkowitej nieściągalności, nie obliguje organu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, gdy inne względy przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Sąd Najwyższy 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) podjął uchwałę, w której uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odmówić umorzenia należności z tytułu składek w przypadku wystąpienia ich całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). W uzasadnieniu SN stwierdził, że art. 28 ust. 2 u.s.u.s jest czytelny i nie budzi na tle wykładni gramatycznej wątpliwości interpretacyjnych. Jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Z kolei, w wyroku z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt UK 216/06 (OSNP 2008, nr 13-14, poz. 202), Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet, jeżeli występuje któraś z wymienionych w art. 28 ust. 2 sytuacji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma obowiązku umorzenia należności, jeżeli uzna, że istnieje szansa na ich wyegzekwowanie (...).

Organ wskazał również, iż z uwagi na sytuację zawodową i rodzinną zobowiązanego bezzasadny jest zarzut, że zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy Państwa.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że organ odmawiając P. K. umorzenia odsetek od zaległości z tytułu nieopłaconych składek, należycie wykazał, że okoliczności sprawy nie uzasadniają zastosowania wobec skarżącego ulgi, jaką jest umorzenie należności.

Wbrew zarzutom skargi, w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności zasady nakazującej organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Ustalenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji mieszczą się w ramach prawem przewidzianych. Rozstrzygnięcie zostało zaś wystarczająco uzasadnione i mieści się w ramach granic oceny przynależnej organowi.

Nie ma racji również skarżący, że Zakład nie odniósł się do jego propozycji spłaty zaległości bez odsetek. Jak słusznie zauważył organ rentowy, decyzja o odmowie umorzenia odsetek od zaległości z tytułu nieopłaconych składek jest dowodem na to, iż dąży on do wyegzekwowania całej sumy zaległości wraz z odsetkami.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.