Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 372/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 2a, ust. 4, art. 27, art. 32 ust.1d, ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art.9, art. 79a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej J. C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] na podstawie art. 104 k.p.a., art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 2a, ust. 4, art. 27, art. 32 ust. 1d, ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 – dalej jako "ustawa"), po rozpatrzeniu wniosku J. C., odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę S. C..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że strona ma przyznane od dnia [...] stycznia 2018 r. prawo do emerytury, co powoduje, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. (sygn. akt SK 2/17) nie rozszerzył bowiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na osoby posiadające prawo do emerytury, a dotyczył tylko osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

J. C., działając przez pełnomocnika, odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 1.830 zł miesięcznie, począwszy od stycznia 2020 r., ewentualnie w wysokości 618,41 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą otrzymywanej emerytury a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego. Strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że posiadanie prawa do emerytury pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w całości, podczas gdy wykładnia funkcjonalna i celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że stosowanie tego przepisu nie wyłącza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury albo wyłącza je do wysokości emerytury. Zdaniem strony, wskazane przez organ orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie przesądza, że osobom pobierającym świadczenia emerytalno - rentowe inne niż renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ Trybunał nie przeprowadzał w tym zakresie kontroli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 -"k.p.a."), art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych ("ustawa"), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy uwagę należy zwrócić na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, według którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

W rozpatrywanej sprawie osoba wymagająca opieki - córka wnioskodawczyni jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, która istnieje od urodzenia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] lipca 2012 r. Opiekę nad córką sprawuje matka (wnioskodawczyni), która nie może podjąć z tego tytułu zatrudnienia. Jest przy tym uprawniona od dnia [...] stycznia 2018 r. do emerytury, którą pobiera w wysokości [...] zł.

Zdaniem Kolegium, strona nie spełnia wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Uznanie żądania J. C. za uzasadnione, w aktualnym stanie prawnym, naruszyłoby przywołany wyżej przepis, który organy administracji zobowiązane są stosować.

Z art. 17 ustawy jednoznacznie wynika, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, poza wypełnieniem przesłanek podmiotowych, muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki natury przedmiotowej. Pierwsza polega, co do zasady, albo na niepodejmowaniu albo na rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (art. 17 ust. 1). Druga zaś ma charakter negatywny, a mianowicie świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a lub b ustawy. Wbrew argumentom odwołania przepisy ustawy nie umożliwiają dokonywania miarkowania wysokości świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu zbiegu tego świadczenia i świadczenia emerytalnego, gdyż ustawa w ogóle nie przewiduje i nie reguluje zbiegu powyższych świadczeń. Przepis art. 17 ust. 3 ustawy wskazuje konkretną wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, co w powiązaniu z jednoznacznym brzmieniem art. 17 ust. 5 lit. a ustawy wyklucza możliwość przyznania tego świadczenia osobie mającej ustalone prawo do emerytury zarówno w całości, jak i do wysokości otrzymywanej emerytury. Rezultat wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy jest jasny i nie budzi wątpliwości. Poza tym dochód wynikający ze świadczenia pracy został zastąpiony prawem do emerytury, a zatem osobie takiej zrekompensowano częściowo stratę finansową z uwagi na rezygnację z aktywności zawodowej.

Kolegium podkreśliło też, że przywołany przez stronę w odwołaniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi się wyłącznie do osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Powyższą decyzję J. C., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że posiadanie prawa do emerytury pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w jakiejkolwiek wysokości, podczas gdy wykładnia funkcjonalna i celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że stosowanie tego przepisu wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości emerytury.

W ocenie skarżącej, sporna w sprawie pozostaje przyjęta przez organ odwoławczy wykładnia językowa przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, z którą nie sposób się zgodzić. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na chwilę obecną ugruntowała się linia orzecznicza uwzględniająca wykładnię systemową i funkcjonalną ww. przepisu, zgodnie z którą uznaje się, że narusza fundamenty aksjologiczne wyrażone w zasadach Konstytucji RP taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie. W tym miejscu skarżąca powołała się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2020r., I OSK 2392/19 LEX nr 2767685. Nadto, skarżąca wskazała, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019r. dokonał kontroli konstytucyjności spornego przepisu jedynie w zakresie dotyczącym osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, albowiem uwzględnił status prawny skarżącej (osoby mającej ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy) oraz konkretny, a nie abstrakcyjny charakter skargi konstytucyjnej. Powyższe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie przesądza zatem jeszcze sytuacji osób pobierających inne świadczenia emerytalno-rentowe, jako osób, którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny pobierane obok emerytury, nie należy się.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Sąd stwierdził, że skarga J. C. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż w niej podniesiono.

Podstawę prawną decyzji organów w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111). O odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad córką organy obu instancji orzekły na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a tej ustawy.

Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jednocześnie w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Poza sporem pozostają okoliczności, że córka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe i jej niepełnosprawność istnieje od urodzenia, zaś opiekę nad córką sprawuje matka (skarżąca), która nie może podjąć z tego tytułu zatrudnienia. Skarżąca od dnia [...] stycznia 2018 r. ma ustalone prawo do emerytury, która pobiera w wysokości [...] co - w ocenie organów - stanowiło negatywną przesłankę przyznania jej wnioskowanego świadczenia.

Zdaniem natomiast skarżącej, wykładnia funkcjonalna i celowościowa przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy prowadzi do wniosku, że stosowanie tego przepisu wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości otrzymywanej emerytury.

Istota sporu w sprawie sprowadza się zatem do kwestii, czy wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką, złożony w sytuacji gdy skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, wymagał od organów odmownego załatwienia, czy też wymagał uwzględnienia, jak oczekuje strona, do wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury.

W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, prawo do emerytury nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy.

Sąd nie podziela zatem stanowiska organu odwoławczego, który powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, opowiedział się za wykładnią językową przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, wykluczającą możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do emerytury.

Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej i tej linii orzeczniczej sądów, zgodnie z którą osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie, należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym, a więc prawo do emerytury wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jedynie do wysokości tej emerytury.

Zdaniem Sądu, wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy, który określa jednoznacznie kwotowo wysokość świadczenia pielęgnacyjnego i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji, w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Jak słusznie podnosi się w orzecznictwie niektórych sądów administracyjnych, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno- rentowe (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19 - CBOIS).

Na powyższe trudności zwrócił również uwagę Trybunał Konstytucyjny

w przywoływanym przez skarżącą wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, w którym podkreślił, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.

W ocenie Sądu natomiast, właściwa interpretacja przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, wymaga aby organ rozpoznający wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego miał na względzie ustawowy cel tego świadczenia, którym jest zrekompensowanie opiekunowi braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Pozbawienie więc prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających jedno ze wskazanych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy świadczeń w niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne powoduje, że cel instytucji świadczeń pielęgnacyjnych nie jest w stosunku do pewnej grupy opiekunów realizowany, pomimo, że sprawujący opiekę nie może podjąć pracy zarobkowej. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że fakt uzyskanie świadczeń emerytalnych nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia.

Sąd zauważa, że w wyroku sygn. akt SK 2/17 Trybunał Konstytucyjny również podkreślił, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Ponadto, zdaniem Sądu, przy stosowaniu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, należy dokonać jego prokonstytucyjnej wykładni, pozwalającej na realizację zasad równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) i sprawiedliwości społecznej (art. 2).

W ramach omawianej ustawy funkcjonuje zasada wypłaty jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną, w sytuacji zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy, na mocy którego, w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Stąd też, w ocenie Sądu, sprawiedliwym i uzasadnionym wartościami konstytucyjnymi, jest przyjęcie analogicznego rozwiązania w zakresie prawa do wyboru świadczenia, w sytuacji gdy osoba spełniająca warunki do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pobiera inne świadczenie emerytalno-rentowe, w niższej wysokości niż wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne.

Z powyższych przyczyn Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko przyjęte w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie I OSK 254/20, z dnia 27 maja 2020 r. I OSK 2375/19 oraz z dnia 11 sierpnia 2020 r. I OSK 764/20 (dostępne na stronie CBOIS) oraz w wyroku z dnia 15 grudnia 2020 r. I OSL 2006/20 (niepub.)

We wskazanych orzeczeniach podkreślono, z czym Sąd w obecnym składzie się zgadza, że wybór świadczenia strona może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2020 r. poz. 53). Zgodnie z tym przepisem na wniosek emeryta można zawiesić wypłatę m.in. emerytury, do której uprawniona jest jedna osoba. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować, zgodnie z art. 9 k.p.a.

Ponadto, zgodnie z art. 79a k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych.

Podsumowując, w realiach niniejszej sprawy, zastosowanie prokonstytucyjnej i zgodnej z celem ustawy wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a oznacza, że skarżącej, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobiera emeryturę, należało umożliwić, w toku postępowania, dokonanie wyboru jednego z wymienionych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej kwocie. Tak więc, przed wydaniem decyzji, organ I instancji winien był poinformować skarżącą o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty i dopiero rozstrzygnąć w zakresie jej wniosku.

Błędna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, zastosowana przez organy obu instancji w niniejszej sprawie doprowadziła natomiast do wydania przedwczesnej i wadliwej decyzji o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, co stanowiło podstawę do wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Rozstrzygając sprawę z wniosku skarżącej ponownie, organ zastosuje się do oceny prawnej i wskazań wynikających wprost z rozważań Sądu.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach w punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.