Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 683/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32, 53
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant referent Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi "A" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. określił, na wniosek A Sp. z o.o. w Warszawie, środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia "B przy ul. [...] w B".

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta B.

W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność ww. decyzji Prezydenta Miasta B. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia "B przy ul. [...] w B.". W obszernym uzasadnieniu Kolegium podało jakie czynności podjęło w trakcie postępowania, omówiło treść art. 156-158 k.p.a. a następnie wskazało, iż przedmiotowa decyzja Nr [...] działającego z up. Prezydenta Miasta B. Kierownika Referatu Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w B., została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co wypełnia dyspozycję przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a to przepisów:

- art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) – zwanej dalej: "Poś",

- art. 32 ust. 1 pkt 1 Poś,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 46a ust. 4 pkt 1 Poś, a w związku z tym również art. 46a ust. 5 Poś w związku z art. 49 k.p.a.,

- art. 10 § 1 k.p.a.,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś,

- a w części dotyczącej pkt 2) ppkt 3 decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 2 i 4 pkt 1 Poś, co z kolei spowodowało, iż uzasadnienie decyzji oraz charakterystyka przedsięwzięcia stanowiąca załącznik do decyzji sporządzone zostały z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 3 i 8 Poś.

Rozwijając wskazane wyżej zarzuty Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 53 Poś organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z akt zgromadzonych w sprawie wynika, iż przedmiotowe przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie z § 3 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) - zespoły zabudowy: a) przemysłowej na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, b) usługowej na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha, centra handlowe i usługowe o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha łub o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 1 ha, wraz z towarzyszącą infrastrukturą, a więc jako planowane przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko może być stwierdzony na podstawie ust. 2 w myśl art. 51 ust. 1 pkt 2 Poś. Organ I instancji przeprowadził więc postępowanie w sprawie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu i określenia jego zakresu i wydał stosowne postanowienie nakładające obowiązek jego sporządzenia i określające jego zakres. Ze wspomnianych akt wynika jednocześnie, iż organ I instancji niezwłocznie po wszczęciu postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia zastosował instytucję przewidzianą w art. 53, uczynił to też po wydaniu postanowienia w przedmiocie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu i określenia jego zakresu, a przed złożeniem takiego raportu w toczącym się postępowaniu. Z cytowanego powyżej art. 53 Poś wynika jednak, iż obowiązkiem organu administracji publicznej jest zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć, dla których sporządzany jest raport o oddziaływaniu takiego przedsięwzięcia na środowisko. Udział społeczeństwa dotyczy każdego postępowania, w ramach którego sporządzany jest raport. Właściwy organ administracyjny obowiązany jest zatem zapewnić udział społeczeństwa na tym etapie postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, na którym pojawia się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a więc po jego sporządzeniu zgodnie z postanowieniem w przedmiocie stwierdzenia obowiązku jego sporządzenia i określenia jego zakresu i złożeniu przez wnioskodawcę w postępowaniu. W sytuacji bowiem gdy obowiązek jego sporządzenia nie zostanie stwierdzony, a więc raport taki nie zostanie opracowany i przedłożony, to przesłanka zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu nie ziści się, wówczas społeczeństwo nie jest uprawnione do udziału w postępowaniu. Na etapie wszczęcia postępowania właściwy organ nie może stwierdzić czy przedsięwzięcie fakultatywnie raportowe wymagać będzie sporządzenia raportu czy też nie. Obowiązek ten zostanie stwierdzony dopiero po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu i określenia jego zakresu. Organ I instancji nieprawidłowo zatem zastosował instytucję przewidzianą art. 53 Poś i nie zapewnił udziału społeczeństwa w postępowaniu w sposób przewidziany prawem. Społeczeństwo miało prawo składać uwagi i wnioski w stosunku do przedłożonego raportu. Organ I instancji zastosował art. 53 Poś przed opracowaniem raportu i jego złożeniem w sprawie, uniemożliwił zatem społeczeństwu skorzystanie z przysługujących mu uprawnień. Postępowanie zostało zatem przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 53 Poś. Organ I instancji zastosował więc art. 53 Poś w sytuacji, gdy nie istniały podstawy do jego zastosowania, nie zastosował natomiast na etapie postępowania, gdy te podstawy istniały. Zastosowanie instytucji udziału społeczeństwa w sposób rażąco błędny uniemożliwiło społeczeństwu udział w postępowaniu na warunkach określonych w ustawie. Kolegium wskazało nadto, że rażąco został również naruszony przepis art. 32 ust. 1 pkt 1 Poś, który stanowi, że przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania, a w przypadku, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1, także informację o prowadzonym postępowaniu dotyczącym transgranicznego oddziaływania na środowisko. Wspomnianą instytucją organ I instancji posłużył się do zawiadamiania stron o czynnościach podejmowanych w sprawie. Przepis art. 32 ust. 1 pkt 1 Poś stanowi podstawę do podejmowania czynności w celu poinformowania społeczeństwa o prowadzeniu postępowania wymagającego udziału społeczeństwa oraz o sposobie jego zakończenia. Nie stanowi zaś instrumentu służącego do informowania o jakichkolwiek czynnościach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania. Nie stanowi też instrumentu zawiadamiania stron o czynnościach procesowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło dalej, iż przy wydawaniu decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia organ I instancji rażąco naruszył przepis art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z 46a ust. 4 pkt 1 Poś, co doprowadziło do nieprawidłowego określenia strony podmiotowej postępowania, a to z kolei wpłynęło na zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 46a ust. 5 Poś w związku z art. 49 k.p.a., prowadząc tym samym do rażącego naruszenia również i tych przepisów. Zgodnie z 46a ust. 4 pkt 1 Poś do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, wraz z terenem działek sąsiednich. Na podstawie tego przepisu wnioskodawca obowiązany jest do przedłożenia dokumentów niezbędnych do ustalenia kręgu stron postępowania w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. W postępowaniu organu I instancji dokumenty, które zostały przedłożone zawierały braki uniemożliwiające prawidłowe określenie strony podmiotowej postępowania. Braki te w toku postępowania nie zostały usunięte. Postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań winno toczy się w stosunku do konkretnie oznaczonych podmiotów, którym służyć będzie status strony w tym postępowaniu. Organ I instancji posługiwał się sformułowaniem: "strony postępowania zgodnie z wykazem". Wykazu jednak takiego zabrakło w aktach sprawy. Organ ten nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zmierzającego do prawidłowego określenia strony podmiotowej postępowania czym rażąco naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 46a ust. 4 pkt 1 Poś. Precyzyjne ustalenie, kto posiada przymioty strony w konkretnym postępowaniu, znajduje swoje bezpośrednie przełożenie na przebieg postępowania. Według art. 46a ust. 5 Poś, jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20, to zgodnie z art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez, obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, od dnia publicznego ogłoszenia. Przepis ten nie zwalnia organów administracji z precyzyjnego ustalenia, komu w konkretnym postępowaniu przysługują przymioty strony. W związku z tym, że organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie określił zakresu podmiotowego sprawy, zastosowanie art. 46a ust. 5 Poś w związku z art. 49 k.p.a. nie zostało wykazane. W związku z powyższym, zdaniem Kolegium, w sposób rażący naruszony został art. 10 § 1 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło również, iż rażąco naruszone zostały przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś, co oznacza, iż przy ustalaniu zakresu przedmiotowego sprawy również nastąpiły uchybienia. Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 Poś podmiot planujący realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko przedstawia minimum trzy analizowane warianty: wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, wariant najkorzystniejszy dla środowiska oraz wariant wybrany, którego wybór należy uzasadnić. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie np. aby wariant proponowany był jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, przy czym winno to zostać w raporcie wyraźnie wskazane. Przedłożony raport nie zawiera jednak wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Organ I instancji nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia raportu w tym zakresie, orzekł zatem w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, czym rażąco naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś. Kolegium podkreśliło nadto, że decyzja Prezydenta Miasta B. w części dotyczącej pkt 2) ppkt 3 wydana została z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 2 i 4 pkt 1 Poś co z kolei spowodowało, iż uzasadnienie decyzji oraz charakterystyka przedsięwzięcia stanowiąca załącznik do decyzji sporządzone zostały z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 3 i 8 Poś. Art. 56 Poś określa bowiem jakie elementy powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wskazany przepis nie stanowi podstawy orzekania w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów oraz rekompensaty przyrodniczej związanej z takim usunięciem. Powyższego nie można wyprowadzić z brzmienia ust. 2 pkt 2 art. 56 Poś ani też ust. 4 pkt 1 tego artykułu. Organ w decyzji będącej przedmiotem postępowania w pkt 2 ppkt 3 orzekł w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów kolidujących z realizacją planowanego przedsięwzięcia i określił liczbę i miejsce nasadzeń zastępczych. Usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić jednak wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia wydawanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Podstawy takiego postępowania określone zostały w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t. Dz. U. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) w jej art. 83 i następnych. Organ I instancji orzekł zatem w zakresie, który nie wynika z brzmienia art. 56 ust. 2 i 4 pkt 1 Poś co wpłynęło na zastosowanie ust. 3 i 8 tego artykułu. Przepisy te został zatem naruszone w stopniu rażącym. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że w przedstawionym stanie prawnym i faktycznym wyczerpane zostały znamiona wydania wyżej powołanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wobec czego zasadnym stało się wyeliminowanie jej z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie stwierdziło, aby w sprawie zachodziły przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności tej decyzji, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a.

Pełnomocnik A Sp. z o.o. w W. obszernym pismem z dnia 24 marca 2010 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając wydanej przez SKO w K. decyzji:

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja [...] z dnia [...] r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa;

- naruszenie art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2007 r. - Prawo ochrony środowiska ("Poś") poprzez błędną jego interpretację, co z kolei skutkowało zarzutem naruszenia art. 32 Poś;

- naruszenie art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś poprzez błędną interpretację przepisów;

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jedynie wyrywkową analizę zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, zaniechanie rozpatrzenia całości materiału zebranego w sprawie oraz błędną jego analizę, a w szczególności:

- zaniechanie zbadania, jaki wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rzekome naruszenia prawa mające w toku postępowania o wydanie decyzji [...] z dnia [...] r. miały wpływ na treść decyzji;

- pominięcie oczywistych dowodów znajdujących się w sprawie w przedmiocie udziału społeczeństwa w postępowaniu w postaci zawiadomień o rozpoczęciu sporządzania raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, które to pominięcie skutkowało postawieniem zarzutu przez SKO naruszenia art. 53 oraz art. 32 Poś;

- naruszenie art. 16 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania w wyniku błędnej oceny charakteru naruszeń prawa i nadaniu zwykłym naruszeniom prawa, które nie miały wpływu na wynik postępowania w przedmiocie wydania decyzji [...] z dnia [...] r., miana rażących jedynie w celu uzasadnienia uchylenia decyzji;

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do całokształtu materiału w sprawie i wyciągnięcie nie mających oparcia w materiale dowodowym wniosków, że strony postępowania w przedmiocie wydania decyzji [...] z dnia [...] r. zostały określone w sposób nieprawidłowy;

- zaniechanie rozpatrzenia całości materiału zebranego w sprawie poprzez brak dogłębnej analizy, czy w przedmiotowej sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne;

- naruszenie art. 156 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w wyniku wydania decyzji [...] z dnia [...] r. nie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych.

W konsekwencji pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji [...] z dnia [...] r. wydanej z up. Prezydenta Miasta B., a także o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania prowadzonego pod sygnaturą akt II SA/GI 430/09 przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. W uzasadnieniu, stanowiącym po części omówienie dorobku doktryny i orzecznictwa odnośnie problematyki nieważności, w tym charakteru i istoty rażącego naruszenia prawa, pełnomocnik rozwinął swoje tezy, podnosząc, że SKO w K. wskazując w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji naruszenia prawa w postępowaniu o wydanie decyzji [...] z dnia [...] r. nie wskazało, jak owe naruszenia wpłynęły na treść uchylonej decyzji. Z uzasadnienia można jedynie wysnuć wniosek, że na skutek uchybień w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji [...] z dnia [...] r. nie zostały prawidłowo określone strony owego postępowania. Jednakże twierdzenie takie jest niezasadne i sprzeczne z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym, w szczególności z zawiadomieniami o rozpoczęciu sporządzania raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wraz z wynikami raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, których to wyników nikt nie podważa. W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji [...] z dnia [...] r. najistotniejszą kwestią było opracowanie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przedmiotowy raport jest kluczowy dla treści decyzji i ma pierwszorzędną rolę w określeniu stron postępowania. W związku z powyższym nawet jeśli wskazane przez Kolegium naruszenia prawa miały miejsce, to zdaniem pełnomocnika w żadnym w wypadku nie miały one wpływu na treść decyzji. Ze sporządzonego raportu w sposób jasny wynikał zakres oddziaływania inwestycji i między innymi okoliczność, że planowane przedsięwzięcie nie oddziałuje na nieruchomości B. i M. N., M. i M. G. oraz B. i W. L. Osoby te zatem nie mogły być stroną postępowania w przedmiocie wydania decyzji [...] z dnia [...] r. Kwestia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko była kluczową kwestią w postępowaniu w przedmiocie skarg złożonych w imieniu B. i M. N., B. i W. L. oraz M. i M. G. na decyzję ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatowego w B. z dnia [...] nr [...] odmawiającą po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...] o pozwoleniu na budowę centrum logistycznego w rejonie ulic [...] i [...] w B., prowadzonym pod sygnaturą akt II SA/GI 430/09 przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. W przedmiotowym postępowaniu, którego istotą było określenie, czy państwo N., G. i L. mają przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, WSA odniósł się do między innymi do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z raportu tego wynikało jednoznacznie, że nieruchomości państwa N., G. i L. nie znajdują się w strefie oddziaływania przedsięwzięcia i okoliczność ta była jednym z powodów wydania przez WSA orzeczenia, w którym skargi zostały oddalone. Pełnomocnik Spółki wskazał też, że jego zdaniem zarzut naruszenia art. 53 Poś jest absolutnie chybiony. Art. 53 Poś wyraźnie stwierdza, że udział społeczeństwa ma być zapewniony w postępowaniu, którego przedmiotem jest sporządzanie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Nie jest zatem tak, jak twierdzi SKO, że społeczeństwo ma mieć zapewniony udział dopiero na etapie, kiedy raport jest już gotowy. Twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji SKO rozmijają się w sposób oczywisty z materiałem zebranym w toku postępowania. W aktach sprawy znajdują się zawiadomienie z dnia 18 kwietnia 2008 r. o wszczęciu postępowania (k. 5), z dnia 20 maja 2008 r. o wydaniu postanowienia zobowiązującego inwestora do sporządzenia raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (k. 11) oraz zawiadomienie z dnia 30 lipca 2008 r. o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (k. 19). Nadto w aktach sprawy znajduje się kopia mapy ewidencyjnej datowanej na 2007 r. Nie jest zatem jasne, czy faktycznie zarzut art. 46a ust. 4 pkt 1 Poś jest trafny. SKO nie wyjaśnia, w jaki sposób ustalił brak przedmiotowej mapy. Jednakże niezależnie od powyższego brak mapy nie może stanowić rażącego naruszenia prawa. Zdaniem pełnomocnika także zarzut uchybienia art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś jest bezzasadny. Poś nie określa, ile wariantów powinno zostać przedstawionych zgodnie z wyżej wymienionym przepisem. Wymóg przedstawiania minimum trzech wariantów przy przedsięwzięciach znacznie oddziaływujących na środowisko, to jest dwa warianty określone w art. 52 ust. 1 pkt 3 Poś oraz wariant wybierany, nie wynika zatem z przepisów prawa, a pojawił się orzecznictwie administracyjnym. W związku z tym brak zachowania takiego wymogu nie może być uznany za rażące naruszenie prawa. Tym bardziej, że zakładając, iż w praktyce realizuje się i tak wariant najkorzystniejszy, brak trzeciego wariantu nie miał żadnego wpływu na wynik postępowania. Zupełnie kuriozalne jest skonstruowany przez SKO zarzut w zakresie naruszenia art. 56 Poś. Uchybienie to można co najwyżej zaklasyfikować jako błędne zastosowanie prawa, co w żadnej mierze nie daje podstaw, aby twierdzić, iż miało miejsce rażące naruszenie prawa. Tym bardziej, że nie miało ono żadnego wpływu na wynik postępowania. Reasumując, wskazane przez SKO naruszenia albo nie miały miejsca, albo są uchybieniami, które w żadnym przypadku nie można zakwalifikować jako rażące naruszenia prawa, które dają podstawę do unieważnienia decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. Pełnomocnik zaakcentował też, że Kolegium bardzo zdawkowo potraktowało problem, czy w przedmiotowym wypadku nie zaszły nieodwracalne skutki prawne. W przedmiotowej sprawie A Sp. z o.o. działając w dobrej wierze nabyła określone prawa na mocy decyzji [...] z dnia [...] r. Decyzja [...] z dnia [...] r. stała się podstawą do uzyskania kolejnych decyzji oraz poczynienia stosownych uzgodnień w procesie budowlanym, które z kolei stały się podstawą do uzyskania kolejnych decyzji w związku z zakończeniem procesu budowlanego. Pełnomocnik postawił zatem pytanie, czy A Sp. z o.o., podmiot, który w dobrej wierze realizował przedsięwzięcie inwestycyjne, w oparciu o wszelkie wymagane ostateczne decyzje oraz uzgodnienia poczynione w oparciu o ostateczne decyzje, ma ponosić skutki uchybień organu administracji, jeżeli uchybienia takie faktycznie miały miejsce. W procesie budowlanym w wyniku ostatecznych decyzji administracyjnych dochodzi bowiem wielokrotnie do uzgodnień, które są umowami cywilnoprawnymi i odwrócenie skutków takich umów na drodze aktów administracji nie jest możliwe.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną w innym składzie członków Kolegium, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że ponownie rozważyło wszystkie okoliczności stanu faktycznego i prawnego dochodząc do wniosku, że jego decyzja z dnia [...] r. była prawidłowa i zasługuje na pozostawienie jej w obrocie prawnym. Kolegium ponownie zacytowało i omówiło odnośne przepisy Prawa ochrony środowiska i ponownie, rozszerzając argumentację, wskazało, że decyzja Prezydenta Miasta B. rażąco naruszała prawo:

- art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) – zwanej dalej: "Poś",

- art. 32 ust. 1 pkt 1 Poś

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 46a ust. 4 pkt 1 Poś, a w związku z tym również art. 46a ust. 5 Poś w związku z art. 49 k.p.a.,

- art. 10 § 1 k.p.a.,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś,

- a w części dotyczącej pkt 2) ppkt 3 decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 2 i 4 pkt 1 Poś, co z kolei spowodowało, iż uzasadnienie decyzji oraz charakterystyka przedsięwzięcia stanowiąca załącznik do decyzji sporządzone zostały z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 3 i 8 Poś. Kolegium podkreśliło, że badało decyzję Prezydenta Miasta B. w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania. Działało nadto jako organ kasacyjny, co oznacza, iż nie było władne rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, w którym zapada decyzja o charakterze kasacyjnym nie stwarza nowych możliwości, nie pogłębia i nie rozszerza stanu faktycznego sprawy, lecz ma do czynienia z uchybieniami tkwiącymi już w zebranym materiale dowodowym i w samej decyzji. Z tych też względów przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania pod sygnaturą II SA/Gl 430/09 prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach nie znajduje uzasadnienia. Kolegium powtórnie wskazało, że w myśl cytowanego przepisu art. 53 Poś obowiązkiem organu administracji publicznej jest zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć, dla których sporządzany jest raport o oddziaływaniu takiego przedsięwzięcia na środowisko. Udział społeczeństwa dotyczy każdego postępowania, w ramach którego sporządzany jest raport. W art. 51 ust. 1 Poś określono, że sporządzenie raportu może mieć charakter obligatoryjny lub fakultatywny. Obligatoryjnego sporządzenia raportu wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których raport jest wymagany, fakultatywnego zaś te przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu został określony w formie postanowienia. Właściwy organ administracyjny obowiązany jest zatem zapewnić udział społeczeństwa na tym etapie postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, na którym pojawia się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Konieczność sporządzenia raportu została stwierdzona przez Prezydenta Miasta B. Organ ten nie zapewnił jednak udziału społeczeństwa w postępowaniu zgodnie z art. 53 Poś. Społeczeństwo miało prawo składać uwagi i wnioski wówczas, gdy raport w postępowaniu został złożony, zatem w stosunku do treści tego raportu. Prezydent Miasta B. zastosował natomiast art. 53 Poś przed opracowaniem raportu i jego złożeniem w sprawie, uniemożliwił zatem społeczeństwu skorzystanie z przysługujących mu uprawnień. Powyższe rażące naruszenie art. 53 Poś jest oczywiste i miało wpływ na wydaną decyzję. Zasadne było również stwierdzenie rażącego naruszenia cytowanego powyżej w niniejszym uzasadnieniu art. 32 ust. 1 pkt 1 Poś, gdyż w swojej treści ustanawia on instrument prawny mający zagwarantować społeczeństwu możliwość udziału w postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Przepis ten stanowi podstawę do podejmowania czynności w celu poinformowania społeczeństwa o prowadzeniu postępowania wymagającego udziału społeczeństwa oraz o sposobie jego zakończenia. Nie stanowi zaś instrumentu służącego do informowania o jakichkolwiek czynnościach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania. Prezydent Miasta B. stosując instytucję przewidzianą art. 32 ust. 1 pkt 1 Poś powiadomił strony o umieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku dotyczącym wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia oraz o postanowieniu w sprawie sporządzenia raportu. Takie zastosowanie instrumentu zaciera granice pomiędzy stronami postępowania, a społeczeństwem. Kolegium podtrzymało też swe uwagi odnośnie rażącego naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z 46a ust. 4 pkt 1 Poś oraz art. 46a ust. 5 Poś w związku z art. 49 k.p.a. W sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowań i ach środowiskowych przepisem określającym krąg stron jest art. 46a ust. 4 pkt 1 Poś. który stanowi, że do wniosku o wydanie decyzji należy dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, wraz z terenem działek sąsiednich. W świetle tego przepisu stronami postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - poza wnioskodawcą - są także podmioty posiadające prawa rzeczowe do nieruchomości, na której jest planowana realizacja przedsięwzięcia oraz podmioty posiadające prawa rzeczowe do działek sąsiednich, tzn. do nieruchomości graniczących bezpośrednio z tą nieruchomością. To na organie administracyjnym prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek zbadania strony podmiotowej sprawy tj. ustalenie kręgu stron postępowania w oparciu o przepis art. 28 k.p.a. w związku z art. 46a ust. 4 pkt 1 Poś. Ustalenie stron powinno nastąpić na początku postępowania, po ustaleniu jego przedmiotu - co jest wynikiem analizy woli strony wyrażonej w złożonym wniosku. Nie jest więc z tego względu dopuszczalne dokonanie tego ustalenia w oparciu o raport, który ewentualnie pojawi się na pewnym etapie postępowania. Przyjęcie przeciwnego poglądu stanowiłoby naruszenie uprawnień stron do czynnego udziału w postępowaniu na etapie przed sporządzeniem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W postępowaniu Prezydenta Miasta B. dokumenty, o których mowa w art. 46a ust. 4 pkt 1 Poś, złożone przez wnioskodawcę zawierały braki uniemożliwiające prawidłowe określenie strony podmiotowej postępowania. Braki te w toku postępowania nie zostały usunięte. W związku z tym zasadnie Kolegium stwierdziło również rażące naruszenie art. 46a ust. 5 Poś w związku z art. 49 k.p.a. Według art. 46a ust. 5 Poś, jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20, to zgodnie z art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, od dnia publicznego ogłoszenia. Zastosowanie tej instytucji prawnej może zatem nastąpić jedynie przy prawidłowo ustalonym kręgu stron postępowania i wykazaniu, iż ich liczba przekracza 20. Wobec uchybień powstałych przy ustaleniu zakresu podmiotowego sprawy rażąco naruszony również został art. 10 § 1 k.p.a. który ustanawia ogólną zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekając w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B., stwierdziło także rażące naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś. Organ administracyjny obowiązany jest zbadać zakres przedmiotowy sprawy w sposób umożliwiający mu podjęcie rozstrzygnięcia o przekonywującej treści. W tym celu obowiązany jest zebrać i zbadać cały materiał dowodowy. Znajdujący się w aktach raport zawiera rozdział pt. " Analiza wariantów planowanego przedsięwzięcia" i zawiera wariant nr 1 - niepodejmowanie przedsięwzięcia oraz wariant nr 2 - realizacja przedsięwzięcia. Wariant nr 2 stanowi uzasadnienie dla realizacji planowanego przedsięwzięci i w dalszej treści raportu omówione zostało oddziaływanie na środowisko tego wariantu. W raporcie zabrakło wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, który winien był zawierać rozważania dotyczące najkorzystniejszych rozwiązań z punktu widzenia ochrony środowiska. Jest to element obligatoryjny raportu, o którym stanowi art. 52 ust. 1 pkt 3 lit. a Poś. Organ I instancji nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia raportu w tym zakresie, orzekł zatem w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, czym rażąco naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś. Kolegium podtrzymało też swój zarzut co do uregulowania w decyzji Prezydenta Miasta B. kwestii usunięcia drzew i krzewów, żaden bowiem z punktów art. 56 ust. 2 i 4 Poś nie stanowi podstawy do orzekania w tym przedmiocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ponownie też zbadało kwestię nieodwracalności skutków prawnych decyzji podnosząc, że dany akt wywołuje nieodwracalny skutek prawny wtedy, gdy ani przepis prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu władnym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Przy czym nieodwracalne skutki prawne decyzji należy ograniczyć wyłącznie do jej bezpośrednich skutków w sferze prawa, a nie skutków dalszych w sferze prawa np. cywilnoprawnej czy zdarzeń faktycznych stanowiących jedynie jej pośredni efekt. Jeżeli zatem skutki prawne decyzji mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego, oznacza to, że nie mają one charakteru nieodwracalnego (art. 16 § 2 k.p.a.). Sytuacja taka zdaniem Kolegium nie miała miejsca. Okoliczność, że decyzja Prezydenta Miasta B. stała się podstawą do uzyskania kolejnych decyzji oraz poczynienia stosownych uzgodnień w procesie budowlanym, które z kolei stały się podstawą do uzyskania kolejnych decyzji w związku z zakończeniem procesu budowlanego oraz zawarcia umów cywilnoprawnych, nie stanowi o nieodwracalności skutku prawnego, ponieważ nie są to bezpośrednie skutki decyzji, której nieważność stwierdzono. Ponadto wskazać należy, iż istnieje możliwość uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Nadto w myśl art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydana została decyzja w innej sprawie stanowi podstawę wznowienia postępowania. Dotyczyć to będzie wspomnianych decyzji uzyskanych w procesie budowlanym. W żadnym zatem wypadku nie doszło do sytuacji, w której wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Uprawniony bowiem organ władny jest orzec w sprawie ponownie, podmiot nie utracił swego uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej, nie wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa i nie przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło. Przywołany zaś przez pełnomocnika strony odwołującej się wyrok NSA z dnia 5.10.1994 r. sygn akt. III ARN 46/94. (OSNAP 1995. nr 5 poz. 58) nie dotyczy stanu faktycznego, ani też prawnego właściwego rozpatrywanej sprawie.

Pismem z dnia 21 maja 2010 r., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika A Sp. z o.o. w W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podobnie jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając jej:

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja [...] z dnia [...] r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, kiedy naruszenia prawa przy wydaniu decyzji nie miały charakteru rażących;

- wydanie decyzji z błędną podstawą prawną w postaci powołania się na art. 156 k.p.a. w sytuacji, kiedy wskazane przez SKO naruszenia prawa, o ile miałby miejsce, uzasadniałyby zastosowanie instytucji wznowienia postępowania;

- naruszenie art. 16 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania w wyniku błędnej oceny charakteru naruszeń prawa i nadaniu drobnym naruszeniom prawa, które nie miały wpływu na wynik postępowania w przedmiocie wydania decyzji [...] z dnia [...] r., miana rażących jedynie w celu uzasadnienia uchylenia decyzji;

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów podniesionych wobec decyzji [...] z dnia [...] r. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; jedynie wyrywkową analizę zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, zaniechanie rozpatrzenia całości materiału zebranego w sprawie oraz błędną jego analizę, a w szczególności zaniechanie zbadania, jaki wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rzekome naruszenia prawa mające miejsce w toku postępowania o wydanie decyzji [...] z dnia [...] r. miały wpływ na treść decyzji; pominięcie oczywistych dowodów znajdujących się w aktach sprawy w przedmiocie udziału społeczeństwa w postępowaniu w postaci zawiadomień o rozpoczęciu sporządzania raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, które to pominięcie skutkowało postawieniem zarzutu przez SKO naruszenia art. 53 oraz art. 32 Poś; brak odniesienia się do całokształtu materiału w sprawie i wyciągnięcie nie mających oparcia w materiale dowodowym wniosków, że strony postępowania w przedmiocie wydania decyzji [...] z dnia [...] r. zostały określone w sposób nieprawidłowy; zaniechanie rozpatrzenia całości materiału zebranego w sprawie poprzez brak dogłębnej analizy, czy w przedmiotowej sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne;

- naruszenie art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2007 r. - Prawo ochrony środowiska ("Poś") poprzez błędną jego interpretację, co z kolei skutkowało zarzutem naruszenia art. 32 Poś;

- naruszenie art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś poprzez błędną interpretację przepisów;

- naruszenie art. 156 § 3 kpa poprzez przyjęcie, że w wyniku wydania decyzji [...] z dnia [...] r. nie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych.

W konsekwencji pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. [...] oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. [...] z dnia [...] r. Wniósł także o przeprowadzenie dowodu z akt WSA w Gliwicach o sygnaturze II SA/GI 430/09, a także o wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Kolegium (ten ostatni wniosek oddalony został postanowieniem tut. Sądu z dnia 12 lipca 2010 r. ) W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zarzucił Kolegium, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy nie rozważyło okoliczności podanych we wniosku. Ponownie przywołał, w znacznej części in extenso zarzuty, które podniósł we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo podkreślił, że jeżeli SKO twierdzi, że w wyniku naruszenia przepisów proceduralnych w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań na zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego doszło do błędnego określenia stron postępowania, w wyniku czego strony nie mogły uczestniczyć w postępowaniu, to nie można było wydać decyzji stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji na podstawie art. 156 k.p.a., lecz należało zastosować instytucję wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. Pełnomocnik Spółki jednocześnie podtrzymał jednak swe twierdzenia, iż błędne określenie stron nie nastąpiło albowiem w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji [...] z dnia [...] r. najistotniejszą kwestią było opracowanie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przedmiotowy raport jest kluczowy dla treści decyzji i ma pierwszorzędną rolę w określeniu stron postępowania. Tym samym rzekome naruszenia prawa, które SKO wskazał w wydanej przez siebie decyzji nie mogą w żadnej mierze być uznane za rażące naruszenie prawa. Ze sporządzonego raportu w sposób jasny wynikał zakres oddziaływania inwestycji i między innymi okoliczność, że planowane przedsięwzięcie nie oddziałuje na nieruchomości państwa B. i M. N., M. i M. G. oraz B. i W. L. Osoby te zatem nie mogły być stroną postępowania w przedmiocie wydania decyzji [...] z dnia [...] r. Pełnomocnik skarżącej Spółki ponownie wskazał nadto, że z uwagi na okoliczności w postaci zawiadomienia z dnia 18 kwietnia 2008 r. o wszczęciu postępowania (k. 5), z dnia 20 maja 2008 r. o wydaniu postanowienia zobowiązującego inwestora do sporządzenia raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (k. 11) oraz zawiadomienia z dnia 30 lipca 2008 r. o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (k. 19), należy poddać pod wątpliwość, czy wskazane w decyzji SKO naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 Poś miało miejsce. Zakładając nawet, że wykonanie obowiązku nałożonego w art. 32 w związku z art. 53 Poś w sposób, jaki miał miejsce, było sprzeczne z wykładnią przepisów Poś, to po pierwsze jako błąd co do wykładni prawa naruszenia takie nie może być uznane za rażące naruszenie prawa. Po drugie SKO ograniczyło się jedynie do uzasadnienia, że jest ono oczywiste. Takie stwierdzenie potwierdza jedynie, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania przedmiotowego naruszenia za rażące naruszenie prawa. Ponownie podkreślił też, że zarzut uchybienia art. 52 ust. 1 pkt 3 i 5 Poś jest bezzasadny albowiem ustawa nie określa, ile wariantów powinno zostać przedstawionych zgodnie z wyżej wymienionym przepisem. Jako kuriozalny pełnomocnik skarżącej ocenił skonstruowany przez SKO zarzut w zakresie naruszenia art. 56 Poś. Uchybienie to można co najwyżej zaklasyfikować jako błędne zastosowanie prawa, co w żadnej mierze nie daje podstaw, aby twierdzić, iż miało miejsce rażące naruszenie prawa. Tym bardziej, że nie miało ono żadnego wpływu na wynik postępowania. Naruszenie przepisów art. 53 i 32 Poś tym samym nie miały miejsca. Co do naruszenia art. 46a Poś sprawa jest wątpliwa, a usiłowanie przedstawienia naruszenia art. 56 Poś jako rażącego naruszenia prawa podważa zaufanie do organu. Nawet, gdyby przyjąć, że wszystkie wskazane przez SKO naruszenia miały miejsce, to ich ciężar gatunkowy oraz wpływ na wynik postępowania nie uzasadnia twierdzenia, iż miały miejsce rażące naruszenia prawa. W konkluzji pełnomocnik skarżącej stwierdził, że wskazane przez SKO naruszenia albo nie miały miejsca, albo są uchybieniami, które w żadnym przypadku nie można zakwalifikować jako rażące naruszenia prawa, które dają podstawę do unieważnienia decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. Nie zgodził się też z tezą, iż nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne wskazując, że A Sp. z o.o. działając w dobrej wierze nabyła określone prawa na mocy decyzji [...] z dnia [...] r. Ostateczna decyzja [...] z dnia [...] r. stała się podstawą do uzyskania kolejnych decyzji w procesie budowlanym. Obecnie warunki najmu powierzchni w magazynach, które zostały wybudowane w ramach realizacji przedmiotowej inwestycji są przedmiotem zaawansowanych negocjacji z osobami trzecimi. Stopień zaawansowania negocjacji jest taki, że strony nie mogą od nich odstąpić bez narażania się na potencjalną odpowiedzialność odszkodowawczą. Tym samym w świetle orzecznictwa NSA zaszły nieodwracalne skutki prawne.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie przywołując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowym pismem procesowym z dnia 30 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącej Spółki odniósł się do odpowiedzi na skargę ponownie podkreślając, że udział społeczeństwa w postępowaniu został zapewniony, a dowodami w sprawie są k. 5, 11 i 19 akt postępowania przed SKO. Nadto z faktu, iż Kolegium ma określoną interpretację przepisów nie wynika że przepis ten został naruszony i to rażąco. Zdaniem pełnomocnika Kolegium ma zresztą najwyraźniej cyt. "problemy z rozróżnieniem pomiędzy zapewnieniem udziału społeczeństwa, a określeniem stron postępowania". Podkreślił też, że wywody Kolegium zawarte w odpowiedzi na skargę są mało zrozumiałe i nie przekonujące, odnośnie art. 56 Poś cyt. "jeszcze bardziej kuriozalne, niż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji" albowiem w procesie inwestycyjnym Spółka uzyskała właściwe decyzje w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów. Zdaniem pełnomocnika, SKO ewidentnie uwzględnia w sprawie jedynie interes 3 rodzin, które zresztą, jak wynika z raportu, nie powinny mieć statusu stron postępowania.

W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 8 grudnia 2010 r. Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania prowadzonego w tut. Sądzie pod sygnaturą II SA/GI 430/09, na okoliczność ustalenia stron postępowania. Przywołana przez pełnomocnika sprawa dotyczyła bowiem postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, w którym krąg stron ustalany jest odmiennie niż w postępowaniu stanowiącym przedmiot obecnej kontroli sądowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Przytoczony przepis, stanowiący wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wylicza enumeratywnie te istotne kwalifikowane wady decyzji administracyjnej, których ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja z art. 156 § 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć jednak miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wad (por. np. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1983 r., sygn. akt II SA 581/83, Prob.Praw. 1984, nr 10, s. 28).

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. taka właśnie sytuacja nastąpiła albowiem określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. dotknięta była kwalifikowaną wadą w postaci rażącego naruszenia prawa. Należy zatem w tym miejscu wskazać, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92 i 436-466/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23).

Wymogi te, zdaniem Sądu, zostały przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. spełnione, a ocenę, iż określająca środowiskowe wymagania zgody na realizację przedsięwzięcia decyzja Prezydenta Miasta B. została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy podzielić. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż podstawowy zarzut, na którym skoncentrowało się Kolegium zarówno podejmując stwierdzającą nieważność decyzję z dnia [...] r., jak też podjętą w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję z dnia [...] r. stanowił zarzut nie dochowania przez organ I instancji wymogów odnoszących się do udziału społeczeństwa w postępowaniu. Przypomnieć zatem należy, że stosownie do art. 53 Poś w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez Prezydenta Miasta B. kontrolowanej w trybie postępowania nadzwyczajnego przez Kolegium decyzji cyt. "Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko". Treść przytoczonej normy jednoznacznie statuuje zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu nie jako prawo lecz jako obowiązek organu, o ile w postępowaniu sporządzany jest wskazany wyżej raport. W konsekwencji obowiązek ten powstaje w postępowaniach, w których sporządzenie raportu jest obligatoryjne – od daty wszczęcia postępowania, w innych zaś w momencie, w którym postanowieniem stwierdzony zostanie obowiązek jego sporządzenia. Społeczeństwo ma bowiem prawo składania stosownych uwag i wniosków.

Twierdzenie Kolegium, iż organ I instancji w trakcie postępowania zmierzającego do określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie zapewnił społeczeństwu przysługującego mu prawa do udziału w postępowaniu należy zdaniem Sądu nie tylko podzielić, ale nawet wyprowadzić wnioski jeszcze dalej idące niż uczyniło to Kolegium. Zdaniem bowiem Kolegium, wyrażonym zarówno w decyzji z dnia [...], jak też w decyzji stanowiącej przedmiot skargi, a także w odpowiedzi na skargę, Prezydent Miasta B. zrealizował wymóg z art. 53 Poś wystosowując w dniu 18 kwietnia 2008 r. zawiadomienie podające do publicznej wiadomości, iż w wykazie danych o środowisku umieszczono dane o wniosku Spółki, a następnie w drodze obwieszczenia zawiadamiając (w dniu 20 maja 2008 r.) o wydaniu postanowienia zobowiązującego do sporządzenia raportu lecz uczynił to zbyt wcześnie, jeszcze przed przedłożeniem raportu o oddziaływaniu na środowisko, a tym samym pozbawił społeczeństwo możliwości ustosunkowania się do treści raportu. Zdaniem zaś Sądu ani zawiadomienie z dnia 18 kwietnia 2008 r., ani zawiadomienie z dnia 20 maja 2008 r. nie odpowiadały wymogom z art. 53 Poś. Nie tylko dlatego, że były, jak twierdzi Kolegium, przedwczesne lecz po pierwsze dlatego, co notabene Kolegium także dostrzegło, że w istocie w ogóle nie były kierowane do społeczeństwa lecz wyłącznie do stron postępowania. W podstawie prawnej zawiadomienia z dnia 18 kwietnia 2008 r. organ I instancji wskazał bowiem wprawdzie art. 32 i 53 Poś jednak w dalszej części, po przytoczeniu treści wniosku Spółki A organ stwierdził, iż cyt. "Informuję o prawach stron postępowania wynikających z art. 10 k.p.a. polegających na prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania w tym do składania wniosków dowodowych w postępowaniu wyjaśniającym. Strony mogą zapoznać się z dokumentacją sprawy w Referacie....." Niewątpliwym jest zatem, ze wbrew błędnie powołanej w części nagłówkowej podstawie prawnej organ wskazał jedynie stronom, nie zaś społeczeństwu, należne im uprawnienia, jedynie do stron odnosi się bowiem art. 10 k.p.a. Niezależnie bowiem od faktu, iż obowiązek sporządzenia raportu nie był jeszcze wówczas stwierdzony, a raport nie był sporządzony podkreślenia wymaga, że nie stanowi zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu publiczne poinformowanie o złożonym wniosku bez poinformowania o trybie składania przez społeczeństwo, a nie tylko strony postępowania, uwag, wniosków i innych możliwych form działania. Analogicznie sformułowane zostało także zawiadomienie z 20 maja 2008 r., także ono informuje bowiem jedynie strony o przysługujących im uprawnieniach, przywołując w tej mierze art. 10 k.p.a. Wbrew zatem powołanemu jako podstawa prawna art. 53 Poś w rzeczywistości zawiadomienia, o których mowa, stanowiły po prostu zawiadomienia stron przewidziane w art. 49 k.p.a. W pełni podzielić należy także wywody Kolegium, iż również w dalszych fazach postępowania, po stwierdzeniu konieczności sporządzenia raportu udział społeczeństwa nie został zapewniony. Nie do przyjęcia są w tej mierze argumenty pełnomocnika skarżącej Spółki dowodzącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, skardze i dodatkowym piśmie procesowym, że udział społeczeństwa został zagwarantowany, a dowodów pełnomocnik upatruje w dokumentach na k. 5, 11 i 19 akt postępowania przed Kolegium. Karta 5 to bowiem omówione wyżej zawiadomienie, które jak to wskazano w istocie odnosiło się do stron postępowania, nie zaś uprawnień społeczeństwa. Karta 11 zawiera natomiast postanowienie Starosty [...] opiniujące pozytywnie potrzebę sporządzenia raportu, w ogóle nie odnoszące się do uprawnień społeczeństwa. W odpowiedzi na pytanie Sądu w czym skarżąca Spółka upatruje w tej mierze dowodu na udział społeczeństwa w postępowaniu pełnomocnik skarżącej Spółki wyjaśnił w trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 8 grudnia 2010 r., że dowód taki stanowi rozdzielnik postanowienia. Sąd stwierdza, że stosownie do rozdzielnika, o którym mowa, postanowienie otrzymać miał Urząd Miasta, R. J. oraz cyt. "Pozostałe strony postępowania powiadomione przez publiczne obwieszczenie". Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej także i ten dokument odnosi się zatem wyłącznie do stron postępowania (informowanych w trybie art. 49 k.p.a.), nie zaś do społeczeństwa. Z kolei przywołany w skardze, zapewne omyłkowo wskazany, dowód na karcie 19 to pismo Prezydenta Miasta B. z dnia 26 maja 2008 r. adresowane do Starostwa Powiatowego. Jak na pytanie Sądu wyjaśnił w trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącej w istocie chodziło mu o powiadomienie w Biuletynie Informacji Publicznej o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Z oczywistych względów jednak, zdaniem Sądu, informacja publiczna o wydaniu decyzji nie pozostaje w związku z prawem społeczeństwa do udziału w postępowaniu wydanie decyzji poprzedzającym. Także zresztą w zawartych w skardze wywodach granice pomiędzy udziałem stron i udziałem społeczeństwa uległy daleko idącemu zatarciu. Podkreślenia wymaga zatem w tym miejscu, że społeczeństwo, a więc ogół obywateli, stanowi kategorię szerszą, a uprawnienia przyznane społeczeństwu nie stanowią źródła interesu prawnego dającego w postępowaniu przymiot strony. Stąd uprawnienia stron, dalej w przepisach idące, odnoszą się jedynie do tej węższej części społeczeństwa, która ma przymiot stron postępowania. Wskazanie zatem w pismach, rozdzielnikach itp., iż dokumenty skierowane są do stron oznacza tym samym, ze adresowanie są jedynie do części społeczeństwa podczas gdy art. 53 przewiduje udział społeczeństwa, nie zawężając go jedynie do stron postępowania administracyjnego.

Nie zapewniając społeczeństwu udziału w postępowaniu organ I instancji niewątpliwie dopuścił się zatem rażącego naruszenia art. 53 Poś. W konsekwencji poprawnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność zaskarżonej decyzji w całości. Pozbawienie społeczeństwa należnych mu praw stanowiło bowiem wadę, którą obarczone było całe postępowanie administracyjne, a tym samym rażąco naruszała wskazaną normę cała wydana w jego wyniku decyzja.

W konsekwencji stwierdzenia, iż z uwagi na brak udziału społeczeństwa Kolegium prawidłowo uznało, że decyzja rażąco narusza prawo potrzeba odniesienia się do pozostałych podniesionych w podjętych przez Kolegium argumentów wskazujących wadliwości decyzji, której nieważność stwierdzono ma już charakter nieco bardziej marginalny. Wskazać w tej mierze jednak należy, iż niewątpliwie podzielić trzeba zarzut umieszczenia w decyzji Prezydenta Miasta B. szczegółowych ustaleń co do usunięcia drzew i krzewów. Stosownie do art. 56 ust. 4 pkt 1 organ może wprawdzie nałożyć na wnioskodawcę obowiązki w zakresie wykonania kompensacji przyrodniczej jednak ustalenia zawarte w pkt 2 ppkt 3 decyzji daleko poza treści te wykraczają. Tym samym w tej części decyzja wydana została bez podstawy prawnej. W podpunkcie, o którym mowa, szczegółowo wyliczono bowiem ile drzew i krzewów, jakich gatunków musi ulec usunięciu i w jaki sposób i miejscach należy dokonać nasadzeń, w sposób ewidentny wkraczając w tej mierze w regulacje zawarte w ustawie o ochronie przyrody. Nie może bowiem stanowić argumentu podniesienie przez pełnomocnika skarżącej, iż pomimo takich treści Spółka uzyskała odrębne zezwolenia na wycinkę albowiem okoliczność ta nie wpływa na ocenę treści zawartych w decyzji stanowiącej przedmiot oceny Kolegium w postępowaniu nadzwyczajnym. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że gdyby uchybienie to stanowiło jedyną wadę decyzji Prezydenta Miasta B. to wystarczające było stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia jedynie w części odnoszącej się do usunięcia drzew i krzewów nie byłoby bowiem wówczas podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w całości. Wobec omówionych powyżej uchybień przesądzających o konieczności stwierdzenia nieważności całej decyzji uwagi te mają jednak charakter jedynie porządkowy.

Niewątpliwą wadą postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta B. było nadto przyjęcie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie zawierającego opisu jednego z obligatoryjnych wariantów i nie wezwania wnioskodawcy do stosownych uzupełnień. Przedłożony raport zawiera bowiem wariant nr 1 - niepodejmowanie przedsięwzięcia oraz wariant nr 2 - realizacja przedsięwzięcia. W raporcie zabrakło wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, który winien był zawierać rozważania dotyczące najkorzystniejszych rozwiązań z punktu widzenia ochrony środowiska. Organ I instancji nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia raportu w tym zakresie, orzekł zatem w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Sąd zauważa, że nie da się w tej mierze podzielić poglądu skarżącej Spółki, że przepis art. 52 Poś nie precyzuje ile wariantów winno zostać w raporcie zawartych i ilość ta wynika jedynie w poglądów doktryny. Zdaniem Sądu przepis art. 52 ust. 1 pkt 3 jednoznacznie stwierdzał, że raport zawierać ma opis wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia i opis wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Ust. 5 cytowanego artykułu przewidywał natomiast konieczność uzasadnienia w raporcie wariantu wybranego przez wnioskodawcę. Oczywistym jest zatem, że jeśli wnioskodawca wybierze wariant inny niż dwa, o których mowa w ust. 3 to tym samym zobligowany jest do opisania w raporcie łącznie trzech wariantów. Jednocześnie Sąd zauważa jednak, że wskazane uchybienie po stronie organu, w postaci nie wezwania wnioskodawcy do stosownych uzupełnień, i orzekanie na podstawie niepełnego w zakresie tym materiału, choć niewątpliwe, trudno zdaniem Sądu uznać za aż rażące. O ile zatem w normalnym toku instancji mogłoby stanowić powód uchylenia decyzji, o tyle w przekonaniu Sądu jego waga nie jest tak znaczna by uzasadnić stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia.

Niewątpliwie też w trakcie postępowania administracyjnego organ I instancji nie dokonał należytego ustalenia stron postępowania. Nietrafne są w tym zakresie odwołania pełnomocnika do określenia stron w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę i przywoływanego przez niego w tej mierze wyroku. Strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie Prawa ochrony środowiska ustalane są bowiem w sposób szczególny, specyficzny w stosunku do ogólnej normy k.p.a. (art. 28), odmiennie też od regulacji zawartej w Prawie budowlanym. Stosownie bowiem do art. 46a ust. 4 pkt 1 do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, wraz z terenem działek sąsiednich, na jej bowiem podstawie, a nie na podstawie jak twierdzi pełnomocnik skarżącej raportu, ustalić winien organ w ten szczególny sposób krąg stron postępowania. Pomijając nawet kontrowersje pomiędzy skarżącą a Kolegium co do przedłożenia owej mapy niewątpliwym jest, że ustalenie w myśl wskazanej normy kręgu stron w sposób poprawny nie nastąpiło, a akta sprawy nie zawierają ich wykazu pomimo, że w szeregu dokumentów znajduje się do wykazu takiego w rozdzielniku odesłanie. Wskazania wymaga jednak, przyznając po części w tej mierze rację pełnomocnikowi skarżącej Spółki, że zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przeważający jest pogląd, że niewłaściwe określenie stron w postępowaniu administracyjnym skutkować może na ich wniosek wznowieniem postępowania, nie zaś stwierdzeniem z tego powodu nieważności decyzji. Trudno zatem jako zarzut rażącego naruszenia prawa traktować wskazany przez Kolegium zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Niewątpliwie w konsekwencji rażąco naruszony został natomiast art. 46a ust. 5 Poś zezwalający wprawdzie na to by strony postępowania powiadamiać nie w drodze indywidualnych doręczeń lecz w trybie art. 49 k.p.a. jednak jedynie wówczas jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, co nie zostało w sprawie ani ustalone, ani w decyzji Prezydenta Miasta B. wykazane pomimo że trakcie postępowania stosował on m.in. instytucję obwieszczenia.

Nie można nadto podzielić przekonania skarżącej Spółki, iż stwierdzeniu nieważności decyzji stał na przeszkodzie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. albowiem decyzja Prezydenta Miasta B. wywołała nieodwracalne skutki prawne w postaci kolejnych w procesie budowlanych rozstrzygnięć, a także umów cywilnoprawnych (najmu), których warunki podlegają obecnie daleko posuniętym negocjacjom. Słusznie bowiem podkreśliło Kolegium, że nieodwracalność skutków prawnych dotyczyć może np. sytuacji, w której przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło (np. dokonano zniszczenia rzeczy, której nie można odtworzyć), sytuacji, w której podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa (np. pozbawiono osobę uprawnień, których nie można przywrócić czy to z uwagi na utratę pewnych kwalifikacji przez tę osobę, czy też ze względu na zmianę stanu prawnego); bądź wreszcie sytuacji, w której nastąpiła zmiana stanu prawnego, np. wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa. Pogląd ten, utrwalony w doktrynie i orzecznictwie wyklucza możliwość uznania, że także w przypadku decyzji Prezydenta Miasta B. nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Żadne okoliczności wskazane powyżej bowiem nie wystąpiły. Natomiast podniesiony w skardze fakt wydania w oparciu o decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dalszych rozstrzygnięć w procesie inwestycyjnym w żadnej mierze nie dowodzi nieodwracalności skutków prawnych. Przeciwnie, regulacja art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. dowodzi jednoznacznie, że w wyniku wznowienia postępowania rozstrzygnięcia podjęte w oparciu o decyzję, która została następnie uchylona lub zmieniona mogą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Także podniesiony w piśmie procesowym fakt prowadzenia negocjacji związanych z umowami najmu, bądź wręcz zawarcie umów cywilnoprawnych nie stanowi dowodu na nieodwracalność skutków prawnych. Umowy najmu i inne umowy cywilnoprawne nie stanowią bowiem bezpośredniego skutku wydanej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, a tylko do takich skutków, odnosi się art. 156 § 2 k.p.a. Odrębną natomiast kwestią, wykraczającą poza przedmiot dokonywanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu kontroli, jest podniesiona przez pełnomocnika skarżącej kwestia odpowiedzialności za naruszenia prawa dokonane przez organ.

Reasumując stwierdzić zatem należy, że choć nie wszystkie zarzuty Kolegium co do rażących naruszeń prawa można podzielić, to jednak co do meritum zaskarżoną decyzję uznać należy za poprawną. W najmniejszym nawet stopniu organ I instancji w toku postępowania nie zapewnił bowiem gwarantowanej społeczeństwu w art. 53 Poś możliwości udziału w postępowaniu, a waga naruszenia w pełni uzasadnia uznanie go za rażące. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze stwierdzenie rażącego naruszenia prawa uzależnione jest od porównania treści normy prawnej z faktycznym działaniem organu, nie zaś od uznaniowej oceny, na ile owo naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Pozbawienie zaś społeczeństwa możliwości udziału w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia stanowi zaprzeczenie jednej z naczelnych wyrażonych w ustawie Prawo ochrony środowiska. zasad. Z kolei wyczerpujący i wszechstronny, zdaniem Sądu, charakter wywodów Kolegium sprawiają, że zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i 77 k.p.a poprzez jedynie wyrywkowe, pobieżne badanie, pomijanie dowodów i zaniechanie rozpatrzenia całokształtu sprawy nie znajdują żadnego uzasadnienia w przedłożonym Sadowi materiale dowodowym

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.