Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 830/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, art. 81c ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 6 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi M. B. i W. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; dalej: "Pr. bud.") oraz na podstawie art. 123 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu z urzędu sprawy dotyczącej doprowadzenia do zgodności z przepisami robót budowlanych zrealizowanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w P. przy ul. [...], nałożył na właścicieli tego lokalu M. B. i W. B. obowiązek dostarczenia do PINB w P. w terminie do dnia [...] r. ekspertyzy technicznej wykonanych robót adaptacyjnych strychu na ten lokal mieszkalny i dokumentów świadczących o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie organ wskazał, że ekspertyzę winna wykonać osoba posiadająca uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej i należąca do izby samorządu zawodowego. Opracowanie powinno sprawdzić zgodność wykonanych robót przy adaptacji strychu na lokal mieszkalny z przepisami techniczno-budowlanymi i ocenić poprawność ich wykonania. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek nieprawidłowości, opracowanie musi diagnozować stan, formułować hipotezy przyczyn występujących stanów oraz precyzyjnie wskazywać sposób rozwiązania zaistniałych problemów.

W pierwszej kolejności przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. A. N. zawiadomił nadzór budowlany o przeciążeniu stropu w mieszkaniu przy ul. [...], które powoduje niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej. Przeciążenie stropu spowodowane jest niewłaściwym wykonaniem adaptacji poddasza na mieszkanie nr [...]. W dniu [...] r. do PINB w P. wpłynął protokół z dnia [...] r. z oględzin sposobu wykonania tymczasowego podparcia stropu w lokalu A. N.. Mgr inż. J. L., posiadający uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej, oświadczył w nim, że wykonane tymczasowe podparcie stropu nad drugim piętrem z dużym zapasem nośności zastępuje rozebraną ściankę działową w mieszkaniu nr [...], którą w ekspertyzie z sierpnia 2015 r. potraktowano jako element rozkładający ponadnormatywne obciążenia ze stropu nad drugim piętrem, na strop nad pierwszym piętrem. Wskazał, że wykonane podparcie zapewnia bezpieczeństwo użytkowania lokali pod i ponad lokalem nr [...]. Z kolei w lokalu mieszkalnym nr [...] budynku przy ul. [...] została przeprowadzona kontrola w dniu [...] r. W trakcie pobytu na nieruchomości sporządzono protokół nr [...], w którym w załączniku graficznym ukazano miejsca pęknięć ścian w pomieszczeniu kuchni i korytarza w lokalu nr [...] i potwierdzono fotografiami różnicę wysokości posadzki na klatce schodowej (na poziomie lokalu nr [...]) oraz wewnątrz mieszkania nr [...]. Wysokość progu mierzona od strony klatki schodowej do mieszkania wynosi 21,5 cm, natomiast wysokość progu mierzona od strony lokalu mieszkalnego wynosi 3 cm. W związku z tym stwierdzono, że poziom podłogi lokalu nr [...] jest wyższy od poziomu posadzki na klatce schodowej przy wejściu do lokalu nr [...] o 18,5 cm. W trakcie kontroli dokonano również pomiaru różnicy posadzek w pomieszczeniu strychu - naprzeciwko lokalu mieszkalnego nr [...] i stwierdzono, że posadzka jest obniżona o 3-4 cm w stosunku do poziomu posadzki na klatce schodowej. Powyższe wskazywać może na różnice w grubości stropów, a więc stanowi przesłankę do podejrzenia o dokonanie nadmiernego obciążenia ich konstrukcji w lokalu nr [...]. Podczas kontroli obecny W. B. podał do protokołu, iż wraz z żoną M. B. nabył przedmiotowy lokal w około 2006 r. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] r. o nabyciu prawa do nakładów poczynionych na adaptację lokalu położonego w P. przy ul. [...].

W konsekwencji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zdecydował o prowadzeniu dwóch odrębnych postępowań w sprawie doprowadzenia do zgodności z przepisami robót budowlanych zrealizowanych przy ul. [...] – tj. w lokalu nr [...] i lokalu nr [...].

Odnosząc się do robót budowlanych zrealizowanych w lokalu nr [...], organ I instancji wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że adaptację strychu na lokal mieszkalny rozpoczęli przed [...] r. D. i A. S. wykonując roboty budowlane polegające na wykonaniu ścian i sufitów, posadzek betonowych, stolarki okiennej i drzwiowej, instalacji elektrycznej i wodnokanalizacyjnej. Dowodem na realizację tych robót jest umowa sprzedaży z dnia [...] r., w której Państwo S. gwarantują sobie prawo do nakładów poczynionych na adaptację lokalu położonego w P. przy ul. [...] oraz protokół z dnia [...] r. z przeglądu adaptacji strychu w budynku przy ul. [...]. W protokole zaznaczono, że wykonane zostały ściany i sufity, posadzka betonowa, zamontowano stolarkę okienną i drzwiową, instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną. Brak jest dokumentów świadczących o legalności i poprawności wykonanych robót.

Następnie w umowie z dnia [...] r. zawartej pomiędzy Kierownikiem [...] Nr [...], a Państwem B. wynika, że zobowiązali się oni do wykonania w całości adaptacji strychu na lokal mieszkalny i zostali poinformowani, że przejmują po A. S. niezakończoną adaptację o stanie określonym w protokole z dnia [...] r. W konsekwencji decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w P. udzielił M. i W. B. pozwolenia na adaptację pomieszczenia strychowego na lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 53,83 m2 oraz na prowadzenie prac budowlanych zgodnie z dokumentacją techniczną i dokonanymi uzgodnieniami. W posiadanych przez organ dokumentach nie ma informacji o zakresie robót, które obejmowała przygotowana ówcześnie dokumentacja stanowiąca załącznik do decyzji. Pomimo intensywnych poszukiwań, dokumentacji stanowiącej załącznik do decyzji [...] i dziennika budowy nie udało się odnaleźć.

Przechodząc do meritum organ I instancji wskazał, że zrealizowane przez Pana S. roboty budowlane polegające w szczególności na wykonaniu na strychu ścianek działowych murowanych z cegieł i posadzek betonowych prawdopodobnie bez zdjęcia polepy glinianej były działaniem samowolnym i biorąc pod uwagę dociążenie stropu międzypiętrowego, wykonanymi w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zauważono, że już w 1985 r. orzeczenie techniczne stropu [...] nad ostatnią kondygnacją w budynku mieszkalnym przy ul. [...] nr 10a w P. (identyczna konstrukcja) wykonane przez inż. [...], a stanowiące załącznik nr [...] do decyzji z dnia [...] r., nr [...], orzekającej zmianę sposobu użytkowania części strychu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P. na mieszkanie lokatorskie stwierdzało, że należy usunąć ze stropu jastrych glinowy do pow. stropu; ścianki działowe bezwzględnie wykonać z materiałów lekkich lub z płytek betonu komórkowego grubości 6 cm; ciężar ścianki działowej razem z wyprawą nie może przekroczyć 1,5 kNm; ścianki podwójne lub grubości [...] nie mogą być stawiane bezpośrednio na stropie. Również w ocenie stanu technicznego stropu w mieszkaniu na 2 piętrze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym sporządzonej przez mgr inż. J. L. w sierpniu 2015 r. stwierdzono niewłaściwości wykonania ścian działowych i warstw posadzkowych w lokalu nr [...]. W dokumencie tym stwierdzono, że przy wykonaniu adaptacji strychu na mieszkanie popełniono kardynalne błędy polegające na przeciążeniu stropu. Nie zdjęto grubej warstwy polepy glinianej, warstwy gr. ok 15 cm i wykonano bardzo przesadnie grubą warstwę gładzi cementowej ok. 10 cm. Ponadto zamiast lekkich ścian działowych wykonano ściany z cegły (prawdopodobnie dziurawki) o grubości aż 12 cm pomimo, że rozebrane ścianki w mieszkaniu poniżej były wykonane z cegły dziurawki jedynie o grubości 6,5 cm. Strop poddasza nie był również dostosowany do przeniesienia obciążeń podłużnej ścianki działowej. W ekspertyzie opracowanej przez inż. Z. M. złożonej w PINB w dniu [...] r. również stwierdzono, że obciążenia stropu wynikające z wykonania dodatkowego obciążenia warstwami posadzkowymi i ściankami działowymi w lokalu nr [...] przekraczają wartości dopuszczalne.

Wobec tego organ wyjaśnił, że ma obowiązek w pierwszym rzędzie przeprowadzić postępowanie w celu usunięcia stanu niezgodności z prawem poprzez legalizację robót. W celu wydania stosownych orzeczeń naprawczych koniecznym jest poznanie przez organ wszystkich okoliczności sprawy i ustalenie sposobów rozwiązań problemów w przypadku pojawienia się nieprawidłowości. O tym, czy obiekt budowlany (lub jego część) spełnia wymagania określone w przepisach art. 5 Pr. bud. nie może zdecydować wizja czy kontrola inspektorów nadzoru budowlanego. Orzeczenie o spełnieniu przez obiekt (lub jego część) wymagań w zakresie bezpieczeństwa nie jest możliwe bez poznania m. in. zastosowanych w trakcie wznoszenia wyrobów budowlanych oraz stosowanych i przestrzeganych przez wykonawcę reżimów technologicznych. Dla osiągnięcia wiedzy w tym zakresie nie wystarczy pobieżna kontrola dokonana przez osoby, które na co dzień nie uczestniczą w procesie budowlanym, zatem ich wiedza i znajomość przedmiotu są niewystarczające do podjęcia tak istotnych dla bezpieczeństwa ocen. Art. 84 K.p.a. wymaga, by oceny i opinie wydawane były przez podmioty posiadające "wiadomości specjalne", gdyż nie można stwierdzić o bezpieczeństwie obiektu (lub jego części) bez dokonania szeregu pomiarów czy badań, w tym również w zakresie wytrzymałości elementów, wyrobów budowlanych, spoiw, itp., popartych obliczeniami oraz wiedzą z innych dyscyplin.

Następnie organ I instancji wyjaśnił, że sporządzone do tej pory ekspertyzy skupiały się na zapewnieniu bezpieczeństwa całego budynku poprzez wskazywanie działań zabezpieczających strop pomiędzy piętrami i lokal nr [...] po rozbiórce ścianek działowych. Co prawda obciążenia z lokalu nr [...] zlokalizowanego powyżej stropu musiały być analizowane i brane pod uwagę przy określaniu metod zabezpieczenia, to w niniejszym postępowaniu dotyczącym tylko i wyłącznie robót budowlanych prowadzonych w sposób niewłaściwy przy adaptacji strychu na lokal mieszkalny koniecznym jest dokonanie dokładnej analizy zrealizowanych elementów budowlanych, w szczególności posadzki i ścianek działowych.

W zażaleniu z dnia [...] r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. B. i W. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnili, że podczas trwającego od ponad 3 lat postępowania dostarczyli wszelkie posiadane przez nich dokumenty związane z adaptacją strychu na lokal mieszkalny. Z dokumentów przedłożonych do PINB przez ekspertów budowlanych jednoznacznie wynika, że bezpośrednią przyczyną uszkodzenia stropu było gwałtowne usunięcie przez A. N. ścian w lokalu nr [...], wykonane bez nadzoru osoby uprawnionej, a przede wszystkim bez pozwolenia na budowę. Remont lokalu mieszkalnego odwołujących był wykonywany w ubiegłym wieku, przez ówczesnych właścicieli. Stwierdzone w toku obecnego postępowania przeciążenie stropu występuje od 1993 r., jednak do momentu wyburzenia ścian w lokalu poniżej nie spowodowało żadnych zagrożeń. Remont w lokalu odwołujących był objęty pozwoleniem na budowę i był prowadzony przez osoby posiadające wszystkie wymagane prawem uprawnienia. W ekspertyzach wykonanych przez niezależnych inżynierów budowlanych, znajdujących się w posiadaniu PINB uwzględnione zostały obciążenia z lokalu mieszkalnego odwołujących oraz dachu, tak więc ekspertyzy te wyczerpują naprawę uszkodzeń polegającą na wykonaniu w lokalu nr [...] podciągu stalowego. Za pośrednictwem tej podpory wszystkie obciążenia zostaną prawidłowo przeniesione na fundamenty. Odwołujący podkreślili, że deklarują zlikwidowanie ścian działowych oraz wykonanie innych prac prowadzących do zmniejszenia obciążeń, jeżeli będzie to konieczne dla zwiększenia bezpieczeństwa zamieszkania.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 123 § 1 K.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w części nakładającej na M. B. i W. B. obowiązek dostarczenia dokumentów świadczących o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że ustalania dokonane przez organ I instancji świadczą o tym, że zrealizowane przez A. S. roboty budowlane polegające m. in. na wykonaniu na strychu ścianek działowych murowanych z cegieł i podsadzek betonowych były działaniem samowolnym. Dalej wyjaśnił, że kompetencja do nałożenia obowiązku przedłożenia określonej ekspertyzy pojawia się po stronie organu nadzoru budowlanego jedynie w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że wątpliwości PINB budzi m. in. sposób wykonania posadzki w lokalu nr [...], co jest uzasadnione biorąc pod uwagę zacytowaną przez organ treść orzeczenia technicznego stropu [...] (identyczna konstrukcja) z 1985 r. wykonane przez inż. [...], orzeczenia technicznego autorstwa mgr inż. J. L. i mgr inż. A. P. oraz ekspertyzy sporządzonej przez inż. Z. M.. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że nakłady jakie organ I instancji musiałby ponieść aby ocenić we własnym zakresie prawidłowość wykonanych robót (tj. chociażby obciążania związane z układem ścian działowych i grubości podsadzki) przekraczałoby możliwości techniczne organu, choćby z tego powodu, iż roboty budowlane, których dotyczy postępowanie zostały już zakończone, przez co zakryto elementy wymagające zbadania.

WINB podzielił również prawidłowość ustalenia przez PINB osób zobowiązanych do przedłożenia ekspertyzy, gdyż oceniane w niniejszym postępowaniu roboty budowlane zostały wykonane wewnątrz lokalu nr [...], którego aktualnym właścicielem są M. i W. B.. Odpowiedzialność za prawidłowość tych robót ciąży na nich nawet wówczas, gdy roboty te wykonał ich poprzednik, ponieważ nabywając lokal weszli w prawa i obowiązki tego podmiotu.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem prowadzonego przez PINB postępowania jest prawidłowość robót związanych z wykonaniem adaptacji lokalu nr [...], która choć pozostaje w związku ze stanem stropu i jego oddziaływaniem na konstrukcję obiektu jako całości, winna zostać poddana ocenie co do prawidłowości samych robót adaptacyjnych.

W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. B. i W. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, w uzasadnieniu powtarzając zarzuty zawarte w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. A. N. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Oś sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zasadności nałożenia na M. B. i W. B. obowiązku dostarczenia do PINB ekspertyzy technicznej wykonanych robót adaptacyjnych strychu na należący do nich lokal mieszkalny nr [...] w budynku wielorodzinnym położonym w P. przy ul. [...].

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; dalej: "Pr. bud."). Stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b i c tej ustawy, do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Na mocy art. 81c ust. 1 Pr. bud. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów: 1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego; 2) świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi. Jak przy tym wynika z art. 81c ust. 2 Pr. bud., organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Sąd wyjaśnia w pierwszej kolejności, że przepisy art. 81c ust. 2–4 Pr. bud. stanowią kompleksową regulację procedury nakładania na uczestników procesu budowlanego, właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, sporządzonych przez uprawnione osoby. Umiejscowienie komentowanych przepisów w rozdziale zawierającym regulacje ustrojowe, poświęcone kompetencjom właściwych organów administracji publicznej pozwala stwierdzić, że powołane przepisy mają charakter ogólny i znajdują zastosowanie w każdym przypadku, kiedy na mocy przepisu szczególnego organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego żąda dostarczenia dokumentów o charakterze wskazanym w art. 81c ust. 2 [por. T. Asman, E. Janiszewska – Kuropatwa, Komentarz do art. 81c Prawa budowlanego (w:) Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2018; Legalis]. W obecnym stanie prawnym istnieje wiele regulacji szczegółowych wymagających zastosowania komentowanych przepisów. Przykładowo, wydanie postanowienia o nałożeniu obowiązku przedstawienia oceny technicznej lub ekspertyzy stanowi jedną z pierwszych czynności procesowych podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego w toku postępowania w sprawie zgodności z prawem wykonanych (lub wykonywanych) robót budowlanych (tzw. postępowania naprawczego).

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji uzasadnił nałożenie na skarżących obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej wykonanych robót adaptacyjnych strychu na lokal mieszkalny nr [...] koniecznością ustalenia zakresu niezgodności wykonanych robót z przepisami, w celu umożliwienia podjęcia decyzji co do dalszych losów postępowania i ewentualnego określenia obowiązków, które po ich realizacji doprowadziłyby wykonane roboty budowlane do stanu zgodności z prawem. Organ zaznaczył, że opracowanie powinno sprawdzić zgodność wykonanych robót przy adaptacji strychu na lokal mieszkalny z przepisami techniczno-budowlanymi i ocenić poprawność ich wykonania. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek nieprawidłowości, opracowanie musi diagnozować stan, formułować hipotezy przyczyn występujących stanów oraz precyzyjnie wskazywać sposób rozwiązania zaistniałych problemów.

Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób przekonujący umotywowały zaistnienie w sprawie określonych w art. 81c ust. 2 Pr. bud. wątpliwości uzasadniających nałożenie obowiązku przedłożenia wyżej opisanej ekspertyzy. Z akt sprawy wynika bowiem, że z powodu przeciążenia stropu między mieszkaniami 7 i 10 konieczne okazało się wykonanie w mieszkaniu nr 7 konstrukcji podtrzymującej strop (zdjęcia nr 1, 6 i 7 ekspertyzy technicznej z dnia [...] r., t. 1, k. 94 akt adm.). Wątpliwości organu budzi przy tym sposób wykonania posadzki oraz powstanie ścianek działowych w mieszkaniu nr 10.

W tym kontekście Sąd wskazuje, że przeprowadzona w dniu [...] r. kontrola wykazała różnicę wysokości posadzki na klatce schodowej (na poziomie lokalu nr 10) oraz wewnątrz mieszkania nr 10. Wysokość progu mierzona od strony klatki schodowej do mieszkania wynosi 21,5 cm, natomiast wysokość progu mierzona od strony lokalu mieszkalnego wynosi 3 cm. W związku z tym stwierdzono, że poziom podłogi lokalu nr 10 jest wyższy od poziomu posadzki na klatce schodowej przy wejściu do lokalu nr 10 o 18,5 cm. W trakcie kontroli dokonano również pomiaru różnicy posadzek w pomieszczeniu strychu naprzeciwko lokalu mieszkalnego nr 10 i stwierdzono, że posadzka jest obniżona o 3-4 cm w stosunku do poziomu posadzki na klatce schodowej (t. 1, k. 22 akt. adm.). Powyższe wskazuje na różnice w grubości stropów, a więc uzasadnia podejrzenie dokonania nadmiernego obciążenia konstrukcji w lokalu nr 10.

Ponadto, z akt sprawy wynika, że już w 1985 r. w orzeczeniu technicznym stropu [...] nad ostatnią kondygnacją w budynku mieszkalnym przy ul. [...] nr [...] w P. (identyczna konstrukcja) wykonanym przez inż. [...] (załącznik do pisma Staroty Pilskiego z dnia [...] r., t. 1, k. 144 akt adm.) zalecono "1. Usunąć ze stropu jastrych glinowy do pow. stropu; 2. Ścianki działowe bezwzględnie wykonać z materiałów lekkich lub z płytek betonu komórkowego grubości 6 cm; 3. Ciężar ścianki działowej razem z wyprawą nie może przekroczyć 1,5 kNm; 4. Ścianki podwójne lub grubości [...] nie mogą być stawiane bezpośrednio na stropie". Ponadto niewłaściwe wykonanie ścian działowych i warstw posadzkowych w lokalu nr 10 stwierdzono w treści orzeczenia technicznego z sierpnia 2015 r. autorstwa mgr inż. J. L. i mgr inż. A. P. w którym wskazano, że "przy wykonaniu adaptacji strychu na mieszkanie popełniono kardynale błędy polegające na przeciążaniu stropu. Nie zdjęto grubej warstwy polepy glinianej, warstwy gr. ok 15 cm i wykonano bardzo przesadnie grubą warstwę gładzi cementowej ok. 10 cm. Ponadto zamiast lekkich ścian działowych wykonano ściany z cegły (prawdopodobnie dziurawki) o grubości aż 12 cm pomimo, że rozebrane ścianki w mieszkaniu poniżej były wykonane z cegły dziurawki jedynie o grubości 6,5 cm. Strop poddasza nie był również dostosowany do przeniesienia obciążań podłużnej ścianki działowej, jak to ma miejsce na kondygnacjach poniżej, gdzie podłużne ścianki stoją na podwójnej belce stropowej (..)" (t. 1, k. 3 akt adm.). Również w ekspertyzie sporządzonej przez inż. Z. M. w dniu [...] r. jednoznacznie wskazano, że obciążenia wynikające z wykonania dodatkowego obciążania warstwami posadzkowymi i ścianami działowymi w lokalu nr 10 znacznie przekraczają wartości dopuszczalne (t. 1, załącznik do k. 145 akt adm.).

Skoro więc organ I instancji powziął uzasadnione wątpliwości, czy roboty adaptacyjne strychu zostały wykonane zgodnie z przepisami, kolejnym krokiem w istocie stała się konieczność potwierdzenia tej tezy i sprawdzenia, czy wykonane roboty można ewentualnie doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Z kolei w celu wydania stosownych orzeczeń naprawczych koniecznym jest poznanie przez organ wszystkich okoliczności sprawy i ustalenie sposobów rozwiązań problemów w przypadku pojawienia się nieprawidłowości. Orzeczenie o spełnieniu przez sporny lokal wymagań w zakresie bezpieczeństwa nie jest możliwe bez poznania m. in. zastosowanych w trakcie wznoszenia wyrobów budowlanych oraz stosowanych i przestrzeganych przez wykonawcę reżimów technologicznych. Okoliczności tych nie jest w stanie zweryfikować we własnym zakresie organ I instancji, bo choć jest organem wyspecjalizowanym, posiadającym wiedzę specjalistyczną z zakresu normowanego prawem budowlanym, to uzasadnił w sposób przekonywujący dlaczego nie może przy użyciu posiadanej wiedzy rozstrzygnąć powstałej wątpliwości. Podkreślić należy, że sprawa ma charakter skomplikowany i wymaga dokonania szeregu pomiarów i badań (np. dopuszczalnej nośności stropu, obecnego przeciążenia stropu), w tym również w zakresie wytrzymałości elementów, wyrobów budowlanych, spoiw, itp. Jak słusznie przy tym zauważył organ odwoławczy, nakłady jakie organ I instancji musiałby ponieść aby ocenić we własnym zakresie prawidłowość wykonanych robót (tj. chociażby obciążenia związane z układem ścian działowych i grubości podsadzki) przekraczałoby możliwości techniczne organu, choćby z tego powodu, iż roboty budowlane, których dotyczy postępowanie zostały już zakończone, przez co zakryto elementy wymagające zbadania.

Skoro zatem organy wykazały i uzasadniły, że stan techniczny lokalu nr 10 budzi uzasadnione wątpliwości w zakresie prawidłowości wykonania posadzki i ścian działowych w kontekście przeciążenia stropu, których organ nie jest w stanie we własnym zakresie wyjaśnić, to w konsekwencji uprawnione jest stanowisko, że dopiero na podstawie przedłożonej ekspertyzy technicznej możliwe będzie podjęcie dalszych czynności skutkujących wydaniem decyzji orzekającej merytorycznie (np. nakładającej na stronę obowiązek wykonania określonych robót) lub w inny sposób kończącej postępowanie.

Następnie Sąd wyjaśnia, że adresatem postanowień przewidzianych w art. 81c ust. 2 Pr. bud. w przypadku istniejącego obiektu, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wybranie podmiotu zobowiązanego wiąże się przede wszystkim ze sposobem zarządzania nieruchomością wspólną oraz określeniem przedmiotu postępowania, a także przedmiotu objętego zarządem. Niewątpliwie Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada kompetencji do decydowania w sprawach dotyczących indywidualnej własności poszczególnych właścicieli lokali, a posiada takie uprawnienie wyłącznie w stosunku do części wspólnych. Wobec tego słusznie nałożono obowiązek przedłożenia ekspertyzy na skarżących jako właścicieli lokalu nr 10. Nie ma przy tym znaczenia, że część prac adaptacyjnych zostało wykonanych przez poprzednich właścicieli mieszkania, albowiem doprowadzenie do stanu stanowiącego przesłankę nałożenia przedmiotowego obowiązku przez osoby trzecie nie stoi na przeszkodzie wydania postanowienia, o którym mowa w ust. 2 komentowanego artykułu (por. wyr. NSA z 6.12.2000 r., II SA/Gd 2016/98, Pal. 2001, Nr 7–8, s. 206).

Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że jak wynika z twierdzeń PINB, w sprawie doprowadzenia do zgodności z przepisami robót budowlanych zrealizowanych w lokalu mieszkalnym nr 7 w P., przy ul. [...] toczy się odrębne postępowanie, o którym strony zostały zawiadomione pismem z dnia [...] r., znak: [...]. Wobec tego podnoszona przez skarżących kwestia zburzenia ścian działowych w mieszkaniu nr 7 zostanie wyjaśniona właśnie we wspomnianym postępowaniu. Co więcej, kwestia usunięcia ścianek działowych przez właściciela mieszkania nr 7 nie ma związku z konkluzją organów, iż zrealizowane przez poprzedniego właściciela lokalu nr 10 roboty budowlane polegające w szczególności na wykonaniu na strychu ścianek działowych murowanych z cegieł i posadzek betonowych prawdopodobnie bez zdjęcia polepy glinianej były działaniem samowolnym i mogącym spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. To właśnie ekspertyza techniczna, do której przedłożenia zostali zobowiązani skarżący przyczyni się do podjęcia przez organ decyzji, czy roboty te zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, a jeśli nie, czy i w jaki sposób można je doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

Następnie wskazać należy, że jak słusznie zauważył organ I instancji, choć dotychczas sporządzone w sprawie ekspertyzy techniczne w sposób naturalny musiały traktować również o obciążeniu stropu od strony lokalu nr 10, to jednak skupiały się one na zapewnieniu bezpieczeństwa całego budynku poprzez wskazywanie działań zabezpieczających strop pomiędzy piętrami i lokal nr 7 po rozbiórce ścianek działowych. Tymczasem żądana przez organy ekspertyza techniczna ma wyjaśniać, czy roboty wykonane przy adaptacji poddasza na mieszkanie nr 10 zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, a w przypadku nieprawidłowości, czy można je doprowadzić do stanu zgodnego z prawem i jeśli tak, to w jaki sposób. Wątpliwości organu co do poprawności wykonania robót są potwierdzone w zgromadzonym materiale dowodowym. Dla wyjaśnienia tych okoliczności nie ma przy tym znaczenia, że obciążenia stropu zostały tymczasowo zniwelowane przez posadowienie belek w mieszkaniu nr 7, gdyż był to jedynie sposób na zapobieżenie katastrofie budowlanej, a nie na zalegalizowanie robót wykonanych w lokalu nr 10.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.