Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 613/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 14 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska,, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi K. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego K. W. kwotę 260 (dwieście sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2005 r. K. W., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A we W., złożył wniosek o przedłużenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, drogi wojewódzkiej nr 484 B. – B. – K. w B. przy ulicy A (dwa miejsca) i przy ulicy B (dwa miejsca), pod umieszczenie czterech reklam w okresie od 1 kwietnia do 31 maja 2005 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżący korzystał z zezwoleń na umieszczenie reklam w wyżej wymienionych miejscach od 30 września 2004 r., a ostatnie z zezwoleń zostało udzielone decyzją Kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich w B. z dnia [...] nr [...], wydaną z upoważnienia Zarządu Województwa [...], na okres od 1 stycznia do 31 marca 2005 r. Powierzchnia każdej z tablic reklamowych wynosiła 0,8 m2.

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z upoważnienia Zarządu Województwa [...], Kierownik Rejonu Dróg Wojewódzkich w B. na podstawie art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 3, ust. 3, 4, 6, 11, 13 i 15 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 204, poz. 2086 ze zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. nr 140, poz. 1481), § 1 pkt 1 i 3, § 2 pkt 4-5 i § 4 pkt 1 i 3 uchwały nr XXV/331/2004 Sejmiku Województwa [...] z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat (Dziennik Urzędowy Województwa [...] nr 190 poz.1718) i art. 104 k.p.a. zezwolił wnioskodawcy na zajęcie pasa drogowego wyżej wymienionej drogi w okresie od 1 kwietnia do 31 maja 2005 roku i ustalił z tego tytułu opłatę w wysokości 610,- zł. Wyliczając opłatę organ I instancji przyjął, iż powierzchnia każdej z reklam wynosi 1 m2.

Od powyższej decyzji K. W. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. W uzasadnieniu stwierdził, że w decyzji naliczono opłatę za zajęcie pasa drogowego powołując się na art. 40 ust. 10 ustawy o drogach publicznych, choć przepis ten odnosi się tylko do obiektów budowlanych i urządzeń czyli pojęć zdefiniowanych w Prawie budowlanym. Tablica reklamowa nie mieści się w żadnym z tych pojęć i stanowi tymczasowy obiekt budowlany. Zdaniem skarżącego opłaty za zajęcie pasa drogowego przez reklamę powinny uwzględniać rzeczywistą powierzchnię reklamy, a wyłączną podstawię ich wyliczenia stanowi art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania K. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 19 ust. 2 pkt 2, art. 20 pkt 8, art. 21 ust. 1 i ust. 2, art. 40 ust. 1, ust. 2, ust. 6, ust. 8, ust. 10 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 204, poz. 2086 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach decyzji organ odwoławczy wskazał, że wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego przez reklamy ustala się, zgodnie z art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Przepis ten ustanawia zasadę wyliczenia stawki opłaty za umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami oraz reklam, przy założeniu, iż zajęty został co najmniej 1 m2 pasa drogowego. O sposobie ustalenia opłaty w sytuacji, gdy zajęcie pasa drogowego dotyczy powierzchni mniejszej niż 1 m2, rozstrzyga natomiast art. 40 ust. 10 ustawy. Wymieniony przepis odnosi się do wszystkich form zajęcia pasa drogowego tj. dotyczy zarówno obiektu budowlanego, jak i reklamy. Jedyną różnicą między wyliczaniem opłaty dla obiektu budowlanego i reklamy, jest przyjęcie w przypadku reklamy, jako podstawy wyliczenia opłaty, jej powierzchni, a nie powierzchni zajętego przez nią pasa drogowego.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik K. W. zarzucił organom administracji naruszenie art. 40 ust. 10 ustawy o drogach publicznych poprzez jego zastosowanie, w wyniku przyjęcia, iż umieszczenie w pasie drogowym reklamy o powierzchni mniejszej niż 1 m2, stwarza obowiązek zastosowania stawki takiej, jak za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, oraz naruszenie art. 40 ust. 6 ww. ustawy poprzez jego pominięcie przy wyliczaniu należnej opłaty. Zdaniem skarżącego art. 40 ust. 10 nie można wiązać z reklamami, gdyż przy reklamach opłaty nie są wiązane z zajętą przez nie powierzchnią pasa drogowego, ale z powierzchnią samej reklamy. Ponadto art. 40 ust. 2 pkt 3 czyni rozróżnienie między "obiektem budowlanym" a "reklamą" — nie można zatem rozszerzać uregulowań dotyczących jednego z tych pojęć na drugie. W konsekwencji należy zastosować art. 40 ust. 6 ustawy i wyliczyć opłatę przez przemnożenie: rzeczywistej powierzchni reklam, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowanego pasa drogowego. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozpoznaje zatem spraw merytorycznie, a bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji tzn. czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) — dalej p.p.s.a. — sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd zatem, stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Skarga, będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu, zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji dokonały bowiem wadliwej wykładni art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 204, poz. 2086 ze zm.) i w konsekwencji w sposób nieprawidłowy dokonały wyliczenia należnej opłaty.

Stosownie do treści art. 40 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3). Sposób wyliczenia opłaty określa art. 40 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Wysokość opłaty uzależniona jest zatem m.in. powierzchni zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy. Wyjątkiem od powyższego unormowania jest rozwiązanie przyjęte w art. 40 ust. 10 ustawy, zgodnie z którym za zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 stosuje się stawki takie jak za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. ( brzmienie obowiązujące w dacie wydania decyzji).

Sąd podzielił stanowisko reprezentowane przez stronę skarżącą, iż art. 40 ust. 10 ustawy nie znajduje zastosowania przy wyliczaniu opłaty za umieszczanie reklam w pasie drogowym. Rozwiązanie to jest wyjątkiem od reguły przyjętej m.in. w ust. 6 ww. przepisu i powinno być interpretowane ściśle. Ustawodawca odniósł się w art. 40 ust. 10 wprost do treści ust. 6 i posłużył zawartym w tym przepisie sformułowaniem "rzut poziomy obiektu budowlanego", pominął natomiast sformułowanie odnoszące się wprost do reklamy — "powierzchnia reklamy". Redakcja tego przepisu, a w konsekwencji zawężenie jego zastosowania do ściśle określonych sytuacji, jest zamierzonym zabiegiem ustawodawcy, skoro przy dokonywaniu zmian m.in. w ust. 10 art. 40 ustawy o drogach publicznych (zmiana opublikowana w Dz.U. z 2005 r. nr 179, poz. 1486, weszła w życie w dniu 4 października 2005 r., już po wydaniu zaskarżonej decyzji), ustawodawca nie wprowadził do tego unormowania pojęcia reklamy. Wykładnia językowa art. 40 ust. 6 i 10 ustawy (bez potrzeby odwoływania się do pojęć z zakresu prawa budowlanego) prowadzi zatem do wniosku, że ustalając wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego przez reklamę organ administracji winien uwzględniać zawsze rzeczywistą powierzchnię reklamy tj. także wtedy, gdy powierzchnia reklamy nie przekracza 1 m2.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270), uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien, zgodnie z przedstawioną wyżej interpretacją art. 40 ustawy o drogach publicznych uwzględnić, przy ustalaniu opłaty za korzystanie przez skarżącego z pasa drogowego, rzeczywistą powierzchnię umieszczonych w tym pasie reklam.

Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona sąd, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 6 pkt 1 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1349 ze zm.), zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 260,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą to kwotę złożyły się: wpis (200,- zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (60,- zł).