Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 495/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34.
journal: Dz.U. 2005 nr 127 poz 1066
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1, art. 11 ust. 1.
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 3a.
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Zarządu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 7 października 2014 r., złożonym na druku D. M. "Ł.i" K. M. wystąpił do Zarządu Okręgowego P. Z. Ł. w Z. o udzielenie na podstawie art. 4 ust.1 i art. 11 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm.) informacji poprzez przysłanie kopii protokołów i podjętych uchwał z posiedzeń Zarządu Okręgowego PZŁ odbytych w roku 2014, w formie kserokopii przesyłką pocztową lub skanów pocztą email.

W odpowiedzi pismem z dnia 21 października 2014r. Łowczy Okręgowy PZŁ w Z. poinformował wnioskodawcę, że nie udzieli informacji do czasu udowodnienia, iż jest on dziennikarzem działającym na rzecz redakcji.

Wskazano ponadto, iż wniosek o udostępnienie informacji prasowej powinien być na tyle skonkretyzowany, by określał zakres, czy też przedmiot wnioskowanej informacji. Musi on być również precyzyjny, aby możliwe było w ogóle jego rozpatrzenie. Podobnie jak w przypadku informacji publicznej, tak w przypadku informacji prasowej wniosek powinien dotyczyć faktów. Sama informacja jest bowiem skorelowana z pojęciami faktu lub zdarzenia. Według Łowczego żądane dokumenty nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz nie zawierają informacji publicznej, zatem nie ma możliwości zastosowania art. 3a prawa prasowego, ani też przyjęcia, iż wniosek dotyczy wglądu do dokumentów przez osobę fizyczną.

Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że odpowiedź zostanie udzielona na konkretne pytania po uzyskaniu potwierdzenia statusu dziennikarza.

W dniu 13 października 2014r. P. G. – redaktor naczelny dziennika "Ł." wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Zarządu. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy prawo prasowe przedsiębiorcy i podmioty nie zaliczone do sektora finansów publicznych oraz nie działające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Poprzedzający ten przepis art. 3a ustawy stanowi natomiast, iż w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zdaniem skarżącego z powyższych regulacji wynika, że w sytuacji, gdy o udzielenie informacji wnioskuje prasa, decydujące znaczenie ma ocena jej charakteru oraz charakter adresata wniosku. W sytuacji bowiem, gdy wniosek będzie dotyczył informacji publicznej i zostanie skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej właściwym dla jego załatwienia będzie tryb określony w przepisach tej ustawy, a tak jest w niniejszej sprawie. Zgodnie z jej art. 4 ust. 1 pkt 5) do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. P. Z. Ł. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją powyższego unormowania. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 ze zm. - dalej "u.p.ł.") przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m. in.: zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. P. Z. Ł. realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na Związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny, dlatego informacja o działalności jego organów, określonych w ustawie, winna być udzielana na wniosek tak prasy, jak i każdego obywatela RP na podstawie przepisów u.d.i.p.

Zatem przedmiotowy wniosek z dnia 7 października 2014 r., jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo, że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu przez organ w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie art. 4 ustawy prawo prasowe.

Oznacza to, że brak odpowiedzi organu jest bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania w tym przedmiocie.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy P. Z. Ł. w Z. wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. W ocenie Zarządu Okręgowego skarga jest przedwczesna i jako taka niedopuszczalna. Nie odmówiono udzielenia odpowiedzi, ani nie zwlekano z odpowiedzią na zadane pytania w trybie Prawa prasowego. Organ do którego kierowane jest zapytanie ma prawo oczekiwać, że osoba kierująca wniosek o udzielenie odpowiedzi w trybie prawa prasowego wykaże umocowanie lub wykaże, iż pozostaje w stosunku pracy z redakcją, na którą się powołuje. Pomimo wezwania do przekazania stosownego oświadczenia ze strony redakcji, nie otrzymano jednak stosownego dokumentu.

Według art. 4 ust. 3 ustawy prawo prasowe w razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, a to dopiero otwiera termin do wniesienia skargi do sądu. Przedmiotowa sprawa nie spełnia zatem kryteriów do poddania jej ocenie merytorycznej przez Sąd Administracyjny. Odmowa bowiem nie nastąpiła, tym bardziej, iż to nie redaktor naczelny wnioskował o sporządzenie odmowy na piśmie. Dopiero na żądanie redaktora naczelnego zostałaby sporządzona odmowa z zachowaniem wszelkich wymagań przewidzianych prawem prasowym, która jest zaskarżalna. Oczekiwanie weryfikacji uprawnień K. M. było zatem normalną konsekwencją powoływania się przez niego na fakt bycia redaktorem w redakcji dziennika Ł. Zarząd zaznaczył, że nie jest mu znany wzór papieru firmowego dziennika Ł. Nie jest także znany skład redakcji danego dziennika. Organ nie posiada wiedzy, kto jest redaktorem w rozumieniu art. 7 ust.5 ustawy prawo prasowe. Jednak w dobie współczesnych urządzeń multimedialnych nie stanowi żadnego problemu sporządzenie papieru firmowego, który, jak można sądzić, nie zawiera żadnych ukrytych zabezpieczeń. Zatem żądanie weryfikacji miało podstawy tak faktyczne, jak i prawne. Skoro pytający powołuje się na ustawę prawo prasowe, a ta ogranicza dostęp do informacji do ściśle określonej kategorii osób, to uzyskanie informacji na temat, czy dana osoba należy do tej właśnie kategorii, należy traktować jako zagadnienie wstępne wymagające wyjaśnienia. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego stanowiska, że każdy może żądać dostępu do informacji w trybie prawa prasowego, jeśli tylko posługuje się papierem wyglądającym na firmowy oraz używając podpisu "redaktor". Podanie zatem nawet danych nieprawdziwych przy wykorzystaniu fikcyjnego papieru firmowego zmuszałoby Zarząd do udzielenia odpowiedzi w trybie prawa. Prasowego bez możliwości weryfikacji tych uprawnień. Powyższe oznacza natomiast, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż nie miał obowiązku stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, natomiast na gruncie ustawy Prawo prasowe instytucja skargi na bezczynność nie istnieje. Zdaniem skarżącego nawet, gdyby przyjąć, że informacja powinna zostać udzielona w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej wnioskodawca powinien wykazać się szczególnym interesem publicznym, rozumianym jako mający znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa.

Wnioskodawca powinien przede wszystkim wykazać, że informacja, której się domaga jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców i nie dotyczy jedynie jego prywatnego interesu. Przyjęcie odmiennego rozumowania w konsekwencji prowadzić będzie do sytuacji, gdy wystarczy sporządzenie wniosku w trybie prawa prasowego, aby uzyskać niczym nieograniczony dostęp do informacji w trybie prawa dostępu do informacji publicznej.

W piśmie z dnia 23 grudnia 2014r. skarżący stwierdził, że skoro zarząd miał wątpliwości, czy K. M. jest dziennikarzem dziennika "Ł.", to w dniu złożenia skargi już takich wątpliwości nie mógł mieć. Przyjmując hipotetycznie, że Zarząd nie był zobowiązany do rozpatrzenia wniosku, bo nie znał statusu wnioskodawcy, to od dnia wniesienia skargi powinien był w terminie 14 dni informacji udzielić.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do art. 4 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. - Prawo prasowe (Dz.U. z 1984r., Nr 5, poz. 24 ze zm.) przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Rację ma Zarząd wskazując, że wspomniany przepis stanowi o prasie w rozumieniu art. 7 ust.2 wspomnianej ustawy, przez którą należy rozumieć również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Osobami takimi są: dziennikarze, redaktorzy i redaktorzy naczelni (art. 7 ust. 2 pkt 5 - 7). Według art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy dziennikarzem jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Redaktorem jest z kolei dziennikarz decydujący lub współdecydujący o publikacji materiałów prasowych ( art. 7 ust. 2 pkt 6 ), natomiast redaktorem naczelnym osoba posiadająca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji ( art. 7 ust. 2 pkt 7 ). W świetle powołanych regulacji uzasadnione jest przekonanie, że osoba występująca w imieniu redakcji powinna wykazać swój status umożliwiający udzielenie jej informacji prasowej. Podmiot, do którego zwraca się o jej udzielenie nie jest bowiem zobowiązany do badania, czy wnioskodawca rzeczywiście jest dziennikarzem. W żadnym razie wniosków w tym zakresie nie sposób opierać jedynie na tym, ze żądanie zostało sporządzone na druku z logo redakcji. Przyjęcie takiego założenia powodowałoby, że każdy, kto dysponuje odpowiednimi możliwościami technicznymi byłby w stanie uzyskać informację prasową, nie spełniając warunku prasy, o którym stanowi art. 7 ust. 2 ustawy. Jeśli zatem podmiot, do którego zostało skierowane pytanie ma wątpliwości co do statusu wnioskodawcy, ma obowiązek żądania wykazania się odpowiednimi uprawnieniami. Składając wniosek K. M. nie wykazał, że jest dziennikarzem redakcji D. M. "Ł.". Również skarżący, mimo podania w skardze, że wniosek złożył dziennikarz tej redakcji nie przedstawił umowy o pracę, ani żadnej innej umowy, na podstawie której wnioskodawca zajmuje się działalnością dziennikarską na rzecz redakcji. Nie wskazał nawet, czy jest stałym współpracownikiem zajmującym się zbieraniem materiałów dla redakcji. Co więcej, redaktor naczelny dziennika nie zażądał sporządzenia odmowy udzielenia informacji na piśmie, co umożliwiał mu art. 4 ust. 3 prawa prasowego. Nie ma w tej sytuacji zatem przekonujących przesłanek pozwalających formułować tezę o bezczynności Zarządu w udzieleniu informacji prasowej. Trafnie natomiast zwrócono uwagę w skardze, że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tekst jedn. Dz. U. z 2014r. poz. 782 ), do której odsyła art. 3a prawa prasowego, natomiast Zarząd Okręgowy P. Z. Ł. był zobowiązany do jej udzielenia.

Stosownie do art. 4 ust.1 tej ustawy zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W orzecznictwie jednolity jest pogląd, że zadania z zakresu administracji publicznej wykonuje również P. Z. Ł. oraz jego zarządy okręgowe. Uzasadniając powyższe stanowisko wskazuje się na treść art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie (Dz. U.z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.), określający zadania P. Z. Ł. Ponadto Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. O publicznoprawnym charakterze działalności PZŁ świadczy także konieczność odbycia przez osoby ubiegające się o uprawnienia do polowania, szkolenia prowadzone przez Związek określone w art. 42 ust. 4-7 prawa łowieckiego. Z § 133 pkt 11 Statutu PZŁ wynika, że do zadań zarządu okręgowego należy szkolenie członków i kandydatów do Zrzeszenia (PZŁ) ( tak w wyrokach NSA z 17 kwietnia 2007r. sygn. akt I OSK 735/06 oraz 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym także w skardze postanowieniu z dnia 28 listopada 2013r. ( I OZ 1155/13 ) dowodząc, że w świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, P. Z. Ł. wykonuje m. in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego (porównaj: motywy uzasadnienia do wyroku TK z dnia 6 listopada 20102 r., sygn. K 21/11, opubl. OTK-A 2012/10/119). Tym samym także zarząd okręgowy będący w świetle § 98 ust.2 pkt 3 statutu P. Z. Ł., stanowiącego załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia 2 lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu P. Z. Ł., krajowym organem PZŁ, zobowiązany jest do udzielenia informacji publicznej. Bez wątpienia taki charakter mają podejmowane przez zarząd uchwały dotyczące jego działalności.

Warto zwrócić uwagę, że według art. 1 ust.1 wspomnianej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi w jej rozumieniu informację publiczną. W tym sensie orzecznictwo ujmuje jednolicie konieczność przyjęcia bardzo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, uznając, że będzie nią treść dokumentów wytworzonych przez podmioty zobowiązane do jej udostępnienia, bez względu na to do kogo zostały skierowane i jakiej sprawy dotyczą. W taki sam sposób kwalifikowane są również wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne, ale odnoszące się do tych podmiotów. Chodzi tu o wiadomości, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, także wówczas, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 490/11). Skoro art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że udostępnianiu podlegają informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust.1, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach, to bez wątpienia udostępnieniu podlegają również uchwały podejmowane w zakresie przedmiotu działalności związku. Zwrócić jednak należy uwagę, że także art. 3a ustawy o prawie prasowym stanowi o dostępie prasy do informacji publicznej, a więc także w tym wypadku podmiot zwracający się o udzielenie informacji powinien wykazać, że jest prasą w rozumieniu art. 7 ust. 2 prawa prasowego. Skoro, jak już wspomniano, tego statusu nie wykazał, wniosek należało potraktować jako pochodzący od osoby fizycznej, domagającej się udzielenia informacji publicznej w oparciu o art. 2 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oczywiste jest jednak, że w tej sytuacji skarga została wniesiona przez podmiot, który nie ubiegał się o jej udzielenie, co czyni ją pozbawioną podstaw.

Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.