Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 201/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 50, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4,5,7, art. 36a ust. 5, art. 59a  ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.

W przypadku zakończenia procesu inwestycyjnego poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy nie występują te same okoliczności, co w przypadku zakończenia tego procesu poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, które stanowiłyby podstawę uznania, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.

TEZY

Nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.

W przypadku zakończenia procesu inwestycyjnego poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy nie występują te same okoliczności, co w przypadku zakończenia tego procesu poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, które stanowiłyby podstawę uznania, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka /spr./ sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. B. i K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 526/14 w sprawie ze skargi J. B., J. B. i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 listopada 2014 r., sygnatura akt VII SA/Wa 526/14, oddalił skargę J. B., J. B. oraz K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z [...] października 2013 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z [...] października 2013 r., powołując się na art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne dotyczące wykonania robót budowlanych, polegających na rozbudowie w celu przeznaczenia na mieszkanie, lewej części budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w W. z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ administracji ustalił, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. z [...] sierpnia 2005 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu I. B.-B. oraz K. B. pozwolenia na budowę, zmienionej decyzją tego organu z [...] grudnia 2006 r., oraz że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z [...] kwietnia 2011 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie lewej części rozbudowanego budynku. Wskazano, że z urzędu wznowiono, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowanie zakończone decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego z [...] kwietnia 2011 r. i decyzją z [...] maja 2013 r. odmówiono uchylenia tej decyzji. W tej sytuacji uznano, że postępowanie w sprawie istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego jest bezprzedmiotowe.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lutego 2014 r., rozpoznając odwołanie od tej decyzji J. B. i J. B., decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, to brak podstaw, aby prowadzić postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie tego obiektu budowlanego.

W skardze skarżący zakwestionowali stanowisko organów administracji, według którego postępowanie w sprawie wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego jest bezprzedmiotowe, jeżeli wydano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu budowlanego.

Sąd pierwszej instancji oddalając skargę podzielił stanowisko organów administracji obu instancji. Stwierdził, że skoro w decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie wskazano, że obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, to brak podstaw do kwestionowania tego ustalenia. Podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie została uchylona w wyniku wznowienia postępowania i korzysta z zasady trwałości ostatecznych decyzji, wynikającej z art. 16 k.p.a. oraz że nie można prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Stwierdził, że postępowanie naprawcze w odniesieniu do tego obiektu budowlanego może być prowadzone dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Od wyroku Sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną wnieśli J. B. oraz K. B. Przytaczając podstawy kasacyjne zarzucili naruszenie:

- art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na skutek zaaprobowania stanowiska organu odwoławczego, że zachodziła konieczność umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości oraz poprzez oddalenie skargi, mimo że organ administracji naruszył art. 10 k.p.a., nie zapewniając wszystkim stronom udziału w postępowaniu,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a., polegające na sporządzeniu nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku,

- art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie,

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki, od których zależy zastosowanie tego przepisu.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący kasacyjnie twierdzili, że możliwość prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego w stosunku do zakończonych robót budowlanych wynika z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, czego ich zdaniem Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił. Ponadto wywodzili, że uzyskanie przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego nie jest przeszkodą do prowadzenia postępowania na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Mimo tego – jak wskazali – że przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie oraz postępowania prowadzonego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego jest zbadanie, czy obiekt budowlany został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, to nie są to postępowania tożsame. Zdaniem skarżących kasacyjnie, wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego nie wyłącza kontrolnych kompetencji organów nadzoru budowlanego, gdyż brak przepisu stanowiącego podstawę takiego wyłączenia, w szczególności w art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego oraz przepisach regulujących udzielenie pozwolenia na użytkowanie.

Wskazano też, że stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest jedynie inwestor, zaś stroną postępowań w sprawach naruszeń prawa, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego jest każdy, kto ma w tym interes prawny. W związku z tym przyjęcie, że uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wyłącza możliwość przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego uniemożliwiałoby zbadanie zarzutów dotyczących wykonania obiektu budowlanego podnoszonych przez podmioty, których interesu prawnego mogłoby to dotyczyć. Podkreślono, że z uwagi na ograniczenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie mieli możliwości podniesienia zarzutów dotyczących wykonania obiektu budowlanego zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanych, gdyż nie doręczono im decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Ponadto podniesiono, że nie uwzględniono, iż pozwolenie na użytkowanie, o którym mowa, nie dotyczy całego obiektu budowlanego, tylko jego części – określanej jako lewa część. Podkreślono, że pozostała część budynku (prawa część) jest nadal w trakcie budowy.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. skarżący kasacyjnie wskazali, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do zarzutu, według którego organy administracji nie zawiadomiły o toczącym się postępowaniu właścicieli wszystkich sąsiednich nieruchomości.

W oparciu o tak przytoczone podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Uczestniczka postępowania I. B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Podstawy skargi kasacyjnej dotyczą dwóch zagadnień. Po pierwsze, dopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdy inwestor uzyskał już ostateczną decyzję o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, po drugie, możliwości uwzględnienia przez sąd administracyjny pierwszej instancji skargi na decyzję administracyjną, która została wydana bez udziału wszystkich stron postępowania.

Odnosząc się do pierwszego zagadnienia NSA podziela stanowisko organów administracji oraz Sądu pierwszej instancji, według którego nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W ocenie NSA, wynika to z tego, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego właściwy organ administracji ustala m.in., czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W związku z tym dopuszczenie prowadzenia postępowania na podstawie powołanych przepisów, a więc w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, mimo wydania ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, prowadziłoby do podważenia tej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co z kolei naruszałoby zasadę wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. Prowadzenie postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego jest w takiej sytuacji dopuszczalne dopiero po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.

Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a tej ustawy. Z kolei w myśl ostatnio powołanego przepisu, obowiązkową kontrolę budowy przeprowadza się w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Kontrola taka, jak wynika z art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego, obejmuje m.in. sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość i liczba kondygnacji, a także w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, geometrii dachu (kątów nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych), wykonania urządzeń budowlanych, zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem oraz – w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego – w zakresie zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. Ten zakres sprawdzania zgodności budowy z projektem budowlanym obejmuje zagadnienia, które stosownie do art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, zostały uznane za istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z przepisu tego wynika, że istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego jest odstępstwo w zakresie obejmującym projekt zagospodarowania działki lub terenu, charakterystyczne parametry obiektu budowlanego, takie jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość i liczba kondygnacji, zapewnienie warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, rozwiązania projektowe uzależnione ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz uzyskanymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi.

Mimo różnicy w sformułowaniu obu przepisów (art. 59a ust. 2 i art. 36a ust. 5) nie ulega wątpliwości, że właściwy organ administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego sprawdza, czy obiekt ten został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w szczególności, czy nie wykonano go z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazuje na to zawarte w przepisach dotyczących udzielenia pozwolenia na użytkowanie odesłanie do art. 51 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany nie został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zgodnie z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, jeżeli właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych m.in. w art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego, a więc wówczas, gdy obiekt budowlany nie został wykonany zgodnie z projektem budowlanym, to art. 51 stosuje się odpowiednio. Podobnie do stosowania art. 51 Prawa budowlanego ustawodawca odsyła, gdy właściwy organ administracji wymierza karę w razie stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego i odmawia udzielenia pozwolenia na użytkowanie (art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego). Odesłanie do art. 51 Prawa budowlanego zawiera odesłanie także do stosowania art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i 5 tej ustawy, a więc przepisów stosowanych w razie stwierdzenia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, przyjętej wykładni nie sprzeciwia się to, że zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest tylko inwestor, co uniemożliwia innym podmiotom podniesienia w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie kwestii istotnych z uwagi na ich interes prawny. Nie trudno sobie wyobrazić, że istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego może dotyczyć interesu prawnego innych podmiotów niż inwestor, na przykład właścicieli nieruchomości sąsiednich wówczas, gdy takie odstępstwo polega na usytuowaniu obiektu budowlanego bliżej granicy z nieruchomością sąsiednią niż przewidywał to projekt budowlany. Zatem udział innych podmiotów niż inwestor w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wydaje się wskazany. Jednakże wobec jednoznacznego brzmienia art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego jest to jedynie postulat de lege ferenda. W stanie prawnym, ukształtowanym treścią art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, nie ulega wątpliwości, że tylko inwestor jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie.

Niekorzystny skutek takiego stanu prawnego dla podmiotów, których prawa mogą być naruszone wadliwą decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, można złagodzić jedynie w ten sposób, że należy przyjąć, iż w razie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z rażącym naruszeniem przepisów prawa, które mają na celu ochronę w procesie inwestycyjnym uzasadnionych interesów osób trzecich, na przykład właścicieli nieruchomości sąsiednich lub właścicieli nieruchomości, na której jest realizowana inwestycja, nie będących inwestorami, osoby te będą mogły żądać stwierdzenia nieważności takiej wadliwej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W ocenie NSA, art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie może być inny podmiot niż inwestor. W tym zakresie orzecznictwo nie jest co prawda jednolite, ale przyjmuje się też, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (tak w wyroku NSA z 12 stycznia 1994 r., sygnatura akt II SA 2164/92, opublikowanego w ONSA z 1995 r., nr 1, poz. 32).

Mając to na uwadze NSA w rozpoznawanym składzie jest zdania, że skarżący, jeżeli uważają, że ze szkodą dla ich interesów prawnych, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z [...] kwietnia 2011 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa, mogą domagać się stwierdzenia jej nieważności. Jeżeli zostanie ostatecznie stwierdzona nieważność tej decyzji, odpadnie przeszkoda do ponownego badania, czy obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, został wybudowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Rozpoznawana sprawa nie jest jedyną sprawą z udziałem tych samych stron postępowania rozpatrywaną przez NSA. W sprawie o sygn. akt II OSK 199/15 dopuszczono możliwość prowadzenia postępowania w sprawie wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, mimo że zawiadomiono o zakończeniu budowy i właściwy organ administracji nie wniósł sprzeciwu. Konieczne jest więc wyjaśnienie tej pozornej sprzeczności w stanowisku NSA.

Otóż w ocenie NSA, istnieje istotna różnica pomiędzy zakończeniem procesu inwestycyjnego poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, a zakończeniem tego procesu poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy. W pierwszym przypadku, organ administracji wydaje decyzję administracyjną, którą, jak już wyjaśniono, poprzedza obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego, w trakcie której ustala się, czy obiekt budowany został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W drugim natomiast, właściwy organ administracji nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz inwestor nabywa uprawnienie do użytkowania obiektu budowlanego na skutek milczenia władzy publicznej (art. 54 Prawa budowlanego). Właściwy organ administracji wydaje decyzję administracyjną, jedynie wtedy, gdy uznaje, że inwestor nie może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego. Wprawdzie zarówno do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, jak i zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestor dołącza oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami (art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego), jednakże jedynie w przypadku wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie właściwy organ administracji przeprowadza obowiązkową kontrolę obiektu budowlanego (art. 57 ust. 6, art. 59 ust. 1 oraz art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego). Zatem, jeżeli proces inwestycyjny został zakończony poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy, to prowadzeniu później postępowania w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego nie stoją na przeszkodzie względy wywodzące się z zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, gdyż w tym przypadku decyzja nie jest wydawana. Ponadto kontrola wykonania obiektu budowlanego zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym ma charakter formalny i pośredni. Opiera się bowiem na oświadczeniu kierownika budowy, a nie na bezpośrednich ustaleniach organu administracji. Zatem, w ocenie NSA, w przypadku zakończenia procesu inwestycyjnego poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy nie występują te same okoliczności, co w przypadku zakończenia tego procesu poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, które stanowiłyby podstawę uznania, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Podstawy skargi kasacyjnej, którymi zmierzano do podważenia umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego z uwagi na wydanie i obowiązywanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, nie są zatem zasadne.

Odnosząc się do drugiej kwestii przestawionej poprzez przytoczone podstawy kasacyjne NSA zauważa, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, według którego uchybienia przepisom postępowania prowadzące do pozbawienia stron postępowania udziału w postępowaniu administracyjnym mogą być podstawą uwzględnienia skargi tylko wówczas, gdy zostaną podniesione przez podmioty dotknięte tym naruszeniem. Wyrazem takiego stanowiska jest na przykład wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08, w którym przyjęto, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wykładać w ten sposób, że również w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone; w związku z tym sąd administracyjny, rozpoznający skargę wniesioną przez podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, nie może uwzględnić skargi wyłącznie z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. bez uprzedniego umożliwienia osobie, której prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone, wzięcia udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w celu zajęcia stanowiska co do ewentualnego uwzględnienia skargi. Zatem, skoro naruszenie w postępowaniu administracyjnym art. 10 § 1 k.p.a. nie dotyczy skarżących kasacyjnie, ani także skarżącego J. B., to podstawa kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia powołanego przepisu, nie może prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Mając to wszystko na uwadze NSA, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, oddalił.