Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1426/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Powołane przepisy: article: art. 26 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi K. i P. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. o d d a l a skargę.-


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w Ch., decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3, 51 § 1 pkt 1, art. 52 § 1 pkt 1, art. 53 § 1, art. 56 § 1 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) oraz art. 1, art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 8 lit a, art. 22 ust. 2, ust. 9 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 1, ust. 5 pkt 1, art. 27 ust. 1, ust. 1 a, art. 27 a ust 1 pkt 1 lit. g, pkt 3 lit. b, lit. d, lit. e, ust. 3 pkt 1 lit. d, lit. f i lit. g, pkt 3 ust. 4, ust. 6, ust. 7 pkt 1 i pkt 2, ust. 8 i 9, art. 45 ust.1, ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90, poz. 416 ze zm.) określił K. i P. K. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za [...] r. w wysokości [...] zł i zaległość podatkową w tym podatku w kwocie [...] zł .

Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika, że Urząd Skarbowy w Ch. zakwestionował odliczenie przez podatników od dochodu wykazanego w zeznaniu podatkowym kwoty [...] zł z tytułu rent ustanowionych na rzecz:

- I. G. K. (matki P. K. i teściowej K. K.) w wysokości [...] zł płatnej w trzech równych ratach miesięcznych, tj. [...] , [...] i [...] r., w kwocie po [...] zł,

- M. P. (ojca K. K. i teścia P. K.) w wysokości [...] zł, płatnej w trzech równych ratach miesięcznych, tj.[...] , [...] i [...] r., w kwocie po [...] zł,

- Cz. P. (matki K. K. i teściowej P. K.) w wysokości [...] zł płatnej w trzech równych ratach miesięcznych, tj.[...], [...] i [...] r. w kwocie po [...] zł,

- D. E. P. (bratowej K. K.) wysokości [...] zł, płatnej w trzech równych ratach, tj.[...], [...] i [...] r. w kwocie po [...] zł.

Podstawą ww. odliczenia były sporządzone w dniu [...] r. w formie aktu notarialnego cztery umowy renty.

Urząd Skarbowy w Ch., po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, stanął na stanowisku, że zawarte umowy renty są w rzeczywistości darowiznami ustanowionymi na rzecz osób fizycznych, które zgodnie z art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlegają odliczeniu od dochodu do opodatkowania.

Dalej w uzasadnieniu omawianej decyzji wskazano, że cel ustanowienia przez P. K. świadczeń rentowych podyktowany był chęcią niesienia pomocy albowiem świadczeniobiorcy, w toku postępowania podatkowego zeznali, że otrzymane świadczenia przeznaczyli na: pokrycie kosztów leczenia, tj. opłatę za pobyt w sanatorium, zakup leków, opłaty za wizyty lekarskie i za niezbędne badania oraz na utrzymanie w przypadku I. K., na pokrycie kosztów leczenia M. P., tj. zakup lekarstw, opłaty za wizyty u lekarzy, zakup gazu oraz podłączenie centralnego ogrzewania w przypadku małżonków Cz. i M. P., a także na leczenie, tj. zakup leków, opłacenie wizyt lekarskich oraz bieżące potrzeby, tj. spłatę długów, zakup samochodu, odzieży i innych artykułów codziennego użytku w przypadku D. P.. Uprawnieni do świadczeń Cz. i M. P. oraz I. K. posiadali jednak stałe źródła przychodów w postaci rent i emerytur. D. P. jest właścicielką dwu hektarowego gospodarstwa rolnego i wraz z dziećmi pozostaje na utrzymaniu męża, prowadzącego działalność gospodarczą. W sytuacji, gdy świadczeniobiorcy posiadali źródła dochodu, które to dochody pokrywały ich podstawowe potrzeby, organ stanął na stanowisku, iż brak było przyczyn do zawarcia umów rent. Urząd podkreślił, że umowa renty jest umową kazualną, w związku z czym decydujące znaczenie ma istnienie przyczyny (causy), czyli obiektywnego powodu, który uzasadnia przysporzenie majątkowe. Zdaniem organu podatkowego, zeznania uprawnionych, podatnika oraz materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania podatkowego nie wykazały istnienia obiektywnych przyczyn ustanowienia omawianych rent, albowiem fakt przeznaczenia przez świadczeniobiorców otrzymanych środków nie bieżące potrzeby nie dowodzi, że środki, jakimi oni dysponowali były niewystarczające do egzystencji i konieczne było ich wspomożenie. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Urzędu Skarbowego, umowy zawarte między P. K. a świadczeniobiorcami nie wykazują charakteru rentowego, były darowiznami i nie podlegają odliczeniu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnicy nie zgadzając się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji złożyli odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Ww. zarzucili organowi podatkowemu pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 190 i 200 Ordynacji podatkowej oraz wskazali, że przedstawione przez urząd stanowisko nie znajduje potwierdzenia w obowiązującym prawie. K. i P. K. podnieśli, że w prowadzonym postępowaniu podatkowym nie dokonano prawidłowej oceny rzeczywistych przesłanek ustanowienia świadczeń pieniężnych w postaci rent, a zwłaszcza sytuacji materialnej i zdrowotnej uprawnionych, oceny ich warunków bytowych i mieszkaniowych, nie odniesiono się także do wysokości świadczeń przez nich otrzymywanych (minimalnego w przypadku Cz. P.) oraz do braku dochodów w przypadku D. P. Ponadto podatnicy wskazali, że przepisy podatkowe nie definiują pojęcia renty ani trwałych ciężarów, w związku z czym każda umowa spełniająca essentialia negoti renty w rozumieniu prawa cywilnego stanowi tytuł prawny do dokonywania, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczeń wynikających z niej kwot od podstawy obliczenia podatku. Zdaniem podatników twierdzenie, że zawarte umowy rent są w rzeczywistości darowiznami nie jest przekonujące albowiem renta pozostaje odrębnym od darowizny stosunkiem prawnym. Podatnik wskazał także, że zawarte przez niego renty miały charakter trwały i okresowy, a ich celem było wspomożenie uprawnionych z zakresie pielęgnacji, leczenia i utrzymania, a więc istniał cel przysporzenia, chociaż nie został ujawniony w zawartych umowach.

Izba Skarbowa, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1999 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) oraz art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10, art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90, poz. 416 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania podatników, utrzymała w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przesłanki ustalone w rozpatrywanej sprawie przez organ podatkowy pierwszej instancji, co do celu zawarcia przez P. K. umów na rzecz matki i teściów pokrywają się z przesłankami wymienionymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, tj. art. 128 i art. 129 § 1, które regulują obowiązek alimentacyjny. W ocenie Izby Skarbowej, w przedstawionych okolicznościach życiowych świadczeniobiorców wystąpiły wszelkie elementy niezbędne do zastosowania ww. przepisów prawa rodzinnego albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ww. wobec braku możliwości zarobkowania, niskich świadczeń emerytalnych i rentowych oraz trudnych warunków życiowych (zdrowotnych i mieszkaniowych) nie byli oni w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb, a więc pozostawali w stanie niedostatku, co uzasadnia konkretyzację obowiązku alimentacyjnego wynikającego z pokrewieństwa.

Jeżeli chodzi o świadczenie ustanowione na rzecz D. P., Izba Skarbowa uznała, że nie wykazuje ono przesłanek, umożliwiających uznanie go za rentę albowiem nie spełnia warunku okresowości świadczenia. Wpłata uprawnionej w dniach[...],[...] i [...] r. trzech rat renty w wysokościach po [...] zł (łącznie [...] zł) wskazuje zdaniem organu odwoławczego, że cel przysporzenia nie istniał. W ostatnich dniach roku uprawniona nie mogła bowiem spożytkować owych pieniędzy na wydatki deklarowane przez strony. Powyższe wskazuje, że ustanowione świadczenie posiada charakter darowizny a nie renty.

W zakresie podniesionych przez podatników zarzutów naruszenia przez organ podatkowy pierwszej instancji art. 190 i 200 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że pomimo kierowanych do podatników powiadomień o terminie przesłuchania świadków i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, nie odbierali oni przesyłek, chociaż wiedzieli o toczącym się postępowaniu, pozbawiając się tym samym możliwości skorzystania z przysługujących im praw.

W obszernej skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie K. i P. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podatnicy przytoczyli w niej wcześniej już podniesione w odwołaniu do decyzji organu pierwszej instancji argumenty wskazując, że podstawą prawną odliczenia kwot wydatkowanych w związku z ufundowanymi rentami jest przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tzn. art. 26 ust.1 pkt 1, określający, że od dochodu podatnika mogą zostać odliczone renty oraz inne trwałe ciężary, oparte na tytule prawnym. Skarżący zauważają, że jeżeli przepisy podatkowe nie definiują pojęcia renty ani innych trwałych ciężarów, a ustawodawca użył pojęcia renty, to nie można go inaczej rozumieć, aniżeli w sposób zdefiniowany w prawie cywilnym uznając, że każda umowa spełniająca warunki renty w rozumieniu prawa cywilnego stanowi tytuł prawny do dokonywania, na podstawie ww. przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odliczeń, wynikających z niej kwot, od podstawy obliczenia podatku. Ponadto, podatnicy opisali szczegółowo sytuację materialną i życiową osób uprawnionych wskazując, że wobec min.: ciężkiej choroby, z którą zmagała się I. K., trudnych warunków mieszkaniowych Cz. i M. P. oraz ich podeszłego wieku, a także bezrobocia i braku dochodów D. P., ustalone przez nich świadczenia rentowe są w pełni uzasadnione albowiem mają na celu wspomożenie ww. osób w trudnej sytuacji materialnej. Z tego względu podatnicy nie widzą podstaw do uznania za słuszną argumentacji Izby Skarbowej, dotyczącej zakwalifikowania przedmiotowych rent, jako umów darowizny.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji z 14 maja 2002 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie istotne jest przede wszystkim ustalenie, czy organy podatkowe miały podstawy do zakwestionowania dokonanego przez skarżących odliczenia od dochodu świadczeń wypłaconych matce P. K., rodzicom K. K. oraz jej bratowej - D. P.

Zgodnie z obowiązującym do 31 grudnia 2000 r. przepisem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, podstawę obliczenia podatku stanowi dochód ustalony zgodnie z przepisami ustawy po odliczeniu kwot rent i innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym, nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów oraz alimentów, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, w wysokości ustalonej w wyroku alimentacyjnym.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone zostało stanowisko, że przez rentę należy rozumieć umowę spełniającą wymogi określone w art. 903 - 907 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 903 kc przez umowę renty jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub rzeczach oznaczonych co do gatunku.

Umowa renty, jak każda czynność przysparzająca w polskim prawie musi mieć swoją przyczynę i nie może być czynnością pozorną. Najczęściej chodzi o zapewnienie uprawnionemu środków utrzymania, czy wspomożenie go w innych, niezbędnych potrzebach.

W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że skoro umowa renty jest czynnością kazulaną, a cel prawny przysporzenia nie musi być ujawniony w umowie, to przyczyna zawarcia umowy ma decydujący wpływ na jej ważność.

Organy podatkowe nie są upoważnione do oceny ważności umów z punktu widzenia skutków cywilnoprawnych (należy to do sadów powszechnych), jednak mają one prawo a nawet obowiązek dokonywania oceny umów cywilnoprawnych z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego, zwłaszcza w celu ustalenia, czy umowy te nie zmierzały do obejścia tego prawa. Oznacza to, że w każdej sprawie, w której zawarto umowę renty nieodpłatnej, organ podatkowy powinien, w razie wątpliwości, przeprowadzić stosowne postępowanie, zmierzające do wyjaśnienia celu tej umowy, a więc praktycznej przyczyny (causy) przysporzenia majątkowego na rzecz innej osoby.

Na gruncie przedmiotowej sprawy niezbędnym było ustalenie przyczyny zawarcia umowy renty z D. P. pod kątem ustalenia czy cel przysporzenia majątkowego w tym przypadku istniał, a także wykazanie istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy skarżącymi a I. K., Cz. P. i M. P., i następnie ustalenie, że świadczenia wypełniane w ramach umowy renty zawartej z matką i teściami podatników faktycznie stanowią wypełnienie ustawowego obowiązku alimentacyjnego. Tylko bowiem w przypadku spełnienia obu tych przesłanek nazwanie spełnianego świadczenia rentą, stanowi obejście wykonania obowiązku alimentacyjnego.

Umowy zawarte przez P. K., działającego w imieniu własnym i za zgodą żony - K. K., nie wskazują celu ich ustanowienia. Z dokonanych w toku postępowania podatkowego ustaleń wynika, że D. P. - bratowa K. K. otrzymała rentą w trzech ratach w łącznej kwocie [...] zł. Poszczególne, równe raty renty zostały wypłacone w [...],[...] i [...] r. Od [...] r. ww. nie pracuje, opiekuje się rodzicami, wychowuje dwójkę dzieci, pozostając na utrzymaniu męża, prowadzącego działalność gospodarczą. Jednocześnie jest ona właścicielką dwuhektarowego gospodarstwa rolnego, które jednak w [...] r. nie przynosiło żadnych przychodów. D. P. przesłuchana w charakterze świadka wskazała, że P. K. (szwagra) było stać, by pomóc jej rodzinie i nie wskazywał on na co maja być przeznaczone środki z renty. Przed otrzymaniem tych świadczeń rodzina utrzymywała się z dochodów osiąganych przez męża ww., a uzyskana renta przeznaczona została na bieżące potrzeby, spłatę długów, zakup samochodu, odzieży i innych artykułów codziennego użytku.

Mając na uwadze powyższe należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że świadczenie ustanowione dla D. P. nie ma charakteru rentowego, a przyczyną zawarcia umowy renty i wypłacenia jej znacznej kwoty tytułem renty pod koniec roku podatkowego była w istocie chęć wzbogacenia świadczeniobiorcy kosztem majątku świadczeniodawcy, którego sytuacja materialne była nieporównywalnie lepsza. Ten ostatni miał bowiem nadwyżkę finansową z uwagi na osiąganie znacznie wyższych dochodów niż obdarowana i jej rodzina, co umożliwiało zawarcie takiej umowy. Umowa ta była więc, z uwagi na przyczynę jej zawarcia, w istocie umową darowizny, za czym przemawia także sposób wydatkowania środków uzyskanych z tego świadczenia. Oceny, co do rzeczywistego charakteru tej umowy nie może zmienić określenie jej płatności w ratach. Nie ma bowiem przeszkód, by darowizna była wykonana w ratach. Prawidłowo więc Izba Skarbowa uznała, że umowa renty zawarta z D. P. nie stanowi podstawy do dokonania odliczenia wynikających z niej kwot w oparciu o przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skoro nie jest umową renty i jej celem nie było dostarczenie uprawnionemu środków utrzymania, czy wspomożenie go w innych lecz niezbędnych potrzebach. Samo nazwanie przez strony umowy rentą nie jest bowiem wystarczającą podstawą do dokonywania odliczeń od dochodu na podstawie wskazanego powyżej przepisu.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego Cz. i M.ł P. oświadczyli, że rentę przeznaczyli na zwiększone koszty utrzymania domu, min. jego ogrzanie, które jest bardzo kosztowne w okresie zimowym, a także zwiększone koszty leczenia w związku z postępującą chorobą i podeszłym wiekiem ww., a w szczególności M. P., wymagającego leczenia i częstych konsultacji lekarskich. W [...] r. Cz. P. uzyskiwała przeciętny dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast M. P. w wysokości [...] zł. Jednocześnie ww. oświadczyli, że nie byli w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb i w ich ocenie motywem ustanowienia świadczeń rentowych na ich rzecz przez zięcia był obowiązek zapewnienia im w miarę godziwej egzystencji.

I. K. w [...] r. otrzymywała rentę w wysokości [...] zł miesięcznie ponadto dostawała ona także środki pieniężne od męża, z którym pozostawała w separacji. W toku prowadzonego postępowania podatkowego ww. oświadczyła, że miesięczne koszty jej utrzymania wynosiły około [...] zł, w związku z czym pomoc syna była niezbędna, gdyż bez niej nie mogłaby ona egzystować. Według ww. motywem ustanowienia na jej rzecz renty był moralny obowiązek zabezpieczenia matki przez syna, a celem dostarczenie niezbędnych środków na utrzymanie i leczenie.

Organy podatkowe obu instancji zakwestionowały dokonane przez skarżących odliczenie od dochodu kwoty wydatkowanej przez nich z tytułu rent ustanowionych na rzecz I. K. oraz M. i Cz. P. przyjmując, że spełniona została przesłanka istnienia obowiązku alimentacyjnego i świadczenia wypłacane w ramach zawartych umów rent faktyczne stanowią wypełnienie ustawowego obowiązku alimentacyjnego. W związku z tym, jak trafnie wskazała Izba Skarbowa, nazwanie spełnianych świadczeń rentą, stanowi obejście wykonania obowiązku alimentacyjnego albowiem uzyskiwane przez uprawnionych dochody nie wystarczały na pokrycie kosztów utrzymania i leczenia. Także skarżący w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz odwołaniu, kwestionującym zasadność decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, wielokrotnie podkreślał trudną sytuację materialną i życiową ww. świadczeniobiorców, która stała się powodem ustanowienie na ich rzecz rent.

Zgodnie z przepisem art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Istotą obowiązku alimentacyjnego jest dostarczanie środków utrzymania; zaspokajanie usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej, potrzebującej alimentacji. W realiach niniejszej sprawy obowiązek alimentacyjny wobec matki i teściów obciążał zatem podatników.

Zgodnie z przepisem art. 133 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do świadczeń alimentacyjnych - poza dzieckiem, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie - uprawnione są tylko osoby, znajdujące się w niedostatku.

Kluczowe znaczenie zatem dla obowiązku alimentacyjnego krewnych ma przesłanka znajdowania się lub popadnięcia w niedostatek.

Pojęcie niedostatku nie zostało zdefiniowane przepisami prawa. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego (t.1-11 pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997) oznacza ono tyle, co "brak wystarczających środków utrzymania, ubóstwo, biedę". Niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni własnymi siłami, z własnych środków, zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb. Potrzeby materialne i niematerialne każdego człowieka kształtują się odmiennie. Obydwa te rodzaje potrzeb są ze sobą sprzężone i tylko ich łączne zaspokojenie zapewnia godziwą egzystencję. W takim kontekście można mówić o zaspokojeniu potrzeb usprawiedliwionych, które każdy uprawniony powinien mieć zapewnione. Są one uzależnione od indywidualnych cech uprawnionego, tj. od wieku, stanu zdrowia, zawodu, pozycji społecznej i dotychczasowej stopy życia.

W niniejszej sprawie matka i teściowie P. K. osiągali wskazane powyżej dochody, które jednak z uwagi min. na podeszły wiek, choroby, rosnące koszty utrzymania nie wystarczały na zaspokojenie ich usprawiedliwionych potrzeb.

I. K. zmuszona była do podejmowania specjalistycznego leczenia, ponoszenia kosztów rehabilitacji i zakupu leków a także ponoszenia kosztów utrzymania, co, jak podkreśla w skardze P. K., a także podaje sama uprawniona, znacznie przekraczało je bieżące dochody. Także Cz. i M. P. ponosili znaczne koszty związane z leczeniem - M. P. wymagał kilkakrotnie aktywnej hospitalizacji, choruje na serce, nerki, wątrobę - lub chociażby ogrzaniem swojego mieszkania, które znajduje się w niszczejącym i zawilgoconym kompleksie budynków dawnego PGR w P. Wydatki te wielokrotnie przekraczają możliwości finansowe ww.

W tych okolicznościach twierdzenie organu odwoławczego o powstaniu po stronie podatników obowiązku alimentacyjnego znajduje pełne uzasadnienie w stanie faktycznym ustalonym przez organy podatkowe.

W zeznaniu o wysokości wspólnych dochodów małżonków osiągniętych w [...] r. P. K. wykazał dochód w kwocie [...] zł, a potrącając pobrane zaliczki na podatek w wysokości [...] zł świadczeniodawca dysponował dochodem w wysokości [...] zł, co w miesięcznym przeliczeniu stanowi kwotę [...] zł. Zatem miesięczne łączne dochody podatników ze źródeł, podlegających opodatkowaniu, były na tyle wysokie, że ustanowione świadczenia na rzecz teściów i matki nie stanowiły nadmiernego obciążenia. Dochody te pozwalały także na ustanowienie dowolnych darowizn na rzecz osób bliskich lub obcych. Przekazywanie własnych środków innym osobom, celem poprawienia ich warunków życiowych jest aktem dobrej woli świadczącym o hojności i szczodrobliwości lecz nie w każdym przypadku skutkować to może możliwością skorzystania z ulg i zwolnień przewidzianych przez przepisy prawa podatkowego, którego podstawową zasadą jest zasada powszechności opodatkowania. Ulgi i zwolnienia są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania. Konsekwencją tego jest wyjątkowy charakter zwolnień, ulg i odliczeń. Umowy cywilnoprawne, jak już powyżej wskazano, nie mogą być wykorzystywane do obejścia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa podatkowego należącego do sfery prawa publicznego i prowadzić do uchylania się danego podmiotu od podatkowania.Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny, analizując przedstawiony materiał dowodowy, uznał za słuszne i zgodne z prawem stanowisko Izby Skarbowej wyrażone w zaskarżonej decyzji, że umowy zawarte [...]r. przez P. K. z I. K., Cz. P., M. P. i D. P. nie dają podatnikom podstawy do odliczenia kwot rent w łącznej wysokości [...] zł przy ustalaniu podstawy obliczenia podatku za [...] r., tj. skorzystania z ulgi określonej przepisem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych.

Mając na uwadze powyższe, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na przebieg sprawy, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 20002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł, jak w sentencji.