Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 146/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Pełnomocnik procesowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie za zastępstwo prawne w ramach prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. b, par. 6 pkt 5, par. 2 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 146/13 postanawia: przyznać adwokatowi M. W., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. K., kwotę 1 476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i nakazać wypłacenie powyższej kwoty adwokatowi M. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt I GSK 1673/13 oddalił skargę kasacyjną A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 146/13 oraz orzekł o kosztach postępowania, zasądzając od skarżącej spółki na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. kwotę 1000 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, z dnia 10 lipca 2014 r. wynika, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej spółki – adwokat M. W., nie uczestniczył w rozprawie.

W skardze kasacyjnej z dnia 22 sierpnia 2013 r. wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 146/13 pełnomocnik skarżącej zawarł wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce z urzędu, na etapie postępowania kasacyjnego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.

Postanowieniem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 146/13 referendarz sądowy przyznał adwokatowi M. W. kwotę 492 zł, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie referendarz sądowy wskazał, iż z uwagi na wielość tożsamych spraw spółki zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, w których pełnomocnikiem z urzędu został wyznaczony wnioskodawca oraz poczyniony przez niego nakład pracy, konieczny do sporządzenia i wniesienia skarg kasacyjnych w tych sprawach, czyni zasadnym miarkowanie zasądzonej adwokatowi M.W. wysokości kosztów pomocy prawnej udzielonej w tej sprawie skarżącej spółce.

Od powyższego postanowienia adwokat M. W. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Uzasadniając wskazał, że referendarz sądowy ograniczając drastycznie wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu o 66,7% w stosunku do stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, pominął okoliczność, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając w niniejszej sprawie w kwestii wynagrodzenia pełnomocnika organu, z uwzględnieniem wielości tożsamych spraw, przyznał to wynagrodzenie w kwocie 1000 zł (bez podatku VAT). Z porównania przyznanej przez Sąd II instancji kwoty ze stawką minimalną określoną w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości wynika, że redukcja minimalnego wynagrodzenia pełnomocnika organu administracji wynosiła 47,5 %. W ocenie wnioskodawcy brak jest podstaw do procentowego różnicowania wynagrodzenia pełnomocnika organu i pełnomocnika skarżącej spółki ustanowionego z urzędu, skoro w obu przypadkach podstawą miarkowania przyznanych kosztów była wielość tożsamych spraw. Dalej wskazał, że z natury rzeczy zarówno radcowie prawni, adwokaci, prokuratorzy, sędziowie referendarze sądowi w praktyce, w większości spotykają się ze sprawami o powtarzających się stanach faktycznych i prawnych. Dlatego nie jest niczym dziwnym ani nagannym wykorzystywanie w nich raz wypracowanych formuł i tekstów. Tym samym w ocenie wnioskodawcy wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej spółki w tej sprawie, tak jak wynagrodzenie pełnomocnika organu winno wynosić 62,5 % stawki minimalnej, tj. kwotę 750 zł powiększoną o należny podatek VAT.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 146/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał adwokatowi M. W. kwotę 492 zł zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej . Uzasadniając Sąd wskazał, że wielość tożsamych spraw spółki zawisłych przed sądem, w których pełnomocnikiem z urzędu został wyznaczony wnioskodawca, poczyniony przez niego nakład pracy, konieczny do sporządzenia i wniesienia skarg kasacyjnych w tych sprawach, jak również nie występowanie pełnomocnika bezpośrednio na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, czyni zasadnym miarkowanie zasądzonej adwokatowi M. W. wysokości kosztów pomocy prawnej udzielonej w tej sprawie skarżącej spółce.

Na powyższe postanowienie adwokat M. W. wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I GZ 622/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III CZP 2/12, że przyznane adwokatowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu obejmują opłatę nie niższą od właściwych stawek minimalnych opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości przewidzianych w powoływanym wyżej rozporządzeniu. Tym samym NSA odrzucił możliwość dokonywania miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika poniżej wyznaczonych rozporządzeniem kwot minimalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Natomiast w myśl art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia strona może wnieść środek odwoławczy określony w art. 259 p.p.s.a. W przypadku wniesienia sprzeciwu, jeśli nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 260 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, wobec wniesienia sprzeciwu 29 października 2014 r. utraciło moc. W takiej sytuacji Sąd rozpatrzył wniosek zawarty w skardze kasacyjnej z dnia 22 sierpnia 2013 r.

Zgodnie z treścią powołanego wcześniej art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wprowadzenie w cyt. przepisie zewnętrznego odesłania do odrębnych przepisów oznacza, że art. 250 ustawy p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata reguluje wskazane powyżej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). W § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia sformułowano zasadę, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy pranej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Z przepisu tego wynika więc, że opłata za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest opłatą, o której mowa w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W konsekwencji do opłaty tej mają zastosowanie także zasady określone w § 2 ust. 1 i ust. 2, z modyfikacją wynikającą z § 19 pkt 1 rozporządzenia, który to przepis stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5. Oznacza to, że w odniesieniu do opłaty zasądzanej od Skarbu Państwa za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata nie może ona być wyższa od 150 % stawki minimalnej. Z tych względów kryteria określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia mają znaczenie dla określenia wysokości opłaty ponoszonej przez Skarb Państwa za pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu w granicach pomiędzy opłatą wynikającą z zastosowania właściwych stawek minimalnych a opłatą podwyższoną do 150 % tych stawek.

Mając powyższe na uwadze, ustalając koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącej Spółce z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego, sąd wziął pod uwagę okoliczność, że pełnomocnik skarżącej Spółki sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, lecz nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Adwokat M. W. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącej Spółki w kilkudziesięciu sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Okoliczności te uzasadniają przyznanie adwokatowi M. W. wynagrodzenia w kwocie 1.200 zł, podwyższonej o właściwą stawkę podatku od towarów i usług, która stanowi 50 % stawki minimalnej określonej w § 6 pkt 5 rozporządzenia. W przepisie tym przy wartości przedmiotu sprawy w przedziale 10.000 - 50.000 zł (wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosiła 19 358 zł) stawkę tę określono na 2.400 zł. W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6 tego rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka ta wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej jednak niż 120 zł.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 5, § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w postanowieniu.

e.o.