Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 936/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6366 Tabele wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań
Skarżony organ: Minister Kultury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi Miejskiego Ośrodka Kultury [...] w S. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie wykładni tabel wynagrodzeń 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Kultury na rzecz Miejskiego Ośrodka Kultury [...] w S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 936/04

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] Minister Kultury stwierdził, że zażalenie Miejskiego Ośrodka Kultury - [...] w S. na postanowienie Komisji Prawa [...] z dnia [...] października 2003 r. o wyjaśnieniu wątpliwości, co do treści orzeczenia Komisji Prawa [...] w sprawie zatwierdzenia tabeli stawek wynagrodzeń autorskich Stowarzyszenia Autorów [...] za radiowe i telewizyjne nadania utworów oraz równoczesne i integralne rozpowszechnianie utworów w sieciach kablowych, jest niedopuszczalne.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 28 lutego 2001 r. Komisja Prawa Autorskiego zatwierdziła tabele stawek wynagrodzeń autorskich Stowarzyszenia Autorów [...] za radiowe i telewizyjne nadania utworów oraz równoczesne i integralne rozpowszechnianie utworów w sieciach kablowych. Stroną tego postępowania było Stowarzyszenie Autorów [...] oraz Ogólnopolska Izba Gospodarcza Komunikacji [...] w Z. G. oraz Związek Telewizji [...] Izba Gospodarcza w L.

W dniu 17 lutego 2003 r. Stowarzyszenie Autorów [...] zwróciło się do Komisji Prawa [...] o wyjaśnienie wątpliwości co do treści orzeczenia. Postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. Komisja Prawa [...] dokonała wykładni treści swojego orzeczenia.

Zażalenie na postanowienie z dnia [...] października 2003 r. złożył Miejski Ośrodek Kultury -[...] w S., zarzucając postanowieniu brak podstawy prawnej, naruszenie przepisu art. 104 § 2 kpa oraz naruszenie zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania obywateli do działań administracji.

Rozpatrując zażalenie organ drugiej instancji wskazał, że prawo wniesienia zażalenia służy stronie postępowania, a Miejski Ośrodek Kultury - [...] w S. nie było stroną postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń autorskich Stowarzyszenia Autorów [...].

Organ powołując się na przepisy art. 144 kpa w związku z art. 134 kpa wskazał, że Miejski Ośrodek [...] nie był stroną postępowania i wobec tego nie służy mu prawo wniesienia zażalenia na postanowienie wyjaśniające wątpliwości co do treści orzeczenia zatwierdzającego tabele wynagrodzeń.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie złożył Miejski Ośrodek Kultury - [...] w S. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Skarżący wskazał, że [...] powołując się na zatwierdzoną w dniu 28 lutego 2001 r. przez Komisję Prawa [...] "Tabelę stawek wynagrodzeń autorskich Stowarzyszenia Autorów [...] za radiowe i telewizyjne nadanie utworów oraz równoczesne i integralne rozpowszechnianie utworów w sieciach kablowych" wezwał skarżącego do odprowadzenia tantiem autorskich w wysokości znacznie przewyższającej kwoty dotychczas wypłacane, a wynikające z zawartej umowy.

Zdaniem skarżącego postanowienie z dnia [...] października 2003 r. dotyczy interesu prawnego Radia [...], gdyż wpływa na jego sferę podmiotowych praw i obowiązków. Skarżący podał, że przepisem prawa materialnego, z którego wynika interes prawny Radia [...] jest przepis art. 3531 kc w związku z art. 109 prawa autorskiego. Postanowienie z dnia [...] października 2003 r. wydane na podstawie art. 109 prawa autorskiego, stanowi formę ograniczenia prawa swobody umów, jakie przysługuje stronie na podstawie art. 3531 kc. Prawo to nie jest jego interesem faktycznym, lecz interesem prawnym opartym na przepisie prawa materialnego.

Skarżący wskazał, że argument podnoszony w uzasadnieniu postanowienia przez Ministra Kultury, iż Radio [...] nie jest stroną w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z dnia [...] października 2003 r., gdyż nie było ono stroną postępowania zakończonego decyzją Komisji z dnia [...] lutego 2001 r., jest nieuzasadniony. Postanowienie z dnia [...] października 2003 r. dotyczy bowiem praw podmiotowych skarżącego niezależnie od tego, czy praw tych dotyczyła także decyzja z dnia [...] lutego 2001 r.

Zdaniem skarżącego postępowanie zakończone orzeczeniem z dnia [...] lutego 2001 r. również dotyczyło praw podmiotowych Radia[...], co oznacza, iż również na gruncie tego postępowania było ono stroną.

Skarżący podkreślił, że zarówno orzeczenie Komisji Prawa [...]z dnia [...] lutego 2001 r. jak i postanowienie tej Komisji z dnia [...] października 2003 r. stanowi - przewidzianą przez ustawodawcę - ingerencję organu administracyjnego w prawo podmiotowe przysługujące stronie na podstawie przepisu art. 3531 kc.

Dlatego, zdaniem skarżącego odmówienie przymiotu strony w postępowaniu, które zostało zakończone wydaniem takiego aktu, rażąco narusza słuszny interes obywateli, a tym samym, wynikającą z art. 7 kpa zasadę praworządności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Organ podniósł, że interes prawny musi mieć swoje oparcie w konkretnej normie administracyjnego prawa materialnego. Zdaniem organu powołany przez skarżącego przepis art. 3531kc nie jest przepisem prawa administracyjnego i nie może stanowić podstawy materialnoprawnej do wydania aktu administracyjnego w żadnym stanie faktycznym i w stosunku do żadnego podmiotu. Tym samym art. 3531 kc nie może stanowić materialnoprawnej podstawy dla wywodzenia interesu prawnego w celu uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym, także w postępowaniu przed Komisją Prawa [...].

Zdaniem Ministra Kultury art. 109 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie jest przepisem prawa materialnego, z którego wynikałyby dla skarżącego jakieś prawa lub obowiązki. W orzeczeniu zatwierdzającym tabelę wynagrodzeń nie następuje konkretyzacja obowiązku w stosunku do konkretnego użytkownika. Tabela zawiera stawki, jaki będą miały zastosowanie w stosunkach ze wszystkimi użytkownikami, o ile ci użytkownicy będą korzystali z utworów zarządzanych przez daną organizację zbiorowego zarządzania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani wskazaną podstawą prawną. Zobowiązany jest więc do ustalenia wszelkich naruszeń prawa, a także wszelkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.

Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy rozpoznał pismo nazwane zażaleniem, z którego treści wynikało, że skarżący nie brał udziału w sprawie i nie zostało mu doręczone postanowienie z dnia [...] października 2003 r. Te okoliczności zostały całkowicie pominięte w zaskarżonym postanowieniu, co stanowi uchybienie przepisom postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy podnieść, że zażalenie skarżącego wpłynęło bezpośrednio do Ministra Kultury w dniu 26 stycznia 2004 r. (data prezentaty), bez koniecznego pośrednictwa organu pierwszej instancji, to jest Komisji Prawa [...]. Organ drugiej instancji nie przekazał zażalenia organowi pierwszej instancji. Oznacza to, że organ odwoławczy naruszył art. 65 § 1 kpa.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem także art. 131-133 w związku z art. 144 kpa. Powyższe przepisy czynią organ pierwszej instancji właściwym w sprawie na etapie wstępnym postępowania zażaleniowego, w którym rozważana jest możliwość skorzystania z uprawnień określonych w art. 132 w związku z art. 144 kpa. Jeżeli organ pierwszej instancji stwierdzi, że zaskarżone postanowienie jest prawomocne, to bezprzedmiotowa staje się okoliczność, czy podmiot składający zażalenie ma przymiot strony. W niniejszej sprawie okolicznością pominiętą przez organ jest to, że postanowienie pierwszoinstancyjne zapadło w dniu [...] października 2003 r., a zażalenie wpłynęło w dniu 26 stycznia 2004 r. (aktach brak jest dowodu nadania zażalenia do organu). Zachodzi więc potrzeba zbadania, czy w dacie złożenia zażalenia postanowienie z dnia [...] października 2003 r. nie było już prawomocne.

Ponadto organ nie wyjaśnił, dlaczego w postępowaniu przez Ministrem Kultury brały udział Ogólnopolska Izba Gospodarcza Komunikacji [...] w Z. G. i Związek Telewizji [...]w Polsce Izba Gospodarcza w L., pomimo, że nie były one stroną postępowania pierwszoinstancyjnego.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 przytoczonej wyżej ustawy.