Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2549/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: 28, 138 par. 1 pkt 3 w zw. z  art. 144
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zwraca z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego P. S.A. z siedzibą w G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej "kpa") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz.U. 2001 r. Nr 79 poz. 856) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako "SKO"/ "organ") na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 144 kpa umorzyło postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] wstrzymującego z urzędu wykonanie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...] zatwierdzającej na wniosek P. S.A. w G. projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako dz. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, położonej przy ul. [...] w W. SKO stwierdziło, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarb Państwa (w którego imieniu włada A. [...]), nadto nieruchomość jest oddana w użytkowanie wieczyste innej spółce a zatem skoro P. S.A. w G. nie przysługuje obecnie prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości, to nie ma legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości objętej KW nr [...].

Jak wynika z akt sprawy, decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. zatwierdzająca podział ww nieruchomości została wydana na wniosek P. S.A. w G., decyzja ta jest ostateczna. Wnioskami z dnia [...].03.2013 r. i z [...].05.2013 r. A. [...] (dalej jako "A.") wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją podziałową, podając jako przyczynę wznowienia postępowania niebranie bez swojej winy udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). A. podniosła, że Skarb Państwa, jako właściciel nieruchomości, winien być stroną postępowania, w wyniku którego część nieruchomości przeznaczona pod drogę publiczną przechodzi na własność gminy. Na skutek ww wniosku A., Prezydent [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. wznowił postępowanie w sprawie podziału nieruchomości a następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła P. S.A. w G. a SKO, jak wskazano wyżej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. umorzyło postępowanie zażaleniowe przyjmując, że spółka ta nie ma interesu prawnego w sprawie.

Skargę na postanowienie SKO umarzające postepowanie zażaleniowe złożyła P. S.A. w G. (dalej jako "skarżąca") podnosząc, iż samo badanie księgi nie jest wystarczające dla ustalenia podmiotów, którym przysługują lub przysługiwały prawa do danej nieruchomości. Spółka podniosła, że w całości przejęła prawa i obowiązki P. Sp. z o.o. w oraz że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zmianami dokonanymi na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które nie są automatycznie ujawniane w księgach wieczystych a skutek wywołują od chwili uprawomocnienia się decyzji podziałowej. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym brak zbadania tego, że P. S.A. w G. przejęła spółkę P. Sp. z o.o., w wyniku czego doszło do przejęcia wszystkich praw i obowiązków na rzecz spółki przejmującej;

2. art. 28 w zw. z art. 141 § 1 kpa poprzez przyjęcie, że P. S.A. w G. nie ma legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...].

Skarżąca wniosła:

1. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania zażaleniowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa"), uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała zasadność zarzutów skargi i konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu, w sprawie z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 28 kpa - błędnie organ przyjął, że podmiot, na wniosek którego prowadzono postępowanie administracyjne i który był stroną tego postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma interesu prawnego w postepowaniu dotyczącym wykonalności ww decyzji.

Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak się wskazuje w orzecznictwie, o tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt: III SA 1876/99). Nie ma natomiast przymiotu strony i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć podmiot, dla którego z przepisów prawa nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2013 r. II SA/Łd 1034/12).

W sprawie mamy do czynienia z problematyką wykonalności decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział nieruchomości dokonywany w trybie przepisów zawartych w art. 92 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 518- dalej jako "ugn"). Jak wynika z art. 98 ust. 1 ugn - działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

Jak z powyższego wynika, w przypadku wydzielenia w wyniku podziału nieruchomości prowadzonego na wniosek właściciela bądź użytkownika wieczystego gruntów pod drogi publiczne, wraz z dokonaniem administracyjnego (geodezyjnego) podziału nieruchomości następuje jednocześnie podział prawny polegający na zmianie zarówno przedmiotowej jak i podmiotowej. Mianowicie w wyniku zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości wraz z wydzieleniem działek gruntu pod drogi publiczne z mocy prawa następuje jednocześnie przeniesienie własności ww działek wydzielonych pod drogi odpowiednio na własność Skarbu Państwa bądź gminy (ewentualnie powiatu czy województwa) w zależności od kategorii drogi publicznej. Nie sposób zatem przyjąć, że wykonalność decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie ma wpływu na prawa i obowiązki podmiotu, na którego wniosek (jako użytkownika wieczystego) przeprowadzono postępowanie podziałowe. Dla ustalenia interesu prawnego po stronie skarżącej spółki (jako uprawnionego inicjatora postępowania podziałowego), bez znaczenia w tym przypadku są aktualne wpisy w księdze wieczystej prawa własności czy użytkowania wieczystego.

W konsekwencji Sąd uznał, iż organ I instancji prawidłowo uznał skarżącą za stronę postępowania dotyczącego wstrzymania wykonalności ww decyzji podziałowej z 2009r., tak samo jak prawidłowo uznał ww spółkę za stronę wznowionego na skutek wniosku A. postępowania o podział przedmiotowej nieruchomości. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie SKO należało uchylić ze wskazaniem, że organ ten, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, uznając P. S.A. w G. za podmiot legitymowany do zainicjowania postepowania zażaleniowego – winien rozpoznać ww zażalenie merytorycznie.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 490).