Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA 1363/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor Protokolant Zbigniew Rausz (sprawozdawca) Marzenna Glabas Irena Szczepkowska Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

2 1 SA 1363/02

Uzasadnienie

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją Nr "[...]" z "[...]" r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego PSP w O. z 11 lutego 2002 r. Nr "[...]", odmawiającą przyznania T. J. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 80 ust. l ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, póz. 400 i póz. zm.) strażakowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

T. J. w dniu 28 stycznia 2002 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w związku z zakupem zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego przy ul. "[...]" w B. Jak wynika z aktu notarialnego Rep. Nr "[...]" sporządzonego w dniu 19 grudnia 2001 r., T. J. - wraz z małżonką - był najemcą przedmiotowego lokalu, w związku z czym nie uzyskał lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, a jedynie stał się właścicielem dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego. W świetle obowiązujących przepisów brak jest podstawy prawnej do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu f mieszkalnego.

Art. 81 ust. 2 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej stwierdza, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno - pensjonatowy. W myśl cytowanego przepisu, • w związku z tym, że posiadany lokal mieszkalny nie spełnia warunku zapewnienia przysługujących norm mieszkaniowych, może zainteresowany podjąć starania o uzyskanie lokalu mieszkalnego o przysługującej powierzchni mieszkalnej, to jest 28 m2. Na uzyskanie takiego lokalu będzie przysługiwała pomoc finansowa.

Na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniósł T. J. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 80 ust. l i art. 81 ust. 2 ustawy

z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez błędną ich wykładnię, skarżący domagał się uchylenia tej decyzji. Skarżący podnosił w skardze, że jest strażakiem mianowanym i pełni służbę w Jednostce Ratowniczo - Gaśniczej Nr "[...]". Jest żonaty i posiada dwójkę małoletnich dzieci. W dniu 28 stycznia 2002 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, co udokumentował przedkładając akt notarialny.

Odrębna własność jego lokalu została ustanowiona w drodze umowy pomiędzy właścicielem nieruchomości, a nim jako nabywcą, w związku z tym w świetle ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, póz. 903) nie ma wątpliwości, że nabył lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość.

Nie ma żadnego znaczenia prawnego w świetle art. 80 ustawy o PSP, że skarżący nabył ten lokal jako jego dotychczasowy najemca. Powierzchnia mieszkalna lokalu skarżącego w rozumieniu rozporządzenia MSWiA z 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków PSP wynosi 26,06 m2, czyli jest mniejsza niż przysługująca mu minimalna norma wynikająca z rozporządzenia, która wynosi 28 m2. Ustawodawca w art. 81 ust. 2 stwierdza, że strażak nie może uzyskać mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej wówczas, gdy posiadany lokal ma co najmniej powierzchnię mieszkalną jak powierzchnia przysługująca mu na podstawie rozporządzenia. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wypływa wniosek, że skarżący nie mógłby uzyskać lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ponieważ zajmowany przez niego lokal jest mniejszy niż ten z rozporządzenia.

Z ustawy o PSP wynikają dwie zamienne formy pomocy strażakom w uzyskaniu mieszkania, a mianowicie poprzez bądź to ubieganie się o przydział lokalu mieszkalnego z zasobów pozostających w dyspozycji PSP, bądź uzyskania pomocy finansowej. Jak to podkreślił NSA OZ w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z 2 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA /GD/1171/98 ONSA 2001/14/169, wybór jednej z form tej pomocy należy do strażaka. W związku z tym skarżący spełnia warunki do skorzystania, w zależności od swojego wyboru, z obu form pomocy. Natomiast w zaskarżonej decyzji nie dość, że uznano, iż skarżący nie spełnia warunków do ubiegania się o żadną z form pomocy to nadto, sprzecznie z intencją ustawodawcy uzależniono przyznanie pomocy finansowej od spełnienia warunków do przyznania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wnosił

o oddalenie skargi podnosząc nadto, że skoro skarżący posiadał na podstawie umowy najmu lokal mieszkalny to jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone. Późniejsze wykupienie zajmowanego lokalu nie uprawnia zainteresowanego do przyznania mu pomocy finansowej w świetle art. 80 ust. l ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002. Nr 147 póz. 1230) w art. 74 ust. l stanowi - co do zasady - że "strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych strażaków, a w szczególności przydział lokalu mieszkalnego, prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 78 ust. 1) oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu w spółdzielni mieszkaniowej; albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 80 ust. l ustawy). Gramatyczna wykładnia art. 74 ust. l w związku z art. 78 ust. l i art. 80 ust. l ustawy o Państwowej Straży Pożarnej prowadzi do wniosku, że przysługujące strażakowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny lub pomoc finansowa, o których wyżej mowa. Powołany wyżej przepis art. 74 ust. l jest funkcjonalnie powiązany z treścią art. 76 ustawy, wskazującego l lokale mieszkalne, które przeznaczone są dla strażaków. Zastępcza forma realizacji prawa strażaka do mieszkania w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ; oraz pomocy finansowej na uzyskanie lokalu jest zatem konsekwencją niezrealizowania ,; uprawnienia strażaka, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego wart. 76 na podstawie decyzji o przydziale. Z tym, że otrzymanie przez strażaka pomocy : finansowej w trybie art. 80 ust. l w/w ustawy powoduje zwolnienie pracodawcy z obowiązku | dostarczenia strażakowi lokalu mieszkalnego, gdyż prawo do lokalu zostało w tym przypadku i zrealizowane przez uzyskanie wzmiankowanej pomocy finansowej (art. 81 ust. l pkt 1).

Prawo strażaka do lokalu mieszkalnego a co za tym idzie i pochodne od niego prawo i do równoważnika pieniężnego za brak lokalu i pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania, doznaje jednak w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej pewnego ograniczenia. Otóż ustawa ta w art. 81 wymienia sytuacje, w których strażakowi nie przysługuje prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej organów straży pożarnej, o oddalenie skargi podnosząc nadto, że skoro skarżący posiadał na podstawie umowy najmu lokal mieszkalny to jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone. Późniejsze wykupienie zajmowanego lokalu nie uprawnia zainteresowanego do przyznania mu pomocy finansowej w świetle art. 80 ust. l ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002. Nr 147 póz. 1230) w art. 74 ust. l stanowi - co do zasady - że "strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych strażaków, a w szczególności przydział lokalu mieszkalnego, prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 78 ust. 1) oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu w spółdzielni mieszkaniowej; albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 80 ust. l ustawy). Gramatyczna wykładnia art. 74 ust. l w związku z art. 78 ust. l i art. 80 ust. l ustawy o Państwowej Straży Pożarnej prowadzi do wniosku, że przysługujące strażakowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny lub pomoc finansowa, o których wyżej mowa. Powołany wyżej przepis art. 74 ust. l jest funkcjonalnie powiązany z treścią art. 76 ustawy, wskazującego lokale mieszkalne, które przeznaczone są dla strażaków. Zastępcza forma realizacji prawa strażaka do mieszkania w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz pomocy finansowej na uzyskanie lokalu jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnienia strażaka, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego wart. 76 na podstawie decyzji o przydziale. Z tym, że otrzymanie przez strażaka pomocy finansowej w trybie art. 80 ust. l w/w ustawy powoduje zwolnienie pracodawcy z obowiązku , dostarczenia strażakowi lokalu mieszkalnego, gdyż prawo do lokalu zostało w tym przypadku zrealizowane przez uzyskanie wzmiankowanej pomocy finansowej (art. 81 ust. l pkt 1). Prawo strażaka do lokalu mieszkalnego a co za tym idzie i pochodne od niego prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu i pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania, doznaje jednak w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej pewnego ograniczenia. Otóż ustawa ta w art. 81 wymienia sytuacje, w których strażakowi nie przysługuje prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej organów straży pożarnej, a tym samym także i prawo do omawianego równoważnika pieniężnego i pomocy finansowej. Ma to między innymi miejsce wówczas, gdy strażak posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno pensjonatowy. Jeśli więc strażak posiada w miejscowości wymienionej w tej normie lokal mieszkalny, ale nie zabezpiecza on przysługujących mu prawnie norm powierzchni mieszkalnej to nie można uznać, że jego prawo do mieszkania zostało zaspokojone w rozumieniu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Przysługuje mu zatem prawo do uzyskania przydziału odpowiedniego lokalu mieszkalnego z mieszkalnych zasobów resortowych, jak również prawo do otrzymania w trybie art. 80 ust. l ustawy, pomocy finansowej na uzyskanie lokalu zabezpieczającego strażakowi przysługującą mu i jego rodzinie powierzchnię mieszkalną. Przyznana pomoc finansowa ma bowiem na celu zastępcze zrealizowanie prawa strażaka do przysługującego mu ustawowo lokalu a jednocześnie zdjęcie z organów straży pożarnej obowiązku dostarczenia strażakowi lokalu odpowiadającego wymogom art. 74 ust. l ustawy (tj. lokalu zapewniającego strażakowi i członkom jego rodziny z nim zamieszkującym przysługujące im uprawnienia).

Przyznanie strażakowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, który wymogów tych nie spełniałby oznaczałoby wydanie decyzji w tej sprawie z naruszeniem prawa. Odnosząc przedstawiony wyżej stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy dojść do wniosku, że skarżącemu nie przysługiwała pomoc finansowa, o jakiej stanowi art. 80 ust. l w/w ustawy na kupno lokalu, który zajmował dotychczas na zasadach najmu.

Zgodnie z § 3 ust. l rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 4 póz. 13 z 1998) norma zaludnienia przysługująca strażakowi wynosi 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej. To zaś, oznacza - co do zasady - "że organ nie mógłby przydzielić strażakowi lokalu, który nie zabezpieczałby powierzchni i mieszkalnej w wymiarze minimalnej normy wynoszącej 7m2, na osobę uprawnioną do zamieszkiwania w tym lokalu.

Z dokumentacji sprawy wynika, że czteroosobowa rodzina T. J. zajmowała lokal mieszkalny Nr "[...]" położony w B. przy ul. "[...]", którego powierzchnia mieszkalna wynosiła 26,06 m2, a więc poniżej normatywnej powierzchni mieszkalnej przysługującej członkom tej rodziny na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz przepisów wykonawczych do niej, która wynosi 28 m2. Zatem nie jest możliwe przyznanie pomocy finansowej na kupno -jak w tym przypadku - lokalu mieszkalnego, który nie zabezpiecza strażakowi należnych mu z ustawy uprawnień mieszkaniowych w postaci określonej wielkości powierzchni mieszkalnej. Skarżący więc, ponieważ posiadany lokal nie zabezpiecza mu należnej powierzchni w minimalnym wymiarze, może czynić starania o przyznanie przedmiotowej pomocy finansowej, jeżeli będzie zamierzał nabyć lokal co najmniej spełniający te wymagania. Należy przypomnieć, że pomoc finansowa, jako zastępcza forma realizacji prawa strażaka do przysługującego mu mieszkania, może być przyznana tylko wówczas gdy nie zachodzą przesłanki negatywne, wymienione w art. 81 ustawy o PSP, to znaczy np. gdy strażak nie posiada w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Jeżeli lokal taki posiada, to wówczas niezależnie od tytułu prawnego przysługującego do tego lokalu, pomocy finansowej, o której mowa, nie może otrzymać.

Pomoc finansowa bowiem ma umożliwić strażakowi uzyskanie lokalu przynajmniej zabezpieczającego jego wynikające z ustawy potrzeby mieszkaniowe, natomiast w rozpoznawanym przypadku mamy do czynienia nie z uzyskaniem lokalu w rozumieniu art. 80 ust. l omawianej ustawy a zmianą tytułu prawnego do posiadanego już lokalu. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja w ostatecznym wyniku odpowiada prawu. Z tego względu skargę jako niezasadną należało na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z póz. zm.) - oddalić.