Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1805/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2007r. sprawy ze skargi L. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2006 r. nr bez numeru w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów oddala skargę


UZASADNIENIE

L. W. złożył, w dniu [...] września 2005 roku, wniosek o wpisanie go na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej, na podstawie art. 65 pkt 1-3 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U z 2002r., nr 123, poz. 1058, ze zm. Dz. U. z 2005r., nr 163, poz. 1361).

Na dowód spełnienia wymogu określonego w art. 66 ust. 1 pkt ustawy Prawo o adwokaturze wnioskodawca dołączył dwa pisma Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dni: [...] września 1989 roku i [...] grudnia 1989 roku. Z pierwszego z nich wynika, że L. W. z dniem [...] listopada 1989 roku został mianowany Wiceprokuratorem Prokuratury Rejonowej w T., natomiast z drugiego, że z dniem [...] grudnia 1989 roku mianowany został Prokuratorem Prokuratury Rejonowej w T..

Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2006 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. odmówiła wpisania L. W. na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.

Zdaniem Okręgowej Rady Adwokackiej w P. wnioskodawca nie dołączył dokumentu, z którego wynikałoby, że zdał egzamin prokuratorski. Prokurator generalny, powołując się na art. 18 i art. 95 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o Prokuraturze PRL (Dz. U. nr 31, poz. 138) zwolnił go od odbycia aplikacji i egzaminu prokuratorskiego. W aktach osobowych wnioskodawcy znajduje się wprawdzie notatka z przebiegu "egzaminu wewnętrznego" w Prokuraturze Generalnej z udziałem trzech prokuratorów, ale egzamin ten, zdaniem Rady, nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (Dz. U. nr 123, poz. 1058 ze zm.). Przepis ten wymaga zdania egzaminu prokuratorskiego, zgodnie z art. 87-91ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o Prokuraturze PRL. Wyjątkowa sytuacja, uregulowana w art. 18 ustawy o Prokuraturze PRL nie spełnia wymogu zdania egzaminu prokuratorskiego, gdyż nie obejmuje odbycia aplikacji i zdania egzaminu prokuratorskiego na zasadach uregulowanych w art. 87-91 ustawy o Prokuraturze PRL.

Zgodnie z art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1985 roku Prawo o adwokaturze osobę ubiegającą się o wpis na listę adwokatów powinna cechować nieskazitelność charakteru oraz zachowanie dające rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu.

Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata należy rozumieć taki zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jego wiarygodność. O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty jak szlachetność, prawość, uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny.

W przypadku wnioskodawcy, pomiędzy danymi zawartymi w życiorysie zawodowym załączonym do wniosku o wpis, a dokumentami znajdującymi się w aktach osobowych Prokuratury Okręgowej w K. występują istotne rozbieżności. W życiorysie wnioskodawca napisał, że w roku 1987 odmówił wstąpienia do PZPR, natomiast z ankiety personalnej dołączonej do akt osobowych wynika, iż do PZPR wstąpił w 1986 roku. Nadto wnioskodawca do wniosku o wpis dołączył oświadczenie z dnia [...] września 2005 roku, z którego wynika, że nie ubiegał się o powołanie na stanowisko notariusza. Tymczasem z dokumentów przekazanych przez Radę Izby Notarialnej w P. wynika jednoznacznie, że L. W. złożył wniosek o powołanie go na stanowiska notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w T..

W świetle tych faktów L. W. nie spełnia wymogu nieskazietelności charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w P. z dnia [...] kwietnia 2006 roku L. W. złożył odwołanie. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, po jego rozpoznaniu, uchwałą z dnia [...] lipca 2006 roku postanowiło zaskarżona uchwałę utrzymać w mocy.

Prezydium NRA podzieliło stanowisko ORA w P..

Niezależnie od powyższego, Prezydium NRA podniosło, iż jego zdaniem, nastąpiła zmiana stanu prawnego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 roku. Trybunał Konstytucyjny uznał przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze za niekonstytucyjny, w związku z czym jego zapis utracił w całości moc obowiązującą z dniem 4 maja 2006 roku. Nie może więc stanowić po tym dniu podstawy do wpisu na listę adwokatów – bez obowiązku odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego – nawet tych osób, które po złożeniu egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego, radcowskiego czy notarialnego legitymują się praktyką w zawodzie prawniczym.

Wnioskodawca powołuje się na zajmowane stanowiska wiceprokuratora i prokuratora. Mimo wyjątkowej procedury w jego karierze zawodowej, stanowiska te zajmował przez okres krótszy aniżeli trzy lata, o których mówił przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze przed nowelizacją z dnia 30 czerwca 2005 roku.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie miało podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku.

Skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2006 roku utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w P. z dnia [...] kwietnia 2006 roku o odmowie wpisu na listę adwokatów złożył L. W. wnosząc o ich uchylenie.

Zaskarżonej uchwale zarzucił:

1. naruszenie art. 66 ust. I pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku przez błędne przyjęcie, iż przepis ten utracił moc obowiązującą w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 roku, ogłoszonym w dniu 4 maja 2006 roku i w chwili jej podjęcia brak było podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku o wpis na listę adwokatów;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania poprzez odstąpienie od rozpoznania zarzutów skarżącego sformułowanych w odwołaniu od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w P. w przedmiocie spełnienia przez niego wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 65 ust. 1 ustawy, podczas gdy w chwili podjęcia uchwały przez ORA w P. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie miało mocy wiążącej;

3. niewłaściwe pouczenie o przysługujących środkach wzruszenia zaskarżonej uchwały, co może stanowić samodzielną przesłankę zasadności skargi.

W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wnosiło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez L. W. skargi od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2006 roku Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej jednak kolejności należy odnieść się do zarzutów skargi dotyczących błędnej wykładni wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 roku w zakresie jego mocy obowiązującej. Są one trafne.

Punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest więc analiza wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 75 poz. 529.

Zgodnie z pkt I ppkt 5 tegoż wyroku, art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.

Wobec takiej treści rozstrzygnięcia i jego odmiennej interpretacji przez strony niniejszego postępowania w pierwszej kolejności należało określić, w jakim zakresie nastąpiła utrata mocy obowiązywania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze.

Przedmiotem regulacji zawartej w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) jest orzeczenie Trybunału. Wskazany przepis wymienia elementy, które powinno zawierać orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Najistotniejszy element orzeczenia został w art. 71 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy określony jako "rozstrzygnięcie Trybunału". Mówiąc najogólniej, chodzi tu o wypowiedź o tym, czy przepis stanowiący przedmiot kontroli jest zgodny z przepisem stanowiącym wzorzec kontroli.

Art. 69 ww. ustawy mówi, że "orzeczenie Trybunału może odnosić się do całego aktu normatywnego albo do jego poszczególnych przepisów". Wydanie orzeczenia rozstrzygającego jednolicie o całym akcie normatywnym jest uzasadnione wtedy, gdy zarzuty dotyczą naruszenia kompetencji do wydania aktu normatywnego lub niedochowania wymaganego przepisami prawa trybu jego wydania. W praktyce przedmiotem orzeczenia są zawsze poszczególne przepisy. Przedmiotem orzeczenia, może być nie tylko cały przepis, ale i jego fragment obejmujący jedno lub kilka słów. Dopuszczalność wydania orzeczenia dotyczącego tylko części przepisu uwarunkowana jest tym, że pozostała część danego przepisu wyraża normę nadającą się do zastosowania.

W niektórych wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny wyrokach oznaczenie przepisu będącego przedmiotem kontroli jest uzupełnione formułą rozpoczynającą się zwrotem "w zakresie, w jakim ...", po którym następuje opis niektórych sytuacji, w których przepis ten znajduje zastosowanie, wyznaczony za pomocą kryteriów podmiotowych, przedmiotowych lub czasowych. W takim przypadku przedmiotem kontroli jest ta z wyrażonych w danym przepisie norm, która odnosi się do oznaczonego zakresu sytuacji. Zatem wyrok taki (zwany wyrokiem "zakresowym") odnosi się w istocie do części aktu normatywnego, z tym, że część ta nie została wyodrębniona w tekście przepisu poddanego kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok zakresowy uznaje poddany kontroli przepis za niezgodny z Konstytucją tylko w pewnym, określonym w wyroku, zakresie, a w ten sposób nie zmieniając tekstu przepisu, zmienia wyrażoną w nim treść normatywną. Skutkiem takiego wyroku jest częściowa utrata mocy obowiązującej przepisu, polegająca na wyłączeniu możliwości jego stosowania w zakresie oznaczonym w wyroku. Dlatego po wydaniu takiego wyroku celowe jest dokonanie nowelizacji dostosowującej tekst przepisu do treści, jaka wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Działanie ustawodawcy nie jest w tym wypadku konieczne, ale pożądane ze względu na wartość, jaką przedstawia jednoznaczność i określoność przepisów prawnych (vide Andrzej Mączyński, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego /w:/ Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Trybunał Konstytucyjny Wydawnictwa, Warszawa 2006, str. 79).

Biorąc powyższe pod uwagę, punkt I 5 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. należy zaliczyć do tzw. wyroków zakresowych. A zatem – wbrew stanowisku wyrażonemu przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej – z dniem publikacji tegoż orzeczenia, art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze nie utracił mocy obowiązywania w całości, lecz jedynie w zakresie ściśle określonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy jest niekonstytucyjny jedynie w zakresie w jakim stwarza możliwości dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osoby, która po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym.

Może on zatem stanowić podstawę wpisu na listę adwokatów tych osób, które nie odbyły aplikacji adwokackiej i nie złożyły egzaminu adwokackiego, lecz zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski czy notarialny.

Zgodnie natomiast z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego przed dokonaniem takiego wpisu należy zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis może wykazać się stażem i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu omawianego orzeczenia w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze o wpis na listę adwokatów, samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać także, czy konkretna osoba ubiegająca się o taki wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Przesłankami oceny winny być m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego.

W tym miejscu wskazać należy, że już w orzeczeniu z 18 sierpnia 1994 r. (sygn. akt II SA 860/93) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata ocenia się według cech charakteru i dotychczasowego zachowania mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielania pomocy prawnej. W uzasadnieniu wyroku odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa NSA wskazano, iż na rękojmię wpływają dwa elementy: 1) cechy charakteru i 2) dotychczasowe zachowane osoby pragnącej zostać adwokatem. Przez nieskazitelność charakteru rozumie się zwykle szlachetność, prawość, uczciwość. Druga przesłanka powinna być analizowana w ścisłym powiązaniu z art. 1 ustawy Prawo o adwokaturze określającego cele adwokatury (udzielenie pomocy prawnej). Chodzi więc o to, czy dana osoba poradzi sobie w zawodzie adwokata.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu omawianego rozstrzygnięcia wskazał, że powyższe kwestie winny zostać rozstrzygnięte przez ustawodawcę, który powinien dokonać nowelizacji dostosowującej tekst przepisu do treści, jaka wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Brak stosownej modyfikacji przepisu, która przyjmując skrajną sytuację, albowiem działanie ustawodawcy nie jest konieczne, a jedynie pożądane, może nie nastąpić, nie pozbawia art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze mocy obowiązującej. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że Trybunał Konstytucyjny brak jednoznacznego określenia przesłanek oceny rękojmi, uznał za mankament ustawy, nie stwierdził natomiast w tym zakresie niekonstytucyjności normy prawnej, formułując jednocześnie zalecenia dla ustawodawcy.

W świetle powyższych wywodów rozważania Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczące utraty mocy obowiązujące art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku zmieniającej ustawę z dniem 10 września 2005 roku (Dz. U. z 2005r., nr 163, poz. 1361), skutkiem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 roku, należy uznać za błędne. Jednakże mimo błędności wywodów w przedmiocie utraty mocy wiążącej art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy zaskarżona uchwała odpowiada prawu.

Niezależnie od podniesionego argumentu dotyczącego utraty mocy obowiązującej art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podzieliło stanowisko Okręgowej Rady Adwokackiej w P. zawarte w uchwale z dnia [...] kwietnia 2006 roku. Ta zaś podniosła niedołączenie przez L. W. dokumentu, z którego wynikałoby, że zdał on egzamin prokuratorski. Tego faktu, zdaniem Rady, nie potwierdzają dokumenty zawarte w aktach osobowych wnioskodawcy.

Stanowiska obu Rad w tym przedmiocie należy uznać na trafne.

Zgodnie z art. 65 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku zmieniającej ustawę z dniem 10 września 2005 roku (Dz. U. z 2005r., nr 163, poz. 1361), na listę adwokatów może być wpisany ten, kto:

1) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata,

2) korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych,

3) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej,

4) odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 1a.

Stosownie natomiast do brzmienia art. 66 ust. 1 ustawy wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do:

1) profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych,

2) osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny.

1b. Pięcioletni okres zatrudnienia w ramach stosunku pracy, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, ustala się jako sumę okresów pracy obliczonych z zachowaniem proporcjonalności ich wymiaru.

1c. Osoby, o których mowa w ust. 1a, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 65 pkt 1-3.

2. (skreślony).

Analiza powyższych przepisów pozwala na przyjęcie, iż od dnia 10 września 2005 roku przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze obowiązuje w brzmieniu nadanym mu przez ustawę z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163, poz. 1361). Na listę adwokatów może być wpisana osoba, która zdała egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny. Może on zatem stanowić podstawę wpisu na listę adwokatów tych osób, które nie odbyły aplikacji adwokackiej i nie złożyły egzaminu adwokackiego, lecz zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski czy notarialny. Zgodnie natomiast z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 roku przed dokonaniem takiego wpisu należy zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis może wykazać się stażem i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem.

Przez fakt uchwalenia i ogłoszenia ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163, poz. 1361), z chwilą wejścia jej wżycie dokonał się akt zmiany ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze. I od tego momentu obowiązuje owa zmieniona ustawa. Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw weszła w życie 10 września 2005 roku. Z tym dniem przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze obowiązuje w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 roku. Przestała zaś obowiązywać jego poprzednia treść i nie może już być podstawa wpisu na listę adwokatów, przy braku wyraźnych, powszechnie obowiązujących przepisów intertemporalnych zawartych w ustawie lub cytowanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Zgodnie z art. 190 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Oznacza to, że w każdym stadium rozpoznawania sprawy organ administracji publicznej ją rozpoznający winien z urzędu uwzględnić zmiany stanu prawnego wynikające z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Zasadniczym jednak problemem w sprawie niniejszej było rozstrzygnięcie, czy L. W. zdał egzamin prokuratorski. Tylko bowiem osoba ze zdanym egzaminem m. in. prokuratorskim ma prawo być wpisana na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i zdania egzaminu adwokackiego. Tak stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze.

Nie budzi wątpliwości, że L. W. nie dołączył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że zdał egzamin prokuratorski. Brak takiego dokumentu w aktach administracyjnych. Również akta osobowe skarżącego takowego dokumentu nie zawierają.

Skarżący twierdził w toku postępowania administracyjnego, że złożenie egzaminu w Prokuraturze Generalnej, przed komisją składającą się z trzech prokuratorów tej prokuratury należy traktować jako zdanie egzaminu prokuratorskiego. Zdanie tego egzaminu było warunkiem nominacji na stanowisko wiceprokuratora. Gdyby takowego egzaminu nie zdał nie zostałby mianowany na stanowisko prokuratorskie i kontynuowałby prawdopodobnie pracę na stanowisku asesora (aplikującego).

Wbrew twierdzeniom skarżącego, zdaniem sądu, notatka z przebiegu "egzaminu wewnętrznego" nie dowodzi zdania przez L. W. egzaminu prokuratorskiego. Nie był to egzamin prokuratorski. Świadczy o tym chociażby jego nazwa "egzamin wewnętrzny", a nie egzamin prokuratorski. Tymczasem ustawa z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku zmieniającej ustawę z dniem 10 września 2005 roku (Dz. U. z 2005r., nr 163, poz. 1361), w art. 66 ust. 1 pkt 2 wymaga zdania egzaminu prokuratorskiego, zaś ustawa z dnia 20 czerwca 1985 roku o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z dnia 12 lipca 1985 r.), przewidywała odbycie aplikacji prokuratorskiej i złożenia egzaminu prokuratorskiego jako jednego z warunków mianowania na stanowisko prokuratora. Poza tym skarżący został zwolniony z odbycia aplikacji i egzaminu prokuratorskiego na podstawie art. 18 oraz 95 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Został mianowany asesorem Prokuratury Rejonowej w T.. Nie mógł więc zdawać egzaminu prokuratorskiego będąc od niego zwolnionym. Egzamin prokuratorski poprzedzała aplikacja prokuratorska, od której skarżący został także zwolniony. Ten tzw. "egzamin wewnętrzny" mógł stanowić sprawdzenie przygotowania koniecznego do wykonywania obowiązków na stanowisku prokuratora. Warunkiem zwolnienia określonej osoby od odbycia aplikacji i złożenia egzaminu prokuratorskiego było posiadanie przygotowania koniecznego do wykonywania obowiązków na stanowisku prokuratora, o czym stanowił art. 18 powyższej ustawy.

Podsumowywując, "egzamin wewnętrzny", któremu został poddany L. W. nie był egzaminem prokuratorskim. Zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1985 roku o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z dnia 12 lipca 1985 r.), złożenie egzaminu prokuratorskiego następowało po odbyciu aplikacji, o czym stanowiły przepisy art. 87 -91 ustawy. Nadto skarżący został zwolniony od odbycia aplikacji i egzaminu prokuratorskiego, zaś ustawa z dnia 20 czerwca 1985 roku o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z dnia 12 lipca 1985 r.) nie przewidywała "egzaminu wewnętrznego" tylko prokuratorski. "Egzamin wewnętrzny" nie spełnia więc wymogu przewidzianego art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze, który mówi o zdanym egzaminie prokuratorskim. Przepis ten objął dopuszczeniem do zawodu adwokata osobę z odbytą aplikacją i zdanym egzaminem m. in. prokuratorskim. Nowelizacja ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze stworzyła nową sytuacje prawną w zakresie ubiegania się o wpis na listę adwokatów bez odbycia aplikacji i zdania egzaminu adwokackiego. Jej brzmienie jest oczywiste. O wpis na listę adwokatów może ubiegać się tylko osoba, po spełnieniu pozostałych warunków, która odbyła w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki, przy czym wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny.

Wobec braku spełnienia przez skarżącego przesłanki przewidzianej w art. 65 ust. 4 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze, przedwczesnym były rozważania obu Rad dotyczące rękojmi należytego wykonywania zawodu. Brak którejkolwiek z przesłanek z art. 65 w związku z art., 66 ust. 1 pkt 2 ustawy czyni wpis niezasadnym i niewykonalnym.

Z braku uzasadnionych podstaw skargę jako niezasadną, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd oddalił.