Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 122/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1 i 3, art. 184 w zw. z art. 197
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Wałbrzycha na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2927/13, odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Wałbrzycha na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Miasto Wałbrzych wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia [...] września 2013 r., nr [...], którą organ uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] i orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz Gminy Wałbrzych w wysokości 103,00 zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności oraz na rzecz użytkowników wieczystych J. K. i D. K. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej w wysokości 20.156,85 zł z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oznaczonej w niej nieruchomości przeznaczonej pod budowę obwodnicy miasta Wałbrzycha, jednocześnie zobowiązując do jego wypłaty Prezydenta Miasta Wałbrzycha.

W skardze tej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powołując się na okoliczność zaistnienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podkreślił, że obecnie prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości na łączną kwotę około 37 mln złotych. Skarżący stwierdził, że został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie. Wypłata tych odszkodowań spowoduje, że będzie on zmuszony przenieść środki z innych zadań. Biorąc pod uwagę wysokość odszkodowań i ich łączną kwotę istnieje realne niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej przez miasto i wystąpienie dla niego niepowetowanej straty. Na dowód powyższego skarżący przedłożył kopię uchwały budżetowej i wieloletniej prognozy finansowej na rok 2012 i lata 2013 – 2031. Skarżący podkreślił również, że możliwość ewentualnego odzyskania kwot wypłaconych odszkodowań jest w całości niepewna i raczej niemożliwa, a także wymaga zaangażowania znacznych środków finansowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2927/13, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznając, że nie wykazano, aby jej wykonanie miało skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami.

Sąd wskazał, że skarżący nie załączył do wniosku żadnej dokumentacji wskazującej rzeczywisty obowiązek wypłaty w tym samym momencie łącznej kwoty 37 mln zł. Ponadto wskazał, że wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie pieniężne, jest ze swej istoty czynnością odwracalną. Nie uznał też zarzutu utraty płynności finansowej z uwagi na to, że wypłata odszkodowania ustalonego w tej decyzji nie spowoduje uszczuplenia finansów tak znacznego, by mogło to zagrozić jego funkcjonowaniu.

Następnie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że budżet podmiotu jest planem finansowym obejmującym dochody oraz wydatki i w ramach wydatków powinny być w tym planie uwzględnione również ewentualne wydatki z tytułu odszkodowań. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sprawie takich okoliczności, które pozwalałyby stwierdzić, że istotnie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wypłaty odszkodowania, o którym mowa w zaskarżonej decyzji.

Na to postanowienie Prezydent Miasta Wałbrzycha złożył obszerne zażalenie, w którym objaśnił, że obowiązek wypłaty odszkodowania w łącznej kwocie 37 mln wynika z samej decyzji Wojewody Dolnośląskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji. Jednocześnie wskazał, że sytuacja, w jakiej się znalazł spowoduje, iż nie zrealizuje budżetu i nie wykona ustawowych zadań przewidzianych przez Miasto Wałbrzych w roku budżetowym 2013 r. W ocenie organu niebezpieczeństwo powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków powinno być rozpatrywane w kontekście wszystkich toczących się spraw o odszkodowanie. Podkreślił, że gdyby był inicjatorem inwestycji środki na takie przedsięwzięcie zostałyby zabezpieczone w budżecie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskującym. Wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie finansowe, jest ze swej istoty czynnością odwracalną. Wobec tego prawidłowym jest twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że w razie uwzględnienia skargi środki te zostaną Miastu zwrócone, zatem nie ma mowy o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Przyjęcie, iż "uszczuplenie finansów" spowodowane wypłatą odszkodowania mogłoby skutkować wstrzymaniem wykonania decyzji, możliwe byłoby jedynie wówczas, gdyby zagrażało funkcjonowaniu podmiotu.

W okolicznościach niniejszej sprawy, za zagrożenia w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. nie może być uznana konieczność wypłaty odszkodowania w wysokości 20.156,85 zł. Skarżący nie wykazał wymagalności decyzji odszkodowawczych na wskazywaną kwotę 37 mln zł.

Tym samym brak podstaw do przyjęcia, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogło skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Raz na skutek ewentualnej odwracalności wypłaty, dwa niewykazania zagrożenia w funkcjonowaniu Miasta Wałbrzych.

Rację miał zatem Sąd I instancji odmawiając wstrzymania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.