Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1584/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 25 maja 2022 r. nr WINB-WOA.7722.87.2022.AS w przedmiocie zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 marca 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 lipca 2021 r. nakazał obecnie skarżącej A. Spółce z o.o. rozbiórkę parterowego obiektu kontenerowego, osadzonego na bloczkach betonowych, przy ul. [...] w K., na działce nr 1.

W dniu 11 marca 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB), w związku z poinformowaniem go o wykonaniu obowiązku (pismo skarżącej z dnia 1 marca 2022 r.), przeprowadził inspekcję i stwierdził, że kontener nadal stoi przy al. [...]. Na dowód tego wykonano dokumentację fotograficzną.

Wobec stwierdzenia niewykonania nałożonego obowiązku, PINB z urzędu wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 15 marca 2022 r. i nadał mu klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej.

Skarżąca pismem z dnia 24 marca 2022 r. zarzuciła "nieistnienie obowiązku", a ponadto stwierdziła, że notatka służbowa dotycząca inspekcji z dnia 11 marca 2022 r. i załączona do niej dokumentacja fotograficzna, opisuje inną działkę - nr 2, a zarazem i inny obiekt.

PINB postanowieniem z dnia 31 marca 2022 r. uznał zarzut skarżącej za nieuzasadniony, albowiem nie spełniła się żadna z enumeratywnie wymienionych przesłanek z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą egzekucyjną. Stwierdził też, że tytuł wykonawczy został sporządzony prawidłowo, a istnienie obowiązku udokumentowano w dniu 11 marca 2022 r. w trakcie przeprowadzonej inspekcji, podczas której ustalono, że obiekt objęty nakazem rozbiórki nadal znajduje się w tym samym miejscu, a skarżąca zmieniła jedynie jego usytuowanie, na prostopadłe do dotychczasowego. Dodatkowo przedmiotowy kontener został umieszczony na cokole, nazwanym przyczepą.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podała, że na działce nr 1 nie znajduje się żaden obiekt (ani kontenerowy, ani innego rodzaju), a w związku z tym brak jest podstaw dla twierdzenia stanowiącego o niewykonaniu przez nią nałożonego obowiązku. Na sąsiedniej działce natomiast znajduje się obiekt mobilny (na kołach) o charakterze tymczasowym, którego to obiektu, ani też działki nie dotyczy decyzja rozbiórkowa. Obiekt ten ma zupełnie inny charakter i jest obiektem rodzajowo innym, niż obiekt który znajdował się na działce nr 1.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem uchylił postanowienie PINB i oddalił zarzut nieistnienia obowiązku wniesiony przez skarżącą. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że skarżąca przy wnoszeniu zarzutów nie wskazała dowodów mających świadczyć o tym, że przedmiotowy obowiązek nie istnieje, a treść wniesionego zarzutu, jak i treść zażalenia stanowią w głównej mierze polemikę z faktem posadowienia na działce nr 1 przedmiotowego obiektu. Nadto, ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że obiekt kontenerowy, który ma konstrukcję blaszaną, a przeznaczony jest do obsługi parkingu, nadal posadowiony jest na przedmiotowej działce. Obiekt ten jest parterowy i usytuowany na bloczkach betonowych. Organ odwoławczy podał też, że skarżąca przedstawiła zdjęcia obiektu kontenerowego, parterowego, o konstrukcji blaszanej, który posadowiony jest na kołach. W ocenie organu odwoławczego zdjęcia te przedstawiają dokładnie ten sam obiekt kontenerowy. Skarżąca zmieniła jedynie podstawę obiektu, tj. z betonowych bloczków na specjalną przyczepę pod kontener. Stąd też nałożony obowiązek nie został wykonany.

W dniu 3 czerwca 2022 r. PINB przeprowadził kolejną inspekcję, stwierdzając taki sam stan rzeczy jak w ramach poprzedniej kontroli. Również i w tym przypadku sporządzono dokumentację fotograficzną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, jak i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, i zarzuciła naruszenie:

- art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie z uwagi na brak wyczerpującego zbadania położenia kontenera, w tym błędne uznanie, że jest on umiejscowiony na działce nr 1;

- art. 33 § 2 ustawy egzekucyjnej poprzez uznanie, że skarżąca nie przedstawiła przy wnoszeniu zarzutów dowodów mających świadczyć o tym, że przedmiotowy obowiązek nie istnieje, podczas gdy skarżąca nie tylko uzasadniła swoje stanowisko w piśmie z dnia 7 kwietnia 2022 r., ale także załączyła dokumentację zdjęciową dla jego poparcia;

- art. 3 pkt 5 i art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351) poprzez błędne przyjęcie, że kontener postawiony jest na działce nr 1, kiedy to kontener umiejscowiony jest na sąsiedniej działce.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że na działce nr 1 nie znajduje się jakikolwiek obiekt ani kontenerowy, ani innego rodzaju. Brak jest zatem podstaw aby uznać, że wskazany w treści tytułu wykonawczego obowiązek istnieje. Skarżąca wskazała, że na innej działce znajduje się obiekt podobny do będącego przedmiotem decyzji, posadowiony na kołach, co stanowi o jego tymczasowym charakterze. Natomiast przedmiotowa decyzja nie dotyczy ani działki sąsiedniej, ani powyżej wskazanego obiektu. Odnosząc się do kwestii dowodowych, skarżąca podała, że organ nie skonfrontował zdjęć terenowych z siatką granic na mapie geodezyjnej. Nadto zarzucono, że organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia uznał za dowód notatkę służbową z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB w dniu 11 marca 2022 r., która dotyczyła sprawy z dnia 28 marca 2022 r. w przedmiocie przebudowy komina.

W dniu 1 lipca 2022 r. PINB wykonał trzecią już inspekcję w terenie i stwierdził, że przedmiotowy kontener nadal stoi w tym samym miejscu, w którym znajdował się podczas kontroli w dniu 11 marca 2022 r., w niezmienionej formie, tj. na postumencie a nie na kołach. Jako dowód wskazano dokumentację fotograficzną.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie, są w ocenie składu orzekającego niezgodne z prawem.

Zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o art. 33 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z jego § 2 pkt 1 podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku.

Zarzuty takie stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Rola zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Instytucja zarzutu nie służy zatem weryfikacji czynności egzekucyjnych podjętych po doręczeniu tytułu wykonawczego i upływie terminu do jego wniesienia (zob. Komentarz do art. 33, Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX 2015).

Dokonując zatem oceny postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem przypomnieć wypadnie, że w postępowaniu egzekucyjnym, poza kwestiami odrębnie uregulowanymi, znajdują zastosowanie zarówno ogólne zasady postępowania administracyjnego, jak i przepisy k.p.a. (art. 18 ustawy egzekucyjnej). Ponadto obowiązkiem organu egzekucyjnego, tak jak każdego innego organu administracji, jest działanie na podstawie i w granicach prawa (art. 2 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.).

Tymczasem w niniejszej sprawie treść kontrolowanych postanowień świadczy o zaniechaniu przez organy ich obowiązków wynikających z przepisów prawa, co w efekcie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale wręcz miało taki wpływ. W szczególności podkreślić przyjdzie, że organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Nadto organy naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Natomiast organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich twierdzeń i dowodów zaoferowanych w toku postępowania przez skarżącą (art. 77 k.p.a.), tj. do jej zarzutu dotyczącego oparcia się przez organ na kwestiach ustalonych w innym postępowaniu administracyjnym (art. 11 k.p.a.), a zarazem nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, czym dodatkowo naruszono art. 107 § 3 k.p.a.

W pierwszej kolejności jednak wskazać należy, że przedmiotowy obiekt, w ślad za oświadczeniem skarżącej ujętym w skardze, aktualnie znajduje się na innej podstawie, tj. na przyczepie i stanowi obiekt kołowy, a nie jak uprzednio na bloczkach betonowych. Okoliczność ta wydawała się być bezsporna. Jednak podważa ją treść ustaleń poczynionych w ramach trzeciej inspekcji w terenie, bowiem stwierdzono, że obiekt znajduje się na postumencie. Natomiast główna wątpliwość w niniejszej sprawie sprowadza się do usytuowania tego obiektu.

W niniejszej sprawie PINB przeprowadził w sumie trzy inspekcje na przedmiotowej działce, w tym dwie już po wydaniu postanowienia przez organ odwoławczy. W wyniku pierwszej ustalono, że obiekt nadal stoi przy al. [...] w K. na działce nr 1. Do notatki służbowej sporządzono dokumentację fotograficzną. Dokumentację taką sporządzono również do notatki z drugiej inspekcji. Stwierdzić w tym miejscu przyjdzie, że niewątpliwie wykonano je o różnych porach roku. Natomiast do notatki służbowej z dnia 1 lipca 2022 r. (trzecia inspekcja) dołączono fotografie tożsame z tymi stanowiącymi załącznik do notatki z pierwszej, o czym świadczy choćby takie samo ułożenie słońca. Wprawdzie druga i trzecia inspekcja zostały przeprowadzone już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, to jednak stanowią one element akt postępowania administracyjnego i w ocenie Sądu podważają wiarygodność przeprowadzonego postępowania dowodowego. Stąd też trudno dać wiarę ustaleniom organów obu instancji, że przedmiotowy obiekt znajduje się w niezmienionej formie i miejscu.

Nadto, wraz z zarzutami skarżąca przedłożyła wydruk z geoportalu i oświadczyła, że wykonała nałożony na nią obowiązek, a notatka z dnia 11 marca 2022 r. i załączona dokumentacja fotograficzna opisuje obiekt na działce sąsiedniej (nr 2). Zatem skarżąca wykonała spoczywający na niej obowiązek, tj. wnosząc zarzuty przedstawiła dowody potwierdzające, że obowiązek powstał, ale wygasł z powodu wykonania (por.: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 76/20; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1222/22). Dodatkowo, skarżąca wraz z zażaleniem przedłożyła dokumentację fotograficzną wykazującą w jej ocenie, że obiekt ten nie znajduje się na działce nr 1, lecz na działce sąsiedniej i stanowi obiekt mobilny.

Podkreślić wobec tego należy, że w sytuacji zarzutów zmierzających do wykazania, że obowiązek określony w tytule wykonawczym nie istnieje, organ egzekucyjny niekiedy będzie zmuszony do zajęcia się merytoryczną stroną zobowiązania mimo zakazu z art. 29 § 1 ustawy (zob.: wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 896/18).

W świetle powyższego uznać należało, że zarzuty skargi okazały się zasadne. Wbrew bowiem stanowisku organu odwoławczego, skarżąca przedstawiła dokumenty wykazujące, że w istocie mogła wykonać nałożony na nią obowiązek rozbiórki, a w szczególności, że przedmiotowy obiekt nie znajduje się już na działce, która została wskazana w tytule wykonawczym, a wcześniej w decyzji rozbiórkowej. Stąd też w tak zarysowanym stanie faktycznym to na organie egzekucyjnym spoczywał obowiązek skonfrontowania przedłożonych dowodów z faktycznym posadowieniem obiektu. W aktach organów obu instancji brak jest dokładnych ustaleń, na działce o jakim numerze znajduje się obiekt. Nie można bowiem poprzestać na zapisku w notatce służbowej, iż obiekt ten położony jest na działce nr 1. Należy wobec tego dokładnie skonfrontować twierdzenia skarżącej z siatką granic sąsiadujących ze sobą działek.

Podkreślić przy tym trzeba, że to już na etapie złożenia zarzutów zobowiązany jest zobligowany do wykazania okoliczności mających świadczyć o tym, że obowiązek nie istnieje. Niemniej jednak oświadczenia złożone przez skarżącą w toku postępowania wraz z przedłożonym wydrukiem z geoportalu, mimo iż uzupełnione o fotografie na etapie postępowania zażaleniowego, stanowią wystarczającą podstawę do uznania, że skarżąca wykonała obowiązek. Natomiast to, czy zarzuty te okażą się zasadne podlegało odrębnej ocenie po zebraniu materiału dowodowego w sposób pełny.

Na marginesie jedynie zauważyć jeszcze przyjdzie, że nie sposób odnieść się do twierdzenia skarżącej, jakoby organ oparł się na dowodzie niezwiązanym ze sprawą, tj. notatce służbowej dotyczącej przebudowy komina, albowiem taka nie znajduje się w aktach postępowania administracyjnego.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi oraz wynagrodzenie adwokata ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2018 r., poz. 1800 z późn. zm.).

Dodać jeszcze wypadnie, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Z kolei powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl

Wskazówki co do dalszego postępowania wynikają wprost z naprowadzonych rozważań. W szczególności PINB ponownie rozpoznając zarzuty skarżącej przeprowadzi postępowanie dowodowe w sposób umożliwiający jednoznaczne określenie, na której działce znajduje się przedmiotowy obiekt oraz czy jest to rodzajowo ten sam obiekt, o którym mowa w tytule wykonawczym. W zależności od tych ustaleń PINB wyda stosowne rozstrzygnięcie.

-----------------------

2