Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 902/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1, § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

J. W. wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2011r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, utrzymują się ze świadczenia rentowego żony w wysokości 600 złotych. Oświadczył, iż mieszka na zasadach dożywocia (wyłączne korzystanie z dwóch pokoi oraz współkorzystanie z kuchni i łazienki). Wyjaśnił, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie obecnie toczy się [...] spraw w których łączna wysokość wpisów wynosi 821 złotych. Podał także, że ponosi następujące wydatki: telefon – 55,51 złotych miesięcznie, energia elektryczna za dwa miesiące, w miesiącu kwietniu – 229,74 złotych, w miesiącu czerwcu – 164,33 złotych, wywóz nieczystości – 41,99 złotych kwartalnie, opał – 3000 złotych rocznie, lekarstwa - 200 złotych miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył dokumenty potwierdzające wydatki za telefon, energię elektryczną i wywóz nieczystości, decyzję starosty o utracie statusu osoby bezrobotnej, orzeczenie komisji lekarskiej o braku niezdolności do pracy.

W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 16 czerwca 2011 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.

W dniu 29 czerwca 2011 r. (data nadania) wnioskodawca nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, że żona została uznana za niezdolną do pracy i związku z tym otrzymuje rentę w wysokości 716,12 złotych netto miesięcznie, z której to renty skarżący się utrzymuje. Podał również, że oprócz wydatków wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący ponosi koszty wody i ścieków w wysokości 72,30 złotych kwartalnie oraz koszty leków w wysokości 100-200 złotych miesięcznie. Wyjaśnił, że nigdzie nie pracuje, utracił status osoby bezrobotnej oraz odmówiono mu prawa do renty z powodu braku niezdolności do pracy. Stwierdził, że nie otrzymuje żadnej pomocy od instytucji, osób trzecich i rodziny za wyjątkiem drobnych zakupów żywności przez dzieci, które prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, lokat i przedmiotów wartościowych. Do pisma skarżący załączył m.in.: dwa wyciągi z rachunków bankowych ze stanem na dzień 28 czerwca 2011r. w wysokości 52,49 złotych i 3.062,28 złotych (zgodnie z oświadczeniem kwota ta pochodzi ze sprzedaży maszyn rolniczych), roczne obliczenie podatku PIT-40A, rachunek za wodę i ścieki.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie.

Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.

Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłaby zobowiązany składa się wpis sądowy w [...] sprawach w łącznej wysokości 821 złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek.

W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby.

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w wysokości ponad 3.000 złotych. Wysokość oszczędności nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla której poniesienie wydatku w postaci uiszczenia kosztów sądowych (wpisy w łącznej wysokości 821 złotych) nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.

Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest możliwe, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawcy. Skoro zatem wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie co najmniej 3.000 złotych, to przeznaczenie ich części na wydatki związane z kosztami sądowymi, nie spowodowałoby uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Dodatkowo należy zauważyć, iż zasadnicza część ponoszonych przez skarżącego wydatków nie mieści się w kategorii wydatków koniecznych. Ponoszenie przez skarżącego kosztów opału, energii elektrycznej i wody, zgodnie z aktem notarialnym z [...] grudnia 2008r. (karta 36-38 akt administracyjnych), jest niczym nie uzasadnione. Skarżący wraz z żoną bowiem posiadają prawo bezpłatnego mieszkania (obejmującego dwa pokoje ze współkorzystaniem z kuchni i łazienki - z ogrzewaniem, oświetleniem i wodą oraz wyżywieniem "przy wspólnym stole"), dlatego też należy uznać, iż skarżący dobrowolnie płaci wskazane opłaty i może zrezygnować z ponoszenia tych kosztów. W związku z tym skoro uzyskiwane dochody i posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Należy również podkreślić, iż dochód z renty w zupełności wystarcza na pokrycie kosztów koniecznego utrzymania rodziny skarżącego, gdyż koszty koniecznego utrzymania nie dorównują uzyskiwanym dochodom. Dlatego też nie ma konieczności pokrywania części kosztów z posiadanych oszczędności.

Reasumując wysokość oszczędności oraz ponoszone wydatki, które nie mieszczą się w kategorii wydatków koniecznego utrzymania, w żaden sposób nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.