Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 143/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji), po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o. o. z/s w L. (dalej: strona, skarżąca, spółka) utrzymał w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za: listopad 2011 r., luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień-listopad 2014 r., styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, sierpień-listopad 2015 r, styczeń-marzec, czerwiec październik 2016 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2012 i podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2014r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Spółki na podstawie między innymi wyżej wymienionych tytułów wykonawczych, w toku którego dokonał następujących czynności egzekucyjnych mających na celu wyegzekwowanie wskazanych należności:

- doręczenie poszczególnych odpisów tytułów wykonawczych zobowiązanej Spółce w dniu: 28.07.2017 r., 07.08.2017 r., 11.09.2017 r., 25.09.2017 r. oraz 13.11.2017 r.; - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A (obecnie C S.A.). Z tytułu zajęcia organ egzekucyjny uzyskuje miesięcznie 380,00 zł, które to środki nie pozwalają na całkowite zaspokojenie zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi. Uzyskiwane środki będą rozliczane na inne tytuły wykonawcze dotyczące zobowiązanego w oparciu o które organ egzekucyjny będzie nadal prowadził postępowanie egzekucyjne;

- podjęto próbę zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w D Sp. z o.o., u W. T. oraz w Spółce z o.o. E. Zajęcia okazały się nieskuteczne.

- przydzielano tytuły wykonawcze do służby poborcy skarbowemu, który w wyniku podjętych czynności egzekucyjnych w terenie nie zastosował żadnych skutecznych środków, nie ustalił majątku Spółki, z relacji poborcy skarbowego z dnia 20.12.2018 r. wynika, że siedziba firmy jest zamknięta oraz z kolejnej relacji z dnia 16.10.2019 r. wynika, że w miejscu prowadzenia działalności nikogo nie zastano, drzwi były zamknięte, na domofon nikt nie odpowiadał.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o własną bazę danych ustalono, że Spółka nie uzyskuje dochodów pozwalających na przeprowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego. Ponadto, ustalono, że Spółka nie figuruje jako właściciel lub współwłaściciel nieruchomości oraz pojazdów (informacje uzyskane z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Informacji Pojazdów i Kierowców). Na podstawie informacji uzyskanych z aplikacji [...] nie uzyskano informacji o rachunkach bankowych innych, niż zajęty rachunek. Również w zasobach jednolitego pliku kontrolnego nie ujawniono żadnych kontrahentów zobowiązanej Spółki.

Organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie pomimo wielu podejmowanych prób, nie uzyskano informacji dotyczących majątku ruchomego, nieruchomości, innych rachunków bankowych zobowiązanego, z których możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie egzekucji, wobec czego spełniona została przesłanka bezskuteczności prowadzonej egzekucji.

W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki na podstawie przywołanych tytułów wykonawczych, uznając, iż zachodzą przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 2 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2019 r., poz. 1438; dalej: u.p.e.a.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Stwierdził, iż dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych stało się niecelowe, gdyż nie doprowadzi do uzyskania jakichkolwiek kwot pieniężnych, a w szczególności do pokrycia powstałych wydatków egzekucyjnych. Podkreślił, iż bezskuteczność egzekucji wynika z braku majątku zobowiązanej Spółki, co ustalono w oparciu o szereg informacji uzyskanych z urzędowych baz danych oraz zapytań kierowanych do innych instytucji w sprawie jej aktualnego majątku. Z kolei uzyskiwana co miesiąc z zajęcia rachunku bankowego kwota 380,00 zł, będzie rozliczana na inne tytuły wykonawcze wystawione na Spółkę w roku 2018 - 2019.

Kwestionując prawidłowość ustaleń i argumentację organu egzekucyjnego pismem z dnia 4 listopada 2019 r. Skarżąca złożyła zażalenie na przedmiotowe postanowienie. W uzasadnieniu podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, w świetle którego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W ocenie Strony podjęte rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: k.p.a.) poprzez wykroczenie poza zakres swobodnej oceny dowodów, brak działań organu na rzecz wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie (brak informowania zobowiązanego o wizycie poborcy skarbowego), niepodjęcie działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, błędną i stronniczą ocenę zebranego materiału dowodowego, brak rozpoznania kluczowych dla sprawy okoliczności, w szczególności kwestię wygranej przez stronę sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 192/17 oraz pominięcie, że skarżąca posiada rachunek inwestycyjno-maklerski, na którym zdeponowane są środki pieniężne. Organ zatem naruszył przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. z uwagi na brak wykazania w postanowieniu, że w toku postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. i nałożenia na organ egzekucyjny obowiązku kontytuowania postępowania egzekucyjnego.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Oznacza to. że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny. czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Podkreślił że umorzenie postępowania na gruncie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest fakultatywne, gdyż zaistnienie przesłanki ustawowej jedynie uprawnia organ prowadzący postępowanie do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Co więcej organowi egzekucyjnemu ustawa pozostawiła ocenę "perspektyw" wszczętego z inicjatywy wierzyciela postępowania egzekucyjnego i wybór: prowadzenie egzekucji lub umorzenie postępowania. Podkreślił również, że bezskuteczność egzekucji to faktyczna niemożność zaspokojenia wierzyciela, a nie formalne zakończenie postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem organu odwoławczego, analiza akt sprawy potwierdza, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. podjął szereg działań, mających na celu ustalenie majątku zobowiązanej Spółki, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji. Podjęte przez organ egzekucyjny działania, zmierzające do zebrania informacji o majątku zobowiązanej, okazały się bezskuteczne. Wobec powyższego - w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. - organ egzekucyjny przedsięwziął wszystkie możliwe w przedmiotowej sprawie działania zmierzające do ustalenia składników majątku pozwalających na zastosowanie środków egzekucyjnych. Zebrane przez organ egzekucyjny dowody są - zdaniem organu II instancji - wystarczające do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zobowiązana Spółka nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i uzyskanie na drodze egzekucji środków, które przewyższyły by wydatki egzekucyjne. Za taką oceną przemawiają dowody zgromadzone w sprawie.

Wbrew twierdzeniom Strony, organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący i kompleksowy. W drodze korespondencji z właściwymi podmiotami publicznymi ustalono m.in., że zobowiązana Spółka nie figuruje jako właściciel lub współwłaściciel nieruchomości oraz pojazdów mechanicznych (informacje uzyskane z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Informacji Pojazdów i Kierowców). Na podstawie informacji uzyskanych z aplikacji [...] (prowadzonej przez Krajową Izbę Rozliczeniową) nie uzyskano informacji o rachunkach bankowych innych, niż zajęty w banku B S.A. Podjęte przez organ egzekucyjny próby zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w D Sp. z o.o., u W. T., w spółce E okazały się nieskuteczne. Ustalono ponadto, że w zasobach Jednolitego Pliku Kontrolnego nie ujawniono żadnych kontrahentów zobowiązanej. Z analizy danych zawartych w bazie Urzędu Skarbowego wynika, że Spółka nie uzyskuje dochodów pozwalających na zastosowanie skutecznych środków egzekucyjnych. Poborcy skarbowi, podczas czynności egzekucyjnych podjętych pod adresem siedziby Spółki, zgłoszonym w dokumentach rejestracyjnych, stwierdzili, iż siedziba spółki jest zamknięta. Nie ustalono wobec tego majątku mogącego stanowić przedmiot egzekucji.

Organ odwoławczy zauważył, iż Spółka dopiero kwestionując fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazała w zażaleniu na pominięcie w ocenie sprawy rachunku inwestycyjno-maklerskiego, na którym zdeponowane są środki pieniężne. Mając to na uwadze organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. - w dniu 15.11.2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności z tegoż rachunku w Banku C S.A. działając w oparciu o inne bieżące tytuły wykonawcze. W wyniku dokonanego zajęcia z rachunku uzyskano kwotę 85,71 zł, zatem jak zauważył organ, Spółka wskazuje na pozorny majątek.

Ponadto Strona wskazała na korzystny dla siebie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - sygn. akt I SA/Wr 192/17, w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za luty, marzec, kwiecień 2013 r. oraz kwoty podatku do zapłaty, który w ocenie zobowiązanej Spółki stanowi dowód na posiadanie majątku w wysokości około 1 mln zł. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż na dzień wydawanego rozstrzygnięcia przywoływany wyrok nie jest prawomocny w związku z wniesioną skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatem nie jest aktualnie możliwe przeprowadzenie skutecznej egzekucji ze wskazanego majątku. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. wskazywany przez Spółkę majątek jest w obecnej chwili hipotetyczny, nie może stanowić przedmiotu zajęcia i dopiero ewentualnie w przyszłości, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, może stanowić majątek podlegający egzekucji.

W dalszej kolejności organ II instancji upatrując motywów działania Spółki w obawie o odpowiedzialność zarządu Spółki za zobowiązania podatkowe, mając na uwadze zarzuty zażalenia podkreślił, iż generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest obowiązany do zastosowania wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Stwierdzenie nieefektywności egzekucji, winno skutkować zaprzestaniem kontynuowania postępowania egzekucyjnego. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie może bowiem polegać na oczekiwaniu zmiany sytuacji majątkowej zobowiązanego, bez określonych szans na realizację roszczeń, gdyż wiązałoby się to z zaniechaniem działań. Nie może ono również stwarzać pozorów działań, bowiem zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego nie jest poszukiwanie "w nieskończoność" hipotetycznego majątku zobowiązanego, lecz wykonywanie odpowiednich czynności przewidzianych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zauważył również organ odwoławczy, iż na dzień umorzenia postępowania egzekucyjnego łączna kwota zadłużenia zobowiązanej Spółki wynikająca z administracyjnych tytułów wykonawczych objętych zaskarżonym postanowieniem wynosiła 632.480,30 zł należności głównej plus odsetki oraz koszty egzekucyjne w wysokości 21.865,30 zł. Nie ma zatem szans, zdaniem organu II instancji, na realizację ww. roszczeń przy egzekucji z rachunku bankowego, z którego dłużnik zajętej wierzytelności w ostatnich 3 miesiącach poprzedzających wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (lipiec-wrzesień 2019 r.) przekazał łącznie kwotę 1.140,00 zł. Brak zatem podstaw do uznania, że dalsza egzekucja będzie skuteczna. Należy mieć również na względzie inne zobowiązania Spółki, na które wystawiane są nowe kolejne tytuły wykonawcze i zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

Końcowo wskazał organ, że umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wyegzekwowanie należności od dłużnika jest niemożliwe. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza zwolnienia dłużnika od ciążącego na nim obowiązku, ani też nie można mu nadać waloru powagi rzeczy osądzonej, gdyż organ egzekucyjny nie jest do tego uprawniony. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne, które umorzono z przyczyn określonych w art. 59 § 2 u.p.e.a. można ponownie wszcząć, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych, o czym stanowi art. 61 u.p.e.a.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 59 § 2 u.p.e.a. przez uznanie za uzasadnione umorzenie postępowania egzekucyjnego przez organ II instancji w sytuacji gdy organ ten nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego sprawie, który pozwoliłby na stwierdzenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, co zarazem sprawia, iż przedwczesne jest uznanie ze strony organu II instancji, że wystąpiła w sprawie przesłanka wynikająca z art. 59 § 2 u.p.e.a. uzasadniająca wydanie postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej, zwłaszcza gdy organ II instancji nie podjął samodzielnie żadnych działań w celu ustalenia stanu majątkowego Skarżącej, co mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 15 k.p.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności, bowiem: organ II instancji nie rozpatrzył powtórnie merytorycznie sprawy, a ograniczył się jedynie rozpatrzenia zarzutów podniesionych w zażaleniu, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia; organ II instancji samodzielnie nie podjął jakichkolwiek działań w celu ustalenia stanu majątkowego Strony, mimo iż wskazywano na taką konieczność, a co nie pozostaje bez znaczenia w sprawie, a tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego jest zatem przedwczesne; organ II instancji nie wykazał jakoby Skarżąca nie posiadała środków przewyższających wydatki egzekucyjne, ani że w przyszłości środki te nie zostaną przez nią zgromadzone, mimo iż w jego ocenie stan ten powinien mieć charakter definitywny, co umożliwiłoby zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła, iż stan faktyczny sprawy nie został ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a rozstrzygnięcie organu nastąpiło w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Podkreśliła, iż organ egzekucyjny w osobie poborcy skarbowego nie podjął próby kontaktu z osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki, do dnia dzisiejszego Strona skarżąca nie otrzymała wezwania w zakresie wskazania jej majątku. Organ II instancji winien był zatem wyjaśnić z jakich przyczyn organ egzekucyjny nie skierował do Spółki wezwania z prośbą o ujawnienie majątku. Ponadto, organ egzekucyjny, zdaniem Skarżącej, mógł skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 71 u.p.e.a., to jest instytucji sądowego wyjawienia majątku, czego nie uczynił. Oznacza to, iż wydanie postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne nastąpiło przedwcześnie, bowiem organ egzekucyjny nie zbadał sytuacji majątkowej Spółki w sposób kompleksowy (brak weryfikacji środków trwałych oraz wyposażenia), nie zweryfikował również czy na zajęty rachunek bankowy nie wpłyną środki pieniężne, umożliwiające dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie Strony brak wykazania przez Spółkę na etapie zażalenia ewentualnie posiadanego majątku, nie powinno wpływać na ocenę legalności z prawem wydania postanowienia o umorzeniu egzekucji. Organ II instancji również samodzielnie nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego uzupełniającego w zakresie ujawnienia majątku Strony. Zdaniem Spółki niezasadnym było utrzymanie w mocy skarżonego postanowienia przez organ II instancji, w sytuacji gdy organ I instancji nie przeprowadził odpowiedniej kalkulacji, która pozwalałaby na stwierdzenie, iż postępowaniu egzekucyjnym nie osiągnie się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny nie wykazał ponadto, iż stan braku możliwości wyegzekwowania kwot przewyższających wydatki egzekucyjne ma charakter definitywny, tj. nie zbadał, czy środki na pokrycie istniejącej zaległości podatkowych nie zostaną przez Spółkę zgromadzone. Zarzuciła również brak wyjaśnienia Stronie przez organ pierwszej instancji sposobu określenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 21.865,30 zł, a w szczególności czy zastosowano zasady miarkowania opłat egzekucyjnych, co również świadczy o wadliwości tego postanowienia. Końcowo podniosła naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem w jej ocenie organ II instancji nie dokonał jakichkolwiek własnych ustaleń w zakresie stanu majątkowego Spółki (brak protokołu o stanie majątkowym w aktach sprawy), ograniczył się do ustosunkowania do zarzutów postawionych przez Stronę skarżącą, a postępowanie zażaleniowe ukierunkowane było na obronę stanowiska organu I instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167; dalej: u.p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 u.p.u.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.

Z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.). wynika natomiast, iż w sytuacji stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Powyższe oznacza, że zaskarżone akty mogą być uchylone tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić skuteczny zarzut naruszenia prawa w oznaczonym wyżej zakresie. Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym w sprawie zastosowania).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Stosownie do art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

W świetle przywołanego przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzenie postępowania jest zależne od uznania organu egzekucyjnego. Wskazuje się przy tym, że organ ten powinien kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego, w przypadku ustalenia, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, chroni bowiem wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX 2010). Dodać również należy, że rozstrzygniecie podjęte na tej podstawie prawnej musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień podjęcia postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Warunkiem skorzystania z możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego na wskazanej podstawie jest wykazanie przez organ egzekucyjny, iż podjął wszelkie działania w celu ustalenia majątku zobowiązanego. W skarżonym rozstrzygnięciu organ odwoławczy szczegółowo przedstawił wszystkie czynności, jakie były podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. celem zrealizowania należności pieniężnych.

W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny dokonał zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A (obecnie C S.A.). Z tytułu zajęcia organ egzekucyjny uzyskuje miesięcznie 380,00 zł, które to środki nie pozwalają na całkowite zaspokojenie zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi. Uzyskiwane środki będą rozliczane na inne tytuły wykonawcze dotyczące zobowiązanego w oparciu o które organ egzekucyjny będzie nadal prowadził postępowanie egzekucyjne. W drodze korespondencji z właściwymi podmiotami publicznymi organ dokonał ustaleń m.in., że zobowiązana nie figuruje jako właściciel lub współwłaściciel nieruchomości oraz pojazdów mechanicznych (informacje uzyskane z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Informacji Pojazdów i Kierowców); na podstawie informacji uzyskanych z aplikacji [...] (prowadzonej przez Krajową Izbę Rozliczeniową) organ nie uzyskał informacji o rachunkach bankowych innych, niż zajęty rachunek bankowy; podjęte przez organ egzekucyjny próby zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w D Sp. z o.o., u W. T. oraz E Sp. z o.o. okazały się bezskuteczne; przydzielono tytuły wykonawcze do służby poborcy skarbowemu, który w wyniku podjętych czynności egzekucyjnych w terenie nie zastosował żadnych skutecznych środków, nie ustalił majątku Spółki, z relacji poborcy skarbowego z dnia 20 grudnia 2018 r. wynika, że siedziba firmy jest zamknięta oraz z kolejnej relacji z dnia 16 października 2019 r. wynika, że w miejscu prowadzenia działalności nikogo nie zastano, drzwi były zamknięte, na domofon nikt nie odpowiadał. Ponadto w oparciu o własną bazę danych ustalono, że Spółka nie uzyskuje dochodów pozwalających na przeprowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego. Również w zasobach jednolitego pliku kontrolnego nie ujawniono żadnych kontrahentów zobowiązanej Spółki. W dniu 15.11.2019 r. dokonano zajęcia wierzytelności na wskazanym przez Spółkę rachunku inwestycyjno-maklerskim. W wyniku dokonanego zajęcia z przedmiotowego rachunku uzyskano kwotę 85,71 zł.

W tych okolicznościach jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym okazuje się egzekucja z rachunku bankowego, z którego organ egzekucyjny w ostatnich 3 miesiącach poprzedzających wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (lipiec-wrzesień 2019 r.) uzyskał łącznie kwotę 1.140,00 zł. W kontrolowanej sprawie łączna kwota zadłużenia zobowiązanej Spółki wynikająca z administracyjnych tytułów wykonawczych objętych zaskarżonym postanowieniem wynosiła natomiast 632.480,30 zł należności głównej plus odsetki oraz koszty egzekucyjne w wysokości 21.865,30 zł. Należy zgodzić się z organem, że fakt uzyskiwania wskazanych kwot nie czyni prowadzonej egzekucji skutecznej. Uzyskiwana w toku egzekucji kwota jest bowiem niewspółmierna do wysokości zaległości i nie pozwala na zaspokojenie powstałych kosztów.

W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy zasadnie przyjął, że w prowadzonym wobec zobowiązanej postępowaniu egzekucyjnym zaistniała przesłanka jego umorzenia, określona w art. 59 § 2 u.p.e.a., albowiem zobowiązana nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i uzyskanie w drodze egzekucji środków, które przewyższyłyby wydatki egzekucyjne.

W kontekście zarzutów skargi podkreślić należy, że organ egzekucyjny, który dokonuje oceny istnienia przesłanek z art. 59 § 2 u.p.e.a. nie może opierać się na hipotetycznym założeniu, że w przyszłości zobowiązany może zgromadzić środki przewyższające wydatki egzekucyjne lub dysponować innym majątkiem. Istnienie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny ocenia bowiem na podstawie dokonanych ustaleń w zakresie sytuacji majątkowej zobowiązanego na dzień podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Taka ocena w sprawie, zdaniem Sądu, została dokonana i dawała pełne podstawy do uznania prowadzonego postępowania egzekucyjnego za bezskuteczne i do jego umorzenia. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wszelkie zmiany stanu faktycznego świadczące o ujawnieniu majątku, umożliwiającego prowadzenie egzekucji, mogą prowadzić do ponownego wszczęcia egzekucji. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. nie stanowi ku temu przeszkody. Zgodnie bowiem z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Zauważyć należy, że zobowiązana Spółka na żadnym etapie postepowania egzekucyjnego, jak też w skardze - poza ogólnymi twierdzeniami o możliwości zweryfikowania przez organ środków trwałych spółki, kontynuowania egzekucji z rachunku bankowego lub przeprowadzenia postępowania o wyjawienie majątku - nie wskazała ani jednego konkretnego substratu majątkowego, który mógłby stanowić skuteczne źródło zaspokojenia zaległości. Natomiast zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego nie jest poszukiwanie "w nieskończoność" hipotetycznego majątku zobowiązanego, lecz wykonywanie odpowiednich czynności przewidzianych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z których to obowiązków organy się wywiązały. Sąd nie podzielił również zarzutu Skarżącej odnośnie braku zwrócenia się do Sądu o wyjawienie majątku. Z art. 71 § 1 u.p.e.a. wynika, iż w przypadku bezskuteczności egzekucji należności pieniężnych, organ egzekucyjny lub wierzyciel może zwrócić się do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten dopuszcza wystąpienie do sądu o wyjawienie majątku jako uprawnienie organu, nie zaś konieczność.

Sąd nie dopatrzył się także uchybień w zakresie rozważenia oraz oceny przez organ zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także co do poprawności uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie, w zakresie w jakim było to niezbędne z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 59 § 2 u.p.e.a., nosi cechy zupełności, a jego ocena wskazuje na konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca nie podważyła ustaleń faktycznych dokonanych przez organ w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji ponownie rozpatrzył sprawę, nie naruszając zasady dwuinstancyjności. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania należy zatem uznać za bezzasadne.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.