Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 660/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędziowie Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego [...] zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej także Agencja, ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej skarżący, strona skarżąca), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r., której Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. przyznał skarżącemu płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w wysokości [...] zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] roku M. S. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z wnioskiem o przyznanie płatności na 2014 rok. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku Strona skarżąca zadeklarowała 177 działek ewidencyjnych wykorzystywanych rolniczo. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych skarżący wskazał do jednolitej płatności (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha.

Pismem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku w postaci dostarczenia podpisanego i oznaczonego załącznika graficznego dla działki ewidencyjnej nr [...] (działki rolne CF, CG, CH, CN, CO).Wezwanie zostało odebrane przez M. S. w dniu [...] r.

W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęła korekta wniosku.

Kolejnym pismem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wezwał M. S. do złożenia wyjaśnień odnośnie zadeklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...], które zostały zadeklarowane do płatności przez więcej niż jednego producenta rolnego.

W odpowiedzi na wezwanie w dniu do Biura Powiatowego w B. wpłynęła korekta wniosku wraz z pismem, w którym M. S. oświadczył, że działki ewidencyjne wskazane w w/w wezwaniu użytkuje zgodnie z umową dzierżawy na powierzchni [...] ha.

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęło wycofanie części wniosku, w którym Strona wycofała z płatności działkę rolną DB o powierzchni [...] ha.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał M.S. jednolitą płatność obszarową na rok 2014 w wysokości [...] zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż powierzchnia zgłoszona do płatności JPO wynosiła [...] ha. Po rozpatrzeniu wniosku o wycofanie części wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 z dnia [...] r., postępowanie w sprawie przyznania płatności do wycofanych działek rolnych zostało umorzone.

Natomiast podczas rozpatrywania wniosku nie została uwzględniona działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie N.J. ze względu na uzupełnienie wniosku (załącznika graficznego) po ostatecznym terminie tj. [...] r. Wobec powyższego powierzchnia deklarowana kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha, powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej dla płatności JPO wyniosła [...] ha.

Od powyższej decyzji M. S. złożył odwołanie do Dyrektora OR ARiMR we W. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.

Skarżący podniósł, że na drukach wniosków jakie otrzymywał od ARiMR nie było jakiejkolwiek informacji o skutkach nieterminowego złożenia załączników graficznych natomiast przepis na jaki powołuje się organ obowiązuje od akcesji Polski do Unii Europejskiej. Skarżący również podnosił, że uzupełnił brak formalny w terminie zawitym na wezwanie z dnia 2 lipca 2014 r. Ponadto zarzucił naruszenie norm prawnych określonych w art. 6 i 7 k.p.a., w szczególności art. 8,9,10,11,12 § 1 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy podzielił w całej rozciągłości stanowisko Kierownika Biura Powiatowego.

Dyrektor podniósł, że zgodnie z art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm.) w związku z art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE seria L, Nr 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., s. 65), dalej także jako rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009, wniosek o przyznanie płatności w roku 2014 składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu. Stosownie do art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Według Kierownika Biura Powiatowego Agencji z przepisu art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w przypadku złożenia korekty (będącej wynikiem wezwania do usunięcia braków formalnych) po terminie [...] (niezależnie, czy powyższe nastąpiło w ciągu 7 dni od odebrania wezwania) wynika, że wniosek należy traktować jako złożony po ostatecznym terminie na jego złożenie. Natomiast poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art, 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności obszarowe, płatność do krów i owiec oraz płatność do tytoniu są przyznawane na wniosek rolnika. W miejscu tym należy zaznaczyć, iż załączenie do wniosku podpisanego materiału geograficznego jest niezbędne i brak jego stanowi brak formalny wniosku, który jest brakiem istotnym. Warunki, jakie powinien spełniać wniosek o płatności szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 39, poz. 215.). Przywołując treść § 2 ust. 1 i § 3ust. 2 pkt 1 lit a-c oraz pkt 2 lit. a-e organ ii instancji podkreślił, że materiał graficzny stanowi integralną część wniosku o przyznanie płatności na dany rok. Warunkiem uzyskania przez rolnika płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 było zatem wypełnienie materiału graficznego, zgodnie ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie.

Dyrektor OR ARiMR we W. przypomniał, że M. S. wystąpił w dniu [...] roku do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2014. Do formularza wniosku dołączono załączniki graficzne, z których jeden egzemplarz dotyczący działek rolnych CF, CG, CH, CN, CO, położonych na działce ewidencyjnej nr [...] nie został przez Stronę podpisany. Złożenie podpisu na egzemplarzu załącznika graficznego nastąpiło dopiero dnia [...], czyli 28 dni kalendarzowych po ostatecznym terminie na składanie wniosków, który w 2014 r. upływał dnia [...] roku (tj. 25 dni kalendarzowych po ostatecznym terminie składania wniosku przypadającym na dzień 15 maja). ,

Organ odwoławczy zaznaczył, że złożenie brakującego podpisu dopiero dnia [...] r., czyli po ostatecznym terminie na składanie wniosków, który przypadał dnia [...] r. skutkowało tym, że organ I instancji prawidłowo nie przyznał pomocy finansowej działek rolnych CF, CG, CH, CN, CO, położonych na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha. W opinii organu II instancji termin składania wniosków (w tym podpisanych załączników - graficznych, stanowiących element formularza wniosku) ma bowiem charakter terminu prawa materialnego i nie podlega przywróceniu stosownie do reguł przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, co wynika wprost z treści art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach. Podsumowując Dyrektor OR ARiMR we W. wyjaśnił, że, art. 64 § 2 k.p.a. ustanawiający terminy uzupełnienia braków formalnych, nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Tym samym, podnoszona okoliczność uzupełnienia braków formalnych z zachowaniem terminu z k.p.a. pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpi z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, to jest po dniu [...].

Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., zarzucając jej naruszenie prawa poprzez naruszenie treści przepisu art.: 18 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez przyjęcie, że, terminowe, uzupełnienie braków wniosku jest przekroczeniem terminu w tym przepisie wskazanego 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, iż terminowe uzupełnienie wniosku, wywołuje skutek w postaci ustalenia, iż datą złożenia wniosku nie jest data jego faktycznego złożenia a data jego uzupełnienia. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący w szczególności przypomniał, że pismem z dnia [...] r. w trybie przepisu art. 64 § 2 k.p.a. Powiatowe Biuro ARiMR wezwało skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez złożenie podpisu pod załącznikiem graficznym. Strona skarżąca uzupełniła braki w dniu [...] r. Zdaniem strony skarżącej, najistotniejszą kwestią w niniejszej sprawie, jest odpowiedz na pytanie: jaką datę należy uznać za datę złożenia wniosku: datę jego faktycznego złożenia (jak twierdzi skarżący) czy też datę złożenia uzupełnień, do których strona była wezwana.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania.

Zaskarżona decyzja wydana została w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określających między innymi zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, przeprowadzania kontroli oraz wypłaty rolnikom tych płatności - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej (art. 1 pkt 2 lit. a-c).

Należy zaznaczyć, że w myśl art. 61 i art. 62 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 308 z późn. zm.), z dniem 15 marca 2015 r, straciła moc ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – z tym jednak zastrzeżeniem, że stosownie do treści art. 60 ust. 2 nowej ustawy, do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy: 1/ wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy; 2/ zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy; stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wobec powyższego, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zatem przepisów k.p.a. nie stosuje się "odpowiednio", lecz stosuje się je bez modyfikacji, ale z zastrzeżeniem, o którym wyżej mowa. Jeżeli zatem brak jest odmiennej regulacji w przepisach Unii Europejskiej wymienionych w art. 1 pkt 1 lub w przepisach ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to wówczas przepisy k.p.a. stosuje się wprost.

Do takich przepisów należą art. 8 oraz art. 64 § 2 k.p.a. Według pierwszego z tych przepisów organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Natomiast zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia [...] do dnia [...] (art. 18 ust. 2). Termin ten, jak wynika z art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie podlega przywróceniu.

W niniejszej sprawie skarżący w dniu [...] r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności obszarowej na rok 2014. W związku z tym, że załącznik graficzny do wniosku dotyczący działek rolnych CF, CG, CH, CN, CO zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] nie był podpisany przez producenta rolnego Kierownik Biura Powiatowego pismem z dnia [...]r. wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez podpisanie załącznika. Skarżącego pouczono, że nieusunięcie wymienionych braków formalnych w zakreślonym w wezwaniu terminie spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania w całości lub w części, co do której nie usunięto braków. Zwrócić należy uwagę, że pismo organu z wezwaniem do usunięcia braku formalnego wniosku nosi datę [...] r., a więc zostało wysłane po dniu [...] r., po którym złożenie wniosku o płatności obszarowe jest niedopuszczalne.

Skarżący otrzymał wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku w dniu [...] r. i uzupełnił brak wniosku w dniu [...]r. Termin zakreślony do usunięcia wniosku został zatem zachowany.

Organ stwierdził, że dniem złożenia wniosku o płatność nie jest dzień pierwotnego złożenia wniosku ([...]r.), lecz dzień, w którym został usunięty brak formalny wniosku ([...]r.). Przyjmując, że ostateczny termin na złożenie wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 upłynął w dniu [...] r. organ stwierdził, że wniosek w zakresie złożonej korekty jest niedopuszczalny i wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w pomniejszonej wysokości, powołując art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Zgodnie z powołanym przez organ przepisem art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych odmawia się przyznania płatności

W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek w terminie wraz z wymaganymi załącznikami. Nie zachodziła zatem podstawa do zastosowania art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Wniosek był dotknięty brakiem formalnym, bowiem jeden z jego załączników graficznych nie był podpisany.

Wskazać należy, że stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1518), wydanego na podstawie art. 25 ust. 6 ustawy o płatnościach, wniosek zawiera elementy podania określone w przepisach k.p.a., z wyłączeniem adresu, oraz inne elementy wskazane w § 2 i § 3 tego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 63 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (§ 2). Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (§ 3).

W ocenie Sądu stanowiska organu, że data usunięcia braku formalnego wniosku o płatność przez jego podpisanie decyduje o zachowaniu terminu złożenia wniosku w rozumieniu art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 - nie można podzielić.

Mając na uwadze specyfikę postępowania w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę że rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 rozróżnia poprawki do wniosku oraz korekty oczywistych błędów.

Stosownie do treści art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009, po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów (ust. 1). Bez uszczerbku dla terminów składania jednolitych wniosków ustalonych przez Estonię, Łotwę, Litwę, Finlandię i Szwecję zgodnie z art. 11 ust. 2 akapit pierwszy, zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu notyfikuje się właściwym organom na piśmie najpóźniej do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego, a w przypadku Estonii, Łotwy, Litwy, Finlandii i Szwecji najpóźniej do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego. W ramach odstępstwa od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą ustalić wcześniejszy ostateczny termin powiadomienia o zmianach. Termin ten nie może jednak wykraczać poza 15 dni kalendarzowych od ostatecznego terminu na złożenie pojedynczego wniosku ustanowionego zgodnie z art. 11 ust. 2 (ust. 2). Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 3).

Zgodnie zaś z art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.

Z powyższego wynika, że regulacja przewidziana w art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczy merytorycznych zmian wniosku, zaś przepis art. 21 rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczy oczywistych błędów, które nie wpływają na zakres żądania, a więc przede wszystkim kwestii związanych z brakami, błędami formalnymi.

Stwierdzony w niniejszej sprawie przez organ błąd w postaci braku podpisu na załączniku graficznym mieści się w dyspozycji art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie dokonywał zmian we wniosku (wyjąwszy cofnięcie z płatności działki o powierzchni 2.26 ha). Organ również nie wzywał skarżącego do dokonania merytorycznych poprawek lub uzupełnień wniosku.

Skarżący prawidłowo sporządził wniosek. Brak podpisu na załączniku graficznym dołączonym do wniosku uznać należy za oczywisty błąd, który może być poprawiony w każdym czasie, z uwzględnieniem przepisów prawa krajowego dotyczących usuwania błędów formalnych podania. W świetle przywołanego powyżej przepisu rozporządzenia nr 1122/2009, organ może wezwać do poprawy oczywistego błędu wniosku na każdym etapie postępowania o przyznanie płatności. Wezwanie do usunięcia braków może być dokonane w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawie przyznania płatności stosuje się przepisy k.p.a. W myśl art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie skarżący uzupełnił brak formalny wniosku w siedmiodniowym terminie zakreślonym przez organ i konwalidował czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności z prawidłowo podpisanymi załącznikiem. Wniosek należało zatem uznać za skutecznie złożony w dniu [...] r., a nie jak twierdził organ w dniu usunięcia braku formalnego wniosku [...]r.

Jeszcze raz podkreślić należy, że dzień [...] r. był ostatecznym terminem do składania wniosków, a nie do korygowania oczywistych błędów wniosku. Nie ma w związku z tym znaczenia w rozpoznawanej sprawie podnoszona przez organy okoliczność upływu terminu prawa materialnego – [...] r. Wymieniony termin dotyczy jedynie etapu składania przez rolników wniosków, jak też dokonywania w nich zmian. Termin ten nie może uniemożliwić usunięcia błędów formalnych wniosków.

Zwrócić należy uwagę, że przedstawione wyżej stanowisko co do skutków usunięcia w zakreślonym przez organ terminie braków formalnych wniosku o płatności prezentowane jest – chociaż z nieco inną motywacją – w orzecznictwie innych sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 16 września 2014 r. w sprawie III SA/Gl 29/15 oraz z dnia 24 września 2014 r. w sprawie III SA/Gl 226/15, a także wyroki WSA w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawach I SA/Ke 343/15 i 344/15 oraz z dnia 3 września 2015 r. w sprawie I SA/Ke 422/15 wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2015 r. w sprawie III SA/Wr 334/15).

Przypomnienia wymaga, że w sprawie bezsporne jest, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowej na rok 2014 w dniu [...] r. (data stempla biura podawczego Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), czyli w terminie określonym w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przed upływem terminu określonego w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Wniosek zawierał jednak braki formalne określone przez organ w wezwaniu do ich usunięcia. Zgodzić się trzeba z organem administracji rolnej, że wymienione dokumenty zawierające braki (niepodpisany załącznik graficzny) stanowią integralną cześć wniosku. W związku z tym organ w trybie art. 64 § 2 kpa wezwał skarżącego do usunięcia braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. M. S. w zakreślonym terminie tj. w dniu [...] r. usunął wymienione braki formalne wniosku.

Skarżący uzupełnił wniosek w zakreślonym terminie tym samym konwalidował dokonaną czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności i wniosek ten wywołał skutki prawne od dnia jego złożenia

W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 8 i art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. z związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także z naruszeniem przepisów art. 21 oraz art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Naruszenie art. 8 k.p.a. wynikało z tego, że organ po wezwaniu skarżącego po dniu [...] r. do usunięcia braku formalnego wniosku uznał następnie zgodne ze swoim oczekiwaniem zachowanie skarżącego za niemające znaczenia dla dalszego biegu postępowania. Takie postępowanie organu podważa zaufanie obywateli do organów państwa, co prowadzi do naruszenia zasady zaufania jako ogólnej zasady postępowania administracyjnego sformułowanej w k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną dotyczącą kwestii zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 wraz z prawidłowo podpisanym załącznikiem.

Biorąc pod uwagę omówione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.