Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 776/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi "A" w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO, organ odwoławczy), zaskarżonym postanowieniem z [...] r, Nr [...], na podstawie art. 59 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 1 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2018r., poz. 570) oraz § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) odmówiło "A" z siedzibą w R. (dalej: strona, skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej: organ I instancji) z [...] r., nr [...].

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta R. decyzją z [...] r., nr [...], określił w stosunku do strony wysokość dotacji celowej do zwrotu, jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł przyznanej na wsparcie realizacji zadania publicznego pod tytułem: Specjalistyczne wsparcie dzieci w systemie pieczy zastępczej, na podstawie umowy, nr [...], z [...] r. oraz datę od kiedy naliczane są odsetki jak dla zaległości podatkowych - 25 lutego 2019 r. tj. od dnia przekazania dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W dniu 26 czerwca 2020 r., ww. decyzja z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie złożenia odwołania została wysłana do strony. Pomimo dwukrotnego awizowania, strona nie odebrała decyzji. Przesyłka została zwrócona do adresata w dniu 10 lipca 2020r.

Strona, pismem z 14 grudnia 2020r. wniosła od ww. decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., za pośrednictwem organu I instancji. Wskazała, że o decyzji dowiedziała się dopiero po otrzymaniu od organu wiadomości elektronicznej w dniu 30 listopada 2020 r.

Postanowieniem z [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w oparciu o art. 44 k.p.a. regulujący zasadę fikcji doręczenia przyjęto, że decyzja została doręczona w dniu 9 lipca 2020 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął 23 lipca 2020r. Jednocześnie organ wskazał, że na podstawie art. 1 ustawy z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw w ustawie z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjach kryzysowych (Dz.U. poz. 1842, 2112, 2113, 2123 i 2157) wprowadzono następujące zmiany:

Art. 15zzzzzn2.1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu C0VID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

W związku z powyższym organ odwoławczy w ww. postanowieniu z 26 stycznia 2021 r. wyznaczył stronie termin 30 dni od daty jego otrzymania do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. odwołania.

Pismem z 13 lutego 2021 r., strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu na złożenie odwołania.

W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik strony wyjaśnił, że od 31 grudnia 2020r. "A" powoli wygaszała swoją działalność, natomiast, od marca 2020 r., od momentu wprowadzenia pierwszych obostrzeń przez Radę Ministrów mających na celu zapobieganie pandemii wirusa SARS Cov-2 zupełnie zaprzestała swojej działalności. O decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] r., nr [...] r., strona dowiedziała się dopiero po otrzymaniu od organu wiadomości elektronicznej w dniu 30 listopada 2020 r. W związku z powyższym 14 grudnia 2020r. złożyła odwołanie od tej decyzji.

Kolegium wskazało na przesłanki zawarte w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu, o ile wystąpią kumulatywnie.

W przypadku wystąpienia wszystkich wymaganych prawem okoliczności organ odwoławczy przywraca termin, zaś brak choćby jednej z przesłanek skutkuje rozstrzygnięciem negatywnym dla strony.

W rozpatrywanej sprawie strona przyznała, że o decyzji Prezydenta Miasta R. z a [...] r. dowiedziała się dopiero po otrzymaniu od organu wiadomości elektronicznej 30 listopada 2020 r. Organ zauważył, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 20 października 2020 r. K.G. jako członek zarządu "A" zwróciła się o przesłanie ww. decyzji, którą organ w tym samym dniu przesłał jej na adres mailowy.

Organ wskazał, że jest zobligowany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, a brak winy został uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Brak chociaż jednej z nich uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku. Nadto przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się okoliczności losowe jak np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, a więc okoliczności których wystąpienie uniemożliwiło złożenie w terminie stosownego pisma w tym przypadku odwołania od decyzji. Chodzi zatem o zdarzenia nagłe, niezależne od strony i niedające się przewidzieć, takie, których strona należycie dbająca o swoje sprawy nie jest w stanie uwzględnić, planując swoje zajęcia i kolejne czynności w toczącym się postępowaniu i im przeciwdziałać. W analizowanej sprawie, strona nie dopełniła wszystkich wymogów wynikających z ww. regulacji, bowiem nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji. Strona złożyła w terminie wniosek o przywrócenie terminu, natomiast nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. O braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej można mówić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu przez stronę szczególnej staranności. Oznacza to, że przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc nie dopełniła czynności z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć.

W ocenie organu, strona nie uprawdopodobniła braku winy w skorzystaniu z przysługującego jej środka zaskarżenia, o którym została poprawnie pouczona. Organ uznał, że nie wykazała należytej staranności w terminowym dokonaniu czynności wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie powodem uchybienia terminu było niepodjęcie kierowanej do strony decyzji. Brak podjęcia decyzji, w ocenie Kolegium, wynikał z okoliczności zawinionych przez "A", względnie z jej niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw. Nieobecność osób reprezentujących fundację w miejscu jej siedziby spowodowana ograniczeniem działalności, czy jak wskazuje pełnomocnik zaprzestaniem działalności fundacji nie oznacza braku winy w uchybieniu terminu. Brak możliwości podjęcia decyzji musiałaby wynikać z okoliczności, których nie można było przezwyciężyć, aby uznać, że strona nie zawiniła w uchybieniu terminu. Ogólne powołanie się na pandemię i wprowadzane obostrzenia nie oznacza takiej sytuacji. Byt prawny "A" nie ustał, zatem w jej interesie leżało zorganizowanie jej funkcjonowania tak, aby możliwym było podejmowanie kierowanej do niej korespondencji. Niestaranne prowadzenie własnych spraw obciąża stronę jako jej zaniedbanie. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że zachodziły jakiekolwiek przeszkody niezależne (zewnętrzne), istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Skoro więc strona mogła dokonać czynności w terminie, tzn. że jej zaniechanie w tym przedmiocie wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Przy ocenie braku winy organ administracyjny winien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy". Brak winy zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Niezależnie od stwierdzenia niespełnienia przesłanki przywrócenia terminu w postaci uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. Kolegium zauważyło, że strona nie zachowała 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (wynikającego z art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach...). Skoro bowiem przyczyną uchybienia terminu był brak wiedzy o wydaniu decyzji, to przyczyna ta ustąpiła 30 listopada 2020 r., kiedy to strona otrzymała od organu wiadomość elektroniczną, co sama przyznała. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero 13 lutego 2021 r., zatem po upływie 30 dni od momentu dowiedzenia się o wydaniu decyzji. Wskazując na powyższe zaskarżonym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła organowi:

1. Naruszenie prawa materialnego, a to:

a) art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływa 30 dnia od momentu dowiedzenia się przez stronę o decyzji Prezydenta Miasta R., pomimo, że treść przepisu wyraźnie wskazuje, że w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Termin ten należy liczyć od dnia otrzymania przez "A" zawiadomienia, co miało miejsce 1 lutego 2021 r., zatem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 13 lutego 2021 r. w przepisanym prawem, 30-dniowym terminie;

b) art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że dla przywrócenia terminu konieczne jest uprawdopodobnienie braku winy po stronie skarżącej, pomimo, że z treści przywołanego przepisu taki obowiązek nie wynika;

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta R. w przepisanym prawem terminie, pomimo, że z uwagi na daleko idące obostrzenia wywołane pandemią wirusa SARS - Cov2 spowodowały wygaszanie działalności fundacji, członkowie organów mieli mniej środków na działalność statutową fundacji, większość osób związanych z fundacją obawiała się o własne życie i zdrowie, co spowodowało dużo mniejszą aktywność i brak odebrania przesyłki, a co za tym idzie brak złożenia odwołania w przepisanym terminie;

b) art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie złożył odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. przez swoje błędy organizacyjne, pomimo, że takie błędy nie miały miejsca, zaś wygaszanie działalności fundacji i finalne zaprzestanie jej działalności było spowodowane tylko i wyłącznie faktem występowania pandemii wirusa SARS Cov-2, koniecznością osobistego sprawowania opieki nad swoimi dziećmi, ograniczenia w pracy urzędów, żłobków, szkół oraz wszelkich pozostałych obostrzeń;

Podnosząc powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji (pisownia własna skarżącej) i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie normami prawnymi, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, orzeka na podstawie akt sprawy po przeprowadzeniu rozprawy (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a).

Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach wyżej wskazanych kryteriów, należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z poszanowaniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Sąd w przedmiotowej sprawie podziela w całości stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] r.

Organ prawidłowo ustalił, że decyzja Prezydenta Miasta R. z [...] r. została skarżącej doręczona w dniu 9 marca 2021 r. w trybie tzw. fikcji doręczenia tj. zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji 14 grudnia 2020 r., wskazując, że decyzję otrzymała za pośrednictwem poczty elektronicznej 30 listopada 2020 r. Postanowieniem z [...] r. organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a., który upływał 23 lipca 2021 r.

Jednocześnie organ miał na względzie, że na mocy ustawy z 9 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020r., poz..2255), zmieniającej po raz kolejny ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842), do ustawy tej dodano art. 15zzzzzn2, w myśl którego w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wskazanych terminów, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1); w zawiadomieniu takim organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2), a ponadto w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).

Cytowana wyżej regulacja wymaga zatem od organu poinformowania skarżącego o treści ww. przepisu, w tym o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz rozpatrzenia wniosku złożonego w terminie 30 dni od daty takiego zawiadomienia. Ten szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 jest dodatkową ochroną prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii.

Organ odwoławczy stwierdzając uchybienie terminowi do złożenia odwołania wystosował do strony powyższe zawiadomienie, która w wyznaczonym 30-dniowym terminie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

W uzasadnieniu wniosku podniosła, że od grudnia 2020 r. wygaszała swoja działalność, a od marca 2020 r. i pierwszych obostrzeń związanych z pandemią zupełnie zaprzestała swojej działalności, które to okoliczności w jej ocenie świadczą o braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Z powyższych regulacji wynika, że przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu, jest złożenie żądania (prośby) w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody do dokonania danej czynności procesowej, niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności w tym zakresie. Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1476/17, dostępny w bazie CBOIS).

Kolejnym z warunków przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego przywrócenia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu, wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozpoznaniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymywaniu się oddziałania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że datą w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jest data doręczenia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do dokonania tej czynności (por. wyroki NSA z 24 marca 1999 r., sygn. akt: I SA/Gd 1664/98, z 10 marca 2000 r., sygn. akt: I SA/Lu 1524/98, z 16 czerwca 2009 r., sygn. akt: I FSK 373/08, wyrok WSA w Gdańsku z 2 kwietnia 2020 r., sygn. akt: II SA/Gd 82/20, dostępne w bazie CBOIS).

Wobec uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego, organ, na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CON/ID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.), zawiadomił skarżącą o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i prawidłowo wyznaczył termin 30 dni od daty doręczenia tego wezwania na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

W dniu 13 lutego 2021 r. tj. w zakreślonym terminie, skarżąca złożyła stosowny wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. Organ słusznie stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie została zatem spełniona w sprawie przesłanka, o której stanowi art. 58 § 1 k.p.a., warunkująca przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W judykaturze przyjmuje się, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie" (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2020r., II OSK 2685/19, LEX nr 3056338).

A zatem przyczyna uchybienia terminu musi być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie decyzji. Braku winy, nie usprawiedliwia zwlekanie i oczekiwanie na poradę profesjonalnego pełnomocnika, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, nieznajomość prawa polskiego i postępowania przed organami państwowymi, tym bardziej, gdy strona została pouczona o terminach i innych okolicznościach mających wpływ na jej sytuację prawną" (wyrok NSA z dnia 5 marca 2020r., II OSK 3674/19, LEX nr 3065275).

Podane przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności uchybienia terminowi nie mieszczą się w tak rozumianej w przesłance braku winy. Stopniowe wycofywanie się z prowadzenia działalności nie oznacza możliwości zaprzestania odbioru korespondencji. Strona powinna tak zorganizować swoją działalność, aby na bieżąco odbierać korespondencję do niej skierowaną. Podnoszone okoliczności dowodzą natomiast braku staranności i dbałości skarżącej w prowadzeniu swoich spraw, zwłaszcza, że 6 maja 2020 r. odebrała zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i mogła spodziewać się dalszej korespondencji w tej sprawie.

W konsekwencji, organ prawidłowo w stanie faktycznym sprawy odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania. Całkowicie błędne jest twierdzenie pełnomocnika skarżącej jakoby w wyznaczonym na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych stronie 30- dniowym terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie było konieczności uprawdopodobnienia braku winy po stronie skarżącej. Art. 15 zzzzzn2 ust. 3 wyraźnie wskazuje, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a , prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zatem jedynie termin do złożenia wniosku został inaczej określony (30 dni zamiast 7 dni) natomiast pozostałe przesłanki konieczne do przywrócenia terminu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze nie uległy zmianie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.