Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 277/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty B. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] Starosta B., orzekając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej: u.g.n., odmówił Skarbowi Państwa – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wygaszenia prawa trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomości składającej się z działek nr [...] o powierzchni 0,0073 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,0556 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w obrębie miasta B..

W postępowaniu ustalono następujące okoliczności:

- decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Wojewoda P., orzekając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stwierdził, że z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości oznaczone wówczas jako działki nr [...] zajęte pod drogę publiczną (drogę krajową nr [...], dalej: DK19) pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa, stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa;

- decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Starosta B. przekazał ww. działki w trwały zarząd GDDKiA wskazując, że są one zajęte pod DK19 relacji B.– B.B.- S. i stanowią ulicę [...];

- decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Burmistrz Miasta B. zatwierdził podział działek nr [...] na działki odpowiednio nr [...], których dotyczy zaskarżona decyzja odmawiająca wygaszenia trwałego zarządu.

Organ pierwszej instancji ustalił również, że sporne działki (nr [...]) stanowią obszar skrzyżowania DK19 (ulica [...]) z drogami miejskimi (ulicą [...] i ulicą [...]). Teren działki nr [...] jest zagospodarowany jako jezdnia ulicy [...], chodnik oraz pas zieleni wzdłuż jezdni, zaś teren działki nr [...] zagospodarowany jest jako jezdnia ulicy [...] oraz pas zieleni wzdłuż jezdni. Starosta wskazał, że wystąpił do Burmistrza Miasta B. o rozważenie przejęcia działek do zasobu gminnego. Burmistrz odpowiedział odmownie powołując się na kłopoty komunikacyjne miasta związane z tranzytem towarów, rosnącą ilością samochodów, co uzasadnia konieczność przebudowy skrzyżowania wymagającą odpowiedniej przestrzeni. Zdaniem Burmistrza, wyłącznie zarządca drogi wyższej kategorii jest zobowiązany do jej przebudowy (art. 25 ustawy o drogach publicznych), a w zaistniałej sytuacji zarządcą drogi wyższej kategorii jest GDDKiA, zatem sporne działki nie są zbędne dla tej jednostki (pismo z dnia [...] czerwca 2016 r.). Tę argumentację powołał Starosta w decyzji odmownej oraz wyjaśnił, że granice skrzyżowania ustala się w odniesieniu do konkretnego skrzyżowania. Starosta również wskazał, że sporne działki stanowią odcinek DK 19 (załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich), zatem pozbawienie części drogi krajowej kategorii tej drogi wymaga przeprowadzenia takiej samej procedury jak nadanie kategorii drogi, a to należy do właściwości Ministra. Organ przywołał treść art. 46 ust. 1 i art. 47 u.g.n. wskazując, że przesłankę zbędności uzasadniającą wygaszenie trwałego zarządu należy rozumieć jako zbędność faktyczną a nie formalnie oświadczoną przez jednostkę organizacyjną sprawującą trwały zarząd, zatem należy badać cel ustanowienia trwałego zarządu i to, czy przestał być aktualny. Dlatego wystąpiono do GDDKiA o wyjaśnienie, czy sposób wykorzystania spornych działek od czasu nabycia trwałego zarządu uległ zmianie, jednakże uzyskano odpowiedź, że działki od momentu nabycia trwałego zarządu pozostają wykorzystywane jako droga publiczna o charakterze lokalnym, bowiem nadal stanowią fragment ulic [...]. Dlatego też, zdaniem Starosty, brak jest podstaw do wygaszenia prawa trwałego zarządu. Organ pierwszej instancji podkreślił, że sposób wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości zarówno w dacie oddania w trwały zarząd GDDKiA jak i obecnie nie został zmieniony. Nie wystąpiła modyfikacja sposobu zagospodarowania nieruchomości pozwalająca uznać tę nieruchomość za zbędną na cel ustanowienia trwałego zarządu. Fakt, iż sporne działki pozostają w ciągu DK19 stanowi negatywną przesłankę uznania ich za zbędne dla realizacji zadań wnioskodawcy i wygaśnięcia trwałego zarządu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Skarb Państwa – GDDKiA, który zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 46 ust. 1 oraz art. 47 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że zgłoszenie zbędności nieruchomości wykorzystywanej jako droga publiczna przez Gminę B. jest niewystarczającym uzasadnieniem wniosku o wygaśnięcie trwałego zarządu; niezgodność z treścią załącznika nr 10 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych.

Zdaniem odwołującego się, DK19 przebiega ulicami [...] miasta B., zaś ulice [...] nie występują w pasie DK 19. Zasięg terytorialny trwałego zarządu obejmuje zasadniczy pas DK 19, skrzyżowanie z ulicą [...] (droga gminna) oraz części jezdni drogi gminnej ulicy [...] jak też skrzyżowanie dróg gminnych [...] i [...]. Obszar zajęty jezdnią oraz skrzyżowaniem dróg gminnych jest zbędny trwałemu zarządcy. Odwołujący się wskazał na sposób rozumienia pojęcia "skrzyżowanie" wynikający z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. "W sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach". Wyjaśnił, że z uwagi na powyższe rozumienie terminu skrzyżowanie wydzielono jako odrębne działki część jezdni drogi gminnej ulicy [...] oraz jej skrzyżowanie z ulicą [...] (działka nr [...]) jak też działkę nr [...], co do których faktyczny zarząd sprawuje miasto B. W pozostałym zakresie powstały działki nr [...] obejmujące część pasa DK19, skrzyżowanie tej drogi oraz DK 66 (część ulicy [...]) jak też skrzyżowanie DK 19 z drogą gminną (ulica [...]). Odwołujący się przyznał, że sporne działki są zajęte pod drogę publiczną, jednakże są one zbędne GDDKiA. Wskazał, że konieczność regulacji stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości odpowiednio do stanu posiadania wynika także z załącznika nr 1 i 3 do uchwały Rady Miasta B. nr [...] z dnia [...] września 2015 r. w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B.. Podkreślił konieczność wydania decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu po upływie 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, niezależnie od znalezienia możliwości zagospodarowania działek objętych trwałym zarządem oraz podkreślił, że ocena zbędności nieruchomości powinna być oderwana od podstaw jej nabycia w trwały zarząd, a powinna być powiązana wyłącznie z celem, dla którego nieruchomości pozostają w trwałym zarządzie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując jego oceny prawnej identycznie jak uczynił to organ pierwszej instancji. Odwołując się do przepisów art. 46 ust. 1 i art. 47 ust. 1 u.g.n. wskazał, że nie istnieje legalna definicja "zbędności". Może powstać sytuacja, gdy nieruchomość jest zbędna zarządcy nie będąc jednocześnie zbędną na cel określony w decyzji o oddaniu w trwały zarząd. Zdaniem Wojewody, dla oceny czy wystąpił stan zbędności należy ustalić co było przesłanką i podstawą sprawowania trwałego zarządu i czy przesłanka ta przestała być aktualna. Wnioskodawca wygaszenia trwałego zarządu powinien uzasadnić powody wystąpienia tej zbędności.

W ocenie Wojewody, z treści decyzji stwierdzającej nabycie działek nr [...] przez Skarb Państwa oraz z treści decyzji oddającej działki w trwały zarząd wynika, że nieruchomość zajęta była pod DK 19 stanowiącą ulicę [...]. W 2016 r. dokonano wydzielenia spornych działek nr [...], jednakże sposób ich wykorzystywania zarówno w dacie oddania w trwały zarząd jak i obecnie pozostaje niezmieniony. W szczególności nie uzasadnia istnienia zbędności położenie działek poza faktycznym pasem drogi krajowej, zwłaszcza że działki prawnie i ewidencyjnie pozostają w tym pasie, jak też stanowią ewidencyjnie ciąg drogi krajowej według załącznika nr 10 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych. Również, w ocenie organu, działki te według treści Studium są położone w liniach rozgraniczających ulicę Wojska Polskiego. Zatem od chwili ustanowienia trwałego zarządu nie nastąpiła zmiana przeznaczenia i sposób korzystania z działek. Tym samym cel ustanowienia trwałego zarządu nie przestał być aktualny, zwłaszcza że, zdaniem organu, wnioskodawca przesłanki zbędności nie wykazał i nie uzasadnił.

Skargę na powyższą decyzję odwoławczą z dnia [...] lutego 2018 r. złożył do sądu administracyjnego Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w W. (w zakresie działalności Oddziału w B.), który zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez błędne uznanie, że działki znajdują się w pasie drogowym DK 19, a przez to uznanie, że znajdują się na nich droga krajowa oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą krajową; art. 47 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną odmowę wygaszenia prawa trwałego zarządu, w sytuacji gdy zbędność przejawia się w braku wyposażenia nieruchomości w jakiekolwiek urządzenia związane z DK 19 oraz brakiem jej wykorzystania jako DK19; art. 47 ust. 2 u.g.n. poprzez niewydanie decyzji wygaszającej trwały zarząd;

- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że nie wystąpiła przesłanka zbędności.

Uzasadniając zarzuty skargi wskazano, że zbędność należy rozumieć jako faktyczną. Odnośnie spornych działek wywiedziono, że stanowią one obszar pozostający poza skrzyżowaniem i zajęty jezdnią ulicy [...] oraz skrzyżowaniem ulic [...] i [...]. Działki nie stanowią pasa DK 19, a cel pierwotny ustanowienia trwałego zarządu przestał być aktualny. Zdaniem skarżącego, należy wyjść od faktu zbędności nieruchomości dla trwałego zarządcy, co w sprawie wykazano, a która to okoliczność jest odmienna od zbędności na cel określony w decyzji o oddaniu w trwały zarząd. W sprawie, zdaniem skarżącego, ewidentna zbędność działek przejawia się w braku wyposażenia nieruchomości w obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z obsługą ruchu na DK 19, co także wynika wprost z uchwały zmieniającej Studium dla tego terenu. Nietrafnie też, w ocenie skarżącego, organ powołuje się na zawarty w ewidencji gruntów "opis położenia" działek, skoro zapis ten jest jedynie określeniem przybliżonym i może figurować do czasu uregulowania stanu prawnego wydzielonych działek, bądź może być zaktualizowany z urzędu przez organ ewidencyjny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną wniosku trwałego zarządcy o wygaszenie tego prawa oraz podstawą prawną wskazaną w decyzjach organów obydwu instancji był przepis art. 47 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), dalej: u.g.n., zgodnie z którym: jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd nieruchomością, może zgłosić właściwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu do całej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się dla niej zbędna (ust. 1); właściwy organ wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu, na wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu możliwości zagospodarowania nieruchomości, w ciągu 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ustępie 1 (ust. 2).

Odnośnie interpretacji tego przepisu skład orzekający w sprawie niniejszej w całości podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu prawomocnego wyroku tutejszego sądu z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie II SA/Bk 792/17. Zgodnie z tym stanowiskiem, w świetle przepisu art. 47 ust. 1 i 2 u.g.n. jedyną przesłanką wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomością lub jej częścią na wniosek jednostki organizacyjnej sprawującej trwały zarząd, jest zbędność tej nieruchomości lub jej części dla realizacji zadań jednostki organizacyjnej. Przesłanka zbędności z art. 47 u.g.n. różni się przy tym od przesłanki zbędności na podstawie art. 46 ust. 2 pkt 6 u.g.n., bowiem ta druga dotyczy celu określonego w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu. Sąd w sprawie II SA/Bk 792/17 wskazał także na poglądy prezentowane w doktrynie odnośnie rozumienia przesłanki zbędności. Przedstawiciele piśmiennictwa wskazują bowiem, że:

- zawarte w art. 47 ust. 1 u.g.n. pojęcie zbędności nieruchomości dla określonej jednostki organizacyjnej nie jest tożsame ze zbędnością na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 6. Okoliczności te mogą, ale nie muszą występować jednocześnie (vide J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki i M. Wolanin, komentarz do u.g.n., Warszawa 2011, s. 240);

- przesłanka zbędności nieruchomości dla trwałego zarządcy występuje jako ustawowa przesłanka w obu trybach wygaszania trwałego zarządu (tj. z urzędu i na wniosek), ale ustawa rozróżnia odmienne kategorie "zbędności" na potrzeby obu przedstawianych trybów: na potrzeby wygaszenia trwałego zarządu z urzędu stanowi się o "zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji" (art. 46 ust. 2 pkt 6), a na potrzeby wygaszenia trwałego zarządu na wniosek stanowi o "zbędności nieruchomości dla zarządcy" (A. Chełchowski, komentarz do art. 47 u.g.n., System Informacji Prawnej Lex Omega);

- "Pojęcie zbędności, o którym mowa w art. 47 ust. 1 u.g.n., nie jest tożsame z sytuacją, w której nieruchomość stała się zbędna dla celu określonego w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu, choć czasami obie okoliczności mogą występować łącznie. Można bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której chociaż nadal cała nieruchomość mogłaby być przez jednostkę wykorzystywana na cel określony w decyzji ustanawiającej trwały zarząd, jednak do realizacji celów tej jednostki nie jest już niezbędne korzystanie przez nią z całej nieruchomości (co może wynikać ze zmian samej jednostki lub jej zakresu działania, ze zmian stosowanych technologii lub z faktu nabycia praw do innych nieruchomości albo z innych przyczyn" (E. Bończak-Kucharczyk, System Informacji Prawnej Lex Omega, komentarz do art. 47 u.g.n.).

Skład orzekający w sprawie niniejszej przychyla się do powyższego stanowiska. Jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd nieruchomością - wnioskując o wygaszenie tego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części - powinna wykazać zbędność dla realizacji zadań tej jednostki organizacyjnej.

Zdaniem sądu, w sprawie niniejszej zbędność działek nr [...] i nr [...] dla realizacji zadań GDDKiA u zbiegu ulicy [...] (DK 19) oraz ulic gminnych [...] i [...] na terenie miasta B. została przez wnioskodawcę wykazana w sposób, który nie budzi wątpliwości sądu.

Przede wszystkim wykazano położenie działek poza faktycznym pasem drogi krajowej nr (ulicy [...]), co czyni te działki zbędnymi w rozumieniu art. 47 ust. 1 u.g.n. Wynika to z szeregu dowodów wzajemnie się potwierdzających. Są nimi: uzasadnienie decyzji podziałowej z dnia [...] marca 2016 r., mapa z projektem podziału (załącznik do decyzji podziałowej), dokumentacja fotograficzna załączona do pisma wnioskodawcy z dnia [...] lipca 2016 r. (k. 23 akt adm. pierwszej instancji), dokumentacja fotograficzna z oględzin w dniu [...] maja 2017 r. (k. 28 – 31 akt adm.), dokumentacja fotograficzna załączona do skargi, na których to zdjęciach wykreślono rzeczywisty przebieg granic spornych działek w stosunku do terenu sąsiedniego (k. 15- 16 akt sądowych). Z dowodów tych wynika, że działka nr [...] stanowi jezdnię ulicy [...], chodnik oraz pas zieleni, zaś działka nr [...] stanowi jezdnię ulicy [...] oraz pas zieleni wzdłuż jezdni. Nie stanowią więc faktycznie pasa drogowego DK 19.

Także wyjaśnienie przez wnioskodawcę rozumienia pojęcia "skrzyżowanie" oraz przedstawiony przykładowy rysunek takiego skrzyżowania (jako obszar obejmujący wspólną część dróg danego skrzyżowania, ograniczony wyznaczonymi lub domniemanymi liniami zatrzymania oraz ich przedłużeniami (pkt 2.1. załącznika nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach) dowodzi trafności argumentacji skarżącego w tej konkretnej sprawie (vide dokumentacja fotograficzna dołączona do skargi).

Co prawda wyłącznie położenie działek poddanych procedurze wygaszenia trwałego zarządu nie świadczy jeszcze o wystąpieniu zbędności dla jednostki organizacyjnej sprawującej trwały zarząd, jednakże w sprawie niniejszej położenie to uwiarygadnia stanowisko trwałego zarządcy o wystąpieniu zbędności, zwłaszcza że – jak wskazuje zarządca – na terenie spornych działek nie znajduje się jakakolwiek infrastruktura techniczna czy obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także inne urządzenia związane z potrzebami zarządzania DK19. Jak wynika bowiem z definicji drogi zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, drogą jest budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno – użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym, natomiast "pas drogowy" ustawa o drogach publicznych definiuje jako "wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą".

Braku infrastruktury DK19 na spornych działkach ani organ pierwszej instancji, ani organ drugiej instancji nie podważyły skutecznie, w tym nie przedstawiły przekonujących dowodów na poparcie własnego stanowiska o wykorzystaniu tych działek na potrzeby DK19. Organy powoływały się, odmawiając wygaszenia trwałego zarządu, na to, że cel zajęcia działek pod trwały zarząd nie uległ zmianie, zaś organ pierwszej instancji argumentował, że niezbędna jest przebudowa skrzyżowania ulicy [...] z ulicami gminnymi, a to należy do zarządcy drogi wyższej kategorii; zatem skoro przebudowa wymaga przestrzeni, to nie można mówić o zbędności spornych działek dla tegoż zarządcy. Zauważyć jednak należy, że cel zajęcia działek pod trwały zarząd, jak wyżej wyjaśniono, jest przesłanką wygaszenia trwałego zarządu z urzędu a więc na innej podstawie i nie musi wystąpić przy orzekaniu na podstawie art. 47 u.g.n. Innymi słowy, nie jest istotną przesłanką dla orzekania na tej ostatnio wskazanej podstawie, zastosowanej w sprawie niniejszej.

Także zarządca wskazał, że ruch tranzytowy ominie B. i będzie przebiegał nowo realizowaną drogą S 19, co umieszcza wzmiankowaną przez Burmistrza przebudowę skrzyżowania poza zainteresowaniem GDDKiA, a tym samym czyni zbędne sporne działki dla zarządcy. W tych okolicznościach zatem, sygnalizowana przez Burmistrza konieczność przebudowy skrzyżowania drogi krajowej z drogami miejskimi nie jest miarodajna dla oceny wystąpienia przesłanki zbędności w sprawie, skoro skierowanie tranzytu nastąpi z ominięciem ww. skrzyżowania (przez S 19), co może zminimalizować efekt uciążliwości.

Na marginesie wskazać należy, że co prawda skarżący konsekwentnie wskazuje, iż jeśli chodzi o przebudowę skrzyżowania to w jego ocenie może to dotyczyć wyłącznie przebudowy skrzyżowania DK19 z DK66 (ulica [...]) oddalonego o 40 m od spornego terenu. Zdaniem jednak sądu, Burmistrz B. wyraźnie zaznacza, że chodzi mu o przebudowę skrzyżowania drogi krajowej z drogami miejskimi, dlatego też oceną objęto tę okoliczność w sprawie.

Odnośnie zawartego w art. 47 ust. 2 u.g.n. warunku poczynienia ustaleń w zakresie uzyskania możliwości zagospodarowania nieruchomości w przyszłości wskazać należy, że ma on wyłącznie takie znaczenie, iż uzasadnia wydanie decyzji w terminie 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a nie na zasadach ogólnych, przewidzianych w K.p.a. tj. w terminie jednego miesiąca lub dwóch miesięcy. Taka wykładnia przepisu art. 47 ust. 2 u.g.n. jest prezentowana w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: stanowiska komentatorów przywołane w Komentarzu do przepisu art. 47 u.g.n. autorstwa A. Chełchowskiego, dostępnym w programie Lex Omega oraz przywołane tam wyroki o sygn. II SA/Gd 479/12, i I SA/Wa 14/11, dostępne również w CBOSA). Tym samym, działania organu w celu uzyskania możliwości zagospodarowania przedmiotu wniosku (na cel przebudowy skrzyżowania jako mniej uciążliwego i bezkolizyjnego) nie mogą uzasadniać odmowy wygaszenia trwałego zarządu. Jedyną bowiem ustawową przesłanką materialnoprawną decyzji wygaszającej trwały zarząd nieruchomością (lub jej częścią) na wniosek trwałego zarządcy, jest zbędność nieruchomości dla trwałego zarządcy.

Podkreślić także trzeba, na co wyżej zwracano uwagę, że organy nie wykazały istnienia na spornych działkach żadnej infrastruktury związanej z DK 19. Wykazano co prawda istnienie oznakowania, jednakże wnioskodawca wskazał, że jako zarządca drogi wyższej kategorii ma obowiązek ustawić oznakowanie pionowe niezależnie od dysponowania tytułem prawnym do gruntu, na którym znajduje się droga, podobnie jak oznakowanie poziomie – jego wyrysowanie jest obowiązkiem zarządcy drogi wyższej kategorii na każdym skrzyżowaniu (vide pismo z dnia [...] listopada 2017 r., k. 39 akt adm.). Odnośnie zaś odśnieżania i remontu dróg, to twierdzenia obu stron w tym zakresie nie są wiarygodne, bowiem stanowią wzajemną polemikę trudną do zweryfikowania. Natomiast zarządca wskazał na dokonanie remontu dróg miejskich przez Gminę aż do skrzyżowania, któremu to faktowi organ nie przeciwstawił żadnych dowodów ani twierdzeń.

Odnośnie wykazania DK 19 w ewidencji to zgodzić się należy ze skarżącym, że dane ewidencyjne są wtórne wobec zmian stanu prawnego oraz obejmują – w szczególności w zakresie opisu położenia – opis przybliżony. Na rysunku Studium z wyrysowanymi granicami spornych działek (k. 11 akt sądowych) wprost natomiast widać, że teren działek nie obejmuje skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...], ale jest od tego skrzyżowania oddalony. Również argument o ewentualnej konieczności zmiany kategorii drogi krajowej (w granicach spornych działek) nie może być rozważany w sprawie prowadzonej na podstawie art. 47 u.g.n., bowiem kategoria drogi nie jest przesłanką orzeczenia na tej podstawie. Także wygaszenie trwałego zarządu drogi nie jest uzależnione od ustalenia przebiegu drogi zważywszy, że wygaszenie to nie zmienia podmiotu właścicielskiego odcinka drogi. W sprawie niniejszej właścicielem tego odcinka nadal pozostaje Skarb Państwa, a utrata tytułu prawnego tego podmiotu może wynikać z odrębnych działań a nie z faktu wygaszenia trwałego zarządu.

Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że odmowa wygaszenia trwałego zarządu skarżącej państwowej jednostki organizacyjnej nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa materialnego, wymienionych w zarzutach skargi, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, przed organem pierwszej instancji do którego sąd kieruje sprawę z uwagi na konieczność respektowania zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.), organ zastosuje się do wykładni przepisów prawa sformułowanej w niniejszym uzasadnieniu oraz wyda decyzję na podstawie art. 47 ust. 1 i 2 u.g.n., stosując tę wykładnię w kierunku nakreślonym przez sąd. Decyzję organ uzasadni zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.

Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie przez sąd o obowiązku zwrotu przez organ kosztów postępowania sądowego poniesionych przez stronę skarżącą (art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi). Na koszty postępowania sądowego złożył się wpis od skargi w kwocie 200 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego – 480 zł wynagrodzenie pełnomocnika (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).