Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 103/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 64 ust. 1, ust. 4, art. 63 ust. 1, art. 65 ust. 3, art. 66 ust. 1, art. 68 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 111, art. 145 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 27 października 2021 r. nr SKO.4170.44.2243.2021 w przedmiocie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisku I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021 r. nr UG.6220.12.2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz strony skarżącej T. z siedzibą w W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 103/22

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 października 2021 roku nr SKO.4170.44.2243.2021, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, po rozpatrzeniu zażaleń T. w W., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021 roku, nr UG.6220.12.2021 w sprawie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Odmulenie zbiornika wodnego w miejscowości [...]" oraz utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie (dalej: RDOŚ) z dnia 1 czerwca 2021 r. nr WOOŚ.4220.4.14.2021.KR.7 o wyrażeniu opinii o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Odmulenie zbiornika wodnego w [...]".

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 maja 2021 r. Wójt Gminy [...] złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Odmulenie zbiornika wodnego w miejscowości [...]".

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał dnia [...] czerwca 2021 r. opinię sanitarną nr [...], w której uznał za zbędne zobowiązanie inwestora do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i opracowania raportu oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie postanowieniem z dnia 1 czerwca 2021 r. nr WOOŚ.4240.4.14.2021.KR.7 wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej: PG WWP) wyraziło opinię z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], że dla przedsięwzięcia pn. "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w miejscowości [...]" przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest wymagane pod następującymi warunkami:

1. Prace odmuleniowe prowadzone będą przy opróżnionym i należycie osuszonym zbiorniku.

2. W związku z lokalizacją przedsięwzięcia na obszarze zagrożenia powodziowego Q10% oraz Q1% prace prowadzone będą poza okresem narażonym na ryzyko wystąpienia powodzi.

3. Zaplecze budowy oraz miejsca postoju maszyn zlokalizowane będzie poza obszarem zagrożenia powodziowego.

4. Prace ingerujące w siedliska ryb i płazów, w tym potencjalne siedliska, zastoiska wody mogące stanowić miejsca rozrodu, będą wykonywane poza okresem rozrodu ichtiofauny oraz herpetofauny lub jeśli nie będzie to możliwe, pod nadzorem ichtiotechnologicznym i herpetologicznym, których celem będzie poprowadzenie prac w sposób pozwalający na ochronę ryb i płazów, a w razie potrzeby przeniesienie napotkanych okazów na inne miejsca po uzyskaniu stosownych pozwoleń.

Mając na względzie powyższe opinie Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia 8 lipca 2021r. nr UG.6220.12.2021:

l. Stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko - w tym stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Odmulenie zbiornika wodnego w miejscowości [...]".

Il. Wskazał, że raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko winien odpowiadać wymogom art. 66, z wyłączeniem ust. 1 pkt: 10 i pkt. 10 a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247 ze zm., dalej: u.u.i.ś.).

III. Wskazał, że w szczególności w raport powinien:

1. Ocenić wpływ przedsięwzięcia na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego w odniesieniu do celów utworzenia i obowiązujących w jego granicach zakazów.

2. Ocenić wpływ przedsięwzięcia na zasoby, twory i składniki przyrody wymienione w art. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098) w szczególności na siedliska przyrodnicze objęte ochroną oraz gatunki grzybów, roślin i zwierząt objęte ochroną gatunkową, występujące na obszarze objętym przedsięwzięciem i w strefie jego możliwego oddziaływania.

3. Ocenić wpływ przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, w szczególności oddziaływania skumulowane, bezpośrednie, pośrednie, wtórne; krótko i długoterminowe, stałe i chwilowe na poszczególne elementy przyrody ożywionej znajdujące się w obszarze planowanej inwestycji i w zasięgu możliwego jej oddziaływania oraz przedstawić analizę tych wariantów przedsięwzięcia, w tym określić należy: wielkość (skale) oddziaływań, ich zasięg oraz przedstawić metodykę i przyjęte kryteria określenia zasięgu możliwego oddziaływania.

4. Ocenić wpływ przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 w zasięgu oddziaływania inwestycji, w tym na cele i przedmioty ochrony ww. obszaru, integralność ww. obszaru i spójność sieci Natura 2000.

5. Zdefiniować wszystkie przedsięwzięcia lub plany, które w połączeniu z planowanym przedsięwzięciem mogą spowodować negatywne oddziaływania na środowisko przyrodnicze w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia.

6. Przedstawić ocenę wpływu przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze oraz krajobraz także w kontekście oddziaływań skumulowanych, która powinna zawierać:

- opis zastosowanej metodyki inwentaryzacji przyrodniczej, która powinna być prowadzona na zasadach i terminach przyjętych w nauce, gwarantujących że uzyskane dane będą właściwe dla przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,

- informacje dotyczące planowanej technologii robót,

- opis działań minimalizujących wpływ przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze,

- rozważenie wariantu alternatywnego polegającego na depozycji pobranego materiału lub jego części w korycie rzeki [...] poniżej zapory.

Informacje przyrodnicze należy zilustrować na załączniku graficznym.

7. Określić technologię odmulenia zbiornika.

8. Dokonać identyfikacji czynników oddziaływania przedsięwzięcia na elementy jakości wód.

9. Przedstawić zabezpieczenia stosowane w obrębie zaplecza budowy celem minimalizacji wpływu na środowisko gruntowo - wodne.

10. Zdefiniować cel planowanego zadania. W przypadku ograniczenia zagrożenia powodziowego należy m.in. wykazać, jak realizacja planowanej inwestycji wpłynie na warunki przepływu wód powodziowych o prawdopodobieństwie wystąpienia Q1%, jak zmieni się zasięg wód powodziowych na przedmiotowym terenie oraz rozkład prędkości przepływu wód. Wskazać konsekwencje dla ludności oraz wartości potencjalnych strat powodziowych, których uniknięcie będzie możliwe w przypadku realizacji planowanej inwestycji, dla wód powodziowych o podobieństwie wystąpienia Q1%. Wskazać źródła wykorzystanych informacji.

11. Zdefiniować odpady powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia oraz określić sposoby postępowania z wytworzonymi odpadami.

12. Określić oddziaływania, które będą wpływały na klimat oraz działania, które będą sprzyjały adaptacji do zmian klimatu.

W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji wskazał, że projektowane przedsięwzięcie ma na celu odmulenie istniejącego zbiornika wodnego na rzece [...] w km od [...] do [...] w miejscowości [...], dla celów rekreacyjnych i wypoczynkowych. Jaz piętrzący w km [...] rzeki [...] tworzy zbiornik rekreacyjny, którego użytkownikiem jest gmina [...]. Jaz z przyczółkami ma szerokość ok. 64 m, zaś wysokość piętrzenia wynosi ok. 4 m. Zbiornik ostatnie prace odmuleniowe przeszedł w latach 2005-2006, jednak zbiornik szybko się zamula i niewykonanie przedsięwzięcia będzie powodować zanikanie funkcji przeciwpowodziowej oraz zmniejszenie aktywności turystycznej. Czasza zbiornika po wybudowaniu zbiornika wynosiła ok. 4 ha, natomiast w wyniku dwukrotnego odmulania jej powierzchnia zmniejszyła się do 3,5 ha. W wyniku prac odmuleniowych nastąpi przemieszczenie namułu z prawego brzegu zbiornika w ilości 5 500 m3 oraz przemieszczenie namułu z lewego brzegu zbiornika w ilości 1 1 375 m3. Przemieszczone warstwy namułu zostaną wbudowane w nasyp przy lewym brzegu zbiornika. Powstały nasyp o szerokości 25 m i długości 170 m będzie zabezpieczeniem dla planowanej budowy basenów, placu zabaw, siłowni zewnętrznej oraz ewentualnego zagospodarowania tego terenu jako plaża lub boisko do piłki siatkowej. Nasyp zostanie umocniony płytami betonowymi "mała krata". Przemieszczanie namułu odbywać się będzie koparkami o pojemności łyżki 1,2 m i wysięgniku 18-20 m. Koparki pracować będą na materacach drewnianych. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją, prace zaplanowane są w okresie letnim, kiedy utrzymuje się niski poziom wód. Ustalono ponadto, że planowane przedsięwzięcie znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego funkcjonującego na mocy uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2014 r., poz. 1950 ze zm.) oraz w granicach Obszaru specjalnej ochrony ptaków Beskid Niski PLB180002. Ponadto w odległości ok. 100 m od miejsca realizacji analizowanego przedsięwzięcia znajduje się granica Magurskiego Parku Narodowego PLH 180001. Zamierzenie realizowane będzie w granicach otuliny Magurskiego Parku Narodowego. Dodatkowo ustalono, że teren planowanej inwestycji położony jest poza granicami korytarzy ekologicznych wyznaczonych w Projekcie korytarzy ekologicznych łączących Europejską Sieć Natura 2000 w Polsce.

Organ wskazał, że rzeka [...] posiada przyrodniczą wartość, stanowi bowiem bardzo ważny korytarz ekologiczny. W Wojewódzkim Programie Ochrony i Rozwoju Zasobów Wodnych Województwa [...] w Zakresie Przywrócenia Możliwości Migracji oraz Restytucji Ryb Dwuśrodowiskowych (opracowanym przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] w 2006 r.) rzekę [...] wskazano jako drugorzędowy szlak migracji ryb dwuśrodowiskowych. Z tego względu ww. jaz planowany jest przez RZGW w [...] do udrożnienia w ramach zadania pn.: "Przywrócenie drożności korytarza ekologicznego rzeki [...] i jej dopływów" - Obiekt numer 4, km [...] rzeki [...], m. [...], gm. [...]. Z danych będących w posiadaniu RDOŚ w Rzeszowie wynika, że ichtiofaunę przedmiotowego odcinka rzeki [...] tworzy 20 następujących gatunków ryb i minogów: brzana Barbus barbus, brzanka Barbus meridionalis, jelec Leuciscus feuciscus, kiełb krótkowąsy Gobio gobio, kleń Sąualius cephalus, piekielnica Alburnoides bipunctatus, płoć Rutilus rutilus, strzebla potokowa Phoxinus phoxinus, świnka Chondrostoma nasus, ukleja Alburnus alburnus, okoń Perca fluviatilis, łosoś Salmo salar, pstrąg potokowy Salmo trutta m.fario, troć wędrowna Salmo trutta m. trutta, śliz Barbatula barbatuia, minóg strumieniowy Lampetra planeri , koza Cobitis taenia, lipień Thymalius thymallus, głowacz białopłetwy Cottus gobio i głowacz pręgopłetwy Cottus poecilopus. Spośród ww. gatunków objętych ochroną częściową na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. 2016 r., poz. 1348, ze zm.) należy: brzanka, śliz, piekielnica, minóg strumieniowy, koza oraz głowacz białopłetwy i pręgopłetwy. Natomiast do gatunków z Załącznika Il Dyrektywy Siedliskowej (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory), objętych ochrona w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. 2014, poz. 1713) należy: brzanka, łosoś, minóg strumieniowy, koza i głowacz białopłetwy.

W ocenie organu, zamulenie zbiornika wpływa na zdrowotność ryb, obniża ich przeżywalność. W specyficznych warunkach termicznych, to jest przy wysokiej temperaturze wody i niskiej zwartości rozpuszczonego w niej tlenu, usuwanie aluwiów z nagromadzonymi warstwami organicznych osadów dennych, prowadzić może do gwałtownego wyczerpywania tlenu w wodzie i powstawania tzw. "przyduchy". Zawiesina lokalnie ogranicza żerowanie ryb oraz zasoby pokarmowe w okresie tarła powoduje obumieranie złożonej ikry. Przegradzanie rzek zaporami powoduje przerywanie ciągłości transportu rumowiska wleczonego. Z jednej strony rumosz ten gromadzi się w zbiornikach, powodując zmniejszanie ich objętości, z drugiej strony powoduje jego deficyt poniżej zapory. Zatrzymanie transportu rumowiska powoduje również wypłukanie żwiru z odcinka poniżej zapory. Znikają w ten sposób miejsca sprzyjające tarłu ryb czy bytowaniu bezkręgowców, ubożeje skład gatunkowy fauny. Mając na uwadze powyższe, istotne jest rozważenie wariantu polegającego na depozycji wydobytego ze zbiornika rumoszu w korycie rzeki poniżej zapory.

Organ I instancji stwierdził ponadto, że przedmiotowy zbiornik położony jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego i należy do atrakcji turystycznych tamtego regionu, a planowane prace, choć mają na celu umożliwienie jego turystycznego wykorzystania, to jednak na etapie prowadzenia prac ww. funkcja będzie zaburzona. Realizacja przedsięwzięcia może naruszać przepisy dotyczące form ochrony przyrody (w tym w odniesieniu do celów ochrony ww. Obszaru Chronionego Krajobrazu), bowiem zgodnie z art. 23 ust 1 ww. ustawy o ochronie przyrody obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Mając na uwadze ww. zapisy obowiązujące w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego, a także generowane oddziaływania na ekosystem rzeki [...] stwierdzono potrzebę przeprowadzenia dla przedmiotowego zadania oceny oddziaływania na środowisko. Dodatkowo wskazano, że oddziaływania związane z realizacją planowanej inwestycji należy również rozpatrywać w aspekcie oddziaływań skumulowanych, m.in. ze względu na planowaną budowę zbiornika wodnego [...] na rz. [...].

Na powyższe postanowienie oraz na poprzedzające postanowienie RDOŚ z dnia 1 czerwca 2021 roku zażalenie złożyło T. w W. (dalej: T.), dopuszczone do udziału w niniejszym postepowaniu na prawach strony (postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2021r. nr [...]). Zaskarżonemu postanowieniu Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021 roku zarzucono:

- naruszenie art. 65 ust. 3 u.u.i.ś., ponieważ w jego uzasadnieniu nie rozważono wielu istotnych kwestii merytorycznych, dotyczących uwarunkowań, wskazanych w jednostce redakcyjnej art. 63 ust. 1 tej ustawy,

- naruszenie art. 7 k.p.a., gdyż został błędnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar mający znaczenie dla Wspólnoty "[...]", położony w odległości około 100 metrów od tego zbiornika,

- niepełną podstawę prawną - gdyż nie zawarto w niej art. 68 ust. 2 pkt. 2 u.u.i.ś. - pomimo iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane także na podstawie tego przepisu prawa materialnego.

W ocenie T., zaskarżone postanowienie nie zawiera rozważenia wszystkich wskazanych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. informacji o uwzględnieniu w nim m.in.: siedlisk łęgowych znajdujących się na brzegach zbiornika wodnego w [...], obszarów górskich i leśnych, także przylegających do zbiornika, stref ochrony ujęć wody i obszarów ochronnych zbiorników śródlądowych, bliskiego sąsiedztwa przedsięwzięcia z obszarem Natura mającym znaczenie dla Wspólnoty — "[...]", krajobrazu mającego znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, celów środowiskowych ustanowionych dla wód [...] na spiętrzonym odcinku tej rzeki w [...] oraz skali oddziaływania, wynikającej z powiązania i kumulowania się oddziaływań pochodzących z przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko realizowanego przez Gminę [...] na lewym brzegu zbiornika pn. "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w [...] na rzece [...]", dla którego wydano w dniu 13 września 2018 roku ostateczną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

T. zarzuciło, że pomimo iż organ I instancji dysponował rozbieżnymi stanowiskami trzech organów współdziałających w uzasadnieniu postanowienia nie wyjaśnił, dlaczego dał wiarę stanowisku RDOŚ w Rzeszowie, pomimo że dwa pozostałe organy specjalistyczne wydały opinię o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Dodatkowo T. stwierdziło, że Wójt Gminy nieprawidłowo odmówił T. uzupełnienia zaskarżonego postanowienia, pomimo, że wniosek o uzupełnienie został złożony w ustawowym terminie od doręczenia T. tego postanowienia przesyłką pocztową.

Natomiast postanowieniu RDOŚ w Rzeszowie z dnia 1 czerwca 2021 roku T. zarzuciło, że niesłusznie odstąpiono w nim od wskazania konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 "[...]", o której jest mowa w art. 6 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (zwanej dalej Dyrektywą Siedliskową) - z uwagi na okoliczność, iż jednym z głównych przedmiotów ochrony w tym obszarze są gatunki ryb żyjące w górnym biegu [...] - także w omawianym zbiorniku wodnym w [...], których siedliska występowania będą zagrożone w trakcie realizacji omawianego przedsięwzięcia.

T. wniosło o uchylenie w całości obu zaskarżonych postanowień, tj. postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021 roku oraz postanowienia RDOŚ w Rzeszowie z dnia 1 czerwca 2021 roku, a przy ponownym rozpoznawaniu zagadnienia dotyczącego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz zakresu raportu zobowiązać organ I instancji do wyczerpującego rozważenia wskazanych przez T. ukierunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., uzasadnić dlaczego przyznaje rację stanowisku RDOŚ w Rzeszowie o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w opozycji do opinii dwóch pozostałych organów współdziałających oraz zaopatrzyć postanowienie w kompletną podstawę prawną.

SKO w Krośnie opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 27 października 2021r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r., jak również postanowienie RDOŚ z dnia 1 czerwca 2021r.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło w pierwszej kolejności, że zażalenie zostało wniesione w terminie. Zaskarżone postanowienie o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z dnia 8 lipca 2021 roku zostało przez Wójta Gminy [...] obwieszczone stronom postępowania zgodnie z art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. za pomocą ogłoszenia, które zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w dniu 9 lipca 2021 roku, zatem wniosek o uzupełnienie tego postanowienia strony mogły składać do dnia 6 sierpnia 2021 roku. Jednak T. otrzymało ww. postanowienie odrębną przesyłką pocztową w dniu 4 sierpnia 2021 roku, zatem termin ten dla T. kończył się w dniu 18 sierpnia 2021 roku. Należy zatem uznać, że nadając w urzędzie pocztowym w dniu 11 sierpnia 2021 roku wniosek o uzupełnienie postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021 roku T. mogło skorzystać z przesunięcia terminu do złożenia zażalenia na to postanowienie. Błędnie bowiem organ I instancji odmawiając uzupełnienia tego postanowienia postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2021 roku powołał się na to, że wniosek o uzupełnienie postanowienia jest wnioskiem spóźnionym. W postanowieniu tym organ I instancji odniósł się jednak także merytorycznie do wniosku o uzupełnienie postanowienia jako niezasadnego, zatem postanowienie o odmowie uzupełnienia postanowienia jest zasadne, pomimo błędnego uznania go za spóźnione.

Powołując się na poglądy judykatury Kolegium wskazało, że przewidziane w art. 111 § 2 k.p.a. przesunięcie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji następuje tylko wówczas, gdy żądanie uzupełnienia decyzji zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 111 § 1 k.p.a., to jest w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji lub postanowienia. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, zatem zażalenie T. na postanowienie z dnia 8 lipca 2021 roku wniesione w terminie 7 dni od obwieszczenia o wydaniu postanowienia o odmowie uzupełnienia postanowienia z dnia 8 lipca 2021 roku, które miało miejsce w dniu 24 sierpnia 2021 roku, uznano za wniesione w terminie.

Kolegium wyjaśniło również, że nie zachodzi tożsamość przedmiotowa ze sprawą toczącą się z wniosku Gminy [...] o wydanie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w [...] na rzece [...]". W sprawie tej Wójt Gminy [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji tego przedsięwzięcia ostateczną decyzją z dnia [...] września 2018 roku, sygn. akt [...]. W sprawie tej jednak nadal toczy się postępowanie zainicjowane wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji (obecnie sprawa znajduje się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. III OSK 2550/21). Toczy się również postępowanie wznowieniowe na podstawie postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2019 roku o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2018 roku w związku z zaistnieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Kolegium wskazało, że w ramach przedsięwzięcia pod nazwą: "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w [...] na rzece [...]" przewidywano odmulenie zbiornika wodnego w miejscowości [...] z przywróceniem go do stanu po poprzednim odmuleniu w latach 2005-2006 i wykonanie jego ubezpieczenia, a po poszerzeniu brzegu lewego dodatkową powierzchnię planowano zagospodarować na plac zieleni jako otoczenie pod budowę dwóch basenów kąpieliskowych, siłowni zewnętrznej oraz placu zabaw. Zasadniczą częścią przewidywanych robót było wydobycie i przemieszczenie zalegającego na dnie zbiornika namułu. Obecnie zaś realizowane przedsięwzięcie pod nazwą: "Odmulenie zbiornika wodnego w miejscowości [...]" polegać będzie na odmuleniu istniejącego zbiornika wodnego na rzece [...] w miejscowości [...], a w wyniku prac odmuleniowych nastąpi przemieszczenie namułu z prawego brzegu zbiornika i z lewego brzegu zbiornika i wbudowanie go w nasyp na lewym brzegu zbiornika. Jak wynika z pisma Wójta Gminy [...] skierowanego do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z dnia 19 maja 2021 roku, planowane przedsięwzięcie różni się od przedsięwzięcia, dla którego uzyskano już decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach tym, że obecnie uwzględniono jedynie przemieszczenie części namułu na lewy brzeg zbiornika wodnego, zrezygnowano z wywozu namułu ze zbiornika wodnego oraz z remontu zabezpieczenia brzegu koryta rzeki [...] oraz brzegu prawego zbiornika. Dodatkowo w piśmie z dnia 19 października 2021 roku skierowanym do tut. Kolegium Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że w porównaniu do poprzedniego przedsięwzięcia odmulenie zbiornika jest znacznie ograniczone, a zmniejszenie prac dotyczy: zaniechania ubezpieczenia prawego brzegu zbiornika, zaniechania wydobywania namułu z koryta rzeki [...], zaniechania prac zabezpieczających koryto rzeki [...] i zaniechania wywozu namułu. Zatem planowane do wykonania są jedynie prace polegające na przemieszczeniu namułu z prawego i lewego brzegu zbiornika i wbudowanie go w nasyp na lewym brzegu zbiornika oraz ubezpieczenie go płytami w kratę.

Kolegium uznało więc, że obecnie planowane przedsięwzięcie nie jest tożsame z przedsięwzięciem, dla którego wydano już decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zatem w sprawie tej nie naruszono art. 72 ust. 5 u.u.i.ś., który stanowi, że dla danego przedsięwzięcia wydaje się jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kolegium stwierdziło, że Wójt - jako organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zasięgnął opinii właściwych organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. SKO wyjaśniło przy tym, że stanowisko RDOŚ, przedstawione w postaci postanowienia jest uzgodnieniem, a nie opinią (wbrew stwierdzeniu zawartemu w sentencji postanowienia), bowiem w niniejszej sprawie Gmina [...] jest wnioskodawcą, a jej organ wykonawczy (Wójt Gminy [...]) jest jednocześnie organem właściwym do wydania w tej sprawie decyzji. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający.

W przedmiotowej sprawie zatem organ I instancji uzyskał opinie dwóch organów o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, które nie mają charakteru wiążącego oraz uzgodnienie organu o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które ma charakter wiążący, zatem prawidłowo wydał postanowienie o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Kolegium stwierdziło, że nie sposób zarzucać zaskarżonemu postanowieniu, że odrębnie nie wymieniono wszystkich poszczególnych punktów i podpunktów przepisu art. 63 u.u.i.ś., mających zastosowanie w tej sprawie, bowiem samo wskazanie ustępu 1 tego artykułu oznacza, że organ I instancji uwzględnił wszystkie wymienione w nim kryteria.

Zdaniem Kolegium, niezasadnie T. wskazuje na brak wskazania w zaskarżonym postanowieniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar mający znaczenie dla Wspólnoty "[...]" położony w odległości ok. 100 metrów od zbiornika. Zarówno RDOŚ, jak i Wójt Gminy [...] w zaskarżonych postanowieniach wskazali, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien odpowiadać wymogom art. 66, z wyłączeniem ust 1 pkt 10 i pkt 10a, u.u.i.ś. a w szczególności raport powinien zawierać: ocenę wpływu przedsięwzięcia na zasoby, twory i składniki przyrody wymienione w art. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098), w szczególności na siedliska przyrodnicze objęte ochroną oraz gatunki grzybów, roślin i zwierząt objęte ochroną gatunkową, występujące na obszarze objętym przedsięwzięciem i w strefie jego możliwego oddziaływania (pkt III ppkt 2 postanowienia Wójta Gminy [...]) oraz ocenę wpływu przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 w zasięgu oddziaływania inwestycji, w tym na cele i przedmioty ochrony ww. obszaru, integralność ww. obszaru i spójność sieci Natura 2000 (pkt III ppkt 4 zaskarżonego postanowienia).

W ocenie Kolegium, zarówno z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś., określającego zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak i wyraźnego wskazania w sentencji zaskarżonego postanowienia wynika nakaz oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 znajdujące się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, jak i oceny wpływu tego przedsięwzięcia na zasoby, twory i składniki przyrody, w szczególności na siedliska przyrodnicze objęte ochroną oraz gatunki grzybów, roślin i zwierząt objęte ochroną gatunkową.

Jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ oraz postanowienia Wójta Gminy [...] stwierdzono, z czym nie zgadza się żalący, że z uwagi na lokalizację i oddziaływania z nim związane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny na obszar Natura 2000, o której mowa w art. 6.3 Dyrektywy Siedliskowej.

SKO stwierdziło, że dyrektywa Siedliskowa tzn. dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. UE.L.1992, nr 206, poz. 7) została implementowana do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1098). W szczególności art. 33 ust. 3 tej ustawy stanowi, że planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub obszarów, o których mowa w ust. 2, lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania o na środowisko.

Z uwagi zatem na fakt, że kwestia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 uregulowana jest właśnie w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to powoływanie się na art. 6.3 dyrektywy siedliskowej co do oceny wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie jest już uzasadnione. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że z treści sentencji zaskarżonego postanowienia wynika, że w sprawie istnieje potrzeba oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 w zasięgu oddziaływania inwestycji. Co więcej z treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, dołączonego już do akt sprawy w dniu 9 sierpnia 2021 roku wynika, że w raporcie uwzględniono odniesienie się do kwestii wpływu przedsięwzięcia na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu, w tym na obszar mający znaczenie dla Wspólnoty [...]. Kompletność raportu co do ww. oceny nie jest natomiast przedmiotem niniejszego postępowania.

T. wniosło skargę na postanowienie SKO w Krośnie z dnia 27 października 2021r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 138 § 2 k.p.a. (w związku z art. 144 k.p.a.) — z uwagi na jego nie zastosowanie, w powiązaniu z art. 124 § 2 k.p.a., w związku z art. 65 ust. 3 u.u.i.ś., ponieważ niesłusznie utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji wydane bez koniecznego rozpatrzenia w jego uzasadnieniu wszystkich okoliczności, wymienionych w jednostce redakcyjnej art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.,

- art. 6 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (zwanej dalej Dyrektywą Siedliskową) z uwagi na odstąpienie przez Wójta Gminy [...] od przeprowadzenia oceny oddziaływania omawianego przedsięwzięcia na obszary sieci Natura 2000 i integralność powiązań pomiędzy nimi — w szczególności w odniesieniu do obszaru "[...]" ([...]),

- art. 124 § 1 k.p.a., w związku z art. 68 ust. 2 pkt. 2 u.u.i.ś.— gdyż utrzymane w mocy postanowienie I-instancyjne posiada niepełną jego podstawę prawną,

- art. 7 k.p.a., ponieważ SKO nie rozpatrzyło należycie stanu faktycznego sprawy,

- art. 10 § 1 k.p.a., gdyż organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia zaniechał powiadomienia stron postępowania, w tym żalącego się T., o możliwości wniesienia końcowych wniosków i uwag.

T. zarzuciło, że w treści zaskarżonego postanowienia z dnia 27 października 2021r. zawarte są sprzeczne ze sobą informacje nt. która z osób ze składu orzekającego, rozpoznającego zażalenie T. była faktycznie sprawozdawcą w tym postępowaniu odwoławczym.

Mając na względzie powyższe T. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia 27 października 2021r., jak również:

- postanowienia RDOŚ w Rzeszowie z dnia 1 czerwca 2021r. w związku z naruszeniem przez ten organ współdziałający art. 6 ust. 3 Dyrektywy Siedliskowej, w powiązaniu z naruszeniem zasady przezorności w prowadzeniu działań w środowisku, wyrażoną w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany - Dz. U. UE z 2016r., C 202), w powiązaniu z art. 9 Konstytucji;

- postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r., poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia SKO w Krośnie;

- postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2021r., ponieważ organ I instancji w postanowieniu tym ustalił błędnie stan faktyczny sprawy.

T. wniosło również o zasądzenie na rzecz T. od SKO w Krośnie

kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu T. wskazało, że uzasadnienie niesłusznie utrzymanego w mocy przez SKO w Krośnie postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r. nie zawiera rozważenia wszystkich, wymienionych w jednostce redakcyjnej art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. uwarunkowań, w szczególności tych które zachodzą lub z dużym prawdopodobieństwem mogą zachodzić dla omawianego przedsięwzięcia, dotyczących przede wszystkim chronionego, także prawem wspólnotowym, środowiska wodnego. Przykładowo brak jest w omawianym uzasadnieniu postanowienia I-instancyjnego informacji o uwzględnieniu w nim:

- występowania siedlisk łęgowych, znajdujących się na brzegach zbiornika wodnego w [...] (art. 63 ust. 1 pkt. 2 lit, "a" u.u.i.ś.),

- obszarów górskich i leśnych, także przylegających do zbiornika (art. 63 ust. 1 pkt. 2 lit. "b" u.u.i.ś.),

- stref ochrony ujęć wody i obszarów ochronnych zbiorników śródlądowych (art. 63 ust. 1 pkt. 2 lit. "d" u.u.i.ś.),

- bliskiego sąsiedztwa przedsięwzięcia z obszarem Natura, mającym znaczenie dla Wspólnoty "[...]" (art. 63 ust. 1 pkt. 2 lit. "e" u.u.i.ś.),

- krajobrazu, mającego znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne (art. 63 ust. 1 pkt. 2 lit. "g" u.u.i.ś.),

- celów środowiskowych ustanowionych dla wód [...] na spiętrzonym odcinku tej rzeki w [...] (art. 63 ust. 1 pkt. 2 lit. "k" u.u.i.ś.),

- skali oddziaływania, wynikającej z powiązania i kumulowania się oddziaływań pochodzących z przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko realizowanego przez Gminę [...] na lewym brzegu zbiornika pn. "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w [...] na rzece [...]", dla którego wydano w dniu [...] września 2018r. ostateczną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (sygn. UG.6220.17.2016.ML), zaś następnie pozwolenie na budowę, co wymagane jest w art. 63 ust. 1 pkt. 3 lit. "f" u.u.i.ś..

Zaniechania te w ocenie Skarżącego miały istotny wpływ na wynik sprawy. Brak rozpatrzenia bliskiego sąsiedztwa Obszaru Natura mającego znaczenie dla Wspólnoty "[...]", w którym głównym przedmiotem ochrony są gatunki ryb, żyjące w górnej [...], w tym także w zbiorniku, który będzie odmulany skutkowało niezasadnym odstąpieniem przez organ I instancji od określenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na ten obszar Natura 2000 (zgodnie z zapisami Dyrektywy Siedliskowej) w ramach procedury OOŚ.

T. wskazało również, że organ I instancji błędnie odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia 8 lipca 2021r. co do jego rozstrzygnięcia, co zostało niesłusznie usankcjonowane przez organ odwoławczy.

Reasumując T. stwierdziło, że skarga jest zasadna z uwagi w szczególności na to, że nakazana została niepełna merytorycznie OOŚ, nieuwzględniająca istotnych elementy środowiskowych, w szczególności środowiska wodnego zbiornika na rzece [...] w miejscowości [...]. Ponadto pominięto konieczność rozpatrzenia oddziaływań skumulowanych pochodzących od aktualnie realizowanego na lewym brzegu omawianego zbiornika przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W odpowiedzi na skargę SKO w Krośnie wniosło o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie procesowym z dnia 21 lutego 2022r. T. wniosło o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z postanowienia Państwowego Gospodarstwa Wodnego (PGW) Wody Polskie — Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (RZGW) w [...] z dnia [...] grudnia 2021r. nr [...], wydanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] lipca 2021r. nr [...] o sprostowaniu omyłki pisarskiej, dotyczącej nazwy przedsięwzięcia, zawartej w opinii tego organu I instancji władzy wodnej z dnia [...] lipca 2021r. — w sprawie braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) dla przedsięwzięcia pn. "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w miejscowości [...]".

T. podkreśliło, że przedsięwzięcie "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w miejscowości [...]", wskazane w opinii z dnia [...] lipca 2021r. jest stanowczo innym przedsięwzięciem od tego, którego dotyczy wydane w dniu 27 października 2021r. zaskarżone postanowienie Kolegium. Zatem postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r. o konieczności przeprowadzenia OOŚ dla przedsięwzięcia pn. Odmulenie zbiornika wodnego w miejscowości [...]", utrzymane następnie w mocy w zaskarżonym postanowieniem SKO w Krośnie z dnia 27 października 2021r. zostało wydane bez koniecznego zasięgnięcia opinii organu współdziałającego (PGW Wody Polskie) — czyli z oczywistym naruszeniem art. 64 ust. 1 pkt. 4 u.u.i.ś.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż potwierdziły się zarzuty stawiane w piśmie T. z dnia 21 lutego 2021r. co do tego, że zarówno postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r., jak również zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia 27 października 2021r. zostały wydane bez wymaganego prawem stanowiska organu opiniodawczego (organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej).

Zgodnie z art. 64 ust. 1 u.u.i.ś., postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 (tj. postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko), wydaje się po zasięgnięciu opinii:

1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;

2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-28, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b;

3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;

4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.

Fakt uzyskania opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.ś. nie jest kwestionowany. Odnośnie zaś uzyskania opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś. należy wskazać, że przed wydaniem postanowienia przez Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r., organ ten uzyskał opinię Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGW Wody Polskie z dnia [...] lipca 2021r. Jednakże w sposób wyraźny dotyczyła ona innego przedsięwzięcia niż to będące przedmiotem obecnej oceny oddziaływania na środowisko. Dyrektor Zarządu Zlewni dnia [...] lipca 2021r. zaopiniował bowiem przedsięwzięcie pn. "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w miejscowości [...]", co do którego wydano już środowiskowe uwarunkowania dla realizacji tego przedsięwzięcia decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...]. W niniejszej sprawie natomiast prowadzone jest postępowanie w sprawie oceny przedsięwzięcia pn. "Odmulanie zbiornika wodnego w miejscowości [...]". W ramach wyjaśnień prowadzonych na etapie postępowania odwoławczego ustalono w sposób niekwestionowany, że są to dwa odrębne przedsięwzięcia, co do których prowadzone są postępowania środowiskowe. Nie można więc uznać, by przed wydaniem postanowienia z dnia 8 lipca 2021r. o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowiska organ I instancji uzyskał wymaganą przez art. 64 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś. opinię. Błąd co do rodzaju przedsięwzięcia, jakie podlegało opiniowaniu organy Wód Polskich próbowały konwalidować, poprzez wydanie w dniu [...] lipca 2021r. postanowienia (nr [...]) o sprostowaniu oczywistej omyłki – poprzez zmianę nazwy przedsięwzięcia, jakie podlegało opiniowaniu postanowieniem Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia [...] lipca 2021r. Niemniej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] stwierdził nieważność postanowienia Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] lipca 2021r., w którym sprostowano ww. omyłkę w zakresie nazwy przedsięwzięcia w opinii z dnia [...] lipca 2021r.

W rezultacie powyższych rozstrzygnięć organów Wód Polskich stan prawny, jeżeli chodzi o uzyskanie wymaganych prawem opinii przedstawiał się w ten sposób, że na dzień wydania postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r. organ ten nie uzyskał wymaganej przez przepis art. 64 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś opinii organu właściwego w sprawie wydania oceny wodnoprawnej.

Za spełnienie powyższego obowiązku nie można bowiem uznać uzyskania opinii, która dotyczyła innego pod względem rodzajowym przedsięwzięcia (tj. "Zagospodarowanie zbiornika wodnego w miejscowości [...]"), co do którego toczyło się odrębne postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Opinia, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś. dla przedmiotowego przedsięwzięcia (tj. odmulenia zbiornika wodnego w [...]) została wydana dopiero dnia [...] grudnia 2021r. (pod nr [...]), a więc już po wydaniu zaskarżonego postanowienia przez SKO w Krośnie. Powyższe prowadzi do konieczności uznania, że w toku kontrolowanego postępowania organ I instancji naruszył art. 64 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś., gdyż nie uzyskał opinii, o której mowa w tym przepisie. Uchybienia tego nie dostrzegł również organ odwoławczy na etapie rozpoznania zażalenia T.

Należy przy tym zaznaczyć, że choć opinie, o których mowa w art. 64 ust. 1 (w tym w pkt 4) u.o.o.ś. są najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie mają charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to jednak z woli ustawodawcy uzyskanie ww. opinii jest obligatoryjnym elementem procedury zmierzającej do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W konsekwencji stanowisko wskazanych w tym przepisie wyspecjalizowanych organów współdziałających nie może zostać pominięte. Organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ocenia bowiem te opinie i w oparciu o nie stwierdza, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności - przyjmując wyrażone w opinii stanowisko bądź je negując. Ponadto brak środka odwoławczego na postanowienie organu współdziałającego w sprawie wyrażenia opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powoduje, że kontrola legalności tej opinii jest dokonywana przez organ odwoławczy w przypadku kontroli postanowienia, w którym stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 2 stycznia 2020 r., II SA/Gd 698/19, LEX nr 2774280). W niniejszej sprawie kontroli opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś. organ odwoławczy nie mógł dokonać, gdyż nie została ona wydana wobec przedsięwzięcia, które w kontrolowanym postępowaniu podlegało ocenie środowiskowej.

Nie można było również uznać, by brak opinii wodnoprawnej świadczył o uzyskaniu tzw. uzgodnienia milczącego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 64 ust. 4 u.u.i.ś., opinie i uzgodnienia, o których mowa w ust. 1-1d, wydaje się w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie opinii. Przepisy art. 35 § 5 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

Odwołanie do treści art. 36 k.p.a. w odniesieniu do opinii wymienionych w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. oznacza, że w przypadku niedotrzymania 14-dniowego terminu na wydanie opinii, należy korzystać z prawa do wniesienia ponaglenia w celu definitywnego uzyskania opinii. Ustawodawca nie zastrzegł sutku pozytywnego zaopiniowana przedsięwzięcia w razie niedochowania terminu na wyrażenie opinii. W zamian w przepisie art. 64 ust. 4 u.u.i.ś zawarto odwołanie do art. 36 k.p.a., dotyczącego m.in. prawa do wniesienia ponaglenia. Powyższe wskazuje, że na gruncie uzyskania opinii od organu właściwego w sprawie wydania oceny wodnoprawnej nie zachodzą podstawy do utożsamiania bierności w zaopiniowaniu przedsięwzięcia z pozytywnym jego zaopiniowaniem.

Treść art. 64 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 4 u.u.i.ś. powoduje, że o zgodności z prawem postanowienia w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko decyduje m.in. uzyskanie wszystkich wymienionych w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. obligatoryjnych opinii. Brak zyskania którejkolwiek z nich – do czego doszło w niniejszej sprawie z przyczyn wyżej opisanych powoduje, że należało uchylić zarówno zaskarżone postanowienie Kolegium, jak i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 P.p.s.a. z powodu konieczności wzięcia z urzędu pod uwagę uchybienia stanowiącego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowania, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Przepis art. 145 k.p.a. stosuje się na mocy art. 126 k.p.a. również do postanowień, na które służy zażalenie, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Obowiązek współdziałania przed wydaniem postanowienia o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko został nałożony przez przepisy prawa materialnego (w tym przypadku przez art. 64 ust. 1 u.u.i.ś.) natomiast na ocenę znaczenia co do uchybienia wskazanego w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. nie ma wpływu fakt, że w przypadku organu właściwego w sprawie oceny wodnoprawnej mamy do czynienia z opinią o charakterze niewiążącym.

Odnosząc się do wniosków i zarzutów skargi należy wskazać, że Sąd nie znalazł podstaw, aby w ramach art. 135 P.p.s.a. uchylić postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2021r. w sprawie odmowy uzupełnienia postanowienia z dnia 8 lipca 2021r. Choć zawarte w uzasadnieniu tego postanowienie stwierdzenie co do złożenia po terminie wniosku o uzupełnienie postanowienia jest błędne (co prawidłowo ustaliło Kolegium), to należy wskazać, że sama treść rozstrzygnięcia w trybie art. 111 k.p.a. – o odmowie uzupełnienia postanowienia jest prawidłowa. • Strona może żądać uzupełnienia rozstrzygnięcia, jeżeli organ nie rozstrzygnął o całości żądania strony albo nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albo nie zamieścił w osnowie decyzji rozstrzygnięcia, które zgodnie z przepisami szczególnymi, powinien był zamieścić z urzędu (tak A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 111).

Zdaniem Sądu nie zachodziła podstawa do uzupełnienia w trybie art. 111 § 2b w zw. z art. 126 k.p.a. postanowienia Wójta z dnia 8 lipca 2021r. To ostatnie postanowienie posiadało bowiem zgodnie z art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. dwa wymagane rozstrzygnięcia:

- orzeczenie o obowiązku przeprowadzenia przez inwestora oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.), a nadto

- rozstrzygnięcie o zakresie raportu (art. 63 ust. 4 u.u.i.ś.).

Postanowienie to, niezależnie od uchybienia wskazanego we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia należało zatem uznać za kompletne, jeżeli chodzi o sposób sformułowania jego sentencji. Przepisy nie przewidują innych elementów, które miałyby być zawarte w postanowieniu o stwierdzeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (zob. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., II OSK 346/15, LEX nr 2237965). Nie jest natomiast dopuszczalne uzupełnienie rozstrzygnięcia co do ustaleń i interpretacji przepisów prawa przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez organ (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 stycznia 2021 r., II SA/Rz 753/20, LEX nr 3151238).

Skarżące T. wnosiło również o uchylenie postanowienia RDOŚ z dnia 1 czerwca 2021r. podnosząc zarzuty, które również odnosiły się do postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r. T. w szczególności zarzucało brak odniesienia się i rozważenia wszystkich wymienionych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś uwarunkowań, w szczególności jeżeli chodzi o istotne elementy środowiska wodnego na rzece [...] w miejscowości [...]. Zdaniem Skarżącego pomięto konieczność rozpatrzenia oddziaływań skumulowanych pochodzących od aktualnie realizowanego na lewym brzegu zbiornika przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jak również zarzucano odstąpienie od przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, w szczególności obszar "[...]".

Należy wskazać, że zgodnie z art. 65 ust. 3 u.u.i.ś., uzasadnienie postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 1 (o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko), niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy wydaniu postanowienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że sformułowanie "zawarcie informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy wydawaniu postanowień" (art. 65 ust. 3 u.u.i.ś.) rozumieć należy funkcjonalnie. Odnosi się ono przede wszystkim do obowiązku wyjaśnienia przez organ ze względu na jakie zasadnicze uwarunkowania stwierdził, albo względnie nie stwierdził, obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz - odpowiednio - ze względu na jakie uwarunkowania ustalił dany zakres raportu. Byłoby zbędne wymaganie od organu rozważenia wszystkich elementów z art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., jeżeli organ ten z góry zakładał, że raport ma mieć treść w całości uwzględniającą elementy z art. 66 u.u.i.ś. (tak wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., II OSK 346/15, LEX nr 2237965).

W niniejszej sprawie organ przedstawił zasadnicze uwarunkowania, które zdecydowały o przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazując na planowanie przedsięwzięcia w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego oraz Obszaru specjalnej ochrony ptaków Beskid Niski oraz w bliskiej odległości od Magurskiego Parku Narodowego. Wskazał również na zagrożenia, jeżeli chodzi o pogorszenie środowiska bytowania dla organizmów wodnych (ze szczegółowym wskazaniem gatunków ryb i minogów) i ich siedlisk w wyniku prac prowadzonych w ramach ocenianego przedsięwzięcia. Uwzględniono w szczególności, że prowadzone prace mogą powodować zjawisko tzw. "przyduchy", polegającej na zmniejszeniu się ilości tlenu w zbiorniku wodnym, czym uzasadniono konieczność dokonania szerokiej oceny oddziaływania na środowisko i rozpatrzenia wariantu alternatywnego. Ponadto, w postanowieniu Wójta z dnia 8 lipca 2021r. nałożono na Inwestora obowiązek sporządzenia raportu w pełnym zakresie określonym w art. 66 u.u.i.ś. (z wyłączeniem pkt 10 i 10a, który ze względu na rodzaj inwestycji nie może mieć w tym przypadku zastosowania). W postanowieniu sformułowano na podstawie art. 68 u.u.i.ś. dodatkowe wymogi, dotyczące rodzaju wariantu alternatywnego, który podlega zbadaniu. Wbrew zarzutom skargi, RDOŚ a następnie Wójt nakazali w raporcie wziąć pod uwagę oddziaływania skumulowane znajdujące się w obszarze planowanej inwestycji oraz w zasięgu jej możliwego oddziaływania, jak również zdefiniować wszystkie przedsięwzięcia, które mogą negatywnie oddziaływać na środowisko w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Zakres oddziaływań skumulowanych, które nakazano przeanalizować został określony szeroko. W taki sam sposób nakazano również uwzględnić zakres oddziaływania przedsięwzięcia na zasoby, twory i składniki przyrody wymieniając w szczególności siedliska przyrodnicze objęte ochroną, zarówno na obszarze objętym przedsięwzięciem, jak i w strefie jego możliwego oddziaływania. Nakazano uwzględnić szeroko zasoby przyrodnicze a w szczególności siedliska przyrodnicze, które obejmują siedliska łęgowe. Należy zresztą wskazać, że w postanowieniu o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko nie rozpatruje się zakresu oddziaływania przedsięwzięcia, a jedynie wyznacza się zakres jego oceny. W przypadku sprawy niniejszej zakres ten został prawidłowo – szeroko zakreślony. Odnośnie oddziaływania na obszary Natura 2000, Wójt nakazał, aby w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko doszło w raporcie do oceny wpływu przedsięwzięcia na obszary Natura 2000, będące w zasięgu oddziaływania inwestycji, co zbieżne jest z treścią obligatoryjnego elementu raportu, wskazanego w art. 66 ust. 1 pkt 9 u.u.i.ś. Należy więc podkreślić, że wobec nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia raportu, zarzuty dotyczące niepełnego zakresu oceny oddziaływania na środowisko nie są uzasadnione. Raport miał bowiem obejmować zagadnienia, o których mowa w art. 66 ust. 1 u.u.i.ś., a które wprost dotyczą tych rodzajów oddziaływań, których dotyczyły zarzuty skargi. Sąd nie podzielił więc zarzutów stawianych zarówno postanowieniu RDOŚ, jak i postanowieniu Wójta Gminy [...] co do wyznaczenia niepełnego zakresu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zarzut stawiany zaskarżonemu postanowieniu, dotyczący sprzeczności we wskazaniu osoby sprawozdawcy członka Kolegium, należy uznać za uchybienie przepisom postępowania, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, wobec nie budzącego wątpliwości składu trzyosobowego Kolegium, które wydało zaskarżone postanowienie. Uchybienie to należałoby traktować w kategoriach oczywistej omyłki, która jednakże nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.

Co do niepełnej podstawy prawnej postanowienia Wójta Gminy [...], poprzez brak wskazania w niej przepisu art. 68 ust. 2 u.u.i.ś., Sąd również uchybienie to ocenił jako niemające istotnego wpływu na wynik sprawy, wobec powołania zasadniczych przepisów prawa, wyznaczających kompetencje Wójta Gminy [...] do wydania postanowienia o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko.

Za nie mający istotnego wpływu na wynik sprawy Sąd uznał również postawiony Kolegium zarzut co do braku poinformowania przed wydaniem zaskarżonego postanowienia o możliwości wniesienia końcowych uwag i wniosków. Uchybienie to nie uniemożliwiło Skarżącemu skutecznego wniesienia skargi na postanowienie Kolegium. Ponadto organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania uzupełniał materiał dowodowy o wyjaśnienia co do różnić pomiędzy przedsięwzięciami dotyczącymi zagospodarowania zbiornika wodnego w [...] oraz jego odmuleniem. Jednakże sam Skarżący wskazał, że nie kwestionuje, iż są to różne przedsięwzięcia.

Z przyczyn przedstawionych powyżej Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 8 lipca 2021r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz T. zwrot kosztów postępowania sądowego, stanowiącego równowartość uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100 zł.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.