Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 901/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51, art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 1 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... 2015 roku Nr ... w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia ... 2015 roku Nr ..., II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) decyzją z dnia ... 2011 r. Nr ...), nakazał E. G. (jako inwestorowi) - w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) - rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, posadowionego na działce nr ... położonej w K., w gminie Z.. Decyzja ta została następnie uchylona w całości przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) ostateczną decyzją z dnia ... 2012 r. (Nr ...), a postępowanie - z przyczyn proceduralnych - w całości umorzone przez WWINB (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Skargę na tę ostateczną decyzję organu odwoławczego oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 196/12, zaś skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2931/12. Sąd ten postanowieniem z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2931/12, odmówił wykładni wyroku.

W związku z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2012 r. (II SA/Po 196/12), PINB w K. w dniu 18 listopada 2014 r. wszczął nowe postępowanie administracyjne w sprawie "wybudowania budynku gospodarczo- garażowego na nieruchomości w K., dz. nr ..., na podstawie uchylonej przez Starostę K. własnej decyzji o pozwoleniu na budowę nr ... znak: ... z dnia ...2007 r." W toku tego postępowania PINB przeprowadził w dniu 2 grudnia 2014 r. kontrolę przedmiotowego obiektu budowlanego, a w protokole z tej czynności odnotował; że "stan budowy budynku gospodarczo-garażowego od dnia (...) 23.04.2010 r. oraz dnia 10.06.2010 r. nie zmienił się".

Decyzją z dnia ... 2015 r, Nr ..., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.: dalej: prawo budowlane), PINB w K. nakazał E. G. (jako inwestorowi) rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego. WWINB ostateczną decyzją z dnia ... 2015 r. Nr ..., uchylił to rozstrzygnięcie, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Rozpatrując tę sprawę ponownie PINB w K. wydał w dniu ... 2015 r. postanowienie Nr ... (zaskarżone postanowienie pierwszoinstancyjne), którym na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego nakazał E. G. (jako inwestorowi) dostarczenie - w określonym terminie - ekspertyzy technicznej określającej "zakres robót budowalnych niezbędnych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z której wynikać będzie, zgodnie z wolą inwestora, która część budynku miałaby ulec rozbiórce i jakie roboty winny być wykonane w tym celu".

E. G. wniósł w terminie zażalenie na to postanowienie, uznając je za nieuzasadnione i naruszające przepisy prawa budowalnego. Skarżący podniósł, iż w postanowieniu tym PINB nie wykazał, jakiego rodzaju uzasadnione wątpliwości powodują konieczność zobowiązania inwestora do przedstawienia ekspertyzy, z której wynikać będzie, zgodnie z wolą inwestora, która część budynku gospodarczo-garażowego miałaby ulec rozbiórce i jakie roboty winny być wykonane w tym celu. Skarżący dalej argumentował, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, zobowiązanie do przedstawienia ekspertyzy ma uzasadnienie wyłącznie wtedy, gdy pojawiają się kwalifikowane wątpliwości, a więc dotyczące jakości wyrobów budowalnych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Skoro PINB nie wykazał jakiego rodzaju wątpliwości, nie dające się rozstrzygnąć przez organ nadzoru budowlanego, miałyby powodować konieczność przedstawienia ekspertyzy, tym samym w zaskarżanym postanowieniu PINB nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek, pozwalających na nałożenie obowiązku sprecyzowanego w zaskarżanym postanowieniu.

WWINB postanowieniem z dnia ... 2015 r., Nr ... (zaskarżone postanowienie), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części, w jakiej określono termin dostarczenia ekspertyzy technicznej i orzekł w tym zakresie, określając termin dostarczenia ekspertyzy technicznej do dnia 30 października 2015 r., a w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie WWINB w pierwszej kolejności przytoczył obszerne fragmenty uzasadnienia ostatecznej decyzji własnej z dnia ... 2015 r. (Nr ...). Dokonując analizy zgromadzonych w aktach sprawy dowodów i materiałów w odniesieniu do ocen prawnych wyrażonych w wydanych w związku z tą sprawą wyrokach sądów administracyjnych, organ odwoławczy uznał, że możliwe są dwie drogi doprowadzenia przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego do stanu zgodnego z przepisami. Pierwsze z rozwiązań jest konsekwencją wymogów określonych w § 12 pkt 1 ppkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.; dalej: rozporządzenie) i skutkowałoby koniecznością rozebrania tej części budynku, która jest usytuowana w pasie 3 m od zarówno od granicy z działką nr ... jak i z działką nr ..., w wyniku czego z obiektu budowlanego o wymiarach 5.0 m x 8,0 m i powierzchni zabudowy 40 m2 pozostałaby czwarta część tego budynku o wymiarach 2,0 m x 5,0 m i powierzchni 10 m2, przez co (szerokość budynku) zupełnie wykluczona zostałaby jego garażową funkcję. Dalej WWINB argumentował, iż nie można jednak wykluczyć, iż wolą inwestora byłoby zalegalizowanie tego budynku w ten sposób. Jednocześnie WWINB wskazał, że aby jednak prawidłowo mógł zostać określony przez organy nadzoru budowlanego nakaz w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tej sprawie w znacznej części, ponieważ wobec bezspornej woli inwestora zalegalizowania tego budynku, konieczne byłoby wezwanie go do przedstawienia ekspertyzy technicznej obrazującej zakres robót budowlanych niezbędnych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (wobec różnych dróg możliwej legalizacji, zależnej wyłącznie od woli inwestora, niezbędne byłoby wskazanie przezeń przede wszystkim, która część budynku musiałaby ulec rozbiórce). Zatem konieczne w tej sprawie było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w części obejmującej ustalenie, która część tego obiektu miałaby być rozebrana i określenie, jakie roboty budowlane winny być wykonane w tym celu, tym bardziej iż organy nadzoru budowlanego nie mogą narzucić i w tym celu niezbędne byłoby wezwanie inwestora do przedstawienia stosownego opracowania technicznego (ekspertyzy technicznej), a dopiero jej brak mógłby skutkować zastosowaniem art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowalnego.

Dalej WWINB wyjaśnił, iż przytoczone uwagi z decyzji z dnia ... 2015 r. stanowiły przyczynę stwierdzenia, że osiągnięciu tego celu (dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy) może służyć regulacja zawarta w art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego.

WWINB wyjaśnił, iż potrzeba nałożenia obowiązku ekspertyzy technicznej określającej "zakres robót budowalnych niezbędnych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z której wynikać będzie, zgodnie z wolą inwestora, która część budynku miałaby ulec rozbiórce i jakie roboty winny być wykonane w tym celu", wynika w sposób oczywisty z przyczyn opisanych, które wskazują wprost na istnienie po stronie organów nadzoru budowlanego "uzasadnionych wątpliwości", których wyjaśnienie umożliwi zakończenie przedmiotowego postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 51 prawa budowlanego. Dodatkowo uzasadnia ją: 1) wykazany przez organ odwoławczy fakt, że możliwe są dwie drogi doprowadzenia budynku gospodarczo-garażowego do stanu zgodnego z prawem, 2) okoliczność, że "legalizacja" wykonanego obiektu budowlanego jest wyłącznie uprawnieniem inwestora i zależy od jego woli oraz 3) niemożność (art. 6 i 7 k.p.a.) narzucenia inwestorowi przez organy nadzoru budowlanego jednej z dróg owej legalizacji budynku gospodarczo-garażowego. Jeśli zatem: 1) przedstawienie opracowania technicznego obrazujące zamiary inwestora odnośnie legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego jest niezbędne dla możliwości legalizacji obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot tej sprawy administracyjnej (art. 104 § 1 k.p.a.), prowadzonej w trybie art. 51 prawa budowalnego i 2) "ocena techniczna to opracowanie, które odnosi się do stanu istniejącego i opisuje techniczne aspekty tego stanu, zaś ekspertyza techniczna obok elementów oceny, zawierać powinna propozycje rozwiązania ujawnionych problemów i usunięcia zagrożeń, wad, czy nieprawidłowości" (T. Babiel "Nadzór budowlany. Kompetencje organów administracji. Wzory. Akty prawne", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 33), to prawidłowo PINB w K. - stosując art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego - zażądał od inwestora dostarczenia ekspertyzy technicznej i trafnie określił też zakres tego opracowania.

Mając na uwadze upływ określonego w nim terminu do wykonania nałożonego obowiązku (tj. "do dnia 26 czerwca 2015 r.") oraz interes strony (art. 7 k.p.a.) i zakres tego opracowania, celowa i uzasadniona, zdaniem WWINB, jest zmiana terminu wykonania tego obowiązku. Zmiana ta stanowi wyłączną przyczynę zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a.

E. G. wniósł w terminie skargę na postanowienie WWINB z dnia ... 2015, Nr ..., żądając jego uchylenia. Skarżący podniósł, iż jedną z zaproponowanych dróg doprowadzenia stanu budynku gospodarczo-garażowego do stanu zgodnego z prawem jest zmniejszenie powierzchni użytkowej budynku, co w przekonaniu inwestora jest nie wykonalne. Zmniejszenie bowiem powierzchni budynku gospodarczo-garażowego z 40m2 na 100m2 wiąże się ze zmianą jego przeznaczenia, a jednocześnie budynek gospodarczy zostałby całkowicie przeznaczony do rozbiórki, na co skarżący nie zgadza się, gdyż postawił go na podstawie ostatecznej decyzji wydanej przez Starostę K.. Przygotowanie takiej ekspertyzy na koszt inwestora jest nieuzasadnione, bowiem jest on co roku od początku wydania ostatecznej, prawomocnej decyzji, dodatkowo obciążony kosztami za wyłączenie gruntu pod budynek gospodarczy. Po upływie 7 lat zmusza się inwestora do przygotowywania ekspertyz oraz ponoszenia dodatkowych kosztów w celu wyjaśnienia i sprostowania ostatecznie wydanych decyzji. Jeśli WWINB wymaga przygotowania odpowiedniej ekspertyzy technicznej, kosztami tej ekspertyzy powinien obciążyć organy które wydały ostateczną prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę.

Powyższe stanowisko skarżący podtrzymał na rozprawie przeprowadzonej w dniu 1 grudnia 2015 r.

WWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl przepisu art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Należy również zaznaczyć, że stosownie do treści z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, iż sąd obowiązany jest dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów bezpośrednio w niej podniesionych.

Na wstępie należy przypomnieć, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze specyficzną sytuacją faktyczną polegającą na wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Starosty K. nr ... znak: ... z dnia ...2007 r. udzielającej pozwolenia na budowę oraz zatwierdzającej projekt budowlany już po zrealizowaniu przez inwestora – w okresie gdy decyzja posiadała przymiot ostateczności – objętych tym pozwoleniem robot budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczo-garażowego, posadowionego na działce nr ... położonej w K., w gminie Z.. Powyższe spowodowało prawidłowe wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane (tekst jedn. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej Prawo budowlane).

Tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Rzeczą więc organu jest ustalenie, czy w sprawie istnieje konieczność nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, czy też odmowy nałożenia takich obowiązków. W przypadku uznania, że wybudowanie obiektu nie jest zgodne z prawem, obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest wymusić na inwestorze dokonanie zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami i wymogami określonymi w pozwoleniu na budowę lub w przepisach Prawa budowlanego, a dopiero w razie niewykonania takiego obowiązku do rozbiórki obiektu lub jego części (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2005 r. wydany w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 608/05 - LEX nr. 19062).

W realiach rozpatrywanej sprawy organ I instancji prowadząc postępowanie legalizacyjne nałożył na inwestora, działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowalne, obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej określającej "zakres robót budowalnych niezbędnych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z której wynikać będzie, zgodnie z wolą inwestora, która część budynku miałaby ulec rozbiórce i jakie roboty winny być wykonane w tym celu". Jak wynika z uzasadnienia postanowień organów obu instancji celem nałożenia tego obowiązku było uzyskanie stanowiska inwestora odnośnie tego, czy i w jaki sposób zamierza doprowadzić przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z prawem.

Zgodnie z przepisem art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane: organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Przepis art. 81c ust. 2 ww. ustawy zamieszczony został w rozdziale 8 ustawy Prawo budowlane, obejmującym przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i znajduje zastosowanie w przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 81c. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 2016/98 (niepubl.), w którym stwierdził, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane ma charakter ogólny i procesowy i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi tej ustawy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednocześnie podkreśla się, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane daje uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Stosując powyższy przepis, który ma charakter szczególny, a który stanowi podstawę prawną do nałożenia na stronę określonych obowiązków w tym także finansowych, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1331/10, LEX nr 1151841).

Kryterium uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych czy do stanu technicznego obiektu budowlanego jest jedynym kryterium, którym właściwy organ winien kierować się przy nakładaniu obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 ustawy. Nadto organ ten - a nie strona - ma wykazać, czy istnieją uzasadnione wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego, a więc muszą one znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 239/11, LEX nr 993692). Podkreślić należy, że z uwagi na użycie w art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie ww. przepisu musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 865/10, LEX nr 1081935).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć organy nadzoru budowalnego nie wykazały, że na tym etapie sprawy miały podstawy do nałożenia przedmiotowego obowiązku w trybie ww. przepisu ustawy Prawo budowlane.

W rozpatrywanym przypadku należy mieć na uwadze, że jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji, doprowadzenie przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego do stanu zgodnego z przepisami – zgodnie z wymogami określonymi w § 12 pkt 1 ppkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), skutkowałoby koniecznością rozebrania tej części budynku, która jest usytuowana w pasie 3 m od zarówno od granicy z działką nr ... jak i z działką nr ..., w wyniku czego z obiektu budowlanego o wymiarach 5.0 m x 8,0 m i powierzchni zabudowy 40 m2 pozostałaby czwarta część tego budynku o wymiarach 2,0 m x 5,0 m i powierzchni 10 m2, przez co (szerokość budynku) w istocie wykluczona zostałaby jego garażowa funkcja. Jednocześnie z akt sprawy oraz uzasadnienia rozpatrywanej obecnie skargi wynika, iż skarżący nie godzi się na zmniejszenie budynku gospodarczo – garażowego w sposób, który zapewniłby zachowanie odległości wymaganych ww. przepisami. Wskazać w tym miejscu należy, iż w celu zalegalizowania budynku skarżący podjął nieskuteczną próbę doprowadzenia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tak aby plan ten dopuszczał lokalizację budynków gospodarczo-garażowych w granicach z sąsiednimi nieruchomościami.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w tej sytuacji nakazany w oparciu o art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązek uznać należy za zbędny. WWINB argumentował, iż nie można wykluczyć, iż wolą inwestora byłoby zalegalizowanie tak zmniejszonego budynku, zatem aby prawidłowo mógł zostać określony przez organy nadzoru budowlanego nakaz w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, konieczne byłoby wezwanie go do przedstawienia ekspertyzy technicznej obrazującej zakres robót budowlanych niezbędnych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem, w opinii Sądu, na tym etapie postępowania legalizacyjnego wystarczające było uzyskanie, przykładowo w trybie art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego, ostatecznego stanowiska inwestora, czy zamierza legalizować sporny budynek i w jaki sposób, tak aby zapewnić zgodność tej inwestycji z przepisami prawa. Takie oświadczenie inwestora miałoby moc wiążącą i umożliwiłoby zastosowanie rozwiązań przewidzianych stosowanym w takich sytuacjach trybem legalizacji. W konsekwencji czynność procesową podjętą przez PINB w K., a polegającą na wydaniu na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienia z dnia ... 2015 r., ocenić należy jako czynność co najmniej nie niezbędną dla merytorycznego załatwienia sprawy. Nie bez znaczenia jest również konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów przez inwestora, jakie wiązałyby się ze sporządzeniem wymaganej ekspertyzy. Należy pamiętać, iż legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, lecz jest uprawnieniem inwestora. Co do zasady nakaz rozbiórki obiektu może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Ustawodawca dopuszcza przy tym taką sytuację, w której tylko część obiektu budowlanego objęta będzie nakazem rozbiórki, a pozostała część będzie objęta postępowaniem legalizacyjnym. W przypadku zaistnienia takiego stanu faktycznego, rzeczą istotną jest rozważenie i ustalenie możliwości przeprowadzenia częściowej rozbiórki, lecz ostatecznie decyduje o tym inwestor. Rzeczą organu nadzoru budowlanego jest jedynie wskazanie, jakie minimalne zmiany w przedmiotowym budynku gospodarczo-garażowym musiałyby zostać wykonane, aby mogło dojść do jego legalizacji. Dopiero w sytuacji, gdy inwestor jednoznacznie wypowie się, czy ma zamiar legalizować w ten sposób przedmiotowy budynek, mogą zostać na niego nałożone dalsze obowiązki.

Powyższe uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji jako wydanych na naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów wprost podniesionych w skardze wskazać natomiast należy, iż nie zasługiwały one na uwzględnienie.

W szczególności podkreślić trzeba, iż jakiegokolwiek związku z kontrolowaną decyzją nie miały te zarzuty skarżącego, które dotyczyły wadliwości postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Okoliczność, że inwestor realizował inwestycję działając w zaufaniu do organu administracji architektoniczno – budowlanej również nie ma żadnego znaczenia dla prowadzenia postępowania naprawczego. Bez znaczenia dla sprawy pozostawały także rozważania skargi dotyczące uiszczania przez inwestora opłaty z tytułu wyłączenia gruntu zajętego pod sporną inwestycję.

Reasumując uznać należy, iż zaskarżone postanowienia organów obu instancji zostało wydane zostały z naruszeniem prawa - art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., obligowało Sąd do uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nadzoru budowlanego winien uwzględnić oceny prawne zawarte w niniejszym uzasadnieniu.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.