Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 637/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] nr [...], znak [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2005 r. A. J. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Prudniku wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Prudniku działając na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 104 Kpa (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) odmówił A. J. przyznania płatności na rok 2005 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 18.056,25 zł, która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności oraz w punkcie 2 uzupełniającej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 22.658,59zł, która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż odmówiono przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 ze względu na niezgodność (zawyżenie) pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu. Organ powołał się na ustalenia kontroli na miejscu dokonane w dniu 16.11.2005 r. i wyjaśnił, iż pierwsza kontrola administracyjna przeprowadzona w dniu 22 lipca nie wykazała nieprawidłowości, natomiast ponowna kontrola administracyjna przeprowadzona została w dniu 29 maja 2006 r. z uwzględnieniem protokołu czynności kontrolnych na miejscu potwierdziła stwierdzone nieprawidłowości, które zostały wymienione w szczegółowym zestawieniu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. J. żądając jej uchylenia i ponownego rozpoznania jego wniosku. W uzasadnieniu podniósł, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z decyzją Prezesa ARiMR ogłoszoną przez rzecznika prasowego ARiMR w dniu 06.03.2006 r. Wskazał, iż jego gospodarstwo zostało wytypowane do kontroli na miejscu przez firmę A, która przeprowadziła kontrolę dwukrotnie tj. w dniu 20.09.2005 r. i została zakończona spisaniem protokołu, którego brak jest w aktach sprawy oraz w dniu 15.12.2005 r. Odwołujący podkreślił, że ARiMR odstąpiła od umowy z A w dniu 26.01.2006 r., przez co jego gospodarstwo znalazło się w grupie 2444 kontroli niezrealizowanych przez tę firmę, co zgodnie z decyzją Prezesa ARiMR podjętą po konsultacjach z Komisją Europejską, powinno skutkować przeprowadzeniem kontroli na nowo w 2006 r. A. J. wskazał również, że protokół z czynności kontrolnych z dnia 16.11.2005 r. został sporządzony niezgodnie z prawem i wprowadzony do akt sprawy po ogłoszeniu decyzji Prezesa ARiMR z dnia 06.03.2006 r. Zdaniem odwołującego zgodnie z art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych Prezes ARiMR powierzył przeprowadzenie kontroli gospodarstwa firmie A i do czasu rozwiązania umowy z tą firmą, tylko ona mogła legalnie przeprowadzić kontrolę jego gospodarstwa z wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich za 2005 r. W dalszej części odwołania podniósł, iż na kopii protokołu przekazanej drogą pocztową brak skreślenia słowa "oryginał", nie posiada on numeru dokumentu, opatrzony jest na każdej stronie pieczątką "za zgodność z oryginałem" i podpisem pracownika ARiMR Pana M. B. Wskazał, że na podstawie takiego dokumentu nie można wydawać decyzji.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz. 264 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 40 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz zacytował przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, stwierdzając, że argumentacja odwołującego nie zasługuje na uwzględnienie z punktu widzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa. Organ wskazał, iż ustalenia kontroli na miejscu przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu 16.11.2005 r. i utrwalonych w formie protokołu z czynności kontrolnych nr [...] legły ostatecznie u podstawy rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji organu I instancji. W konsekwencji bowiem nieprawidłowości wykrytych w wyniku tejże kontroli producent rolny nie otrzymał płatności bezpośrednich na rok 2005, a dodatkowo została na niego nałożona sankcja w postaci kary pieniężnej w łącznej kwocie 40.714,84 zł. Podniesiono, iż istotne znaczenie w sprawie miała okoliczność ubiegania się przez A. J. o wsparcie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, gdyż w tym wniosku skarżący zadeklarował m.in. pakiet uprawy sadownicze. Tymczasem we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2005 złożonym w dniu 11.05.2005 r. na tożsamych działkach ewidencyjnych, na których we wniosku rolnośrodowiskowym deklarowano sad (aronię i jarząb), A. J. zadeklarował "trawy na gruntach ornych". Taka rozbieżność deklaracji budziła zastrzeżenie, jednakże na wykazie przesłanym do ARiMR jednostka certyfikująca B Sp. z o.o. z siedzibą w W. potwierdziła, że A. J. prowadzi uprawy sadownicze na obszarze 38,58 ha. W ocenie organu z powyższego wynikało, że na działkach deklarowanych we wniosku o dopłaty jako trawy na gruntach ornych (uprawnione do przyznania zarówno płatności jednolitej, jak i uzupełniającej) w rzeczywistości prowadzona jest uprawa sadownicza aronii czarnoowocowej oraz jarząba pospolitego. Wobec tego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu zlecił pracownikom Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wykonanie kontroli na miejscu wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, a jednocześnie uzasadnione było równoczesne przeprowadzanie kontroli pod kątem deklaracji dokonywanych w programach rolnośrodowiskowych. Organ wyjaśnił, iż zlecenie zostało wydane, pomimo iż równolegle kontrolę przeprowadzała firma zewnętrzna A S.A. Czynności kontrolne przeprowadzane przez wskazaną firmę w dniu 21.09.2005 r. zostały powtórzone w dniach 16-17.12.2005 r. (a więc już po kontroli wykonanej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR). Zdaniem organu okoliczność, iż kontrole mogą być zlecone podmiotom zewnętrznym nie przesądza o niemożliwości sprawdzania tychże kontroli przez wyspecjalizowanych pracowników odpowiednich komórek organizacyjnych ARiMR. Agencja ma prawo na każdym etapie postępowania skierować do kontroli dowolnego wnioskodawcę i wykonać kontrolę "własnymi siłami", zwłaszcza gdy występuje znaczny poziom nieprawidłowości u danego beneficjenta oraz wysokość zaangażowanej kwoty pomocy. Wyjaśniono także, iż protokół z pierwszej kontroli przeprowadzonej przez A S.A. nie został w istocie włączony do akt sprawy, gdyż z przyczyn formalnych został zakwestionowany i ostatecznie nieprzyjęty przez ARiMR. Natomiast rozwiązanie umowy A S.A. z uwagi na niezrealizowanie odpowiedniej ilości kontroli, a także zastrzeżenia ARIMR, co do ich rzetelności, dodatkowo przemawiało za zleceniem kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego w zakresie płatności bezpośrednich pracownikom ARiMR. Zatem kontrola z dnia 16.11.2005 r. miała wyjaśnić rozbieżności w deklaracji upraw w różnych wnioskach tego samego producenta rolnego, a także uniknąć sytuacji, w której producent ten byłby skontrolowany jedynie przez podmiot, co do którego Agencja miała zastrzeżenia odnośnie rzetelności kontroli. Uzasadniał także organ, że przesłanie skarżącemu kopii protokołu kontroli nastąpiło dopiero w dniu 08.03.2006 roku, gdyż kontrole terenowe zostały zakończone pod koniec stycznia, a następnie trwał czasochłonny proces opracowywania i wprowadzania wyników kontroli do systemu informatycznego. Zdaniem organu odwoławczego nie znajdują uzasadnienia zarzuty podniesione w odwołaniu, że protokół z dnia 16.11.2005 r. został wprowadzony do akt spraw już po dniu 06.03.2006 r., kiedy to ukazał się komunikat rzecznika prasowego ARiMR odnoszący się do rozwiązania umowy z wykonawcą zewnętrznym. Wskazany dokument stanowił dowód tego, co w nim stwierdzone na dzień jego sporządzenia, a jedynie odwołujący mógł zapoznać się z jego treścią w dalszym toku postępowania, co nie pozbawiło go jednakże prawa ustosunkowania się do ustaleń w nim zawartych. Organ II instancji odnosząc się do kwestii nieuczestniczenia producenta rolnego w czynnościach kontrolnych wskazał na treść art. 25 ust. 1 i art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Organ wywiódł, iż ze wskazanych przepisów wynika wyraźnie, że udział producenta rolnego w kontroli dotyczącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie jest obowiązkowy, a w przypadku wykrycia nieprawidłowości otrzymuje on odpis protokołu, co w analizowanej sprawie miało miejsce poprzez przesłanie odpisu protokołu A. J. drogą pocztową. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono także sposób wyliczenia kwot sankcji wieloletnich.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 6, art. 7, art. 9, art. 71 i art. 77 K.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, a to art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz art. 19, art. 24 pkt 2, art. 48 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz art. 23 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w dniu 08 marca 2006 r. otrzymał listownie protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 16.11.2005 r. przez Biuro Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z jego wniosku o dopłaty bezpośrednie za rok 2005 r., z zaznaczeniem w protokole, iż była to kontrola niezapowiedziana. Przy czym w tym samym dniu odbyła się zapowiedziana kontrola z wniosku o płatności rolnośrodowiskowe wykonywana przez tych samych inspektorów. Podniósł także, iż protokół z czynności kontrolnych w dniu 16 listopada 2005 r. nie może stanowić podstawy wydania decyzji z uwagi na jego wady, a mianowicie brak określenia czy jest to kopia czy oryginał, brak numeru dokumentu, a także brak parafowania dokonywanych na nim zmian. Zdaniem skarżącego przeprowadzenie kontroli przez Biuro Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR stanowi naruszenie art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 oraz art. 6 ustawy o płatnościach..., bowiem zgodnie ze zleceniem Prezesa ARiMR tylko firma A S.A. była władna wykonać kontrolę na miejscu z wniosku o płatności bezpośrednie za rok 2005. Ponadto brak w aktach sprawy dowodu o istnieniu zlecenia na wykonanie kontroli przez w/w Biuro. Skarżący zarzucił także, iż sporny protokół zwiera 7 stron, gdy tymczasem z dodatkowego oznaczenia wynika, iż winien zawierać 9. Ponadto otrzymał go pocztą w dniu 08.03.2006 r., czyli po ponad 3 miesiącach, co narusza art. 48 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Ostatecznie skarżący podniósł, iż na etapie kontroli administracyjnej pomimo stwierdzonych rozbieżności nie został wezwany do złożenia korekty lub wyjaśnienia niezgodności.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów sądowych, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 02 lutego 2007 r., organ II instancji dodatkowo wyjaśnił, iż zleceniem kontroli znak [...] przekazał Wykonawcy Zewnętrznemu firmie A S.A. – listę 52 producentów rolnych, których gospodarstwa zostały wytypowane do przeprowadzenia kontroli na miejscu w zakresie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w zleceniu tym znalazło się również gospodarstwo A. J. Protokół z przeprowadzonej w dniu 21.09.2005 r. kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego został przekazany do Opolskiego Oddziału Regionalnego przez w/w firmę w ramach protokołu zwrotnego, jednakże dwukrotnie nie uzyskał pozytywnej oceny podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego OR. W związku z powyższym protokół ten został zwrócony wykonawcy zewnętrznemu w celu ponownej realizacji przedmiotowej kontroli. Ponowna kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego została wykonana przez wykonawcę zewnętrznego w dniach 16-17 grudnia 2005 r., a protokół z niej został zatwierdzony przez pracowników BKM Opolskiego OR i stanowi dowód w przedmiotowej sprawie. Z kolei protokół z dnia 21.09.2005 r. nie został formalnie zatwierdzony przez pracowników BKM Opolskiego OR, a tym samym przyjęty przez ARiMR. Ostatecznie organ wskazał, iż kontrole objęte w/w zleceniem, w tym kontrola gospodarstwa skarżącego, zostały przyjęte przez pracowników BKM Opolskiego OR i nie znalazły się wśród 2444 kontroli niezrealizowanych przez firmę A S.A. Organ wyjaśnił także, iż czynności kontrolne z przeprowadzonej w dniu 16.11.2005 r. kontroli na miejscu w gospodarstwie A. J. w zakresie wniosku rolnośrodowiskowego stały się podstawą do sporządzenia protokołu z kontroli wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Natomiast odnośnie wykonania przedmiotowej kontroli wydane zostało polecenie służbowe przez Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 ustawy o p.p.s.a).

Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym, jak też i materialono-prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Prudniku z dnia [...], nr [...], odmawiającą przyznania A. J. płatności na 2005 rok z tytułu jednolitej oraz uzupełniającej płatności obszarowej.

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona wymogom prawa.

Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostawały ustalenia merytoryczne poczynione przez organy obu instancji. Skarżący nie kwestionował także zasadności nałożonych na niego sankcji wieloletnich. Zarzuty skarżącego zawarte zarówno w odwołaniu, jak i w skardze dotyczą jedynie dopuszczalności i sposobu przeprowadzenia kontroli na miejscu w dniu 16.11.2005 r. przez Biuro Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR oraz prawidłowości sporządzonego z niej protokołu.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 40 ze zm.) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadza kontrole w zakresie spełniania przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności zgodnie z planem kontroli zatwierdzonym przez Prezesa Agencji, ustalonym zgodnie z zasadami typowania gospodarstw rolnych do kontroli określonymi w przepisach Unii Europejskiej. Czynności kontrolne są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji, które powinno zawierać wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres oraz podstawę prawną do ich wykonywania.

W rozpoznawanej sprawie mają również zastosowanie przepisy prawa wspólnotowego. Na początku powołać należy art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U.UE/L/03.270.1), w świetle którego Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Stosownie do ust. 2 cytowanego przepisu kontrole administracyjne są uzupełniane systemem kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy. Zasady przeprowadzania kontroli zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE.L.04.141.18) zwanego dalej rozporządzeniem. Według Zasad ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z kolei art. 24 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do dopłat i zadeklarowanych działek i pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy w ramach programów pomocy wiążących się z zadeklarowaniem powierzchni. Po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności także przeprowadza się kontrolę na miejscu (ust. 2 rozporządzenia). Regulacja dotycząca wykonywania kontroli na miejscu zawarta została w art. 25 rozporządzenia, według którego kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. W tym miejscu odnotować również wypada, iż rozporządzenia jako akty prawne Wspólnoty są wiążące co do wszystkich zawartych w nich postanowień i nie mogą być modyfikowane przez państwa członkowskie, chyba, że możliwość taką przewiduje samo rozporządzenie.

Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż sporna kontrola na miejscu w dniu 16.11.2005 r. została przeprowadzona w związku z wytypowaniem gospodarstwa rolnego A. J. w zakresie wniosku rolnośrodowiskowego. Podczas kontroli administracyjnej ustalono, iż występują rozbieżności pomiędzy deklarowanymi uprawami w odniesieniu do wniosku skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 rok z wnioskiem o płatności z tytułu działań rolnośrodowiskowych z dnia 13 czerwca 2005r. Konsekwencją tych ustaleń było wydanie przez Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR polecenia wykonania również przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, kontroli w zakresie wniosku o przyznanie płatności, co potwierdza zapis dokonany na notatce służbowej z 22 listopada 2005 r. (k. 53). Zauważyć należy, iż zlecenie wykonania przedmiotowej kontroli nie zostało sporządzone w formie przewidzianej dla takiego upoważnienia. Tym niemniej chodź forma polecenia wydanego przez Dyrektora budzi zastrzeżenia, to z jego treści wynika jednoznacznie, iż kontrola taka została zlecona. Ponadto mając na uwadze treść art. 25 ust. 1 rozporządzenia należy zauważyć, iż organ mógł poprzez upoważnionych pracowników przeprowadzić kontrolę na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego bez uprzedzenia. W istocie jednak ustalenia dokonane podczas czynności kontrolnych w zakresie wniosku rolnośrodowiskowego stały się podstawą sporządzenia protokołu z dnia 16.11.2005 r. w zakresie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, przy czym obie kontrole dotyczyły tych samych gruntów. Dlatego też takie działanie organu nie ma wpływu na samo ustalenie stanu faktycznego sprawy, iż doszło do powstania niezgodności (zawyżenia) pomiędzy zadeklarowaną przez A. J. sumą powierzchni działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu, co skutkowało odmową przyznania płatności na rok 2005 z tytułu jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej oraz nałożeniem sankcji wieloletnich. Jednocześnie wskazać należy, iż sam skarżący nie kwestionuje tych ustaleń, ani też nie zaprzecza powyższym okolicznościom.

Skarżący nie kwestionował faktu doręczenia protokółu z kontroli na miejscu w dniu 16.11.2005 r. Powyższe skutkuje uznaniem, iż skarżący posiadał możliwość zapoznania się ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, co też uczynił. Świadczy o tym treść pisma skarżącego, w którym ustosunkowuje się do spornego protokołu. Nie można zatem przyjąć, aby w tym zakresie naruszona została przez organy zasada czynnego udziału strony w postępowaniu sformułowana w przepisie art. 10 § 1 kpa.

Nie można natomiast odmówić słuszności twierdzeniom skarżącego, iż protokół sporządzony z kontroli w dniu 16.11.2005 r. zawiera uchybienia w postaci braku omówienia dokonanych skreśleń, a także ich stwierdzenia przez osoby podpisujące protokół. Jednakże skreślenia dokonane zostały w sposób czytelny i nie wpływają na samą wiarygodność protokołu i możliwość ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego. Nie sposób pominąć w ramach oceny prowadzonego postępowania także i tego, iż w ramach sprawdzania wniosków producentów rolnych, co do zgodności zadeklarowanych w ramach płatności bezpośrednich działek rolnych z rzeczywistym stanem, przeprowadzona została także w gospodarstwie rolnym skarżącego kontrola zasadnicza w zakresie spełnienia przez skarżącego warunków do przyznania płatności przez firmą A S.A. w W. w dniu 16 -17 grudnia 2005r. Czynności kontrolne zostały potwierdzone stosownym protokołem kontroli nr [...], w którym stwierdzono również nieprawidłowości.

Odnosząc się do kwestii kontroli na miejscu w dniu 21.09.2005 r. przeprowadzonej przez wykonawcę zewnętrznego firmę A S.A. w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, to protokół z tej kontroli nie został przyjęty przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu wobec licznych błędów. Konsekwencją tego było ponowne przeprowadzenie przez tą firmę kontroli na miejscu w dniach 16.12.-17.12.2005 r., która została zatwierdzona przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu, a tym samym przyjęta przez organ. Powyższe przeczy twierdzeniom skarżącego jakoby prowadzone przez niego gospodarstwo rolne znalazło się w grupie 2444 kontroli niezrealizowanych przez firmę A S.A.

Zauważyć również wypada, iż w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie wskazano w jaki sposób zostały wyliczone sankcje wieloletnie nałożone na skarżącego. Jednakże organ odwoławczy dokonując ponownej analizy przeprowadzonego postępowania, przedstawił szczegółowo sposób wyliczenia wysokości sankcji, a nadto dokonał korekty w zakresie procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli na miejscu. Powyższa zmiana nie miała jednak wpływu na prawidłowość wyliczenia sankcji przez organ I instancji. Przyczynę odmowy przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich i uzupełniających za 2005r. stanowiły rozbieżności w zakresie sposobu zagospodarowania tych samych działek rolnych przez tego producenta, co do wniosków z tytułu płatności w realizacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego za 2005r. (nota bene skarżący w tym zakresie otrzymał decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Prudniku z dnia 21.06.2006r. płatność w kwocie 46 116zł) oraz z tytułu płatności bezpośrednich za 2005r.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego nie doręczenia mu w terminie jednego miesiąca od daty kontroli na miejscu protokołu z tej kontroli stwierdzić należy, iż art. 48 ust. 3 w/w rozporządzenia raport z kontroli w istocie winien być ukończony w ciągu jednego miesiąca od daty kontroli na miejscu. Jednak okres ten można przedłużyć do trzech miesięcy w uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza, jeżeli wymaga tego analiza chemiczna lub fizyczna. Raport z przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego kontroli w dniu 16.11. 2005r. oraz z dnia 16 - 17.12. 2005r. podlegał analizom i sprawdzeniu przez pracowników agencji i stąd też jego doręczenie po upływie zakreślonego miesięcznego terminu nie powoduje, że nie może on stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie. Nadto stwierdzić należy, iż termin zakreślony w przytoczonym przepisie nie ma charakteru terminu materialnego, bowiem ustawodawca nie przewidział żadnej sankcji z tytułu naruszenia tego terminu.

Wobec powyższego uznać należało, iż pomimo stwierdzonych uchybień, w szczególności w odniesieniu do protokołu z dnia 16.11.2005 r., nie można przyjąć aby doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło by mieć wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu odnotować wypada, iż przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 458). Innymi słowy ponowne przeprowadzenie kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego w zakresie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 rok, w istocie nie wpłynęłoby na zmianę dokonanych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych i prawnych, a tym samym na zmianę treści decyzji.

Jednocześnie ocena legalności zaskarżonej decyzji pod katem prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych... (Dz. U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 158 ust. 1 Rozporządzenia komisji (WE) Nr 1973/2004 dla jednolitej płatności obszarowej, art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 dla uzupełniającej płatności obszarowej wykazała, iż organy prawidłowo zastosowały sankcje przewidziane w/w przepisami, przy ustaleniu różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalono skargę.