Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2069/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 19, art. 20 i art. 21
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie NSA Elżbieta Kremer del. WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2159/16 w sprawie ze skargi D. M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. M. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2159/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej jako "CWKL") orzeczeniem z dnia [...] października 2016 r. po rozpatrzeniu odwołania ppor. D. M., utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. (dalej jako "RWKL") z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, ustalającego Kategorię N: Załącznik I; Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia CWKL wskazała m.in., że w dniu [...] marca 2015 r. RWKL wydała orzeczenie Nr [...] rozpoznające u D. M., w punkcie 8, następujące schorzenia:

Schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej - zespół paranoidalny - § 70 pkt 5,

Schorzenie współistniejące -12% utraty zdolności żucia - § 24 pkt 1.

Kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej: Kategoria N Załącznik 1, Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Związek poszczególnych chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową: Schorzenia nr 1,2 nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

Określenie inwalidztwa:

a) Zalicza się badanego do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Data powstania inwalidztwa - grudzień 2014 r.,

b) Nie zalicza się badanego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową,

Data powstania inwalidztwa - nie dotyczy,

Nie zalicza się badanego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze,

Inwalidztwo istnieje od grudnia 2014 r.,

Zdolność do pracy - badany jest częściowo niezdolny do pracy,

Niezdolność do samodzielnej egzystencji - nie dotyczy,

Termin badania kontrolnego - grudzień 2016 r.

Schorzenia w pkt. 1 i 2 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący wskazał, iż zespół paranoidalny opisany w pkt 1 orzeczenia ujawnił się w czasie szkolenia poligonowego oraz podkreślił, że w 2013 r. w RWKL przeszedł badania lekarskie do służby we wszystkich strefach klimatycznych i wówczas uznano go za w pełni zdrowego, a badania obejmowały również konsultację psychiatryczną.

Wydane po rozpatrzeniu tego odwołania orzeczenie CWKL z dnia [...] lipca 2015 r. zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1506/15. W uzasadnieniu wyroku sąd administracyjny wskazał na naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów art. 24 – art. 27 K.p.a., albowiem w składzie orzeczniczym brał udział lekarz, biorący wcześniej udział w rozpatrzeniu tej sprawy przez organ pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia RWKL z dnia [...] marca 2015 r. i stosując się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie, CWKL orzeczeniem z dnia [...] października 2016 r. utrzymała w całości orzeczenie organu pierwszej instancji.

CWKL wskazała, że ppor. D. M. przed wcieleniem do wojska, jak wynika z treści jego oświadczenia z dnia [...] grudnia 2014 r., nie był leczony farmakologicznie. Z kolei z danych zawartych w opisie przebiegu służby i pracy cywilnej wynika, że w okresie od [...] sierpnia 2013 r. do [...] sierpnia 2013 r. pełnił służbę wojskową jako podchorąży Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych we W. , następnie od [...] listopada 2013 r. do chwili orzekania przez RWKL na stanowisku dowódcy plutonu w [...] w K. w stopniu podporucznika.

Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w K. w dniu [...] grudnia 2014 r. skierował ppor. D. M. do RWKL w Z., w celu określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. Dowódca nie wymienił żadnego rozpoznania, jedynie w punkcie 9 skierowania podał, cyt.: "badanie po leczeniu szpitalnym i długotrwałym zwolnieniu lekarskim".

Z dokumentacji medycznej wynika, że w trakcie szkolenia poligonowego w czerwcu 2014 r., z powodu dziwnego zachowywania się, ppor. D. M. został przewieziony do SOR w E. a następnie do Oddziału Ogólnopsychiatrycznego Szpitala Psychiatrycznego SPZOZ w W., gdzie w karcie informacyjnej (1. Ks. Gł. [...]), po okresie obserwacji od [...] czerwca do [...] lipca 2014 r. rozpoznano: pierwszy epizod psychotyczny (zespół paranoidalny). Następnie badany dwukrotnie był hospitalizowany w Oddziale Całodobowym Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego CSK MON WIM w W. w okresie od [...] lipca do [...] września 2014 r. (nr hist. chor. [...]) oraz w okresie od [...] września do [...] października 2014 r. (nr hist. chor. [...]) z ostatecznym rozpoznaniem: zespół paranoidalny, obecnie remisja F20.

Schorzenie wymienione w pkt. 1 orzeczenia RWKL (zespół paranoidalny), zostało ustalone na podstawie wielokrotnych hospitalizacji i obserwacji w oddziałach psychiatrycznych, a także zostało potwierdzone konsultacjami psychiatryczno-psychologicznymi z dnia 11 grudnia 2014 r., zleconymi w ramach postępowania orzeczniczego RWKL. Rozpoznanie to nie budzi żadnych wątpliwości. Natomiast schorzenie w punkcie 2 rozpoznania: tj. 12% utraty zdolności żucia zostało ustalone na podstawie konsultacji stomatologicznej z dnia 10 grudnia 2014 r. i orzekany nie wniósł w tej kwestii żadnych zastrzeżeń.

Obowiązujące, w dniu wydania orzeczenia RWKL, rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 15 ze zm.) w swojej konstrukcji prawnej posiada dwa załączniki zawierające wykazy chorób i ułomności.

Załącznik Nr 1 zawiera wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych. Innymi słowy na podstawie tego załącznika określa się czy dana osoba jest w ogóle zdolna do zawodowej służby wojskowej lub nie.

Załącznik Nr 2 zawiera wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby wojskowej w powietrzu, służbie naziemnego zabezpieczenia lotów i służbie inżynieryjno-lotniczej oraz na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających Marynarki Wojennej, a także w charakterze nurków i płetwonurków.

Powyższa sprawa rozpatrywana jest na podstawie załącznika Nr 1 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Stwierdzony w punkcie 8.1 orzeczenia zespół paranoidalny, zgodnie z załącznikiem Nr 1, należy kwalifikować wg § 70 pkt 5, do którego zaliczane są zaburzenia psychotyczne endogenne. W grupie II osób kwalifikowanych (żołnierze zawodowi). § 70 pkt 5 skutkuje jednoznacznie orzeczeniem kategorii N - niezdolność do zawodowej służby wojskowej.

RWKL zgodnie z dyspozycją Dowódcy JW i obowiązującymi przepisami, orzekła o trwałej niezdolności ppor. D. M. do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie niezdolności do zawodowej służby wojskowej w tym przypadku obligowało również RWKL do zaliczenia orzekanego do jednej z grup inwalidztwa. Z uwagi na rodzaj choroby, która charakteryzuje się występowaniem trudnymi do przewidzenia okresami zaostrzeń i remisji objawów chorobowych oraz ich częstotliwości, należało uznać orzekanego za częściowo niezdolnego do pracy i zaliczyć do drugiej grupy inwalidztwa.

Zespół paranoidalny nie jest wymieniony w żadnym z załączników rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567) ze zmianą w dniu 17 marca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 425), dlatego schorzenie to nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Jest schorzeniem endogennym, uwarunkowanym osobniczo i warunki służby wojskowej nie miały wpływu na jego ujawnienie. Sam fakt ujawnienia się schorzenia w trakcie pełnienia służby wojskowej nie jest czynnikiem wystarczającym do stwierdzenia związku przyczynowo-skutkowego z tą służbą. Ponieważ zespół paranoidalny pozostaje bez związku ze służbą wojskową, to również powodowane nim inwalidztwo drugiej grupy nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Dlatego w orzeczeniu RWKL prawidłowo zaliczono orzekanego do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia oraz do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.

Na powyższą decyzję D. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji rozpoznały u skarżącego zespół paranoidalny. Schorzenie to zostało ustalone na podstawie wielokrotnych hospitalizacji i obserwacji w oddziałach psychiatrycznych, a także zostało potwierdzone konsultacjami psychiatryczno-psychologicznymi z dnia 11 grudnia 2014 r., zleconymi w ramach postępowania orzeczniczego RWKL i nie budzi żadnych wątpliwości dla organów orzeczniczych.

Zespół paranoidalny, zgodnie z załącznikiem Nr 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 15 ze zm.), należy kwalifikować wg § 70 pkt 5, do którego zaliczane są zaburzenia psychotyczne endogenne. W grupie II osób kwalifikowanych (żołnierze zawodowi, a do tej grupy należy skarżący) § 70 pkt 5 skutkuje jednoznacznie orzeczeniem kategorii N - niezdolność do zawodowej służby wojskowej.

Zgodnie z powyższym Sąd pierwszej instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że w niniejszej sprawie organ nie mógł inaczej zakwalifikować tego schorzenia, jak jedynie skutkującego niezdolnością skarżącego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N. Ponadto Sąd pokreślił, że organ w sposób jasny i przekonywujący uzasadnił decyzję o rozpoznaniu schorzenia, wskazując na wyniki badań oraz wyniki obserwacji.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że RWKL rozpatrzyła sprawę, zgodnie ze skierowaniem wystawionym przez Dowódcę JW 3137 w Krośnie Odrzańskim. Była zatem właściwa miejscowo i rzeczowo do rozpatrzenia sprawy i wydania orzeczenia o zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Powyższe ustalenie wynika z treści art. 19, art. 20 i art. 21 K.p.a. oraz z rozporządzenia MON z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013). Następnie uznał, iż RWKL prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze, zlecając stosowne badania i konsultacje specjalistyczne, a następnie na ich podstawie oraz zgromadzonej dokumentacji z leczenia, ustaliła prawidłowo jednostki chorobowe, a także ich kwalifikację orzeczniczą w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, jak również dokonała właściwych ustaleń w kwestii związków schorzeń ze służbą wojskową.

Za chybiony Sąd pierwszej instancji uznał zarzut zaniechania zawarcia szczegółowego uzasadnienia prawnego i faktycznego, bowiem wydane przez CWKL orzeczenie zawiera obszerne uzasadnienie dotyczące rozpoznanych schorzeń, ich związku ze służbą wojskową oraz ustalenia kategorii zdolności orzekanego do zawodowej służby wojskowej.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący brał czynny udział w procesie orzeczniczym m.in. wykonywał specjalistyczne badania lekarskie na potrzeby orzecznicze, zatem za chybiony uznał także zarzut, że skarżący nie brał czynnego udziału w sprawie, ani nie znał wyników badań i rozpoznania schorzeń.

Stwierdzając brak zasadności zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności Sąd stwierdził, że w pierwszej instancji orzekała RWKL w Z., zaś w drugiej CWKL w W.. CWKL zgodnie z zapisem § 25 ust. 4 zdanie pierwsze rozporządzenia MON z 8 stycznia 2010 r., zajęła stanowisko na podstawie obszernej dokumentacji medycznej zebranej przez organ pierwszej instancji (w tym trzech wypisów z leczenia szpitalnego) nie było zatem żadnej potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań lekarskich albo obserwacji. Następnie wskazał, że zgodnie z zapisem § 25 ust. 4 ww. rozporządzenia CWKL nie stwierdziła potrzeby przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego. Ponadto skarżący nie przedłożył innych wyników badań mających być podstawą do uzupełnienia materiału orzeczniczego w sprawie.

Jako chybiony Sąd pierwszej instancji uznał zarzut wydania orzeczenia bez podpisów składu orzekającego. Wskazano, że orzeczenia wydane przez organy obu instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującym wzorem orzeczenia, które określa załącznik nr 5 do ww. rozporządzenia. Oba orzeczenia zawierają również podpisy składu orzekającego członków wojskowej komisji lekarskiej, wymienionych z imienia i nazwiska.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, D. M. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt. 1 P.p.s.a), tj.:

1. § 25 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), polegające błędnej subsumcji § 25 ust. 6 rozporządzenia i bezzasadne uznanie, że orzeczenie CWKL Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. oraz orzeczenie RWKL Nr [...] z dnia 12 [...] 2015r. podpisane zostały z imienia i nazwiska przez skład komisji lekarskiej wymieniony na pierwszych stronach tychże orzeczeń, gdy tymczasem powyższe orzeczenia nie zawierają podpisów członków komisji wskazanych na pierwszej stronie orzeczenia - a jedynie "parafki", których to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie sposób uznać za podpis składany z imienia i nazwiska, a tym samym należy uznać, iż nie jest możliwym stwierdzenie, kto złożył na nich podpisy.

2. art. 156 § 1 pkt 2 i nast. K.p.a. w zw. z § 25 ust. 6 rozporządzenia, polegające na błędnej subsumpcji § 25 ust. 6 rozporządzenia i bezzasadne uznanie, że orzeczenie CWKL oraz orzeczenie RWKL podpisane zostały z imienia i nazwiska przez skład komisji lekarskiej wymieniony na pierwszych stronach tychże orzeczeń, gdy tymczasem powyższe orzeczenia nie zawierają podpisów członków komisji wskazanych na pierwszej stronie orzeczenia - a jedynie "parafki", których to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie sposób uznać za podpis składany z imienia i nazwiska, a tym samym należy uznać, iż nie jest możliwym stwierdzenie, kto złożył na nich podpisy, a tym samym uznaniem, że działanie komisji lekarskiej polegające na wydaniu orzeczeń podpisanych z samej "parafy" należy uznać za zgodne z treścią § 25 ust. 6 rozporządzenia, gdy tymczasem wada ta - jako kwalifikowana powinna skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonych orzeczeń komisji lekarskich obu instancji.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), tj.:

3. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a, art. 3 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a oraz w z związku z art. 107 § 1 i 3 K.p.a., polegające na niewłaściwej ocenie i przyjęciu przez Sąd, że orzeczenie CWKL w sposób jasny i przekonywujący uzasadniło swoją decyzję, co do uznania D. M. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, a tym samym w ocenie Sądu postępowanie orzecznicze zakończone zaskarżonym orzeczeniem zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami, a tym samym wskazane przez skarżącego naruszenia przepisów o postępowaniu należało uznać za nieuzasadnione - w konsekwencji czego doszło do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a, gdy tymczasem treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, pomimo jego obszerności nie spełniało wymogów, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 K.p.a., jak również wymogów tych nie spełniało uzasadnienie orzeczenia RWKL., a tym samym Sąd powinien był uwzględnić zarzuty skarżącego i uchylić zaskarżone orzeczenia w zaskarżonej części, jak również korzystając ze swoich uprawnień w zakresie dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a w zaskarżonej części uchylić również orzeczenie RWKL .

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w art. 3 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a oraz w związku z art. 10 § 1 K.p.a. i art. 81 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., polegające na niewłaściwej ocenie i przyjęciu przez Sąd, że w toku postępowania orzeczniczego toczącego się przed CWKL na każdym jego etapie orzekanemu zapewniono prawo do czynnego w nim udziału, gdy tymczasem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego bezsprzecznie wynika, że po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnego wyroku dnia 27 maja 2016 roku w sprawie o sygn. akt. II SA/Wa 1506/15 dotyczącej skarżącego D. M. wynika, że komisja lekarska procedowała w sprawie bez udziału orzekanego, nie informując go pisemnie o podejmowanych czynnościach w sprawie, co w sposób oczywisty doprowadziło do naruszenia jednego z podstawowych praw strony postępowania orzeczniczego.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz orzeczeń obu instancji, jak również o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za drugą instancję.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną CWKL wniosła o jej oddalenie, jak również o zasądzenie na rzecz pełnomocnika organu pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a".), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, Lex nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, Lex nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, Lex nr 1488113).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego wskazać należy, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. Przepis ten zakreśla kompetencje sądów administracyjnych do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej i stosowania ustawy P.p.s.a. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd administracyjny odmówił rozpoznania skargi mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Sytuacja tego rodzaju w rozpoznanej sprawie nie zachodziła.

Także zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. uznać należało za chybiony. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z ugruntowanym w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem należy przyjąć, że ustawodawca, mówiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy, używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność (por. szerzej: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI, WoltersKluwer 2016). Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na przepisie art. 134 § 1 P.p.s.a., w skardze kasacyjnej należy wykazać, że sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo też że w okolicznościach tej sprawy sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1560/12, opubl. na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej jako "CBOSA").

Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła albowiem przedmiotem rozpoznania Sądu wojewódzkiego było orzeczenie CWKL z dnia [...] października 2016 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i temu zagadnieniu poświęcone są rozważania merytoryczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Zaznaczyć trzeba, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie jest jego rzeczą badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.

Z akt niniejszej sprawy niewątpliwie wynika, że rozpoznane u D. M. schorzenie (zespół paranoidalny) zostało ustalone przez RWKL na podstawie dokumentacji wielokrotnych hospitalizacji i obserwacji w oddziałach psychiatrycznych. Wskazać należy, iż skarżący przebywał w Szpitalu Psychiatrycznym SPZOZ w W., gdzie w karcie informacyjnej (1. Ks. Gł. [...]), po okresie obserwacji od [...] czerwca do [...] lipca 2014 r. rozpoznano: pierwszy epizod psychotyczny (zespół paranoidalny). Następnie dwukrotnie był hospitalizowany w Oddziale Całodobowym Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego CSK MON WIM w W. w okresie od [...] lipca do [...] września 2014 r. (nr hist. chor. [...]) oraz w okresie od [...] września do [...] października 2014 r. (nr hist. chor. [...]) z ostatecznym rozpoznaniem: zespół paranoidalny, obecnie remisja F20. Ponadto stwierdzone schorzenie zostało potwierdzone konsultacjami psychiatryczno-psychologicznymi z dnia 11 grudnia 2014 r. Dlatego CWKL podejmując zaskarżone orzeczenie była uprawniona do przyjęcia, że badania przeprowadzone przed RWKL oraz zgromadzona dokumentacja leczenia szpitalnego są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Wskazać należy, że CWKL rozpatrując odwołanie, zgodnie z zapisem § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie"), orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Przeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych oraz skierowanie żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dokumentów, nastąpić może tylko w razie potrzeby. Oznacza to, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych. To od oceny CKL jako organu dysponującego wiedzą medyczną zależy, czy chce skorzystać z powyższych uprawnień (por. wyroki NSA: z dnia 6 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 653/18; z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2965/15, CBOSA). W niniejszej sprawie CKWL wyjaśniła, że nie stwierdziła potrzeby dalszych badań, z uwagi na jednoznaczne rozpoznanie choroby skarżącego. Istotne jest, że w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie wskazał, jakie posiadane dokumenty kwestionują rozpoznanie przyjęte przez komisje obu stopni, jak też jakie badania mogłyby podważyć dotychczasowe wyniki.

Reasumując, zgromadzone w sprawie dokumenty pozwalały na dokonanie oceny kategorii zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie organy orzekające w sprawie uznały, że stwierdzenie u skarżącego schorzenie (zespół paranoidalny) kwalifikuje go do kategorii N - niezdolność do zawodowej służby wojskowej (§ 70 pkt 5 Załącznika nr 1 rozporządzenia).

Z uwagi na powyższe, dokonując kontroli legalności wskazanego wyżej orzeczenia, zasadnie Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Tym samym nie można zgodzić się z poglądem autora skargi kasacyjnej o istotnym uchybieniu przez organ orzekający w sprawie przepisom art. 7, art. 81 i art. 107 § 3 K.p.a., które miałoby skutkować zasadnością zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. wyjaśnić należy, ze stawiając ten zarzut koniecznym jest podanie, jakiej konkretnie czynności procesowej strona nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero bowiem wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez niezawiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, daje podstawę do przyjęcia, że doszło do mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2178/16; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1539/16; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07; wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, CBOSA; por. też B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s. 508; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426). Oznacza to, iż strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny, a zatem w niniejszej sprawie organ nie miałby podstaw do wydania zaskarżonego orzeczenia. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Organ odwoławczy nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego, a skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby niedopełnienie przez organ omawianego obowiązku rzeczywiście pozbawiło skarżącego możliwości dokonania określonej czynności procesowej, a tym samym, aby takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja ma charakter ogólny, a skarżący na żadnym etapie sprawy nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby na wadliwość wydanego w sprawie orzeczenia.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. w zw. z § 25 ust. 6 rozporządzenia.

Zgodnie z treścią § 25 ust. 6 rozporządzenia, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego oraz opatruje się je pieczęcią urzędową wojskowej komisji lekarskiej.

Należy wskazać, że podpisanie orzeczenia przez wszystkich członków komisji jest wymaganiem bezwzględnym, który nie może zostać uzupełniony. Podpis bowiem stanowi podstawę domniemania, że orzeczenie zostało wydane zgodnie z wolą i wiedzą osoby go podpisującej, a także wyraz wiarygodności i znak przyjęcia przez konkretną osobę odpowiedzialności za rozstrzygnięcie. Podpis musi być własnoręczny i być językowym znakiem graficznym. Powinien zostać umiejscowiony bezpośrednio pod sentencją orzeczenia.

Uzasadniając powyższy zarzut skarżący kasacyjnie wskazuje, że orzeczenie z dnia [...] października 2016 r. oraz orzeczenie RWKL z dnia [...] marca 2015r. nie zostały podpisane z imienia i nazwiska przez skład komisji lekarskiej wymieniony na pierwszych stronach tychże orzeczeń. Znajdują się tam bowiem jedynie "parafki", których to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie sposób uznać za podpis składany z imienia i nazwiska, a tym samym należy uznać, iż nie jest możliwym stwierdzenie, kto złożył na nich podpisy. Jednocześnie nie wskazuje, że podpisy znajdujące się na orzeczeniach nie są podpisami członków komisji wymienionych z imienia nazwiska.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, cecha czytelności podpisów złożonych przez osoby należące do członków komisji w rozpoznawanej sprawie nie ma przesądzającego znaczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie przesądzające znaczenie ma treść i charakterem podpisywanego dokumentu. Skład orzekający podziela bowiem stanowisko F. Rosengartena, zdaniem którego o doniosłości prawnej i znaczeniu położonego znaku ręcznego świadczy nie kształt znaku, ale treść i forma samego dokumentu oraz okoliczności, w jakich występuje sygnujący dokument (por. F. Rosengarten, Parafa a podpis, Palestra 1973, nr 11, s. 71).

Należy wskazać, że załącznik nr 5 rozporządzenia zawiera wzór orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydawanego w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wzór orzeczenia został ustalony na podstawie art. 24 ust. 5 rozporządzenia. Orzeczenia komisji obu instancji w niniejszej sprawie w pełni odpowiadają wymogom wzoru orzeczenia. Ponadto sentencje orzeczeń zawierają poza oznaczeniem organu, imiona i nazwiska członków komisji ich stopień wojskowy i posiadane kwalifikacje. Strona ma zatem wiedzę na temat składu osobowego wydającego orzeczenie w jej sprawie.

Odnośnie cytowanych przez skarżącego orzeczeń Sądu Najwyższego wskazać należy, że zostały one wydane w innym stanie faktycznym i prawnym. Wyroki z dnia 30 grudnia 1993 r., sygn. akt. III CZP 146/93 i z dnia 8 maja 1997 r., sygn. akt II CKN 153/97 – dotyczą prawa wekslowego. Natomiast wyroki z dnia 8 marca 2012 r., III CSK 209/11 i z dnia z dnia 24 czerwca 2009 r., I CSK 447/08 – dotyczą ważności umów cywilnoprawnych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art.184 P.p.s.a została oddalona.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało oparte na przepisie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.