Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1227/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA del. Anna Maria Świderska (sprawozdawca), Protokolant Maciej Wojtuń, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "J." sp. z o.o. z siedzibą w P.- następca prawny "R." sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 558/08 w sprawie ze skargi "R." sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 29 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "J." sp. z o.o. z siedzibą w P.- następca prawny "R." sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę "R." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 29 lipca 2008 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym ustalonym w toku postępowania podatkowego i przyjętym przez sąd I instancji.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, że odwołanie wniesione przez Spółkę z o.o. "R." z siedzibą w P. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia 4 czerwca 2008 roku, w sprawie określenia Spółce zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zawierała prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jej doręczenia i została doręczona pełnomocnikowi Spółki za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 16 czerwca 2008 r. Bieg terminu do wniesienia odwołania skończył się z upływem 30 czerwca 2008r., który to dzień był ostatnim dniem do złożenia odwołania w terminie, natomiast odwołanie strony wniesione zostało w dniu 1 lipca 2008 r., co wynika ze stempla pocztowego - datownika urzędu pocztowego, w którym nadano przesyłkę zawierającą odwołanie. Ustawowy 14 dniowy termin do wniesienia odwołania nie został zatem zachowany. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że strona nie wnosiła o przywrócenie uchybionego terminu.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez Spółkę do sądu administracyjnego z powodu jego niezgodności z prawem tj.: art. 120, art. 145 § 2, art. 148, art. 228 § 1 pkt 2, art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej "O.p.". W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia 4 czerwca 2008r. dokonał B.G., który nigdy nie był osobą upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocnika. Wyjaśniono, że korespondencja trafiająca do B.G. i pozostałych osób prowadzących działalność gospodarczą pod tym samym adresem, jest na tyle obfita, że czasami dochodzi do zbiorczego kwitowania odbioru przesyłek. Z przyczyn obiektywnych w dniu 16 czerwca 2008 r. pełnomocnik był nieobecny w kancelarii i dopiero w dniu następnym, tj. 17 czerwca 2008 r. możliwym było odebranie przez niego korespondencji. Powołując się na wyrok NSA z dnia 31 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Sz 564/00 oraz poglądy wyrażone w doktrynie pełnomocnik wskazał, iż podczas jego nieobecności w kancelarii dopuszczalnym było doręczenie przesyłki wyłącznie w trybie wskazanym w art. 149 i 150 O.p. W jego ocenie organ błędnie przyjął jako datę doręczenia decyzji dzień 16 czerwca 2008 r., i że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczył, że przedmiotową przesyłkę z Urzędu Kontroli Skarbowej otrzymał w dniu 17 czerwca 2008 r., a Pan Gałka - prowadzący działalność gospodarczą pod tym samym adresem - nie powiadomił go, że przesyłkę odebrał w dniu 16 czerwca 2008r.

Wyrokiem z dnia 11 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatniczki uznając, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 29 lipca 2008 roku odpowiada prawu, bowiem skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania w rozstrzyganej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, art. 223 § 2 pkt 1 O.p. i wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie sporną kwestią była dokonana przez organ ocena prawidłowości doręczenia pełnomocnikowi spółki decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. oraz ustalenia terminu, w którym nastąpiło to doręczenie.

Sąd przytoczył art. 148 § 1 O.p. i stwierdził, że za zasadny należało uznać pogląd, iż powołany przepis dotyczy zarówno doręczenia w zakładzie pracy, w którym adresat pisma jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę czy też innej umowy, a więc w miejscu w którym występuje on jako pracobiorca, jak i miejscu pracy rozumianym jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, samodzielnie i na własny rachunek. Wyjaśniono, że w rozpoznawanej sprawie na duplikacie potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji, a więc przesyłki skierowanej na podany przez pełnomocnika adres do korespondencji, listonosz wskazał, że przesyłkę doręczono w dniu 16 czerwca 2008 r. pracownikowi kancelarii, który własnoręcznym podpisem pokwitował doręczenie przesyłki, wpisując datę 16 czerwca 2008 r. oraz używając do tego pieczęci firmowej. W takich okolicznościach, zdaniem Sądu, brak było podstaw do uznania za zasadny zarzut wadliwości doręczenia decyzji. Skoro pełnomocnik pod tym samym adresem prowadził działalność gospodarczą wraz z innymi osobami, których nazwiska wymienione zostały na wspólnej pieczęci firmowej, to na tym pełnomocniku ciążył obowiązek takiego zorganizowania przyjmowania korespondencji, aby w sposób niebudzący wątpliwości określony został krąg osób upoważnionych do odbioru.

Na marginesie WSA wskazał, iż również inne pisma kierowane uprzednio do pełnomocnika doręczane były w analogiczny sposób, odbioru ich dokonywała ta sama osoba, którego to faktu, pełnomocnik w żaden sposób nie kwestionował.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. W oparciu o podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w odniesieniu do wyroku sądu I instancji sformułowano zarzut naruszenia: art. 65 § 2 w związku z art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." poprzez "uznanie korespondencji za doręczoną prawidłowo w dniu 29 maja 2008 roku", oraz art. 220 § 1 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwych ustaleń stanu faktycznego polegającego na uznaniu, iż wpis od skargi został uiszczony po terminie do jego wniesienia, a także przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na tym, że w wyroku dokonano błędnej oceny ustaleń stanu faktycznego, co w konsekwencji miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenia wskazując na kompletny brak podstaw sformułowanych w niej zarzutów w stanie faktycznym sprawy. Kontroli sądu I instancji nie została bowiem poddana terminowość uiszczenia wpisu od skargi w sprawie niniejszej ani prawidłowość doręczeń sądowych w toku postępowania sądowoadmoinistracyjnego, a tych kwestii dotyczą przepisy, które jako naruszone wskazał autor kasacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. O wyniku przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku przesądziły zasadnicze ułomności treści wniesionego środka odwoławczego.

Powołując się na przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 65 § 2 w związku z art. 67 § 5 tej ustawy "poprzez uznanie korespondencji za doręczoną prawidłowo w dniu 29 maja 2008 r.", a także art. 220 § 1 i art. 220 § 3 p.p.s.a. "poprzez dokonanie wadliwych ustaleń stanu faktycznego polegającego na uznaniu, iż wpis od skargi został uiszczony po terminie do jego wniesienia". Drugi z zarzutów zmodyfikowano następnie wywodząc, że naruszenie prawa przez sąd łączyło się z uznaniem wniesienia odwołania od decyzji z uchybieniem przewidzianego ustawowo terminu. Zarzuty te wsparto twierdzeniem, że naruszono również art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż w wyroku "dokonano błędnej oceny ustaleń stanu faktycznego, co w konsekwencji miało istotny wpływ na treść orzeczenia" (s. 2 i 5 skargi kasacyjnej).

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Analiza uzasadnienia zapadłego wyroku dowodzi, że sąd administracyjny pierwszej instancji nie dokonywał jakiejkolwiek oceny w granicach pierwszych czterech z wymienionych przepisów p.p.s.a., odnoszących się przecież do postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania administracyjnego (przed organami podatkowymi). Postawienie zarzutów naruszenia tych przepisów trzeba wobec tego zakwalifikować jako oczywiste nieporozumienie. Tezę, iż uchybiono przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a. wsparto jedynie enigmatycznym stwierdzeniem, że sąd dokonał "odmiennych ustaleń niż te, które wynikają z akt sprawy" (s. 5 skargi kasacyjnej). Nic nie wskazuje na to, aby istotnie doszło do popełnienia tak rozumianego błędu. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ocena prawna znajduje pełne odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, samo zaś uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane przez ów przepis elementy, w tym "zwięzłe przestawienie stanu sprawy". Nie sposób zatem wywodzić, że naruszono ten przepis, podzielając stanowisko przyjęte w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w S.. Wydając zaskarżony wyrok, sąd administracyjny pierwszej instancji przywołał znaczące dla wyniku postępowania okoliczności faktyczne rozpoznanej sprawy i wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia (w szczególności podniósł, iż w rozpatrywanym stanie faktycznym, z uwagi na potwierdzenie przyjęcia pisma firmową pieczęcią przez osobę, która się tego podjęła, jej umocowanie do odbioru korespondencji nie powinno nasuwać wątpliwości – s. 5 i 6 uzasadnienia wyroku). Wywiązał się on tym samym z obowiązku określonego powołanym uprzednio przepisem prawa.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.