Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 222/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 46, art. 252
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008 r. sprawy ze skargi B. z siedzibą w L., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] (P-378757) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego B. z siedzibą w L., Niemcy kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. umarzającą postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku pt. Środki do zwalczania szkodników roślin i sposób ich wytwarzania. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

W dniu 14 czerwca 2005 r. B. z siedzibą w L., Niemcy (dalej jako: skarżący) złożył do Urzędu Patentowego podanie (wydzielone ze zgłoszenia macierzystego nr P-318286), wnosząc o udzielenie patentu na wynalazek pt. Środki do zwalczania szkodników roślin i sposób ich wytwarzania oraz o przyznanie uprzedniego pierwszeństwa ze zgłoszenia z dnia 28 lipca 1994 r. w Niemczech (nr P4426753.3), dołączając zastrzeżenia patentowe.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. organ, działając na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117, ze zm.; dalej jako: P.w.p.), umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazków o pierwotnym tytule Środki do zwalczania szkodników roślin i sposób ich wytwarzania, oznaczonych nr P-378757 zgłoszonych dnia 17 lipca 1995 r. (jako sprawa macierzysta nr P-318286) przez skarżącego. W uzasadnieniu organ podał, że pismami z dnia 11 października 2006 r. i 9 marca 2007 r. wzywał skarżącego do nadesłania wyjaśnień dotyczących zgłoszenia, wskazując szczegółowo jakie objaśnienia są urzędowi niezbędne i pouczając, że w razie niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie postępowanie w sprawie zostanie umorzone. Organ wskazał, że ww. wezwania wydane były po uprzednim zawiadomieniu skarżącego o przeszkodach do uzyskania patentu w sprawie przedmiotowego zgłoszenia wydzielonego bez wezwania organu oraz po wydaniu decyzji o udzieleniu patentu w spawie macierzystej, w zakresie dla którego organ uznał rozwiązania za ujawnione, a Wojewódzki Sąd Administracyjny nie kwestionował tego merytorycznego uzasadnienia decyzji.

Organ uznał, że skarżący nie ustosunkował się do treści wezwania poprzez wskazanie fragmentów zgłoszeniowego opisu wynalazku oraz dokumentu pierwszeństwa, w których udowodniono synergizm działania środka, obejmującego znane związki grzybobójcze, więc ponownie wezwał do konkretnego wskazania ww. fragmentów opisu z odniesieniem się do treści zmienionych zastrzeżeń patentowych.

Zdaniem organu w odpowiedzi na drugie wezwanie zacytowany fragment ze str. 26 opisu zgłoszenia macierzystego nie odnosił się do treści wskazywanych w wezwaniach, tj. do danych potwierdzających synergizm działania środka. W ocenie organu pozostałe treści zamieszczone w piśmie skarżącego z dnia 12 lipca 2007 r. nie miały związku z wątpliwościami organu, wskazywanymi w wezwaniach. Organ podał, że także kolejna wersja zastrzeżeń patentowych (nadesłana bez wezwania) nie dotyczyła kwestii wskazywanych w przedmiotowych wezwaniach. Urząd Patentowy RP uznał zatem, że skarżący nie zastosował się - w sposób właściwy - do wezwań w wyznaczonych terminach, przedłużanych przez skarżącego i dlatego też wydał decyzję umarzającą postępowanie administracyjne.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie patentu na zgłoszony wynalazek. W uzasadnieniu wskazał, że odpowiedział na wezwania organu z dnia 11 października 2006 r. i z dnia 9 marca 2007 r. Zdaniem skarżącego wypełnił on obowiązki wynikające z art. 46 P.w.p., gdyż złożył obszerne wyjaśnienia, które potwierdzają należyte przedstawienie wynalazku.

Biorąc pod uwagę ścisłe dane z całego zgłoszenia skarżącego, w tym już z samych zastrzeżeń niezależnych, w których określone są w sposób jednoznaczny substancje czynne w środku, a także stosunki wagowe tych substancji czynnych, w ocenie skarżącego, znawca zrealizuje zgłoszone wynalazki bez dodatkowej twórczości wynalazczej na podstawie rutynowej wiedzy jaką posiada w tej dziedzinie, bez wykraczania poza swoje umiejętności techniczne. Skarżący powołał się na "Metodykę badań zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych" (Wyd. UP RP, Warszawa 1995 r., str. 14) na okoliczność, iż nie dokonuje się przy analizie stosowalności rozwiązania oceny doskonałości, czy też atrakcyjności wynalazku na tle dotychczasowych rozwiązań, wystarczy zaś, że możliwość praktycznego wykorzystania wynalazku nie jest niemożliwa.

Dodatkowo skarżący wskazał, że w zgłoszeniu macierzystym P-318286 w dniu 30 lipca 2003 r., a więc przed złożeniem w dniu 14 czerwca 2005 r. zgłoszenia wydzielonego P-378757 została wydana decyzja [...] uchylająca w całości decyzję odmawiającą udzielenia patentu, również w zakresie obecnie rozpatrywanym w zgłoszeniu wydzielonym. Zdaniem skarżącego zgodnie z obowiązującym prawem po wydaniu korzystnej dla zgłaszającego ww. decyzji organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony. Skarżący zarzucił organowi również naruszenie art. 8 kpa poprzez zakwestionowanie prawdziwości stwierdzeń skarżącego, dotyczących domniemania przez organ niewystępowania szczególnych efektów.

Ponadto, skarżący podkreślił, że udzielono mu patentu europejskiego przez co otrzymał w pełni akceptację zgłoszeniowych zastrzeżeń patentowych w Europejskim Urzędzie Patentowym oraz w innych krajach; została uznana ich nowość, nieoczywistość, stosowalność, przejrzystość i zupełność. Skarżący powołał się przy tym na art. 83/84 Konwencji o patencie europejskim.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., działając na podstawie art. 245 ust. 1 P.w.p. Urząd Patentowy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r., wskazując, że w zawiadomieniu z dnia 30 maja 2006 r. organ podał, iż opis zgłoszeniowy nie zawiera żadnych danych liczbowych potwierdzających synergizm działania środków według projektu wynalazczego. W odpowiedzi na to zawiadomienie skarżący stwierdził, że opis zgłoszeniowy podaje ścisłe dane potwierdzające synergizm działania zgłoszonych środków ochrony roślin i jednocześnie przesłał (jedenaście lat po dacie zgłoszenia) dane potwierdzające synergizm działania niektórych środków, co zdaniem organu potwierdziło tylko stanowisko Urzędu Patentowego o braku takich danych w dacie zgłoszenia.

W związku z tym, że zaistniały rozbieżności pomiędzy stanowiskiem organu a stanowiskiem skarżącego, organ wezwał do nadesłania wyjaśnień wraz ze wskazaniem fragmentów zgłoszeniowego opisu wynalazku oraz dokumentu pierwszeństwa, w których zamieszczono dane potwierdzające synergizm działania środków, które obejmują dwie znane substancje czynne. Z uwagi na fakt, że w odpowiedzi na pierwsze wezwanie skarżący nie ustosunkował się w ocenie organu do treści wezwania, poprzez wskazanie fragmentów zgłoszeniowego opisu wynalazku oraz dokumentu pierwszeństwa, w których udowodniono synergizm, organ ponownie wezwał do konkretnego wskazania w/w fragmentów opisu z odniesieniem się do treści zmienionych zastrzeżeń patentowych.

W odpowiedzi na drugie wezwanie skarżący wprawdzie powołał się na str. 26 opisu zgłoszeniowego macierzystego i przykłady A do F, ale zacytowany fragment zdaniem organu nie odnosił się do treści wskazywanych w wezwaniach, tj. nie podawał danych (liczbowych) potwierdzających synergizm, zaś pozostałe treści zamieszczone w piśmie skarżącego z dnia 12 lipca 2007 r. nie miały związku z wątpliwościami organu wskazywanymi w wezwaniach. Także kolejna wersja zastrzeżeń patentowych (nadesłana bez wezwania) nie dotyczyła w ocenie organu kwestii wskazywanych w pismach UP. Organ uznał, że wskazane przez skarżącego fragmenty opisu zgłoszeniowego P-378757 (str. 26 i przykłady A - F) nie potwierdzają istnienia w opisie zgłoszeniowym ścisłych danych, potwierdzających synergizm działania środka.

Odnośnie zarzutu, że organ nie miał prawa kwestionować prawdziwości stwierdzeń skarżącego, gdyż jest to sprzeczne z art. 8 kpa organ wskazał, że patentuje tylko wynalazki dokonane, a więc takie, które zostały dostatecznie udokumentowane w dacie zgłoszenia, tzn. takie, których dokonanie w dacie zgłoszenia nie budzi wątpliwości w świetle wskazanych dowodów.

Organ uznał, że obowiązek przedstawienia w opisie szczegółowo co najmniej jednego przykładu realizacji wynalazku wynikał w dacie zgłoszenia z § 5 ust. 3 pkt 7 obowiązującego wówczas Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP, będącego aktem wykonawczym do ustawy o wynalazczości, które to wymaganie znajduje się także w art. 33 ust. 1 obowiązującego obecnie P.w.p. W ocenie organu zgłoszenie P-378757 zawierało szereg wynalazków, gdyż każda mieszanina imidakloprydu z jednym ze związków grzybobójczych i każda mieszanina związku AKD1022 z tym samym lub innym związkiem grzybobójczym stanowią oddzielne wynalazki i w związku z wyżej wskazanymi wymaganiami każda mieszanina jako oddzielny wynalazek, o którego ochronę skarżący się ubiegał, winna być poparta przykładem szczegółowej realizacji i wykazaniem synergizmu działania. Organ podsumował, że skarżący nie zastosował się w sposób właściwy do wezwań.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji UP z dnia [...] grudnia 2007 r. i z dnia [...] sierpnia 2007 r. i zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w zw. z art. 252 P.w.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i prawne skutkujące wydaniem przez Urząd Patentowy RP decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku P-378757 w sytuacji, gdy prawidłowe ustalenia faktyczne i prawne winny prowadzić do decyzji odmiennej, udzielającej patentu; - art. 6 i art. 8 kpa w zw. z art. 46 i 39 ust. 2 i ust. 3 P.w.p. poprzez uznanie, że zgłaszający wynalazek (w ramach zgłoszenia wydzielonego) o nr P-378757 nie przedstawił Urzędowi Patentowemu należycie wymaganych wyjaśnień w trybie art. 46 P.w.p., w sytuacji gdy uprzednio przedstawiane wyjaśnienia i informacje dotyczące w szczególności synergizmu działania środka w ramach zgłoszenia macierzystego wynalazku o nr P-318286 pt. Środki do zwalczania szkodników roślin decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2003 r. o sygn. [...] zostały uznane przez organ za należyte i skutkowały udzieleniem patentu nr 193743; - art. 46 P.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do zgłoszenia wynalazku o nr P-378757 polegające na dwukrotnym bezzasadnym wezwaniu zgłaszającego do nadesłania wyjaśnień odnośnie zgłoszonego wynalazku, podczas gdy zgłaszający w dniu zgłoszenia w należyty sposób przedstawił wynalazek, a przed wydaniem pierwszego wezwania dosłał

dodatkowe wyjaśnienia i informacje dotyczące w szczególności synergizmu

działania środka; - art. 9, 10 i 11 kpa w zw. z art. 252 P.w.p. poprzez pozbawienie skarżącego możliwości ustosunkowania się do wszystkich podnoszonych przez organ zarzutów, w tym dopiero w decyzji drugoinstancyjnej i podjęcia należytej obrony swoich praw.

Skarżący wskazał, że organ, wydając potwierdzenie w sprawie zgłoszenia wydzielonego P-378757 z dnia 20 stycznia 2006 r. i przyznając datę zgłoszenia pierwotnego, tj. 17 lipca 1995 r. zgodnie z art. 39 ust. 2 P.w.p., uznał równocześnie, że zgłoszenia wydzielone było ujawnione w zgłoszeniu pierwotnym. Ze względu na fakt, iż w sprawie macierzystej i wydzielonej P-378757 występuje analogiczna sytuacja faktyczna i prawna, w ocenie skarżącego postępowanie przed Urzędem powinno być prowadzone i zakończone analogicznie jak w sprawie macierzystej. W tym względzie skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2004 r. (sygn. akt. II SA 3196/03, LEX nr 159925), z którego wynika, że zasada równości wobec prawa oraz prawo do równego traktowania przez władze publiczne wyraża się w sferze prawa administracyjnego m.in. tym, że podmioty o tym samym statucie prawnym mogą na gruncie tych samych przepisów oczekiwać tych samych rozstrzygnięć, zaś tym bardziej oczywistym jest, że ten sam podmiot, działając na podstawie tych samych przepisów, w tej samej sytuacji prawnej może oczekiwać na wydanie tożsamych co do istoty decyzji administracyjnych.

Skarżący odniósł się do postępowania w sprawie zgłoszenia macierzystego P-318286, zakończonego w dniu 5 czerwca 2006 r. decyzją o udzieleniu patentu na Środek do zwalczania szkodników roślin i sposób jego wytwarzania. Według niego, skoro w zgłoszeniu macierzystym składane wyjaśnienie oraz dosłane przykłady danych liczbowych były wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia zgłoszenia wynalazku i udzielenia patentu, to postępowanie administracyjne w zgłoszeniu wydzielonym powinno się zakończyć również udzieleniem patentu.

Skarżący podniósł, iż art. 46 P.w.p. jedynie w uzasadnionych przypadkach uprawnia UP do wezwania zgłaszającego do złożenia dokumentów i wyjaśnień dotyczących zgłoszenia, zaś organ ten nie ma pełnej swobody do żądania, aby zgłaszający dokonał każdego dowolnego wskazania czy dowolnego uzupełnienia bądź poprawki. Urząd może to zrobić zdaniem skarżącego tylko w przypadkach, jeżeli jest to niezbędne dla należytego przedstawienia wynalazku. Skarżący podał, że w zgłoszeniu P-378757 wynalazek został przedstawiony należycie, identycznie jak w zgłoszeniu macierzystym P-318286, w którym udzielono patentu nr 193743.

Skarżący powołał się na fakt, że przed wydaniem pierwszego wezwania dosłał wyjaśnienia i informacje dotyczące w szczególności synergizmu działania środka, postępując identycznie jak w zgłoszeniu macierzystym oraz że podkreślał w swoich wszystkich odpowiedziach, iż przy piśmie z dnia 29 września 2006 r. dosłał dane liczbowe potwierdzające synergizm działania wielu środków zawierających różne zastrzegane kombinacje substancji czynnych, identycznie jak w zgłoszeniu macierzystym.

W ocenie skarżącego wezwanie do wskazania konkretnych liczbowych danych w opisie zgłoszeniowym, pod rygorem umorzenia postępowania, było naruszeniem przez organ art. 46 ust. 1 P.w.p., a zatem naruszeniem prawa i wykorzystaniem arbitralności strony (UP) w celu wydania decyzji umarzającej postępowanie.

Odnośnie naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa skarżący podał, iż ww. wyjaśnienia i argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uznał za nie mające związku z decyzją o umorzeniu sprawy i do nich się nie ustosunkował.

Naruszenie art. 10 § 1 kpa skarżący uzasadnił zawarciem w decyzji drugiej instancji nowych przeszkód do udzielenia patentu bez wyznaczenia skarżącemu terminu na zajęcie stanowiska.

Skarżący - zakładając, że wynalazek został należycie ujawniony i przedstawiony - zwrócił uwagę na nieprawidłowości w ustaleniu przez UP, czy odnośnie spornego wynalazku były konieczne dodatkowe wyjaśnienia w celu stwierdzenia, czy zgłoszony wynalazek spełnia przesłanki zdolności patentowej oraz powołał się na zasadę oficjalności. W tym zakresie skarżący powołał się na wyrok WSA z dnia 9 listopada 2005 r. (sygn. akt VI SA/Wa 24/05), wskazując, że do postępowania przed Urzędem Patentowym z mocy art. 252 P.w.p. stosuje się reguły ogólne, zawarte w art. 2 kpa, a tym zasadę z art. 9 kpa. Skarżący zwrócił też uwagę na wyrok NSA z dnia 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV SA 703/99, LEX 51234), w którym podkreślono, iż organ administracji, który nie ustosunkuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż nie podzielił podniesionych zarzutów, uznając je za bezpodstawne i sprzeczne z okolicznościami faktycznymi, a zaskarżoną decyzję za wydaną zgodnie z przepisami o postępowaniu administracyjnym. Organ zwrócił uwagę, że istotną cechą środków szkodnikobójczych według wydzielonego zgłoszenia jest cecha odnosząca się do synergizmu działania mieszanin znanych szkodnikobójczych związków. W wydzielonym zgłoszeniu występują znane związki, które jako mieszanina tworzą środki o tym samym szkodnikobójczym działaniu jak w uprzednim stanie techniki (co potwierdza stan techniki określony w opisie wydzielonego zgłoszenia np. na stronach 1-3 w aktach sprawy). Całkowicie odmienna sytuacja mogłaby być w przypadku, gdyby zgłoszenie dotyczyło np. nowych związków, dla których odkryto właściwości szkodnikobójcze (które nie były dotychczas znane). Nie jest też w ocenie organu do końca prawdą wskazanie skarżącego, że "Istotą sposobu wytwarzania jest cecha techniczna dotycząca połączenia tych znamiennych składników, w wyniku którego otrzymuje się nowy wytwór - środek według wydzielonego wynalazku", gdyż sposób według wydzielonego zgłoszenia polega tylko na typowym zmieszaniu ze sobą znanych szkodnikobójczych związków w wyniku czego powstaje środek o działaniu także szkodnikobójczym.

Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska skarżącego, jakoby w sprawie występowała analogiczna sytuacja faktyczna i prawna, na podstawie czego skarżący mogły oczekiwać analogicznego rozstrzygnięcia jak w sprawie macierzystej. Organ podkreślił, że skarżący dokonując zgłoszenia wydzielonego (bez wezwania UP) zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy Pwp dokonał jednocześnie zmiany zakresu przedmiotowego rozwiązań w zgłoszeniu pierwotnym i jednocześnie zdecydował się na prowadzenie odrębnego postępowania w ramach oddzielnego zgłoszenia dla innego zakresu przedmiotowego. Organ nadmienił również, że jeszcze inny był zakres przedmiotowy zgłoszenia pierwotnego przed dokonaniem zgłoszenia wydzielonego i podkreślił, że osobne postępowanie prowadzone w sprawie macierzystej oraz wydzielonej (które stanowią odrębne zakresy wnioskowanej ochrony i odrębnie muszą spełniać wszystkie przesłanki patentowalności) nie musi być zakończone tożsamą decyzją.

W ocenie organu ze względu na dziedzinę techniki, przy merytorycznej ocenie zdolności patentowej środków ochrony roślin (poza oceną nowości i nieoczywistości) szczególną uwagę zwraca się na stosowalność tychże środków (m. in. ze względu na problem zawartości pestycydów w żywności). W zaskarżonym zgłoszeniu synergizm jest dla tych środków cechą pożądaną i mógłby (w przypadku odpowiedniego udokumentowania w dacie zgłoszenia) stanowić pozytywne przesłanki przy jego ocenie merytorycznej, jako nieoczekiwany efekt obok oczywistego zmieszania znanych szkodnikobójczych związków.

Organ nie zgodził się również ze stwierdzeniem skarżącego, że w przypadku niniejszej sprawy jest konieczna opinia biegłego w rozumieniu art. 84 kpa.

Ponadto, organ powołał się na art. 46 ust. 1 ustawy P.w.p. w brzmieniu z daty wydawania wezwań oraz na § 27 rozporządzenia Prezesa RM z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102/2001, poz. 1119).

Z uwagi na fakt, że zaistniały rozbieżności pomiędzy stanowiskiem organu a stanowiskiem skarżącego organ w swojej ocenie prawidłowo wzywał (dwukrotnie) do nadesłania wyjaśnień dotyczących treści zamieszczonych w opisie wydzielonego zgłoszenia, gdyż uznawał, że samo stwierdzenie nie jest dowodem tezy skarżącego o synergizmie działania środka.

Za bezpodstawne uznał organ twierdzenie skarżącego o naruszeniu art. 6 i art. 8 kpa w związku z art. 46 i 39 ust. 2 i ust. 3 P.w.p. Organ podał, iż nie mógł naruszyć art. 39 ust. 3, gdyż przepis ten nie miał zastosowania przed dniem 1 listopada 2007 r. Natomiast, odnośnie art. 39 ust. 2 P.w.p. organ wskazał, iż przepis ten został zastosowany w prawidłowy sposób poprzez przyjęcie oddzielnego zgłoszenia wydzielonych wynalazków, nadesłane bez wezwania Urzędu, niezależnie od tego, że pierwotne zgłoszenie spełniało warunek jednolitości.

Odmiennie z kolei, w ocenie organu, przepisy przejściowe nakazują traktować sprawy związane z merytorycznym rozpatrywaniem zgłoszeń. Zgodnie z art. 315 ust. 3 P.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu należy ocenić według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Przy rozpatrywaniu zgłoszeń dokonanych przed dniem 22 sierpnia 2001 r. (jak to ma miejsce w zaskarżonej sprawie) nie można powoływać przepisów merytorycznych ustawy P.w.p. – o czym skarżący został zawiadomiony pismem z dnia 30 maja 2006 r., które poprzedzało wydanie dwóch wezwań organu.

Zdaniem organu nie miało miejsca naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w związku z art. 252 ustawy P.w.p. Organ wskazał, że wnikliwie przeanalizował cały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zgłoszeniowym, wzywał dwukrotnie do nadesłania wyjaśnień z uwagi na rozbieżności pomiędzy stanowiskiem skarżącego i Urzędu, a w konsekwencji wydał właściwe rozstrzygnięcie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.

Przedmiotowa skarga analizowana stosownie do podanych kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy przypomnieć, że Sąd administracyjny kontroluje decyzję, a nie pismo procesowe, jakim jest odpowiedź na skargę. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem odpowiedź na skargę nie może uzupełniać decyzji o treści, które powinno zawierać jej uzasadnienie. Uzasadnienie stanowi bowiem wyłączną podstawę oceny zgodności decyzji z prawem i jeżeli nie dowodzi wystarczająco twierdzeń organu, to – pomimo późniejszych wyjaśnień – decyzja taka jest wadliwa (por. np. wyrok NSA z dnia 6 marca 1984 r., Sygn. akt SA/Kr 26/84, opubl. ONSA 1984/1/24; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt III SA 1838/91, opubl. ONSA 1992/2/45, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1995 r., sygn. akt III SA 341/95, opubl. Glosa 1996/8 str. 30). Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że organ dokonał dokładnej analizy faktów oraz twierdzeń strony i w sposób jasny oraz zrozumiały wyjaśnił przesłanki jakimi kierował się przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

Jednocześnie organ obowiązany jest przeanalizować wszystkie zgromadzone dowody, w tym także przedstawione przez stronę, pamiętając, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę.

W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że skarżący nie wykonał wezwania Urzędu Patentowego, albowiem nie wskazał w opisie zgłoszeniowym ścisłych danych potwierdzających synergizm działania znanych środków o działaniu grzybobójczym. Dokonując analizy przykładów A-F zawartych w opisie zgłoszeniowym uznał, że nie są to szczegółowe przykłady realizacji wynalazków, gdyż nie zawierają żadnych danych liczbowych odnośnie konkretnego składu jakościowego i ilościowego, jak i danych liczbowych potwierdzających synergizm działania. W ocenie organu zgłoszony wynalazek nie został należycie ujawniony, co skutkowało umorzeniem postępowania.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń zauważyć należy, że organ w swych rozważaniach pominął zupełnie nadesłane przez skarżącego przy piśmie z dnia 29 września 2006 r. liczbowe przykłady działania kombinacji dwóch substancji czynnych, stwierdzając, że nie może uznać, iż dowody nadesłane po 11 latach istniały w dacie zgłoszenia. W ocenie Sądu takie stanowisko organu wyrażone przed dokonaniem analizy zgłoszonych dowodów jest nieuprawnione i przedwczesne. Organ jest oczywiście uprawniony do uznania, że przedłożone przez skarżącego dowody nie mogą zostać w sprawie uwzględnione, albowiem nie mają one znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz motywy swego działania musi przedstawić szczegółowo w uzasadnieniu decyzji, a nie w odpowiedzi na skargę. Może również określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przyczyny takiej oceny.

W toku całego postępowania skarżący odwoływał się do okoliczności, że przedmiotowe postępowanie dotyczy zgłoszenia wydzielonego, zaś w zgłoszeniu macierzystym została wydana decyzja udzielająca patentu, co oznacza, że w zgłoszeniu pierwotnym zgłoszone wynalazki zostały uznane za dostatecznie ujawnione.

Ma rację organ twierdząc, że w ramach zgłoszenia wydzielonego toczy się odrębne postępowanie i że wynalazki w nim zgłoszone winny spełniać wszystkie przesłanki patentowalności co oznacza, że decyzje wydane w wyniku różnych zgłoszeń nie muszą być takie same. Nie oznacza to jednak, że postępowanie organu przy rozpatrywaniu tych zgłoszeń może być odmienne. Ma zatem rację także skarżący uznając, że w takim samym stanie faktycznym i prawnym ma prawo oczekiwać, że działanie organu będzie takie samo. Pomimo tego, iż powyższa okoliczność była akcentowana przez skarżącego w toku całego postępowania, organ dopiero w odpowiedzi na skargę zawarł rozważania dotyczące zgłoszenia macierzystego, co ze wskazanych wcześniej względów nie może być przedmiotem oceny Sądu.

W zaskarżonej decyzji organ nie odnosi się do postępowania dotyczącego zgłoszenia macierzystego i nie dokonuje analizy zgromadzonych w nim dowodów, pomimo tego, że skarżący w toku postępowania powołuje się na nie.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy organ – zdaniem Sądu – powinien dokonać oceny zakresu zgłoszenia, a także skonfrontować ten zakres z decyzją Izby Odwoławczej UP z dnia [...] lipca 2003 r., uchylającą decyzję odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek o ile przykłady kombinacji wymienione w tej decyzji, pokrywają się ze zgłoszeniem wydzielonym "Środki do zwalczania szkodników roślin" i następnie rozważyć jakie dowody zgromadzone w tej sprawie mogą mieć znaczenie w sprawie niniejszej.

Twierdzenia organu o dokonaniu przez skarżącego zgłoszenia wydzielonego w celu obejścia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieuprawnione, tym bardziej, że wyrok ten dotyczył jedynie kwestii proceduralnych, a nie rozstrzygał sprawy merytorycznie w żadnym zakresie.

W powołanej wyżej decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. Urząd Patentowy stwierdził, że nadesłane po dacie zgłoszenia wyniki badań stanowią możliwą do przyjęcia podstawę do uznania, że podnoszony jako cecha nieoczywistości rozwiązań synergizm działania niektórych kombinacji środka został udowodniony. Nadesłane materiały nie zmieniają bowiem istoty zgłoszonego wynalazku, ani nie uzasadniają zmiany pierwszeństwa do uzyskania patentu.

Sąd zauważa oczywiście, że powyższa decyzja odnosi się do zarzutu braku cech nieoczywistości, nie oznacza to jednak, że jej konstatacje nie powinny być rozważone na gruncie rozpoznawanej sprawy. Skoro w zgłoszeniu macierzystym dosłane później przykłady potwierdzające synergizm działania środków mogły stanowić podstawę do badania, że synergizm działania został udowodniony, to również w niniejszej sprawie organ powinien rozważyć czy nadesłane w toku postępowania przykłady liczbowe takiego potwierdzenia stanowić nie mogą tzn. czy w ten sposób nie został zniwelowany zarzut braku dostatecznego ujawnienia, a także czy nie stanowią zmiany istoty wynalazku, nie rozszerzają zakresu ochrony czy też nie zmieniają daty pierwszeństwa zwłaszcza, że w opisie zgłoszenia były również wskazane przykłady. Istotne jest również podanie przez organ (mając na uwadze sekwencję czasową) dlaczego w zgłoszeniu wydzielonym, dokonanym już wówczas gdy sprawa była badana przez organ merytorycznie, organ powziął wątpliwości dotyczące tego zgłoszenia tj. jego odpowiedniego ujawnienia w sytuacji, gdy w zgłoszeniu macierzystym takich wyjaśnień nie żądano i uznano, że wynalazek nadaje się do stosowania. Inaczej mówiąc dlaczego w zgłoszeniu macierzystym i wydzielonym została zastosowana różna procedura przy założeniu, że w obu wypadkach wynalazek został przedstawiony identycznie.

Rozważania te, aby realizowały wyrażoną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa powinny znaleźć się w decyzji, a nie w odpowiedzi na skargę z przyczyn podanych na wstępie rozważań Sądu.

Pamiętać przy tym należy, że istotą wezwania z art. 46 pwp jest sprawdzenie, czy spełnione zostały ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Nie jest zatem ważne, czy wyjaśnienia te zostały dokonane stricte w formie określonej przez organ, lecz czy nastąpiło to w sposób wyczerpujący wezwanie.

Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien odnieść się także do twierdzeń skarżącego o udzieleniu patentu europejskiego. Sąd podziela w pełni utrwalone już orzecznictwo, że dla oceny zdolności patentowej wynalazku, nie może być obojętnym, że na zgłoszone rozwiązanie zostały udzielone patenty w innych krajach, w szczególności patent europejski. W rozpoznawanej sprawie organ powyższej kwestii nie rozważał, a zatem nie wiadomo jaki był przedmiot i zakres udzielonego patentu.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77, 80 i 107 § 1 kpa w zw. z art. 252 p.w.p., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania, obejmujących koszty uiszczonego wpisu sądowego (1000 zł) i wysokość opłaty za czynności rzecznika patentowego (600 zł), Sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a.