Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1369/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6240 Zmiana  kategorii zdolności do służby wojskowej
Skarżony organ: Wojewódzka Komisja Lekarska
Treść wyniku: Żadne z wyżej wymienionych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia del. WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2007r. sprawy ze skargi Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Powiatu B. w B. z dnia [...] r. [...] 2. określa, iż zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Powiatowa Komisja Lekarska dla Powiatu B. w B. orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 21 poz. 205 z 2002 r. z późn. zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, (Dz. U. Nr 57 poz. 278 ) uznała poborowego P. A. urodzonego w [...]r. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i wojny i zaliczyła do kategorii "E".

Orzeczenie wydano po przeprowadzeniu badań psychologicznych, z powodu zaburzeń osobowości opisanych w § 69 pkt 3 powyższego rozporządzenia odnoszącym się do osób z osobowością nieprawidłową nie poddającą się korekcji

( psychopatie, socjopatie, charakteropatie ) z niedorozwojem lub defektem sfery dążeniowo-uczuciowej osobowości bez względu na etiologię dotyczącym w szczególności tzw. psychopatów antyspołecznych po wielokrotnych pobytach w zakładach karnych, zaburzeń charakteriologicznych na podłożu encefalopatii ze współistniejącą ociężałością umysłową, alkoholizmem itp.

P. A. nie odwołał się od wskazanego orzeczenia i stało się ono ostateczne, natomiast w dniu [...] r. zwrócił się do Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Powiatu B. w B. z wnioskiem o ponowne przebadanie w celu ustalenia aktualnego stanu zdrowia. Oświadczył, iż nie występuje już u niego zaburzenie osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, jest zdolny do dorosłego życia, o czym świadczy jego samodzielny pobyt w W..

Na dowód swoich twierdzeń załączył do wniosku orzeczenie psychologiczne wydane przez Pracownię Usług Psychologicznych w B. i trzy inne zaświadczenia lekarskie potwierdzające jego dobry stan zdrowia pochodzące z lat poprzedzających wydanie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej, a także bilet wystawiony na nazwisko P. A. na przejazd w jedną stronę do L. w dniu [...] r., czyli w pół roku po uznaniu go za osobę z zaburzeniami nie poddającymi się korekcji.

Jako podstawę prawną swego wniosku wskazał art. 28 ust. 4 ustawy z dnia

21 listopada 1969 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

( Dz. U. Nr 241 poz. 2416 ).

Występując w imieniu Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Powiatu B. w B., jej przewodniczący, zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. o ustosunkowanie się do wniosku P. A..

W odpowiedzi Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. wskazał, iż w sprawie wnioskodawcy zapadły ostateczne decyzje wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską w K. Nr [...] z dnia [...] r. i Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K.

nr [...] z dnia [...] r., które uprawomocniły się powodując, iż organ jest nimi związany. W związku z powyższym Wojskowy Komendant Uzupełnień odmówił rozpoznania wniosku, gdyż nie stanowił on jego zdaniem odwołania, a także dlatego, iż P. A. został skreślony z ewidencji wojskowej z dniem uprawomocnienia się decyzji o uznaniu go za niezdolnego trwale do służby wojskowej w czasie pokoju i wojny.

W następstwie stanowiska Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. Powiatowa Komisja Lekarska zwróciła się o przygotowanie opinii prawnej w sprawie możliwości ponownego ustalenia kategorii zdrowia P. A. uzyskując pozytywną opinię radcy prawnego. W opinii tej wskazano bowiem, iż na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241 poz. 2416) ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. Postępowanie przewidziane w art. 28 ust. 4 wskazanej ustawy jest bowiem postępowaniem szczególnym, o którym mowa w art. 163 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Powiatowa Komisja Lekarska dla Powiatu w B., działając na podstawie art. 163 k.p.a., art. 28 ust. 4 w związku z art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2004 r. Nr 241 poz. 2416 .), orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] uznała P. A. za zdolnego do służby wojskowej i zaliczyła go do kategorii "A".

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż po przeprowadzeniu badań psychologicznych i psychiatrycznych, zgodnie z treścią § 68 pkt 1 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151 poz. 1595 ), P. A. zaliczony został do kategorii "A" z powodu zaburzeń osobowości nieznacznie upośledzających zdolności adaptacyjne.

Od wskazanego orzeczenia odwołał się Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. zarzucając, iż w jego treści nie ustosunkowano się do poprzedniego orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Powiatu .B w B z dnia [...] r. Nr [...], mocą którego P. A., uzyskawszy kategorię "E", został skreślony z ewidencji wojskowej.

W odpowiedzi na złożone odwołanie P. A. wniósł o jego nieuwzględnienie. Jako niezasadny, w świetle art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2004 r. Nr 241 poz. 2416) uznał zarzut dotyczący nieustosunkowania się Powiatowej Komisji Lekarskiej do swojego orzeczenia z dnia [...] r. Nr [...]. Nadto, jego zdaniem, fakt wykreślenia z ewidencji wojskowej nie stanowił przeszkody do ponownego ustalania stanu zdrowia i ponownego wciągnięcia do tej ewidencji w przypadku uznania go za zdolnego do odbywania służby wojskowej.

W toku postępowania odwoławczego P. A. skierowany został powtórnie na badania psychiatryczne, a w następstwie tego, w dniu [...] r. wydane zostało przez Wojewódzką Komisję Lekarską w K. orzeczenie Nr [...], w którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 26 ust. 1 w związku z art. 30a i art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

( tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 241 poz. 2416 ) uchyliła ona zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej stwierdzonych u poborowego schorzeń i uznała go za zdolnego do czynnej służby wojskowej "kategorii "A" bez §", a także uchyliła w całości orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla powiatu b. z dnia [...]r. Nr [...], mocą którego poborowy P. A. uznany został za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i wojny i zaliczony do kategorii "E".

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż wniosek P. A. o ponowne ustalenie kategorii zdrowia należało uwzględnić w oparciu o przepis art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, który nie uzależnia możliwości ponownego ustalania stanu zdrowia poborowego od orzeczonej wcześniej kategorii zdrowia. Powołując się na komentatorów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy, uznał, iż w takim przypadku ma zastosowanie art. 163 k.p.a. pozwalający na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, mocą której strona nabyła prawo, o ile przewidują to przepisy szczególne.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie uznania P. A. za zdolnego do czynnej służby wojskowej "kategorii A bez §", organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z wynikami badań lekarzy specjalistów, którym poborowy został poddany, nie występują u niego jakiekolwiek ze schorzeń wymienionych w załączniku do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. z 2004 r. Nr 151 poz. 1595 ). Z tych przyczyn należało zdaniem organu, wyeliminować z obiegu prawnego wcześniejsze orzeczenie Nr [...] z dnia [...] r.

Komendant Wojskowej Komisji Uzupełnień w B. zakwestionował orzeczenie wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską i skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze tej wniósł o stwierdzenie, iż orzeczenie Nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w K. i orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Powiatu w B. z dnia [...] r. Nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa.

Zdaniem Komendanta Wojskowej Komisji Uzupełnień w B. przepis art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej nie mógł mieć zastosowania do P. A., bowiem odnosi się wyłącznie do poborowych z kategoriami zdrowia "A" i "B", którym P. A., zaliczony do kategorii zdrowia "E" już nie był. Orzeczenie bowiem wobec poborowego kategorii "E" powoduje zgodnie z § 49 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wojskowej ( Dz. U. Nr 122 poz. 848 ) skreślenie go z ewidencji wojskowej, a ustawodawca nie przewidział ponownego badania lekarskiego osób, które posiadają ostatecznie orzeczoną kategorię zdolności "E".

Skarżący zauważył, iż o zmianę orzeczenia z dnia [...] r. można było wystąpić w oparciu o art. 28 ust. 2 zd. drugie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, ze względu na naruszenie prawa. Tryb taki nie został wykorzystany.

Wskazując na treść art. 29 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej Komendant Wojskowej Komisji Uzupełnień zwrócił uwagę, iż skierowanie poborowych i żołnierzy rezerwy na ich wniosek do komisji lekarskiej ma charakter fakultatywny i może nastąpić wyłącznie w przypadku uzupełnieniowych potrzeb sił zbrojnych.

Na poparcie swego stanowiska Komendant Wojskowej Komisji Uzupełnień przywołał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia

14 marca 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 1426/03, w którym Sąd ten stwierdził, iż możliwość zmiany ostatecznych orzeczeń o zdolności do czynnej służby wojskowej określona w art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej dotyczy poborowych, a osoba uznana na trwale za niezdolną do służby wojskowej w czasie pokoju i w czasie wojny nie jest poborowym żołnierzem czynnej służby wojskowej, ani też żołnierzem rezerwy.

Nadto wskazano w skardze, iż P. A. zwracał się wcześniej bezpośrednio do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. z wnioskiem

o zmianę kategorii zdolności uzasadniając, iż przyznana mu kategoria "E" znacznie utrudnia mu możliwości rozwoju zawodowego. Na decyzję odmowną Komendanta P. A. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ( sygn. akt IV SA/Gl 586/05), a następnie ją cofnął, co spowodowało umorzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie organ podtrzymał tożsamą co w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia argumentację.

P. A. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo procesowe kwestionując w nim stanowisko skarżącego i także wnosząc o oddalenie skargi.

W piśmie tym podniósł, iż w sytuacji poprawy zdrowia poborowego posiadającego kategorię "E" zakaz żądania zmiany kategorii kłóciłoby się z treścią art. 163 k.p.a.,

a także ze zdrowym rozsądkiem.

Zarzucił, iż taki zakaz pozostawałby w sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP. Wskazał nadto, powołując się na orzecznictwo sądowe, iż w toku postępowania sądowoadministracyjnego sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli prawidłowości badania stanu zdrowia, czy było ono wszechstronne i oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym, a następnie czy dokonana kwalifikacja poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określania zdolności do służby wojskowej, co miało miejsce jego zdaniem w sprawie.

Na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił z urzędu dowód z akt tut. Sądu o sygnaturze IVSA/Gl 586/05 na okoliczność przyczyn dochodzenia przez P. A. zmiany kategorii zdrowia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ). Powyższe oznacza konieczność przeprowadzania przez sądy administracyjne kontroli zarówno co do zgodności stanowiska organów administracji przedstawionych w ich rozstrzygnięciach z przepisami prawa materialnego ale również w zakresie zgodności ze stosowanymi w toku postępowania przepisami postępowania administracyjnego.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zarówno pod kątem postawionych w skardze zarzutów, jak i ex officio, do czego uprawnia sądy administracyjne przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., kontrola legalności obu zapadłych w sprawie administracyjnych orzeczeń wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zostały one bowiem wydane z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając legalność zaskarżonych rozstrzygnięć Sąd miał na względzie w szczególności jedną z naczelnych zasad rządzących procedurą administracyjną, a to zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

W pierwszej kolejności bowiem należy zwrócić uwagę, iż powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie oraz wojskowe komisje lekarskie rozstrzygają w formie orzeczeń mających charakter decyzji administracyjnych.

Przedmiotem orzeczenia komisji lekarskich, zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, jest określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej. Tak określony przedmiot orzeczenia spełnia warunki kwalifikujące orzeczenie do decyzji administracyjnych, gdyż jest władczym, jednostronnym rozstrzygnięciem sytuacji prawnej jednostki, mającym moc prawną wiążącą dla wojskowych komendantów uzupełnień i komisji poborowych ( art. 28 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ).

Najistotniejszym jednak elementem przesądzającym o zaliczeniu orzeczenia komisji lekarskich do decyzji administracyjnych jest przedmiot orzeczenia – orzeczenie o zdolności poborowego do czynnej służby wojskowej.

Za zaliczeniem orzeczeń o zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej do decyzji administracyjnych przemawia ponadto szczególne unormowanie trybu wydawania orzeczeń i stawiane im wymagania formalne ( por. glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 1992 r. sygn. SA/Wr 841/92 publ. OSP 1994/9/163 – t.1 Barbary Adamiak).

Nie może więc budzić wątpliwości, że w zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi, do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie ogólne zasady postępowania administracyjnego, a w tym wspomniana na wstępie zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, ustanowiona w treści przepisu art. 16 k.p.a.

Trwałość decyzji ostatecznych powoduje, że nie mogą być one zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko w trybie i w przypadkach wprost określonych w k.p.a. lub w przepisach szczególnych, do których kodeks odsyła w art. 163.

Do przepisów szczególnych, o których mowa w treści przywołanego art. 163 k.p.a. należy bezspornie regulacja zawarta w art. 28 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z

2004 r. Nr 241 poz. 2416 ).

Ustawodawca zezwolił bowiem w obu tych normach prawnych na odstępstwo od zasady trwałości ostatecznego orzeczenia o zdolności poborowego do czynnej służby wojskowej. W pierwszym przypadku, przewidzianą w art. 28 ust. 2 zdanie drugie omawianej ustawy podstawą wszczęcia z urzędu przez wojewódzką komisję lekarską postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest wada prawna orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej. Jest to zatem regulacja zezwalająca organowi odwoławczemu, działającemu w trybie nadzoru, na eliminację z obrotu prawnego niezgodnych z prawem decyzji administracyjnych. W drugim przypadku natomiast ustawodawca umożliwił zmianę ostatecznego orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej zarówno z urzędu, jak i na wniosek poborowego, ze względu na odmienność późniejszego stanu faktycznego, a więc wtedy, gdy w okresie następującym po wydaniu ostatecznego orzeczenia, w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany.

Niewątpliwie zatem, mając na względzie treść przytoczonego wyżej art. 163 k.p.a., wyłącznie na zasadach wskazanych w przepisie art. 28 ust. 2 i 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej mogłoby dojść do odstępstwa od zasady trwałości orzeczeń ostatecznych wydawanych w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej.

Powracając w tym miejscu na grunt rozpoznawanej sprawy zauważa się, iż Powiatowa Komisja Lekarska dla powiatu b., orzekająca w sprawie jako organ I instancji, mimo wskazania trybu, w jakim wydane zostało jej orzeczenie i przywołania w podstawie prawnej tego orzeczenia przepisu art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, rozstrzygnęła w przedmiocie zdolności P. A. do czynnej służby wojskowej powtórnie, naruszając tym samym w sposób rażący zasadę powagi rzeczy osądzonej. Nie odniosła się bowiem w treści rozstrzygnięcia do korzystającego z przymiotu ostateczności orzeczenia z dnia [...] r. Nr [...] powodując tym samym istnienie w obrocie prawnym dwóch orzeczeń rozstrzygających w sposób odmienny co do tożsamej sytuacji prawnej tej samej jednostki.

Jedynym sposobem usunięcia tej wadliwości winno było być zatem wyeliminowanie w całości orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla powiatu w B. z dnia [...]r. Nr [...] z obrotu prawnego, jako rażąco naruszającego prawo.

Nie czyni zadość temu zaskarżone orzeczenie wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską w K., w którym odniesiono się wyłącznie do wskazań zawartych w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji, pozostawiając tym samym w mocy decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Wbrew wymogom procedury zaskarżone orzeczenie nie zawierało rozstrzygnięcia o częściowym utrzymaniu w mocy orzeczeń organu I instancji ani powołania w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Należy podkreślić, że przepisy procedury administracyjnej wykluczają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym ( wyr. NSA z dnia 13 września 1999 r., IV SA 39/99, niepubl. ). Jednakże stwierdzenie, że zaskarżona decyzja zawiera wadę nieważności ( art. 156 § 1 k.p.a.), zmusza organ odwoławczy do jej uchylenia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

Utrzymanie w mocy, nawet częściowe, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, rażąco wadliwej decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy powoduje, iż wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności dotknięta jest również decyzja organu drugiej instancji.

Treść zaskarżonego orzeczenia wskazuje, że organ odwoławczy nie dostrzegł tej kwalifikowanej nieprawidłowości w orzeczeniu I instancji, a tym samym dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Ponad powyższe, z brzmienia art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej wynika uprawnienie do zmiany orzeczenia ostatecznego z przyczyn, jakie nastąpiły w czasie po jego wydaniu, a nie z faktu, iż było ono dotknięte błędem od dnia jego wydania.

W tej sytuacji, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie ma podstawy do eliminacji wydanego orzeczenia ostatecznego poprzez jego uchylenie, a jedynie, co wynika wprost z treści cyt. przepisu, zachodzi możliwość zmiany treści orzeczenia ostatecznego. Skoro przepis ten stanowi o zmianie ostatecznego orzeczenia, to rozstrzygnięcie powinno odnosić się do takiego właśnie zakresu orzekania, czyli zmieniać dane orzeczenie i rozstrzygać zgodnie z nowym stanem faktycznym sprawy. Nie było więc żadnych podstaw prawnych do uchylenia orzeczenia z

[...] r.

Mając na względzie zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż w ponownym postępowaniu rzeczą organu będzie rozstrzygnąć, czy istotnie wystąpiły przesłanki pozwalające na uruchomienie szczególnego trybu pozwalającego na zmianę ostatecznych orzeczeń wydanych w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej.

Analizując treść przepisu art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej zauważa się, że zmiana orzeczenia ostatecznego

rozstrzygającego kwestię zdolności poborowego do czynnej służby wojskowej

uwarunkowana jest wystąpieniem zmian w stanie zdrowia poborowego.

Nie budzi przeto wątpliwości, iż przyczyną zmiany ostatecznego orzeczenia w tym trybie nie może być poprzednia, błędna diagnoza lekarska.

Badający P. A. lekarze przed wydaniem orzeczenia z dnia [...] r. ( § 69 pkt 3 ) zaliczyli go do osób z osobowością nieprawidłową nie poddającą się korekcji, a w konsekwencji uznano go za niezdolnego do czynnej służby wojskowej ze względu na zaliczenie do kategorii "E" oznaczającej, iż stan zdrowia P. A. nie rokował poprawy, a niezdolność do służby wojskowej orzeczona musiała być z tych przyczyn na trwale.

Jak zauważa się, P. A. wraz z wnioskiem złożonym w trybie art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej przedstawił organowi dokumentację lekarską z lat poprzedzających wydanie orzeczenia z dnia

[...] r. – zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r. i orzeczenie lekarskie dotyczące kształcenia nauki zawodu z dnia [...] r., z których wynikała odmienna, niż przedstawiona przez Powiatową Komisję Lekarską dla powiatu b. ocena jego stanu zdrowia.

W związku z powyższym nasuwa się istotna wątpliwość wymagająca jej usunięcia w postępowaniu ponownym, czy P. A. występował z wnioskiem o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej ze względu na poprawę swego stanu zdrowia, czy też w istocie wniosek ten należało ocenić jako próbę zmiany orzeczenia wydanego w oparciu o błędne rozpoznanie medyczne, a przyczyną złożenia wniosku były utrudnienia w znalezieniu właściwej pracy, czy kierunku studiów wnioskodawcy.

W tym miejscu nadto wskazać należy pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 1426/03, w pełni podzielony przez rozpoznający niniejszą sprawę Sąd, iż nie zachodzi prawnie uzasadnione iunctim pomiędzy posiadaną kategorią zdolności do służby wojskowej, a uprawnieniami do podjęcia określonej działalności zawodowej.

Kierowanie się przez pracodawców takimi okolicznościami przy zatrudnianiu pracowników stanowi kryterium pozaprawne i może być zwalczane właściwymi

środkami prawnymi, nie stwarza natomiast interesu prawnego w postępowaniu

o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.

W ponownym postępowaniu organ weźmie również pod uwagę, iż art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej odnosi się wyłącznie do osób posiadających status poborowego. Kwestię tę należy zatem ocenić w aspekcie art. 46 ust. 1 w związku z art. 99 i art. 58 ust. 2 cyt. aktu prawnego. Poborowi zostają bowiem po upływie czasu określonego we wskazanym przepisie art. 46 ust. 1 przenoszeni do rezerwy. Żołnierzem rezerwy jest natomiast osoba przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych, albo bez odbycia tej służby, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej.

Jak stanowi natomiast art. 58 ust. 2 cyt. ustawy obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby.

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej kwalifikowane uchybienie organu I i II instancji, korzystając z uprawnień nadanych sądom administracyjnym z mocy art. 135 p.p.s.a., po myśli art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

W kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia rozstrzygnięto na mocy art. 152 p.p.s.a.