Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 721/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 71b ust. 5, 5a i 5b
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. B. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy skierowania do szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] D.B. zwrócił się do Prezydenta Miasta o skierowanie jego syna D. do Szkoły Podstawowej Integracyjnej Nr 11 im. [...] – dalej określanej w skrócie SPI Nr 11 - do klasy pierwszej na rok szkolny 2016/2017. Podał, że zgodnie z orzeczeniem nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z [...] wydanym przez Miejski Zespół Poradni Psychologiczno- Pedagogicznych w. [...], D. wymaga specjalnej organizacji nauki i metod pracy z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną - upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym, autyzm, niepełnosprawność ruchową oraz słaby słuch. Wymaga również stałej opieki i pomocy doświadczonego w pracy z dzieckiem niepełnosprawnym nauczyciela wspomagającego w procesie edukacji oraz w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, także stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie stymulacji rozwoju oraz dla zapewnienia jego bezpieczeństwa podczas pobytu w szkole.

Wnioskodawca podkreślił, że mając na uwadze postanowienia statutowe, SPI Nr 11 jest szkołą odpowiednią dla potrzeb jego syna i bez wątpienia zapewni mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj stwierdzonych niepełnosprawności. Szkoła ta specjalizuje się bowiem w opiece m.in. nad dziećmi słabo słyszącymi, z niepełnosprawnością ruchową, autyzmem oraz wskazanymi schorzeniami występującymi również w sposób sprzężony. Ponadto posiadane orzeczenie nr [...] zaleca kształcenie D. również w szkole integracyjnej.

Autor wniosku podniósł, że zarówno w jego ocenie jak i w ocenie specjalistów współpracujących z D., szkoła integracyjna jest właściwszym miejscem na kształcenie syna od szkoły specjalnej lub ośrodka szkolno- wychowawczego, zapewniając mu efektywny rozwój edukacyjny i społeczny w tak istotnym dla niego kontakcie ze zdrowymi uczniami i nie wykluczając go zarazem z powszechnego systemu edukacji ze względu na jego niepełnosprawność. Wskazana placówka jest najlepszą placówką w mieście, a Szkoła Podstawowa nr 2 im. Marii Konopnickiej - która to szkoła jest szkołą ogólnodostępną, obwodowo właściwą dla syna - nie jest w stanie zapewnić mu właściwej opieki z uwagi na brak doświadczeń w pracy z dzieckiem o niepełnosprawnościach sprzężonych.

Ponadto wnioskodawca zwrócił uwagę, iż skierowanie D. do ww. szkoły zapewni tej placówce dodatkowe środki finansowe na realizację procesu kształcenia, gdyż za każdym dzieckiem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego idą do samorządu, a docelowo do danej szkoły dodatkowe środki finansowe w postaci subwencji oświatowej, które mogą zostać przeznaczone na realizację kształcenia danego dziecka niepełnosprawnego.

W odpowiedzi na powyższy wniosek organ w piśmie z [...] wskazał, że D.B. zgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego może podjąć naukę w szkole specjalnej, oddziale specjalnym, specjalnym ośrodku szkolno- wychowawczym, szkole integracyjnej, oddziale integracyjnym, szkole ogólnodostępnej pod warunkiem dostosowania form i metod pracy do możliwości i potrzeb dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną i wskazał konkretne placówki, do których zgodnie z tymi zaleceniami mógłby uczęszczać D.B. Organ wyjaśnił, że proponuje te właśnie szkoły ze względu na mniejszą ilość uczniów w klasie: w Szkole Podstawowej nr 14 Specjalnej, w klasie dla uczniów z autyzmem liczb uczniów w oddziale wynosi od 2 do 4, w Szkole Podstawowej Nr 17 Specjalnej dla Dzieci Słabosłyszących oraz szkole Podstawowej nr 36 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym umiarkowanym i znacznym lub głębokim od 6 do 8. Ponadto w przypadku gdy co najmniej u jednego ucznia w oddziale występują niepełnosprawności sprzężone, określona liczbę uczniów w oddziale można obniżyć o 2. Natomiast w szkole integracyjnej lub oddziale integracyjnym w szkole ogólnodostępnej liczba dzieci w oddziale wynosi od 15 do 20 uczniów, w tym od 3 do 5 uczniów niepełnosprawnych. Dodatkowo, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. 2015 r., poz. 1113) wskazał, że organizacja pracy w szkole integracyjnej nie przewiduje zatrudnienia dodatkowego specjalisty indywidualnie dla ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.

Organ również zauważył, że z uwagi na fakt, że D. ma jedenaście lat natomiast do klasy pierwszej przyjmowane są dzieci sześcio i siedmioletnie, to tak duża różnica wieku może powodować duże trudności w funkcjonowaniu zespołu klasowego. Dlatego organ zaproponował złożenie wniosku do placówki, która zapewni dziecku odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego.

W piśmie z 6 maja 2016 r. (9 maja 2016 r. – data wpływu do organu) D.B. wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa poprzez uwzględnienie wniosku z [...] Następnie 12 lipca 2016 r. (data wpływu do organu), złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na czynność Prezydenta Miasta z [...], domagając się jej uchylenia oraz uznania uprawnienia D.B. do zapewnienia mu kształcenia w SPI Nr 11 jako placówce odpowiedniej w związku z zaleceniem wynikającym z orzeczenia nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z [...] W skardze zarzucił naruszenie: art. 71b ust. 5 i 5a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, polegające na braku uwzględnienia wniosku o skierowanie do SPI Nr 11 do klasy pierwszej na rok szkolny 2016/2017, w związku z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z zaleceniami kształcenia w szkole integracyjnej, którym to zaleceniem organ jest związany.

W uzasadnieniu autor skargi powołał wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 marca 2014 r. (III SA/Gd 1/14), w którym wskazano, że "to nie fakt przyznania kształcenia specjalnego, ale konkretne zalecenia - formy kształcenia specjalnego wiążą organy prowadzące oraz organy szkół i placówek".

Wobec powyższego skarżący podkreślił, że w orzeczeniu nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego, wydający go zespół zalecił kształcenie specjalne w szkole specjalnej, oddziale specjalnym, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, szkole integracyjnej, oddziale integracyjnym, szkole ogólnodostępnej pod warunkiem dostosowania form i metod pracy do możliwości i potrzeb dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną. Zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu 13 stycznia 2016 r. (sygn. akt II SA/Po 1047/15), placówki wymieniane w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wymieniane są alternatywnie, bez preferowania konkretnej placówki. W takim przypadku to rodzice jako opiekunowie dziecka mają prawo wyboru tej formy kształcenia, która w ich ocenie najpełniej przyczyni się do prawidłowego rozwoju syna albo córki.

W niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, iż orzeczenie nr [...] zaleca kształcenie D. również w szkole integracyjnej, wniosek rodzica jest wiążący zarówno dla starosty jak i dla organu szkoły. Skarżący złożył wniosek do organu o skierowanie syna do SPI Nr 11 do klasy pierwszej, gdyż w jego ocenie jako rodzica jak i w ocenie specjalistów z współpracujących z D., szkoła integracyjna będzie właściwszym - niż zaproponowane przez Prezydenta szkoły specjalne - miejscem na kształcenie, zapewniając mu efektywny rozwój edukacyjny i społeczny w tak istotnym dla niego kontakcie ze zdrowymi uczniami i nie wykluczając zarazem D. z powszechnego systemu edukacji ze względu na jego niepełnosprawność. Wnioskowana szkoła jest szkołą odpowiednią, gdyż specjalizuje się w opiece m.in. dzieci słabo słyszących, z niepełnosprawnością ruchową, autyzmem oraz wskazanymi schorzeniami występującymi również w sposób sprzężony.

Reasumując wnoszący skargę uznał, że Prezydent Miasta był zobowiązany zapewnić kształcenie we wskazane placówce. W żaden sposób organ nie może polemizować zarówno z treścią wniosku jak i zaleceniami orzeczenia samoistnie przesądzając, która forma kształcenia będzie lepsza dla dziecka. To rodzice jako opiekunowie dziecka mają prawo wyboru tej formy kształcenia, która w ich ocenie najpełniej przyczyni się do prawidłowego rozwoju ich dziecka. W tym zakresie, ocena form kształcenia nie należy zatem do Prezydenta Miasta.

Odnosząc się do stanowiska organu odnośnie różnicy wieku pomiędzy D. B., a pozostałymi dziećmi przyjmowanymi do klasy pierwszej, autor skargi stwierdził, że stanowisko to jest przejawem dyskryminacji i narusza nie tylko art. 71 b ustawy o systemie oświaty, ale również art. 7 i 24 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1169).

Uzasadniając oparte na art. 146 § 2 p.p.s.a. żądanie uznania uprawnienia D.B. do zapewnienia mu kształcenia w SPI Nr 11 jako placówce odpowiedniej w związku z zaleceniem wynikającym z orzeczenia nr [...] wnoszący skargę podał, że ustawą z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 7), zostały wprowadzone dwa przepisy: art. 20a ust. 1 i art. 20 a ust. 7. Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy (Nr druku: 1917): "w zakresie przyjmowania dzieci i młodzieży oraz osób pełnoletnich do szkół i placówek, mamy do czynienia z trzema różnymi sytuacjami, a mianowicie: przyjęciem z urzędu do szkoły podstawowej i gimnazjum z wyznaczonym obwodem dzieci zamieszkałych w obwodzie danej szkoły, kierowaniem dzieci i młodzieży do określonych rodzajów przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek, oraz rekrutacją, tj. postępowaniem, które sprowadza się do wyłonienia kandydata do przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki w sytuacji konkurencji o miejsce w tej szkole lub placówce. Ponadto projektowanych przepisów nie stosuje się do kierowania dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno- wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków umożliwiających dzieciom i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki oraz do przedszkoli i szkół specjalnych, a także oddziałów specjalnych zorganizowanych w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych. Nie stosuje się ich również do przedszkoli i szkół integracyjnych, a także oddziałów integracyjnych zorganizowanych w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych w odniesieniu do kierowania dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność". Ustawodawca wyraźnie potwierdził, że zasad rekrutacji nie stosuje się do uczniów ubiegających się o przyjęcie do szkoły integracyjnej, co do których przyjmuje się je do szkoły integracyjnej poprzez skierowanie tychże dzieci i młodzieży do określonych rodzajów przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek. Ustawodawca wskazał zatem, iż podleganie przepisom rozdziału (rozdział 2a, który dotyczy zasad postępowania rekrutacyjnego), dotyczy dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, którzy ubiegają się o przyjęcie do publicznego przedszkola i publicznej szkoły ogólnodostępnej tj. innej niż integracyjna, z oddziałami integracyjnymi, specjalna. Ponadto, w świetle art. 20e ust. 7 ustawy o systemie oświaty, art. 20e ust. 2-4 - a zatem przepisów dotyczących postępowania rekrutacyjnego - stosuje się odpowiednio do postępowania rekrutacyjnego do klasy pierwszej publicznej szkoły podstawowej integracyjnej, publicznego gimnazjum integracyjnego, oddziału integracyjnego w publicznej szkole podstawowej ogólnodostępnej lub publicznym gimnazjum ogólnodostępnym, w przypadku dzieci nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność. Tym samym art. 20e ust. 7 ustawy o systemie oświaty obligujący uczniów do udziału w postępowaniu rekrutacyjnym dotyczy jedynie uczniów którzy nie posiadają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Analogiczne stanowisko przyjęła judykatura - WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 1602/14).

Kończąc autor skargi podał, że uprawnienie D.B. do kształcenia, w placówce wskazanej przez jego opiekunów wynika z art. 71b ust. 5 i ust. 5a. Przepisy te stanowią, że starosta, na wniosek rodziców dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia. Jeżeli orzeczenie zaleca kształcenie dziecka w szkole integracyjnej, odpowiednią formę kształcenia zapewnia jednostka samorządu terytorialnego.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie w całości oraz ewentualnie o zawieszenie postępowania w trybie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu organ zauważył, że w piśmie z [...] wskazał placówki, do których najbardziej zasadne byłoby skierowanie syna skarżącego. Pismem tym w żaden sposób nie odmówiono spełnienia wniosku skarżącego, gdyż organ nie ma w tym względzie kompetencji. Prezydent Miasta zapewnia odpowiednią formę kształcenia, a nie kieruje dziecka do konkretnej szkoły integracyjnej. Podobne stanowisko prezentowane jest w piśmiennictwie. "Orzeczenie zespołu orzekającego, działającego w poradni publicznej, obliguje właściwego starostę do zapewnienia dziecku odpowiedniej formy kształcenia. Ustawodawca nie wyjaśnia, jaka forma jest "odpowiednia". Jest jednak oczywiste, że powinna ona być zgodna z treścią orzeczenia. W braku możliwości zapewnienia odpowiedniej formy kształcenia - z uwagi na nieprowadzenie szkoły lub placówki danego typu i rodzaju w powiecie - stosuje się art. 71 b ust. 5b.

Objęcie kształceniem specjalnym w danej formie następuje na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) dziecka. Komentowanego przepisu nie należy rozumieć jako zobowiązania rodziców do korzystania z pośrednictwa organów jednostki samorządu. Do uzyskania stosownych świadczeń wystarcza bowiem złożenie wniosku wraz z odpisem stosownego orzeczenia poradni publicznej we właściwej szkole. "Zapewnienie" należy rozumieć jako ogół czynności organizatorskich, świadczenie administracyjne, nie zaś jako akt indywidualny z zakresu administracji publicznej. Przepis ten nie stanowi podstawy prawnej wydania decyzji administracyjnej i nie upoważnia organu administracji do załatwienia skierowania w tym trybie dziecka do określonych: szkoły, przedszkola lub oddziału (specjalnego, integracyjnego)" (M. Pilch, Komentarz do ustawy o systemie oświaty, do art. 71b, System Informacji Prawnej Lex (Lex dla Samorządu Terytorialnego intranet) również Decyzja SKO we Wrocławiu z dnia 20 Października 2005 r., SKO 4701/1105/05).

Organ zaznaczył, że zgodnie z treścią tego przepisu w gminie zapewnione są odpowiednie placówki, do których może uczęszczać syn skarżącego. Chodzi tu o placówkę, do której o przyjęcie syna starał się skarżący, jak i inne wymienione w piśmie z [...] Ponieważ pismo to nie stanowiło, czynności odmowy przyjęcia dziecka do szkoły w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która może być zaskarżona do sądu administracyjnego, skarga winna podlegać odrzuceniu.

Dalej organ podkreślił, że skarżący winien się zwrócić o przyjęcie swego dziecka bezpośrednio do danej placówki, co też później, w terminie wynikającym z ustaleń placówki uczynił. Dziecko nie zostało tam przyjęte z powodu braku miejsc, na co skarżący również złożył skargę do WSA. Ponieważ postępowanie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, zdaniem organu może to stanowić powód do zawieszenia niniejszego postępowania.

Na wypadek niepodzielenia poglądu, że jednostka samorządu terytorialnego nie wydaje skierowań dla dzieci do nauki w konkretnej szkole, organ posłużył się argumentacją merytoryczną, zawartą w odpowiedzi na skargę Dyrektora Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr 11 w. [...] złożoną w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 767/16, wskazując m.in., że liczba dzieci niepełnosprawnych w oddziale szkoły integracyjnej limitowana jest rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 21.05.2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznych placówek oraz publicznych szkół (Dz. U., Nr 61, poz. 624 ze zm.). Zgodnie z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia liczba uczniów w oddziale szkoły integracyjnej powinna wynosić od 15 do 20, w tym od 3 do 5 uczniów niepełnosprawnych. W SPI Nr 11 są 3 klasy pierwsze i nie jest możliwe zwiększenie liczny klas ze względu na ograniczone możliwości lokalowe, jakimi dysponuje szkoła. Do klas pierwszych zgłosiło się 20 uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, a szkoła dysponuje tylko 15 miejscami. Nadto wskazał, że przy ustalaniu zasad naboru kierowani się tym, ze realizacja tej samej podstawy programowej przez wszystkich uczniów w klasie daje możliwość poświęcenia przez nauczyciela wspomagającego w trakcie lekcji większej uwagi i pomocy wszystkim dzieciom, które potrzebują indywidualnego wsparcia w procesie lekcyjnym. Niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym, którą dotknięty jest syn skarżącego umieszczono wśród kryteriów na dalszym miejscu, ustalając kolejność naboru z uwagi na realizacje innej podstawy programowej. Realizacja dwóch rożnych podstaw programowych stwarza sytuację niewłaściwą edukacyjnie zarówno dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym jak i pozostałych dzieci w klasie. Podstawa oprogramowania dla klasy I-III dla ucznia w normie intelektualnej oraz innymi dysfunkcjami takimi jak niepełnosprawność wzroku, słuchu, ruchu, niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim zakłada realizację konkretnych umiejętności, takich jak czytanie, myślenie matematyczne, umiejętność kontaktowania się w języku obcym w mowie i piśmie, posługiwanie się nowoczesnymi technologami informatycznymi. Natomiast w postawie w podstawie programowej dla ucznia niepełnosprawnego intelektualnie w stopniu umiarkowanym na każdym etapie edukacyjnym w szkole podstawowej i gimnazjum zasadniczym zajęciem edukacyjnym jest funkcjonowanie w środowisku. Podstawa ta nie zawiera obowiązku nauki języka obcego, zajęć komputerowych i innych edukacji z podstawy programowej dla ucznia w normie intelektualnej z wymienionymi wyżej dysfunkcjami. Powodzenie nauczania w klasie integracyjnej może zaistnieć tylko wtedy, gdy spełnia się zarówno integracja edukacyjna jak i społeczna.

Nieprzyjęcie syna skarżącego do SPI Nr 11 nie oznacza, że nie będzie on mógł spełnić obowiązku szkolnego. Z jego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wynika, że jego kształcenie może się odbywać w szkole specjalnej, oddziale specjalnym, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, szkole integracyjnej, oddziale integracyjnym szkole ogólnodostępnej pod warunkiem dostosowani form i metod pracy do możliwości dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną. Prawo rodziców do wyboru placówko zderza się w tym przypadku z ograniczoną ilością miejsc w danej placówce. Dziecko może być jednak przyjęte w innej spośród ww. placówek.

W piśmie procesowym z 19 października 2016 r., D.B. wskazał, że zaskarżona czynność Prezydenta zawarta w piśmie z [...], mieści się w sferze administracji publicznej w związku z publicznym charakterem procesu przyjmowania do szkół publicznych, stanowi zatem inną niż określone art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa. W ocenie skarżącego, w następstwie rozpoznania wniosku złożonego przez rodzica o przyjęcie do SPI Nr 11, jego dziecku nie zapewniono kształcenia zgodnie z wnioskiem rodziców. Skoro na podstawie art. 71b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, rodzic ma prawo do złożenia wniosku o objęcie ich dziecka kształceniem, a zalecenia formy kształcenia specjalnego zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wiążą organy prowadzące oraz organy szkół i placówek (por. wyrok WSA w Gdańsku z 5 marca 2014 r., sygn. Akt III SA/Gd 1/14), to rodzic powinien mieć również możliwość składania środków zaskarżenia na negatywne rozpoznanie wniosku, względnie na zaniechanie jego rozpoznania.

Jeśli zatem uznamy - zgodnie ze stanowiskiem Prezydenta Miasta- że czynności organu administracji oparte na art. 71b ust. 5 i 5a ustawy o systemie oświaty nie stanowią czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wynikających z przepisów prawa, to prawo rodziców do uzyskania dla dziecka właściwego kształcenia oparte na powołanym przepisie jest iluzoryczne, albowiem z uwagi na niezaskarżalność takiej czynności, nie będzie organu, który dokonałby weryfikacji takiego zapewnienia formy kształcenia w kontekście złożonego wniosku rodziców. Prawo takie pozbawione jest zatem ochrony prawnej. Taki wniosek jest zatem nie do pogodzenia w demokratycznym państwie prawa. Ponadto w przypadku pozostałych przypadków przyjmowania dzieci do szkół, a zatem przyjęcia z urzędu oraz rekrutacji, rodzicom przysługują środki zaskarżenia na czynności bądź bezczynność organu. Dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogą zatem posiadać mniej praw od innych dzieci.

W dalszej części pisma, ponieważ organ w odpowiedzi na skargę przytoczył argumentację Dyrektora SPI Nr 11 w. [...] zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę złożoną w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 767/16, skarżący przedstawił replikę do tych twierdzeń opracowaną na potrzeby sprawy o sygn. akt II SA/Ke 767/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 71 b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. na datę wydania zaskarżonego aktu Dz. U. z 2015 r., poz. 2165 ze zm.), dalej ustawy:

ust. 5. Starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, z zastrzeżeniem ust. 5a.

ust. 5a. Jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.

ust. 5b. Jeżeli powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nie prowadzi szkoły specjalnej lub ośrodka, o którym mowa w art. 2 pkt 5, odpowiednich ze względu na rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, starosta tego powiatu kieruje dziecko do najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek. Starosta najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek nie może odmówić przyjęcia dziecka do szkoły lub ośrodka.

W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest to, czy czynność podjęta przez Prezydenta Miasta z dnia [...] jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz.718 ze zmianami), dalej p.p.s.a. oraz to, czy na podstawie art. 71b ust. 5 ustawy - starosta i art. 71b ust. 5a ustawy jednostka samorządu terytorialnego ma obowiązek umieszczenia dziecka legitymującego się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego w wybranej przez rodziców konkretnej szkole integracyjnej.

W ocenie składu orzekającego, co do zasady czynności podejmowane przez starostę (ust. 5, 5b) czy też jednostkę samorządu terytorialnego (ust. 5a) na podstawie zacytowanych wyżej przepisów mogą być uznane z akty (czynności) z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z przepisów tych bowiem wynika, że starosta powinien zapewnić dziecku odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego. Również jednostka samorządu terytorialnego w przypadku zalecenia kształcenia między innymi w szkole integracyjnej powinna zapewnić odpowiednią formę kształcenia, a więc formę zgodną z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Zdaniem Sądu właściwym wywiązaniem się z powyższych obowiązków jest wskazanie przez starostę i jednostkę samorządu terytorialnego placówek (szkół), w których dziecko może realizować naukę zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Również organy te powinny zapewnić takie warunki (finansowe, organizacyjne) szkole (placówce), do której dziecko zostanie przyjęte, aby mogło ono się w niej kształcić zgodnie z zaleceniami wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona czynność jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i rozpoznał w związku z tym skargę merytorycznie.

Natomiast zdaniem składu orzekającego przepisy art. 71b ust. 5 i 5a ustawy nie dają podstaw do żądania skierowania przez starostę czy też przez jednostkę samorządu terytorialnego dziecka do konkretnej, wybranej przez rodzica szkoły. Do skierowania dziecka może dojść, ale tylko na podstawie art. 71b ust. 5 b ustawy, a więc jeżeli powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nie prowadzi szkoły specjalnej lub ośrodka, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy, odpowiednich ze względu na rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego. W takiej sytuacji starosta tego powiatu kieruje dziecko do najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek. Starosta najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek nie może odmówić przyjęcia dziecka do szkoły lub ośrodka.

W niniejszej sprawie sytuacja opisana w art. 71b ust. 5b ustawy nie zachodzi, bowiem na terenie K. funkcjonują placówki wymienione w posiadanym przez dziecko skarżącego orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Nadto Szkoła Podstawowa Integracyjna nr 11 nie jest jedyną w. [...] szkołą z oddziałami integracyjnymi.

Można zrozumieć stanowisko skarżącego, że pragnie on, aby jego dziecko uczyło się w najlepszej jego zdaniem dla jego dziecka szkole. Pragnienie to zderza się jednak z takimi samymi pragnieniami innych rodziców dzieci posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Szkoła integracyjna charakteryzuje się tym, że w jej oddziałach uczą się dzieci zdrowe i niepełnosprawne, przy czym istotna jest proporcja dzieci niepełnosprawnych w stosunku do wszystkich dzieci w oddziale. To zaś powoduje, że liczba miejsc w takich oddziałach jest ograniczona. Poza tym to szkoła integracyjna (jej kadra) jest w stanie najlepiej ocenić to, dzieciom z jaką niepełnosprawnością jest w stanie najlepiej pomóc, czy jest w stanie sprostać zaleceniom wynikającym z orzeczenia o potrzebie kształcenia. Z tego powodu zdaniem Sądu Prezydent Miasta ani działając jako Starosta na podstawie art. 71b ust. 5 ustawy ani też jako organ uprawniony do działania w imieniu gminy nie był uprawniony do władczego skierowania syna skarżącego do Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr 11 w. [...].

Skład orzekający podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu, na który powoduje się autor skargi (II SA/Po 1047/15), zgodnie z którym placówki wymienione w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wymieniane są alternatywnie, bez preferowania konkretnej placówki i że w takim przypadku to rodzice jako opiekunowie dziecka mają prawo wyboru tej formy kształcenia, która w ich ocenie najpełniej przyczyni się do prawidłowego rozwoju syna albo córki. Jednakże tezy tej (która zapadła w zupełnie innej sprawie, a mianowicie dotyczącej zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki podczas przewozu do szkoły) nie należy rozumieć w ten sposób, że po dokonanym przez rodzica wyborze szkoły starosta bądź jednostka samorządu terytorialnego ma obowiązek skierowania dziecka do tej wybranej przez rodziców szkoły i to bez względu na to, czy w szkole tej istnieją wolne miejsca i czy dziecko będzie w niej mogło właściwie realizować zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.