Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1810/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert (del.) Sędziowie AWSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Robert Sawuła (spr.) Protokolant ref.stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Wojewody z dnia [...].06.2001r. Nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego skargę oddala


UZASADNIENIE

SA/Rz 1810/01

Uzasadnienie

Decyzją z dn.[...].05.2001r. sygn. [...] działająca z upoważnienia Starosty T. Zastępca Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w T. orzekła o przyznaniu Z. O. prawa do świadczeń przedemerytalnych od dnia 1.07.2001r. do czasu uzyskania uprawnień emerytalnych w kwocie emerytury określonej w decyzji organu rentowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Z. O. zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. i złożył wniosek o przyznanie świadczenia w dn.2.01.2001r., decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] z dn.[...].03.2001r. ustalono wysokość emerytury wnioskodawcy na kwotę 1535,15 zł. Ustalono w toku postępowania, że Z. O. spełnia wymogi przepisów prawa konieczne do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Stwierdzono ponadto, że Z. O. otrzymał od zakładu pracy - Polskich Kolei Państwowych S.A. [...] odszkodowanie za skrócony sześciomiesięczny okres wypowiedzenia umowy za pracę, wskazując na dowód pismo informacyjne z zakładu pracy tak określające rodzaj odszkodowania i okres, za który go przyznano. To ustalenie spowodowało, że datę początkową przyznania świadczenia przedemerytalnego ustalono na dzień 1.07.2001r., tj. pierwszy dzień, po okresie czasu objętego wypłaconym odszkodowaniem. Od tej decyzji odwołał się Z. O. do Wojewody [...] zarzucając organowi I instancji dowolność w ustaleniu, że otrzymał odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia, podczas gdy zakład pracy sprostował swoje wcześniejsze stanowisko w tej kwestii, a pismo uprzednie w tej kwestii wg odwołującego się "nie ma mocy prawnej". Wskazał, że inni pracownicy, którzy w tym samym czasie byli zwalniani z PKP otrzymali świadczenia przedemerytalne począwszy od następnego dnia po zarejestrowaniu się, na dowód czego przedstawił kopię decyzji Starosty S. W odwołaniu wskazano nadto, że decyzja I instancji jest rodzajem kary, a podejmujący ją pracownicy nie kierowali się interesem strony. Odwołujący się wyraził swą wątpliwość co do uczciwości osób załatwiających jego sprawę.

Decyzją z dn.[...].06.2001r. sygn. [...] działająca z upoważnienia Wojewody Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Społecznych utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w podstawie prawnej powołał się na art. 6c ust.2 pkt 2 oraz art. 37 k ust.9 ustawy z dn.l4.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednol. Dz.U. Nr 6 z 2001r., poz.56) oraz § 1 ust.l rozporządzenia Rady Ministrów z dn.l6.05.2000r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", objętego programem restrukturyzacji Polskich Kolei Państwowych (Dz.U. Nr 40, poz.464), a także art. 138 § 1 pkt l kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a). Zdaniem Wojewody nie jest spornym, że Z. O. spełnia przesłanki do przyznania mu prawa do świadczenia przedemerytalnego, legitymując się co najmniej okresem 38 lat zatrudnienia, w sytuacji gdy rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Spornym natomiast ma pozostawać kwestia od jakiego czasu odwołującemu się należy świadczenie przedemerytalne. Wedle organu odwoławczego do świadczeń tego typu ma zastosowanie dyspozycja art.27 ust.l pkt 3-6 i ust.2 pkt 2-4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jedną z przesłanek ograniczających czasowo wypłatę świadczenia przedemerytalnego jest otrzymanie przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia, odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia. Organ odwoławczy dokonał oceny charakteru odszkodowania, jakie zostało wypłacone Z. O. przez zakład pracy za okres od 1.0ł.2001r. do 30.06.2001r. dochodząc do wniosku, że odszkodowanie wypłacone za ten czas wyklucza przyznanie w tym samym okresie świadczenia przedemerytalnego. W argumentacji powołano się na nowelizację art.27 ust.l pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jaka nastąpiła na mocy art.4 pkt 2 ustawy z dn.22.12.2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 122, poz.1323), który ogranicza czasowo prawo do świadczenia przedemerytalnego osoby, która uzyskała odszkodowanie, bez względu na podstawę prawną jego przyznania. Przywołano także sygnatury orzeczeń NSA, w których Sąd miał zająć podobne stanowiska. Organ II instancji uznał, że funkcjonalna wykładnia art.27 ust.l pkt 6 w zw. z art.37 1 ust.2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nakazuje przyjąć, że odszkodowanie jakie uzyskał odwołujący się wyklucza, by za ten sam okres czasu mógł oczekiwać przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Nie uwzględniono ponadto wniosku strony, by pominąć jako dowód pisma zakładu pracy o wypłacie odszkodowania, co się zaś tyczy innych rozstrzygnięć to organ odwoławczy wskazał, iż nie jest nimi związany.

Decyzje obu instancji zaskarżył skargą wniesioną do NSA OZ w Rzeszowie Z. O., wnosząc o ich uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego spełniał on wszelkie warunki do tego, by już w dniu następnym po rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, tj. od dn.3.01.2001r. pobierać świadczenie przedemerytalne. Stanowisko organów orzekających w sprawie co do daty przyznania tego świadczenia skarżący uznaje za chybione, a wykładnia organu II instancji co do art.27 ust.l pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie ma mieć wedle skarżącego znaczenia w sprawie. Z. O. wskazuje ponadto, że już po podjęciu decyzji otrzymał od Wojewody postanowienie z dn.[...].06.2001r., w którym wyznaczano dodatkowy termin załatwienia jego sprawy, co dowodzi iż wydano go poza postępowaniem.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe motywy zawarte w zaskarżonej decyzji odwoławczej. Dodatkowo wyeksponowano, że stanowisko organu II instancji znajduje oparcie w czterech "precedensowych" wyrokach NSA, mających stwierdzać, iż świadczenia przedemerytalne dla pracowników zwalnianych w ramach restrukturyzacji Polskich Kolei Państwowych, którym przyznano odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia na podstawie ponadzakładowego układu zbiorowego pracy dla pracowników PKP, przysługują dopiero po upływie okresu, za który odszkodowania te wypłacono, ale nie od daty zarejestrowania się w urzędzie pracy, lecz od formalnego ustania stosunku pracy. Co do wydania postanowienia z dn.[...].06.2001r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy organ stwierdził, że postanowienie to wydano na podstawie art.36 k.p.a. i nie podlega ono uchyleniu, nawet już po wydaniu decyzji, wnosząc o nieuwzględnienie zarzutów tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sąd administracyjny prowadzona jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.l § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269).

Zdaniem sądu zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego, ani procesowego w stopniu nakazującym ich eliminację z obrotu. W sprawie przedmiotem sporu między stronami była kwestia daty, od której Z. O. przysługiwało świadczenie przedemerytalne, albowiem nie budziło wątpliwości, że spełniał on warunki przewidziane ustawą z dn.l4.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do przyznania tego rodzaju świadczenia. Do skarżącego miała zastosowanie regulacja przewidziana w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dn.l6.05.2000r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych..., albowiem został on po wejściu w życie cyt. rozporządzenia i przed dniem 1 stycznia 2001r. objęty programem restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz został z nim rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Trafnie orzekły organy obu instancji, że w zaistniałym stanie prawnym skarżącemu świadczenie przysługiwało od dn. 1.07.2001r., tj. po upływie okresu, za jaki uzyskał z zakładu pracy odszkodowanie o którym mowa w art.27 ust.l pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W myśl art.371 ust.2 cyt. ustawy zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniem art.27 ust. 1 pkt 3-6 i ust.2 pkt 2-4. Art.27 ust.2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, że bezrobotnemu przysługuje zasiłek po upływie okresu, za jaki otrzymał ekwiwalent, odprawę lub odszkodowanie, o których mowa w ust.l pkt 4 tej ustawy. Skarżącemu przysługiwałoby więc świadczenie przedemerytalne od następnego dnia po zarejestrowaniu się, gdyby nie uzyskał odszkodowania od zakładu pracy (podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z dn. 16.01.2001r. II SA 2798/00, niepubl.).

Organ I instancji przeprowadził dowód co do charakteru odszkodowania, jaki uzyskał skarżący od zakładu pracy. W piśmie Zastępcy Dyrektora Zakładu [...] z dn.30.01.2001r. (k.36 akt I instancji) wyraźnie przyznano, że skarżącemu wypłacono odszkodowanie za utracony sześciomiesięczny okres wypowiedzenia, zaś w kolejnym piśmie z dn.6.02.2001r. ten sam podmiot precyzuje, że okres ten należy ujmować w przedziale czasowym od 1.01.2001r. do 30.06.2001r.. W kolejnym piśmie z dn.2.04.2001r. (k.50 akt I instancji) Dyrektor Zakładu wskazuje, że formą rozwiązania stosunku pracy ze skarżącym było porozumienie stron nie zaś wypowiedzenie stosunku pracy, "niemniej jednak zgodnie z ustaleniami Zarządu PKP każdemu z pracowników wypłacono odszkodowanie za utracony okres wypowiedzenia".

Ustanie stosunku pracy Z. O. nastąpiło na podstawie ustawy z dn.28.12.1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 4 z 1990r., poz.19 ze zm.). W tej sytuacji miały zastosowanie postanowienia Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", przewidujące wypłatę odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia. Skarżący nie kwestionował faktu uzyskania wypłaconej kwoty, z tej przyczyny zasadnie organy uznały, że jest ona odszkodowaniem, o jakim mowa w art.27 ust.l pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zarzut skarżącego nieprawidłowej wykładni cyt. przepisu przez orzekające w sprawie organy nie jest zasadny. Skoro skarżący otrzymał odszkodowanie z zakładu pracy, to nie może domagać się wypłaty za ten okres świadczenia przedemerytalnego, mimo iż brak jest o tym fakcie wzmianki w świadectwie pracy. Trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że art.27 ust.l pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu został znowelizowany od 1.01.2001r.. Uprzednio przepis ten kwalifikował odszkodowanie, otrzymane od zakładu pracy za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę jedynie do przypadku, o jakim mowa w art.361 kodeksu pracy. Skreślenie tego kwantyfikatora powoduje, że odszkodowanie jakie otrzymał Z. O. od Zakładu [...] jest tym właśnie odszkodowaniem, o jakim mowa w cyt. przepisie.

Zarzut nierównego traktowania skarżącego w porównaniu do innych osób zwalnianych w tym samym czasie z jednego zakładu pracy jest o tyle niezasadny, że sąd kontrolą swą obejmuje konkretną sprawę. Oceniając zarzut wydania przez Wojewodę postanowienia w sprawie wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy po dacie wydania samej decyzji w sprawie uznać należy go za trafny. Wydanie decyzji w sprawie powoduje bezprzedmiotowość podejmowania aktów na podstawie art.36 k.p.a..

Wytknąć należy organowi odwoławczemu pewien brak kontroli co do terminowości załatwiania spraw. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na samą decyzję. Uchybieniem, które nie miało wpływu na wynik sprawy było także powołanie w podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego art.37k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który został skreślony na mocy cyt. w wyroku ustawy z dn.22.12.2000r. o zmianie ustawy -Karta Nauczyciela... (Dz.U. Nr 122, poz.1323).

Brak podstaw do uwzględnienia skargi skutkował jej oddaleniem na podstawie art.151 ustawy z dn.30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.).