Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 68/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 105, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 29 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi M.J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] września 2016r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], zwany dalej Zakładem bądź Organem, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy swą decyzję z dnia [...] września 2016 r., nr [...], odmawiającą M.J., zwanemu dalej Skarżącym, umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...] oraz odsetek.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] lipca 2016 roku do Zakładu wpłynął wniosek Skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu wniosku zobowiązany wskazał, że do [...] grudnia 2014 r. przebywał na świadczeniu rehabilitacyjnym, a od [...] lutego 2015 r. na L-4. Za okres od [...] r. do [...] r. zaniechał spłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne ze względu na trudną sytuację materialną, a opłacenie tych składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zobowiązany wskazał nadto, że poniósł ogromne straty materialne w związku z bezpodstawnym oskarżeniem o grabież towaru w jego przedsiębiorstwie. Po latach zobowiązanego oczyszczono z zarzutów, jednak 7-letnie dochodzenie z powodu strat materiału i towaru pozbawiło go możliwości prowadzenia dalszej działalności. Przewlekła choroba, na którą cierpi Skarżący od 2009 r. do dnia dzisiejszego nie daje możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie składki zdrowotnej, w wyniku czego nastąpiło zadłużenie. Wnioskodawca zaznaczył, że od 2008 r. z nikłymi przerwami przebywa na L-4 lub zasiłku rehabilitacyjnym, za które otrzymuje miesięcznie świadczenie w wysokości od [...] zł do [...] zł, a innych dochodów nie posiada. Jego działalność istnieje tylko w zgłoszeniu w rejestrze działalności. Świadczenia wypłacane przez ZUS ledwo starczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych takich jak rehabilitacja, leki, opłaty stałe (alimenty, prąd, gaz, woda i inne).

Na podstawie dokumentacji zgłoszeniowej i rozliczeniowej ustalono wysokość zadłużenia na dzień wpływu wniosku tj. [...] lipca 2016 r.:

- z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...] na kwotę [...] zł, odsetki naliczone na dzień złożenia wniosku w kwocie [...] zł.

Nadto ustalono, iż zobowiązany posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] na kwotę [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz na Fundusz Pracy za okres [...] na kwotę [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, które nie zostało objęte zakresem wniosku.

W dniu [...] września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję o odmowie umorzenia Skarżącemu należności z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...] w kwocie [...] zł oraz odsetek w kwocie [...] zł. Organ powyższe rozstrzygnięcie oparł na następujących dowodach złożonych przez stronę w toku postępowania: zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2015, informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego za rok podatkowy 2015 i 2014, informacji księgowej dotyczącej [...] wg stanu na [...].03.2015, decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia: [...].06.2016 r., [...].04.2016 r., [...].03.2013 r., decyzji [...].06.2014 r., [...].11.2012 r., zaświadczeniach o stanie zdrowia dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego wydane przez lekarza prowadzącego leczenie z dnia [...].05.2016 r., [...].11.2014 r., [...].09.2012 r., [...].01.2013 r., orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].06.2016 r., [...].04.2016 r., [...].05.2014 r., [...].02.2013 r., postanowieniu o umorzeniu śledztwa z dnia [...] lutego 2002 r., ugodzie z dnia [...] sierpnia 2003 r., postanowieniu o zabezpieczeniu majątkowym z dnia [...].12.1995 r., wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008 r., zawiadomieniu o skierowaniu na rehabilitację leczniczą w trybie ambulatoryjnym w ramach prewencji rentowej ZUS z dni: [...] r. Nadto Zakład uwzględnił informacje zawarte w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości wypełnionym przez zobowiązanego w dniu [...] sierpnia 2016 r. Organ uwzględnił również dowody pozyskane z urzędu tj. dane dotyczące tytułu do ubezpieczeń, wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a także informację o wysokości wypłaconego zasiłku. Z analizy zebranego materiału dowodowego wynika, iż zobowiązany jest osobą w wieku [...] lat i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Od [...] marca 1990r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie działalności agentów zajmujących się sprzedażą towarów różnego rodzaju (PKD 46.19.Z). W latach 2012-2015 prowadzona działalność generowała jedynie straty tj. [...] zł w 2012 r., [...] zł w 2013 r., [...] zł w 2014 r. i [...] zł w 2015r. Ustalono, iż aktualnie Skarżący pobiera świadczenie rehabilitacyjne, którego wysokość wynosiła: [...] zł w miesiącu maju 2016 r., [...] zł w miesiącu czerwcu 2016 r. oraz [...] zł w miesiącu lipcu 2016 r. Stałe wydatki ponoszone z tytułu miesięcznych opłat (energia elektryczna, gaz, woda itp.) strona oszacowała na kwotę [...] zł + koszty związane z leczeniem od [...] do [...] zł oraz inne wydatki (alimenty) w wysokości [...] zł, co daje łącznie kwotę [...] zł m-nie. Nadto Skarżący wskazał, iż posiada zobowiązania z tytułu karty kredytowej na kwotę [...] zł, nie podał jednak by były one spłacane.

Organ wskazał, że nie można stwierdzić by zaistniały przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4a i 4b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 963, ze zm., zwanej dalej: u.s.u.s.). Nie można też wykazać zaistnienia przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s., bowiem nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Odnośnie przesłanki całkowitej nieściągalności (ust. 3 pkt 3) Organ wskazał, że Skarżący nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jednocześnie posiada majątek, z którego można dochodzić należności z tytułu nieopłaconych składek, bowiem otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł (w lipcu 2016 r.) oraz jest właścicielem nieruchomości o nr KW [...] oraz współwłaścicielem [...] części nieruchomości o nr KW [...] oraz posiada samochód [...] z 2000 r. i [...] z 1999 r. Mając powyższe na uwadze Organ uznał, że sytuacja materialna strony jest dobra.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że nie zaszły zatem także przesłanki z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365, zwanego dalej: Rozporządzeniem).

W dniu [...] października 2016 r. strona złożyła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek. W piśmie zobowiązany wskazał na fakt, że nie zapoznał się z dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania z przyczyn zdrowotnych, a pracownik Zakładu poinformował go, iż nie jest to konieczne, gdyż jest to uprawnienie strony, a nie jej obowiązek. Nadto Skarżący wskazał, iż nieruchomości jakie posiada to: dwupokojowe mieszkanie o powierzchni [...] m2 wraz z garażem i małym ogrodem przed domem o łącznej powierzchni [...] m2 oznaczonej jako nieruchomość o numerze KW [...] położonej w [...] przy ul. . oraz własność [...] bezwartościowej nieruchomości w postaci drogi dojazdowej oznaczonej numerem KW [...] o powierzchni [...] ha położonej w Poznaniu. Skarżący wyjaśnił, że nie jest właścicielem samochodu marki [...], który został mu skradziony w 2014 r., a dochodzenie w sprawie zostało umorzone w dniu [...] czerwca 2014 r., zaś z uwagi na brak ubezpieczenia pojazdu nie otrzymał z tego tytułu odszkodowania. Ponadto samochód [...] z 1999 r., którego jest właścicielem, nie stanowi o majątku, ale jest niezbędny do codziennego funkcjonowania, pomocy w poruszaniu i dojeździe na rehabilitację. Zobowiązany wyjaśnia, że jego stan zdrowia się pogarsza, z tego względu będzie przebywał na zasiłku rehabilitacyjnym do [...] stycznia 2017 r. Skarżący swoją ciężką sytuację uzasadniał również dwukrotnym odrzuceniem jego wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Jedynym źródłem dochodu dłużnika jest świadczenie z tytułu zasiłku rehabilitacyjnego. Nadto strona zarzuca, iż w zaskarżonej decyzji zasugerowano mu zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., wskazaną we wstępie, organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Zakład stwierdził, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi dokumentacja złożona w toku wcześniejszego postępowania, jak również dokumenty przedstawione przez stronę w toku postępowania tj. postanowienie Komisariatu Policji [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. o umorzeniu dochodzenia, potwierdzenia wypłaty na świadczenie rehabilitacyjne za poszczególne okresy, decyzja Zakładu z dnia [...] września 2016 r. o przyznaniu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, zajęcie wierzytelności z dnia [...] lipca 1997 r., oświadczenie o przyjmowanych lekach, zaświadczenie o stanie zdrowia dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego wydane przez lekarza prowadzącego leczenie z dnia [...] sierpnia 2016 r., orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2016 r., decyzje Urzędu Miasta Poznania z dnia [...] stycznia 2016r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2016 za pozostałe grunty oraz za budynki mieszkalne powyżej 2,20 m, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji [...] maja 2016 r., potwierdzenia transakcji z poszczególnych dni, rachunki z tytułu opłaty za paliwo gazowe, za energię elektryczną, za usługi telekomunikacyjne i za wodę.

Organ wskazał m.in., że z przeprowadzonej analizy wynika, że pokrywane przez Skarżącego wydatki przekraczają uzyskiwane dochody, jednakże w toku prowadzonego postępowania zobowiązany nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, iż posiada trudności w regulowaniu płatności. Uwzględniając natomiast okoliczność, iż wydatki wykazane przez zobowiązanego w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, nie uwzględniają comiesięcznych kosztów wyżywienia oraz innych niezbędnych dla egzystencji człowieka wydatków np. odzież czy też środki czystości, z dużym prawdopodobieństwem należy założyć, iż strona przedstawiła swoją sytuację dochodową w sposób mniej korzystny niż ma to miejsce w rzeczywistości, mając na względzie swój interes prawny w postaci pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności. Zastrzeżenia organu co do złożonych przez stronę oświadczeń w zakresie dochodów i wydatków potwierdza okoliczność przedłożenia przez stronę rachunków za energię elektryczną wystawionych na inny adres niż adres zamieszkiwania. Nadto niejasnym dla organu są rachunki za jeden z telefonów opłacane z rachunku bankowego [...], w sytuacji gdy zobowiązany oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

W ocenie organu odwoławczego nie zaszły przesłanki umorzenia Skarżącemu wnioskowanych należności. Ponadto przeprowadzone postępowanie było prawidłowe.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący M.J. podniósł, że zadłużenie wystąpiło ze względu na jego trudną sytuację zdrowotną. Ponadto przychody od 2010 r. to tylko świadczenia zdrowotne i rehabilitacyjne, które z ledwością pozwalają na pokrycie niezbędnych potrzeb, zaś zadłużenie skarżącego dotyczy w zasadzie tylko składek zdrowotnych i z Funduszu Pracy. W ocenie skarżącego dług jest całkowicie nieściągalny. Skarżący od ponad 6 lat nie prowadzi swojej jednoosobowej działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, lecz z przyczyn innych niż w niej wskazano.

Zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja tego organu z dnia [...] września 2016 r., podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) uzasadnia ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowią regulacje ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze, zm., dalej: "u.s.u.s."). Zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 tej ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 tego artykułu. Należności z tytułu składek, o czym stanowi już art. 28 w ust. 2, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zgodnie z ust. 3 tego artykułu, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Przy badaniu przesłanek z art. 28 ust. 3a ustawy w zw. z § 3 Rozporządzenia, przedmiotem tego postępowania nie jest kwestia ustalenia, z jakich przyczyn skarżąca składek nie opłacała. Przy badaniu przesłanek umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne istotna jest ocena aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego, a nie przyczyny powstania zaległości, zawinione czy też subiektywnie niezawinione, które nie zostały przewidziane, jako samodzielna przesłanka umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2051/13).

Niewątpliwie sytuacja zdrowotna skarżącego jest zła, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji medycznej, jak i jego sytuacja majątkowa bowiem otrzymywane przez niego świadczenia na które powołuje się organ są praktycznie jedynym źródłem utrzymania.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym obowiązkiem organu rentowego rozpatrującego wniosek o umorzenie należności z tytułu składek w sytuacji, gdy minął podstawowy termin ustalony dla przedawnienia, to 10-letni termin obowiązujący w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 1 stycznia 2012 r. (kiedy to ponownie objęto składki 5-letnim terminem przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 4 u.s.u.s., zmienionego przez art. 11 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232 poz. 1378)), było ustalenie kwoty istniejących należności składkowych, wciąż obciążających skarżącą. Nie może bowiem toczyć się postępowanie o przyznanie ulgi w stosunku do należności, które już wygasły. Takie postępowanie z chwilą przedawnienia należności z tytułu składek staje się bezprzedmiotowe (zob. chociażby wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 91/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: orzeczenia. nsa.gov.pl).

Postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek unormowane w art. 28 u.s.u.s. dotyczyć może tylko i wyłącznie należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast objęcie tym postępowaniem należności, które wygasły na skutek przedawnienia. Dlatego, jeżeli zobowiązany w swoim wniosku o umorzenie należności wskazałby składki, które uległy przedawnieniu, to w tym zakresie organ pierwszej instancji powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe (art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "k.p.a."). Jeżeli zaś przedawnienie należności stwierdzone zostanie dopiero w postępowaniu będącym skutkiem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład winien uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przedawnionych należności i w tym zakresie umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Na gruncie kontrolowanej sprawy organ rentowy mimo, że odpowiednio dnia [...] września 2016 r. - w pierwszej instancji oraz dnia [...] listopada 2016 r. - w drugiej instancji orzekał w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, między innymi za okres od września 2004 r., kwestii przedawnienia tych należności w ogóle nie rozważył, czym dopuścił się istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Organ nie wykazał w żaden sposób, by nastąpiło zawieszenie, czy tym bardziej przerwanie biegu przedawnienia. Wręcz przeciwnie, organ podkreślał, że w sprawie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Powtórzyć w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek może zapaść jedynie wtedy, gdy należności których umorzenia domaga się zobowiązany nie uległy przedawnieniu. Dlatego, w przypadku złożenia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie zaległych składek, niezbędne jest ustalenie przez organ ich wymagalności na dzień wydania decyzji. Nie może toczyć się bowiem postępowanie o przyznanie ulgi w stosunku do należności z tytułu składek, które już wygasły. ZUS, rozpoznając wniosek o umorzenie należności, bada czy nie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie tych należności zawarte w art. 28 u.s.u.s. i wydanymi na jego podstawie rozporządzeniami. Organ, wydając decyzję o umorzeniu zaległości, bada zatem czy wnioskodawca jest w stanie spłacić istniejące zaległości. Aby prawidłowo ocenić tę kwestię, sprecyzowana musi być kwota istniejących zaległości i tę kwotę należy odnieść do potencjalnych możliwości wnioskodawcy. Wobec tego w decyzji dotyczącej umorzenia nie mogą zostać włączone składki, które uległy przedawnieniu. Z tych względów badanie kwestii czy zobowiązanie z tytułu niezapłaconych składek nie uległo przedawnieniu, mieści się w granicach sprawy w przedmiocie umorzenia należności składkowych (tak NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 3945/16, zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 236/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w pełni podziela pogląd jak trafnie stwierdził NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 3945/16): skoro kwestia przedawnienia płatności składek mieści się w granicach sprawy o umorzenie tych należności, to organ zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. powinien w sposób wyczerpujący zebrać oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy w tym zakresie i stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. ustalenia poczynione na podstawie zebranego materiału dowodowego zawrzeć w uzasadnieniu decyzji.

Wskazane braki uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli i oceny przedmiotowej sprawy w świetle przepisów dotyczących przedawnienia należności z tytułu składek. W konsekwencji zaś oceny, czy zasadna była odmowa umorzenia należności z punktu widzenia kryteriów określonych w art. 28 ust. 3–4 u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione wyżej rozważania i ocenę, które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania.

Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono zatem, jak w punkcie I. sentencji wyroku. W punkcie II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., postanowiono o kosztach postępowania.