Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1348/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102  par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 9 lutego 2010 r. złożonego w imieniu własnym przez M. L. prowadzącego Parking Całodobowy Płatny w B. przy ul. S. [...] oraz w imieniu reprezentowanych przez niego: L. L., Z. L. oraz Z. L. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] określił ww. podmiotom wynagrodzenie wraz ze zwrotem koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i przechowywaniem pojazdu VW Passat nr rej. [...], który na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. nr [...] przeszedł na rzecz Skarbu Państwa, w wysokości 3.180,00 zł. Postanowienie zostało doręczone Stronie w dniu 16 marca 2011 r. W dniu 28 marca 2011 r. przyznana kwota została przekazana wnioskodawcy na wskazany rachunek bankowy. Postanowienie w sprawie określenia kwoty wynagrodzenia wraz ze zwrotem koniecznych wydatków stało się ostateczne, bowiem żadna ze Stron w prawem przewidzianym terminie nie skorzystała z prawa do wniesienia zażalenia.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2011 r. M. L., działając jako spadkobierca J. L., w związku z postanowieniem z dnia [...]r. w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru wraz z wynagrodzeniem w wysokości 3.180,00 zł wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z wnioskiem o zapłatę odsetek ustawowych z tytułu nieterminowej zapłaty należności za parkowanie pojazdu liczonych od dnia 13 września 2007 r. do dnia 27 marca 2011 r.

Pismem z dnia 10 maja 2011 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Strony dotyczącego zapłaty odsetek z tytułu nieterminowej zapłaty za parkowanie pojazdu. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż żądanie zapłaty odsetek w przedmiotowej sprawie nie znajduje umocowania w przepisach prawa. Wywiódł, iż z regulacji przepisu art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 ze zm.), dalej w skrócie u.p.e.a., stanowiącego podstawę zwrotu poniesionych koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór, nie wynika uprawnienie dozorcy do żądania oprócz ww. należności, odsetek ustawowych. Brak uregulowania kwestii zapłaty odsetek od przedmiotowych świadczeń w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powoduje zdaniem organu, że w niniejszej sprawie organ likwidacyjny nie ma podstaw do orzekania w tym zakresie.

W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, iż odsetki są związane ze zwrotem wydatków oraz wynagrodzeniem i nie stanowią odrębnego żądania, w związku z czym, o ewentualnej zasadności lub niezasadności żądania w przedmiocie odsetek (jeżeli strona złożyłaby taki wniosek), organ powinien rozstrzygać w toku postępowania w przedmiocie określenia wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków za parkowanie pojazdu, które w przedmiotowej sprawie zostało już zakończone wskutek wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. postanowienia z dnia [...]r., które w chwili obecnej jest ostateczne.

Organ pierwszej instancji wskazał dodatkowo, iż stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie usuniętych w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) pojazdów, nie ma charakteru cywilnoprawnego, a zatem żądań: odsetek ustawowych nie znajduje prawnego uzasadnienia. Argumentował, iż stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie na parkingu usuniętych z drogi pojazdów jest typowym stosunkiem administracyjnoprawnym nie zaś cywilnoprawnym. Żądanie odsetek ustawowych wynika ze stosunków cywilnoprawnych pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem, natomiast w niniejszej sprawie taka relacja nie występuje. W ocenie organu, z powyższych względów żądanie wnioskodawcy o wypłatę odsetek ustawowych należało uznać za nieuprawnione.

Przytaczając treść przepisów art. 145 § 1, 146, 148 i 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), dalej w skrócie k.p.a., organ pierwszej instancji wskazał ponadto, iż ostateczne postanowienie z dnia [...]r. może być wzruszone w jednym z przewidzianych w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć tj. stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania.

Pismem z dnia 23 maja 2011 r. M. L., powołując za podstawę art. 229 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 227 k.p.a. wniósł skargę na nienależyte wykonanie zadań przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. oraz zobowiązanie go, jako organu administracji do zajęcia stanowiska w formie postanowienia i zmianę błędnego rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia w pierwszej kolejności, powołując się na przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wywiódł, iż organ pierwszej instancji winien był rozstrzygnąć sprawę co do istoty w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie bowiem z treścią art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W uporządkowanym ciągu czynności procesowych, które składają się na postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej, można wyodrębnić trzy stadia: stadium wszczęcia postępowania, stadium rozpoznawcze oraz stadium orzekania, w którym następuje wydanie decyzji administracyjnej, czyli wiążące ustalenie konsekwencji obowiązującej normy prawnej wobec strony postępowania. W ocenie Strony przedmiotowy sposób załatwienia sprawy uniemożliwia skuteczne odwołanie się, pozostawiając jedynie drogę polemiki.

Argumentując swoje stanowisko w kwestii zasadności żądania odsetek od nieterminowej zapłaty wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków związanych z przechowaniem pojazdu wskazał, iż uregulowanie przedmiotowej należności ponad wszelką wątpliwość nastąpiło z ponad dwuletnim opóźnieniem. Dopiero po pozytywnym rozstrzygnięciu i wpływie środków na rachunek bankowy, Skarżący nabył prawo do dochodzenia odsetek za zwłokę. W ocenie Strony wezwanie z dnia 8 kwietnia 2011 r. powinno być rozpatrzone jako wniosek o wypłatę odsetek w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Skarżącego błędne jest prezentowane przez organ pierwszej instancji stanowisko, że rozpatrzenie zasadności zapłaty odsetek mogłoby być dokonane jedynie w przypadku wyraźnego wniosku w tym zakresie, bowiem to zwłoka w załatwieniu sprawy i przewlekłe jej prowadzenie doprowadziło do sytuacji, że należne wynagrodzenie zostało przyznane po tak długim czasie.

Po rozważeniu całokształtu materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 10 maja 2011 r. pomimo, że nie zawiera wszystkich wyszczególnionych w art. 124 § 1 k.p.a. elementów identyfikujących postanowienie, a zwłaszcza nie zawiera podstawy prawnej jego wydania oraz pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niego odwołanie, to jednak ze względu na swą formę i treść, spełnia cechy postanowienia w sprawie odmowy zapłaty odsetek ustawowych od nieuiszczonych w terminie kwot będących zwrotem koniecznych wydatków oraz wynagrodzeniem, na które, stosownie do dyspozycji art. 102 § 4 u.p.e.a. służy zażalenie.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. ustalenie odsetek w postępowaniu administracyjnym a z takim mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie jest możliwe tylko w sytuacji, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Brak uregulowania kwestii zapłaty odsetek od wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków oznacza, że organ administracji nie może ich określać i zarządzać obowiązku zwrotu w trakcie postępowania administracyjnego. Tak ustalony stan faktyczny i prawny sprawy implikuje twierdzi o bezprzedmiotowości postępowania, przejawiającego się w braku podstawowych elementów stosunku materialno-prawnego, uniemożliwiając merytoryczne rozpoznanie wniosku strony w sprawie zwrotu odsetek ustawowych od ww. należności.

Podsumowując Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. wydane zostało z naruszeniem prawa i jako musiało zostać uchylone. Należy bowiem podkreślić, iż wobec braku podstaw do orzekania przez organ egzekucyjny w przedmiocie żądania zapłaty odsetek od nieuiszczonych w terminie kwot, będących zwrotem koniecznych wydatków wraz z wynagrodzeniem, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a., organ pierwszej instancji prawidłowo winien był na podstawie art. 61 a k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania w tej sprawie. Tymczasem organ pierwszej instancji załatwił wniosek strony merytorycznie i odmówił spełnienia żądania. Powyższe spowodowało konieczność wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego.

W skardze Skarżący domaga się uchylenia w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. [...] uchylającego zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]r. znak [...], którym umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., z uwagi na naruszenie zasady praworządności i zasady prawdy obiektywnej, o których mowa w art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi M. L. podjął polemikę z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia, w zakresie istnienia przesłanek uznania aktu Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 10 maja 2011 r. za rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie zapłaty odsetek ustawowych z tytułu nieterminowego uregulowania należności związanych z przechowywaniem pojazdu ze względu na brak podstaw prawnych uznania tego żądania.

Skarżący uznaje prezentowane przez organ drugiej instancji stanowisko w ww. kwestii za działanie usprawiedliwiające w ramach solidarności korporacyjnej. Skarżący podniósł, iż działanie na podstawie prawa oznacza: 1. działanie na podstawie obowiązującej normy prawnej, 2. prawidłowe ustalenie znaczenia normy prawnej, 3. niewadliwie dokonaną subsumcję i 4. prawidłowe ustalenie następstw prawnych. Powołując się na przepis art. 61 § 1 k.p.a. powtórzył argumenty podniesione w zażaleniu z dnia 23 maja 2011 r. przemawiające, w jego ocenie, za nienależytym wykonaniem zadania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L..

W dalszej części uzasadnienia M. L. zakwestionował zakwalifikowanie wniesionego środka zaskarżenia z dnia 23 maja 2011 r. jako pisma polemizującego ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.. Skarżący wskazał, iż pismo to było skargą skierowaną w trybie art 227 do Dyrektora Izby Skarbowej we W. na działalność organu pierwszoinstancyjnego.

W dalszej części wywiedzionej skargi Skarżący zakwestionował stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej we W. w zakresie braku podstaw prawnych dochodzenia roszczenia z tytułu odsetek za zwłokę w zapłacie należności związanych z przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym. W ocenie strony stanowisko organu drugiej instancji stoi w jaskrawej sprzeczności z treścią art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sprawa odsetek jest nieodłączną częścią istnienia świadczenia pieniężnego. W ocenie Skarżącego nie jest istotne z jakiego tytułu wynika to świadczenie, czy jest ono regulowane przepisami prawa administracyjnego, drogowego, handlowego itd. Jeżeli są spełnione przesłanki prawa dochodzenia roszczenia, a unormowane w art. 359 Kodeksu cywilnego, to nie ma żadnych podstaw do negowania prawa dochodzenia odsetek z tytułu nieterminowego uregulowania należności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenia podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a, stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli w/w postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jego z obrotu prawnego.

Odnosząc się do wywiedzionego przez Skarżącego zarzutu braku rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ pierwszej instancji w formie postanowienia, na które służy zażalenie, uniemożliwiając Stronie skuteczne odwołanie się i pozostawiając drogę polemiki oraz wyrażenia niezadowolenia z działania organu jedynie w formie skargi regulowanej treścią przepisu art. 227 k.p.a. w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż zasadne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej we W., że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 10 maja 2011 r. pomimo, że nie zawiera wszystkich wyszczególnionych w art. 124 § 1 k.p.a. elementów identyfikujących postanowienie, a zwłaszcza nie zawiera podstawy prawnej jego wydania oraz pouczenia, czy w jakim trybie służy od niego odwołanie, to jednak ze względu na swą formę i treść, spełnia cechy postanowienia w sprawie odmowy zapłaty odsetek ustawowych od nieuiszczonych w terminie kwot będących zwrotem koniecznych wydatków oraz wynagrodzeniem, na które, stosownie do dyspozycji art. 102 § 4 u.p.e.a. Skarżącemu służyło zażalenie. Zgodnie bowiem z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych decyzja administracyjna złożona z rozstrzygnięcia i uzasadnienia stanowi określoną całość i z tego powodu nie można brać pod uwagę jedynie części jej składników. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 746/07 przyjął, że pisma zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwionej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzję. Do takich konstytutywnych elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Daje to podstawę ustalenia adresata pisma, przedmiotu tego stosunku prawnego oraz ustalenia, że została dokonana czynni organu administracyjnego przez uprawnioną osobę, polegającą na stosowaniu prawa tyle, że w ułomnej formie. Podobnie, w wyroku z dnia 23 maja 2011 r. sygn. akt I GSK 234/10, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo spełniające wskazane w art. 124 k.p.a. wymogi formalne jest postanowieniem i bez wpływu na tę ocenę pozostaje brak niektórych niekonstytutywnych elementów (np. pouczenie o sposobie zaskarżenia). Dokonana przez organ drugiej instancji analiza formy i treści pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 10 maja 2011 r. prowadzi do konstatacji, iż zawiera ono wszystkie istotne składniki strukturalne rozstrzygnięcia administracyjnego tj. wyraźne oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie stron rozstrzygnięcie, uzasadnienie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowe pismo zawiera wszystkie elementy pozwalające na poddanie go kontroli na drodze administracyjnej kontroli instancyjnej, jak i sądowej. Brak pouczenia o trybie wniesienia odwołania, czy podania podstawy prawnej nie może zatem z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 10 maja 2011 r., czynić czynności materialno – technicznej, która nie ma nic wspólnego z przedmiotem rozpatrywanej sprawy administracyjnej.

Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi dotyczących zakwalifikowania pisma Skarżącego z dnia 23 maja 2011 r. jako zażalenia na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. należy wyjaśnić, iż wskazany przez Skarżącego w podstawie wniesionego środka zaskarżenia przepis art. 227 k.p.a. reguluje instytucję skargi, która na gruncie przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego została powołana m.in. w celu możliwości obrony przed zaniedbaniami lub nienależytym wykonywaniem przez właściwe organy i ich pracowników nałożonych zadań. Celem skargi nie jest jednak zastąpienie istniejących - na podstawie przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, czy też ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - środków procesowych służących ochronie praw strony w postępowaniach administracyjnym, czy egzekucyjnym. Skarga, o której stanowi art. 227 k.p.a., będzie wyrazem niezadowoleni o odmiennym charakterze przez to, że wykracza daleko poza ramy regulowane procedurą administracyjna ogólną czy szczególną, a także sądową. Ma ona bowiem za przedmiot wszelkie działanie, bezczynność lub zaniechanie każdego organu państwowego, organu jednostki samorządu terytorialnego, organu organizacji społecznej lub też ich pracowników. Postępowanie wdrażane przez właściwy organ na skutek skargi ma charakter uproszczonego postępowania administracyjnego. W postępowaniu skargowym nie rozstrzyga się jednak konkretnej sprawy administracyjnej, w szczególności zaś nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej lub postanowienia. W orzecznictwie sądowym panuje zresztą ugruntowany pogląd, że procedura skargowa unormowana w k.p.a. i przepisach wykonawczych jest samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno - techniczną - zawiadomieniem skarżącego o załatwieniu skargi (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 707 - 708).

Skarga uregulowana w przepisie art. 227 k.p.a. musi odpowiadać jednocześnie dwóm przesłankom 1) nie ma cech środka prawnego uregulowanego w k.p.a. lub innych procedurach, 2) zawiera zarzut wadliwe działalności organu lub jego pracownika. Skarga jest zatem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, jednak nie dającym podstaw do uruchomienia trybu instancyjnego, to jest postępowania :odwoławczego lub sądowoadministracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, postanowienie NSA z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09).

Należy także zwrócić uwagę na zasadę jednotorowości rozpatrywania skarg stosownie do ich treści, a nie nazwy nadanej przez Skarżącego. O tym, czy dane pismo jest skargą w rozumieniu art. 227 k.p.a. nie decyduje jego tytuł lub ogólna wymowa, lecz istota zawartych w jego treści sformułowań - zarzutów, podlegających ocenie według przepisów właściwych dla sprawy, której dotyczy.

Transponując powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, zważywszy na okoliczność, iż w świetle poglądu prezentowanego zarówno przez orzecznictwo sądów administracyjnych, jak i doktrynę, skarga w rozumieniu art. 227 k.p.a. nie może zastąpić przysługujących skarżącemu wniosków procesowych, a ponadto mając na uwadze, iż przy rozpatrywaniu sprawy zakres zgłaszanych w postępowaniu żądań i wniosków organy orzekające powinny odczytywać według ich treści a nie według nazw nadanych przez uczestników postępowania, a organ nie jest związany nawet podaną przez Stronę podstawą prawną żądania, a musi rozpoznać sprawę co do jej istoty, w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma, wniesiony przez Stronę środek zaskarżenia z dnia 23 maja 2010 r., w którym Skarżący zawarł żądanie zmiany błędnego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz powołał argumenty przemawiające w jego ocenie za przyjęciem stanowiska, iż jednostka prowadząca parking strzeżony może domagać się odsetek od nieterminowej zapłaty wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków za parkowanie pojazdu, Dyrektor Izby Skarbowej we W. prawidłowo zakwalifikował zgodnie z jego treścią, tj. jako zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]r. Należy zwrócić uwagę, że taki sposób działania organu uzasadniony jest treścią art. 128 k.p.a., który stanowi, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia wystarczy, że wynika z niego, że Strona nie jest zadowolona z treści wydanej decyzji.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Skarżącego odnoszący się do dokonania błędnej kwalifikacji środka zaskarżenia z dnia 23 maja 2011 r. jako zażalenia na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. Ponadto należy wskazać, iż przedmiotowy środek zaskarżenia został rozpatrzony merytorycznie, pomimo tego, iż został wniesiony po upływie 7 dni od doręczenia Stronie rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., co miało miejsce w dniu 17 maja 2010 r. Z uwagi jednak na brak zamieszczenia przez organ pierwszej instancji stosownego pouczenia o terminie i trybie przysługującego Stronie odwołania, niedopuszczalne byłoby stwierdzenie, że M. L. uchybił terminowi do wniesienia środka zaskarżenia.

Odnosząc się natomiast do kwestii zasadniczej tzn. możliwości domagania się wypłaty odsetek za dozór mienia na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bądź Kodeksu cywilnego należy uznać je za całkowicie nieuzasadnione. Sąd w niniejszym składzie w pełni aprobuje i przyjmuje za własne stanowisko naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 10.06.2011 r. sygn. akt I OSK 1121/10.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy kwestii ustalania i naliczania ustawowych odsetek z tytułu sprawowania dozoru nad pojazdami przechowywanymi, których własność przeszła na Skarb Państwa. Skarżący upatruje podstawy do naliczania odsetek z tytułu nieterminowego uregulowania należności związanych z dozorem w art. 102 § 2 u.p.e.a. Przepis ten nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, chyba, że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1.

Zdaniem skarżącego zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru obejmuje także ustawowe odsetki, a stanowisko takie znajduje oparcie w przepisach prawa cywilnego, art. 359 k.c. i z art. 481 § 1 k.c., które mają zastosowanie niniejszej sprawie. Kwestia zwrotu wydatków, a także związanych z tym odsetek wynika bowiem ze stosunku cywilnoprawnego, który z woli ustawodawcy normowany jest przez przepisy prawa administracyjnego z uwagi na występowanie w tych stosunkach Skarbu Państwa.

Nie można zgodzić się z takim stanowiskiem.

Jak wynika z akt sprawy materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił przepis art. 102 §2 ab initio u.p.e.a., zgodnie z którym, organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór Zgodnie z powszechnie aprobowanym stanowiskiem judykatury, zasada powyższa dotycząca co prawda wynagrodzenia za dozór sprawowany w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji, znajdzie jednak odpowiednie zastosowanie również w przypadku, ustalania kwoty poniesionych wydatków jak i wynagrodzenia, podmiotu przechowującego pojazd stanowiący własność Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z dyspozycją § 3 pkt 1 lit c) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) - obowiązującego w okresie sprawowania dozoru, przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. (regulujące egzekucję należności pieniężnych z ruchomości) dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się m.in. do tych ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej.

Powyższe uprawnienie podmiotu prowadzącego parking strzeżony (dozorcy) realizowane jest wyłącznie na jego wniosek, a o zwrocie wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i przyznaniu wynagrodzenia za dozór orzeka organ egzekucyjny w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

Skarżący konsekwentnie twierdzi, iż w związku z pozytywnym rozstrzygnięciem organu w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. nabył prawo do żądania także ustawowych odsetek z tytułu nieterminowego uregulowania ww. należności.

W kontekście żądania należnych odsetek za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia należy zauważyć, iż odsetki zgodnie z ogólną zasadą wywodzoną z treści art. 359 § 1 w zw. z art. 481 § 1 k.c. należą się wyłącznie wówczas, gdy wynika to z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu. Nadto obowiązek zapłaty odsetek, co do zasady, aktualizował się będzie dopiero po wezwaniu do ich uiszczenia, chyba, że obowiązek ten wynikałby z przepisu ustawy lub prawomocnego orzeczenia.

Art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej stwarza po stronie organu egzekucyjnego obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Odsetki od nieuiszczonych kwot będących wydatkami oraz wynagrodzeniem nie są składnikiem żadnego z tych świadczeń, co wynika z ich istoty. Odsetki są świadczeniem ubocznym względem świadczenia głównego, które stanowi właściwy przedmiot zobowiązania. Wynika ono z korzystania z pieniędzy lub innych rzeczy określonych rodzajowo.

Stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie usuniętych pojazdów nie ma charakteru cywilnoprawnego, gdyż jest to typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych, polegających na tym, że po usunięciu pojazdu jego właściciel powiadamiany jest w trybie administracyjnym o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w razie nieodebrania pojazdu w ustawowym terminie. Podstawą do odbioru pojazdu jest zezwolenie administracyjne, którego wydanie uzależnione zostało od uiszczenia opłaty za usunięcie pojazdu i parkowanie. Przy czym przy nieodebraniu pojazdu przez uprawnioną osobę i przejściu jego własności na rzecz Skarbu Państwa, między jednostką prowadzącą parking, a nowym właścicielem pojazdu - Skarbem Państwa nie dochodzi do zawarcia jakiejkolwiek umowy, a w szczególności umowy przechowania pojazdu. Brak jest również w obowiązujących przepisach prawa normy, na podstawie której tworzyłby się między jednostką prowadzącą parking, a Skarbem Państwa cywilnoprawny stosunek przechowania pojazdu.

Odsetki od nieuiszczonych kwot będących wydatkami oraz wynagrodzeniem, o których mowa w art. 102 § 2u.p.e.a., nie są składnikiem żadnego z tych świadczeń..

W rozpatrywanej sprawie nie może być mowy o naruszeniu przepisów kodeksu cywilnego – art. 359 w zw. z art. 481 § 1, bowiem organ nie mógł ich stosować, jako że nie stanowią one materii prawa administracyjnego, nie są także objęte zakresem art. 102 § 2 u.p.e.a.. Sąd w pełni podziela pogląd zaprezentowany w tym względzie przez WSA w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 692/09, który w wyroku z dnia 17 grudnia 2009 r. przyjął, że o ile słuszne jest stanowisko co do stosowania przepisów k.c. do stosunku przechowania (dozoru pojazdu), to brak jest podstaw do uznania, że administracyjny charakter mają wszystkie aspekty tej sytuacji prawnej. Przepisy k.c. wskazują co najwyżej jak należy oceniać sam stosunek dozoru, jednak odsetki nie są tym stosunkiem. Sąd we wspomnianym wyroku podkreślił, że wskazana w art. 102 § 2 u.p.e.a. kompetencja do określenia przez organ egzekucyjny wydatków i wynagrodzenia związanych z wykonywaniem dozoru nie obejmuje prawa do ustalania odsetek.

Zgadzając się z tezą, że przewidziane w tym przepisie uprawnienie organu egzekucyjnego do przyznania na żądanie dozorcy przechowującego zajętą w postępowaniu egzekucyjnym rzecz ruchomą nie obejmuje ustalenia odsetek związanych z wynagrodzeniem i wydatkami, które mogą być dozorcy przyznane na tej podstawie, a także mając na względzie, iż ustalenie odsetek w postępowaniu administracyjnym jest możliwe tylko w sytuacji, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi, stwierdzić należy, że ograny orzekające w sprawie prawidłowo uznały, iż postępowanie administracyjne w zakresie ustalenia odsetek jest bezprzedmiotowe i umorzyły je.

Z bezprzedmiotowością postępowania mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. M. Jaśkowska, A Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 577-581, wyrok NSA z dnia 18.04.1995 r., SA/Łd 2424/04, ONSA 1996/2/80).

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.