Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1318/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 110w art. 111n
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - dalej k.pa.) i art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 i art. 111r § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 - dalej u.p.e.a.) po rozpatrzeniu zażalenia A. Z. (dalej zobowiązana lub strona skarżąca) z dnia [...] r. na postanowienie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w dniu [...] r. nr [...] o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta T. L., który podczas pierwszej licytacji prawa własności nieruchomości - lokalu mieszkalnego położonego w Z., ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...] - w dniu [...] r. zaoferował najwyższą cenę tj. kwotę [...] zł - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzoru wskazał, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącej Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. dokonał zajęcia nieruchomości zobowiązanej tj. lokalu mieszkalnego położonego, w Z., przy ul. [...], dla której Sąd [...] w Zabrzu Wydział [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Jednocześnie w dniu [...] r. wezwano zobowiązaną do zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości. Wezwanie to zostało doręczone zobowiązanej w trybie art. 44 K.p.a. Wobec bezskutecznego wezwania, organ egzekucyjny przystąpił do opisu i oszacowania w/w nieruchomości. Protokołem z dnia [...] r. organ egzekucyjny dokonał opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W sporządzonym protokole wskazano okoliczność zawiadomienia uczestników postępowania egzekucyjnego z nieruchomości o terminie jej opisu i oszacowania, jak również zawarto wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 110r u.p.e.a., w tym oznaczenie nieruchomości, szczegółowy opis przedmiotu oszacowania, stwierdzone prawa i obciążenia, informacje o umowach ubezpieczenia, osoby, w których posiadaniu znajduje się nieruchomość, jej przynależności i pożytki, sposób korzystania z nieruchomości, określenie jej wartości, zgłoszone prawa do nieruchomości. W protokole zawarto również pouczenie o możliwości wniesienia w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania, zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (art. 110u § 1 ustawy egzekucyjnej). Protokół ten przesłano zobowiązanej, jak również do wiadomości pozostałym uczestnikom postępowania. W ustawowym terminie żaden z uczestników nie wniósł zarzutów.

Następnie organ egzekucyjny przystąpił do sprzedaży zajętej nieruchomości w drodze licytacji publicznej. O licytacji organ zawiadomił poprzez publiczne obwieszczenie z [...] r. wyznaczając termin pierwszej licytacji na dzień [...] r. o godz. 11.00. Obwieszczenie zawierało wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 110w § 3 u.p.e.a i zostało dokonane z zachowaniem zasad doręczenia uczestnikom postępowania, organom oraz publicznego ogłoszenia, zgodnie z art. 110w § 4-5 cyt. ustawy. W obwieszczeniu zawarto również pouczenie o możliwości złożenia w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji, skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji. Jednak prawidłowo zawiadomieni o pierwszej licytacji nieruchomości uczestnicy postępowania, nie wnieśli skargi.

W wyniku realizacji środka egzekucyjnego jakim było zajęcie przedmiotowej nieruchomości, w dniu [...] r. nastąpiła jej sprzedaż. Do pierwszej licytacji przystąpiło 10 licytantów, przy czym najwyższą cenę tj [...] zł. zaoferował T. L. Z przebiegu pierwszej licytacji sporządzono protokół, w którym zawarto dane dotyczące przedmiotu licytacji, obciążeń oraz licytantów, którzy przystąpili do licytacji w tymże dniu, braku obecności uczestników postępowania oraz braku skarg w toku licytacji na czynności prowadzącego licytację.

W dniu [...] r. naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., działając zgodnie z treścią art. 111m oraz art. 111r u.p.e.a. postanowieniem o Nr [...] udzielił przybicia na rzecz licytanta, który podczas pierwszej licytacji prawa własności nieruchomości - lokalu mieszkalnego położonego w Z., ul. [...] zaoferował najwyższą cenę. Postanowienie to doręczono wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcom. Skarżąca potwierdziła odbiór w/w postanowienia w dniu [...] r.

Zaskarżając w całości ww. postanowienie zobowiązana wniosła o jego uchylenie oraz przydzielenie adwokata z urzędu celem uzupełnienia zażalenia.

W uzasadnieniu zażalenia zobowiązana podniosła, że po otrzymaniu postanowienia uzyskała poradę prawną odnośnie faktycznych skutków przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec jej majątku. Stwierdziła, że do tej pory prowadzeniem działalności na jej nazwisko zajmował się syn – M. Z., a ona nie do końca orientowała się w podejmowanych przez niego czynnościach i ich skutkach. W celu zaspokojenia spokojnej starości, zobowiązana wykupiła zlicytowane mieszkanie i nie przypuszczała, że niezawinione przez nią działania spowodują takie skutki. Zobowiązana stwierdziła, że podjęła kroki w celu likwidacji działalności gospodarczej na swoje nazwisko i uporządkowania ciążących na niej zaległości. Jednakże wymaga to czasu i pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Dodatkowo podniosła, że wylicytowana cena rażąco odbiega od ceny wolnorynkowej. Wobec braku środków finansowych zobowiązana wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który uzupełni zażalenie.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. po analizie treści zażalenia zobowiązanej oraz akt egzekucyjnych, działając na podstawie obowiązujących przepisów prawa, stwierdził, iż w niniejszej sprawie istotne dla zaskarżonego rozstrzygnięcia są przepisy dotyczące przybicia udzielonego przez organ egzekucyjny na rzecz licytanta.

Zgodnie z treścią art. 111m u.p.e.a. po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3. Stanowi on, że jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. Jednocześnie ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje przypadki, w których organ egzekucyjny odmawia przybicia. Zgodnie z treścią art. 111n organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdza naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie (§ 1). Ponadto organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu (§ 2).

Natomiast w przypadku wydania postanowienia o przybiciu, zawiera ono firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. Postanowienie to doręcza się wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia, jak też zarządcy, który nie jest dłużnikiem (...). Na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia przysługuje zażalenie.

Odnosząc powyższe uregulowania do niniejszej sprawy organ nadzoru wskazał, że jako zobowiązana i uczestnik postępowania egzekucyjnego z nieruchomości A. Z. została prawidłowo zawiadomiona o pierwszej licytacji, co wynika z potwierdzenia jego doręczenia (11 kwietnia 2016 r.). W zawiadomieniu tym organ egzekucyjny wskazał na możliwość złożenia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji w terminie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Takiej skargi zobowiązana nie złożyła. Z protokołu sporządzonego z pierwszej licytacji wynika, że żaden z uczestników postępowania, w tym zobowiązana, nie uczestniczyli w licytacji. Z tej przyczyny również nie zgłoszono skargi na czynności prowadzącego licytację.

Dokonując analizy przywołanych przepisów dotyczących udzielenia przybicia, organ nadzoru stwierdził, że organ egzekucyjny nie uchybił wskazanym tam zasadom udzielenia przybicia. Po zamknięciu licytacji w dniu [...] r. organ egzekucyjny wydał postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, które zawierało wszystkie elementy określone w przepisie art. 111m § 5 ustawy egzekucyjnej. Nie było przeszkód w jego ogłoszeniu, gdyż nie zaistniały okoliczności określone w § 3 art. 111m tj. brak ostatecznych skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem organu nie było również podstaw prawnych do odmowy wydania postanowienia o przybiciu, o których mowa w art. 111n § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej. Nie wydano ostatecznych rozstrzygnięć w sprawie skarg i zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego, które potwierdziłyby naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik licytacji. Jednocześnie akta sprawy nie wykazały, aby postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.

Tak więc po zbadaniu podstaw, przebiegu oraz okoliczności sprawy, organ nadzoru stanął na stanowisku, że postanowienie o przybiciu z dnia [...]r. odpowiada powołanym wyżej przepisom prawa w tym zakresie. Nie zaistniały jednocześnie żadne przesłanki, które stanowiłyby przeszkodę w jego wydaniu. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów postępowania egzekucyjnego z nieruchomości podniesionych przez stronę w zażaleniu z dnia [...] r. zwrócił uwagę, że strona zaskarżając postanowienie o udzieleniu przybicia, odnosi się do całego toku postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, w tym zaniżonej wartości zlicytowanej nieruchomości. Jednakże w toku całego postępowania i realizacji egzekucji z nieruchomości, zobowiązana na żadnym jego etapie nie wykazał aktywnej postawy, poprzez kwestionowanie na kolejnych etapach wykonywania tego środka, w tym opisu i oszacowania nieruchomości (złożenie zarzutów), skargi na czynności organu egzekucyjnego dot. obwieszczenia o licytacji, czy też uczestniczenia w dniu [...] r. w licytacji i złożenia środków prawnych (skargi na czynności prowadzącego licytację). Ponadto jak wynika z informacji organu egzekucyjnego zobowiązana deklarując obecnie chęć uporządkowania działalności gospodarczej, która wygenerowała zaległości uprzednio nie podjęła prawnych kroków w celu zminimalizowania skutków prowadzonej egzekucji. Nie wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zaległości, czy też z wnioskiem o ich umorzenie, co w sytuacji pozytywnej decyzji ze strony wierzyciela tych należności pieniężnych mogło spowodować zawieszenie lub umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Natomiast na obecnym etapie postępowania, zażalenie na postanowienie o udzieleniu przybicia nie może spowodować cofnięcia wszystkich skutków prawnych prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej.

Jednocześnie organ poinformował, że organy administracji publicznej nie mają prawnej możliwości ustanawiania dla stron pełnomocnika z urzędu. Możliwość ustanowienia przedstawiciela (pełnomocnika) przez stronę wynika z przepisów ogólnych postępowania administracyjnego tj. art. 32, art. 33 k.p.a. stosowanych odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na zasadzie art. 18 u.p.e.a.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia o przybiciu. Podniosła, że jest osobą starszą, nieporadną i do tej pory nie zdawała sobie sprawy, że może stracić mieszkanie. W związku z tym wniosła o wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz o przyznanie prawa pomocy - zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej radcę prawnego. Z kolei postanowieniem z dnia 13 lutego 2017 r. WSA w Gliwicach wstrzymał wynikanie zaskarżonego postanowienia.

W dniu [...] r. do Sądu wypłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, podtrzymujące skargę wniesioną przez stronę osobiście. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że skarżąca de facto nie prowadziła działalności gospodarczej albowiem prowadził ją jej syn, a co za tym idzie nie była w stanie samodzielnie złożyć przysługujących jej środków zaskarżenia w toku postępowania egzekucyjnego. Ponadto pełnomocnik podniósł, że cena mieszkania wynikająca z oszacowania znacząco odbiega od cen rynkowych i odwołał się do przypadków uregulowanych w u.p.e.a., w których organ egzekucyjny winien odmówić przybicia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż w niej podniesiono. Sąd nie jest bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., dokonuje więc oceny zgodności zaskarżonego orzeczenia z wszelkimi przepisami prawa, mającymi zastosowanie w sprawie.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta podkreślenia wymaga, że egzekucja z nieruchomości - jako najbardziej uciążliwy ze środków egzekucyjnych przewidzianych do zastosowania przy egzekucji świadczeń pieniężnych - ma charakter znacznie sformalizowany.

Dokonując szczegółowej analizy przebiegu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanej Sąd dopatrzył się istotnych uchybień proceduralnych na etapie egzekucji z nieruchomości związanym z opisem i oszacowaniem jej wartości i z jej licytacją.

Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z przepisami ustawy egzekucyjnej w pierwszej kolejności - zgodnie z art. 110m § 1 u.p.e.a. - po bezskutecznym upływie terminu określonego w wezwaniu zobowiązanego do zapłaty dochodzonych należności, o którym mowa w art. 110c § 2 ustawy, organ egzekucyjny dokonuje opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. W myśl art. 110s § 1 cyt. ustawy do oszacowania wartości zajętej nieruchomości organ egzekucyjny wyznacza rzeczoznawcę majątkowego, o którym mowa w przepisach o gospodarce nieruchomościami. O terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ zawiadamia uczestników postępowania egzekucyjnego. Następnie organ sporządza protokół opisu i oszacowania - zgodnie z wymogami art. 110r. u.p.e.a.

Z niekwestowanego w sprawie stanu faktycznego wynika, że czynności opisu i oszacowania zajętej nieruchomości poprzez sporządzenie i podpisanie stosownego protokołu zostały dokonane w dniu 25 listopada 2015 r, o czym zobowiązana była poinformowana przez tzw. powtórne awizo - ze skutkiem na dzień 5 listopada 2015 r. Zgodnie z treścią art. 110u § 1 u.p.e.a. zarzuty do opisu i oszacowania mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania czyli od daty sporządzenia ww. protokołu. Protokół opisu i oszacowania doręcza się uczestnikom postępowania egzekucyjnego z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że pomimo braku wyraźnej dyspozycji w ww. art. 110u § 1 obowiązek ten wynika z regulacji zawartej w art. 9 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przepis art. 9 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. wyrok WSA w Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1341/13, wyrok NSA z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2125/14). Brak doręczenia opisu i oszacowania z pouczeniem o środku zaskarżenia (zarzutach) w niniejszej sprawie jest o tyle istotny, że strona w skardze głównie wskazuje na zaniżoną wartość lokalu mieszkalnego wynikającą z oszacowania, którą to wartość jednoznacznie kwestionował również organ nadzoru badając przebieg postępowania egzekucyjnego w trybie art. 110y § 4 O.p. (k. 60 akt egzekucyjnych).

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania protokół opisu i oszacowania wraz z pouczeniem o środku zaskarżenia doręczono właścicielce mieszkania M. Z., natomiast nie doręczono go prawidłowo zobowiązanej A. Z.

W zaskarżonym postanowieniu organu nadzoru nie wskazano daty doręczenia protokołu zobowiązanej, ograniczając się do stwierdzenia, że "Protokół ten przesłano zobowiązanej", należy jednak domniemywać, że organ uznał przesyłkę zawierającą protokół za doręczoną w trybie tzw. doręczenia zastępczego z art. 44 K.p.a. Zgodnie z § 1 tego uregulowania, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43:

- operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

- pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta), w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta).

W myśl § 2 cyt. przepisu zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Stwierdzić przyjdzie, iż znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki skierowane do zobowiązanej nie spełnia wymogów określonych w ww. przepisie (k. 53 akt egzekucyjnych). Na kopercie zawierającej sporne pismo brak jest jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela (brak jest w ogóle podpisu doręczyciela - podkreślenie Sądu) czy i gdzie (w jakim miejscu określonym w art. 44 § 2 K.p.a.) pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu pisma, jak również gdzie adresat może je odebrać.

Jak natomiast wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2012 r. (sygn. akt I OSK 2105/11: "procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 K.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu nie jest wykazanie przez stronę, że nie otrzymała awiza, ale zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela" (LEX nr 1403125).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się wyraźnie, że o fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana jednoznaczna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 K.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja na dowodzie potwierdzenia odbioru, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 K.p.a. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1158/14).

Inaczej rzecz ujmując, aby doręczenie zastępcze można było uznać za skuteczne, muszą istnieć niezbite dowody, że doręczyciel wykonał obowiązki, jakie w tym zakresie obciążają go z mocy prawa. Doręczenie musi być więc pewne i prawidłowe. Wszelkie natomiast uchybienia w realizacji tych czynności, w tym uchybienia doręczycieli zewnętrznych (np. poczty), stanowią przeszkodę dla przyjęcia, że doręczenie zostało dokonane.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy proponowanej przez ustawodawcę fikcji doręczenia nie można przyjąć. Z art. 44 K.p.a. wynika bowiem, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Adresat winien być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata i musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza - co w analizowanym przypadku nie miało miejsca.

Brak doręczenia zobowiązanej protokołu opisu i oszacowania ma szczególne znaczenie dla dalszego toku postępowania egzekucyjnego z nieruchomości w postaci jej sprzedaży. Dzieje się tak ze względu na treść art. 110w u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego uregulowania zajętą nieruchomość organ egzekucyjny sprzedaje w drodze licytacji publicznej. Termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu opisu i oszacowania wartości nieruchomości (§ 2). (podkreślenie Sądu). Tak sformułowany przepis oznacza, że termin ten odnosi się do wyznaczenia licytacji, a nie do jej ogłoszenia. Jeżeli termin wyznaczenia nie zostanie zachowany, należy licytację odwołać i wyznaczyć (oraz ogłosić) jej termin na nowo. Można też przyjąć tok postępowania taki, że nie wyznacza się terminu licytacji, dopóki nie jest znana data doręczenia zobowiązanemu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Termin ten nie może być skrócony za zgodą stron.

W myśl 111m u.p.e.a. po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3. Stanowi on, że jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z treścią art. 111n ww. ustawy organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdza naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie (§ 1). Ponadto organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu (§ 2).

O ile zatem zgodzić się trzeba z organem nadzoru, że zarzuty adresowane wobec postanowienia o przybiciu nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących zajęcia nieruchomości czy też opisu i oszacowania to - zdaniem Sądu - nie sposób przyjąć, że licytacja publiczna wyznaczona w celu sprzedaży nieruchomości z naruszeniem bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 110w § 2 u.p.e.a. mogła doprowadzić do wydania prawidłowego postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta.

Skoro bowiem w rozpoznawanej sprawie - jak zostało wykazane - nie nastąpiło prawidłowe doręczenie zobowiązanej opisu i oszacowania wartości nieruchomości, to wyznaczenie licytacji publicznej lokalu mieszkalnego okazało się przedwczesne. Z tej przyczyny nie mogło się ostać w obrocie prawnym postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, które - stosownie do treści art. 111m - wydaje się po zamknięciu licytacji wyznaczonej i przeprowadzonej zgodnie z regułami określonymi w art. 110w do art. 111m u.p.e.a.

Wskazane wyżej istotne naruszenie przez organ egzekucyjny przepisów odnoszących się do postępowania egzekucyjnego obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji będą zobowiązane podjąć czynności procesowe zmierzające do usunięcia wskazanych przez Sąd uchybień.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.