Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3006/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), w związku z art. 9a, art. 113 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.), w związku z art. 12 ust. 5 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia z 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (j.t. Dz.U z 2013 r., poz. 687 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. P. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2015 roku, znak: [...] ustalającej odszkodowanie w kwocie [...] zł za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, położoną w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 0,0099 ha i nr [...] o pow. 0,0007 ha, która z mocy prawa stała się własnością Miasta O., na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2014 r., Nr [...], znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pn. "Budowa ulicy O. od km 0+000,00 do km. [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastruktura techniczną w O.". Do wypłaty odszkodowania zobowiązano Prezydenta Miasta O., które zostanie przekazane do depozytu sądowego, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna umorzył postępowanie odwoławcze.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Decyzją z [...] października 2014 r., Nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pn. "Budowa ulicy O. od km 0+000,00 do km. [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastruktura techniczną w O." została objęta między innymi nieruchomość położona w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczona jako działki nr [...] o pow. 0,0099 ha i nr [...] o pow. 0,0007 ha.

Powyższe rozstrzygnięcie stanowiło podstawę do ustalenia przez Prezydenta Miasta O., stosownie do art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która z dniem ustatecznienia się wymienionej decyzji, tj. z dniem [...].11.2014r. (stosownie do klauzuli widniejącej na decyzji), stała się własnością Miasta O.

W toku postepowania o ustalenie odszkodowania, organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania spadkowego po byłych współwłaścicielach nieruchomości.

Prezydent Miasta O. decyzją z [...] czerwca 2015 r. ustalił odszkodowanie w kwocie [...] zł za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, położoną w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, która z mocy prawa stała się własnością Miasta O., na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2014 r. Odszkodowanie zostanie przekazane przez Prezydenta Miasta O. do depozytu sądowego, ze względu na nieuregulowany stan prawny, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzja została ogłoszona w sposób określony w art. 49 K.p.a., zgodnie z wymogiem przepisu art. 118 ust. 2 u.g.n.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Pan Z. P. (s. T. i J.), kwestionując wysokość ustalonego odszkodowana jako zbyt niską. Nadmienia, że jest cyt. "użytkowaniem działki nr [...] od 1969 roku i to Ja ponosiłem najwięcej nakładów na obecny stan tej działki a Urząd Miejski odmawia mi wszelkich informacji związanych z wywłaszczeniem nieruchomości pod budowę ul. O. Urząd Miejski nie słucha moich racji, że jestem osobą starającą się o zasiedzenie m.in. i tej działki - sprawa w Sądzie Rejonowym w O. sygn. akt [...]."

Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest na podstawie art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, dalej jako specustawa, w związku z art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dalej jako u.g.n.

Za nieruchomości, o których mowa w art. 12 ust. 4 specustawy przysługuje odszkodowanie dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W świetle ww. przepisu przymiot strony ma niewątpliwie dotychczasowy właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty oraz osoby, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Wojewoda [...] na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru ewidencji gruntów sporządzonego na dzień wydania decyzji ZRID nr ewid. [...] ustalił, że nieruchomość położona w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...], z której wydzielono przedmiotowe działki nr [...] i nr [...], stanowiła współwłasność K. P. - udział 7/10, oraz S. K., I. P., Z. P. s. W. i W., udział po 1/10 każdy, na podstawie umowy darowizny dnia [...] stycznia 1948 r., Rep.A-Nr [...], umowy sprzedaży z dnia [...] lipca 1957 r., Rep.A-Nr [...], umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 1957 r., Rep.A-Nr [...], postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...].

Trzech z wymienionych współwłaścicieli nieruchomości nie żyje, tj. S. K., I. P. oraz Z. P. i jak ustalono brak jest przeprowadzonego postępowania spadkowego po wymienionych osobach. Ponadto, w Sądzie Rejonowym w O. toczy się postępowanie w sprawie o zasiedzenie sygn. akt [...] - udziału 8/20 części m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z wniosku z dnia [...] czerwca 2004 r. nieżyjących już T. i J. P. Brak orzeczenia sądu w sprawie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości uniemożliwia uznanie Z. P. s. J. i T. jako współwłaściciela tej nieruchomości.

Ponieważ nie zostało dostarczone postanowienie spadkowe, ani też strony postępowania nie wskazały, że postępowanie takie się toczy, organ prawidłowo uznał, że stan prawny nieruchomości jest nieuregulowanym stanem prawnym i kontynuował postępowanie odszkodowawcze.

Stosownie bowiem do dyspozycji art. 113 ust. 7 u.g.n. za nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym uważa się nieruchomości, których właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyją i nie przeprowadzono postępowania spadkowego łub nie zostało ono zakończone. Przepis ten ma zastosowanie do nieruchomości przejętych w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Wojewoda stwierdził, że odwołujący Z. P. (s. J. i T.) nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby, że przysługuje mu prawo własności lub inne prawo rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości.

W piśmie skierowanym do Wojewody [...] (data wpływu-[...].08.2015r.) Pan Z. P. stwierdził, cyt. "nie jestem właścicielem wymienionej nieruchomości tylko użytkownikiem i sprawa o zasiedzenie ww. nieruchomości toczy się w Sądzie Rejonowym w O. Wydział Cywilny od 2004 roku z mojego wniosku i do chwili obecnej nie ma żadnego rozstrzygnięcia ani tez możliwości rozstrzygnięcia. "

W świetle dokonanych ustaleń Wojewoda stwierdził, że Z. P. s. T. i J. nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, bowiem jak sam wskazuje jest jedynie użytkownikiem (posiadaczem) przedmiotowej nieruchomości. Skutkiem takiego ustalenia jest brak legitymacji prawnej do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji wydanej w sprawie, w której nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wniósł Z. P. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 28 k.p.a.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek doprowadzić do pełnego wyjaśnienia sprawy, w którym mieści się również ustalenie, czy odwołującemu przysługuje legitymacja strony w danym postępowaniu. Ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy może nastąpić wyłącznie wskutek wniesienia odwołania przez podmiot posiadający prawne umocowanie do dokonania tej czynności.

Stroną postępowania administracyjnego, stosownie do art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki.

Decyzja organu pierwszej instancji, tj. decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2015 r., wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 i 4f specustawy, odszkodowanie za nieruchomości lub ich części przejęte z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Z kolei art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. stanowi, że przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Przepis ten stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe.

W przedmiotowej sprawie, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organy wykazały, że nieruchomość położona w O. obręb [...] oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym.

Natomiast skarżący nie wykazał w sposób formalny, że przysługuje mu przymiot dotychczasowego właściciela nieruchomości, użytkownika wieczystego nieruchomości oraz osoby, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe, co skutkuje, że nie spełnia on przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Z tych wszystkich względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.