Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 928/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi G. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowanych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych"; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Grupa", "Spółka", "Skarżąca") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy") z [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ I instancji" lub "Dyrektor Oddziału") z [...] marca 2017 r. nr [...], o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w okresie od dnia 31 października 2015 r. do 30 października 2016 r., tj. w piątym roku korzystania z pomocy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

G. Sp. z o.o. została zawiązana aktem notarialnym [...] kwietnia 2011 r. przez pięciu wspólników (członków): M.W., L. W., ,,N." Sp. z o.o., "S." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o.

W dniu [...] października 2011 r. Grupa uzyskała wpis do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...].

W dniu [...] listopada 2016 r. Skarżąca złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR w [...] wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od 31 października 2015 r. do 30 października 2016 r., tj. za piąty rok korzystania z pomocy. Decyzją z [...] marca 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, Dyrektor Oddziału odmówił przyznania Grupie wnioskowanej płatności. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania, Prezes ARiMR decyzją z [...] marca 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż działalność grupy ,,I." Sp. z o.o. ma ścisły związek z działalnością Grupy "B." Sp. z o.o., "I." Sp. z o.o., "B." Sp. z o.o. poprzez udział w ww. Grupach członków pierwotnie funkcjonującej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.

Organ ustalił, że Hodowla i Ubój Indyka "B." Sp. z o.o. (były członek pierwotnie działającej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.) podzieliła swoje gospodarstwo i wydzierżawiła członkom Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. część swoich nieruchomości. W dniu 20 lipca 2011 r. Hodowla i Ubój Indyka "B." Sp. z o.o. wydzierżawiła podmiotowi "S." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości S. na działce ewidencyjnej nr [...]. Również w dniu 20 lipca 2011 r. Hodowla i Ubój Indyka "B." Sp. z o.o. wydzierżawiła podmiotowi "N." Sp. z o.o., nieruchomość położoną w miejscowości S. na działkach ewidencyjnych nr [...]. Co istotne na ww. obiektach Hodowla i Ubój Indyka "B." Sp. z o.o. prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która pierwotnie wpisana została do rejestru Marszałka Województwa [...] w dniu [...] października 2008 r.

W ocenie organu, utworzenie grupy producentów rolnych z pięciu członków, z których dwóch prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych gruntach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka, wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby pięciu członków.

Zdaniem organu podział bazy produkcyjnej miał na celu dekoncentrację, tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego trzech podmiotów, a następnie ponowne ich połączenie w celu stworzenia trzech osobnych grup producentów rolnych. Wskazano na zależności pomiędzy podmiotami tworzącymi Grupę, które dotyczą zarówno miejsca, struktury własnościowej, jak i powiązań osobowych pomiędzy poszczególnymi podmiotami wchodzącymi w skład grup. Jednocześnie organ wskazał, że zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców nie jest sprzeczne z obowiązującym prawem, jednak związek pomiędzy poszczególnymi spółkami (wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej), a przez to i członkami grupy producentów rolnych, pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących ograniczeń w zakresie płatności.

W konsekwencji organ stwierdził, że mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w niniejszej sprawie w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez Skarżącą w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Zamiar stworzenia sztucznych warunków potwierdza przede wszystkim fakt, iż z jednej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. (która na własny wniosek decyzją Marszałka Województwa [...] została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych, w której składzie pierwotnie znaleźli się członkowie, którzy na potrzeby założenia dwóch kolejnych grup stworzyli spółki kapitałowe i dzierżawią im własną bazę produkcyjną) powstają dwie następne grupy producentów rolnych, tj.: "I." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o.

Organ wskazał, że M. W., był członkiem pierwotnie funkcjonującej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która w dniu [...] października 2008 r., na mocy decyzji Marszałka Województwa [...], nr [...] została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...]. Ww. grupa producentów rolnych na podstawie decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej, złożyła w dniu [...] listopada 2009 r. wniosek o płatność za okres trwający od 28 października 2008 r. do 27 października 2009 r., tj. pierwszy rok działalności grupy. Ww. grupa składała się z pięciu członków tj. D. W. (obecnie D. W.), A.W., M.W., M. W. oraz "Hodowli i ubojni indyka "B." Sp. z o.o. Organ podkreślił, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż produkcja związana z chowem i hodowlą drobiu stanowi tzw. działalność nadzorowaną i wymaga uzyskania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt - Dz. U. z 2008 r. Nr 213 poz. 1342 ze zm.).

Prezes ARiMR analizując powyższe wymaganie ustalił, że członek Grupy "I." Sp. z o.o. , tj. "M." Sp. z o.o. rozpoczęła prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu 1 sierpnia 2011 r., natomiast "N." Sp. z o.o. "S." Sp. z o.o., L. W. oraz M. W. w dniu 18 sierpnia 2011 r., we wskazanych powyżej terminach nadany został bowiem ww. podmiotom numer weterynaryjny. W dniu [...] października 2011 r. Grupa złożyła do Marszałka Województwa [...] wniosek o wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Z kolei z dniu [...] października 2011 r., Grupa Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. została zarejestrowana przez Marszałka Województwa [...] w rejestrze Grup Producentów Rolnych.

Prezes ARiMR ustalił udziały własnościowe członków Grupy "I." Sp. z o.o. w spółkach "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o., "J." Sp. z o.o., "Z." Sp. z o.o., wskazując na powiązania kapitałowe członków grupy. Ustalił również udziały własnościowe członków Grupy "B." Sp. z o.o.

Organ odwoławczy wskazał także, że "S." Sp. z o. o., "N." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, ul. [...]. Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba Grupy "I." Sp. z o.o., "B." Sp. z o.o. oraz dwóch jej członków "J." Sp. o.o. oraz "Z." Sp. z o. o., jak również Grupy "I." Sp. z o.o. oraz jej członków "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o. o, oraz "M." Sp. z o.o. Organ odwoławczy wskazał również to, iż członkowie grupy "I." Sp. z o.o. "B." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. tj. "J." Sp. z o.o., "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o.o. , "K." Sp. z o.o. , "M." Sp. z o.o., "T." Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o. powstały w tym samym dniu - 19 listopada 2010 r., w tej samej kancelarii.

W ocenie organu, istnienie limitów wysokości przyznawanej corocznie pomocy finansowej dowodzi, że wyodrębnienie trzech grup producentów rolnych ("B." Sp. z o.o., "I." Sp. z o.o. , "I." Sp. z o.o.) w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu zwielokrotnienie pomocy poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".

W konsekwencji mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, organ uznał, że Grupa w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do wypłaty pomocy, a otrzymanie przez Skarżącą w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Celem utworzenia Grupy było jedynie stworzenie sztucznej jednostki, podmiotu gospodarczego w cyklu produkcyjnym i sprzedażowym, nieprzynoszącej efektu dodanego dla produkcji członków grupy, ale jedynie sztuczne ogniwo w celu uzyskania korzyści w postaci dotacji przyznawanej w ramach działania Grupy producentów rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Wobec tego przyznanie Grupie I. Sp. z o.o. pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za piaty rok działalności, spowodowałoby uzyskanie wsparcia przez podmioty, które nie osiągają celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając:

1. Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej decyzji, poprzez przyjęcie że:

a) Skarżąca stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem grupa producentów rolnych "I." sp. z o.o. przedstawiła w przedmiotowej sprawie niezbędne dokumenty w postaci:

- zestawień faktur VAT i rachunków, potwierdzających przychody netto Grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które Grupa została utworzona w okresie od 31 października 2015 r. do 30 października 2016 r., zestawień faktur VAT i rachunków, potwierdzających wartość i ilość dostarczonych Grupie produktów lub grupy produktów przez poszczególnych jej członków w okresie od 31 października 2015 r. do 30 października 2016 r., zestawień faktur VAT i rachunków, potwierdzających przychody netto Grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które Grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy w okresie od 31 października 2015 r. do 30 października 2016 r., złożonego oświadczenia Strony z 21 listopada 2016 r., dotyczącego ilości wyprodukowanego żywca indyczego w sztukach, informację odpowiadającą odpisowi z Rejestru Przedsiębiorców nr KRS [...] z 21 listopada 2016 r., świadectwo rejestracji Grupy w Agencji Rynku Rolnego z [...] października 2016 r., płytę CD zawierającą zapis elektroniczny wniosku o płatność oraz pomimo złożenia przez Stronę stosownych wyjaśnień co do celu działalności Grupy, okresu prowadzenia przez poszczególnych członków Grupy działalności w zakresie chowu drobiu, ukształtowania wielkości produkcji w okresie poprzedzającym utworzenie grupy oraz nadania numeru weterynaryjnego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, a także pomimo przedłożenia licznych dokumentów potwierdzających samodzielne prowadzenie przez wszystkich członków Grupy gospodarstwa rolnego i ponoszenie kosztów produkcji indyków w postaci umów dzierżawy zaplecza technicznego (budynków i budowli z infrastrukturą) służącego do hodowli indyków, schematów sytuacyjno-przestrzennych, a także dokumentacji księgowo-finansowej potwierdzającej poniesienie przez członków Grupy kosztów faktycznego zarządzania gospodarstwami w zakresie chowu drobiu, a także wieloletniej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zabudowanej zawartej w [...] czerwca 2011 r. pomiędzy Agnieszką E. W. i M. W., a "M. "Sp. z o.o. w S., wieloletniej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zabudowanej zawartej w 20 lipca 2011 r. w S. pomiędzy Hodowla i Ubój Indyka "B. "Sp. z o.o. a "S." Sp. z o.o. w S., wieloletniej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zabudowanej zawartej 20 lipca 2011 r. pomiędzy Hodowla i Ubój Indyka "B." Sp. z o.o. a "N." Sp. z o.o. w S., wieloletniej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zabudowanej zawartej w dniu 20 lipca 2011 r. pomiędzy L. B. W., a Hodowlą i Ubój Indyka "B." Sp. z o.o. w S.., wieloletniej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zabudowanej zawartej [...] lutego 2015 r. pomiędzy J. W., a Hodowlą i Ubój Indyka "B." Sp. z o.o. w S., Plan działania na lata 2011-2016 Grupy - uprawniające ją do otrzymania wnioskowanej płatności;

pominięcie faktu, że działalność Grupy przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę;

przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego samego rodzaju działalności odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie wykazują stworzenia przez Grupę "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania tej płatności;

Grupa zarejestrowana [...] października 2011 r. jest kontynuatorką Grupy Producentów Rolnych "B.", która [...] października 2008 r. została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...], co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, a także pomimo braku w obowiązujących przepisach dotyczących grup producentów rolnych zakazu rozwiązania założonej grupy producentów rolnych i zawiązania nowej;

wydzierżawienie nieruchomości położonych w miejscowości L., S. oraz D., dla poszczególnych członków grup producentów rolnych, tj. "J." Sp. z o.o., J. W., "M." Sp. z o.o., K." Sp. z o.o. oraz K. P. miało na celu dekoncentrację, tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego trzech podmiotów, a następnie ponowne ich połączenie w celu stworzenia trzech osobnych grup producentów rolnych, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, a ponadto dotyczy to podmiotów zupełnie odrębnych i niezależnych od Grupy;

wydzierżawienie nieruchomości położonych w miejscowości S. dla poszczególnych członków grupy producentów rolnych, tj. "S." sp. z o.o., "N." sp. z o.o. oraz L. W. miało na celu dekoncentrację, tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego wskazywanych podmiotów, a następnie ponowne ich połączenie w celu stworzenia osobnych grup producentów rolnych co miało prowadzić do umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków wynikającym z załącznika nr 1 do Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 642), co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym a także pomimo złożenia przez Stronę stosownych wyjaśnień oraz przedstawienia licznych dokumentów potwierdzających samodzielne prowadzenie przez wszystkich członków Grupy;

refakturowanie przez Hodowlę i Ubój Indyka "B." Sp. z o.o. na spółkę "N.", "S." oraz na M. W., L.W. oraz J. W. kosztów związanych z funkcjonowaniem ferm, tj. zaopatrywanie w wodę, energię elektryczną, ogrzewanie ubezpieczenie indyków oraz odchowanie piskląt świadczy o tym, iż Hodowla i Ubój indyka "B." Sp. z o.o. pośrednio zarządza wydzierżawionymi obiektami, co wskazuje na zależność ekonomiczną pomiędzy dzierżawcą tj. Hodowlę i Ubój indyka "B." Sp. z o.o., a wydzierżawiającymi, tj. M. W., L. W., J. W. oraz spółkami "N." i "S." oraz, co świadczy o braku samodzielności wskazywanych podmiotów pomimo obowiązującej zasady swobody umów, braku w obowiązujących przepisach prawa zakazu takiego działania oraz pomimo przedłożenia przez stronę licznych dokumentów świadczących o samodzielności wskazywanych podmiotów;

"M." sp. z o.o., "N." sp. z o.o. "S." sp. z o.o., L. W. oraz M. W. w okresie poprzedzającym wpisanie wskazywanych podmiotów do rejestru podmiotów nadzorowanych utrzymujących zwierzęta gospodarskie nie były podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie utrzymywania drobiu co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym oraz pomimo złożenia przez stronę stosownych wyjaśnień wskazujących wielkość produkcji poszczególnych członków w okresie poprzedzającym utworzenie Grupy Producentów Rolnych oraz licznych dokumentów świadczących o samodzielności członków grupy, które wyszczególnione zostały w pkt 1 lit. a petitum niniejszego pisma, a także pomimo braku w obowiązujących przepisach dotyczących przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" unormowań w zakresie potwierdzenia przez członków Grupy prowadzenia działalności przed jej utworzeniem, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisu art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011) ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 4 pkt. 3 rozporządzenia Rady 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

2. Naruszenie przepisów postępowania mającą wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:

a) art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2017 r. poz.1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.", poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, tj. wydanie decyzji zawierającej arbitralne kwalifikacje czynności strony a następnie nienaprawienie tych rażących uchybień przez organ II instancji, które to decyzje w sposób rażący naruszyły zasadę zaufania do organów administracyjnych;

b) art. 80 w zw. z art. 75 K.p.a. poprzez błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez niedopuszczenie wszystkiego co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a co nie jest sprzeczne z prawem i poprzez te okoliczności przedwczesność wydania zaskarżonej decyzji;

c) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. poprzez ogólnikowe uzasadnienie wydanej decyzji, nie realizujące zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, tj.:

- organ administracyjny w uzasadnieniu nie wskazał, które fakty uznał za udowodnione, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygniecie a także dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności, a ponadto nie odniósł się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącą zarzutów zawartych w odwołaniu z 27 marca 2017 r.

Powyższe zarzuty Skarżąca rozwinęła w motywach skargi, w sposób obszerny je argumentując.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2018 r. odmawiająca przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, w okresie od dnia 31 października 2015 r. do 30 października 2016 r., to jest w piątym roku korzystania z pomocy.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88 poz. 983 ze zm.), dalej: "ustawa o GPR".

Stosownie do art. 2 tej ustawy osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

W art. 3 ustawy określono szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych. Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych", którym w ramach tego programu przyznawana jest pomoc finansowa. Zasady realizacji programu na terytorium RP, w tym w odniesieniu do grup producentów rolnych, reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2017 r. poz. 1856), dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich". W art. 10 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.), dalej: "rozporządzenie GPR".

Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia GPR pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru. Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych oraz czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

Badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku, jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami krajowymi i unijnymi. Zadaniem ARiMR było zatem zbadanie, czy wnioskodawca spełnił kryteria przyznania pomocy oraz, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy będzie zgodne z przepisami rozporządzenia rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005 i rozporządzenia PE i Rady (UE) Nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (...), dalej: "rozporządzenie Nr 1306/2013".

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne, czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.

Zgodnie z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Z treści powołanego przepisu wynika, że prowadząc postępowanie, w ramach pierwszego elementu, należy rozważyć obiektywne okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia EFR na rzecz ROW (EFRROW). W ramach drugiego elementu należy rozważyć obiektywne dowody pozwalające na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu EFRROW ubiegający się o taką płatność, zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie można oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C434/12 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazał, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taka pomoc, jednak przy braku uwzględniania innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

Wykładnia zawarta we wskazanym wyroku ma również zastosowanie na gruncie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest zatem ustalenie przez organ trzech przesłanek, a mianowicie:

- stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności;

- wykazanie celu w postaci woli uzyskania takich korzyści;

- wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami wsparcia.

W rozpoznawanej sprawie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wykazał działania podejmowane przez podmioty tworzące Grupę Producentów Rolnych "I." oraz samą Grupę w zakresie powiązań kapitałowych z innymi podmiotami w szczególności m.in.: "I." Sp. z o.o., "J." Sp. z o.o., "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o.o. Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o. Jednakże organ nie odniósł się do sposobu realizacji przez Skarżącą celu tworzenia grup producentów rolnych zdefiniowanego w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. W tym zakresie za uzasadnione należy uznać zarzuty skargi dotyczące pominięcia przez organ istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Brak wskazanych ustaleń w postępowaniu, którego przedmiotem była ocena, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji bowiem nie zostały wyjaśnione wszystkie niezbędne do wydania decyzji okoliczności faktyczne. Należy wskazać, że odmawiając płatności organ wywodzi skutki prawne z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków (art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).

Jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 2381/15 "...stwierdzenie przez organ, iż doszło do sztucznego stworzenia przez skarżącą warunków do uzyskania płatności, możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę płatność. Konieczna jest także równoczesna wszechstronna i logiczna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych ukierunkowanych wyłącznie na to, by osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci pomocy. Punktem odniesienia przeprowadzanej przez organ oceny powinny być cele ustanowione przez prawodawcę unijnego i krajowego, uzasadniające przyznanie płatności (...). Konieczne jest zatem dokładne określenie nie tylko korzyści finansowej, którą miała zamiar osiągnąć skarżąca, ale również celu płatności, o którą ubiegała się skarżąca, a który zdefiniowany został w art. 35 ust.1 rozporządzenia nr 1698/2005.".

W związku z powyższym, w ocenie Sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, w ponownym postępowaniu należy ustalić istotne dla rozstrzygnięcia sprawy przyznania pomocy okoliczności wynikające z art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. Organ powinien dokonać zatem oceny spełnienia przez Skarżącą wymogów w zakresie dostosowania do warunków rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami grupy, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji. Uwzględnienie tych kwestii pozwoli organowi II instancji ustalić, czy Skarżąca stworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawione wywody i wykładnię prawa.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł,

jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w punkcie 2 wyroku.