Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1247/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 140aa ust. 1-3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, 11, 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: "organ odwoławczy", "GITD") decyzją z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137; dalej: "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260; dalej: "u.d.p.") oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j Dz. U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. sp.k. (dalej: "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także: "WITD", "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej

w wysokości 15.000 złotych – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W dniu [...] marca 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P. zatrzymano do kontroli dwuosiowy pojazd marki [...] nr rej. [...] wraz

z trzyosiową naczepą marki [...] nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował E. S., który wykonywał przewóz drogowy płyt meblowych o różnej strukturze, wymiarach i grubościach ze S. do M.. Przewóz realizowano w imieniu [...] sp. z o.o. sp.k. Przebieg kontroli utrwalono stosownym protokołem z dnia [...] marca 2014 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. organ I instancji działając na podstawie art.140aa ust. 1-3 p.r.d. nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 15.000 zł. Podstawę faktyczna rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o wymiarach zewnętrznych, masie całkowitej i naciskach osi odpowiadających zezwoleniu kategorii VII, z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż ładunek niepodzielny. W trakcie kontroli stwierdzono, iż nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 12,45 t i przekraczał dopuszczalną wartość o 2,45 t, co stanowiło przekroczenie o 24,5 %. W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń,

w szczególności w zakresie niezasadnego obciążenia podmiotu kontrolowanego naruszeniami powstałymi wskutek przyczyn niezależnych od przewoźnika. Pełnomocnik podniósł, że za powstałe naruszenia odpowiadają pracownicy załadowcy – firmy K., którzy odmówili zmiany rozmieszczenia płyt pomimo wnioskowania o to kierowcy. Strona zarzuciła także organowi I instancji, że odrzucił wnioski dowodowe

w postaci przesłuchania kierowcy E. S. oraz Ż. S. pracownika firmy K., pomimo ich istotnego znaczenia dla sprawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2014 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję WITD. Organ odwoławczy przedstawił ramy materialno-prawne niniejszego postępowania. Wskazując na art. 41 ust. 1 u.d.p. organ podniósł, iż po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W art. 41 ust. 2 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu zgodnie, z którą ustalono wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t. Został on zawarty w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] na odcinku granice państwa – [...] (droga 3), [...] (droga 22) – [...] (droga 1) została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Organ odwoławczy wskazał, iż w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu o parametrach określonych w tym przepisie.

Wskazano jednocześnie, iż stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, za brak zezwolenia kategorii VII, ustala się (w przypadkach innych niż wymienione w lit. a i b ww. przepisu) w wysokości 15.000 zł. Tym samym w niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi 15.000 złotych.

GITD wyjaśnił, iż ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania, kieruje się, po pierwsze, rodzajem drogi, na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie. Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju nie mogą być przekroczone, co oznacza, że w tym zakresie muszą być normatywne. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Organ zatem bada, spośród kategorii zezwoleń odpowiadającej drodze, na której stwierdzono naruszenie, parametry normatywne pojazdu, eliminując następnie te kategorie zezwoleń, które nie spełniają tego rodzaju warunków. Po trzecie, organ kieruje się rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Kolejną czynnością jest zatem zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia. Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana

w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI.

GITD wyjaśnił, iż miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] maja 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony jednokrotnie, przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C, które legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P.. Kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

GITD wskazał, iż nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Skarżący nie dostarczył także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 p.r.d. Nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., gdyż przewożono płyty meblowe, które nie stanowią materiału sypkiego, ani drewna w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie zauważył, iż sam fakt przewożenia wyrobów z drewna, nie zwalnia na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 3 p.r.d. z odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia właściwej kategorii, gdyż jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego przewożone płyty meblowe miały ściśle określone właściwości, wobec czego podmiot przewożący ładunek bez trudności mógł umieścić ładunek w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawił dowodów wskazujących, iż dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, jak i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Odnosząc się do twierdzeń strony, że za powstałe naruszenie odpowiadają pracownicy załadowcy firmy K., organ stwierdził, iż kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej za nienormatywny przejazd. W ocenie GITD przyjąć należy, iż skoro załadowca odmówił ważenia pojazdu według wskazań przewoźnika, to przewoźnik mając wątpliwości w zakresie prawidłowego rozmieszczenia towaru na osiach pojazdu, powinien odmówić dokonania przewozu, czego jednak nie uczynił, gdyż przewóz został podjęty. Natomiast okoliczności na które powołuje się przewoźnik (odrzucenie wniosków o przesłuchanie kierowcy i pracownika załadowcy) są nieistotne dla rozpoznania sprawy, bowiem przewoźnik zdecydował się na realizację przewozu pomimo tego, że miał wątpliwości co do właściwego rozmieszczenia towaru. Tym samym nie dochował należytej staranności i miał wpływ na powstałe naruszenie.

Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. GITD wskazał nadto, iż to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy wykonującego transport, jak i innych uczestników ruchu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca, jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie

w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

Konkludując GITD stwierdził, iż wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, było okolicznością, na którą skarżący miał wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.

W skardze na powyższą decyzję (pismo z dnia [...] października 2014 r.) skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń,

w szczególności w zakresie niezasadnego obciążenia przewoźnika naruszeniami powstałymi wskutek przyczyn niezależnych od niego;

2) błędne zastosowanie prawa materialnego poprzez błędną i niekorzystną dla strony kwalifikację stwierdzonego naruszenia;

3) sprzeczność z art. 2 Konstytucji RP i art. 140ab ustawy p.r.d.;

4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka mające kluczowe znaczenie dla wykazania nieprawidłowej procedury ważenia pojazdu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wyeksponowała, że jako przewoźnik nie miała wpływu na powstałe naruszenia, a dodatkowo dołożyła wszelkich starań, aby nie dopuścić do powstania naruszenia. Podkreśliła, że organ I instancji odrzucając wnioski dowodowe przyznał, iż okoliczności, które miały być tymi dowodami poparte, zostały tylko w części wyjaśnione. Tym samym sam organ przyznał, że pozostały jeszcze niewyjaśnione kwestie dotyczące wprowadzenia przewoźnika w błąd przez załadowcę w zakresie masy ładunku. Ponadto skarżąca zarzuciła organom obu instancji przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej jako "p.p.s.a.").

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. narusza art. 7, 15, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy zobowiązany był do rozpoznania odwołania strony w zakresie podniesionych zarzutów, mając w szczególności na uwadze, by ustalony stan faktyczny i jego ocena odpowiadały zastosowanej normie prawa materialnego. Nie budzi wątpliwości, że co do zasady art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych wskazuje, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz

z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi. Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy jest bowiem, w świetle art. 64 ust. 1 p.r.d., dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861) – tak, jak na gruncie niniejszej sprawy. Naruszenie zasad poruszania się po drogach z ładunkiem lub naciskami na osie większymi niż dopuszczalne, w przypadku braku zezwolenia skutkuje dla podmiotu wykonującego transport odpowiedzialnością administracyjną

w postaci nałożenia kary pieniężnej. Odpowiedzialność ta została uregulowana we wprowadzonym do ustawy Prawo o ruchu drogowym z dniem 19 października 2012 r. Rozdziale 4, dodanym przez art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz.U.2011.222.1321). Stanowi on, co następuje:

"Art. 140aa. 1. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

2. Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi.

3. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym,

a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

4. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1,

a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Jak wynika z cytowanej normy nowelizacja wprowadziła, także wobec przewoźnika, możliwość zwolnienia się od odpowiedzialności. W niniejszej sprawie skarżąca jako podmiot wykonujący przejazd, już po wszczęciu postępowania,

w odpowiedzi na pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. wzywające stronę do wskazania okoliczności

i przedłożenia dowodów potwierdzających, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń - informowała o sytuacji, o której mowa w art. 140aa ust 4 pkt 1b p.r.d. Wskazała mianowicie, że kierowca został co prawda dopuszczony do obecności przy czynnościach załadunkowych, ale czynności te zostały dokonane niezgodnie z oczekiwaniami kierowcy, nie uwzględniono jego uwag i wskazań

w zakresie rozmieszczenia ładunku, a w końcu wprowadzono go w błąd co do zachowania normatywności pojazdu i polecono mu wyjechać z terenu firmy K.. Jednocześnie kierowca nie miał możliwości sprawdzenia na miejscu parametrów pojazdu, gdyż nie udostępniono mu niezbędnych urządzeń pomiarowych.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, dlaczego nie uwzględnił wyjaśnień strony odwołując się do obowiązku znalezienia przez przewoźnika takich rozwiązań organizacyjnych, które pozwolą na przestrzeganie prawa oraz na fakt, że organ jest zobligowany do nałożenia kary w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów.

Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie niewyjaśnienia zarzutów odwołania, jak i wskazanych wyżej zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie można skarżącej spółce odmówić racji. Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznych. Swoją ocenę opiera na niebudzących wątpliwości ustaleniach organu odwoławczego, czy uwzględnił zasady określone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i czy dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z art. 80 i 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, powyższe warunki nie zostały dochowane, a wadliwość ta może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie GITD, w zaskarżonej decyzji, szeroko odniósł się do okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika i wyjaśnił, jak należy rozumieć dochowanie należytej staranności i brak wpływu na powstanie naruszenia. Powyższe oceny były jednak dokonane w sposób czysto teoretyczny w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy i zarzutów skarżącej, która podnosiła okoliczności i dowody na ich potwierdzenie, wskazujące w rozumieniu art.140aa ust.4 p.r.d, że spółka jako przewoźnik w sytuacji powstałej w związku z załadunkiem towaru w firmie K., dochowała należytej staranności i nie miała wpływu na powstałe naruszenia. W tych warunkach odstąpienie od odebrania chociażby oświadczenia od załadowcy firmy K. co do okoliczności sposobu przeprowadzenia czynności załadunkowych pojazdu przewoźnika, należy uznać za odstąpienie od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz od zebrania całego materiału dowodowego sprawy

w rozumieniu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Organy nie mogą też, jak to uczyniły w rozpoznawanej sprawie, że z jednej strony formalnie wzywają skarżącą do wykazania okoliczności zwalniających ją od odpowiedzialności za nienormatywny przejazd, a z drugiej strony kwestionują potrzebę przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów, stwierdzając, że nie mają one znaczenia dla sprawy i służą jedynie przedłużeniu postępowania.

Za dowolne, a co najmniej przedwczesne, należy uznać twierdzenia organu

o odpowiedzialności skarżącej jako przewoźnika, w sytuacji gdy nie zostały wyjaśnione okoliczności dotyczące sposobu wykonania czynności załadunkowych w firmie K., które mogłyby zweryfikować jednoznacznie oceny organy, a jednocześnie doprowadzić do rozstrzygnięcia, czy czynności załadowcy firmy K. jako podmiotu wykonującego tzw. inne czynności związane z przewozem drogowym, można kwalifikować jako mające wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia, skutkujące przesłankami odpowiedzialności także tego podmiotu. Bez tego rodzaju ustaleń stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest ustalony w pełnym, niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy zakresie.

Ponadto zasada przekonywania o której mowa w art. 11 k.p.a. nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesienie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Powołana wyżej zasada obowiązuje zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i organem odwoławczym, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należy wskazać, że wyrażona w art. 15 k.p.a. istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko rozważyć, czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga przeprowadzenia przed organem w każdej instancji postępowania. Chodzi bowiem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty oraz opinie i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony.

Powyższe zasady znajdują potwierdzenie w utrwalonym stanowisku orzecznictwa, które wskazuje, że "do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy

z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a., czyli dokonać merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji" (v. wyrok NSA z 21 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2720/11, LEX nr 1145626).

W sytuacji zatem, kiedy organ w przywoływanym już piśmie z dnia [...] marca 2014 r. powołuje się na przysługujące stronie prawa, także wynikające

z "dobrodziejstwa" art. 140aa ust. 4 p.r.d. i wzywa stronę do przesłania dowodów na spełnienie przesłanek wskazanych w ww. normie, to w przypadku złożenia takich dowodów nie może ich pominąć w ocenie, szczególnie jeśli ich nie uwzględnia. Należy podkreślić, że strona ma prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem zarówno w odwołaniu, jak też

w skardze do sądu. Oznacza to, że stwierdzone wyżej mankamenty decyzji odwoławczej stanowią także o naruszeniu art. 15 k.p.a., bowiem ujęty w motywach rozstrzygnięcia stan faktyczny i jego ocena niejako nie odnoszą się do niniejszej sprawy, bowiem nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonych dowodach.

Ponownie rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego uwzględni powyższe wskazania, zgodnie z zasadą wyrażona w art. 153 p.p.s.a., ustalając niebudzący wątpliwości stan faktyczny, dokona jego oceny oraz oceny dowodów przedłożonych przez stronę.

Z powyższych względów zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (pkt 1 wyroku). O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).