Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1213/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1, ust. 3 pkt 3,4,  art. 135  ust. 3,  art. 134
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 7,77 par. 1,80,107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. H. na orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe I. uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Policji z dnia [...] r., II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego M. H. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 729/10 w sprawie ze skargi M.H., działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił powyższą skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny. Komendant Powiatowy Policji w [...] w dniu [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko mł. asp. M.H. obwiniając go o to, że:

1. w dniu [...] około godziny 14.12 na terenie Komendy Powiatowej Policji w [...], zlecając sprawdzenie pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] w Policyjnych Systemach Informatycznych, wprowadził w błąd sierż. szt. [...], dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...], podając inny powód sprawdzenia w/w pojazdu niż zakładany, po czym uzyskał dane adresowe [...], wobec którego następnie spowodował szkodę w postaci naruszenia funkcji narządu ciała, jakim jest złamanie nosa, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.).

2. w dniu [...] około godziny 15.00 w [...], przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że wbrew zakazowi określonemu w art. 7 § 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o niektórych uprawnieniach pracowników urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych i pracowników urzędów nadzorowanych przez tego ministra, pobrał oznakowany pojazd służbowy marki Ford o numerach rejestracyjnych [...]i przemieścił się nim na ulicę [...], gdzie dokonał uszkodzenia ciała [...], czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.

3. w dniu [...]r. około godziny 15.10 w [...] na terenie garażu na ul. [...] przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że w trakcie pełnienia służby obchodowej, zadając kilka ciosów pięścią w okolice głowy [...], dokonał uszkodzenia jego ciała w postaci złamania kości nosa, wywołując u pokrzywdzonego naruszenie funkcji narządu ciała na okres trwający dłużej niż 7 dni, tj. o przestępstwo z art. 157 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 132 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji.

Komendant Powiatowy Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...] uznał M.H. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Po odwołaniu skarżącego, Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z [...]. Nr [...]uchylił wyżej wskazane orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność zmiany i uzupełnienia zarzutów postawionych funkcjonariuszowi.

Komendant Powiatowy Policji w [...], w dniu [...]r. wydał postanowienie o zmianie i uzupełnieniu zarzutów przedstawiając M.H. następujące zarzuty, a mianowicie, że:

1. w dniu [...]r. będąc zobowiązanym § 14 pkt 4 zarządzenia nr [...] KGP z dnia [...] w sprawie form i metod wykonywania zadań przez dzielnicowych i kierownika rewiru dzielnicowych do przekazywania informacji mogących przyczynić się do ustalenia sprawcy czynu niedozwolonego i udowodnienia mu winy nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, że w trakcie odprawy służbowej prowadzonej przez asp. szt. [...] nie poinformował go o uzyskaniu od [...] informacji dotyczących kradzionych tablic rejestracyjnych, celem zainicjowania dalszych czynności przez odpowiednie służby, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

2. w dniu [...] r. po ustaleniu danych właściciela pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] w Policyjnych Systemach Informatycznych u dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...], przekroczył uprawnienia w ten sposób, że bez poinformowania przełożonych radiowozem udał się do garażu przy ul. [...], podejmując na miejscu czynności służbowe polegające na wezwaniu [...] do wydania tablic rejestracyjnych, do czego nie został upoważniony, a następnie nie zabezpieczając miejsca zdarzenia odstąpił od dalszych czynności, co mogło skutkować zatarciem śladów i dowodów świadczących o popełnieniu ewentualnego czynu zabronionego, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

3. w dniu [...] r. będąc zobowiązanym § 13 pkt 2 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji do niezwłocznego powiadamiania przełożonego o każdej okoliczności utrudniającej lub uniemożliwiającej realizację zadania stałego albo polecenia przełożonego nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, że w toku pełnienia służby udał się radiowozem do Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 1 w [...] z uwagi na złe samopoczucie, o czym nie powiadomił dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...], czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

4. w dniu [...] r. około godziny 15.10 w [...] na terenie garażu na ul. [...] przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że w trakcie wykonywanych czynności służbowych, zadając kilka ciosów pięścią w okolice głowy [...], dokonał uszkodzenia jego ciała, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.

Następnie ten organ orzeczeniem z dnia [...]. nr [...], działając na podstawie art. 133 ust. 1, art. 135j ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 134 ust. 6 ustawy o Policji, uznał M.H. winnym czynów zarzuconych mu w pkt 1, 2 i 3 oraz uniewinnił od zarzutu opisanego w pkt 4 i wymierzył funkcjonariuszowi karę wydalenia ze służby, wskazując w uzasadnieniu decyzji dowody, którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oraz okoliczności, które sprzyjały uniewinnieniu od zarzutu opisanego w pkt 4.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia M.H. stwierdził, że zaniechano wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego poprzez oddalenie składanych przez niego wniosków dowodowych. Ponadto wskazał, że w materiale dowodowym istnieje wiele sprzeczności, które nie zostały dokładnie wyjaśnione. W szczególności nie podano, dlaczego odmówiono wiarygodności zapiskom w jego notatniku służbowym. Przyjęto również, że wchodząc do garażu [...] obwiniony przystąpił do jego przeszukania, podczas gdy zbierał on informacje w związku z otrzymaną wcześniej informacją. Wątpliwości odwołującego budziła także decyzja organu o odrzuceniu wniosków dowodowych nr 5 i 7, jak również wyjaśnienie okoliczności określonych pod wnioskiem nr [...]. Ponadto w ocenie obwinionego niedopuszczalne było przedstawienie nowych zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym, gdyż w tym zakresie powinno być wszczęte odrębne postępowanie. Jego zdaniem doszło do obejścia przepisów stanowiących o niemożności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od daty powzięcia przez przełożonego informacji o popełnieniu przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. W dalszej części M.H. wskazał, że wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby na podstawie nieskonkretyzowanych okoliczności, niebędących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego, np. zachowania po popełnieniu przewinień i wymierzenie tak surowej kary uznał za rażąco niesprawiedliwe.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...]. Nr [...], powołał komisję do zbadania powyższego odwołania, która stwierdziła, że zaskarżone orzeczenie należy uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Komisji należało podzielić zastrzeżenia M.H., co do braku realizacji wniosku dowodowego nr [...] a wniosek ten dotyczył przesłuchania w charakterze świadka [...], zaś przeprowadzenie tego dowodu miało na celu weryfikację linii obrony obwinionego i związane było z faktem, że M.H. zarzucono m. in. niepowiadomienie dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...] o tym, iż w czasie służby udał się radiowozem do Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 1 w [...]. Przeprowadzenie wyżej wymienionego dowodu mogło mieć wpływ na ocenę zdarzenia i zachowania policjanta w konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym, skutkującą podjęciem decyzji co do zarzutu zawartego w punkcie 3 zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem komisji odrzucenie pozostałych wniosków dowodowych było zasadne, jak również brak było podstaw do poparcia zawartego w odwołaniu argumentu o przedawnieniu przedstawionych zarzutów, bowiem w toku postępowania dyscyplinarnego, po uzupełnieniu materiału dowodowego na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy, zaistniała konieczność weryfikacji dotychczas zgromadzonych dowodów, która implikowała zmianę stawianych M.H. zarzutów. Mając na uwadze wyżej wskazane uchybienie w toku postępowania dowodowego organ odwoławczy na podstawie art. 135i ust. 1 ustawy o Policji postanowił uzupełnić materiał dowodowy poprzez przesłuchanie wskazanego przez M.H. świadka – [...].

Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] r., utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] w zakresie uznania winnym skarżącego popełnienia zarzutów wskazanych w pkt 1, 2 i 3 oraz uniewinnienia go od popełniania czynu wskazanego w pkt 4 orzeczenia i orzekł o uchyleniu tego orzeczenia w zakresie wymierzenia kary wydalenia ze służby oraz wymierzył mu karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

W uzasadnieniu podał, że zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia winy M.H. w zakresie zarzutów nr [...] oraz uniewinnienia od zarzutu nr [...] zaś Komendant Powiatowy Policji w [...] właściwie zgromadził i ocenił materiał dowodowy w zaskarżonym orzeczeniu i odniósł się do treści utrwalonych w notatniku służbowym, które zostały sporządzone w sposób bardzo niestaranny i utrudniający ich odczytanie. Organ zaznaczył, że każdy policjant powinien zgodnie z § 4 ust. 5 wytycznych nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych dokonywać w notatniku służbowym czytelnych zapisów, co ma to umożliwiać późniejsze odtwarzanie przebiegu służby policjanta. Poza tym pozostały materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan fatyczny sprawy wskazuje, że obwiniony znajdował się w miejscu wskazanym przez organ I instancji. Organ odniósł się także do stanowiska obwinionego, który wywodził, że nie przystąpił do przeszukania garażu w dniu [...] r., lecz zbierał informacje w związku z otrzymaną wcześniej informacją i w tej sytuacji stwierdził, że twierdzenia obwinionego stanowią jedynie jego linię obrony, nie znajdującą oparcia w stanie faktycznym sprawy. Organ I instancji prawidłowo przyjął, że funkcjonariusz wkraczając do garażu [...] z zamiarem sprawdzenia informacji uzyskanej od [...] i zadając pytanie, czy [...] posiada jakieś nielegalne przedmioty musiał liczyć się z koniecznością przeprowadzenia przeszukania pomieszczenia. M.H. posiada wieloletnie doświadczenie w służbie, które powinno skutkować znajomością odpowiednich przepisów oraz stosowanych procedur w tym zakresie. Ponadto obwiniony ze znacznym wyprzedzeniem wszedł w posiadanie informacji o miejscu ewentualnego przechowywania nielegalnych tablic rejestracyjnych służących do popełniania wykroczeń bądź przestępstw. Miał zatem czas na podjęcie odpowiednich czynności poprzedzających działania, w tym powiadomienie przełożonych, czy też dyżurnego o zamiarze i celu udania się w określone miejsce. Następnie, aprobując wskazania zawarte w sprawozdaniu komisji, postanowił uzupełnić materiał dowodowy o przesłuchanie świadka [...] i wymieniona przesłuchana w charakterze świadka zeznała, że w [...] r. roku była w Komendzie Powiatowej w [...] w godzinach popołudniowych, gdyż przyszła do swojego dzielnicowego. Wskazane przesłuchanie nie wniosło żadnych wartościowych informacji do prowadzonego postępowania, bowiem nie pamięta ona, kiedy dokładnie była w komendzie, nie potrafi również zrelacjonować treści prowadzonych w jej obecności rozmów i okoliczności te przesądzają o tym, że dowód z jej przesłuchania wydał się nieprzydatny w rozpatrywanej sprawie. Ponadto nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego o konieczności ponownego przesłuchania sierż. szt. [...], bowiem przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne toczy się przeciwko M.H. i to w jego interesie leży podważanie wiarygodności zeznań obciążających go świadków, a analiza zeznań wymienionego funkcjonariusza prowadzi do wniosku, że składając zeznania nie ukrywał znajomości z [...] i wyrażał się o nim w pozytywny sposób. Natomiast zaprezentowany przez świadka punkt widzenia nie mógł stanowić samodzielnej podstawy do podważenia jego wiarygodności i uznania, iż składając zeznania kłamał, bądź zatajał fakty. Informację o tablicach rejestracyjnych organ II instancji zakwalifikował do informacji o popełnieniu bliżej nieokreślonych czynów niedozwolonych, co do których konieczne było podjęcie czynności sprawdzających w zakresie zweryfikowania podawanych przez informatora faktów. W opinii organu M.H. jako dzielnicowy nie miał uprawnień do samodzielnego sprawdzania danych w policyjnych systemach informatycznych. W związku z tym za każdym razem obwiniony podawał powód sprawdzenia innemu policjantowi, który był uprawniony do dokonywania tego typu ustaleń i stwierdził, że niedopuszczalne było wykorzystanie przez obwinionego uzyskanych w taki sposób danych [...] do samodzielnego podejmowania decyzji o wkroczeniu do jego garażu i rozpoczęcia czynności przeszukania. Powołując się na ustalenia organu I instancji organ odwoławczy uznał, że przesłuchanie asp. szt. [...] w zakresie odnoszącym się do formalnego zatwierdzenia trybu pełnienia służby przez policjanta nie miało znaczenia dla ustalenia okoliczności związanych z zarzuconymi policjantowi czynami, bowiem czyny te odnoszą się do działań rzeczywiście podjętych przez M.H., a nie do działań planowanych podczas odprawy.

Rozpatrując zarzut niedopuszczalności przedstawienia nowych zarzutów organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 135e ust. 10 ustawy o Policji, jeżeli zebrany materiał dowodowy to uzasadnia, przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o zmianie lub uzupełnieniu zarzutów. Jak wynika z akt postępowania dyscyplinarnego organ I instancji kierując się wytycznymi zawartymi w orzeczeniu nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. uzupełnił materiał dowodowy. Po jego analizie, na podstawie wyżej cytowanego przepisu mógł dokonać zmiany i uzupełniania zarzutów w poprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym. Bez wątpienia uzyskany materiał dowodowy uzasadniał odmienną ocenę zdarzeń z dnia [...] r., a tym samym zasadne było wydanie postanowienia z dnia [...]r., w którym dokonano weryfikacji przedstawionych obwinionemu zarzutów. Ponadto komisja nie dopatrzyła się czynników wpływających na zaostrzenie kary. W ustalonym na podstawie akt postępowania stanie faktycznym, przy uwzględnieniu skutków działania funkcjonariusza, a w szczególności dopuszczenie do sytuacji, w której dopuścił do ewentualnego umożliwienia zatarcia śladów wykroczenia bądź przestępstwa, za zasadne, Komendant Wojewódzki Policji uznał o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wyznaczenia policjanta na niższe stanowisko służbowe, o czym orzekł na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 oraz art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, zaś orzeczona kara podyktowana była tym, iż M.H. jako funkcjonariusz doświadczony z trzynastoletnim stażem służby winien mieć pełną świadomość swojego działania i przewidywać skutki swojego postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: naruszenie art. 135 ust. 3 ustawy o Policji w związku z art. 135e ust. 10 poprzez wydanie postanowienia o zmianie i uzupełnieniu zarzutów, w sytuacji gdy zawarte tam zarzuty są zarzutami nowymi, co w konsekwencji powinno skutkować umorzeniem postępowania. Niezależnie od powyższego wskazał, iż podczas prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko obwinionemu, nie zostały wszechstronnie wyjaśnione okoliczności sprawy i organy obu instancji nie dokonały wnikliwego oraz wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto postawił organom zarzut dowolności w ustaleniach stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte wobec mł. asp. M.H. na skutek uzyskanej informacji o śledztwie prowadzonym przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...], który wszczął postępowanie w sprawie o czyn z art. 231 § 1, art.157 § 1 k.k. i śledztwo to prowadzone było pod sygn. [...]. Z kolei sposób i tryb prowadzenia postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko funkcjonariuszom Policji reguluje ustawa z dnia 6 lipca 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.). Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy). W ust. 3 powołanego wyżej art. 132 ustawy wskazano ogólny katalog przypadków, będących przykładami naruszenia dyscypliny służbowej przez policjanta. Wśród nich, jako przykład naruszenia zasad porządku i bezpieczeństwa pracy funkcjonariusza wskazano niedopełnienie przez niego obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (art. 132 ust. 3 ustawy). Powyższy katalog nie jest zamknięty, ale stanowi jedynie przykład formy niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza policji. Następnie powołał się na stan faktyczny sprawy i stwierdził, że z zestawienia opisu pierwotnie postawionych zarzutów [...] oraz tych, które zostały przedstawione w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy dyscyplinarne wynika, że zarzuty dotyczą tego samego zdarzenia, które miało miejsce w dniu [...] r. i związane są z działaniami funkcjonariusza, który uzyskał dane informacyjne osoby, wobec której istniało przypuszczenie, że posiada kradzione tablice rejestracyjne. Nieprawidłowości dotyczyły zachowania policjanta, który nie poinformował przełożonego o posiadanych informacjach i podjął działania, które nie zostały uzgodnione z przełożonym i bez uzyskania zgody wykorzystał pojazd służbowy. Ponadto dopuścił się nieprawidłowości w miejscu znajdowania się domniemanych tablic (garaż przy ul. [...] w [...]) podczas których miało także dojść do naruszenia nietykalności cielesnej właściciela garażu. W dalszej części wskazano, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został prawidłowo oceniony przez organy wydające orzeczenia w niniejszej sprawie i w toku postępowania dyscyplinarnego strona (jej pełnomocnik) korzystała czynnego udziału w tym postępowaniu, m.in. składając liczne wnioski dowodowe, a to oznacza, że miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i z prawa tego skorzystała, zaś organ odwoławczy odniósł się do przedstawionych przez funkcjonariusza zarzutów w tym także w zakresie nieuwzględnienia wniosków dowodowych, przedstawiając jednocześnie dowody, którym organ dał wiarę i które przemawiają za przyjętym rozstrzygnięciem wydanym w dniu [...]r. W orzeczeniu tym Komendant Wojewódzki Policji w [...] odniósł się do całokształtu okoliczności ustalonych w sprawie jednocześnie wyjaśniając, jakie okoliczności uzasadniały zmianę kwalifikacji orzeczonej przez organ I instancji kary wydalenia ze służby w Policji, na karę przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi, że organy nie podjęły wszelkich kroków w celu wyjaśnienia istoty sprawy i brak jest w nich logicznego wnioskowania w ocenie tych dowodów, a argumenty skarżącego w tym zakresie należy traktować w kategoriach odmiennego stanowiska, co do oceny tychże dowodów.

Sąd nie podzielił zarzutu o naruszeniu przez organy obu instancji przepisu art. 135 ust. 3 ustawy poprzez rozszerzenie zarzutów stawianych funkcjonariuszowi pomimo upływu terminu do ich przedstawienia, bowiem przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne od momentu jego wszczęcia dotyczyło tego samego zdarzenia i oceny jego skutków.

W dalszej części uzasadnienia podano, że ustawa o Policji w art. 134 zawiera katalog kar dyscyplinarnych, jakie mogą być wymierzone funkcjonariuszowi za przewinienia służbowe. Jednocześnie w art. 134h ust. 3 ustawy wskazano warunki mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary. Sąd w pełni podzielił argumentację zawartą w orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...]., że zachowanie M.H. w dniu [...] r. było przykładem naruszenia dyscypliny służby i funkcjonariusz z trzynastoletnim stażem winien mieć pełną świadomość swojego działania i przewidywać skutki swojego postępowania. Ponadto nie zasługiwała, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], na akceptację przedstawiona powyżej postawa funkcjonariusza, który wbrew obowiązkom służby podjął działania służbowe nie informując o tym przełożonych oraz wbrew przyjętym regułom wykorzystał informacje z sytemu informatycznego wprowadzając w błąd osobę, która tymi danymi dysponowała oraz posłużył się samochodem służbowym bez zezwolenia, biorąc pod uwagę, że podjęcie takich działań przez policjanta, z wykorzystaniem środków technicznych, powinno następować tylko w uzasadnionych przypadkach, co oznacza, że należy korzystać z nich z rozwagą i odpowiedzialnością z zachowaniem regulaminu służby i w uzgodnieniu z przełożonymi. Analizując sprawę doszedł Sąd do przekonania, że wina skarżącego nie budzi wątpliwości co do popełnionych czynności służbowych, o których mowa w zaskarżonych orzeczeniu i w tych warunkach wymierzona przez organ odwoławczy kara przeniesienia M.H. na niższe stanowisko służbowe nie była przejawem dowolności, co do zastosowanej sankcji, a ponadto biorąc pod uwagę wagę stawianych zarzutów nie była także najsurowszą karą jaką mógł wymierzyć organ dyscyplinarny. Z tego mianowicie powodu, że naruszenie dyscypliny służbowej zgodnie z art. 132 ust.2 ustawy, to zawinione przekroczenie uprawnień lub niewykonywanie obowiązków wynikających z przepisów prawa, zaś funkcjonariuszy policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i stąd naruszenie przez funkcjonariusza prawa musi wywoływać skutek w stosunku służbowym.

Od powyższego wyroku M.H. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:

- prawa materialnego, a mianowicie art. 135 ust. 3 ustawy o Policji w związku z art. 135 e ust. 10 poprzez błędną jego wykładnię,

- prawa procesowego, a mianowicie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji publicznej w obu instancjach przepisu postępowania, a mianowicie art. 135 g ustawy o Policji, co skutkowało przyjęciem błędnego stanu faktycznego, na podstawie którego skarżący został następnie uznany winnym zarzucanych mu czynów.

W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...]r. nr [...]oraz poprzedzającego go orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...]r., a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 października 2011 r. sygn.akt I OSK 468/11 po rozpoznaniu skargi M.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2010 r.sygn. akt II SA/Sz 729/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Sąd II instancji przyznał częściowo rację skarżącemu kasacyjnie, iż zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135g ustawy o Policji, polegającym na rozpoznaniu sprawy na podstawie niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego.

W sprawie bezspornym jest, że skarżący w dniu [...]r. w trakcie odprawy prowadzonej przez przełożonego nie poinformował go o uzyskaniu informacji dotyczących miejsca przechowywania przez określoną osobę kradzionych tablic rejestracyjnych, a następnie podjął bez uzgodnienia z przełożonymi interwencję mającą na celu odzyskanie od podejrzanego wyżej wskazanych tablic, od której musiał, wobec braku nakazu, odstąpić nie zabezpieczając miejsca zdarzenia. Bezprzedmiotowe pozostają przy tym dywagacje skarżącego co do możliwości podania źródła informacji dotyczącej kradzionych tablic, bowiem przyjmując jego punkt widzenia można by było uznać, że skoro jest zobowiązany do zachowania w tajemnicy danych osobowych informatora, to upoważnia go to do przeprowadzania interwencji w celu weryfikacji pozyskanych informacji bez wiedzy i zgody przełożonych. Tymczasem policja jest formacją hierarchiczną, ze ściśle ustalonymi zakresami obowiązków oraz odpowiedzialności poszczególnych funkcjonariuszy i nie ma wątpliwości, że skarżący nie miał uprawnienia do samodzielnego podjęcia decyzji co do próby odzyskania skradzionych tablic rejestracyjnych znajdujących się w garażu podejrzanego. Taka decyzja należała do jego przełożonego, który oceniłby jakie środki należy podjąć w celu sprawdzenia, czy też odzyskania skradzionych przedmiotów i który by ponosił za taką decyzję oraz przebieg akcji, odpowiedzialność. W tym aspekcie również bez znaczenia dla sprawy było przesłuchanie osoby, która miała by słyszeć, jak po całym zdarzeniu skarżący usiłował uzyskać nakaz przeszukania, ponieważ nie mogłoby to w żaden sposób znieść negatywnych skutków, jakie spowodowała jego nieuprawniona interwencja.

Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację skarżącemu kasacyjnie, iż zarówno organy administracji, jaki i Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjęły, że udał się on do szpitala bez informowania o tym przełożonych, a wszelkie wątpliwości w tej kwestii rozstrzygnięto na jego niekorzyść. Nie wyjaśniono bowiem dlaczego ustalono właśnie taką wersję zdarzeń, skoro zarówno z notatki służbowej podinsp. [...] jak i ze sprawozdania nadkom. [...], a także z protokołu przesłuchania [...] z dnia [...] (wskazane dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych sprawy) wynika, że skarżący przed wyjściem do szpitala informował o tym fakcie dyżurnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut ten dotyczył również czynu, w wyniku którego wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną, a w konsekwencji jego zachowanie było jedną z kilku podstaw uznania skarżącego winnym i ukarania go karą dyscyplinarną, zatem jego wystąpienie winno być jednoznacznie wykazane. Wymierzając bowiem karę dyscyplinarną organ jest zobowiązany badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Ustalając czy dane zdarzenie miało miejsce organ zobowiązany jest odnieść się do wszystkich okoliczności występujących w sprawie oraz wskazać, które uznał za udowodnione i dlaczego. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego daje podstawę i możliwość dokonania prawidłowej jego kwalifikacji przez organ dyscyplinarny. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ w ogóle nie odniósł się do wyżej wskazanych dokumentów i przyjął inną, niekorzystną dla skarżącego wersję wydarzeń. Uchybienie to umknęło Sądowi pierwszej instancji, co słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej.

Z treści uzasadnienia wyroku NSA wynika, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] winien odnieść się do wskazanego wyżej uchybienia organów dyscyplinarnych.

Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut naruszenie art. 135 ust. 3 ustawy o Policji w związku z art. 135 e ust. 10 poprzez błędną jego wykładnię skutkującą wydaniem postanowienia z dnia [...]r. o zmianie i uzupełnieniu zarzutów, w którym zostały sformułowane nowe zarzuty, odbiegające istotnie od pierwotnych i przedstawiające w inny sposób działania sprawcze obwinionego oraz skutek tych działań, wobec czego niewystarczające było zastosowanie przepisu dopuszczającego zmianę i uzupełnienie zarzutów, lecz należało przedstawić zarzuty nowe. Sąd wskazał, że zgodne z art. 135 e ust 10 cyt. ustawy o policji, jeżeli zebrany materiał dowodowy to uzasadnia, przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o zmianie lub uzupełnieniu zarzutów. Uzupełnienie zarzutów, w rozumieniu art. 135 e ust. 10 cyt. ustawy ma miejsce, gdy obwinionemu należy zarzucić czyn nieobjęty uprzednio wydanym postanowieniem o przedstawieniu zarzutów. Natomiast postanowienie o zmianie zarzutów stanowi modyfikację poprzednio wydanego postanowienia i podlega wydaniu, gdy materiał dowodowy uprawnia m.in. do zmiany w opisie czynu w zakresie czasu, miejsca, sposobu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego (vide: np. wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt 808/05). W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania dyscyplinarnego była kwalifikacja zachowania obwinionego, które miało miejsce w czasie pełnienia przez niego obowiązków dzielnicowego w dniu [...]r. pomiędzy godz. 14 – 16. W trakcie postępowania uległa ona zmianie ze względu na uchylenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...] orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...]r. nr [...]. Ponownie rozpoznając sprawę organ musiał wziąć pod uwagę wskazania organu odwoławczego, a także fakt, że naoczny świadek rzekomego pobicia przez skarżącego [...] zmienił w sposób znaczący swoje zeznania tłumacząc, że nie widział takiego zdarzenia, a swoje zeznania złożył na prośbę wymienionego. Niemniej jednak przedmiotem postępowania pozostawało zachowanie obwinionego we wskazanym wyżej okresie czasu. Zatem nie rozszerzono przedmiotu postępowania o inne zdarzenia, natomiast zarzuty pobicia zmieniono na zarzuty nieuprawnionej i niewłaściwie przeprowadzonej interwencji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 190 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższy przepis znajduje zastosowanie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny.

W tej sytuacji ponownie orzekając w niniejszej sprawie należy mieć na względzie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

5 października 2011 r. sygn. akt I OSK 468/11 uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 729/10 i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że zwrot "związany wykładnią prawa" obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe (por. B. Gruszczyński i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w. 2011, s. 190). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy" o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05, publ. LEX nr 238489).

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że zarzuty skargi kasacyjnej w części dotyczącej uznania skarżącego winnym popełnienia zarzucanych w punktach 1 i 2 czynów opisanych w orzeczeniu Nr [...] z dnia [...] są niezasadne co oznacza , że w tym zakresie zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji nie naruszają przepisów prawa.

Natomiast ustalenie, że skarżący jest winny popełnienia zarzucanego mu czynu w punkcie 3 opisanego w orzeczeniu Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] r. zostało dokonane przez organy obu instancji z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 2 k.p.a. Organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne uznały mł. asp. M.H. winnym tego, że w dniu [...] r. w toku pełnienia służby udał się radiowozem do Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 1 z uwagi na złe samopoczucie, o czym nie powiadomił dyżurnego Komendy Powiatowej w [...]. Ustalając taką wersję zdarzeń, nie uwzględniono w całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności notatki służbowej podinsp. [...]z dnia [...]r. ( k.1 tom I)notatki służbowej podins. [...]i nadkom. [...]z dnia [...]r. ( k. 40 tom I), sprawozdania nadkom. [...]z dnia [...]r. ( k. 51 tom I), sprawozdania nadkom. [...]z dnia [...]r. ( k. 44 tom I) oraz protokołu przesłuchania świadka [...]z dnia [...]r.

Z tych względów za zasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa procesowego. Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Organy obowiązane są rozpatrzyć i ocenić wszelkie dowody zgromadzone w aktach sprawy oraz rozpatrzyć je we wzajemnej łączności

(art. 80 k.p.a.). Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji

(art. 107 P 3 k.p.a.). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego daje bowiem dopiero podstawę i możliwość dokonania prawidłowej jego kwalifikacji przez organ dyscyplinarny. W rozpoznawanej sprawie organy nie odniosły się do wyżej wskazanych dowodów, a wymierzając karę dyscyplinarną za trzy zarzucane czyny zobowiązane były zbadać i uwzględnić okoliczności przemawiające zarówno na korzyść i niekorzyść obwinionego.

Rozpoznając ponownie sprawę organy dyscyplinarne winny odnieść się do wyżej opisanych uchybień dotyczących uznania mł. asp. M.H. winnym popełnienia zarzucanego czynu wymienionego w punkcie 3 postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...]r. o zmianie i uzupełnieniu zarzutów.

Wobec stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji zostały wydane w naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik postępowania, Sąd uchylił te orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżone orzeczenia nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku, a na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.