Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 679/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek od towarów i usług
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29 ust. 1 art. 30, art 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 121, art. 122, art. 125, art. 191, art. 192, art. 197 §1 oraz art. 210 i art. 234
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. spraw ze skarg W. P. na decyzje Dyrektora Izby Celnej 1) z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego z tytułu importu samochodu marki Jeep Commander nabytego w dniu 10 grudnia 2010 roku, 2) z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu marki Jeep Commander nabytego w dniu 10 grudnia 2010 roku , 3) z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu marki Jeep Commander nabytego w dniu 10 grudnia 2010 roku - oddala skargi-


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] maja 2012r. nr [...] i [...] Dyrektor Izby Celnej w P. po rozpatrzeniu odwołań W.P. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] marca 2012r.:

- nr [...], określającą podatnikowi prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 7 529 PLN w związku z dopuszczeniem do obrotu samochodu osobowego marki Jeep Commander;

- nr [...], określającą kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu w prawidłowej wysokości 15 405 PLN;

- nr [...], określającą kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu opisanego wyżej pojazdu w wysokości 22 592 PLN.

Jako podstawę prawną powyższych rozstrzygnięć organ wskazał: art. 233 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8 poz.60, ze zm.)- zwanej dalej OP; art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz.U. 68, poz. 622 ze zm.); art. 31 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z dn.l9.10.1992r. ze zm.) w związku z art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.L.253 z dn.11.10.1993r. ze zm.); art. 6, art.8 ust 1 pkt 3, art. 100 ust 1 pkt 1, art. 101, art. 104 ust 1 pkt 3, art. 105 ust 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. z 2009r. nr 3 poz. 11 ze zm. ); art. 5 ust 1 pkt 3, art. 19 ust 7, art. 29 ust 13, art. 34 ust 4, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.)

W dniu 20.01.2011r. skarżący W.P. złożył zgłoszenie celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu importowanego z Kanady samochodu osobowego marki Jeep Commander, nr VIN: [...]; rok produkcji 2010r. pojemność 3700 cm3; rodzaj paliwa – benzyna, zarejestrowane następnie pod pozycją [....]. Wraz ze zgłoszeniem podatnik przedłożył szereg dokumentów poświadczających stan techniczny i wartość celną towaru, którą określił na kwotę 32 836 PLN, przyjmując za jej podstawę wartość transakcyjną towaru w wysokości 9 700 USD, powiększoną o koszty transportu morskiego w wysokości 1145,50 CAD. Tak określona wartość celna stanowiła podstawę do dokonania obliczeń należności celno-podatkowych związanych z importem samochodu osobowego marki Jeep Commander. W przedmiotowym zgłoszeniu strona określiła sprowadzany samochód jako używany i zdekompletowany.

Przeprowadzając kontrolę zgłoszenia celnego i dokonując weryfikacji powyższych dokumentów, w oparciu o art. 68 WKC organ podatkowy zwrócił uwagę na nieścisłości dotyczące stanu technicznego zgłoszonego towaru. Rachunek sprzedaży przedmiotowego pojazdu z dnia 10.12.2010r. nie zawierał bowiem żadnych adnotacji odnośnie uszkodzeń czy niekompletności pojazdu będącego przedmiotem importu. Zgłoszenie tranzytowe MRN [...] z dnia 14.01.2011r. z Oddziału Celnego w C. wskazywało, że towar objęty procedurą tranzytu z C. do S. był samochodem kompletnym i nieuszkodzonym, co potwierdziła również informacja uzyskana od pracownika firmy spedycyjnej transportującej przedmiotowy pojazd do kraju - D. , z dnia 21.01.2011r. – który stwierdził, iż transportowany pojazd był w stanie kompletnym.

Stwierdzając wobec powyższego, że przedmiotem importu był pojazd kompletny, zwrócono uwagę na jego niską wartość, deklarowaną przez stronę, którą porównano, wykorzystując dane dostępne na stronach internetowych, z cenami kompletnych i nieuszkodzonych samochodów tej marki na rynku USA - sprzedaż samochodów marki Jeep Commander, rok produkcji 2009-2010 kształtowała się - w granicach od 15000 USD do 25000 USD. Wobec tego organ celny uznał, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana w zgłoszeniu wartość celna towaru stanowi całkowitą płatność za importowany towar.

Postanowieniem z dnia [...].I.2011r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wezwał skarżącego do złożenia zabezpieczenia i po jego przyjęciu pojazd zwolniono.

W sprawie zapadły decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] w przedmiocie określenia prawnie należnej kwoty wynikającej z długu celnego w wysokości 5 937 PLN, oraz w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty podatku akcyzowego 12 148 PLN oraz prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 17 815 PLN, - uchylone następnie decyzjami Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 listopada 2011r. z uwagi na naruszenie zasad postępowania.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Naczelnik Urzędu Celnego w K. w dniu 06.03.2012r. wydał decyzję znak [...] w której określił prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego, powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru objętego zgłoszeniem celnym OGL [...]z dnia [...] .01.2011r. w wysokości 7 529,00 PLN. W przedmiotowej decyzji organ I instancji przyjął, iż przedmiotem procedury dopuszczenia do obrotu był używany samochód marki Jeep Commander 3.7 wersja Sport w stanie kompletnym, dla którego wartość celna ustalona została na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w oparciu o wycenę Nr [...] z dnia 20.02.2012r. - sporządzoną przez powołanego w tym celu rzeczoznawcę, biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, K.Z. - w wysokości 75 292,16 PLN - już po odliczeniu cła, podatku VAT podatku akcyzowego oraz zwyczajowej marży w wysokości 10%.

Dokonując ustaleń w sprawie, Naczelnik Urzędu Celnego w K. bazował na zeznaniach świadków - pracowników firmy spedycyjnej D. , złożonych w toku prowadzonego przez ten organ przeciwko W.P. postępowania przygotowawczego o przestępstwo skarbowe - włączonych a następnie wyłączonych z akt postępowania celnego na podstawie art. 216 w zw. z art.179§1 Ordynacji podatkowej, postanowieniami Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] lutego 2012r., a także oparto na zebranych w sprawie dokumentach.

Z uwagi na bezpośredni wpływ wartości celnej towaru na wartość podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, organ wszczął równoległe postępowanie w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości tych należności, określając w konsekwencji, opisanymi na wstępie decyzjami z dnia [...] marca 2012r. kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu w prawidłowej wysokości – 15 405 PLN, oraz prawidłową kwotę podatku pod towarów i usług w wysokości 22 592 PLN.

W odwołaniach od wskazanych decyzji strona zarzuciła m.in.: naruszenie przepisów art. 121, art. 122, art. 125, art. 191, art. 192, art. 197 §1 oraz art. 210 i art. 234 OP, poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodu z opinii biegłego, sporządzonej przez osobę nie mającą odpowiednich wiadomości w sprawie rynku samochodowego, oraz na dowodach wyłączonych z akt postępowania, z którymi dłużnik nie mógł się zapoznać, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez ustalenie, że dłużnik nabył samochód kompletny. Zarzuciła też, że w ponownym przeprowadzonym postępowaniu określono wysokość długu celnego w kwocie wyższej, aniżeli w pierwszej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. .

Organ odwoławczy, uzasadniając decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podkreślił, że strona zgłosiła do odprawy celnej pojazd używany, 10-miesieczny, nieuszkodzony, który nie posiadał wyposażenia wewnętrznego i zewnętrznego tj. lamp przednich i tylnych, zderzaka przedniego, atrapy chłodnicy, wszystkich foteli, obudowy konsoli i jej elementów. W wyniku przeprowadzonego przez organ celny postępowania wyjaśniającego, ustalono natomiast, że przedmiotem procedury dopuszczenia do obrotu był pojazd samochodowy marki Jeep Comannder, w stanie kompletnym. W ocenie organu odwoławczego świadczą o tym następujące okoliczności :

- sprowadzony pojazd został wyprodukowany w lutym 2010r. i sprzedany pierwszemu właścicielowi w USA za kwotę 30 396,00 USD. Był przez niego dwukrotnie serwisowany, a w trakcie przejęcia przez eksportera - firmę A. i importera W.P. był on jeszcze na gwarancji producenta. W ocenie organu mało prawdopodobnym jest zatem, aby niespełna roczny pojazd, prawidłowo serwisowany i nieuszkodzony został przed sprzedażą importerowi pozbawiony zasadniczych elementów wyposażenia i sprzedany za około trzykrotnie niższą cenę;

- na fakturze, akcie własności, dokumentach tranzytowych, spedycyjnych i deklaracji skróconej nie widnieją żadne wzmianki o brakach samochodu. Przedmiotowa informacja została dopiero umieszczona w zgłoszeniu celnym będącym wnioskiem o objęcie samochodu procedurą dopuszczenia do obrotu, złożonym w Oddziale Celnym w S.;

-w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Strona nie przedstawiła żadnych rachunków, paragonów, czy też faktur na zakup brakujących części, pomimo że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z datą przyjęcia zgłoszenia celnego wobec czego importer miał świadomość, że każdy dowód w sprawie jest istotny dla wiarygodności jego stanowiska odnośnie stanu towaru i jego wartości celnej;

- z zeznań świadków - pracowników firmy spedycyjnej D. Sp. z o.o. uczestniczących w rozładunku pojazdu z kontenera i w wyprowadzeniu go do magazynu celnego, jak również wydających pojazd stronie i nadzorujących opuszczanie przez nią pomieszczeń magazynu celnego wynika, iż pojazd był kompletny;

- W przedmiotowej sprawie samochód w tranzycie nie był zadeklarowany jako zdekompletowany, zatem zgodnie z obowiązującymi procedurami, firma spedycyjna dokonująca rozładunku, w razie ujawnienia jakichkolwiek braków, zobowiązana była do sporządzenia protokołu uszkodzeń i zdjęć. Protokoły takie nie zostały jednak sporządzone a we wpisach do książki magazynowej dokumentującej przyjęcie i przekazanie pojazdu nie ma żadnych adnotacji i zapisków o stwierdzonych brakach;

- Strona nie wyjaśniła zmiany stanu licznika (220 mil) pomiędzy datą przejęcia pojazdu przez firmę A. i datą przelewu (17.11.2010r.), kiedy to pojazd posiadał przebieg 21080 mil, a datą wystawienia jej rachunku sprzedaży (10.12.2011r.), kiedy to pojazd posiadał przebieg 21300 mil. Zmiana stanu licznika nastąpiła w czasie, gdy pojazd rzekomo już nie posiadał wyposażenia pozwalającego na poruszanie się nim. Nie wyjaśniła również zmiany stanu licznika (449 mil) pomiędzy datą zakupu 10.12.2011r., a datą oględzin w Sanoku tj.18.01.2010r., kiedy to pojazd posiadał już przebieg ok. 21749 mil (35000km, wg przelicznika 1 km = 0,6214 mil). W ocenie organu świadczy to o tym, iż samochód posiadał wyposażenie pozwalające mu na poruszanie się po drogach.

Analiza dokumentów przedłożonych przez stronę oraz analiza notowań internetowych cen podobnych pojazdów na rynku kraju eksportera wykazała, że cena podana przez zgłaszającego była rażąco niska w stosunku do cen takich pojazdów na rynku kanadyjskim, ustalonych w oparciu o dane ze stron internetowych www.canadianblackbook.com i www.ooyyo.pl, które zawierały się w przedziale 17.990-32.495 USD. Deklarowana przez zgłaszającego cena zakupu 9600 USD stanowiła zatem około 54% wartości podobnego, nieuszkodzonego samochodu. Przy ustalaniu wartości celnej towaru, odrzucono zatem zadeklarowaną przez podatnika wartość transakcyjną towaru i określono ją w oparciu o art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przy użyciu tzw. metody ostatniej szansy, gdyż wartość ta nie mogła zostać ustalona w oparciu o przepisy art. 29-30 WKC.

Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 28 WKC wartość celna określana jest dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich. Pojęcie wartości celnej zdefiniowane zostało w art. 29 WKC. Artykuł ten stanowi, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 32 i 33.

Jednakże zgodnie z treścią art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej RWKC) wartość transakcyjna nie musi być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art.29 WKC. Przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku braku dokumentów bądź braku wiarygodności przedłożonych dokumentów.

W świetle art. 180 Ordynacji podatkowej, źródłem informacji na temat cen towarów na rynku kraju eksportera może być internet. Dane uzyskane z w/w stron internetowych posłużyły do dokonania oceny wiarygodności zadeklarowanej wartości transakcyjnej. Ustalenia w odniesieniu do cen samochodów na rynku kraju eksportu zawarte na przedmiotowych stronach internetowych miały jedynie charakter orientacyjny i stanowiły podstawę do przeprowadzenia przez organ celny postępowania wyjaśniającego w zakresie wartości celnej towaru zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym.

W niniejszej sprawie, strona przedłożyła do zgłoszenia celnego opinię rzeczoznawcy samochodowego nr [...] z dnia 18.01.2011r., w której ustalono rynkową wartość bazową brutto pojazdu, jednakże, jak wynika z wyjaśnień sporządzającego wycenę rzeczoznawcy - dotyczyła ona pojazdu marki Jeep Cherokee II 3,7 2.5t (5 osobowego), natomiast przedmiotem importu był pojazd marki Jeep Commander Sport 3.7 4x4 2,9t (7 osobowy). Opinia ta nie mogła zatem stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu metodą zastępczą. Organ celny powołał zatem z urzędu biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej K.Z. z firmy Moto Ekspert Usługi Rzeczoznawcze z J., który w opinii nr [...] z dnia 20.02.2012r, określił wartość rynkową brutto pojazdu marki Jeep Commander Sport 3.7 4x4 2,9t w stanie kompletnym i nieuszkodzonym na kwotę 132 900 PLN.

Z wyceny wynika, że wartość bazowa brutto, została określona w kwocie 152000,00PLN i następnie została powiększona o korektę za wyposażenie dodatkowe + 3124,00 PLN i pomniejszona o korektę za pierwszą rejestrację- 4781,00 PLN, korektę za przebieg -4186,00PLN, korektę za ogumienie -138,00 PLN oraz korekty różne - 13153,00 PLN (w tym korekta za stan utrzymania i dbałości o pojazd, korekta ze względu na, liczbę właścicieli, korekta za indywidualny zakup za granicą). W materiale wyjaśniającym do w/w wyceny rzeczoznawca wyjaśnił m.in., że do opinii przyjęto uzasadnione korekty oraz stan pojazdu ustalony w oparciu o opinię wydaną przez S.W. , który sporządził dokumentację w dniu oględzin tj. 18.01.2011r.

W odpowiedzi na zarzuty skarżącego co do osoby biegłego i zakresu posiadanych przez niego wiadomości specjalnych, organ odwoławczy wyjaśnił że powołany w sprawie biegły K.Z. na podstawie § 1 ust.1 i 2 Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005r. w sprawie biegłych sądowych, został ustanowiony przez Prezesa Sądu Okręgowego w K. biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym w K. z zakresu techniki samochodowej, wyceny wartości pojazdów i kosztów napraw powypadkowych na lata 2012-2016. Osoba ta widniała na liście biegłych sądowych z tym samym zakresem specjalności również w latach 2002-2011. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się szereg dokumentów i certyfikatów, potwierdzających fakt posiadania przez powołanego biegłego wiadomości specjalnych z zakresu wycen wartości pojazdów samochodowych oraz techniki motoryzacyjnej. Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego, zarzuty strony odnoszące się do braku fachowości powołanego w sprawie biegłego nie znajdują uzasadnienia.

Postanowieniem z dnia 26.I.2011r. Referat Dochodzeniowo-Śledczy Urzędu Celnego w K. wszczął dochodzenie o przestępstwo skarbowe polegające na wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej tj. zawieszenia wartości celnej.

- w dniu 17.01.2012 zostało skierowane pismo do Referatu Dochodzeniowo-Śledczego Urzędu Celnego w K. z prośbą o udostępnienie protokołów -przesłuchań w charakterze świadków pracowników firmy D. , uczestniczących przy czynnościach rozładunku i wydania pojazdu Stronie,

W dniu [...].02.2012r., na podstawie zarządzenia Dyrektora Izby Celnej w znak [...] z dnia 07.02.2012r. w/w protokoły zostały udostępnione.

Postanowieniem z dnia [...].02.2012r., Naczelnik Urzędu Celnego w K. włączył te protokoły do prowadzonego postępowania celnego, jednak mając na względzie dobro prowadzonego postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe udostępnione materiały tj.

protokół przesłuchania świadka, magazyniera firmy D. , z dnia 07.03.2011r.

protokół przesłuchania świadka, pracownika biurowego magazynu firmy D. , z dnia 07.03.2011r.

protokół przesłuchania świadka, spedytora firmy D. , z dnia 24.02.2011r. zostały, postanowieniem z dnia [...].02.2012r. wyłączone z akt sprawy.

Postanowieniem znak [...] z dnia [...].02.2012r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. na podstawie art. 179 §1 i art. 216 ustawy Ordynacja podatkowa wyłączył z akt postępowania celnego m.in. protokoły przesłuchań świadków, zgromadzone w toku postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe ze względu na potrzebę ochrony interesu publicznego. Na przedmiotowe postanowienie nie służyło zażalenie.

Zatem organ I instancji prawidłowo odstąpił od uzasadnienia niniejszego postanowienia, gdyż zgodnie z przepisem art. 217 §2 Ordynacji podatkowej postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy zostało wydane na skutek zażalenia na postanowienie.

Jeżeli pełnomocnik strony chciał mieć prawo wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy mógł złożyć wiosek o dostęp do nich. Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z takimi dokumentami następuje w drodze postępowania wydanego w oparciu o art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej.

Przedmiotowe postanowienie jest dokumentem odrębnym od postanowienia o wyłączeniu z akt sprawy i na podstawie art. 179 §3 w/w ustawy przysługuje na nie zażalenie, w konsekwencji winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Postanowienia w zakresie wyłączeń z akt sprawy poszczególnych dokumentów z powodu objęcia ich tajemnicą państwową lub ze względu na interes publiczny podlegają kontroli instancyjnej oraz sądowej w ramach badania prawidłowości decyzji kończącej postępowanie w danej sprawie.

W niniejszym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego w K. postąpił prawidłowo wyłączając z akt postępowania celnego- zgodnie z dyspozycją Dyrektora Izby Celnej - zarządzenie o udostępnieniu akt sprawy z dnia [...].02.2012r. znak [...] dokumenty zgromadzone w postępowaniu o przestępstwo skarbowe z uwagi na dobro prowadzonego śledztwa.

Również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługują, w ocenie organu odwoławczego, na uwzględnienie, gdyż przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie odbyło się bez naruszenia art. 120, 121, 122, 125 i 210 § 4 art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie nie nastąpiło również naruszenie art. 234 Ordynacji podatkowej.

Konsekwencją wydania wyżej przedstawionej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 6.III.2012r. u podstaw której legło ustalenie wartości celnej samochodu na 75.292,16zł i w której określono kwotę należnego cła w wysokości 7529zł, było wydanie opisanej wyżej decyzji z dnia 6.III.2012r. w której określono w prawidłowej wysokości tj. w kwocie 15.405zł kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu, oraz określono zaległość podatkową w tym podatku w wysokości 8687zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w prawidłowej wysokości a kwotę obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym.

Powyższą decyzję wydano w oparciu o art. 27 ust. 4 wyżej cyt. ustawy o podatku akcyzowym.

Określając podatek akcyzowy za podstawę opodatkowania towaru przyjęto kwotę 82821,00 PLN stanowiącą sumę wartości celnej i cła. Kwotę należnego podatku obliczono z zastosowaniem właściwej dla danego towaru stawki podatku akcyzowego w wysokości 13,6 %.

Konsekwencją wydania decyzji z dnia 6.III.2012r. w przedmiocie długu celnego, było też wydanie w oparciu o art. 33 ust. 2 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, wyżej opisanej decyzji z dnia 6.III.2012r., w której określono w prawidłowej wysokości tj. 22.592zł kwotę podatku od towarów i usług w związku z importem samochodu, oraz określono zaległość podatkową w tym podatku w wysokości 12.793zł.

Określając podatek od towarów i usług za podstawę opodatkowania towaru przyjęto kwotę 42838,00 PLN stanowiącą sumę wartości celnej w wysokości 75292,16 PLN, cła w 7529,00 PLN oraz podatku akcyzowego w wysokości 15405,00 PLN.

Kwotę należnego podatku obliczono z zastosowaniem właściwej dla danego towaru stawki podatku VAT w wysokości 23%.

W skargach na powyższe decyzje skarżący, wnosząc o ich uchylenie w całości, zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania tj. art. 191, art. 192 i art. 197 §1 oraz art. 234 OP poprzez wydanie decyzji na podstawie domniemań i stwierdzeń stojących w oczywistej sprzeczności z przedstawionym przez skarżącego materiałem dowodowym oraz w oparciu o opinię biegłego nie mającego wiadomości specjalnych w przedmiotowej sprawie, a także poprzez oparcie przedmiotowych decyzji na dowodowych, z którymi skarżący nie mógł się zapoznać.

Skarżący podkreślił po raz kolejny, iż wycena na której oparły się organy celne przy określaniu wartości pojazdu, jest opinią biegłego z zakresu "techniki samochodowej" a nie opinią osoby mającej wiadomości specjalne w zakresie rynku samochodowego. Wobec tego ustalenia organu powzięte w oparciu o tę opinię, która nie spełnia przesłanek opinii biegłego z art. 197 §1 Op, wobec czego pozbawiona jest mocy dowodowej, nie mogą służyć wydaniu prawidłowej decyzji w sprawie.

Zarzucił też, że szereg ustaleń faktycznych w sprawie, podjętych zostało na podstawie materiału dowodowego wyłączonego z akt postępowania, z którym strona nie miała możliwości się zapoznać. Dotyczy to zwłaszcza zeznań świadków, których prawdziwości strona nie miała możliwości zweryfikować.

Podważył także ustalenia faktyczne i wnioski organów celnych - przeciwstawiając im własne wyjaśnienia dotyczące kwestii sporządzania protokołów szkodowych przez firmy spedycyjne jedynie przy stwierdzeniu uszkodzeń towaru, mogących powstać w czasie transportu, oraz na żądanie właściciela, a także w kwestii stwierdzonych różnic w stanie licznika, czy też sposobu płatności za towar oraz zarzucił, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można wywieźć wniosku, iż skarżący w celu zaniżenia wartości celnej towaru, dokonał demontażu elementów wyposażenia sprowadzanego samochodu.

Skarżący zarzucił też, że zaskarżone decyzje naruszają zakaz reformationis in peius ustanowionej w art. 234 Ordynacji podatkowej, albowiem w ponownym postępowaniu prowadzonym na skutek uchylenia pierwotnych decyzji organu I instancji w wyniku wniesionych odwołań, określono obowiązek zarówno w zakresie cła, jak i podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług w wysokości wyższej niż pierwotnie.

Ponadto w skargach dotyczących decyzji odnośnie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, skarżący zarzucił również naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, iż w zaskarżonych decyzjach oraz w decyzjach organu I instancji, nie wskazano na jakiej podstawie została ustalona podstawa opodatkowania, w szczególności na jakiej podstawie ustalona została wartość celna towaru oraz kwota długu celnego. Ponadto z uzasadnień powyższych decyzji nie wynika, aby decyzja w sprawie celnej została dopuszczona jako dowód w postępowaniach dotyczących określenia podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargi organ celny, wnosząc o ich uchylenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Skargi są bezzasadne.

Ustalenie wartości celnej samochodu sprowadzonego przez Skarżącego z Kanady było prawidłowe.

Na podstawie art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła wartość pojazdu marki Jeep Comander nr [...], rok produkcji 2007, zadeklarowana przez stronę skarżącą w styczniu 2011r. w kwocie 32.863zł. Organ celny I instancji porównał zadeklarowaną wartość pojazdu z ofertami sprzedaży samochodów tego typu i marki na stronach internetowych kanadyjskich. Przedział cenowy takich samochodów jak sprowadzony przez Skarżącego w stanie nieuszkodzonym wynosił od 17.990 -32.495 na stronie internetowej www.canadianblackbook.com i www.ooyy.pl.

Biorąc pod uwagę wskazane ceny, organ celny zasadnie uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy wartość zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego powstałego w związku z importem samochodu osobowego tej marki.

Należy stwierdzić, że organy - wbrew twierdzeniom skarg - wykazały, że cena podana przez stronę skarżącą była rażąco niska w stosunku do ceny pojazdów na rynku eksportera. Uzasadnione były wątpliwości organów, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej i uprawniało to do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie tej metody. Trzeba tutaj podkreślić , iż odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy. Takie podstawy daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska, co zakłada jej porównywanie z innymi cenami. Ustalenie tych innych cen nie może być intuicyjne, ani dowolne. Trzeba przy tym dodać, że rachunek sprzedaży (faktura) jest dokumentem prywatnym, a nie urzędowym i nie korzysta w związku z tym ze szczególnej mocy dowodowej, o której mowa w art.194 §1 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego badanej sprawy należy stwierdzić, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych była analiza cen kształtujących się na rynku kanadyjskim. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na tym rynku organ prawidłowo posłużył się danymi zawartymi na stronach internetowych. Należy podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami dostępnymi także w formie elektronicznej jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie, organ posłużył się prawidłowymi metodami poszukując tylko właściwego modelu i rocznika. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).

Porównanie cen z wartością pojazdu zadeklarowaną przez Skarżącego w oczywisty sposób uzasadniało wątpliwości, co do prawidłowości wartości zadeklarowanej i w świetle art. 181a rozporządzenia wykonawczego stanowiło podstawy do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej.

Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym.

W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Zastosowanie tej metody w przypadku importu używanych samochodów osobowych trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w Kanadzie.

Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym. Znaleźć może ona zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych.

Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartej na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione.

Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty.

Biegły w swojej opinii z dnia 29.02.2012r. określił wartość rynkową brutto samochodu marki Jeep Commander w stanie kompletnym i nieuszkodzonym na kwotę 132.900zł. Od wartości rynkowej przedmiotowego samochodu organy obliczyły tzw. elementy zewnętrzne, tj. cło, podatek VAT, podatek akcyzowy oraz zwyczajową marżę w wysokości 10%. Obliczona w ten sposób wartość stanowi wartość celną, która stała się podstawą do obliczenia należności celno-podatkowych. Natomiast stawiane przez skarżącego zarzuty odnośnie fachowości biegłego nie były uzasadnione. Biegły K.Z., który sporządził opinię w niniejszej sprawie, został ustanowiony biegłym przez Prezesa Sądu Okręgowego w K. w zakresie techniki samochodowej, jak i wartości wyceny pojazdów i kosztów napraw powypadkowych. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się wiele dokumentów i certyfikatów potwierdzających fakt posiadania przez niego wiadomości specjalnych z zakresu wycen wartości pojazdów samochodowych. Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje natomiast rozstrzygnięcie, czy samochód został zaimportowany w stanie zdekompletowanym jak twierdził skarżący (bez lamp przednich i tylnich, zderzaka przedniego, atrapy chłodnicy, wszystkich foteli, obudowy konsoli i jej elementów), co niewątpliwie obniżałoby jego wartość, czy też był w stanie kompletnym jak przyjęły organy. Takie okoliczności jak:

- na fakturze, karcie własności, dokumentach spedycyjnych i tranzytowych w deklaracji skróconej nie było żadnej wzmianki o zdekompletowaniu samochodu;

- samochód był jeszcze w chwili importu niespełna nowy, serwisowany, na gwarancji;

- strona nie przedstawiła żadnych rachunków, paragonów i faktur na zakup brakujących części;

- w tranzycie samochód nie był zadeklarowany jako zdekompletowany, wobec czego firma spedycyjna w razie ujawnienia jakichkolwiek braków, zobowiązana byłaby do sporządzenia protokołów uszkodzeń a takich nie sporządzono - świadczą, że pojazd w chwili importu był kompletny. W dodatku z zeznań świadków - pracowników firmy spedycyjnej D. porte Spółka z o.o., uczestniczących w rozładunku pojazdu z kontenera i wyprowadzaniu go do magazynu celnego, jak również wydających pojazd stronie - wynika, że pojazd był kompletny. Materiał dowodowy m.in. w postaci w/w zeznań świadków został wyłączony z akt postępowania celnego w oparciu o art. 179 § 1 w zw. z art. 216 Ordynacji podatkowej, postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 10 lutego 2012r. Art. 179 § 1 tejże ustawy stanowi, że przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów które organ podatkowy wyłączył z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Powyższe materiały dowodowe zgromadzone w toku postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe zostały wyłączone ze względu na potrzebę ochrony interesu publicznego. Na powyższe postanowienie nie przysługiwało zażalenie, wobec czego podlega ono sądowej kontroli w ramach badania prawidłowości decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Jednakże w zarządzeniu Dyrektora Izby Celnej z dnia 7 lutego 2012r., zalecono aby udostępnione protokoły z przesłuchania w charakterze świadków pracowników firmy spedycyjnej D. , wyłączyć z możliwości zapoznania się z nimi przez skarżącego i jego pełnomocnika, z uwagi na dobro prowadzonego postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 87 § 1 i § 4 k.k.s. w zb. z art. 54 § 1 i § 2 k.k.s.

Należało jednak uznać, że pod pojęciem interesu publicznego mieści się dobro prowadzonego śledztwa - tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 5 stycznia 2010r. sygn. akt I SA/Bk 514/09. Z tych względów zasadne było wyłączenie powyższych dowodów z akt postępowania celnego. Natomiast pełnomocnik skarżącego mógł złożyć wniosek o udostępnienie mu materiałów wyłączonych w trybie art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej. W wypadku odmowy udostępnienia mu powyższych materiałów dowodowych, mógłby złożyć zażalenie w tym przedmiocie. Przed zwolnieniem towarów, w celu weryfikacji zgłoszeń celnych przez organy celne mogą one przeprowadzić kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów oraz rewizję towaru - zgodnie z art. 68 WKC. Jeżeli organy przeprowadziły weryfikację zgłoszenia to zgodnie z art. 71 ust. 1 WKC, podstawą stosowania przepisów dotyczących procedury stanowią wyniki tej weryfikacji. W niniejszej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła wiarygodność przedłożonych przez skarżącego dokumentów handlowych w zakresie uwidocznionej w nim ceny transakcyjnej, ale także stan zgłoszonego samochodu. Organy przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego - bez przekroczenia ram jego swobodnej oceny, nie naruszając przepisów prawa procesowego w postaci art. 191, 192, 197 § 1, 187 § 1, 121, 122, 125, 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Prawidłowo ustalając stan faktyczny zastosowały do niego właściwe prawo materialne. Organy nie naruszyły też zakazu reformationis in peius ustanowionego w art. 234 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Powyższy przepis dotyczy jednak organu odwoławczego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie to organ I instancji, po uchyleniu pierwotnych decyzji określił kwotę cła, a przez to i długu celnego, podatku akcyzowego a także podatku od towarów i usług w wyższej wysokości, niż uczynił to w pierwotnych decyzjach.

Konsekwencją wydania wyżej przedstawionej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 6.III.2012r. u podstaw której legło ustalenie wartości celnej samochodu na 75.292,16zł i w której określono kwotę należnego cła w wysokości 7529zł, było wydanie opisanej wyżej decyzji z dnia 6.III.2012r. w której określono w prawidłowej wysokości tj. w kwocie 15.405zł kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu, oraz określono zaległość podatkową w tym podatku w wysokości 8687zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w prawidłowej wysokości a kwotę obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym.

Powyższą decyzję wydano w oparciu o art. 27 ust. 4 wyżej cyt. ustawy o podatku akcyzowym.

Określając podatek akcyzowy za podstawę opodatkowania towaru przyjęto kwotę 82821,00 PLN stanowiącą sumę wartości celnej i cła. Kwotę należnego podatku obliczono z zastosowaniem właściwej dla danego towaru stawki podatku akcyzowego w wysokości 13,6 %.

Konsekwencją wydania decyzji z dnia 6.III.2012r. w przedmiocie długu celnego, było też wydanie w oparciu o art. 33 ust. 2 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, wyżej opisanej decyzji z dnia 6.III.2012r., w której określono w prawidłowej wysokości tj. 22.592zł kwotę podatku od towarów i usług w związku z importem samochodu, oraz określono zaległość podatkową w tym podatku w wysokości 12.793zł.

Określając podatek od towarów i usług za podstawę opodatkowania towaru przyjęto kwotę 42838,00 PLN stanowiącą sumę wartości celnej w wysokości 75292,16 PLN, cła w 7529,00 PLN oraz podatku akcyzowego w wysokości 15405,00 PLN.

Kwotę należnego podatku obliczono z zastosowaniem właściwej dla danego towaru stawki podatku VAT w wysokości 23%.

Z uwagi na powyższe ponieważ organy nie naruszyły prawa materialnego ani procesowego zaskarżone decyzje podlegały oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.