Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 54/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 6c ust. 1 i ust. 2 i ust. 3, art. 6j ust. 1 i art. 6k ust. 1, art. 6o ust. 1,
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca) NSA Danuta Małysz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia do października 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania J. S. ("strona", "skarżący") od decyzji Międzygminnego Związku Celowego z siedzibą we W. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej we W. przy [...] za okres 10 miesięcy, tj. od stycznia do października 2018 r. – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i z akt sprawy wynika, że decyzją Międzygminnego Związku Celowego z siedzibą we W. ("organ pierwszej instancji", "MZC") stronie określono opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne miesiące 2018 r. w wyższej kwocie niż wynikało ze złożonej deklaracji, tj. w wysokości za: styczeń - [...] zł, luty - [...] zł, marzec - [...] zł, kwiecień - [...] zł, maj - [...] zł, czerwiec - [...] zł, lipiec - [...] zł, sierpień - [...] zł, wrzesień - [...] zł i październik - [...] zł.

W odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania podatkowego (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej) w związku z regulacją art. 6o, art. 6q, art. 6c ust. 1 i 2, art. 6h, art. 6r ust. 1, art. 6j ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019, poz. 2010, ze zm). Kwestionowała stanowisko MZC, iż dane zawarte w deklaracjach budzą uzasadnione wątpliwości. Wskazywała na bezpodstawność ustaleń poczynionych w oparciu o raporty odbioru odpadów we wskazanym okresie uznając je za zawyżone. Wnioskowała o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wytwarzania i gospodarowania odpadami na okoliczności ilości odpadów, ilości pojemników, rodzaju odpadów odebranych w okresie objętym decyzją.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję MZC. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazano na przepisy ustawy z dnia [...] roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z których wynika obowiązek złożenia przez właściciela nieruchomości do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz dokonywania w tym zakresie stosownych zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty.

Następnie wskazano, że strona jest właścicielem nieruchomości położonej we W. przy [...] w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, oraz że wyczerpuje ona pojęcie jednocześnie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy (w rozumieniu art. 6c ust. 1 ustawy) oraz takiej gdzie nie zamieszkują mieszkańcy (w rozumieniu art. 6c ust. 2 ustawy). Strona złożyła w dniu [...] r. deklarację o wysokości opłaty z tej nieruchomości deklarując opłatę łączną w kwocie [...]zł. miesięcznie, uwzględniającą odpowiednie stawki oraz 20 osób zamieszkałych, natomiast dla części niezamieszkałej 2 pojemniki po 240 litrów, deklarując jednocześnie selektywną zbiórkę odpadów.

W wyniku analizy zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że deklaracje strony budzą uzasadnione wątpliwości gdyż są niezgodne z danymi wynikającymi z raportów odbiorów odpadów złożonych przez podmiot odbierający i jednoznacznie identyfikujący te czynności, co do miejsca i czasu ich wykonania (znacznik czasu i miejsca GPS). Z ich treści wynikało, iż:

- ilości odebranych odpadów, wielokrotnie przekraczały objętość odpadów ujętą w deklaracji,

- gromadzone na nieruchomości odpady w zdecydowanej większości były zmieszane,

- brak było wyodrębnienia pojemników dla zamieszkałej i niezamieszkałej części nieruchomości.

Ustalenia te znalazły potwierdzenia w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. oraz informacji wynikającej z pisma M. sp. z o.o. we W.. Z dowodów tych wynikało, że odpady komunalne dla przedmiotowej nieruchomości są gromadzone w wiacie śmieciowej, gdzie znajdują się dwa pojemniki o pojemności około 1100 litrów (podczas gdy w deklaracji właściciel określił opłatę od pojemników o pojemności 240 litrów), a w chwili kontroli znajdowało się ponad to kilkadziesiąt worków z odpadami frakcji suchej. Oznaczenia na workach (naklejone kartki) wyraźnie wskazywały, że znajdujące się w nich odpady pochodzą z innych nieruchomości (również spoza terenu W. - np. R., D., Ż.), przy czym właściciel nieruchomości zadysponował je do odbioru jako odpady komunalne, mimo, że nie pochodziły ani z gospodarstw domowych, ani nie były wytworzone w związku z bytowaniem ludzi.

Jednocześnie ze złożonych przez właściciela wyjaśnień wynikało, że jeden z pojemników przeznaczony jest do gromadzenia odpadów frakcji mokrej, drugi zaś służy do przechowywania resztek żywności oraz produktów nienadających się do sprzedaży (odpad produkcyjny), natomiast sucha frakcja odpadów gromadzona jest w workach o pojemności około 60 do 200 litrów.

Wszystkie odpady były odbierane przez podmiot odbierający, ponieważ ze względu na swój charakter mogły stanowić o kwalifikacji jako odpady komunalne, tyle że kwalifikowane jako zmieszane, pomimo iż deklaracja zakładała selektywną zbiórkę na tej nieruchomości

Kolegium znało za istotne wyjaśnić, iż MZC za pośrednictwem podmiotu wykonującego transport odpadów, wyposażył stronę jako właściciela nieruchomości w kody kreskowe dla każdej z nieruchomości, w tym dla nieruchomości niezamieszkałych, którymi oznacza się odpowiednie pojemniki na odpady, zaś podmiot odbierający odpady z konkretnego pojemnika odczytuje za pomocą urządzenia kod, który pozwala na określenie czy odpady są zbierane selektywnie, czy też nieselektywnie.

W zakresie ustaleń stanu faktycznego organ odwoławczy podsumował w oparciu o raporty odbioru odpadów wbrew treści deklaracji złożonych przez stronę wskazywały, że odpady odbierane z nieruchomości nie były zbierane selektywnie, a ich ilość wielokrotnie przekraczała deklarowaną wielkość. Ponadto właściciel nie opatrzył pojemników dostarczonymi przez wykonawcę usługi kodami kreskowymi służącymi do oznaczenia pojemników z odpadami dla poszczególnych rodzajów nieruchomości (zamieszkałych i niezamieszkałych), a w toku kontroli pracownicy organu stwierdzili również, iż właściciel nie wyposażył nieruchomości w oddzielne pojemniki dla części zamieszkałej i niezamieszkałej, w związku z powyższym niemożliwym było jednoznaczne przyporządkowanie konkretnych pojemników do konkretnego rodzaju nieruchomości.

Organ odwoławczy podkreślił również, że MZC dysponował dokładnymi danymi, co do rzeczywistej ilości odpadów odbieranych od strony pozwalającymi na dokonanie wyliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami w oparciu o rzeczywiste realne dane. Wskazał nadto, że strona nie podważyła oceny zebranych dowodów ani nie przedstawiła dowodów przeciwnych.

Mając na względzie te ustalenia SKO wyjaśniło podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując, iż w myśl art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, rada gminy może w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Korzystając z uprawnienia ustawowego, Międzygminny Związek Celowy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r. poz. 1220) postanowił o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne, w konsekwencji czego właściciele nieruchomości niezamieszkanych również mają obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz Związku. Zwrócono przy tym uwagę, iż opłata oprócz kosztów wywozu odpadów komunalnych powinna rekompensować koszty funkcjonowania całego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie danej gminy obejmujących także koszty tworzenia i utrzymywania punktów selektywnej zbiórki odpadów oraz koszty administrowania systemem.

Z kolei na podstawie przepisów art. 6k ust. 1 i art. 6j ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz i podjętej w oparci o ten przepis uchwały Zgromadzenia Międzygminnego Związku Celowego z siedzibą we [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalania stawki opłaty za pojemnik (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] sierpnia 2017 r. poz. 3414) określono, że w przypadku nieruchomości zamieszkałej opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy, zaś dla nieruchomości niezamieszkałych opłata stanowi iloczyn ilości pojemników określonej pojemności oraz stawki opłaty za ten pojemnik (tj. art. 6j ust. 3 ustawy). W dalszej kolejności SKO wskazało, iż zgodnie z postanowieniami tej uchwały, w przypadku nieruchomości zamieszkałych i selektywnej zbiórki odpadów, właściciele wnoszą odpowiednio opłatę w wysokości [...] zł miesięcznie od osoby, a w przypadku nieselektywnej zbiórki odpadów stawka jest wyższa i wynosi [...] zł od jednego mieszkańca miesięcznie. W przypadku zaś nieruchomości niezamieszkałych stawki opłat w zależności od pojemnika wynoszą za odpady zbierane i odbierane w sposób selektywny – od [...] zł za pojemnik 110 litrów do [...] zł, za 1 metr sześcienny w innym pojemniku, a za odpady zbierane i odbierane w sposób nieselektywny – odpowiednio od [...] zł i [...] zł.

Organ odwoławczy przywołując treść normy prawnej z art. 6j ust. 1 ustawy wskazał, że w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 (nieruchomości zamieszkałe), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego, oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy.

Następnie wyjaśnił sposób wyliczenia opłaty określonej w decyzji Międzygminnego Związku Celowego we W. z uwzględnieniem przyjętej metody (liczby mieszkańców w ilości wynikającej ze złożonej deklaracji) oraz uchwalonych stawek. Wskazał przy tym, że w przypadku gdy właściciel nie wyodrębnia odpadów z części zamieszkałej od tych z części niezamieszkałej, ilość odpadów z części niezamieszkałej określona jest jako różnica całej ilości odpadów i ilości pochodzącej z części zamieszkałej, zaznaczając iż tylko w tym celu jest ona wyliczana. Jednocześnie stwierdził, że skoro właściciel nieruchomości w deklaracji określił rodzaj pojemników o pojemności 240 litrów, to organ przyjął takowe pojemniki również do rozliczenia ilości odpadów z nieruchomości pomimo, iż odpady były gromadzone do innych różnych pojemników/worków. Do części zamieszkałej zastosowano również wskaźnik 159 l/os/m-c, który stanowi średnią ilość odpadów wytwarzanych na nieruchomościach o podobnych charakterze na terenie miasta W., jak i ilość określoną w WPGO 2017 (Dz. Urz. Woj. [...]. 2012 poz. 2590), gdzie określono ilość odpadów wytwarzanych na terenach miejskich województwa [...] średnio na 0,159 nr/m-c na jednego mieszkańca. W uzasadnieniu przedstawiono zestawienia ze szczegółowym wyliczeniem wysokości poszczególnych opłat (nieruchomości zamieszkałe i niezamieszkałe) za poszczególne miesiące okresu objętego decyzją jak i sumaryczne zestawienie wysokości opłaty określonej za każdy miesiąc. SKO dodało przy tym, że przy jej obliczeniu uwzględniono dane z raportu odbioru odpadów złożonego przez podmiot odbierający.

Za nieuzasadnione Kolegium uznało zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w odwołaniu a obejmujące zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i jego ocenę, uznając iż sprowadzają się one tylko do polemiki z ustaleniami poczynionymi przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości, skarżący zarzucił organowi, że przy jej wydawaniu doszło do naruszenia przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 6q, art. 6o w związku z art. 6c ust. 1 i 2, art. 6h, art. 6r ust. 1. art. 6j ust. 1, 3 i 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach a także § 1 ust. 1-3 i § 2 ust. 1-4 uchwały Zgromadzenia Międzygminnego Związku Celowego z siedzibą we [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalania stawki opłaty za pojemnik, § 1 ust. 1 - 2 uchwały Nr [...] Zgromadzenia Międzygminnego Związku Celowego z siedzibą [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] sierpnia 2017 r. poz. 3415) oraz uchwały nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej [...] wraz z załącznikiem do uchwały w postaci Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej [...] (Dz. Urz. Woj. [...]l. z dnia 14 lipca 2016 r. poz. 3112), przez afirmację przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnego i bezpodstawnego określenia przez organ I instancji miesięcznej łącznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej we W. przy [...] w wysokości wyższej niż wynikająca z deklaracji;

2) art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z regulacją art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez bezpodstawne przyjęcie, że dane zawarte w deklaracjach skarżącego budzą uzasadnione wątpliwości, w sytuacji gdy były one zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy,

3) art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej, przez bezpodstawne i bezkrytyczne uznanie za wiarygodne raportów odbioru odpadów za okres styczeń - październik 2018 r., w sytuacji gdy są one oczywiście i jednoznacznie zawyżone oraz nie przedstawiają rzeczywistych okoliczności dotyczących odbioru odpadów,

4) art. 121 § 1 i art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej o przez afirmację przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze procedowania przez organ I Instancji z ewidentnym naruszeniem przepisów art. 121 § 1 i 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przejawiającym się w wyznaczeniu przez organ I instancji stronie 7 dniowego terminu na zapoznanie się z materiałem dowodowym sprawy, który upływał w dniu [...] r. i wydanie decyzji w dniu [...] r. bez poczekania na obrót pocztowy pisma pełnomocnika strony skarżącej nadanego w dniu [...] r., a więc z zachowaniem wyznaczonego terminu.

5) art. 122 w zw. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz należytego załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności przez niekompletne zebranie materiału dowodowego w niniejszej sprawie, co objawiło się przez oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przede wszystkim na: raportach odbioru odpadów za okres styczeń - październik 2018 r., które są oczywiście i jednoznacznie zawyżone oraz nie przedstawiają rzeczywistych okoliczności dotyczących odbioru odpadów, z pominięciem wyjaśnień skarżącego oraz jego wniosków dowodowych w tym o wywołanie opinii biegłego,

6) art. 181 w zw. z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (względnie oddalenie lub nieuwzględnienie) wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wytwarzania i gospodarowania odpadami (z listy biegłych prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego w L.), na okoliczność ilości odpadów, ilości pojemników, rodzaju odpadów odebranych w okresie styczeń - październik 2018 r. z przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji gdy ustalenie wskazanych powyżej okoliczności wymagało informacji specjalnych oraz miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,

7) art. 239 Ordynacji podatkowej, przez jego bezpodstawne zastosowanie w zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrywało odwołanie od decyzji (a nie zażalenie) z [...] roku.

II. Powyższe naruszenia przepisów proceduralnych spowodowały błąd w ustaleniach faktycznych i określenie skarżącemu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od stycznia do października 2018 r., w sposób, który nie odpowiada ani ilości odpadów, ani ilości pojemników, ani rodzaju odpadów odbieranych od skarżącego.

W oparciu o te zarzuty skarżący w pierwszej kolejności domagał się dokonania przez organ autokorekty zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I Instancji. W dalszej kolejności wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Międzygminnego Związku Celowego z siedzibą we W. z dnia [...] r., oraz umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Domagał się też zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm prawem przepisanych.

W warstwie argumentacyjnej wskazywał, iż wysokości opłat określone w decyzji w praktyce stanowią dyskrecjonalną, życzeniową i nie popartą żadnymi dowodami a przy tym nieprawdziwą projekcję kosztową ilości odpadów z nieruchomości położonej we W. przy [...]. Podkreślał, że z tej nieruchomości nie ma możliwości produkcji odpadów w ilości, która generowałaby tak wysokie koszty jak to zostało powyżej wskazane za poszczególne miesiące. Akcentował pominięcie przez organ drugiej instancji wniosku o powołanie biegłego celem ustalenia ilości odpadów komunalnych w spornym okresie. Naruszenia art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej upatrywał w bezkrytycznym uznaniu za wiarygodne raportów z odbioru odpadów za okres objęty decyzją. Ostatecznie wskazywał również na brak możliwości zapoznanie się z materiałem sprawy w wyznaczonym terminie, a to z uwagi na wydanie decyzji następnego dnia po upływie terminu wyznaczonego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, bez poczekania na obrót pocztowy dotyczący pisemnej wypowiedzi skarżącego datowanej na ostatni dzień wyznaczonego siedmiodniowego terminu. W skardze podkreślono, że okres wakacyjny utrudniał stronie skarżącej zapoznanie się z materiałem dowodowym sprawy, wobec czego została ona pozbawiona realnego wpływu na merytoryczną treść decyzji a organ stworzył tylko iluzję poszanowania uprawnień dla skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z § 2 tego przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 poz. 2325, ze zm., dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, w tym skarg na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem zarzutów stawianych przez skarżącego, sąd nie stwierdził naruszenia prawa, uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani przesłanek do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Uznał nadto, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w oparciu o zupełny materiał dowodowy i przywołały jako podstawę swych decyzji przepisy prawa, w tym akty prawa miejscowego, które w ustalonym stanie faktycznym zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane.

Podstawę prawną działania organów administracji w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019, poz. 2010, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy decyzja, przy czym późniejsze nowelizacje ustawy nie obejmowały normatywnej podstawy kontrolowanego rozstrzygnięcia. Ustawa ta określa zadania gminy i obowiązki właścicieli nieruchomości, dotyczące utrzymania czystości porządku (art. 1pkt 1 ustawy). Obowiązek utrzymania czystości i porządku został nałożony na wszystkich właścicieli nieruchomości, zarówno tych zamieszkałych jak i niezamieszkałych. Zgodnie z art. 6 m ust.1 ustawy, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące, do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6 o (art. 6m ust. 1d ustawy).

W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku – uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6 o ust. 1 ustawy). W przepisach ustawy brak jest definicji pojęcia "nieruchomości o podobnym charakterze" i "uzasadnionych szacunków", przez co mają one charakter pojęć niedookreślonych. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że organ stosujący prawo we własnym zakresie powinien dokonać oceny, jaki szacunek jest jego zdaniem uzasadniony oraz jakie nieruchomości należy uznać za podobne do tej, której dotyczy postępowanie (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 588/15).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozpoznając sprawę w wyniku odwołania od decyzji MZC we W. wskazał prawidłowo podstawę prawną jej wydania jak też podstawę prawną ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 6o ust. 1 ustawy, w razie uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, właściwy organ określa w drodze decyzji wysokość opłaty. Zgodnie natomiast z przepisem art. 6j ust. 1 i art. 6k ust. 1 ustawy, wybór metody ustalania opłaty oraz jej stawki przekazano do kompetencji rady gminy.

W tym miejscu trzeba dodać, że Międzygminny Związek Celowy we W. został wpisany do Rejestru Związków Międzygminnych w dniu [...] r., a jego statut został zgłoszony w Dz. Urz. Woj. L. w dniu [...] grudnia 2004 r. Do zadań związku należy m.in. gospodarka odpadami komunalnymi jego członków, wśród których znajduje się Gmina Miejska C.. Wykonuje on również obowiązek określony w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, albowiem uchwałą Zgromadzenia Międzygminnego Związku Celowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie zmian statutu dodano § 6 (1), zgodnie z którym, w celu realizacji zadań Związek jest uprawniony w szczególności do uchwalania aktów prawa miejscowego, wydawania decyzji ustalających wysokość opłat, pobierania opłat za zagospodarowanie odpadów i prowadzenie egzekucji w tym zakresie.

Należy dodać, że w rozpoznawanej sprawie, z mocy art. art. 6c ust. 1 i ust. 2 i ust. 3 ustawy oraz na podstawie uchwały nr [...] Zgromadzenia Międzygminnego Związku Celowego z siedzibą [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r. poz. 1220), wprowadzono obowiązek odbierania odpadów zarówno od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, jak i właścicieli nieruchomości niezamieszkałych. Stosownie zaś do przepisu art. 6j ust. 1 i 6 k ust. 1 ustawy, wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami oraz określenia stawek tych opłat, z uwzględnieniem zbiórki selektywnej i nieselektywnej, dla poszczególnych rodzajów nieruchomości, dokonano w drodze stosowanych aktów prawa miejscowego. Należy wskazać, że na podstawie uchwały Zgromadzenia Międzygminnego Związku Celowego z siedzibą [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalania stawki opłaty za pojemnik (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] sierpnia 2017 r. poz. 3414) przyjęto, że w przypadku nieruchomości zamieszkałej opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawkę wynoszącą 10 zł od mieszkańca w przypadku zbiórki selektywnej i 18 zł w przypadku zbiórki nieselektywnej. Przy czym zgodnie z postanowieniami tych uchwał wysokość opłaty dla nieruchomości niezamieszkałych uzależniono od zadeklarowanej liczby i wielkości pojemników oraz przypisanych im w uchwale stawek, z uwzględnieniem zróżnicowania dla zbiórki selektywnej i nieselektywnej.

Kontrolując zaskarżoną decyzję, sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie normatywnej podstawy rozstrzygnięcia jeśli chodzi o metodę ustalania opłaty oraz wysokość stawek. Dla dopełnienia oceny w tym zakresie należy uwzględnić, że określając wysokość opłaty miesięcznej wzięto pod uwagę dane zawarte w deklaracjach złożonych przez skarżącego co do liczby mieszkańców nieruchomości oraz ilości i rodzaju pojemników dla nieruchomości niezamieszkałych. Co do zasady przyjęto też dane z deklaracji na temat zbiórki selektywnej, a jedynie nie uwzględniano ich w odniesieniu do tego miesiąca, w którym stwierdzono brak segregacji odpadów. W takim przypadku do ustalenia opłaty stosowano stawkę przewidzianą dla zbiórki nieselektywnej.

W świetle tych argumentów, zarzut określenia opłaty za gospodarowanie odpadami na zasadzie arbitralności, należało uznać za nieuzasadniony. W decyzji szczegółowo opisano metodę wyliczenia opłaty za poszczególne okresy miesięczne, odwołując się przy tym do treści aktów prawa miejscowego określających zarówno metodę jej obliczania jak i wysokość stawek. Przedstawiono też w formie zestawień dane przyjęte do naliczenia opłaty za poszczególne miesiące okresu objętego decyzją w podziale na nieruchomości zamieszkałe i niezamieszkałe z uwzględnieniem zbiórki selektywnej oraz nieselektywnej. Sposób wyliczenia opłaty w poszczególnych miesiącach został odzwierciedlony za pomocą wyrażenia algebraicznego (wzoru) i przedstawiony w sumarycznym zestawieniu wysokości opłaty za poszczególne miesiące od stycznia do października 2018 r.

Kwestią istotną dla oceny kontrolowanej decyzji były natomiast przyjęte za postawę rozstrzygnięcia ustalenia w zakresie niezgodności pomiędzy złożoną przez skarżącego deklaracją a stanem faktycznym ustalonym przez organ. W złożonej deklaracji skarżący zadeklarował łączną opłatę w kwocie [...]zł miesięcznie, wynikającą z odpowiednich stawek oraz ilości osób zamieszkałych (20) i ilości odpadów z części niezamieszkałej w liczbie dwóch pojemników 240 litrowych. W obu wersjach (dla nieruchomości w części zamieszkałej i niezamieszkałej) zadeklarował przy tym zbiórkę selektywną. Zasadniczą wątpliwości organu wzbudziły rozbieżności pomiędzy ilością zadeklarowanych pojemników a ilością gromadzonych odpadów. Dodatkowym elementem było nieprzestrzeganie zbiórki selektywnej.

Zgodnie z powoływanym wyżej przepisem art. 6a ustawy, określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze decyzji może nastąpić w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w złożonych deklaracjach. Skarżący polemizował z przyjętymi w tym zakresie ustaleniami organu, formułując zarzuty naruszenia zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego. W ocenie sądu nie były one jednak uzasadnione.

Ustalenia przyjęte przez organ za podstawę rozstrzygnięcia znajdowały odzwierciedlenie w aktach sprawy. Jak ustalił organ, skarżący został wyposażony w kody kreskowe, stosownie do składanej deklaracji dla oznaczenia pojemników na odpady (zarówno dla części zamieszkałej jak i niezamieszkałej) pozwalające na określenie czy odpady są zbierane selektywnie czy też nieselektywnie. Tymczasem jak ustalono, ilość odbieranych z wiaty śmietnikowej odpadów znacznie przekraczała zadeklarowaną a nadto nie przestrzegano zasad zbiórki selektywnej. Z ustaleń organów wynikało, że skarżący jako właściciel nieruchomości zorganizował dla niej zbiórkę odpadów w formie wiaty śmietnikowej gdzie ustawione były pojemniki. Na podstawie oględzin miejsca gromadzenia odpadów ustalono, że znajdowały się tam dwa pojemniki o pojemności 1100 litrów zamiast deklarowanych 240 litrów oraz kilkadziesiąt worków z odpadami tzw. frakcji suchej o zróżnicowanej pojemności od 60 do 120 litrów. Oznaczenia na workach (naklejone kody) wskazywały natomiast, że znajdujące się w nich odpady pochodzą z innych nieruchomości, w tym spoza obszaru W.. Zostały one zadysponowane do odbioru i odebrane z kwalifikacją jako odpady zmieszane. W toku kontroli ujawniono, że skarżący nie wyposażył nieruchomości w oddzielne pojemniki dla części zamieszkałej i niezamieszkałej, co uniemożliwiało przyporządkowanie zgromadzonych w pojemnikach odpadów do danego rodzaju nieruchomości. Znajdujące się w miejscu gromadzenia odpadów pojemniki nie zostały bowiem opatrzone kodami kreskowymi niezbędnymi dla odróżnienia przeznaczenia dla nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych. Ustalono ponadto, że zbiórka selektywna nie była przestrzegana, ponieważ w ustawionych pojemnikach (z których według skarżącego jeden służył do gromadzenia frakcji mokrej a drugi – resztek żywności i odpadów produkcyjnych) znajdowały się odpady zmieszane i inne. Odpady frakcji suchej wypełniały natomiast część worków.

Ustalenia te zostały poczynione w toku postępowania na podstawie zgromadzonych dowodów. Stanowiły je raporty odbioru odpadów odczytywane przez podmiot odbierający odpady z konkretnego miejsca zbiórki odpadów za pomocą urządzenia identyfikującego kod i pozwalającego na tej podstawie określić czy odpady są zbierane selektywnie, czy też nieselektywnie. Zbieżne z wynikami tych raportów były wyniki oględzin przeprowadzonych przez organ przy udziale skarżącej. Na tej podstawie stwierdzono, że pojemniki na odpady nie były oznaczone w sposób pozwalający na przypisanie konkretnego pojemnika do konkretnej części nieruchomości (zamieszkałych i niezamieszkałych). Nie była przestrzegana segregacja odpadów, skoro w pojemnikach znajdowały się odpady zmieszane, a nadto w miejscu gromadzenia odpadów znajdowała się znacznie większa ilość odpadów niż zadeklarowane, co stwierdzono w trakcie kontroli, ujawniając kilkadziesiąt worków frakcji suchej według oznaczeń pochodzących z innych nieruchomości.

W kontekście tych dowodów zarzut braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewłaściwej oceny dowodów zebranych w postępowaniu, należy uznać za chybiony. Skarżący poza twierdzeniami polemicznymi, nie zdołał wykazać okoliczności odmiennych od ustalonych przez organ, ani też nie przedstawił w tym zakresie własnych wniosków dowodowych, poza złożonym w odwołaniu wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wytwarzania i gospodarowania odpadami na okoliczność ilości odpadów ilości pojemników i rodzaju odebranych z nieruchomości odpadów w okresie objętym decyzją.

W konsekwencji stanowisko organu o odmowie przeprowadzenia dowodów wyrażone w postanowieniu z dnia [...] r. znajduje uzasadnienie w treści art. 188 Ordynacji podatkowej i sąd w pełni przytoczoną w tym postanowieniu argumentację podziela.

Za nieuzasadniony należało uznać zarzut pozbawienia skarżącego wpływu na merytoryczną treść decyzji. Wydanie decyzji następnego dnia po upływie wyznaczonego stronie ustawowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, nie stanowi naruszenia tego przepisu, ani też z istoty nie sprzeciwia się zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu określonej w art. 123 Ordynacji podatkowej. Skarżący wypowiedział się pisemnie co do zebranego materiału dowodowego i jego stanowisko zbieżne z treścią odwołania zostało poddane analizie w toku postępowania odwoławczego.

Za nieznaczące dla wyniku sprawy sąd uznaje wskazanie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organu odwoławczego przepisu art. 239 Ordynacji podatkowej odnoszącego się do rozpoznawania zażaleń.

Tym samym, podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 oraz art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 188 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, należało uznać za nietrafne. Jak wskazano wyżej, organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały w ustalonym stanie faktycznym przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jak też wskazane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia akty prawa miejscowego, wobec czego niezasadne okazały się też zarzuty naruszenia prawa materialnego wymienionego w pkt 1 skargi.

Z powyższych względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, dlatego stosownie do treści art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.