Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 291/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020) oddala skargę


UZASADNIENIE

A. M. (dalej jako strona, skarżąca, wnioskodawca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Dyrektor, organ odwoławczy) z "[...]", nr "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Kierownik, organ I instancji) z "[...]", w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020).

Z akt sprawy wynika, że 29 maja 2017 r. złożony został do organu I instancji wniosek o przyznanie płatności na rok 2017, następnie w dniu 26 czerwca 2017 r. złożono zmianę do wniosku, w ww. dokumentach ubiegano się m.in. o przyznanie płatności ekologicznej w ramach Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji. W dniu 11 lipca 2017 r. do BP ARiMR złożona została kopia 1 i 3 strony Planu działalności ekologicznej, do czego obligował producenta § 19 ust. 4a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2018, poz. 1784 ze zm., dalej jako rozporządzenie ekologiczne).

W dniach 16-21.11.2017 r. w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzono kontrolę na miejscu metodą inspekcji terenowej, potwierdzonej Raportem z czynności kontrolnych w ramach działania rolnictwa ekologicznego. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono m.in. nieprzestrzeganie wymogu E_6_o - Posiadany przez rolnika plan działalności ekologicznej jest kompletny/zgodny z informacjami przekazanymi we wniosku i załącznikami w zakresie szkicu gospodarstwa rolnego z naniesionymi oznaczeniami poszczególnych działek rolnych, na których mają być realizowane pakiety lub warianty oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo tworzących ostoje przyrody, występujących na obszarze gospodarstwa.

Decyzją z "[...]" Kierownik przyznał stronie płatność ekologiczną w Wariancie 5.1 (winno być: Pakiecie 5.) Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji uwzględniając powierzchnię stwierdzoną 18,17 ha w wysokości 14.968,20 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 431,59 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, w tym przyznano również kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2017 w wysokości 1.100,00 zł. Termin rozpoczęcia 5-letniego zobowiązania ekologicznego ustalono na dzień 15 marca 2017 r. i ustalono obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym stanowiący powierzchnię 18,17 ha.

Przedmiotowa decyzja wobec niewniesienia środka zaskarżenia w ustawowym terminie stała się ostateczna. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Następnie w dniu 15 czerwca 2018 r. strona złożyła wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2018. W dniu 08 maja 2019 r. do BP ARiMR wpłynął Plan działalności rolnośrodowiskowej i ekologicznej, z którego wynika iż w dniu 25 czerwca 2018 r. dokonano aktualizacji planu m.in. na podstawie raportu z kontroli na miejscu. Kierownik decyzją z dnia "[...]" rozstrzygnął o przyznaniu płatności ekologicznej na rok 2018 do powierzchni deklarowanej w ramach: - Wariantu 1.1 (winno być Pakietu 1.) Uprawy rolnicze w okresie konwersji - 5,83 ha, - Wariantu 5.1 (winno być Pakietu 5.) Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji - 21,06 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach ww. wariantów wynosiła odpowiednio 5,83 ha i 21,00 ha. W związku z art. 18 ust. 6 akapit drugi i trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48, dalej jako rozporządzenie 640/2014) powierzchnia, zakwalifikowana do przyznania płatności ekologicznej w Pakiecie 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji wyniosła 21,06 ha.

Zawiadomieniem z "[...]" Kierownik poinformował wnioskodawcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014- 2020) przyznanych na mocy z "[...]".

Decyzją z "[...]" organ i instancji ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych w łącznej wysokości 4.490,46 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że obowiązek zwrotu pobranych nienależnie płatności wynika wprost z art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. 2018 r. poz. 627 ze zm., dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 208 r. o Agencji Restrukturyzacji i modernizacji rolnictwa (t.j. dz. u. z 2019 r., poz. 1505, dalej jako ustawa o Agencji.

Dodatkowo zgodnie z § 2 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, jeżeli m.in.: - realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym", - spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W myśl natomiast § 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia ekologicznego rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne posiada plan działalności ekologicznej, który sporządza się przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego oraz zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje przyrody, określone w planie działalności ekologicznej. Zawartość planu działalności ekologicznej określona została w załączniku nr 3 do rozporządzenia ekologicznego, w którym w ust. 3 pkt l lit. b zapisano, że załącznikiem do planu działalności ekologicznej jest szkic gospodarstwa rolnego z naniesionymi oznaczeniami elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, występujących na obszarze gospodarstwa. W związku z powyższym na szkicu gospodarstwa rolnego stanowiącym załącznik do Planu działalności ekologicznej powinny zostać umieszczone poszczególne elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo tworzące ostoje przyrody wskazane w Planie w Tabeli A.XII.2. Elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo tworzące ostoje przyrody występujące na obszarze gospodarstwa.

Odnosząc się do uwag rolnika w kwestii kontaktów inspektorów terenowych z doradcą czy też ekspertem przyrodniczym zaznaczono, że inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu nie są uprawnieni do informowania czy też pouczania doradcy bądź eksperta o błędach w sporządzonych odpłatnie dokumentach, które mogą mieć istotny wpływ na przyznanie płatności rolnikom. Rolą inspektorów terenowych jest stwierdzenie stanu faktycznego dotyczącego użytkowania rolniczego na dzień kontroli, ocena stanu faktycznego przedstawionej dokumentacji na dzień kontroli na miejscu oraz sporządzenie raportu z czynności kontrolnych, który ma stanowić szczegółowy opis sytuacji zastanej w gospodarstwie podczas kontroli. Odnosząc się do uwag rolnika w zakresie udostępnienia załącznika mapowego zawierającego zaznaczone ostoje przyrody stwierdzono, że dokumentacja pokontrolna w postaci fotografii poszczególnych stron Planu działalności ekologicznej, jednoznacznie obrazuje szkice działek bez oznaczonych poszczególnych elementów krajobrazu tworzących ostoje przyrody występujących na poszczególnych działkach ewidencyjnych wymienionych w ww. planie w Tabeli A.XII.2. Elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo tworzące ostoje przyrody występujące na obszarze gospodarstwa. Dodatkowo stan faktyczny przedstawionej inspektorom dokumentacji w roku 2017 jednoznacznie potwierdza ponowna kontrola w zakresie działania rolno-środowiskowoklimatycznego, zrealizowana w dniach 09-16 grudnia 2019 r. Zdjęcia Planu działalności ekologicznej sporządzonego w dniu 29 maja 2017 roku, wykonane w dniu 16 grudnia 2019 roku, ukazują identyczny materiał pokontrolny jak przedstawiony inspektorom w roku 2017. Ponadto kontrola na miejscu w roku 2019 dodatkowo odnotowała i sfotografowała sporządzone aktualizacje Planu działalności ekologicznej/rolno-środowiskowej z dnia 25 czerwca 2018 r. i 25 czerwca 2019 r. w zakresie zmiany powierzchni gospodarstwa, dodania nowego zobowiązania i na podstawie raportu z kontroli na miejscu. Zatem, aktualizacja planu z dnia 25 czerwca 2018 r. obejmująca wyniki kontroli na miejscu z roku 2017, w tym załącznik mapowy zawierający zaznaczone elementy krajobrazu rolniczego, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego, została sporządzona dopiero 7 miesięcy po zakończonych czynnościach kontrolnych realizowanych w roku 2017, w związku z czym skorygowany załącznik mapowy nie mógł stanowić przedmiotu oceny kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2017 r. Ponadto wymóg E_6_o uległ zmianom na skutek oceny formalnej zgodnie z przyjętymi w ARiMR procedurami. Procedury wewnętrzne ARiMR nakazują przekazać rolnikowi kopię raportu, gdy na skutek oceny formalnej uznane zostanie, że raport sporządzony został poprawnie (czyli bez błędów, a ustalenia w nim zawarte nie będą podlegały zmianom).

Wskazano, że w przypadku Raportu z czynności kontrolnych w ramach działania rolnictwa ekologicznego w trakcie kontroli formalnej pracownik Wydziału ds. Obsługi i Przygotowania Dokumentacji ARiMR zwrócił uwagę inspektorom terenowym na brak oznaczenia elementów krajobrazu tworzących ostoje przyrody na szkicu do gospodarstwa stanowiącym załącznik do Planu działalności ekologicznej, które w ramach wymogów wspólnych w pkt. E_6_o ww. raportu podlegały obowiązkowej weryfikacji. W związku z powyższym uznano za nieprawdziwe stwierdzenie strony, iż w trakcie realizacji czynności kontrolnych dokonane zostało bezpośrednie zgłoszenie zastrzeżeń wskazanych nieprawidłowości poprzez udostępnienie załącznika mapowego

z naniesionymi ostojami przyrody, uzasadniające brak późniejszych pisemnych uwag do Raportu, gdyż kwestia braku zaznaczenia ostoi przyrody nie była podnoszona przy wstępnej kontroli dokumentacji w terenie. Dopiero w wyniku wstępnej kontroli formalnej przeprowadzonej w Biurze Kontroli na Miejscu ARiMR inspektorzy w Tabeli XII zamieścili szczegółowy opis stwierdzonych nieprawidłowości wraz z pouczeniem rolnika o konieczności zaktualizowania planu. Dodatkowo pod Tabelą XII znajduje się pouczenie rolnika z uszczegółowieniem postępowania w razie niespełnienia choć jednego z wymogów. Raport z czynności kontrolnych zawierający pouczenie o konieczności zaktualizowania planu, został doręczony 14 marca 2018 r. Strona zaś nie skorzystała z przysługującego jej prawa zgłoszenia jednostce kontrolującej umotywowanych uwag na piśmie, co do ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych, w terminie 14 dni od doręczenia raportu.

Organ wskazał, że jak wynika z dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w roku 2019, która dodatkowo odnotowała i sfotografowała sporządzone aktualizacje Planu działalności ekologicznej z dnia 25 czerwca 2018 r. i 25 czerwca 2019 r., aktualizacja planu z 2018 r. dokonana została w zakresie zmiany powierzchni gospodarstwa, dodania nowego zobowiązania na podstawie raportu z kontroli na miejscu.

Tym, samym w ocenie Dyrektora powyższe wskazuje, że skarżąca była świadoma, iż Plan działalności ekologicznej jest niekompletny i wymaga uzupełnień (świadczy o tym dokonana w dniu 25-06-2018 r. aktualizacja planu z dopiskiem: na podstawie raportu z kontroli na miejscu).

Po aktualizacji planu z dnia 25 czerwca 2018 r., obejmującej wyniki kontroli na miejscu z 2017 r., załączniki mapowe przedstawiające szkic gospodarstwa, zawierają już zaznaczone elementy krajobrazu rolniczego, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego. Przy czym zauważono, że szkice zostały sporządzone w terminie składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2018, tj. do dnia 10 lipca 2018 r.

Skarżąca w piśmie odwoławczym twierdzi, iż w roku 2018 dokonała również aktualizacji planu w ramach podjęcia nowych zobowiązań ekologicznych, w związku z czym takie dokumenty zostały złożone podczas naboru wniosków, czyli przed 15 lipca 2018 r. Odpowiadając na jej stanowisko organ odwoławczy wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż kopia Planu działalności ekologicznej wpłynęła do BP ARiMR dopiero w dniu 8 maja 2019 r. Reasumując w ocenie Dyrektora nie ulega wątpliwości, iż w pierwotnej wersji planu działalności ekologicznej szkice nie zawierały zaznaczonych elementów krajobrazu rolniczego, o których mowa w § 5 ust. pkt 3 rozporządzenia ekologicznego.

Organ odwoławczy podkreślił, że żaden przepis nie nakłada na organy ARiMR obowiązku poinformowania rolnika w decyzji o zaistnieniu przedmiotowych nieprawidłowości w planie działalności ekologicznej, ani nie anuluje obowiązku zwrotu części płatności w przypadku braku stosownego powiadomienia. Regulacja jest jednoznaczna - jeśli nieprawidłowość zaistniała i nie została skorygowana w sposób określony w § 30 ust. 6 rozporządzenia ekologicznego, powstaje ciążący na rolniku obowiązek zwrotu 30% płatności za rok poprzedni.

Zgodnie z regulacją § 30 ust. 6 rozporządzenia ekologicznego wnioskodawczyni zobowiązana była do uzupełnienia lub poprawienia planu oraz do złożenia oświadczenia o uzupełnieniu lub poprawieniu planu najpóźniej w terminie składania wniosków o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2018. Jednakże w terminie składania wniosków o przyznanie płatności, w tym płatności ekologicznej na rok 2018 skarżąca nie złożyła ww. oświadczenia. Kwestia ta nie budzi wątpliwości i sporu pomiędzy stronami. W związku z tym, zgodnie z § 30 ust. 7 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku nieuzupełnienia lub niepoprawienia planu lub niezłożenia w terminie oświadczenia o uzupełnieniu lub poprawieniu planu do Kierownika BP ARiMR, płatność ekologiczna podlega zwrotowi w części stanowiącej 30% wysokości tej płatności.

Dyrektor nie znalazł także podstaw do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w oparciu o art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) Nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 20 grudnia 2013 L, s. 547, dalej jako rozporządzenie 1306/2013) oraz w oparciu o art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 80912014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U.UE L 227 z dnia 31 lipca 2014 r., str. 69 ze zm., dalej jako rozporządzenie 809/2014).

Odnosząc się do kwestii przedawnienia obowiązku zwrotu płatności nienależnej wskazano, że zastosowanie znajduje art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURA TOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. ze zm., dalej jako rozporządzenie 2988/95), który wskazuje, że okres przedawnienia wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W realiach rozpatrywanej sprawy Dyrektor uznał za datę dopuszczenia się nieprawidłowości dzień 10.7.2018 r. tj. ostatni dzień na złożenie wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. Od tego dnia należy liczyć rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia. W związku z powyższym obowiązek zwrotu płatności nienależnej nie uległ przedawnieniu, co więcej termin upływu przedawnienia został przerwany w dniu 17.06.2019 r. tj. w dniu poinformowania strony o wszczęciu postępowania w sprawie nienależnie pobranych płatności i rozpoczął swój czteroletni bieg od nowa.

Powyższą decyzję zaskarżyła strona. Uzasadniając, że 16.11.2017 w jej gospodarstwie przeprowadzona została kontrola, z której wywnioskowano, że uwzględnione w Planie Działalności Ekologicznej ostoje przyrody, występujące na obszarze gospodarstwa, nie zostały naniesione na załącznik mapowy.

Zgodnie z art. 37 ust. 7 ustawy dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312) dokonała bezpośredniego zgłoszenia zastrzeżeń do wskazanych nieprawidłowości, ponieważ podczas kontroli inspektorom został udostępniony załącznik mapowy zawierający zaznaczone ostoje przyrody. Ponadto w trakcie przeprowadzania kontroli inspektorzy kontaktowali się z doradcą skarżącej oraz ekspertem przyrodniczym, którzy jednoznacznie wskazali odpowiednie załączniki znajdujące się w dokumentacji. W związku z opisaną sytuacją, nie wskazywała pisemnych uwag do raportu z kontroli.

W decyzji przyznającej płatności za 2017 rok Kierownik nie wskazał konieczności wykonania uzupełnień jak w raporcie z kontroli, co jednoznacznie wskazywało na pozytywne rozpatrzenie zastrzeżeń skarżącej złożonych bezpośrednio inspektorom po kontroli, ż zgodnie z art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Pomimo tego Kierownik w decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolnictwo ekologiczne, która dotyczy roku 2017 i która wydana została pod koniec 2019 roku, co samo w sobie jest według skarżącej nieodpowiednie, nakłada na nią sankcje finansowe powołując się, na brak złożenia aktualizacji planu oraz oświadczenia o wprowadzonych zmianach, które według niego nałożył na mnie raport z kontroli.

Według wskazanych aktów prawnych, taką moc ma wyłącznie decyzja Kierownika ARiMR. Dodatkowo, nieprawdą jest, że skarżąca nie spełniła warunków złożenia aktualizacji planu oraz oświadczenia. W 2018 roku dokonywała również aktualizacji planu w ramach podjęcia nowych zobowiązać ekologicznych, w związku z czym takie dokumenty zostały złożone podczas naboru wniosków 2018, czyli przed 15 lipca 2018 roku. Według skarżącej spełniła wszystkie wymogi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżąca nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszaniem prawa, zaś poniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, które znajduje unormowanie wprost z art. 44 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Właściwość i tryb ustalania nienależnych kwot pomocy i pomocy technicznej zostały określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 44 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 2008 r. o Agencji, organ ustala - w drodze decyzji administracyjnej - kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy (vide: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 28 czerwca 2019 r. , sygn. akt I GSK 192/18 wszystkie wskazywane wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że skarżąca w dniu 15 marca 2017 r. rozpoczęła realizację 5 letniego zobowiązania ekologicznego.

W myśl § 2 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, jeżeli m.in.:

- realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym",

- spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z § 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia ekologicznego rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne posiada plan działalności ekologicznej, który sporządza się przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego oraz zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje przyrody, określone w planie działalności ekologicznej. Zawartość planu działalności ekologicznej określona została w załączniku nr 3 do rozporządzenia ekologicznego, w którym w ust. 3 pkt 1 lit. b zapisano, że załącznikiem do planu działalności ekologicznej jest szkic gospodarstwa rolnego z naniesionymi oznaczeniami elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, występujących na obszarze gospodarstwa. Tym samym na szkicu gospodarstwa rolnego stanowiącym załącznik do Planu działalności ekologicznej powinny zostać umieszczone poszczególne elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo tworzące ostoje przyrody wskazane w Planie w Tabeli A.XII.2. Elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo tworzące ostoje przyrody występujące na obszarze gospodarstwa.

Istotę sporu pomiędzy stronami postępowania stanowi w niniejszym postępowaniu kwestia tego czy skarżąca złożyła w wymaganym terminie aktualizację planu działalności ekologicznej oraz oświadczenia o wprowadzonych zmianach i tym samym czy w planie działalności ekologicznej szkice zawierały zaznaczone elementy krajobrazu rolniczego, o których mowa w § 5 ust. pkt 3 rozporządzenia ekologicznego.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy w sposób niebudzący wątpliwości o tym, że szkice zawarte w planie działalności ekologicznej nie zawierały zaznaczonych elementów krajobrazu rozlicznego. Zgromadzona dokumentacja pokontrolna, w tym szczególnie fotografie poszczególnych stron Planu działalności ekologicznej, jednoznacznie wskazują szkice działek, bez oznaczonych poszczególnych elementów krajobrazu tworzących ostoje przyrody występujących na poszczególnych działkach ewidencyjnych, wymienionych w ww. planie w Tabeli A.XII.2.Elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo tworzące ostoje przyrody występujące na obszarze gospodarstwa. Potwierdza to ponowna kontrola w zakresie działania rolno-środowiskowoklimatycznego, zrealizowana w dniach 09-16 grudnia 2019 r. Posiadane przez inspektorów terenowych zdjęcia Planu działalności ekologicznej, sporządzonego w dniu 29 maja 2017 roku oraz te wykonane w dniu 16 grudnia 2019 roku są identyczne, tak jak materiał przedstawiony inspektorom w roku 2017.

Sąd nie podziela również twierdzeń skargi odnośnie bezpośredniego złożenia kontrolującym umotywowanych zastrzeżeń. Wskazać bowiem należy, że kwestia braku zaznaczenia ostoi przyrody nie była podnoszona przy wstępnej kontroli dokumentacji w terenie. Dopiero w wyniku wstępnej kontroli formalnej przeprowadzonej w Biurze Kontroli na Miejscu inspektorzy zamieścili szczegółowy opis stwierdzonych nieprawidłowości wraz z pouczeniem rolnika o konieczności zaktualizowania planu. Raport z czynności kontrolnych w ramach działania rolnictwa ekologicznego, zawierający pouczenie o konieczności zaktualizowania planu, został doręczony w dniu 14 marca 2018 r. Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa zgłoszenia uwag na piśmie, co do ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych, w terminie 14 dni od doręczenia raportu.

O tym, że skarżąca była świadoma, iż Plan działalności ekologicznej jest niekompletny i wymaga uzupełnień świadczy dokonana przez nią w dniu 25 czerwca 2018 r. aktualizacja planu z dopiskiem: na podstawie raportu z kontroli na miejscu. Wskazać należy, że po aktualizacji planu z dnia 25 czerwca 2018 r., obejmującej wyniki kontroli na miejscu z 2017 r., załączniki mapowe przedstawiające szkic gospodarstwa, zawierają już zaznaczone elementy krajobrazu rolniczego, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego.

Tym, samym Sąd podziela stanowisko organów, że skarżąca nie dokonała w terminie czynności zgodnie z brzmieniem § 30 ust. 6 rozporządzenia ekologicznego.

Dodatkowo wskazać należy, że ostateczny termin na złożenie wniosku (z sankcjami za naruszenie terminu) upływał - dla wniosków na 2018r. - 10 lipca 2018r. W terminie składania wniosków o przyznanie płatności, w tym płatności ekologicznej na rok 2018 skarżąca nie złożyła ww. oświadczenia. W związku z tym, zgodnie z § 30 ust. 7 ww. rozporządzenia ekologicznego, w przypadku nieuzupełnienia lub niepoprawienia planu lub niezłożenia w terminie oświadczenia o uzupełnieniu lub poprawieniu planu do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, płatność ekologiczna podlega zwrotowi w części stanowiącej 30% wysokości tej płatności.

Skarżąca wbrew zarzutom skargi nie mogła zostać poinformowana w decyzji z dnia "[...]" w sprawie przyznania płatności ekologicznej na rok 2017 o zmniejszeniach, wykluczeniach z pomocy oraz karach administracyjnych, ponieważ do dnia 10 lipca 2018 r., stanowiącego ostatni dzień na złożenie wniosku o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej, mogła uzupełnić plan i złożyć oświadczenie o uzupełnieniu planu aby uniknąć konieczności zwrotu przyznanej płatności ekologicznej.

Sama zaś decyzja na rok 2018, nie określała zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych ponieważ, zgodnie z § 30 ust. 7 rozporządzenia ekologicznego, zwrot płatności dotyczył roku 2017.

Dodatkowo jak prawidłowo wskazał Dyrektor w zaskarżonej decyzji, żaden przepis nie nakłada na organy ARiMR obowiązku poinformowania rolnika w decyzji o zaistnieniu przedmiotowych nieprawidłowości w planie działalności ekologicznej, ani nie anuluje obowiązku zwrotu części płatności w przypadku braku stosownego powiadomienia.

Sąd podzielił również niekwestionowane w skardze ustalenia dotyczące braku przesłanek do zastosowania odstąpień od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zgodnie z art. 44 ust. 3 rozporządzenia 1306/2013 oraz w oparciu o art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014, jak również brak wstąpienia przesłanek do stwierdzenia przedawnienia dochodzenia nienależnie pobranych płatności w oparciu o art. 3 ust. 1 rozporządzenie 2988/95.

Mając na względzie powyższe rozważania Sąd uznał, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo. Podkreślić należy, że zakres postępowania dowodowego jest determinowany treścią przepisów prawa materialnego. Niekorzystne dla skarżącej rozstrzygnięcie jest konsekwencją stosowania przepisów prawa materialnego, w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W konsekwencji Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że działania organu było wadliwe. Uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji.

Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku