Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4194/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 5 pkt 40
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 7; art. 8; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2015 poz 618
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej -tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2015 r. sprawy ze skargi "N." Spółka Jawna z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2014 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej organ) utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z [...] listopada 2013 r., którą odmówił udzielenia prawa ochronnego w całości na znak towarowy słowno-graficzny "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA", zgłoszony dnia [...] stycznia 2011 r. przez [...] "N. " [...] Sp. j. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) za numerem Z. [...]. Jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji podano art. 245 w zw z art. 132 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz.1410), dalej p.w.p.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dniu [...] stycznia 2011 r. skarżąca zgłosiła do organu znak towarowy słowno-graficzny "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA", celem uzyskania na niego prawa ochronnego. We wniosku wskazała, że znak ten ma być przeznaczony do oznaczania towarów/usług w klasie 44, a mianowicie: "usługi klinik medycznych; usługi opieki pielęgniarskiej; usługi opieki medycznej; usługi opieki zdrowotnej; usługi niehospitalizacyjnych placówek opieki medycznej; usługi pomocy medycznej; usługi w zakresie sztucznego zapłodnienia - inseminacja; usługi zapłodnienia metodą in vitro; analizy medyczne".

Decyzją z [...] listopada 2013 r. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia skarżącej ww. prawa czyniąc to na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., gdyż uznał, że ww. znak jest podobny do:

1. krajowego znaku "novum-med" (R. [...]) zarejestrowanego z pierwszeństwem dnia 26 stycznia 2001 r. na rzecz [...] "N. " s.c. [...] i przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 42 i 44 tj. w klasie 42: "prowadzenie laboratoriów chemicznych, bakteriologicznych", a w klasie 44: "prowadzenie laboratoriów medycznych, usługi medyczne w zakresie diagnostyki i terapii, w tym zabiegowej u dorosłych i dzieci, usługi pielęgniarskie";

2. wspólnotowego znaku "PRIVATKLASSE NOVUM" (CTM. [...]) zarejestrowanego z pierwszeństwem dnia 9 marca 2010 r. na rzecz M. z siedzibą w A. i przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 44: "medical services; medical clinic services [usługi medyczne; usługi w zakresie medycyny kliniczne]".

Zdaniem organu podobieństwo przedmiotowego znaku towarowego do ww. przeciwstawionych oznaczeń przejawiało się zarówno w samych oznaczeniach, jak również usługach, do oznaczania których znaki te zostały przeznaczone.

Organ wyjaśnił, że na podstawie ww. wykazów usług nie da się stwierdzić odmienności usług skarżącej, gdyż wszystkie usługi zawarte w analizowanych znakach mają na celu leczenie ludzi i zapewnienie im pomocy medycznej. W tym zakresie organ powołał się na Słownik języka polskiego pod redakcją prof. dr M. Szymczaka (Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993 r. oraz wersja internetowa dostępna na stronie http://sjp.pwn.pl/szukaj/medyczne), zgodnie z którym termin; "opieka medyczna" to "działalność zorganizowana w celu leczenia ludzi".

Badając oznaczenia w trzech płaszczyznach; znaczeniowej, wizualnej i fonetycznej organ uznał też, że pewne różnice pomiędzy oznaczeniami są zrekompensowane przez jednorodzajowość usług w ten sposób, iż przeciętny odbiorca może zostać wprowadzony w błąd.

Skarżąca z zachowaniem terminu wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż jej zdaniem zasadnicza różnica pomiędzy znakami "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA" i "novum-med" występuje w przedmiocie działalności samych podmiotów, do których oznaczenia te należą. Podała, ze w zakresie swej działalności posiada usługi sztucznego zapłodnienia-inseminacja oraz usługi zapłodnienia metodą in vitro, których specyfika, a także specjalna pozycja jaką zajmuje w hierarchii usług medycznych sprawia, że jest to najpoważniejszym i jednocześnie najbardziej charakterystycznym "elementem" (przesłanką) rozróżniającą omawiane znaki. Podkreśliła, że prowadzenie działalności w zakresie zapłodnienia pozaustrojowego jest jedną z bardziej skomplikowanych dziedzin medycyny, bowiem wymaga szczególnych umiejętności oraz stosowania określonych metod leczenia, a także wymusza posiadanie określonych urządzeń - profesjonalnego sprzętu.

Odnośnie zaś "usług medycznych w zakresie diagnostyki i terapii", do oznaczania których przeznaczono znak przeciwstawiony "novum-med" podniosła, że nie są one w jakimkolwiek stopniu podobne do usług medycznych w postaci "usług w zakresie sztucznego zapłodnienia- inseminacja" oraz "usług zapłodnienia metodą in vitro" świadczonych przez nią. Stwierdziła, że za podobieństwem usług nie przemawia także dalszy zakres działalności jej i "N. " s.c. Wobec tego stanęła na stanowisku, że właściciel znaku "novum-med" może prowadzić działalność w zakresie laboratoriów chemicznych, bakteriologicznych (klasa 42) oraz laboratoriów medycznych (klasa 44), to znaczy usług, którymi ona się nie zajmuje. Jednocześnie wskazała, że w zakresie swojej działalności posiada: "usługi klinik medycznych", "usługi niehospitalizacyjnych placówek opieki medycznej", "usługi pomocy medycznej" oraz "usługi opieki zdrowotnej", których nie świadczy właściciel znaku "novum-med". Ponadto właściciel znaku "novum-med" zastrzegł swój znak dla olejków eterycznych oraz zarządzania ruchomościami, które nie należą do zakresu działalności skarżącej.

Podobnie stanowisko skarżąca zajęła również w przypadku porównania zakresu swojej działalności z działalnością właściciela znaku "PRIVATKLASSE NOVUM". Jej zdaniem nie można uznać podobieństwa, że z jednej strony szeroko określonych "usług medycznych w zakresie diagnostyki i terapii" - sygnowanych znakiem "novum-med" oraz "usług medycznych; usług w zakresie medycyny klinicznej" - sygnowanych znakiem "PRIVATKLASSE NOVUM", z określonymi precyzyjnie "usługami w zakresie sztucznego zapłodnienia-inseminacja" i "usługami zapłodnienia metodą in vitro" sygnowanych znakiem "novum Przychodnia Lekarska".

Ponadto skarżąca stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie nie występuje podobieństwo ww. oznaczeń, bowiem jej znak "novum Przychodnia Lekarska" jest w zdecydowanej części znakiem słownym, gdzie tylko jedynie litera – "o" znajdująca się w słowie novum, stanowi okrąg wypełniony w środku czerwonym kolorem, który jest wykonany większą czcionką niż reszta liter w tym układzie oraz w pozostałych wyrazach, tj. Przychodnia Lekarska. Uznała, że jej znak jest łatwo zauważalny i trwale zapadający w pamięć, przez co nie można go pomylić z przeciwstawionymi znakami.

Zdaniem skarżącej znak "novum-med" wystarczająco różni się od jej znaku - w szczególności rozbudowanym układem graficznym i kolorystyką. Odnosząc się zaś do podobieństwa swojego znaku ze znakiem "PRIVATKLASSE NOVUM" to jest on wyłącznie znakiem słownym - pisanym dużymi literami (litery drukowane) i w całości zapisanym w języku niemieckim. Pomimo, że wszystkie przeciwstawione znaki posiadają w swoich układach słowo "novum", to element "novum" zawarty w jej znaku jest na tyle charakterystyczny, że różni się od pozostałych dwóch. Natomiast element "MED" i element "PRIVATKLASE" sprawia, że wszystkie trzy znaki różnią się od siebie także w warstwie fonetycznej i warstwy słownej.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu zajętym w kwestii przeciętnego nabywcy, który może zostać wprowadzony w błąd co do źródła pochodzenia ww. usług. Powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości stwierdziła, że pacjenci poszukujący usług o takim charakterze jak sztuczne zapłodnienie - inseminacja oraz usługi zapłodnienia metodą in vitro, dokonują wyboru danej placówki medycznej uważnie i zanim staną się pacjentami którejś z nich analizują rynek, stąd jej zdaniem nie ma możliwości pomylenia przeciwstawionych znaków. Stwierdziła zatem, że w tej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia wśród odbiorców błędu polegającego w szczególności na skojarzeniu między ww. znakami, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Ponadto we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca wspomniała, że wcześniej dokonała rejestracji znaku towarowego "novum", zgłoszonego 30 października 1995 r., działając wówczas pod inną firmą. Znak ten jest wygaśnięty i nie jest w okresie karencji, lecz pomimo znacznego upływu czasu, niemalże 19 lat (prawo do ochrony od 30 października 1995 r.) znak "novum" nie uległ jakiejkolwiek zmianie, zarówno jeśli chodzi o kolorystykę, jak i formę (wielkość liter, charakterystyczny obraz litery "o"). Z tego powodu - wbrew obawom organu, w tej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia usług oznaczonych omawianymi znakami. Ponadto należący wcześniej do niej znak towarowy "novum" uzyskał prawo ochronne o 6 lat wcześniej, aniżeli nastąpiło to w przypadku przeciwstawionego znaku "novum-med" oraz o 15 lat wcześniej, aniżeli nastąpiło to w przypadku znaku "PRIVATKLASSE NOVUM", a to dowodzi, że to skarżąca była pierwszym podmiotem, z którym przedmiotowy znak był kojarzony.

W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP na wstępie przywołał treść art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Wskazał, że podobieństwo znaków, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. powinno być przy tym rozpatrywane jednocześnie w dwóch aspektach:

1. w aspekcie podobieństwa samych znaków;

2. w aspekcie podobieństwa towarów i/lub usług, do oznaczenia których znaki zostały przeznaczone.

W tym zakresie organ przywołał stanowisko doktryny oraz orzecznictwa. Urząd Patentowy RP stwierdził, że krąg odbiorców usług z analizowanych znaków będzie relatywny – odbiorcy będą różni, a ich krąg będzie spolaryzowany. Wskazał, że przedmiotem usług w porównywanych znakach są zarówno usługi kierowane do obrotu powszechnego, a zatem ich odbiorcami będą przeciętni, polskojęzyczni konsumenci (każdy człowiek może być/jest/będzie w przyszłości pacjentem), ale także beneficjenci szczególnie ostrożni, badający źródło pochodzenia usług uważniej niż krąg odbiorców przeciętnych.

Oceniając "identyczność", "jednorodzajowość" i "komplementarność" usług Urząd Patentowy RP uznał, że usługi wskazane w znaku skarżącej pokrywają się z usługami zawartymi we wcześniejszych ww. znakach.

I tak organ przyjął, że:

1. usługą medyczną jest dowolna usługa zdrowotna, realizowana w obszarze medycyny, i że w ujęciu potocznym zawiera się ona pod terminem świadczenia zdrowotnego, tj. w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. 1991 nr 91, poz. 408 ze zm.), który traktuje o tym, że "świadczeniem zdrowotnym są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania, w szczególności związane m.in. z: badaniem i porada lekarska, leczeniem, opieka nad kobietą ciężarną i jej płodem, porodem, połogiem oraz nad noworodkiem, badaniem diagnostycznym, w tym z analityka medyczna, a także pielęgnacja, itp." W jego ocenie to samo potwierdziła skarżąca stwierdzając, że: "z uwagi na specyfikę tych usług i na specjalna pozycję jaką zajmują w hierarchii usług medycznych jest to najpoważniejszy i jednocześnie najbardziej charakterystyczny element rozróżniający omawiane znaki";

2. terapią zdrowotną jest praktyczna realizacja taktyki zdrowotnej, to znaczy sposób doboru świadczeń zdrowotnych i kolejności ich wykonania, prowadzący do zatrzymania rozwoju problemu zdrowotnego lub prowadzący do poprawy zdrowia albo przywrócenia zdrowia do stanu przed pojawieniem się problemu zdrowotnego.

Zdaniem organu termin taki jak; "usługi medyczne w zakresie diagnostyki i terapii, w tym zabiegowej u dorosłych i dzieci", sygnowane znakiem "novum-med" oraz "usługi medyczne; usługi w zakresie medycyny klinicznej" sygnowane znakiem "PRIVATKLASSE NOVUM" są terminami bardzo szerokimi i w ich zbiorze znaczeniowym zawierają się również inne usługi o charakterze "medycznym", "klinicznym" lub "terapeutycznym", ujęte bardziej precyzyjnie. Wyjaśniono, że za usługi identyczne należy uznać te, w których szersze definicje znaczeniowo obejmują terminy węższe (wyrok Sądu z 7 września 2006 r. w sprawie T-133/05 Meric przeciwko OHIM - Arbora & Ausonia (PAM-PIM'S BABY-PROP), Rec. str. 11-2737, pkt 29).

W tym aspekcie sprawy Urząd Patentowy RP odnosząc się do kwestii zakresów działalności skarżącej i podmiotu uprawnionego z prawa do znaku "novum-med" doszedł do wniosku, że przedmiotem tych działalności są usługi należące do tego samego zbioru usług medycznych, a więc z zasady powinny one być uznane za "usługi identyczne". Pozaustrojowe leczenie niepłodności, w tym usługi "inseminacji" oraz "in vitro", wymagają zastosowana wielu dodatkowych usług medycznych, diagnostyki, terapii, leczenia farmakologicznego itp. Nie sposób wykluczyć, że intencją posiadaczy ww. znaków przeciwstawionych nie była ochrona "usług z zakresu zapłodnienia pozaustrojowego" (w tym usług "inseminacji" oraz "in vitro"), jak również nie sposób dowieść, że strategia zarejestrowanych znaków nie będzie dotyczyć "usług zapłodnienia pozaustrojowego w przyszłości". Organ wyjaśnił, że usługi te zawierają się w zakresie praw wyłącznych należących do znaków przeciwstawionych i zarejestrowanych. Skarżąca zgłosiła bowiem usługi, które znaczeniowo zawierają się w terminach chronionych sygnowanymi znakami przeciwstawionymi. Znaki zarejestrowane posiadają prawa (monopol) do ochrony terminów ogólnych, do zbioru usług medycznych i blokują przed późniejszą rejestracją znaków identycznych lub podobnych z wcześniejszym pierwszeństwem (chronią przed naruszeniem praw) przeznaczonych do sygnowania także takich usług jak: "usługi w zakresie sztucznego zapłodnienia-inseminacja" oraz "usługi zapłodnienia metodą in vitro" (art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.). Takie wykazy są zgodne z zasadami zawartymi w klasyfikacji nicejskiej (Międzynarodowa klasyfikacja towarów i usług dla celów rejestracji znaków). Organ pouczył przy tym, że jeżeli skarżąca uważa, że uprawnieni do tak ujętych terminów w "rzeczywistości" nie używają zapisów sygnowanych oznaczeniem zgłoszonym, a taka sytuacja blokuje jej możliwość rejestracji usług medycznych bardziej sprecyzowanych, o szczególnym, specyficznym i wyjątkowym charakterze, to może ona wystąpić z odpowiednim wnioskiem o ich wygaszenie w całości lub ograniczenie przed odpowiednim organem.

Reasumując kwestię podobieństwa usług Urząd Patentowy RP wskazał, że:

1. "usługi medyczne w zakresie diagnostyki i terapii, w tym zabiegowej u dorosłych i dzieci" sygnowane znakiem "novum-med" oraz "usługi medyczne, usługi w zakresie medycyny klinicznej" sygnowane znakiem "PRIVATKLASSE NOVUM" wykazują identyczność do terminów "usługi klinik medycznych, usługi opieki pielęgniarskiej, usługi opieki medycznej, usługi opieki zdrowotnej, usługi niehospitalizacyjnych placówek opieki medycznej, usługi pomocy medycznej, usługi w zakresie sztucznego zapłodnienia -inseminacja. usługi zapłodnienia metoda in vitro, analizy medyczne" sygnowanych oznaczeniem "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA";

2. "usługi opieki pielęgniarskiej" sygnowane oznaczeniem "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA" wykazują identyczność do "usługi pielęgniarskie" sygnowanych znakiem "novum-med";

3. "usługi prowadzenie laboratoriów medycznych" sygnowane znakiem "novum-med" są usługami podobnymi, jednorodzajowymi w stosunku do "usługi opieki pielęgniarskiej, usługi opieki medycznej, usługi opieki zdrowotnej, usługi niehospitalizacyjnych placówek opieki medycznej, usługi pomocy medycznej, usługi w zakresie sztucznego zapłodnienia - inseminacja, usługi zapłodnienia metoda in vitro, analizy medyczne" sygnowanych oznaczeniem "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA";

4. "usługi klinik medycznych" sygnowane oznaczeniem "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA" są identyczne w stosunku do "prowadzenie laboratoriów medycznych" sygnowane znakiem "novum-med".

Odnosząc się do argumentacji skarżącej, że prowadzi ona inny profil działalności niż podmioty uprawnione z rejestracji znaków przeciwstawionych, a to wyklucza "ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców" organ podał, że prawo ochronne na znak towarowy jest prawem podmiotowym, bezwzględnie skutecznym wobec wszystkich (skuteczne erga omnes) co oznacza, że w wyniku jego uzyskania uprawniony nabywa wyłączne prawo do używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo to swoim zakresem obejmuje towary i/lub usługi, które są takim znakiem sygnowane (usługi wskazane w zgłoszeniu i m.in. usługi z klasy 44 (42) w znakach zarejestrowanych).

Organ stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie usługami chronionymi wcześniejszymi prawami wyłącznymi z całą pewnością będą:

• "prowadzenie laboratoriów medycznych, usługi medyczne w zakresie diagnostyki i terapii, w tym zabiegowej u dorosłych i dzieci, usługi pielęgniarskie" sygnowane znakiem "novum-med" oraz

• "usługi medyczne; usługi w zakresie medycyny klinicznej" sygnowane zarejestrowanym znakiem wspólnotowym,

a więc usługi pokrywające się ze zgłoszonymi przez skarżącą. Zdaniem organu ww. usługi w przeważającej mierze wykazują identyczność, a niektóre z nich jednorodzajowość, a wobec tego jest on zobowiązany chronić wcześniejsze prawa wyłączne.

Organ wyjaśnił jednocześnie, że w postępowaniu zgłoszeniowym nie bada w jaki sposób usługi są używane na rynku (wyjątkiem jest badanie złożonych dowodów: renomy, powszechnej znajomość znaku oraz wtórnej zdolności odróżniającej znaku), natomiast bada prawa ochronne odnoszące się do tych usług. Podobieństwo tak znaków, jak i usług ocenia w sposób abstrakcyjny - w oderwaniu od ich obecności na rynku, co jest konieczne i uzasadnione faktem, że prawo na znak towarowy jest zbywalne i podlega dziedziczeniu. Organ wyjaśnił, że nawet jeżeli w określonym przedziale czasowym uprawniony nie oferuje w rzeczywistości w zakresie swojego prawa usług zapłodnienia pozaustrojowego, to w każdej chwili może przenieść to prawo na inną osobę, która zacznie używać znaku według własnych upodobań, np. w pełnym przysługującym zakresie, co w konsekwencji może doprowadzić do wykorzystywania znaku także w stosunku do usług zapłodnienia pozaustrojowego, które są usługami medycznymi, w tym o charakterze diagnostycznym i terapeutycznym. Dodatkowo organ wskazał, że prawo wyłączne ze znaku towarowego jest udzielane na okres dziesięciu lat, z możliwością jego przedłużenia w nieskończoność, stąd nie jest on w stanie przewidzieć co z takim prawem będzie się działo w przyszłości. Zatem teza skarżącej, że w rzeczywistych warunkach rynkowych nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia usług, gdyż m.in. uprawnieni do ww. przeciwstawionych znaków nie świadczą usług zapłodnienia pozaustrojowego i leczenia niepłodności, stoi w sprzeczności z jego praktyką i poglądem sądu administracyjnego wyrażonym w wyroku z 20 lipca 2010 r. o sygn. VI SA/Wa 600/10.

Badając podobieństwa samych oznaczeń w trzech płaszczyznach: fonetycznej, znaczeniowej i wizualnej Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że do przyjęcia podobieństwa dwóch oznaczeń wystarczy ich zbieżność na jednej z tych płaszczyzn. Znaki towarowe porównuje się całościowo, ze szczególnym uwzględnieniem elementów o charakterze dominującym (wyrok Sądu z 14 października 2003 r. w sprawie T-292/01), gdyż to właśnie elementy dominujące i odróżniające danego oznaczenia są łatwiejsze do zapamiętania (wyrok SPI z 23 października 2002 r. w sprawie T- 104/01)..

Organ przypomniał, że:

1. "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA" to znak słowno-graficznym, w którym element "novum" wykonany jest czcionką w kolorze szarym, z wyjątkiem litery "o", którą stanowi "pełny okrąg w kolorze czerwonym". Element "novum" jest wykonany zaś większą czcionką niż zamieszczony pod nim napis "PRZYCHODNIA LEKARSKA", wykonany czcionką w kolorze szarym;

2. "novum-med" to znak słowno-graficznym, w którym litery go tworzące zostały wykonane niebieską czcionką z wyjątkiem litery "V", która jest wykonana czerwoną czcionką. Nad napisem znajduje się zaś element graficzny utworzony z dwóch niebieskich półkul i biało-czerwonego wieloboku;

3. "PRIVATKLASSE NOVUM" to znak słowny.

Analizując podobieństwo ww. znaków w warstwie znaczeniowej organ wskazał, że występuje w nich identyczny znaczeniowo element, tj. novum, który w znaku:

1. skarżącej został uzupełniony określeniem "PRZYCHODNIA LEKARSKA" z tym, że to ów element jest dominujący, ponieważ został on zamieszczony w centralnym miejscu znaku i zapisano go dużą czcionką, zaś element "PRZYCHODNIA LEKARSKA" kojarzy się z budynkiem, miejscem, w którym są świadczone usługi medyczne i zdaniem organu jest on elementem opisowym, przekazującym jedynie informację o usługach lub formie, miejscu w jakiej/gdzie usługi te są świadczone. Organ uznał wobec tego, że elementem odróżniającym i dominującym w znaku skarżącej jest element "novum";

2. "novum-med" został uzupełniony elementem "med" zamieszczonym na drugim miejscu (za elementem "novum"), a ponadto określenie "med" kojarzy się z usługami medycznymi - wprost oznacza skrót od medycyna, medyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz). Organ uznał wobec tego, że elementem odróżniającym i dominującym w tym znaku z całą pewnością jest element "novum";

3. "PRIVATKLASSE NOVUM" został uzupełniony drugim elementem tj. określeniem "PRIVATKLASSE", który został zamieszczony przed elementem "novum" i w języku niemieckim oznacza "prywatna klasa, kategoria". W ocenie organu pomimo jego obcojęzycznego charakteru słowo to jest dla polskiego konsumenta łatwo przetłumaczalne, ponieważ jest ono fonetycznie i znaczeniowo podobne do polskich wyrazów "prywatny (privat)" i klasa (klasse). Konsument zatem może potraktować je jako element opisowy wskazujący na prywatny (nie państwowy) charakter przychodni/kliniki "novum", a to czyni go elementem słabszym niż element "novum", który dla polskiego konsumenta będzie z całą pewnością elementem fantazyjnym, abstrakcyjnym i dystynktywnym na przedmiotowym rynku usług.

Reasumując organ stwierdził, że analizowane znaki zawierają identyczny element "novum", który jest jedynym słownym - elementem dystynktywnym (w stosunku do zgłoszonych usług). Ma to istotne znaczenie, zarówno z punktu widzenia odbiorców (fantazyjny znak łatwiej zostaje w pamięci klientów), jak i obiektywnej możliwości zwiększenia konfuzji (znaki seryjne, nowa wersja dotychczasowego oznaczenia, "odświeżenie" nowej marki na rynku). Organ stwierdził, że przeciętny odbiorca może uznać znak skarżącej za odmianę znaku już chronionego.

Analizując podobieństwo ww. oznaczeń w warstwie fonetycznej organ wskazał, że wszystkie one będą wymawiane zgodnie z ich pisownią, a więc z identycznie brzmiącym elementem "novum". Porównywane oznaczenia na gruncie warstwy fonetycznej nie są "całkowicie różne", ale są podobne. Elementem fantazyjnym w porównywanych znakach jest element "novum", który identyfikuje przedsiębiorstwa. W przypadku przeciwstawionego znaku wspólnotowego wątpliwe jest czy słowo "PRIVATKLASSE" będzie kluczowym elementem identyfikacyjnym, odróżniającym i zdominuje element fantazyjny "novum" w sposób wystarczająco skuteczny. Bardziej zostanie ono uznane za element o charakterze opisowym, a przynajmniej wywoła u konsumenta słuszne wątpliwości. Wobec tego organ stwierdził, że to słowo "novum" na gruncie tej warstwy będzie identyfikowane we wszystkich porównywanych znakach jako słowo "kluczowe".

Analizując ww. znaki w warstwie wizualnej organ przypomniał, że:

1. znak skarżącej jest znakiem słowno-graficznym, w którym element "novum" wykonany jest czcionką w kolorze szarym, z wyjątkiem litery "o", którą stanowi "pełny okrąg w kolorze czerwonym". Element "novum" jest wykonany zaś większą czcionką niż zamieszczony pod nim napis "PRZYCHODNIA LEKARSKA", wykonany czcionką w kolorze szarym;

2. znak "novum-med" także jest znakiem słowno-graficznym stworzonym za pomocą liter wykonanych niebieską czcionką z wyjątkiem litery "V", która jest wykonana czerwoną czcionką. Nad napisem znajduje się zaś element graficzny utworzony z dwóch niebieskich półkul i biało-czerwonego wieloboku;

3. znak "PRIVATKLASSE NOVUM" to znak wyłącznie słowny.

Organ wskazał więc, że człon "novum" jest zbieżny we wszystkich ww. znakach i jest on dominujący. W znaku skarżącej został on bowiem zamieszczony w centralnym miejscu znaku i zapisany większą czcionką niż zamieszczony pod nim element PRZYCHODNIA LEKARSKA, oznaczający miejsce. Także w znaku "novum-med" element "novum" jest dominujący, ponieważ został zamieszczony na pierwszym miejscu, a ponadto określenie "med" kojarzy się z usługami medycznymi. Z kolei w znaku "PRIVATKLASSE NOVUM" wprawdzie element "novum" został zamieszczony na drugim miejscu, jednak pierwszy człon zapisano w języku niemieckim, więc łatwiejszym do zapamiętania przez odbiorcę może być element NOVUM. Biorąc to pod uwagę organ stwierdził, że identyczność elementu słownego "NOVUM" wystarczy do stwierdzenia wizualnego podobieństwa znaków.

Jednocześnie Urząd Patentowy RP podniósł, że użyta w przeciwstawionych znakach grafika nie jest wystarczającą, aby wyeliminować "ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd". Przypomniał, że grafika zastosowana w znaku skarżącej ogranicza się do estetycznego przedstawienia elementu słownego "novum", zapisanego czcionką łacińską, w którym zamieszczono element graficzny w formie "czerwonej kuli" w miejscu litery "o", a także takiej konstrukcji układu, gdzie element "novum" widnieje nad słowami "PRZYCHODNIA LEKARSKA" i dominuje je. Znak "novum-med" posiada bogatszą grafikę - napis wykonany niebieską czcionką z wyjątkiem litery "V", która jest wykonana czerwoną czcionką, a nad napisem znajduje się element graficzny utworzony z dwóch niebieskich półkul i biało-czerwonego wieloboku. Natomiast znak "PRIVATKLASSE NOVUM" jest znakiem wyłącznie słownym. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że zastosowanie rozwiązania graficznego, w którym litera "v" (3 litera) jest w kolorze czerwonym, utrudnia odróżnienie go od oznaczenia skarżącej, w którym zastosowano ten sam kolor w stosunku do litery "o" (2 litera). W konsekwencji organ uznał, że ogólne wrażenie wywierane na odbiorcy porównywanych znaków z pewnością wywoła niebezpieczeństwo wprowadzenia ich w błąd co do identyfikacji właściwego źródła sygnowanych nimi usług. Przeciętny odbiorca bowiem nie zawsze ma możliwość wizualnego porównania obu znaków, a słysząc podobny zestaw słów może nietrafnie skojarzyć znak z innym przedsiębiorcą. Istnieje także możliwość, że dodanie szaty graficznej do znaku lub zmiana tej szaty, zostanie uznane przez odbiorcę za kolejną odmianę wcześniejszego znaku, gdy tymczasem będzie on należał do zupełnie innego przedsiębiorcy. Wobec tego organ przyjął, że podobieństwo analizowanych znaków nie ulega wątpliwości w warstwie wizualnej.

Mając na uwadze fakt, że przeciwstawione sobie oznaczenia są podobne, a usługi pokrywają się organ uznał, że przeciętny nabywca może zostać wprowadzony w błąd co do źródła pochodzenia usług ponieważ, gdy zetknie się z usługą pod oznaczeniem "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA" oraz z usługami pod oznaczeniami "novum-med" i "PRIVATKLASSE NOVUM" będzie je ze sobą kojarzył jako pochodzące od tego samego podmiotu, jeśli zna istniejące już na rynku usługi opatrzone znakami "novum -med" i "PRIVATKLASSE NOVUM" i będzie przekonany, że pochodzą on z tych firmy, lub że firmy są ze sobą powiązane. W związku z powyższym niebezpieczeństwo, że odbiorcy mogą sądzić, iż dane usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw ekonomicznie powiązanych stanowi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd w znaczeniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Odnosząc się do argumentu skarżącej, że podobieństwo znaków powinno oceniać się w sposób całościowy, w szczególności uwzględnić jego ogólne wrażenie organ uznał, że przy ocenie sprawy wziął pod uwagę wszystkie przesłanki, w tym tzw. "ogólne wrażenie" porównywanych znaków. Jego zdaniem konsumenci mając styczność z porównywanymi oznaczeniami mogą uznać, że każde z nich jest rozwinięciem lub inną wersją wcześniejszego. Stan ten związany jest z faktem, że odbiorca chcąc nabyć jakiś towar lub usługę, w większości przypadków nie dokonuje ich dogłębnej analizy (w trakcie pozyskiwania z reguły nie ma możliwości dokładnego porównania znaków w danej chwili). Chodzi przecież o ocenę pewnego wrażenia jakie wywiera na nabywcy oznaczenie. Dla kupującego decydujące znaczenie mają zbieżne elementy znaków, co związane jest z faktem, iż nabywca zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, które go interesuje - przy wyborze kieruje się on tylko pewnymi charakterystycznymi elementami znaków, z pominięciem mniej istotnych różnic. W przedmiotowej sprawie będzie to element "novum", który dla odbiorcy będzie "marką", oznaczającą usługi pochodzące od konkretnego podmiotu.

Zgadzając się co do zasady ze stanowiskiem skarżącej , że usługi sztucznego zapłodnienia - inseminacja oraz usługi zapłodnienia metodą in vitro, nie należą do grupy usług impulsywnych i klienci dokonują szczegółowej analizy rynku organ Urząd Patentowy RP stwierdził, że poziom podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, wykorzystujących ten sam, główny element identyfikacyjny, odróżniający "novum", nie pozwala na rejestrację oznaczenia skarżącej w charakterze znaku towarowego. Przeciwstawionymi oznaczeniami są bowiem sygnowane usługi identyczne i jednorodzajowe, a to - w sytuacji tak silnego podobieństwa porównywanych oznaczeń, uniemożliwia rejestrację bo ryzyko, że beneficjent tak oznaczonych usług pomyli się, jest bardzo wysokie.

Odnosząc się do informacji o tym, że skarżącą pod inną firmą dnia 30 października 1995 r. uzyskała (już wygaszone) prawo ochronne na znak "novum" organ stwierdził, że w toku badania względnych przeszkód rejestracji musi odnosić się i uwzględnić istniejące prawa wyłączne z wcześniejszym pierwszeństwem (względne przeszkody rejestracji). Każde zgłoszone oznaczenie rozpatrywane jest indywidualnie i w poprzedniej sprawie ekspert udzielający prawa mógł kierować się dodatkowymi okolicznościami, które w jego mniemaniu zadecydowały o udzieleniu prawa (np. wykazano wtórną zdolność odróżniającą).

Od powyższej decyzji skarżąca - [...] "N. " [...] Sp. j. z siedzibą w W., z zachowaniem terminu złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzuciła naruszenia prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Wnosząc o uchylenie decyzji podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane wcześniej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniosła, że podmioty uprawnione do znaków przeciwstawionych nie zajmują się działalnością związaną ze sztucznym zapłodnieniem – inseminacją oraz z usługami zapłodnienia metodą in vitro, a zatem w sprawie nie zachodzi podobieństwo usług, które prowadziłoby do niebezpieczeństwa wprowadzenia pacjentów w błąd, co do źródła pochodzenia usług oznaczonych ww. znakami. Nadto przedstawiła model przeciętnego odbiorcy usług oznaczonych jej znakiem i stwierdziła, że są to osoby, których poziom zorientowania - z uwagi na szczególny rodzaj tych usług, jest ponad przeciętny, co w jej ocenie dodatkowo powoduje, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwa wprowadzenia pacjentów w błąd. Jednocześnie przyznała, że zakresy ochrony jej znaku oraz znaku "novum-med" pokrywają się jedynie w odniesieniu do "usługi opieki pielęgniarskiej", więc tylko tu następuje zbieżność. Zarzuciła przy tym organowi, że w uzasadnieniu decyzji nie wskazał jednoznacznie czy usługi oznaczone przeciwstawionymi znakami są identyczne, czy podobne.

Skarżąca podniosła, że analiza samych oznaczeń wykazuje istotne różnice, zarówno w kolorystyce, jak i rodzaju czcionek słów w nich zawartych. Jej zdaniem zgłoszony przez nią znak jest znakiem słownym, a nie słowno-graficznym jak przyjął to organ. Nie zgodziła się także ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP, że słowo "novum" było dominujące we wszystkich trzech znakach. Zasugerowała też, że jej intencją było, aby obraz litery "o" nawiązywał i stanowił niejako symbol komórki jajowej.

Odnosząc się do podniesionej przez organ kwestii, że w przyszłości podmiot uprawniony z prawa do znaku "novum-med" może rozszerzyć swoją działalność stwierdziła, że organ obowiązany był zbadać sprawę na chwilę wydawania decyzji.

Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, gdyż Urząd Patentowy RP nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa w stopniu wymagającym uchylenia zaskarżonej decyzji.

Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Sąd rozpoznając skargę m.in. oceniał prawidłowość zastosowania tego przepisu.

Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA", zgłoszony dnia [...] stycznia 2011 r. przez [...] "N. " [...] Sp. j. z siedzibą w W. za numerem Z. [...]. Znak ten przeznaczony został do oznaczania usług w klasie 44, a mianowicie: "usługi klinik medycznych; usługi opieki pielęgniarskiej; usługi opieki medycznej; usługi opieki zdrowotnej; usługi niehospitalizacyjnych placówek opieki medycznej; usługi pomocy medycznej; usługi w zakresie sztucznego zapłodnienia - inseminacja; usługi zapłodnienia metodą in vitro; analizy medyczne".

W toku badania przeprowadzonego przez Urząd Patentowy RP przeciwstawiono znaki;

1. "novum-med" (R. [...]) zarejestrowany z pierwszeństwem dnia 26 stycznia 2001 r. na rzecz [...] "N." s.c. [...] i przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 42 i 44 tj. w klasie 42: "prowadzenie laboratoriów chemicznych, bakteriologicznych", a w klasie 44: "prowadzenie laboratoriów medycznych, usługi medyczne w zakresie diagnostyki i terapii, w tym zabiegowej u dorosłych i dzieci, usługi pielęgniarskie";

2. wspólnotowy "PRIVATKLASSE NOVUM" (CTM. [...]) zarejestrowany z pierwszeństwem dnia 9 marca 2010 r. na rzecz M. z siedzibą w A. i przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 44: "medical services; medical clinic services [usługi medyczne; usługi w zakresie medycyny kliniczne]".

Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Celem cytowanego przepisu jest uniemożliwienie kolizji z prawami ochronnymi do znaków towarowych identycznych lub podobnych udzielonymi z wcześniejszym pierwszeństwem, a przeszkoda udzielenia prawa ochronnego zachodzi w razie łącznego spełnienia dwóch przesłanek tzn.:

1. gdy badane znaki są identyczne i służą do oznaczania towarów podobnych lub są podobne i służą do oznaczania towarów identycznych lub są podobne i służą do oznaczania podobnych towarów oraz

2. gdy we wskazanych wyżej sytuacjach używanie znaków może powodować u odbiorców towarów tymi znakami oznaczonych błąd obejmujący, jak to określił ustawodawca, "w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym".

W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo zatem rozpoczął badanie podobieństwa ww. znaków towarowych od rozstrzygnięcia kwestii wstępnej, a mianowicie od dokonania oceny czy towary lub usługi, oznaczaniu których służyć mają znaki towarowe są identyczne lub podobne. Wykluczenie bowiem tej przesłanki, w razie zarzutu naruszenia przy udzieleniu prawa ochronnego art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., czyni dalsze badanie podobieństwa znaków niezasadnym.

W ocenie Sądu Urząd Patentowy RP trafnie ocenił, że usługi, dla oznaczania których przeznaczone zostały przeciwstawione sobie znaki, są podobne bądź identyczne. W tym aspekcie badania znaków należy podkreślić, że tok rozumowania Urzędu Patentowego RP przyjęty dla oceny podobieństwa usług został przeprowadzony w sposób logiczny i przekonujący.

Po pierwsze trafny jest punkt wyjścia tych rozważań oparty na orzecznictwie europejskim uwzględniający fakt, że za usługi identyczne należy uznać te, w których szersze definicje znaczeniowo obejmują terminy węższe.

Po drugie, organ słusznie w swoich decyzjach odwołuje się do definicji słownikowych i ustawowych pojęć takich jak; "opieka medyczna", "opieka zdrowotna", czy "usługa medyczna". Co prawda w tym zakresie powołuje się na nieobowiązującą już ustawę o zakładach opieki zdrowotnej, lecz pojęcie "świadczenia zdrowotnego" występuje też na gruncie innych ustaw, a mianowicie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.) oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (j.t. Dz. U. 2015, poz. 618). W myśl art. 5 pkt 40 ustawy o świadczeniach - świadczenie zdrowotne jest to: "działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania". Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o działalności leczniczej świadczenie zdrowotne to: "działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania;".

Idąc tym tokiem rozumowania i mając na uwadze ww. definicję opieki medycznej zawartej w Słowniku języka polskiego pod redakcją prof. dr M. Szymczaka ( opieka medyczna to działalność zorganizowana w celu leczenia ludzi) organ wyciąga właściwy wniosek, że zgłoszone przez skarżącą usługi w postaci pozaustrojowego leczenia niepłodności, w tym usługi "inseminacji" oraz "in vitro", wymagają zastosowana wielu dodatkowych usług medycznych, diagnostyki, terapii, leczenia farmakologicznego itp. Wbrew twierdzeniom skargi usługi te zawierają się w zakresie praw wyłącznych, należących do znaków przeciwstawionych i zarejestrowanych określonych jako; "usługi medyczne w zakresie diagnostyki i terapii, w tym zabiegowej u dorosłych i dzieci", sygnowane znakiem "novum-med" oraz "usługi medyczne; usługi w zakresie medycyny klinicznej" sygnowane znakiem "PRIVATKLASSE NOVUM". Podobnie objęte zgłoszeniem skarżącej "usługi opieki medycznej, usługi opieki zdrowotnej" są terminami bardzo szerokimi wkraczającymi w zastrzeżony zakres usług znaków przeciwstawionych.

Należy podzielić zatem stanowisko organu, że skarżąca zgłosiła usługi, które znaczeniowo mieszczą się w terminach chronionych sygnowanymi znakami przeciwstawionymi, bądź odwrotnie usługi skarżącej obejmują swoim zakresem także usługi znaków przeciwstawionych (ww. "usługi opieki medycznej, usługi opieki zdrowotnej").

Sąd zauważa, że Urząd Patentowy RP przeprowadził bardzo wnikliwą analizę podobieństwa usług oznaczanych porównywanymi oznaczeniami, czemu dał wyraz na stronie 11 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nie ma zatem potrzeby ponownego cytowania fragmentów skarżonej decyzji, tym niemniej Sąd podziela w całości stanowisko organu i stwierdza, że nie znalazł podstaw do zakwestionowania przeprowadzonej analizy.

Niewątpliwie ustalenie podobieństwa towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami prowadzi do konieczności zbadania podobieństwa samych znaków, tj. znaku słowno-graficznego skarżącej "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA" i znaków przeciwstawionych;

• słowno-graficznego krajowego znaku "novum-med" (R. [...]) zarejestrowanego z pierwszeństwem dnia 26 stycznia 2001 r. na rzecz [...] "N." s.c. [...] i przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 42 i 44 oraz

• wspólnotowego "PRIVATKLASSE NOVUM" (CTM. [...]) zarejestrowanego z pierwszeństwem dnia 9 marca 2010 r. na rzecz M. z siedzibą w A. i przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 44.

Wbrew stanowisku skarżącej jej znak jest znakiem słowno-graficznym, bowiem oprócz słów posiada wyróżniające elementy graficzne (w tym litera "o", której grafika, według skarżącej przypomina komórkę jajową) oraz fantazyjną czcionkę.

Za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że znaki powinny być oceniane jako całość ze zwróceniem uwagi na elementy zbieżne, ponieważ to one decydować będą o podobieństwie znaków. Argumentacja wskazana przez Urząd Patentowy RP znajduje uzasadnienie zarówno we wskazanej podstawie materialnoprawnej skarżonego rozstrzygnięcia, jak i w poglądach komentatorów ustawy Prawo własności przemysłowej, iż "Jedna z powszechnie przyjętych reguł stanowi, że podobieństwo znaków ocenia się według cech wspólnych, a nie według występujących w nich różnic. Zatem różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Gdy różnice są dominujące - ryzyko pomyłki jest mało prawdopodobne a zatem podobieństwo w rozumieniu ustawy nie zachodzi. Gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, kupujący może być wprowadzony w błąd, a zatem można mówić o podobieństwie uzasadniającym postawienie zarzutu naruszenia prawa do znaku oryginalnego" (U. Promińska (red.): Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2004, s. 261). Stanowisko doktryny wyraża także M. Kępiński, który przy dokonywaniu analizy sugeruje uwzględniać "ogólne wrażenie, jakie oba porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Jest to usprawiedliwione z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Kieruje się więc przy wyborze jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczenia, z pominięciem odrębnych rozbieżności" (M. Kępiński: Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, nr 28, s. 48). Zasada, iż dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice, znalazła także potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z 28 marca 2002 r. w sprawie znaku towarowego "Królewska para", sygn. akt II SA 27778/01; wyrok WSA w Warszawie z 30 marca 2004 r. w sprawie znaku towarowego "Terravita", sygn. akt 6 II SA 1017/02; czy wyrok WSA w Warszawie w sprawie "Audiotele", sygn. akt VI SA/Wa 2082/05, LEX nr 198473).

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi w przedmiocie dokonanej przez organ oceny znaków z punktu widzenia płaszczyzny fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej Sąd uznał, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Niewątpliwie identycznym elementem porównywanych oznaczeń jest słowo "novum". Słowo to jak słuszne przyjął organ jest we wszystkich trzech płaszczyznach dominujące i dystynktywne wobec innych elementów porównywanych znaków. Stanowi ono niejako "markę", pod którą właściciele tych znaków świadczą swoje usługi. Dlatego też, wbrew twierdzeniom skarżącej, podobieństwo przeciwstawionych znaków wynika z faktu, iż wiodący, dominujący element słowny jej znaku i znaków przeciwstawionych, a mianowicie słowo "novum", są tożsame. W przedmiotowej sprawie, skoro znaki przeznaczone są do oznaczania towarów podobnych, a w części wręcz identycznych, możliwość błędu odbiorcy jest realna i musi prowadzić do wniosku, iż znaki te nie mogą koegzystować na jednym rynku.

W stawianych zarzutach skarżąca akcentuje przede wszystkim fakt, że podmioty uprawnione do znaków przeciwstawionych nie zajmują się działalnością związaną ze sztucznym zapłodnieniem – inseminacją oraz z usługami zapłodnienia metodą in vitro, a zatem w sprawie nie zachodzi podobieństwo usług, które prowadziłoby do niebezpieczeństwa wprowadzenia pacjentów w błąd, co do źródła pochodzenia usług oznaczonych ww. znakami.

Ustosunkowując się do tych zarzutów Sąd zauważa, że realia rynkowe prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot ubiegający się o prawo ochronne na dane oznaczenie, odmiennie niż jest to w przypadku nieuczciwej konkurencji, nie mogą być przedmiotem badania Urzędu Patentowego RP w postępowaniu rejestracyjnym. Jak to trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji, udzielenie prawa ochronnego na dane oznaczenie wiąże się z prawem wyłącznym, czyli z monopolem podmiotu w określonej sferze. Prawo do używania znaku towarowego powstaje skutkiem wydania decyzji o charakterze konstytutywnym. Od tego momentu uprawniony ze znaku może nakładać go na swoje towary i usługi z wyłączeniem innych podmiotów. Prawo ochronne na znak towarowy, jak każdy przedmiot prawa własności, jest prawem podmiotowym bezwzględnym, skutecznym wobec wszystkich podmiotów (erga omnes). Urząd Patentowy RP jako organ administracji publicznej, zobowiązany jest chronić prawo wyłączne podmiotów (posiadaczy) z wcześniejszym pierwszeństwem, co dotyczy także znaków zarejestrowanych jako wspólnotowe znaki towarowe.

Opisana wyżej reguła ma swoje dalsze konsekwencje, bowiem badanie zdolności rejestrowej przez Urząd Patentowy RP następuje według stanu na datę zgłoszenia znaku do ochrony. Przedmiotowy znak "novum PRZYCHODNIA LEKARSKA", został zgłoszony dnia [...] stycznia 2011 r. Z akt sprawy wynika, że w tej dacie poprzednio zarejestrowany na rzecz skarżącej znak słowno-graficzny "novum" Nr [...] wygasł i nie znajdował się w okresie karencji. W tym stanie rzeczy bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje podnoszona przez skarżącą kwestia wcześniejszego niż inne podmioty, używania terminu "novum" dla oznaczania świadczonych usług medycznych, związanych ze sztucznym zapłodnieniem. Również nie ma w sprawie znaczenia fakt, że działalność w tym zakresie jest prowadzona przez klinikę skarżącej od dawna przez co , jak można się domyślać, wyrobiła sobie ona pewną renomę na rynku tych usług. Podnoszony przez skarżącą fakt specjalizacji w tego rodzaju usługach oraz wcześniejszego używania do tego celu oznaczenia "novum", które to prawo wygasło, nie powoduje więc powstania z tego tytułu po jej skarżącej jakichkolwiek uprawnień. Przeciwnie oznaczenie to staje się "wolne" w rozumieniu przepisów ustawy prawo własności przemysłowej.

Reasumując Sąd podziela stanowisko organu, że skoro przeciwstawione oznaczenia są podobne, a usługi pokrywają się to przeciętny nabywca może być wprowadzony w błąd co do źródła pochodzenia usług mini oznaczonych.

Skarżąca wywodzi, że jej usługi polegające na pozaustrojowym leczeniu niepłodności, w tym usługi "inseminacji" oraz "in vitro", z racji swojej specyfiki, są kierowane do najbardziej uważnego i ostrożnego odbiorcy, zatem ryzyko konfuzji praktycznie nie istnieje. Ten argument nie może być uwzględniony bowiem - jak słusznie wskazał organ, skoro prawa wyłączne uzyskane przez inne podmioty na przeciwstawione oznaczenia są prawami z wcześniejszym pierwszeństwem, to nie wyklucza to rozszerzenia w przyszłości ochrony na usługi podobne lub tożsame.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił przekonania skarżącej co do naruszenia przez Urząd Patentowy RP prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Dokonana przez organ analiza podobieństwa towarów oraz znaków została przeprowadzona wszechstronnie i prawidłowo, bez naruszenia przepisów procesowych. Urząd Patentowy RP przy wydaniu zaskarżonych decyzji co do zasady uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organ w sposób wyczerpujący zebrał i ocenił w tym postępowaniu cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a w szczególności uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie według wymagań przewidzianych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.