Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1779/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 pkt 2,art. 92 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi D. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD), działając na podstawie art. 56 pkt 2 oraz art. 93 ust.1 ustawy o transporcie drogowym (tj. Dz. U. 2007, Nr 125, poz. 874, dalej powoływanej również jako "utd"), art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – udp - (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.) i art. 104 § 1 k.p.a. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nałożył na przedsiębiorcę D. H. karę pieniężną w wysokości [...] złotych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia, jakich dokonano podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki [...] nr rej [...] przeprowadzonej przez inspektora transportu drogowego w dniu [...] stycznia 2008 r., we W. Zatrzymania pojazdu dokonano na drodze krajowej nr [...] (ul. [...]). Pojazdem był wykonywany przewóz ziemi. Ważenia pojazdu dokonano na ul. [...] przy pomocy przenośnych wag do pomiarów dynamicznych. W trakcie kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie o 4,73 t na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t (kara [...] złotych). Do tego nałożono karę za stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych nacisków za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 19, 0 t dodatkowo 2 x [...] złotych. Zdaniem organu, powyższe stanowi naruszenie art. 13g ust. 1, 2,3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – udp -(tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.) w zw. z l.p. 7 pkt 9 lit. d) i l.p. 7 pkt 9 lit. e) załącznika do w.w. ustawy.

Ponadto stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej skontrolowanego pojazdu o 2,99 t. za co nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych (art. 13g ust. 1, 2,3 udp w zw. z l.p. 9 pkt 4 lit. b) załącznika do w.w. ustawy)

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca, zarzuciła organowi symulowanie 4 kontroli, gdyż do kontroli drogowej zatrzymano dwa pojazdy należące do strony tj. [...] nr rej. [...] oraz [...] nr rej. [...] i w rezultacie sporządzono cztery protokoły z przeprowadzonych czynności kontrolnych. Powyższe działanie, w ocenie strony, ma na celu ominięcie ograniczenia sumy kar o jakim mowa w art. 92 pkt 2 utd. Zdaniem strony ustalony stan faktyczny wskazuje, że przeprowadzono jedną kontrolę drogową dwóch pojazdów firmy, w wyniku której powinno być przeprowadzone jedno postępowanie administracyjne i wydana jedna decyzja. W zakresie stwierdzonych naruszeń strona podnosi, że nie ma możliwości ważenia pojazdu na budowie, stąd powinna być zastosowana rozsądna tolerancja możliwych błędów przy ocenie wagi ładunku. Zarzuciła, że w protokole kontroli i wydanej decyzji nie ma rozporządzenia, zgodnie z którym ustalono wyniki ważenia, natomiast przenośne wagi nie posiadają certyfikatu zatwierdzenia typu EC i zgodności poświadczającej spełnianie wymogów Dyrektywy WE. Zdaniem skarżącej, strefa ważenia nie spełnia wymogów zawartych w przytoczonych w odwołaniu przepisach, natomiast korekta ważenia zawarta w protokole nie występuje w żadnym akcie prawnym. Strona akcentuje, że nie mogła uczestniczyć w procesie ważenia pojazdu, zatem w razie uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy będzie mogła brać czynny udział również na tym etapie postępowania administracyjnego.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa., art. 13 ust. 1, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c udp oraz lp. 7 pkt 9 lit d) i e); lp. 9 pkt 4 lit b) załącznika nr 2 do w.w. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do treści art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W myśl art. 13g ust. 1 udp, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40c udp w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...). Organ nadmienił, iż droga wojewódzka nr [...], zatrzymano pojazd do kontroli została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej o do 10 t. (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Natomiast zgodnie z § 57 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., Nr 32, poz. 262) dopuszczalna masa całkowita skontrolowanego w niniejszej sprawie pojazdu może wynosić 42 tony.

Organ podał również wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków na osie jakie wynikają ze wskazanych w decyzji organu I instancji przepisów załącznika nr 2 do udp. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu GITD stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie, gdyż podczas pomiarów uczestniczył kierowca skontrolowanego pojazdu a samych pomiarów dokonano na stanowisku spełniającym przepisy oraz przy użyciu wag posiadających legalizację. Za pozbawiony podstaw prawnych uznał zarzut symulowania czterech kontroli. W tym zakresie organ odwoławczy stwierdził, że przepisy wymagają sporządzenie odrębnego protokołu ważenia oraz protokołu z kontroli naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił również, że inspektorzy transportu drogowego nie mają swobody w zakresie ustalania wysokości nakładanej kary pieniężnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2008r. skarżąca ponowiła zarzuty zgłoszone w odwołaniu od decyzji WITD. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie :

1) art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a poprzez wydanie dwóch decyzji w celu ominięcia art. 92 pkt 2 utd,

2) art. 92 ust. 2 poprzez przekroczenie maksymalnej kary pieniężnej,

3) art. 7,8, 15, 77, 80, 107 k.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy; pozorność i lakoniczność odniesienia się do zarzutów strony sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji; brak oceny § 7 Rozporządzenia 561/2006

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne – w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub procesowe – w stopniu mogącym mieć wpływ istotny.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić na czym polega niezasadność zarzutu naruszenia art. 92 ust.2 pkt 1 utd albowiem skarżąca wskazując na wydanie przedmiotowej decyzji z naruszeniem tego przepisu domaga się stwierdzenia nieważności decyzji GITD.

Ustawa o transporcie drogowym rozróżnia dwa typy kontroli: kontrolę drogową oraz kontrolę w przedsiębiorstwie. Zgodnie z ww. przepisem suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15 000 złotych w odniesieniu do kontroli drogowej. Jak wynika z twierdzeń strony, w dniu [...] stycznia 2008 r. zatrzymano do kontroli drogowej dwa pojazdy należące do skarżącej. Obydwa pojazdy były poddane kontroli z punktu widzenia przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o drogach publicznych. Przy czym należy podkreślić, że jedna kontrola drogowa dotyczy jednego pojazdu zatrzymanego przez inspektorów transportu drogowego. Zgodnie z art. 56 ustawy o transporcie drogowym inspektor ma prawo w szczególności do nakładania i pobierania kar pieniężnych zgodnie z przepisami ustawy (pkt1) oraz zgodnie z przepisami o drogach publicznych (pkt 2). Kontrole o których mowa w pkt 1 i 2 art. 56 utd dokumentowane są odrębnymi protokołami kontroli a w razie ustalenia nieprawidłowości, każda z nich kończy się wydaniem decyzji. Są to dwie sprawy administracyjne, załatwiane dwiema decyzjami. Decyzja o której mowa w art. 56 pkt 1 utd wydawana jest w oparciu o przepis art. 92 utd. Natomiast decyzja o której mowa w art. 56 pkt 2 utd wydawana jest w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych. Przepis art. 92 ust. 2 utd ogranicza sumę kar pieniężnych nakładanych podczas jednej kontroli drogowej w związku naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów tejże ustawy lub przepisów wymienionych w pkt 1-8 tego przepisu. Reasumując: poddano kontroli drogowej dwa pojazdy z punktu widzenia przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o drogach publicznych. Prawidłowo zatem sporządzono cztery protokoły kontroli (tj. po dwa protokoły kontroli dla każdego z pojazdów - jeden na podstawie przepisów utd, drugi na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych). Ustalenia zawarte w powyższych protokołach mogły być podstawą do nałożenia kar pieniężnych w drodze czterech decyzji administracyjnych. W tutejszym Sądzie, oprócz niniejszej sprawy toczy się postępowanie ze skargi D. H. na decyzję GITD w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za naruszenia dotyczące przekroczenia norm czasu prowadzenia pojazdu [...] nr rej [...] tj. pojazdu, którego dotyczy również niniejsza decyzja (v. sprawa sygn. akt VI SA/Wa 1785/08). Z powodów podanych wyżej, za nieporozumienie należy uznać zarzut skargi, jakoby organ "symulował 4 kontrole oraz naruszył art. 92 ust.2 poprzez przekroczenie maksymalnej kary pieniężnej", skoro jak już podano, nie mogły być zsumowane kary pieniężne nałożone w odrębnych sprawach administracyjnych.

Zdaniem Sądu, pozostałe zarzuty skargi również nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Wszystkie dowody na których oparto rozstrzygnięcie znajdują się w nadesłanych aktach administracyjnych, nie budzą wątpliwości Sądu co do ich rzetelności. W szczególności znajduje się w aktach protokół kontroli podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń, protokoły z pomiarów pochyłości terenu oraz świadectwo legalizacji wagi. Zdaniem Sądu, pomiary zostały przeprowadzone zgodnie z procedurami. Jak wynika z zapisów w protokole kontroli kierowca przed dokonaniem pomiaru został pouczony o zasadach przeprowadzanej kontroli a pomiarów dokonano w jego obecności. Okazano kierowcy odczyty wskazań przyrządów pomiarowych a ponadto udostępniono mu do wglądu świadectwo legalizacji urządzeń użytych do pomiaru oraz protokół pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Oczywiście sam fakt podpisania protokołu kontroli bez zastrzeżeń, jak to uczyniono w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia organu odwoławczego od wyjaśnienia zgłaszanych przez stronę wątpliwości, co do sposobu przeprowadzenia kontroli. Jednakże w niniejszej sprawie, skarżąca zgłosiła uwagi nie tyle do sposobu przeprowadzenia kontroli ale zakwestionowała brak powołania w protokole stosowanych przepisów rozporządzenia zgodnie z którym ustalono wyniki ważenia a także nieposiadanie przez przenośne wagi certyfikatu zatwierdzenia typu EC i zgodności poświadczającej spełnianie wymogów Dyrektywy WE. Ponadto, zdaniem skarżącej, strefa ważenia nie spełnia wymogów zawartych w przytoczonych w odwołaniu przepisach, natomiast korekta ważenia zawarta w protokole nie występuje w żadnym akcie prawnym. Zarzuciła również, że nie uczestniczyła osobiście w czynności ważenia pojazdu. W ocenie Sądu, dokumentacja zawarta w aktach sprawy dotycząca urządzenia użytego do pomiarów oraz miejsca przeprowadzenia pomiarów tj. ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji ponownej oraz zatwierdzenie stanowiska do kontroli pojazdów przez właściwy organ administracji czyni bezzasadnym zarzuty strony dotyczące braku certyfikatu EC oraz nieprawidłowości odnoszących się do strefy ważenia. Wbrew twierdzeniom strony w protokole i decyzji przytoczono przepisy wykonawcze, które były podstawą prawną wydanej decyzji. Błędy graniczne dopuszczalne oraz sposób ich obliczenia reguluje natomiast Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. z 2007, Nr.188, poz. 1345) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych wydane na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441, ze zm.).

Specyfiką kontroli przeprowadzonej na drodze jest przeprowadzanie jej z udziałem kierującego pojazdem. Dokumenty, które potwierdzały czynność ważenia zostały przedstawione skarżącej. Z oczywistych względów czynności ważenia nie można powtórzyć, jednakże istnieje możliwość zakwestionowania wyników ważenia oparciu o wymienione dokumenty. W ocenie Sądu, wskazane przez skarżącą okoliczności uzasadniające, jej zdaniem, wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego nie zasługują na uwzględnienie z przyczyn wyżej podanych. Z istoty kontroli drogowej wynika, że kontrola ta przeprowadzana jest losowo, na wybranych odcinkach dróg, poza lokalem przedsiębiorstwa transportowego. Chodzi wszkaże o to, by kontrolować prawidłowość załadowania pojazdu będącego w trasie. W dniu kontroli skarżąca powierzyła czynności transportowe (przewóz) - pracownikowi. Tym samym naturalną koleją rzeczy był fakt, że skarżąca nie uczestniczyła w kontroli pojazdu w dniu [...] stycznia 2008 r. Jedyna i istotna zarazem czynność dowodowa, którą przeprowadzono w sprawie dokonana była zatem wprawdzie bez udziału skarżącej, jednak z istoty tej czynności wynika, iż nie sposób było ją przeprowadzić w obecności strony. Jednocześnie trudno uznać, aby biorącego udział w kontroli zawodowego kierowcę traktować jako osobę nie mającą elementarnej wiedzy i rozeznania co do warunków i sposobu przeprowadzania tego rodzaju kontroli. Nie podzielając stanowiska strony negującego możliwość nakładania kar bez uwzględnienia tolerancji możliwych błędów przy ocenie wagi ładunku z uwagi na niemożność faktycznej kontroli, czy pojazd spełnia określone w przepisach warunki techniczne należy stwierdzić, że nie budzi wątpliwości Sądu konstytucyjność ustawowego obowiązku spełniania przez dany pojazd określonych warunków technicznych. Wzmiankowane przepisy mają na celu ochronę dróg przed nadmiernym niszczeniem. Realizacja w.w. obowiązków wymusza na użytkowniku dróg określonych działań m.in. w zakresie zapewniania równomiernego, określonego w przepisach nacisku na oś, który może być realizowany również przy towarach sypkich tj. takich jak w przedmiotowej sprawie, których zabezpieczenie przed przesuwem nie wymaga skomplikowanych urządzeń technicznych. Nie zwalnia od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie brak zapewnienia przez przedsiębiorcę możliwości zważenia pojazdu przed wyjazdem na drogę. Jest to kwestia właściwej organizacji pracy. Jak podaje sama skarżąca, we W. (tam przeprowadzono przedmiotową kontrolę) istnieje system selekcyjnego ważenia. Kontrolę przeprowadzono w dzień powszedni, w godzinach przedpołudniowych, stąd argumenty dotyczące bezużyteczności wzmiankowanego systemu w godzinach nocnych (poza godzinami pracy urzędów) nie mogą być uznane za zasadne.

W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że wystąpiły naruszenia w postaci przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej skontrolowanego pojazdu oraz przekroczenie nacisku osi. Zgodnie art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie stwierdzono wspomniane wyżej naruszenia natomiast skarżąca na dzień kontroli stosownego zezwolenia nie posiadała, organ miał zatem podstawę do wydania decyzji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości, którą prawidłowo w niniejszej sprawie wyliczył.

Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a