Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 204/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: 1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 2. zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 5, art. 6,  art. 7 ust. 1, art. 10, art. 13 ust. 1, art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120, art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 149 § 1, art. 149 § 1a, 154 § 6, art. 149 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Sygn. [...] II SAB/Sz 204/21 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Inne do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Inne dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Inne na rzecz skarżącego K. N. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

K. N. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Dyrektora Szpitala Powiatowego w S. (dalej: "organ zobowiązany") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2021 r. (wpływ w dniu [...] listopada 2021 r.) wnioskodawca wystąpił do organu zobowiązanego o udostępnienie informacji

publicznej w postaci kopii umów i dokumentów z przetargów/zawartych z organem

Policji (KWP w S./KPP w S./KGP), które obowiązywały w latach

2018-2021.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że informacje dotyczące wysokości wynagrodzeń oraz dodatkowych składników, wypłacanych pracownikom szpitala stanowią informacje o wysokości środków pieniężnych wypłacanych z zasobów publicznych. Informacje te stanowią informacje publiczne i podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy z dnia [...] r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.". W tym zakresie wnioskodawca powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych oraz przytoczył obszerny fragment informacji medialnej (opisującej postępowanie funkcjonariuszy KPP w S. związane z transportowaniem osób zatrzymanych w celu przeprowadzenia

badania do oddalonego o ok. 30 km szpitala w U.). Wnioskodawca wskazał

jako sposób udostępnienia informacji publicznej formę kserokopii, poprzez przesłanie na adres e-mail.

Wiadomością mailową z dnia [...] r. organ zobowiązany poinformował wnioskodawcę, że odmawia przesłania kserokopii umów wiążących Szpital Powiatowy w S. z KWP w S., ponieważ zawierają one tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy z dnia [...] kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1913, ze zm.), dalej: "u.z.n.k.". Dodatkowo wyjaśnił, że umowy zostały zawarte w następstwie postępowań przetargowych ([...], [...], [...] oraz [...]). Organ zobowiązany podkreślił, że informacje te zostały opublikowane

w BIP na stronie KWP w S.. Dodatkowo powołał się na orzeczenie sądu administracyjnego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność organu zobowiązanego w zakresie postępowania o dostęp do informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi zobowiązanemu naruszenie:

1) art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.), dalej: "k.p.a." - poprzez negatywne załatwienie wniosku, tj. w drodze pism, które nie nosiło wszystkich wymaganych przepisami prawa cech decyzji administracyjnych w szczególności: danych adresowych podmiotu udzielającego, pełnionej funkcji osoby udzielającej odpowiedzi, w tym jej umocowania do jej udzielenia; podstawy prawnej i faktycznej wraz z jej uzasadnieniem; obowiązkowych pouczeń czy i w jaki sposób służyły/służą odwołania od tego rozstrzygnięcia i do jakiego podmiotu oraz w jakim trybie; znaku akt sprawy pod jakim została ona zarejestrowana; i innych wymaganych prawem;

2) art. 1 w zw. z art. 4 w z w z art. 5 ust.2 w zw. z art. 6 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p, poprzez bezzasadne uznanie, że kserokopie umów wiążących Szpital Powiatowy w S. z KWP w S. stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa zdefiniowaną u.z.n.k. oraz że umowy zostały zawarte w następstwie postępowań przetargowych i zostały opublikowane w BIP KWP w S.. Podczas, gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p., ograniczenie tajemnicy przedsiębiorstwa nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji oraz ust. 3 art. 5 u.d.i.p. mówiącego, że nie można ograniczać dostępu do informacji o sprawach przed organami państwa (tu Policji i publicznej służby zdrowia) w szczególności w postępowaniach administracyjnych i cywilnych (przetarg i umowa cywilnoprawna takimi są), ze względu na ochronę strony jeżeli dotyczą szeroko pojętych spraw publicznych i osób publicznych. W konsekwencji nie ma tutaj zastosowania powołana u.z.n.k., gdyż szpital jako podmiot gospodarującymi środami publicznymi i udzielający powszechnych usług zdrowia finansowanych ze środków publicznych, nie pozostaje pod żadną ochroną prawną i zobowiązany jest udostępnić żądane umowy zawarte z organem Policji (KWP S.), które nie zostały opublikowane w powołanym BIP na stronie KWP w S., czego też organ zobowiązany w żadnym razie nie wykazał, a KWP w S. temu przeczy; w związku z tym organ jest zobowiązany udzielić żądanej kopii umów stanowiących informację publiczną; zwłaszcza, że sam dyrektor szpitala wypowiadał się o tych umowach w mediach, a z posiadanych informacji wiem, że były to informacje nieprawdziwe, gdyż została przedłużona umowa na świadczenie dalszych usług medycznych dla Policji; co tym bardziej wzbudza konieczność kontroli publicznej tego "kłamstwa" i ocenę zawartych w tej umowie postanowień, jak i w umowach dalszych zawartych z podwykonawcami.

W konsekwencji powyższych naruszeń, skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie, że organ zobowiązany dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) albowiem nie wydał decyzji i informacji w ustawowym 14 dniowym terminie;

2) zobowiązanie organu zobowiązanego do podjęcia czynności lub wydania aktu w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy

(art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.);

3) zasądzenia od organu zobowiązanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania związanych uiszczeniem opłaty od skargi, oraz późniejszą obsługą prawną.

Skarżący w uzasadnieniu skargi przedstawił obszerny opis stanu faktycznego sprawy oraz rozwinął argumenty związane z zarzutami skargi.

W odpowiedzi na skargę organ zobowiązany podtrzymał dotychczasowe stanowisko, zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2021 r. Dodatkowo wyjaśnił,

że na udostępnienie treści całej umowy zawartej przez Szpital Powiatowy w S. z KWP w S./ KPP w S., która obowiązywała w latach 2018 r. – 2021, nie wyraziły zgody obie strony przedmiotowej umowy. Ponadto zdaniem organu zobowiązanego brak jest po stronie skarżącego interesu prawnego dla uzyskania żądanych informacji.

Organ zobowiązany wniósł o nieuwzględnienie skargi i odrzucenie, względnie oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Na wstępie należy podnieść, że w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt p.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

W myśl art. 21 in principio u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r.,

sygn. akt I OSK 2433/18). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 716/11; z dnia 26 maja 2011 r.,

sygn. akt I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności.

Mając to wszystko na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.

Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Dyrektora Szpitala Powiatowego w S. w rozpatrzeniu wniosku K. N. z dnia [...] listopada 2021 r. w zakresie udostępnienia informacji publicznej obejmującej zagadnienia wymienione szczegółowo w części przedstawiającej stan faktyczny sprawy.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się, więc do oceny, czy organ zobowiązany rozpoznający wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej pozostaje w bezczynności.

Skarżący zwrócił uwagę na dwie okoliczności, które przesądzają jego zdaniem, że organ zobowiązany pozostaje w bezczynności. Pierwsza z nich to rozstrzygniecie o odmowie udostępnienia informacji publicznej z naruszeniem art. 16 u.d.i.p.,

a to poprzez poinformowanie skarżącego o negatywnym rozpoznaniu wniosku w formie zwykłego pisma przesłanego wiadomością e-mail, a nie w formie decyzji administracyjnej. Druga z nich to poinformowanie skarżącego o udostępnieniu żądanej informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej KWP w S., podczas, gdy we wskazanej lokalizacji nie udostępniono takiej informacji. W tym wypadku zdaniem skarżącego doszło do naruszenia m.in. art. 10 u.d.i.p.

Organ zobowiązany natomiast w piśmie przesłanym skarżącemu pocztą

e-mail w dniu [...] listopada 2021 r. odmówił przesłania kserokopii umów wiążących Szpital Powiatowy w S. z KWP w S., informując w tym zakresie, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu u.z.n.k. Jednocześnie organ zobowiązany wskazał, że umowy zostały zawarte w następstwie postępowań przetargowych ([...], [...], [...] i [...])

i jako informacja publiczna zostały opublikowane w BIP KWP w S..

Sąd uwzględniając powyższe, wskazuje na podstawę prawną udzielenia dostępu do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej znajduje

unormowanie w przepisach Konstytucji RP oraz w uregulowaniach u.d.i.p. W myśl

art. 61 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności władzy publicznej. Prawo to obejmuje również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenie kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Unormowania konstytucyjne znajdują rozwinięcie w u.d.i.p., która może zawierać niezbędne ograniczenie w dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do postanowień art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Zgodnie z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust. 1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2).

Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

W myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji,

w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).

Natomiast informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, przewidując w art. 7 ust. 1 różne sposoby udostępnienia. Udostępnienie informacji publicznej, może więc nastąpić m.in. w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p.

Na podstawie art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek (ust. 1). Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (ust. 2).

Wskazać należy, że przepisy u.d.i.p. przewidują własne, krótsze od powszechnie obowiązujących, terminy do podejmowania rozstrzygnięć

w wypadku wystąpienia do organu zobowiązanego ze stosownym wnioskiem o udostępnienie informacji. Stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a.). Celem ustawy dostępowej

jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez tę ustawę terminie.

Sąd wskazuje, że zasadą jest, że po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany winien: 1) zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku

(z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną; 2) ewentualnie w tym terminie wydać – zgodnie

z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli uzna, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.; 3) albo jeżeli podmiot nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku lub gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, by nie pozostawać w stanie bezczynności lub przewlekłości, winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

(por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3297/21).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Wyjaśnić należy, że bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w sprawie, nie informuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie, ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 567/21).

Przechodząc do oceny zasadności wywiedzionej skargi należy przypomnieć, że badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie u.d.i.p., poprzedzone musi być oceną czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie powyższego, a więc że skarga

jest dopuszczalna, pozwala bowiem dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli,

to jest do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1475/12; z dnia 21 marca 2013 r.,

sygn. akt I OSK 392/12; z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt OSK 1377/12).

W tym zakresie sąd administracyjny ocenia, czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy wykonany został obowiązek działań wymaganych w u.d.i.p..

W analizowanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami, że adresat wniosku, czyli Dyrektor Szpitala Powiatowego w S. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji, o których mowa w art. 4 ust.1 u.d.i.p. W ocenie Sądu nie budzi też wątpliwości, że co do zasady informacje, których udostępnienia domagał się skarżący we wniosku mają charakter informacji publicznej, bowiem dotyczą środków publicznych, którymi podmiot ten dysponuje (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt .5 u.d.i.p.). Należy mieć zatem na uwadze, że dane na temat sposobu wydatkowania środków publicznych będą mieściły się w ramach informacji

o sprawach publicznych. Warto podkreślić, że z tych środków finansowane

są m.in. usługi świadczone na podstawie umów cywilnoprawnych wykonywane

przez podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.. W konsekwencji adresat wniosku w tym zakresie zobowiązany był do załatwienia wniosku skarżącego w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p..

Sąd podkreśla, że zasadnicze sposoby (tryby) udzielania informacji

publicznej, a także ograniczenia w jej udostępnianiu, normują przepisy u.d.i.p..

I tak przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja

nie jest informacją publiczną "zwykłym" pismem. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia

bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.),

tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej

(art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób

lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Rzeczą organu zobowiązanego, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.. Tym samym dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia.

Sąd zwraca uwagę, że w przypadku gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności, ma miejsce bezczynność. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pod pojęciem bezczynności należy rozumieć brak reakcji i działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa i w terminie tymi przepisami przewidzianym. Jako bezczynność należy również zakwalifikować takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, inaczej mówiąc za bezczynność należy uznać nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy, na przykład organ zamiast

wydać decyzję poinformował stronę o odmowie udostępnienia informacji publicznej "zwykłym pismem", albo poinformował błędnie lub nieprecyzyjnie o miejscu publikacji żądanej informacji publicznej w BIP oraz gdy informacje tam opublikowane

nie są zgodne w pełni z żądaniem.

Bezspornie w badanej sprawie w ustawowym terminie organ nie podjął właściwego działania, tj. nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Sąd bowiem nie ma wątpliwości, iż odmowa udzielenia informacji – czego de facto dokonał organ, powołując się na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, nie nastąpiła w formie decyzji. Okoliczność ta jest wystarczająca do stwierdzenia bezczynności po stronie organu.

Jednakże w sprawie rozważenia wymaga również druga z okoliczności podnoszonych przez skarżącego. Sąd poddał analizie przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p.

i pod jego kątem materiał dowodowy sprawy. Przypomnieć należy bowiem, że organ zobowiązany, poza przekazaniem informacji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w oparciu o przesłankę ograniczającą, o której mowa w art. 5 ust. 2 (tajemnica przedsiębiorcy) w formie "zwykłego pisma" (e-mail), poinformował również skarżącego, że żądana informacja publiczna (treść umów) została opublikowana

w BIP KWP w S..

Tym samym ocenie poddano również prawidłowość postępowania organu zobowiązanego w zakresie przekazania informacji o miejscu publikacji informacji publicznej.

Bezsporne jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek dotyczy jedynie informacji niezamieszczonych w BIP oraz w centralnym repozytorium. Oznacza to, że adresat wniosku (organ zobowiązany) zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium.

W tej sytuacji w przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o ujawnieniu żądanej informacji w BIP. Podmiot zobowiązany nie ma więc obowiązku udostępniać informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku, gdy znajduje się ona w BIP, zaś zakres żądania sformułowanego we wniosku i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne. Dodać należy, że udostępnienie

informacji publicznej w BIP zwalnia organ zobowiązany również z obowiązku potwierdzania na piśmie jej istnienia. Natomiast w przypadku informacji udostępnionej

w BIP na dysponencie tej informacji nie spoczywa obowiązek dokonywania

wydruków z BIP i przesyłania ich żądającemu informacji (por. wyrok NSA

z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I OSK 416/08).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, dostrzec należy, że organ zobowiązany poinformował skarżącego jedynie ogólnie, iż wymienione wg nr umowy zostały opublikowane w BIP KWP w S.. Jak jednak podnosi skarżący i co potwierdziła dokonana przez Sąd weryfikacja BIP ww. jednostki (w internecie), treści przedmiotowych umów nie sposób tam odnaleźć. Co więcej organ zobowiązany nie ustosunkował się do zarzutu skarżącego w tym zakresie i nie wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, czym się kierował udzielając skarżącemu takiej informacji w piśmie

z dnia [...] listopada 2021 r. Nadto zdaniem Sądu informacja taka, że żądane treści znajdują się na stronie BIP danej jednostki powinna być na tyle konkretna i precyzyjna, aby pozwoliła odnaleźć dane informacje (np. odnośnik (link) do konkretnej strony/zakładki na danej stronie). Tego również w przesłanym stronie e-mailu zabrakło.

Sąd nie ma zatem wątpliwości, że naruszony został również przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p., poprzez niezgodne z prawdą poinformowanie skarżącego o udostępnieniu żądanych informacji publicznych w BIP. Treść ww. pisma organu zobowiązanego nie pozwala na uznanie, iż w sprawie zaistniała przesłanka uwalniająca adresata wniosku od obowiązku udostępnienia informacji publicznej na wniosek.

Sąd stwierdza, że pismo z dnia [...] listopada 2021 r. dotknięte jest dwiema istotnymi wadami. W pierwszej kolejności organ zobowiązany błędnie "zwykłym pismem" zamiast decyzją administracyjną odmówił udostępnienia informacji publicznej, czym naruszył przepis art. 16 u.d.i.p., w drugiej kolejności ten organ poinformował podając nieprawdziwą i nieprecyzyjną informację o miejscu publikacji umów w BIP, w celu uchylenia się od obowiązku udostępnienia informacji na wniosek, czym naruszył przepis art. 10 u.d.i.p.

Sąd w pełni uznaje, że organ zobowiązany pozostawał w bezczynności, co potwierdzają przedstawione w motywach wyroku przepisy prawa materialnego, ich analiza i interpretacja. W niniejszej sprawie zatem organ, będąc zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, w zakresie wyżej wskazanym, nie udzielił jej w pełnym zakresie (w zasadzie poprzestając na podaniu nr umów) do dnia wydania niniejszego wyroku, przy czym minął termin na rozpatrzenie wniosku, wyznaczony przez u.d.i.p.. Organ nie wyznaczył żadnego nowego terminu załatwienia sprawy

i co najważniejsze, do dnia wydania wyroku nie wydał decyzji administracyjnej,

ani nie udostępnił informacji publicznej w zakresie i w sposób wskazany we wniosku, a także nie dokonał żadnej innej czynności (poza przesłaniem pisma z dnia

[...] listopada 2021 r.).

Wobec stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – jak w punkcie I sentencji wyroku.

Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Na obecnym etapie postępowania 14 – dniowy termin należy liczyć od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Sąd administracyjny zobowiązany jest do dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a.. W świetle powyższych okoliczności, Sąd stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym przez organ wystąpiła bezczynność, która nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W badanej sprawie organ zobowiązany co prawda udzielił odpowiedzi skarżącemu w ciągu 14 dni, jednakże uczynił to z naruszeniem przepisów ustawy, więc pozostaje nadal w bezczynności, lecz okoliczności sprawy nie pozwalają na uznanie, że nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł

- jak w punkcie II sentencji wyroku.

Wskazać nadto należy, że okoliczności przesądzające o rażącym charakterze stwierdzonej bezczynności uzasadniają nałożenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Jest ona dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA w sprawie II OSK 1810/16). Sąd nie stwierdził podstaw - wobec powyższych okoliczności - do orzeczenia z urzędu grzywny na ww. zasadzie. Strona zaś o wymierzenie grzywny nie wnioskowała.

Sąd nie stwierdził też podstaw do przyznania od organu zobowiązanego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej o której mowa w 149 § 2 p.p.s.a. Suma pieniężna, przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., jest bowiem uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Zdaniem składu orzekającego w tej konkretnej sprawie, taka sytuacja nie wystąpiła. Skarżący zaś również w tym zakresie nie składał żądania.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego uiszczony wpis w kwocie 100 zł - jak w punkcie III sentencji wyroku.

Orzeczenia sądów administracyjnych cytowane powyżej są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.