Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 86/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego J. F., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w [...] od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 30.000 złotych - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] listopada 2008 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, działając na podstawie imiennego upoważnienia, rozpoczęli kontrolę w siedzibie przedsiębiorstwa skarżącego J. F.. W konsekwencji przeprowadzonej w dniach od [...] listopada 2008 r. do [...] grudnia 2008 r. kontroli w siedzibie skarżącego przedsiębiorcy, działając w oparciu o dokumentację zebraną w trakcie postępowania oraz w oparciu o wyjaśnienia strony, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego stwierdzili, iż skarżący przedsiębiorca dopuścił się naruszeń polegających na:

- nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień;

- okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę;

- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego;

- skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego;

- przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego;

- nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu;

- okazaniu wykresówki zapisywanej za długo.

Szczegółowy opis naruszeń organ zawarł w protokole kontroli nr [...] (vide: k. 84-92 akt administracyjnych).

W toku kontroli skarżący przedsiębiorca, ustosunkowując się do jednego z zarzutów, tj. zarzutu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów przez wszystkich zatrudnionych kierowców za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r., oświadczył w dniu [...] listopada 2008 r., iż przedmiotowe wykresówki oraz cała ewidencja czasu pracy wszystkich pracowników za okres 2004 r. – [...] sierpnia 2008 r. zostały skradzione w dniu [...]/[...] października 2008 r., o czym strona poinformowała w dniu [...] października Komisariat Policji w [...].

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] stycznia 2009 r. decyzję nr [...], na podstawie której – działając m.in. w oparciu o przepisy art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz na podstawie stosownych przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370) oraz przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE nr L 102 z 11 kwietnia 2006 r.) w zw. z odpowiednimi przepisami załącznika do ustawy o transporcie drogowym – nałożył na skarżącego przedsiębiorcę karę pieniężną w łącznej wysokości 30.000,- złotych, za naruszenia polegające na: nieokazaniu wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień; okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę; przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego; skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego; przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego; nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, a także okazaniu wykresówki zapisywanej za długo.

Skarżący w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. odwołał się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu skarżący, ustosunkowując się do zarzutu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów przez zatrudnionych kierowców - stwierdził, iż w toku kontroli inspektorzy zostali poinformowani o tym, że przedmiotowe wykresówki (około 1000 sztuk) zostały skradzione, o czym strona poinformowała Komisariat Policji w [...], zaś Policja umorzyła dochodzenie. Ponadto skarżący oświadczył, iż część wykresówek została przekazana na żądanie Sądu Pracy w [...]. Skarżący zarzucił organowi I instancji, iż nie odniósł się w żaden sposób do wskazanych wyżej przyczyn nieposiadania stosownej dokumentacji. W tej sytuacji zdaniem strony skarżącej organ dopuścił się naruszenia licznych zasad postępowania administracyjnego, w tym m.in. zasady pełnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. Ponadto zdaniem skarżącego organ nie ustalił, czy w tym przypadku należy zastosować art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący stwierdził, iż niewątpliwie w jego przypadku brak wykresówek i dokumentów wynikał z działania osób trzecich, którego skarżący nie mógł przewidzieć, a zatem nie może ponosić odpowiedzialności za brak wykresówek. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego, w tym m.in. na art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, ust. 2 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z Lp. 10.2 lit. a) i b), Lp. 10.3. lit. a) i b), Lp. 10.4. lit. a) i b), Lp. 11.2. ust. 1 i ust. 2, Lp. 11.4. ust. 1 i 2 załącznika cyt. ustawy, na przepis art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.), a także na stosowne przepisy wspólnotowe zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - stwierdził, iż podczas kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego strona nie okazała do kontroli wykresówek za wszystkie dni, w których zatrudnieni przez niego kierowcy wykonywali przewozy drogowe rzeczy, w tym nieokazała do kontroli wykresówek kierowcy:

- R. L. - za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r. - brak 174 sztuk wykresówek za dni pracy kierowcy, uwzględniając wymagane okresy odpoczynku, ustalając tym samym, iż kara pieniężna za to naruszenie wynosi 87.000 złotych;

- M. O. - za okres od [...] kwietnia 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r. - brak 100 sztuk wykresówek za dni pracy kierowcy, uwzględniając wymagane okresy odpoczynku, ustalając tym samym, iż kara pieniężna za to naruszenie wynosi 50.000 złotych;

- T. K. - za okres od [...] kwietnia 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r. - brak 100 sztuk wykresówek za dni pracy kierowcy, uwzględniając wymagane okresy odpoczynku, tym samym ustalając, iż kara pieniężna za to naruszenie wynosi 50.000 złotych;

- R. S. - za okres od [...] czerwca 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r. - brak 65 sztuk wykresówek za dni pracy kierowcy, uwzględniając wymagane okresy odpoczynku, tym samym ustalając, iż kara pieniężna za to naruszenie wynosi 32.500 złotych;

- S. K. - za okres od [...] sierpnia 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r. - brak 21 sztuk wykresówek za dni pracy kierowcy, uwzględniając wymagane okresy odpoczynku, tym samym ustalając, iż kara pieniężna za to naruszenie wynosi 10.500 złotych;

- M. C. - za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] marca 2008 r. oraz od [...] kwietnia 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r. - brak 100 sztuk wykresówek za dni pracy kierowcy, uwzględniając wymagane okresy odpoczynku a także po odliczeniu 19 sztuk wykresówek i 2 sztuk zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu za okres od [...] marca 2008 r. do [...] kwietnia 2008r. przekazanych przez stronę do Sądu Rejonowego w [...], tym samym kara pieniężna za to naruszenie – według organu - wynosi 77.500 złotych;

- P. G. - za okres od [...] kwietnia 2008 r. do [...] kwietnia 2008 r., tj. za okres zatrudnienia w/w kierowcy w kontrolowanym przedsiębiorstwie - brak 14 sztuk wykresówek za dni pracy kierowcy, uwzględniając wymagane okresy odpoczynku, tym samym ustalając, iż kara pieniężna za to naruszenie wynosi 7.000 złotych.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż kara pieniężna z tytułu powyższych naruszeń winna wynosić w sumie 314.500 złotych.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu-stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał, iż wbrew twierdzeniom strony organ I instancji nie nałożył kary pieniężnej za nieokazanie do kontroli wykresówek należących do kierowcy M. C.. Ponadto za bezzasadne uznał argumenty strony, jakoby w sprawie miał zastosowanie przepis art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, ze względu na sam fakt zgłoszenia kradzieży wykresówek przechowywanych przez przedsiębiorcę. Organ II instancji stwierdził, iż przepis art. 93 ust. 7 cyt. ustawy daje możliwość umorzenia postępowania w przypadku, gdy naruszenie przepisów zostało spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności. Zdaniem organu wykonawca przewozów może więc uchylić się od odpowiedzialności, jeśli zostanie wykazane, że uczynił wszystko, czego można oczekiwać od przedsiębiorcy profesjonalnie zajmującego się tym konkretnym rodzajem działalności gospodarczej aby zapobiec naruszeniu przepisów. W ocenie organu odwoławczego nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie dokumentacji potwierdzającej faktyczny stan aktywności kierowców w okresie objętym kontrolą niewątpliwie nie był jednak spowodowany wystąpieniem okoliczności, o których mowa w powyższym przepisie, a zatem nie mógł on znaleźć zastosowania w sprawie. Strona obowiązana jest bowiem do obmyślenia takich rozwiązań organizacyjnych, które zapewnią jej przestrzeganie obowiązujących norm prawnych, w tym także do właściwego zabezpieczenia przechowywanych wykresówek. Zdaniem organu nie ulega zatem wątpliwości, że nawet w przypadku kradzieży dokumentów, strona nie może zwolnić się od odpowiedzialności za ich brak podczas kontroli, albowiem oznacza to, że nie dochowała należytej staranności przy ich przechowywaniu. Nie można bowiem uznać kradzieży wykresówek za okoliczność nadzwyczajną i nieprzewidywalną. Wobec powyższego, nawet sam fakt kradzieży wykresówek nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż strona może uchylić się od odpowiedzialności z tytułu przedmiotowego naruszenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył również, że okoliczności właściwego zabezpieczenia przechowywanych wykresówek przez przedsiębiorcę wydają się tym bardziej wątpliwe, iż zdarzenie to miało miejsce już po uzyskaniu przez stronę informacji o zamiarze kontroli przez Inspekcję Transportu Drogowego, albowiem jak wynika z materiału znajdującego się w aktach sprawy, pierwotnie kontrola Inspekcji Transportu Drogowego w siedzibie przedsiębiorstwa strony była planowana już w miesiącu wrześniu 2008 r., jednakże ze względu na trwającą w tym czasie kontrolę Państwowej Inspekcji Pracy odstąpiono od czynności kontrolnych, przesuwając termin ich przeprowadzenia na miesiąc listopad 2008 r. Tymczasem, do kradzieży wykresówek miało według strony dojść [...] października 2008 r. Na marginesie powyższych rozważań organ II instancji zwrócił uwagę również na fakt, iż argument dotyczący kradzieży wykresówek przechowywanych przez kontrolowanych przedsiębiorców, jest w ostatnim czasie wielokrotnie podnoszony w odwołaniach stron od decyzji organów I instancji nakładających z tego tytułu kary pieniężne. Okoliczność ta tym bardziej – zdaniem organu - czyni więc uzasadnionym przekonanie, iż w takim przypadku na stronie spoczywa szczególny obowiązek wykazania, że uczyniła wszystko, czego można od niej oczekiwać, aby zabezpieczyć przechowywane dokumenty w taki sposób, aby ryzyko kradzieży zminimalizować w możliwie największym stopniu. Odnosząc się do pozostałych naruszeń z tytułu nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, organ stwierdził pewne nieprawidłowości, które szczegółowo opisał w uzasadnieniu decyzji, jednocześnie uznając, iż braki w ustaleniach organu I instancji nie mają jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość decyzji w pozostałym zakresie i nie wpływają na wymiar kary pieniężnej, która z uwagi na dyspozycję przepisu art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, wynosi 30.000 złotych.

Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo ustosunkował się do zarzutów naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, wskazując, że niewątpliwie zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że doszło do naruszenia przepisów, albowiem okazane podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki kierowcy R. L. nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, co w konsekwencji uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 1.500 złotych.

Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się również do kwestii naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przy wykonywaniu przewozu drogowego, wskazując na nieprawidłowości wynikające z analizy danych zapisanych na wykresówkach kierowcy R. L., który przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego w okresach szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Z kolei w oparciu o analizę danych zapisanych na wykresówkach kierowcy M. O. organ również stwierdził, iż kierowca ten przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego, w okresach szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, kara pieniężna za wskazane naruszenia wyniosła w sumie 2.250 złotych.

Ustosunkowując się z kolei do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, organ odwoławczy, powołując się na stosowne przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 odnoszące się do kwestii odpoczynku kierowcy, stwierdził, że w oparciu o analizę danych zapisanych na wykresówkach należących do kierowcy R. L. uznać trzeba, iż kierowca ten skrócił dzienny czas odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego w okresach szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Podobnej analizy organ dokonał w stosunku do danych zapisanych na wykresówkach należących do kierowcy M. O., stwierdzając, iż kierowca ten również skrócił dzienny czas odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego w sposób szczegółowo opisany w uzasadnieniu decyzji. Wobec powyższego organ II instancji uznał, że kara pieniężna za wskazane naruszenia winna wynosić w sumie 2.400 złotych.

Ustosunkowując się do kwestii naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu, przy wykonywaniu przewozu drogowego, organ odwoławczy wskazał na odpowiednie regulacje rozporządzenia (WE) nr 561/2006, odnoszące się do problematyki "dziennego czas prowadzenia pojazdu". W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie należy przyjąć, że kierowca R. L. dopuścił się naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego w sposób szczegółowo opisany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W oparciu o wskazane unormowania prawne organ dokonał również analizy danych zapisanych na wykresówkach należących do kierowcy M. O., stwierdzając, iż kierowca ten dopuścił się ewidentnego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego w okresach precyzyjnie wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Wobec powyższego organ uznał, że kara pieniężna za wskazane naruszenia winna wynosić w sumie 1.700 złotych.

Organ dokonał również szczegółowej analizy wykresówek kierowców R. L. oraz M. O. oraz stwierdził naruszenia polegające na nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego - nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, szczegółowo wskazując na datę i sposób owego naruszenia oraz uznając w konsekwencji na prawidłowość nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 400 złotych.

Organ odwoławczy przeprowadził również szczegółową analizę zarzutów związanych z naruszeniem polegającym na nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego –zbyt długim zapisywaniu wykresówek przez kierowców T. K. oraz W. F. w okresach precyzyjnie wskazanych w decyzji. W tej sytuacji organ również uznał, że prawidłowo nałożono karę pieniężną w łącznej kwocie 400 złotych.

W konsekwencji powyższych zarzutów organ odwoławczy, ustosunkowując się do twierdzeń strony skarżącej podniesionych w kontekście art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym - stwierdził, że należy wziąć pod uwagę fakt, iż w kontrolowanym okresie kierowcy wielokrotnie dopuścili się naruszeń polegających na skróceniu dziennego czasu odpoczynku, a także na przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu oraz przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego. W związku z tym, według organu, nie sposób przyjąć, iż naruszenia te każdorazowo miały charakter wyjątkowy, spowodowany wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności. Organ zaznaczył także, iż strona obowiązana jest do zapewnienia takiej organizacji pracy i obmyślenia takich rozwiązań organizacyjnych, które zapewnią jej przestrzeganie obowiązujących norm prawnych. Organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 10 ust. 2 akapit pierwszy oraz ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał ponadto, ze zgodnie z Wytycznymi Komisji Europejskiej stanowiącymi wskazówki do stosowania przepisów art. 4 lit. d) i f) oraz art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 opracowanymi w oparciu o orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (sprawa C-235/94), oceniając zasadność odstępstwa od przepisów na podstawie art. 12 rozporządzenia 561/2006 inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego muszą poddać dokładnej analizie wszystkie okoliczności, jednakże dzienne i tygodniowe ograniczenia czasu prowadzenia pojazdu powinny być przestrzegane, czyli kierowca nie powinien mieć żadnych "oszczędności czasowych" z powodu przekroczenia ograniczenia czasu prowadzenia pojazdu np.: w poszukiwaniu miejsca parkingowego, a odstępstwo od przepisów w zakresie czasu prowadzenia pojazdu nie może prowadzić do ograniczenia wymaganych przerw oraz dziennych i tygodniowych okresów odpoczynku. Ponadto organ zaznaczył, że wbrew dyspozycji art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz wytycznych Komisji, kierowcy kontrolowanego przedsiębiorcy w żadnym przypadku nie wskazali na wykresówkach powodów odstępstwa od przestrzegania norm socjalnych, które choć w najmniejszym stopniu uzasadniałyby niezastosowanie się do obowiązujących przepisów. Według organu II instancji fakt regularności naruszeń i wiedza przedsiębiorcy na ten temat powoduje zatem, że nie mogą być one uznane za wyjątkowe, zaś ich powody - za uzasadniające odstępstwo od obowiązujących przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie nie znajduje zastosowania również przepis art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, a to z tego względu, iż odnosi się on wyłącznie do przypadków, gdy naruszenia, o których mowa w tym przepisie stwierdzone zostaną podczas kontroli drogowej. Niemniej jednak, jak wskazał organ odwoławczy, naruszenia stwierdzone podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego i tak niewątpliwie miały charakter rażący, a przy tym zostały popełnione wielokrotnie i zagrażały bezpieczeństwu ruchu drogowego, co powoduje wyłączenie zastosowania art. 92a ust. 4 cyt. ustawy, ze względu na treść art. 92a ust. 5 tego aktu normatywnego.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia norm postępowania administracyjnego w stopniu, mogącym mieć wpływ na prawidłowość decyzji organu I instancji i powodującym konieczność jej uchylenia. Organ podkreślił również, że strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie, a przed wydaniem decyzji została zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie.

W dniu [...] grudnia 2009 r. skarżący - działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż nie można zgodzić się z ustaleniami organów obu instancji, albowiem ani organ I instancji ani organ II instancji nie wykazały, na jakich dowodach została oparta teza, iż podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano do kontroli wykresówek za wszystkie dni, w których, zatrudnieni kierowcy wykonywali przewozy drogowe. Skarżący stwierdził, iż z analizy obu decyzji wynika, że podstawę do określenia ilości brakujących wykresówek stanowiła różnica pomiędzy ilością wszystkich dni objętych kontrolą a ilością dni ustawowo wolnych od pracy oraz dni dodatkowo wolnych od pracy. W tej sytuacji – zdaniem strony - organy przyjęły niedopuszczalne domniemanie, że w każdym dniu tzw. roboczym kierowcy prowadzili pojazd wymagający rejestracji na tachografie. Jest to jedynie domniemanie, które - według skarżącego - nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Skarżący podniósł ponadto, iż organ posłużył się także kolejnym domniemaniem, że jeżeli przedsiębiorca nie okazał wykresówki to powinien okazać zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu określone w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Zdaniem skarżącego nie można się zgodzić także z tą tezą, gdyż w/w przepis nakłada na przedsiębiorcę obowiązek wyposażania kierowcy w stosowne zaświadczenie podczas wykonywania przewozu drogowego. Zdaniem skarżącego w powszechnie obowiązujących przepisach nie ma regulacji, która by wymagała od przedsiębiorcy przechowywania w/w zaświadczeń w przedsiębiorstwie. Strona wskazała, iż stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, czego przykładem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 759/08. Reasumując skarżący uznał, że aby nałożyć karę pieniężną z tytułu nieokazania wykresówek, organ I instancji powinien na podstawie zebranego materiału dowodowego bezspornie wykazać konkretne dni, w jakich dany kierowca wykonywał przewozy drogowe i na tej podstawie wydać stosowną decyzję. Zdaniem strony poprzestanie jedynie na domniemaniach narusza zasadę wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Ponadto skarżący stwierdził, że świadczy także usługi pomocy drogowej, które są wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia 561/2006. Strona podniosła jednocześnie, iż bezspornym jest, że brak wykresówek został spowodowany działaniem osób trzecich, tj. kradzieżą. Strona wskazała, iż zgłosiła włamanie do pomieszczenia, w którym były przechowywane dokumenty kierowców, jednakże policja nie ustaliła sprawców. Zdaniem strony w tym przypadku powinien mieć zastosowanie przepis art. 97 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, gdyż naruszenia powstały na skutek okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżący uzupełnił argumentację zawartą w skardze. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż przepis Lp. 11.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nie może stanowić samoistnej podstawy do obowiązku okazywania dokumentów, gdyż po pierwsze jest to tylko norma sankcjonująca, która powinna stanowić ochronę dla innej normy prawnej, z której to z kolei powinien wypływać obowiązek dla strony. Zdaniem skarżącego może ona mieć jedynie zastosowanie w przypadku, gdy istnieje norma precyzująca, jaki dokument poświadczający nieprowadzenie pojazdu w określonych sytuacjach powinien okazywać kontrolowany. Według strony skarżącej w obecnym stanie prawnym taki przepis nie istnieje. Po drugie, zdaniem strony norma zawarta w Lp. 11.4.1 załącznika do cyt. ustawy nie może stanowić samoistnej podstawy dla obowiązku okazywania dokumentu z uwagi na fakt, iż nie zawiera jakichkolwiek informacji, jakie dane dokument potwierdzający nieprowadzenie pojazdu powinien zawierać. Zdaniem skarżącego, gdyby nawet przyjąć stanowisko organu odwoławczego za uzasadnione, to należy podkreślić, iż podczas kontroli strona została wezwana do okazania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, tj. dokumentów określonych w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, natomiast nigdy nie wezwano jej do okazania jakichkolwiek innych "dokumentów" poświadczających nieprowadzenie pojazdu. W konsekwencji skarżący uznał, że kara pieniężna powinna zostać nałożona jedynie w przypadku, gdyby strona nie przedstawiła dokumentów, których zażądał organ, a nie jakichkolwiek dokumentów, albowiem to organ powinien wskazać, jakich dokumentów i na jakiej podstawie się domaga.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym, rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, interpretowanym oraz stosowanym w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga J. F. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, jak również unormowań tzw. pochodnego (wtórnego) prawa wspólnotowego, w tym w szczególności przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 07/t. 1) oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE nr L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.).

Decyzje organów obu instancji nie naruszają również unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Zdaniem Sądu zasądzając karę pieniężną w wysokości 30.000,- złotych organy inspekcji transportu drogowego prawidłowo uznały, że podczas kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego strona nie okazała upoważnionym funkcjonariuszom Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego wymaganych wykresówek lub dokumentów potwierdzających nieprowadzenie w danych dniach pojazdu przez kierowców wykonujących przewozy. Organy obu instancji zasadnie ustaliły w toku kontroli, iż zaistniałe przewinienie polegało na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowców: R. L., M. O., T. K., R. S., S. K., M. C. i P. G. (w dniach szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu decyzji – vide: s. 4-5 zaskarżonej decyzji).

Ponadto w toku kontroli w siedzibie skarżącego przedsiębiorcy inspektorzy zasadnie stwierdzili, iż skarżący przedsiębiorca dopuścił się również naruszeń polegających na:

- okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy;

- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego;

- skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego;

- przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego;

- nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, a także

- nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego - okazaniu wykresówki zapisywanej za długo.

Powyższe ustalenia – zdaniem Sądu - wynikają jednoznacznie z prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, potwierdzonego stosownymi dokumentami, w tym protokołem z przeprowadzonej w przedsiębiorstwie kontroli.

Z uwagi na zarzuty strony skarżącej zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2010 r. a wcześniej również w odwołaniu od decyzji organu I instancji, należy - według Sądu - uznać, iż istota sprawy sprowadza się przede wszystkim do wyjaśnienia, czy skarżący przedsiębiorca zobowiązany był przechowywać przez okres co najmniej dwunastu miesięcy nie tylko zapisy z przyrządów kontrolnych (wykresówki) oraz kart drogowych, ale również dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w danym dniu.

Ustosunkowując się w tej sytuacji do zarzutów skarżącego, który stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do ukarania za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, należy wskazać na wstępie, iż zgodnie z przepisem art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Ponadto, stosownie do treści art. 15 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, upoważniony funkcjonariusz służb kontrolnych może sprawdzić przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, analizując wykresówki, wyświetlone lub wydrukowane dane zapisane przez urządzenie rejestrujące lub przez kartę kierowcy, lub, jeśli ich brak, analizując wszelkie inne dokumenty pomocnicze, usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów, takie jak określone w art. 16 ust. 2 i 3.

Z powyższych przepisów wspólnotowych jednoznacznie wynika, iż co do zasady każdy przedsiębiorca prowadzący przewozy drogowe, niezwolnione z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego, zobowiązany jest do przechowywania w siedzibie przedsiębiorstwa wykresówek.

Należy zauważyć, iż podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym.

Mając powyższe na względzie - zdaniem Sądu - przyjąć należy, iż strona skarżąca bez wątpienia zobowiązana była przestrzegać unormowań prawa wspólnotowego, zawartych w powołanych przez organy obu instancji - przepisach unijnych regulujących transport drogowy oraz czas pracy kierowcy, w tym przede wszystkim zawartych w art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (vide: obowiązek przechowywania i okazania wykresówek w toku kontroli).

Niemniej normodawca wspólnotowy, przewidując praktyczną możliwość zajścia takich sytuacji, w których kierowca prowadzący przewozy nie posiada wykresówek z przyczyn usprawiedliwionych, pozostawił ustawodawstwu poszczególnych krajów członkowskich kwestię szczegółowego uregulowania sposobów wykazywania i usprawiedliwiania takich okoliczności w toku kontroli.

I tak, jeśli chodzi o ustawodawcę polskiego, wprowadzono przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, zgodnie z którym kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG (obecnie rozporządzenia WE nr 561/2006), na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 cyt. rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Przewidziano tym samym możliwość wykazywania się przez kierowcę dokumentem potwierdzającym fakt nieprowadzenia pojazdu, a tym samym usprawiedliwiającym fakt nieposiadania wykresówki podczas kontroli.

Zdaniem Sądu w świetle powyższych unormowań uznać trzeba, iż na przedsiębiorcę nałożony jest bezwzględny obowiązek okazania wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, jedynym zaś odstępstwem od wskazanego obowiązku może być przedstawienie odpowiednich zaświadczeń, zgodnie z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie stwierdził, iż prowspólnotowa całościowa interpretacja przepisów nakładających na stronę obowiązek przechowywania zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku – powoduje, że w sposób analogiczny do kontroli na drodze, przedsiębiorca może przedstawić dowody (zaświadczenia) świadczące o przyczynie nieokazania wykresówek, które co do zasady każdy przedsiębiorca zobowiązany jest przechowywać przez okres co najmniej roku od dnia ich użycia.

Niewątpliwie wskazać trzeba, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny przyjmuje się, że normy prawa przewidujące możliwość nakładania na obywateli różnego rodzaju obowiązków, w tym przede wszystkim finansowych kar administracyjnych – winny być precyzyjne. Zgodnie bowiem z konstytucyjną zasadą określoności przepisów prawa zawartą w treści zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) przepisy muszą być sformułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny, zwłaszcza, gdy chodzi o ochronę praw i wolności oraz o sytuacje, gdy istnieje możliwość stosowania sankcji wobec obywatela (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt P. 13/01; patrz także: Jerzy Oniszczuk, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego na początku XXI w., Zakamycze 2004, s. 237-257 i cyt. tam orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego).

Jednakże – w ocenie Sądu – powołując się na wskazaną powyżej fundamentalną, i jak się wydaje bardzo słuszną - zasadę stanowienia i egzekwowania prawa, nie można sprowadzać jej wytycznych do niezrozumiałych zupełnie konkluzji w sytuacjach, w których zarówno unormowania unijne, jak i krajowe, będące podstawą działania organów administracji - są jednoznaczne.

Warto zauważyć, iż zarówno w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85, jak i w omawianym ustawodawstwie krajowym jasno sprecyzowano, do jakich zachowań zobowiązany jest przedsiębiorca wykonujący transport drogowy.

Należy rzeczywiście przyznać, iż przepis wspólnotowe, w tym art. 14 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 3821/85 expressis verbis nie nakładają na przedsiębiorcę obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Powyższa regulacja wprowadza obowiązek przechowywania wykresówek przez co najmniej rok po ich użyciu. Zasadą jest, iż kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd. W przypadku kontroli drogowej, gdzie okresem kontroli objęty jest dzień bieżący i 28 dni wstecz, za dzień, w którym kierowca nie prowadził pojazdu lub prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub AETR, przedsiębiorca powinien wystawić kierującemu właściwe zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu.

Zdaniem Sądu bezsporne jest, iż podczas kontroli w przedsiębiorstwie, pracodawca powinien być w stanie udokumentować każdy dzień pracy zatrudnionego przez siebie kierowcy. Przepisy prawa nie wprowadzają obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, ale nakazują na przykład przechowywać rozkład jazdy i plan pracy przez okres roku po upływie objętego nim okresu. Ponadto, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, z brzmienia art. 15 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 wynika, iż przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 można sprawdzić analizując wykresówki, wyświetlone lub wydrukowane dane zapisane przez urządzenie rejestrujące lub przez kartę kierowcy, lub, jeśli ich brak, analizując wszelkie inne dokumenty pomocnicze, usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów. A zatem prawodawca wspólnotowy dopuścił możliwość udokumentowania podczas kontroli w przedsiębiorstwie okresów prowadzenia pojazdu, innej pracy, przerw i dyspozycyjności przy pomocy innych dokumentów i jedynie przykładowo wskazał na art. 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i wymienione w nim plan pracy i rozkład jazdy.

Niewątpliwie zasadą jest, aby w dniu, w którym kierowca prowadzi pojazd, nie wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub AETR, rejestrował czas pracy na wykresówkach (w przypadku tachografu analogowego) lub karcie kierowcy (w przypadku tachografu cyfrowego). W przypadku kontroli w przedsiębiorstwie, pozostałe dni, w których kierowca pojazdu nie prowadził, powinny zostać udokumentowane w inny sposób.

Należy zatem stwierdzić, iż skarżący J. F. miał obowiązek udokumentować każdy dzień pracy zatrudnianych kierowców, w pierwszej kolejności przy pomocy wykresówek lub danych z karty kierowcy, a w przypadku ich braku - przy pomocy wszelkich innych dokumentów, a więc zaświadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, ale również np. ewidencji czasu pracy, planu pracy, czy też wniosków urlopowych.

Ponadto należy wskazać, iż w ustawie o transporcie drogowym bardzo precyzyjnie i szczegółowo określono wykaz naruszeń obowiązków oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia w zakresie stosowania urządzeń rejestrujących (vide: m.in. Lp. 11.4.1 załącznika do cyt. ustawy), a więc obywatel nie może stawiać zarzutu, iż nie wie, jakie obowiązki go dotyczą oraz jakie sankcje grożą w przypadku ich niedopełnienia. Z przepisu Lp. 11.4.1 załącznika do ustawy, stanowiącego – wbrew sugestiom skarżącego - samoistną podstawę obowiązku, jednoznacznie wynika, iż przedsiębiorca bezwzględnie zobowiązany jest okazać podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie tylko wykresówki, ale także – jeżeli wymaga tego sytuacja – inny stosowny dokument potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu, a tym samym nieposiadania wykresówki za dany dzień. Takowym dokumentem – zdaniem Sądu – jest właśnie wystawione wcześniej przez przedsiębiorcę zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców.

W tej sytuacji oczywistym jest, że przedsiębiorca w toku kontroli w siedzibie swej firmy, zobowiązany jest do okazania na żądanie upoważnionego funkcjonariusza Inspekcji Transportu Drogowego wszelkich dokumentów, w tym wykresówek lub zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w kontrolowanym okresie.

Niezasadne jest – zdaniem Sądu - odwoływanie się w niniejszej sprawie przez skarżącego do art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, jako przepisu rzekomo nie mogącego mieć wprost zastosowania w niniejszej sprawie. Wprawdzie przepis ten rzeczywiście dotyczy kontroli na drodze, niemniej nie oznacza to, że zaświadczenia wskazane w tej normie prawa nie stanowią właśnie owego dokumentu, o którym mowa w przepisie Lp. 11.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Należy pamiętać o tym, że regulacje krajowe nie mogą unicestwiać skutków prawnych rozporządzeń wspólnotowych. Skoro normodawca wspólnotowy przewidział obowiązek przechowywania przez przedsiębiorcę wykresówek w celu umożliwienia przeprowadzania sprawnych kontroli przestrzegania norm prawa transportowego, to tym samym uznać należy, iż przedsiębiorca ten zobowiązany jest również do przechowywania w siedzibie swego przedsiębiorstwa także stosownych dokumentów, które usprawiedliwiają fakt nieposiadania wykresówki za dany dzień. W przeciwnym wypadku musielibyśmy uznać, iż przedsiębiorca, który nie ma wykresówek, nie może usprawiedliwić ich braku, niezależnie od przyczyn, a w konsekwencji musi zawsze zapłacić karę pieniężną za brakujące wykresówki. Aby uniknąć takich sytuacji ustawodawca krajowy, kierując się unormowaniami wspólnotowymi, dopuścił możliwość wykazywania przyczyn braku wykresówek za dany dzień poprzez okazanie stosownego dokumentu (zaświadczenia) podczas kontroli przeprowadzanej zarówno na drodze, jak i w siedzibie przedsiębiorcy.

W konsekwencji Sąd uznał, że skoro z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż podczas kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego, strona nie okazała upoważnionym funkcjonariuszom Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego wymaganych wykresówek lub dokumentów potwierdzających nieprowadzenie w danych dniach pojazdu przez kierowców wykonujących przewozy, w okresach szczegółowo wskazanych w decyzji, organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 11.4.1 załącznika do tej ustawy, który karą 500 złotych sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie – za każdy dzień. Z uwagi na to, iż skarżący nie okazał w toku kontroli wykresówek za wszystkie dni, w których zatrudnieniu przez niego kierowcy wykonywali przewozy drogowe rzeczy łączna kara pieniężna za to naruszenie prawidłowo wyniosła 314.500 złotych. Jedynie z uwagi na ustawowe ograniczenie, wspomniana kara pieniężna wraz z karami nałożonymi za pozostałe naruszenia zmniejszona została ostatecznie do łącznej kary w wysokości 30.000 złotych.

Warto wskazać na marginesie, iż skarżący nie wykazał w toku całego postępowania administracyjnego, jak również w trakcie postępowania sądowego, iż w rzeczywistości posiadał stosowne dokumenty (wykresówki lub zaświadczenia, a nawet jakiekolwiek inne dowody usprawiedliwiające brak wykresówek), których domagały się organy administracji. Nie można uznać również, iż skarżący, jako profesjonalny przedsiębiorca, nie wiedział, jakie dokumenty zobowiązany jest okazać w toku postępowania kontrolnego, a następnie postępowania odwoławczego, albowiem – wbrew twierdzeniom strony - z przepisów jasno wynika co należy przechowywać w siedzibie firmy. Ponadto należy zauważyć, iż z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, iż pobrano 72 wykresówki oraz 13 zaświadczeń z okresu od dnia [...] stycznia 2008 r. do [...] września 2008 r., co oznacza, iż przedsiębiorca miał niewątpliwie świadomość, iż w przypadku kontroli zobowiązany jest udokumentować każdy dzień pracy zatrudnianych przez siebie kierowców.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego związanych z informacją o kradzieży wykresówek i wynikającą z tego faktu rzekomą podstawą do zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, należy na wstępie wskazać, iż w świetle przepisu art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c. rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny materiału dowodowego w oparciu o zasady wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki.

Kierując się wspomnianymi zasadami logiki i doświadczenia życiowego Sąd uznał, że trudno dać wiarę wyjaśnieniom strony skarżącej odwołującym się do faktu rzekomej kradzieży wykresówek, tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę fakty znane Sądowi ex officio, iż w wielu podobnych sprawach toczących się przed tutejszym Sądem skarżący przedsiębiorcy, usprawiedliwiając brak posiadania wykresówek, powołują się na utratę owych dokumentów w wyniku tajemniczych kradzieży, pożarów, czy też powodzi. Ponadto należy zauważyć, iż kradzież wykresówek miała miejsce po uzyskaniu przez skarżącego informacji o pierwotnym zamiarze przeprowadzenia kontroli przez Inspekcję Transportu Drogowego, co dodatkowo czyni mało wiarygodnymi wyjaśnienia strony.

Niemniej należy przede wszystkim zauważyć, że w świetle unormowania zawartego w przepisie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym okoliczność, iż wskazany przez stronę czyn (kradzież) został zgłoszony organom ścigania, nie ma jakiegokolwiek istotnego wpływu na wynik niniejszego postępowania.

Według Sądu organ odwoławczy słusznie zauważył bowiem w skarżonej decyzji, iż na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek starannego przechowywania dokumentów.

Przepis art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 wyraźnie nakłada na przedsiębiorcę obowiązek przechowywania m.in. wykresówek w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu. Jednocześnie wskazuje, iż celem nałożenia na przedsiębiorcę takiego obowiązku jest, w przypadku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, okazanie lub doręczenie niniejszej dokumentacji upoważnionemu funkcjonariuszowi służb kontrolnych. Jednocześnie przepis wskazuje, iż art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 doprecyzowuje sposób, w jaki należy przechowywać wykresówki i sporządzać wydruki (vide: wyraźny obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia wykresówek lub kart kierowcy).

Brak jest zatem możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, albowiem zastosowanie tej regulacji uzależnione jest od stwierdzenia, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

W ocenie Sądu Główny Inspektor Transportu Drogowego słusznie przyjął, iż w dyspozycji art. 93 ust. 7 cyt. ustawy nie mieszczą się sytuacje, które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych.

Wymienione przepis wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną, zmuszającą stronę postępowania administracyjnego nie tylko do przedsięwzięcia wszystkich niezbędnych środków, ale i bezpośredniej przyczyny powstałych naruszeń prawa. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Do uwolnienia się od odpowiedzialności karno-administracyjnej nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała dodatkowych.

Zdaniem Sądu należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż nie miał on obowiązku badać, czy zaistniały okoliczności, na które podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu, czy powstanie naruszenia było od niego niezależne. Ciężar dowodzenia spoczywa bowiem w tym przypadku na przedsiębiorcy. To on musi wykazać fakt zaistnienia takich okoliczności. Należy przy tym podkreślić, iż poprzestanie na samym tylko oświadczeniu strony nie jest wystarczające. Nie wystarczy samo uprawdopodobnienie takich okoliczności. Konieczne jest ich udowodnienie. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 989/08.

Tym samym organ odwoławczy słusznie – zdaniem Sądu - zauważył w skarżonej decyzji, iż w przypadku, gdy strona powołuje się na okoliczności objęte hipotezą art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, w tym przypadku kradzieży wykresówek i zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, to spoczywa na niej obowiązek wykazania, że uczyniła wszystko, czego można od niej oczekiwać, aby skutecznie zabezpieczyć przechowywane dokumenty, w taki sposób, aby zminimalizować w możliwie największym stopniu ryzyko kradzieży.

Zdarzeń losowych typu powódź, pożar, kradzież z włamaniem, itp. nie można wprawdzie z oczywistych względów przewidzieć, ale można poczynić odpowiednie kroki, aby zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia, tym bardziej, jeśli mamy do czynienia z przedsiębiorcą, który jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej.

Strona w niniejszej sprawie nie wykazała owych okoliczności wyłączających możliwość ukarania jej za stwierdzone w toku postępowania kontrolnego naruszenia.

W ocenie Sądu należy w konsekwencji uznać, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny.

Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.