Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 7/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.  17  ust.  1  pkt  4,  art.  14   ust.  1  pkt  4,
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008 r. spraw ze skarg P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2003, 2004 i 2005 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. kwotę 5.268 zł (słownie: pięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie trzema decyzjami z dnia [...] października 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej: ord. pod.) w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21, poz. 68 ze zm.- dalej jako "updp") po rozpatrzeniu odwołań skarżącej P. Izby M. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]czerwca 2007 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2003, 2004 i 2005.

Z motywów decyzji wynika, że realizowane przez Skarżącą cele statutowe nie uprawniają jej do zwolnienia osiągniętego dochodu z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 updp.

Strona w zeznaniach CIT-8 wykazała uzyskane dochody jako w całości zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp w związku z przeznaczeniem ich w całości na działalność statutową. Organ wskazał, że zgodnie z tym przepisem wolne od podatku są dochody podatników, których celem statutowym jest działalność naukowa, oświatowa, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego w części przeznaczonej na cel statutowy. Warunkiem skorzystania z tego zwolnienia jest posiadanie celów działalności statutowej tożsamych z określonymi w ustawie podatkowej oraz przeznaczenie i wydatkowanie dochodów na te cele.

Organ wyjaśnił, że Skarżąca działa na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych (Dz. U. Nr 35 poz. 195 ze zm., powoływanej dalej jako "u.i.g.") i jest organizacją samorządu gospodarczego reprezentującą interesy gospodarcze zrzeszonych w niej podmiotów w zakresie ich działalności wytwórczej, budowlanej i usługowej zgodnie z art. 2 u.i.g. Zgodnie z art. 5 u.i.g., każda izba gospodarcza określa samodzielnie w statucie swoje zadania, ale w granicach mieszczących się w art. 2 – 4 u.i.g. Z przepisów tych wynika, że izba jako organizacja samorządu gospodarczego reprezentująca interesy zrzeszonych w niej członków kształtuje i upowszechnia zasady etyki w działalności gospodarczej, a ponadto jest uprawniona do wyrażania opinii o projektach rozwiązań odnoszących się do funkcjonowania przepisów prawnych dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej. Celem działalności izb gospodarczych jest tworzenie warunków umożliwiających działalność i rozwój zrzeszonych w niej podmiotów w zakresie produkcji, usług i handlu przy zaangażowaniu jej członków. Użycie w Statucie określeń: doskonalenie kwalifikacji zawodowych, organizacja szkolenia zawodowego, działalność popularnonaukowa w zakresie nowych technologii, globalnej jakości, współtworzenie warunków do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska, zdaniem organu, nie oznacza, że Skarżąca została powołana do szerzenia oświaty i prowadzenia badań naukowych. Przez takie formy działalności realizuje jedynie swoje nadrzędne zadanie, tj. pełni funkcje służebną w stosunku do zrzeszonych w niej podmiotów oraz stara się wpływać na tworzenie korzystnych warunków rozwoju życia gospodarczego. Ponieważ przepisy ustanawiające zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i przy ich stosowaniu nie można kierować się wykładnią rozszerzającą.

W odwołaniach Strona zarzuciła naruszenie art.17 ust.l pkt 4 pdp i art. 2 – 5 u.i.g. W uzasadnieniach wskazała, że podstawowym kryterium zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 17 ust. 1 pkt 1 updp jest przeznaczenie osiągniętego dochodu na precyzyjnie określone w nim cele. Cele te muszą w sposób niebudzący wątpliwości wynikać z postanowień Statutu podmiotu. Natomiast przepisy nie zawierają wymogu, by wskazane cele statutowe były głównymi, czy też jedynymi celami działalności osoby prawnej. Zdaniem Strony cele określone w jej Statucie pokrywają się z celami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4. Cele działania strony określone są przez § 5 i § 7, natomiast sposoby i formy ich realizacji określa § 6 i § 8.

Zgodnie zatem z § 7 Statutu do celów skarżącej należy: reprezentowanie interesów członków zrzeszonych, aktywizacja zawodowa środowiska branżowego, doskonalenie kwalifikacji zawodowych, organizacja szkolenia zawodowego, działalność popularno-naukowa w zakresie nowych technologii, globalnej jakości, współtworzenie warunków dla poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, ochrony środowiska, kształtowanie etyki zawodowej środowiska.

Cele te są tożsame z celami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp, w szczególności, cele polegające na doskonaleniu kwalifikacji zawodowych, organizacji szkoleń zawodowych, działalności popularno-naukowej w zakresie nowych technologii, globalnej jakości, mieszczą się w zakresie pojęciowym działalności oświatowej. Cele polegające na współtworzeniu warunków dla poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, są z kolei przejawem działalności w zakresie ochrony zdrowia (działania prewencyjne służą ochronie życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego), natomiast cele polegające na współtworzeniu warunków dla ochrony środowiska mieszczą się w zakresie znaczeniowym działań na rzecz ochrony środowiska.

Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonych decyzjach wskazał na dwa warunki uprawniające do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych: Statut jednostki powinien zawierać wskazane w ustawie cele, a dochód powinien być przeznaczony na cele statutowe. Warunkiem skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie dochodu na ściśle określone, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów.

Organ wyjaśnił, powołując się na wyrok z dnia 8 lutego 1994 r. sygn. akt SA/Lu 1321/93, że wskazanie w statucie celów powinno mieć charakter ścisły, gdyż organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania wykładni zapisów statutu.

W ocenie organu Skarżąca jest organizacją, która została powołana do zgoła odmiennych celów, niż wymienione w ustawie updp. Strona skarżąca nie została powołana do szerzenia oświaty i prowadzenia badań naukowych, lecz do reprezentowania interesów zrzeszonych w niej podmiotów (art. 2 u.i.g.). Działania Strony skarżącej zmierzają do realizacji jej głównego celu, czyli tworzenia warunków rozwoju życia gospodarczego jej członków.

Organ podkreślił, że kwestia braku podstaw do zwolnienia Skarżącej z opodatkowania dochodu na podstawie art. 17 ust.l pkt.4 pdp była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd w wyroku z dnia 13 lipca 2007r. sygn. akt III SA/Wa 3452/06 podzielił analogiczne stanowisko organu podatkowego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. Powołując się na uzasadnienie tego orzeczenia organ stwierdził, że zapisy Statutu nie wskazują, że Strona została powołana do realizacji celów enumeratywnie wskazanych w przepisie art.17 ust.l pkt 4 pdp. Nie wynika z nich, że została utworzona do realizacji zadań z zakresu oświaty, ochrony zdrowia, czy ochrony środowiska. Zasadniczy cel jej utworzenia był bowiem zupełnie inny, a podejmowane w jego zakresie różne formy aktywności (np. oświatowe) były skierowane do jej członków, a nie do ogółu społeczeństwa i zmierzały do wykonania tego celu głównego.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Izba zarzuciła organowi naruszenie art. 17 ust.l pkt 4 updp i art.191 ord. pod.. Dodatkowo w skardze na decyzję utrzymującą w mocy decyzję określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2005, Strona podniosła zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 40 updop, jak również art. 122 i 187 § 1 ord. pod.

W uzasadnieniach wskazała, że § 5 Statutu nie określa w sposób wyłączny celów działalności, tzn. wskazany tam cel mimo, iż podstawowy, nie jest jedynym celem statutowym Strony skarżącej. Cele te określa również § 7 Statutu. Prawidłowość zajętego stanowiska potwierdzać ma nie tylko treść tego przepisu, który już na wstępnie zawiera sformułowanie jednoznacznie wskazujące na przedmiot jego regulacji, ale również sposób wewnętrznej konstrukcji całego Rozdziału II zatytułowanego "Cele i zadania Izby" obejmującego nie tylko § 5, ale również §§ 6, 7 i 8. W § 7 i § 8 określono także cele działalności Skarżącej (oraz sposób ich realizacji). Wynika to jednoznacznie z umieszczonego przed tymi przepisami śródtytułu - "Cele i sposoby ich realizacji", jak również z treści samego § 7, który na wstępie zawiera sformułowanie jednoznacznie wyznaczające przedmiot regulacji jako wymienienie celów strony skarżącej, a nie środków ich realizacji.

Wskazała również, że zapisy u.i.g., prowadzą do wniosku, że generalnie cele izb gospodarczych określone w art. 2 – 4 (skonkretyzowane w art.5 u.i.g.) u.i.g. należy interpretować w sposób szeroki, a ich osiągnięcie może nastąpić poprzez realizację konkretnych zadań (celów) określonych w Statucie konkretnej izby - również niewymienionych wprost w art. 5 ust.2 u.i.g. Z tego powodu nie można wykluczyć realizacji generalnych celów izby gospodarczej poprzez działalność w zakresie ochrony zdrowia i środowiska.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 40 updop Skarżąca podniosła, iż zgodnie z tym przepisem składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych w części nieprzeznaczonej na działalność gospodarczą korzystają ze zwolnienia w pdop. W ocenie Skarżącej nie ulega wątpliwości, iż można jej przypisać statut organizacji społecznej. Organy pomijając fakt otrzymywania przez PIM składek członkowskich i nie badając sposobu ich wykorzystania dopuściły się naruszenia art. 122 oraz 187 § 1 ord. pod. Jednocześnie nieuwzględniając powyższej okoliczności w ramach dokonywanego wymiaru dopuściły się z kolei obrazy art. 21 §3a ord. pod., zgodnie z którym, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ stwierdzi, że podatnik w złożonej deklaracji wykazał zwrot podatku w wysokości wyższej od należnej, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zwrotu podatku.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach i wniósł o ich oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 40 updop, organ uznał ten zarzut za nieuzasadniony. Skarżąca jest bowiem jednostką samorządu gospodarczego, w powołanym przepisie brak jest wzmianki o dochodach organizacji samorządu gospodarczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skargi zasługują na uwzględnienie.

Zaskarżone decyzje naruszają bowiem przepisy postępowania, w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

Art. 17 ust. 1 pkt 4 updop. stanowi, iż wolne od podatku są: dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c (niemającego w rozpoznawanej sprawie zastosowania), których celem statutowym jest :

-działalność naukowa,

-naukowo-techniczna,

-oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów,

-kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu,

-ochrony środowiska,

-wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę,

-dobroczynności,

-ochrony zdrowia i pomocy społecznej,

-rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego,

w części przeznaczonej na te cele.

Zatem w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop. w sposób enumeratywny wymieniono statutowe cele działalności podatników, które upoważniają do nabycia prawa do zwolnienia przewidzianego tym przepisem.

Cele statutowe P.Izby M. wymienione zostały w § 5 i 7 Statutu Izby.

Zdaniem Sądu okoliczność, iż podstawowym celem działalności Izby zgodnie z § 5 Statutu jest tworzenie warunków umożliwiających harmonijną działalność i rozwój branży motoryzacyjnej w zakresie produkcji, usług i handlu, nie oznacza, iż Izba nie może realizować celów uznanych przez ustawodawcę za cele społecznie użyteczne, które są zbieżne z celami określonymi w treści przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 updop.

Zgodnie z § 7 Statutu do celów Izby należy:

- reprezentowanie interesów członków zrzeszonych,

- aktywizacja zawodowa środowiska branżowego,

- doskonalenie kwalifikacji zawodowych,

- organizacja szkolenia zawodowego,

- działalność popularno-naukowa w zakresie nowych technologii, globalnej jakości,

- współtworzenie warunków dla poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, ochrony środowiska,

- kształtowanie etyki zawodowej środowiska.

W świetle dosłownej lektury Statutu, uwzględniającej tytuły rozdziałów i systematykę jednostek redakcyjnych, nie można zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego, który odnosząc się do postanowień § 7 Statutu stwierdził, iż "ta część Statutu (...) stanowi wyszczególnienie sposobów realizacji zasadniczego celu, dla którego PIM powołana została ustawą o izbach gospodarczych". Przeczy temu dosłowne brzmienie omawianego przepisu z którego wyraźnie wynika, iż dotyczy on celów Izby, zaś sposoby realizacji tych celów wymienione zostały w §8 Statutu.

Stanowisko organu odwoławczego oparte zostało zatem na nieprawidłowej, bo sprzecznej z literalną wykładnią, analizie postanowień Statutu PIM. Stanowi to o naruszeniu art. 191 ord. pod., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

Jak trafnie podniosła Skarżąca, art. 17ust. 1pkt 4 updop nie zawiera wymogu, by wskazane w nim cele statutowe były głównymi, czy też jedynymi celami działalności osoby prawnej, o czym świadczy zawarte w tym przepisie sformułowanie, iż zwolnienie odnosi się jedynie do działalności "w części przeznaczonej na te cele". Wskazany przepis nie uzależnia także możliwości skorzystania z określonego w nim zwolnienia od tego, by cele określone w statucie danej osoby prawnej realizowane były wyłącznie w interesie ogółu społeczeństwa, a nie określonej grupy społecznej, czy zawodowej. W istocie chodzi bowiem tutaj o realizację wynikających ze Statutu celów uznanych przez ustawodawcę za społecznie użyteczne, mieszczących się w zakresie przedmiotowym przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 updop.

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 updop nie wyklucza wspierania działalności w inny sposób, choćby tylko pośredni. Z punktu widzenia celu analizowanych tu przepisów istotne jest jedynie to, aby doszło do rzeczywistego wsparcia działalności, a nie to, aby wsparcie miało bezpośredni charakter.

Na aprobatę zasługuję też pogląd wyrażony w orzeczeniu NSA z dnia 31 sierpnia 1999 r. /I SA/Łd 932/97/, w którym wskazano na niedopuszczalność stosowania wykładni tak rozszerzającej, jak i zawężającej. Oznacza to, że dla możliwości nabycia prawa do zwolnienia przewidzianego omawianym przepisem uprawniające do niego cele działalności muszą jasno wynikać ze statutu. Takie stanowisko stoi w zbieżności z dotychczasową linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z dnia 8 lutego 1994 r. /SA/Lu 1321/93/, stwierdził, że wskazanie w statucie celów działania musi być dokonane w sposób ścisły, gdyż organy podatkowe sprawdzając, czy spełniony został warunek wyłączenia dochodu z opodatkowania, badają jedynie treść celów statutowych oraz treść przepisu warunkującego zwolnienie podatkowe. Wprawdzie cytowany wyrok odnosił się do fundacji, może mieć on jednak zastosowanie także w niniejszej sprawie, jako dający wyraz pewnej ugruntowanej regule interpretacyjnej w odniesieniu do przepisów o zwolnieniach podatkowych wobec osób prawnych. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 października 1995 r. /SA/Wr 1283/95/ stwierdzając, że dla skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop. konieczne jest spełnienie dwóch warunków: statutowe cele działalności podatnika muszą mieścić się w katalogu zawartym w tym przepisie, a ponadto uzyskanie przez niego dochody muszą być wydatkowane na ten cel.

Reasumując należy zgodzić się ze Skarżącą, iż niektóre z celów wymienionych w § 7 Statutu mieszczą się w katalogu celów wymienionych w art. 14 ust. 1 pkt 4 updop. Skład orzekający nie podziela tym samym poglądu wyrażonego przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 lipca 2007t., sygn. akt III Sa/Wa 3452/06. W szczególności cele polegające na działalności popularno-naukowej w zakresie nowych technologii, globalnej jakości niewątpliwie mieszczą się zakresie pojęciowym działalności oświatowej. Oświata to proces szerzenia wiedzy, krzewienia kultury, podnoszenia poziomu umysłowego społeczeństwa (Popularny Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Wilga, rok wydania 2000.ISBN). Z kolei cele polegające na współtworzeniu warunków dla ochrony środowiska w sposób oczywisty mieszczą się w zakresie działań na rzecz ochrony środowiska.

W sprawie doszło zatem do naruszenia przepisów wymagających od organów dążenia do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 122, 187 § 1 ord. pod.). Odnosząc się natomiast do powołanego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, to jest art.17 ust. 1 pkt 4 updop, Sąd za przedwczesne uznał jego rozpoznawanie.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy zobowiązane będą do prawidłowego ustalenia relacji, jakie zachodzą pomiędzy celami wymienionymi w §7 Statutu, a celami określonymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop. Następnie zobowiązane będą zbadać, czy i w jakim zakresie uzyskiwane przez Izbę dochody wydatkowane są na te cele statutowe Izby, które są tożsame z celami określonymi w art.17 ust. 1 pkt 4 updop. Dopiero prawidłowo dokonane ustalenia w powołanym wyżej zakresie, pozwolą stwierdzić, czy w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 updop i w rezultacie, czy doszło do jego naruszenia.

Za trafny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 122, 187 §1, ord. pod. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 40 updop i art. 21 §3a ord. pod.

Przepis art. 14 ust. 1 pkt 40 updop. stanowi, iż wolne od podatku są składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych, w części nie przeznaczonej na działalność gospodarczą.

W kontekście powołanego przepisu Strona wywodziła, iż jest organizacją członkowską i można jej przypisać statut organizacji społecznej.

Zdaniem Sądu z poglądem tym należy się zgodzić.

Przede wszystkim wskazać należy, iż w polskim systemie prawa nie ma legalnej definicji pojęcia "organizacji społecznej". Brak jest także ogólnej regulacji dotyczącej organizacji społecznych, nie ma bowiem ustawy o organizacjach społecznych. W doktrynie prawa administracyjnego i konstytucyjnego buduje się pojecie organizacji społecznych nie w oparciu o kryterium przyznania jednostkom organizacyjnym expressis verbis sutusu organizacji społecznej, gdyż są to rozwiązania wyjątkowe (por. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 1964r. o Polskim czerwonym Krzyżu), a poszukuje się kryteriów materialnych, np. formy organizacyjnej, a za podstawowe kryterium przyjmuje się zrzeszanie się obywateli. Podstawowe znaczenie dla tego rodzaju rozumowania mają przepisy art. 11, 12 oraz 17 Konstytucji RP, która uznając różnorodność form organizacyjnych zrzeszania się, poza regulacją zrzeszania się w partie polityczne, związki zawodowe, organizacje społeczno-zawodowe, organizacje pracodawców, nie przesądza form organizacyjnych zrzeszania się, odsyłając do regulacji ustawowych.

W oparciu o poglądy doktryny, rozwiązania przyjęte w polskim prawie oraz orzecznictwo sądowe przyjmuje się, iż pod pojęciem organizacji społecznych należy rozumieć "wszelkie trwałe zrzeszenia osób fizycznych, a także prawnych tzn. takie grupy tych podmiotów, które związane są wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, nie wchodzące w skład aparatu państwowego i nie będące zarazem spółkami prywatnymi" (por. E. Smoktunowicz, Prawo zrzeszania się w Polsce). Za taką definicją pojęcia organizacji społecznej opowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 12 grudnia 2005r. (sygn. II OPS 4/05). NSA powołując się na poglądy nauki za podstawowe kryterium w budowie organizacji przyjął kryterium trwałego zrzeszania się określonej grupy społecznej. Jako pomocnicze kryteria wymienił: dobrowolność członkostwa oraz szczególne rozwiązania dotyczące struktury organizacyjnej wewnętrznej tzn. takiej, w której najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane.

Przekładając powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, dokonując w tym zakresie analizy postanowień Statutu P.Izby M., stwierdzić należy, iż organizacja ta posiada wszystkie wymienione wyżej cechy. Zgodnie z §1 Statutu P. Izba M., jako jednostka samorządu gospodarczego utworzona i działająca na podstawie ustawy o izbach gospodarczych, reprezentuje interesy gospodarcze zrzeszonych w niej członków. Z §9 Statutu wynika, iż członkami izby mogą być (na zasadzie dobrowolności) osoby fizyczne i prawne, prowadzące działalność gospodarczą w branży motoryzacyjnej oraz podmioty z nimi współpracujące. Z kolei zgodnie z §15 Statutu najwyższą władzą jest Walne Zgromadzenie członków Izby.

Z tych względów należy opowiedzieć się za stanowiskiem, iż P. Izba M., będąca jednostką samorządu gospodarczego, posiada status organizacji społecznej.

Mając powyższe na uwadze, uwzględniając także treść § 25 Statutu, zgodnie z którym Izba może prowadzić działalność gospodarczą na zasadach ogólnych, a dochód z działalności izby (na który składają się m. in. składki członkowskie) służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jej członków, orzekające w sprawie organy nie badając sposobu wykorzystania przez Izbę składek członkowskich w kontekście zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 40 updop, naruszyły przepisy art. 122, 187 § 1 ord. pod.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż Strona wskazane wyżej zarzuty naruszenia prawa powołała jedynie w skardze dotyczącej decyzji wymiarowych za rok 2005r. W ocenie Sądu, który rozstrzyga w graniach sprawy i nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi, wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania należy odnieść także do pozostałych skarg, dotyczących decyzji wydanych w postępowaniach określających zobowiązanie Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2003 i 2004r. Wprawdzie bowiem przepis art. 17 ust. 1 pkt 40 updop zaczął obowiązywać z dniem 1 stycznia 2005r. jednakże przepis ten stanowi dokładne powtórzenie zwolnienia zawartego w art. 17 ust. 1 pkt 13 updop., obowiązującego od dnia 1 stycznia 1999r. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 listopada 1998r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób pranych ( Dz. U. Nr 144, poz. 931). Regulacja zamieszczona w pkt 13, została formalnie, na podstawie art. 1 pkt 13 a) tiret pierwszy w zw. z art. 10 ustawy z dnia 12 listopada 2003r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw uchylona z dniem 1 stycznia 2004r. Jednakże uwagi na art. 5 ust. 1 tej ustawy, zawarte w pkt 13 zwolnienie w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003r. stosowało się do dnia 31 grudnia 2004r., w zakresie i na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2003r. Od 1 stycznia 2005r. postanowiono już bezterminowo przywrócić to zwolnienie, zamieszczając je w innej, niż poprzednio jednostce redakcyjnej - pkt 40 ust. 1 art. 17 updop.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone decyzje. Zakres w jakim zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane, określono zgodnie z art. 152 tej ustawy. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 tej ustawy.

.