Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2036/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 21 ust. 6 pkt 3
journal: Dz.U. 1995 nr 86 poz 433
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. oraz art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2308, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. G., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...] o odmowie zmiany decyzji Dyrektora Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w [...] z [...] grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że [...] marca 2019 r. M.G. złożył wniosek o przyznanie od [...] lipca 2016 r. świadczenia mieszkaniowego w związku z powołaniem go do zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba kontraktowa i wyznaczeniem od [...] września 2016 r. na pierwsze stanowisko służbowe w garnizonie [...]. Wskazał, że w sprawie o wypłatę świadczenia mieszkaniowego nie zachodzą negatywne przesłanki z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2356, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu. Zaznaczył, że nabycie od Gminy Miasto [...] przez jego małżonkę lokalu mieszkalnego z bonifikatą nie stanowi przeszkody w realizacji prawa żołnierza zawodowego do zakwaterowania, gdyż w dacie zakupu lokalu z bonifikatą J. W. nie była jego żoną, a on nie był wówczas żołnierzem zawodowym. Na potwierdzenie powyższego załączył kopię aktu notarialnego z [...] listopada 2012 r. Rep [...] nr [...] nabycia od Gminy Miasto [...] przez J. W. lokalu mieszkalnego z bonifikatą oraz odpis skróconego aktu małżeństwa z [...] czerwca 2015 r.

Następnie [...] kwietnia 2019 r. M. G. złożył pismo zatytułowane "stanowisko strony", zawierające wniosek o zmianę, w trybie art. 154 K.p.a., decyzji ostatecznej Dyrektora Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w [...] z [...] grudnia 2016 r. nr [...]w sprawie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego, podnosząc, że na podstawie ww. decyzji żadna ze stron nie nabyła prawa, a za jej zmianą przemawia słuszny interes strony.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] odmówił zmiany decyzji w sprawie wypłaty M.G.świadczenia mieszkaniowego.

Od powyższej decyzji M. G. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji co do istoty sprawy. Zarzucił naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez jego błędną interpretację oraz art. 154 K.p.a., poprzez odmowę zmiany decyzji, pomimo zajścia przesłanek do uwzględnienia wniosku.

Po rozpoznaniu odwołania Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu podał, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu nie pozwalają na wypłatę świadczenia mieszkaniowego żołnierzowi, którego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Zwrócił uwagę na utrwalony w orzecznictwie pogląd przedstawiony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12, że tego rodzaju okoliczność, jak nabycie lokalu mieszkalnego przez żołnierza zawodowego lub jego małżonka, bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność, czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie, a także bez względu na okoliczność, czy małżonek w dacie nabycia lokalu pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawcą, czy też nie, stanowi przeszkodę w uznaniu, że żołnierzowi przysługuje prawo do zakwaterowania. Także w wyroku z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1037/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "kategoryczny sposób sformułowania: "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji przepisów dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, pozwala na wniosek, że prawo do zakwaterowania rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. (...)."

W ocenie organu odwoławczego nie ma znaczenia fakt, że w dacie nabycia przedmiotowego lokalu mieszkalnego M. G. nie był żołnierzem zawodowym, ponieważ zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy osoba posiadająca obecnie status żołnierza kiedykolwiek skorzystała z pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane lub skorzystał z niej małżonek żołnierza.

W związku z tym biorąc pod uwagę zapisy ustawy o zakwaterowaniu, podkreślono, że spełnienie żądania strony, prowadziłoby do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z prawem, a to byłoby sprzeczne z interesem społecznym, w którego interesie leży poszanowanie prawa.

Wyjaśnił, że postępowanie, o którym w mowa w 154 K.p.a., nie stanowi ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz weryfikację decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 154 k.p.a.

Podał, że tryb art. 154 K.p.a. stosowany jest do decyzji uznaniowych, czyli takich które są podejmowane przez organ w ramach tzw. luzu decyzyjnego. Ustawa o zakwaterowaniu zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego) i takiego luzu decyzyjnego organowi nie dają.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.G.wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] lipca 2019 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] czerwca 2019 r. i zobowiązanie do wydania decyzji w przedmiocie zmiany decyzji Dyrektora Agencji Mienia Wojskowego Odział Regionalny w [...] z [...] grudnia 2016 r. w sprawie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego i przyznanie mu z [...] lipca 2016 r. świadczenia mieszkaniowego na podstawie art. 21 ust. 1, 2 pkt 3, ust. 3 i 4 ustawy o zakwaterowaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1. art. 154 K.p.a., poprzez odmowę zmiany decyzji ostatecznej Dyrektora Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w [...] z [...] grudnia 2016 r., pomimo, iż zachodziły przesłanki do uwzględnienia wniosku o zmianę tej decyzji,

2. art. 21 ust.6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez przyjęcie wypełnienia przesłanki negatywnej dla wypłaty świadczenia mieszkaniowego przez żołnierza zawodowego w sytuacji, gdy [...] listopada 2012 r. nie miał tego statusu.

Skarżący wskazał, że rozważania organu pierwszej instancji dotyczące słusznego interesu strony w rozumieniu art. 154 K.p.a. nie zawierają odniesienia do tej konkretnej sprawy, w związku z czym nie wie, czy w ocenie organu w niniejszej sprawie zachodzi po jego stronie słuszny interes, czy też nie. Wydaje się, że w sytuacji stwierdzenia przez organ, iż wskutek nieuwzględnienia całości stanu faktycznego wydano inną decyzję, niż byłaby wydana z jego uwzględnieniem, to konsekwencją tego stanu rzeczy musi być uznanie, że w sprawie zachodzi słuszny interes strony, jest to interes zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, społecznie akceptowalny i godny wsparcia ze strony państwa. Organ drugiej instancji wydaje się przesądzać, że w sprawie zachodzi słuszny interes strony, w tym znaczeniu, że przy uznaniu, zgodnie z argumentacją strony, iż właściwe rozumienie przepisu art 21. ust. 6 pkt 3 jest takie, że w przedstawionym stanie faktycznym, co do niego nie zachodzi przesłanka negatywna nabycia lokalu z bonifikatą - decyzja powinna zostać zmieniona. Tak należy rozumieć tezę orzeczenia o sygn. akt III SA/Łd 1196/17.

Zwrócił uwagę, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] wydając decyzję z [...] grudnia 2016 r., nie odniósł się do kwestii spełniania przez niego przesłanki bycia żołnierzem zawodowym [...] listopada 2013 r., tj. w dniu nabycia przez J. W. lokalu mieszkalnego z zasobów [...] Gminy Miasta [...]. W tej decyzji organ poprzestał na przywołaniu treści art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu i nie odniósł się do kwestii posiadania przez niego w dacie zakupu lokalu statusu żołnierza zawodowego (analiza organu dotyczyła kwestii związanej z istotnością daty zawarcia związku małżeńskiego przez niego z nabywcą mieszkania). Z kolei Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] w decyzji z [...] czerwca 2019 r. nie odniósł się do okoliczności, że w dacie zakupu mieszkania przez J. W. nie był on żołnierzem, a Prezes Agencji Mienia Wojskowej w zaskarżonej decyzji stwierdził, że fakt, iż w dacie nabycia lokalu nie był on żołnierzem nie ma znaczenia, przy czym przywołane orzecznictwo takiego stanu faktycznego nie dotyczy.

Zaznaczył, że żołnierzem w rozumieniu odnośnych przepisów jest od [...] lipca 2016 r. Pod pojęciem żołnierza zawodowego należy rozumieć żołnierza pełniącego stałą albo kontraktową zawodową służbę wojskową (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2439/14 wskazał, że prawidłowa interpretacja art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu powinna uwzględniać zarówno wykładnię językową, jak i celowościową, systemową i historyczną. Przy takim założeniu należy podkreślić, że ustawodawca w tym przepisie posługuje się pojęciem żołnierza, uzależniając powstanie negatywnej przesłanki korzystania ze świadczenia mieszkaniowego od nabycia lokalu mieszkalnego z bonifikatę lub pomniejszeniem ceny nabycia przez "żołnierza". Wykładnia językowa wskazuje zatem na to, że przesłanka ta nie ziszcza się, gdy lokal mieszkalny nabyty został przez osobę cywilną, przed powołaniem jej do służby wojskowej, nie jest to bowiem nabycie lokalu mieszkalnego przez żołnierza.

W związku z powyższym przysługuje mu prawo do zakwaterowania. Skoro nabycie lokalu w jednej z form wyłączających, przez osobę fizyczną przed jej powołaniem do służby, a więc uzyskaniem statusu żołnierza nie jest objęte tym przepisem, to tym bardziej dotyczy to sytuacji, gdy przed powołaniem do służby żołnierza lokal mieszkalny nabyła inna osoba, która dopiero później stała się jego małżonkiem, i to dodatkowo w dacie kiedy nie był on żołnierzem.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 154 § 1 K.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W myśl art. 154 § 2 K.p.a., w przypadkach wymienionych w § 1, właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.

Powyższy przepis daje podstawę do wzruszenia decyzji, którą cechuje to, że jest ostateczna, a żadna ze stron nie nabyła z niej prawa. Mowa tu o decyzji ostatecznej, czyli takiej, od której nie służy odwołanie. Natomiast ustalenie, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania wymaga zbadania treści rozstrzygnięcia i stwierdzenia, że z jego treści strony nie mogą wyciągnąć dla siebie żadnych korzyści prawnych, zarówno uprawnień, jak i obowiązków.

Przedmiotem postępowania wszczętego na podstawie art. 154 K.p.a. jest ustalenie przesłanek do zmiany lub uchylenia (wzruszenia) decyzji ostatecznej.

W sytuacji braku przesłanek wzruszenia decyzji na podstawie powołanego przepisu organ administracyjny wydaje decyzję odmowną, a kwestionowana decyzja pozostaje nadal w mocy.

Art. 154 § 1 K.p.a. ustanawia trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby można było wzruszyć decyzję. Po pierwsze musi to być decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, po drugie, decyzja ta musi być ostateczna, po trzecie, za wzruszeniem decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Przy czym wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, która wynika ze stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 K.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem a słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 K.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 K.p.a. należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6, zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06, LEX nr 427601). Uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1196/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W rozpoznawanej sprawie decyzja Dyrektora Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w [...] z [...] grudnia 2016 r. nr [...] o odmowie M. G. wypłaty świadczenia mieszkaniowego, jest decyzją ostateczną, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania. Odmawia ona bowiem załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego o przyznanie od [...] lipca 2016 r. świadczenia mieszkaniowego w związku z powołaniem do zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba kontraktowa.

Ocena, czy za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony należy do właściwego organu administracji publicznej, który w tym zakresie jest związany przepisem art. 7 K.p.a. Oznacza to, że słuszny interes strony, jak i interes społeczny nie może wykraczać poza granice powszechnie obowiązującego prawa.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały podstawy do zmiany decyzji orzekającej o odmowie przyznania skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni Służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.

W treści art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawodawca zawarł katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego). Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:

1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia [...] czerwca 2004r.,

2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.,

3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia,

4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia [...] grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36),

5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

Wystąpienie każdego z tych przypadków musi więc być traktowane jako stan, w którym potrzeby mieszkaniowe żołnierza są zaspokojone. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się ponadto, że świadczenie mieszkaniowe jest sposobem, za pomocą którego Państwo zapewnia dyspozycyjność osób, które dobrowolnie podjęły się służby wojskowej i mają obowiązek podporządkować się jej rygorom. Prawo do lokalu nie ma więc charakteru pomocy dla rodziny żołnierza, ale ma zapewnić prawidłowe wykonywanie przez niego obowiązków wynikających ze stosunku służbowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2497/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Należy wskazać, że w sytuacji, gdy żołnierz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ nabył on lub jego małżonek (jak w przedmiotowej sprawie) lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia to należy uznać, że żołnierz ten może być dyspozycyjny, a tym samym może w sposób prawidłowy wykonywać obowiązki wynikające ze stosunku służbowego. Skoro zachodzą przesłanki negatywne, których spełnienie pozbawia żołnierza zawodowego prawa podstawowego do zakwaterowania oraz form zastępczych realizacji tego prawa, należy przyjąć, że ustawodawca zdecydował, że nie można wspierać żołnierza, który ma zaspokojone potrzeby w sposób umożliwiający prawidłowe wykonywanie przez niego obowiązków wynikających ze stosunku służbowego.

Powołany przepis, tak jak prawidłowo wskazał Prezes Agencji Mienia Wojskowego w zaskarżonej decyzji, nie odnosi się do kwestii czasu, jak również nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego. Nie ma zatem znaczenia kwestia, w jakiej dacie skarżący (lub jego małżonek) nabył ww. lokal i czy miało to miejsce przed wstąpieniem do wojska, czy też przed zawarciem związku małżeńskiego. Istotne jest bowiem to, czy żołnierz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób umożliwiający prawidłowe wykonywanie przez niego obowiązków wynikających ze stosunku służbowego.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że na podstawie aktu notarialnego Rep [...]nr [...] z [...] listopada 2012 r. J. W. (obecnie żona skarżącego) nabyła od Gminy Miasto [...] lokal mieszkalny z bonifikatą. Nie budzi również wątpliwości fakt, że zakup przedmiotowego lokalu nastąpił przed zawarciem przez skarżącego związku małżeńskiego oraz przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej.

Zatem w ocenie Sądu została spełniona przesłanka z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu i organ wydając decyzję o odmowie skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego, nie naruszył tego przepisu.

Stanowisko takie jest zbieżne ze stanowiskiem judykatury i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku np. z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/ 12 (dostępnym j.w.) stwierdził, że "ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 powołanej ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany do ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r." Tak więc należy przyjąć, że okoliczność, jak nabycie lokalu mieszkalnego przez żołnierza zawodowego lub jego małżonka, bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność, czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie, a także bez względu na okoliczność czy małżonek w dacie nabycia lokalu pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawcą, czy też nie, stanowi przeszkodę w uznaniu, że żołnierzowi przysługuje prawo do zakwaterowania. Również w wyroku z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1037/13 (dostępnym j.w.), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "kategoryczny sposób sformułowania : "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji przepisów dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, pozwala na wniosek, że prawo do zakwaterowania rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. (...)." W dalszej części wskazano, że przepisy nie odnoszą się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystała z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu (...). Jeżeli odpowiedź ta jest twierdząca, to żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu. (por. również m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 1139/12, z 6 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2506/12 – publik. j.w.).

Warto też wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny na kanwie wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, w uzasadnieniu wyroku z 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2922/15, podniósł, że z ww. przepisu w sposób jednoznaczny wynika, iż wyłączone jest uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jeżeli jego małżonek nabył lokal mieszkalny z bonifikatą od wyszczególnionych w przepisie podmiotów. Nie ma w tym przypadku znaczenia to czy mieszkanie nabyte z bonifikatą nadal jest w posiadaniu małżonka żołnierza zawodowego, ani także to, czy małżeństwo zawarte zostało przed czy po nabyciu lokalu. Nie jest też istotne, czy małżeństwo trwa dalej.

W związku z powyższym nie sposób przyjąć, że słuszny interes strony lub też interes społeczny przemawia za zmianą w trybie art. 154 K.p.a. decyzji o odmowie przyznania skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Niewątpliwie nie leży w interesie społecznym usankcjonowanie żądań strony nie mających oparcie w przepisach prawa, bądź żądań z przepisami prawa sprzecznych. NSA w wyroku z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1418/18 NSA (publik. j.w.) dobitnie stwierdził, iż: "zaakceptowanie poglądu skarżącego byłoby równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym również ten który skorzystał z pomocy państwa z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej, będzie mógł, w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej – kolejny raz otrzymać pomoc Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Taka interpretacja przepisów art. 21 ust. 6 ustawy stoi w sprzeczności z ich treścią oraz funkcją jaka miały pełnić, czyli wykluczenia możliwości parokrotnego korzystania z pomocy Państwa (...).Skoro zatem przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. umożliwiały i umożliwiają nabycie lokalu z zasobów Agencji nie tylko żołnierzom ale także innym osobom – art. 79 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego - to należy przyjąć, że nabycie lokalu w charakterze "innej osoby" (nie jako żołnierza) wyczerpuje negatywną przesłankę prawa do zakwaterowania z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych". Zatem w analizowanym przypadku organ nie dysponował luzem decyzyjnym pozwalającym rozstrzygnąć sprawę zgodnie z wolą strony.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego przywołującej wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12 należy stwierdzić, iż orzecznictwo sądowoadministracyjne wyrażony w nim pogląd (jak też powtórzony w wyroku I OSK 2439/14) uznało za odosobniony (por. wyroki z dnia: 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12, 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 2768/13, 25 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1240/13, 17 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2425/14 – publik. j.w.) i nie podziela go również skład rozpoznający niniejszą sprawę.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł jak w sentencji wyroku.

Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d tej ustawy, skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.