Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 436/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

W następstwie rozpatrzeniu wniosku skarżącego M. D. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. B, Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] nr [..], na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2014, poz. 600 ze zm.) odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżącemu w dniu [...] zostało wydane prawo jazdy kat. A, B. Postanowieniem z dnia [...] Prokuratura Rejonowa T. [...] zatrzymała ww. dokument, a Sąd Rejonowy w T. Wydział VIII Karny wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt VIII K 935/143 orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres dwóch lat z wyłączeniem kategorii B. W związku z tym, w dniu [...] decyzją organu cofnięto skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kat. A. Zdaniem organu, w świetle przywołanych okoliczności faktycznych oraz zmiany stanu prawnego (art. 12 ust. 2 pkt ustawy o kierujących pojazdami), mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż rozszerzającej katalog osób, którym nie może być wydane prawo jazdy, nie było podstaw prawnych do zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy kat. B.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania prawa jazdy kategorii "B", skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie:

- art. 10 § 1 kpa poprzez zaniechanie przez organ umożliwienia skarżącemu, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności przez uznanie, że osoba, której sąd powszechny nie pozbawił uprawnień do prowadzenia pojazdów określonych w prawie jazdy jako kat. "B", nie może otrzymać stosownego dokumentu potwierdzającego fakt posiadania uprawnień w tym zakresie, pomimo ustawowego obowiązku jego posiadania, a ponadto art. 4 ust. 1 pkt 1 ppkt a ustawy o kierujących pojazdami, poprzez odmowę zwrotu wymaganego dokumentu stwierdzającego bezsporne posiadanie przez skarżącego uprawnienia do prowadzenia pojazdów silnikowych objętych kategorią prawa jazdy "B".

Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowej Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm. ), orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji, odnosząc się do zarzutu skarżącego naruszenia przepisów prawa materialnego podkreślił, że w dniu 24 sierpnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r. poz. 970), które zmieniła m.in. treść art. 12 ust. 2 ustawy, rozszerzając zakaz, o którym mowa w tym przepisie również na sytuacje zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnienia w zakresie odpowiednich kategorii prawa jazdy. W efekcie dokonanej zmiany osobie, wobec której orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kat. A, A1,A2 i AM, nie może zostać zwrócone prawo jazdy obejmujące uprawnienia w zakresie kat. B lub B1. Zdaniem organu, zestawienie treść art. 12 ustawy o kierujących pojazdami z treścią art. 178a § 1 w zw. z art. 42 Kodeksu karnego (kk) i art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego (kkw), prowadzi do wniosku, że wspólnym celem tych unormowań jest bezpieczeństwo w komunikacji, jako że zachowania kwalifikowane, stypizowane w art. 178a Kodeksu karnego (za które skazany został skarżący), godzą w bezpieczeństwo ruchu drogowego. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji zwłaszcza, jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Jednocześnie organ zaznaczył, że oprócz powiązania regulacji art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami z art. 182 § 2 kkw i art. 178a § 1 kk, przez zdarzenie, jakim jest prawomocny wyrok sądu obwarowany zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, zobowiązujący organ administracji publicznej (właściwego starostę) do wydania decyzji cofającej skazanemu uprawnienia do prowadzenia pojazdu w orzeczonym zakresie i obligujący ten organ do nie wydawania tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu, unormowania zawarte w art. 12 ustawy o kierujących pojazdami mają także charakter autonomiczny w zakresie stosunku administracyjnoprawnego, który jest wynikiem wcześniejszego stosunku o charakterze karnoprawnym. Wskazując, że prawo jazdy, jako dokument o określonym numerze i serii obejmować może uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie jednej bądź wielu kategorii prawa jazdy, oraz że przez "zwrot prawa jazdy" należy rozumieć zwrot (oddanie) stronie dotychczas posiadanego przez nią dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, organ stwierdził że w sytuacji, gdy osobę pozbawiono posiadanych uprawnień w zakresie jednej kategorii prawa jazdy, nie jest możliwe dokonanie zwrotu (oddania) osobie zainteresowanej dotychczas posiadanego dokumentu prawa jazdy. Ponadto organ podkreślił, że pismem z dnia [...] organ I instancji zawiadomił skarżącego o możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz, że w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji pełnomocnik skarżącego przedstawił jego stanowisko w sprawie. W oznaczonym przez organ terminie zarówno Strona jak i jej pełnomocnik mieli również możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego, nieuzasadniony jest zatem zarzut skarżącego naruszenia przepisu art. 10 kpa. W świetle powyższego SKO stwierdziło, że ustalenia organu I instancji, jak i wydana na ich podstawie decyzja są zgodne z prawem.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I intonacji. Skarżący zarzucił SKO:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, poprzez niewłaściwą jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie, do stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności przez uznanie, że osoba, której sąd powszechny nie pozbawił uprawnień do prowadzenia pojazdów określonych w prawie jazdy jako kategoria "B", nie może otrzymać stosownego dokumentu potwierdzającego fakt posiadania uprawnień w tym zakresie, pomimo ustawowego obowiązku jego posiadania, a w konsekwencji przez odmowę wykonania prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, do wykonania którego organ administracji, jako organ wykonujący wyrok sądu powszechnego, w trybie art. 182 kkw jest zobowiązany, a nadto poprzez oparcie swojego stanowiska o zatrzymaniu prawa jazdy, jako przeszkodzie w zwrocie dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii "B", o akt prawny - postanowienie Prokuratury Rejonowej T. – [...] w T., z dnia [...], które nie istnieje już w obrocie prawnym po wydaniu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w T.;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 ppkt a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez odmowę wydania wymaganego prawem dokumentu stwierdzającego, bezsporne posiadanie przez skarżącego uprawnienia do prowadzenia pojazdów silnikowych objętych kategorią prawa jazdy "B";

- naruszenie art. 7, art. 31, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 pkt 1 Konstytucji RP, poprzez dyskryminacyjne postępowanie wobec obywatela, wyrażające się w ignorowaniu orzeczenia właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu, przez organ administracji publicznej i tym samym poprzez zignorowanie konstytucyjnie powołanej władzy sądowniczej, co jest działaniem naruszającym prawa obywatelskie skarżącego;

- obrazę prawa procesowego, która miała wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez zaniechanie prawidłowego uzasadnienia decyzji i nie wskazanie, dlaczego organ odwoławczy zaakceptował błędny pogląd organu pierwszej instancji o istnieniu w obrocie prawnym postanowienia Prokuratury Rejonowej T. – [....] w T. z dnia [...] o zatrzymaniu prawa jazdy, uniemożliwiającego zwrot skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii B, a nadto błędny pogląd o konieczności uchylenia tego postanowienia poprzez Sąd Rejonowy w T., co w konsekwencji doprowadziło do usankcjonowania decyzji odmawiającej wydania prawa jazdy z uwagi na istniejący stan zatrzymania prawa jazdy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organy obu instancji zajęły błędne stanowisko o istnieniu w obrocie prawnym postanowienia Prokuratury Rejonowej T. – [...] w T. z dnia [...] o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii A i B, uniemożliwiającego aktualnie - po wydaniu przez Sąd Rejonowy w T. prawomocnego wyroku, mocą którego wyłączono zakaz prowadzenia pojazdów objętych kategorią B - zwrot skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii B, a nadto błędny pogląd o konieczności uchylenia tego postanowienia poprzez Sąd Rejonowy w T., co w konsekwencji doprowadziło do usankcjonowania decyzji odmawiającej wydania prawa jazdy z uwagi na istniejący stan zatrzymania prawa jazdy. W tym kontekście wskazał, że postanowienie Prokuratury Rejonowej T. – [...] z dnia [...] było orzeczeniem tymczasowym, funkcjonującym w obrocie prawnym do czasu wydania prawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy w T. z dnia [...]. Po wydaniu bowiem tego wyroku postanowienie z dnia [...] straciło moc prawną, a dalsze konsekwencje wynikają wyłącznie z treści wyroku. Skarżący zaznaczył, że w pkt IV ww. wyroku sąd usankcjonował okres zatrzymania prawa jazdy do innych kategorii niż kategoria B, zaliczając okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] jedynie do tych kategorii. Skoro więc, jak podsumował skarżący, w wyroku z dnia [...] nie orzeczono zakazu prowadzenia pojazdów, do których potrzebna jest kategoria B, tym samym wyeliminowano z obrotu prawnego instytucję zatrzymania prawa jazdy w tym zakresie. Skarżący nie ubiega się więc o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a o wydanie prawa jazdy w zakresie kategorii B, wobec której nie istnieje prawny stan zatrzymania, ani też nie orzeczono o cofnięciu wymaganych uprawnień.

Zdaniem skarżącego, pomimo zmiany stanu prawnego, nadal aktualne jest stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 26 lutego 2014 r. (sygn. akt I KZP 29/13 – lex nr 1430460), iż to sąd powszechny orzeka o zakresie zakazu prowadzenia pojazdów. Dlatego też, jak zaznaczył skarżący, organ musi wydać dokument, który potwierdza prawo danej osoby do kierowania pojazdami określonej kategorii, bowiem osoba ta jest beneficjentem tego prawa. Nie jest też sprawą strony w jakiej formie uczyni to organ, mianowicie czy wyda dotychczasowe prawo jazdy, czy też wyda nowe ograniczające uprawnienia do kategorii B.

Podkreślając, że ustawodawca, co do zasady, w treści przepisów art. 12 ustawy o kierujących pojazdami wskazał przypadki, w których danej osobie nie może być wydane prawo jazdy (tj. osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu oraz osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji - art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 u.k.p.), skarżący stwierdził, iż w jego przypadku ani nie cofnięte mu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B, ani też nie zatrzymano prawa jazdy kategorii B, bowiem postanowienie Prokuratury Rejonowej w T., w wyniku wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w T., zostało wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Ponadto skarżący przytaczając przepisy art. 182 § 1 zd. 1 oraz § 2 kkw, oraz wskazując, że z przepisem 182 § 2 kkw koresponduje obecnie przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stwierdził, że w świetle tych przepisów starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów oraz, że to sąd powszechny - a nie organ administracji - orzeka o zakazie prowadzenie pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i że dopiero to orzeczenie sądu powszechnego stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia. Zatem, jak podkreślił skarżący, organ administracji nie może rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd powszechny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym, niż to orzeczono w prawomocnym wyroku sądu powszechnego. Tym samym więc w ocenie skarżącego, skoro cofnięto mu decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] uprawnienie do kierowania pojazdami jedynie w zakresie kategorii A, czego nie uczyniono w zakresie kategorii B, organ zobowiązany jest do wydania mu dokumentu potwierdzającego możliwość prowadzenia pojazdów objętych kategorią B.

W ocenie skarżącego, odmowa wydania mu prawa jazdy kategorii B, którego nie zatrzymano, w sytuacji nie cofnięcia mu uprawnień wymaganych do prowadzenia pojazdów objętych kategorią B, narusza art. 4 ust. 1 pkt 1 ppkt a ustawy o kierujących pojazdami, z uwagi na odmowę wydania wymaganego prawem dokumentu stwierdzającego bezspornie posiadanie przez skarżącego uprawnienia do prowadzenia pojazdów silnikowych objętych kategorią B.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezspornie, że skarżącemu, któremu w dniu [...] zostało wydane prawo jazdy kategorii A i B nr [...], Prokuratur Prokuratury Rejonowej T. - [...] w T. postanowieniem z dnia [...] zatrzymał ww. dokument w związku z podejrzeniem popełnia czynu z art. 178a § 1 kk. Następnie wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt VIII K 935/14, na skutek ustalenia popełnienia ww. czynu, Sąd Rejonowy w T. orzekł wobec skarżącego na podstawie art. 67 § 3 w zw. z art. 39 pkt 3 kk, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat z wyłączeniem kategorii B, po czym w oparciu o wskazany wyrok sądu powszechnego Starosta Ch. decyzją z [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A. W dniu zaś [...] skarżący złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii B.

W konsekwencji wystąpienia przez skarżącego z powyższym wnioskiem organy obu instancji, w drodze decyzji wydanych w oparciu o przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), odmówiły wnioskodawcy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, co zostało zakwestionowane przez skarżącego, który zarzucił organom nieuprawnione rozszerzenie zakazu orzeczonego przez sąd powszechny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie nie objętym zakazem, oraz błędność stanowiska o istniejącym w sprawie stanie zatrzymania prawa jazdy.

Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B należy w pierwszej kolejności wskazać, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w treści nadanej ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 970). Zgodnie z powołanymi przepisami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;

2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 ustawy).

Z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła zatem nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Wcześniej, tj. przed ww. zmianą, regulacja art. 12 ust. 2 stanowiła jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot.

Podkreślić należy, że przepis art. 12 ust. 2 powołanej ustawy w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie jedynie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (vide art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami). Ustawa weszła w życie w dniu 24 sierpnia 2014 r., zaś ww. przepis art. 12 ust. 2 ustawy wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami).

Wobec tego, iż przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (tj. po dniu 25 października 2014 r.), nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego znowelizowane przepisy mają zastosowania, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego został orzeczony po tej dacie, jako że wyrok w tym przedmiocie zapadł w dniu 29 października 2014 r., zaś uprawomocnił się w dniu [...]

W konsekwencji w przedmiotowej sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w wersji nadanej ww. ustawą zmieniającą. Na podstawie zatem stanu prawnego obowiązującego po dokonaniu zmiany treści przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami należało ocenić istotę sporu w niniejszej sprawie, tj. czy regulacje te dawały podstawę do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy.

Ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami), od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. Do tej ostatniej kategorii należy skarżący, posiadający od [....] uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, dlatego też wystąpił on z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie wskazanej kategorii. W art. 12 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami wymienione zostały okoliczności których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności stanowi wymieniony w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z mocy regulacji art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, okoliczność wyłączającą możliwość wydania prawa jazdy określoną w pkt 2 art. 12 ust. 1, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. Jak podkreślono powyżej, przed nowelizacją art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowił tylko o osobach ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii. Wówczas na tle takiego brzmienia przepisu art. 12 ust. 2, sporna w orzecznictwie sądów administracyjnych stała się kwestia czy art. 12 ust. 1 pkt 2 ma zastosowanie wyłącznie do tych osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy, czy też należy go stosować również do osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami, które nabyły jeszcze przed orzeczeniem sądu karnego, a które zostały następnie cofnięte czy zatrzymane. Dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych był w owym czasie pierwszy z wymienionych poglądów. W dniu 25 października 2014 r. nastąpiła jednak znacząca zmiana stanu prawnego w tym zakresie, gdyż ustawowa wprost wskazał w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ust. 1 stosuje się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jak też o przywrócenie uprawienia danej kategorii. Tym samym więc w znowelizowanym stanie prawny, z wyraźnej woli ustawodawcy, skutki zdarzenia prawnego, jakim jest prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii, zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy.

Do powyższego wniosku prowadzą nie tylko dyrektywy wykładni językowej, ale także i celowościowej. Zarówno bowiem literalna treść przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, jak i ratio legis tej regulacji oraz wyraźna wola prawodawcy zmiany jej treść (w określony sposób interpretowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych), nakazują zdaniem Sądu, rozumieć ten przepis w ten sposób, iż odnosi się on także względem osób, którym zatrzymano prawo jazdy lub cofnięto uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii nie objętej orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych. Rozróżnienie w akcie prawnym instytucji wydania prawa jazdy, zwrotu prawa jazdy i przywrócenia uprawnień w zakresie prawa jazdy, fakt wyraźnego dodania do treści analizowanego przepisu tych dwóch ostatnich instytucji prawnych, nie pozwalają na wyłączenie którejś z nich z konsekwencji objętych przepisem art. 12 ustawy o kierujących pojazdami. Nie ulega wątpliwości, że celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań prawnych było niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Taką osobą jest osoba prowadząca pojazd w stanie nietrzeźwości. Nie sposób przyjąć, aby osoba ta, mając orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów kategorii A, mogła w okresie obowiązania zakazu wciąż korzystać z innych uprawnień do prowadzenia pojazdów i nadal stwarzać (niekiedy wręcz większe) zagrożenie w ruchu przez prowadzenie innych pojazdów w stanie nietrzeźwości. Dlatego też nie tylko wykładnia językowa przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a więc wyraźne rozciągnięcie względem osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, skutków orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na inne kategorie niż objęte zakazem, ale także racje celowościowe omawianych rozwiązań legislacyjnych, wyrażające się w potrzebie zapewnienia bezpieczeństwa w komunikacji, nakazują przyjąć, iż w przepisie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wyrażony został jednoznaczny nakaz niewydawania przez organ administracyjny osobom ubiegającym się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, prawa jazdy tej kategorii, w czasie trwania orzeczonego sądownie zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A.

Wobec tego okoliczność, że przed wyrokiem sądu karnego skarżący legitymował się prawem jazdy obejmującym kategorię A i B, a Sąd Rejonowy prawomocnym wyrokiem z dnia 29 października 2014 r. odebrał mu je tylko częściowo, tzn. zakazał prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii A, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu, skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte pozostałymi kategoriami i że może żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych pozostałych kategorii. Tego bowiem wyraźnie zakazał ustawodawca przepisem art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, obligując organ administracyjny do niezwracania w takim wypadku zatrzymanego dokumentu. Adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny, w związku z czym po pierwsze sąd karny nie musiał w wyroku orzekać względem skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, bowiem i tak z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wstrzymana została możliwość ich wykonywania w czasie trwania zakazu sądowego orzeczonego co do pojazdów objętych kategorią A, a po drugie rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w sytuacji objętej hipotezą art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami należy do zakresu kompetencji organu administracyjnego i to nie objętych uznaniem administracyjnym, lecz obligujących organ do określonego postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w przypadku regulacji wyrażonej w art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, istotne znacznie ma sama okoliczność zatrzymania prawa jazdy w związku z danym zdarzeniem, co oznacza, że nie istnieje wymóg orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzania pojazdów w zakresie wszystkich kategorii objętych zatrzymanym prawem jazdy, aby uniemożliwione zostało wykonywanie na czas trwania orzeczonego zakazu sądowego uprawnień w zakresie kategorii prawa jazdy nie objętych zakazem, a posiadanych przez kierowcę. Celem bowiem unormowań art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami jest wykluczenie z ruch drogowego kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości, a cel ten realizuje przyjęte w tym przepisie rozwiązanie o rozszerzeniu skutków orzeczonego wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, na kategorie prawa jazdy nie objęte zakazem, w okresie obowiązywania zakazu.

W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo, bo zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, nie uwzględniły wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W związku z tym, na podstawie art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku i oddalić skargę.