Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 642/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 35 ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Teza: Brak zawieszenia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym o zasiedzenie przez osobę trzecią nieruchomości stanowiącej teren inwestycji, mógł doprowadzić do wadliwości decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, o ile wynik postępowania o zasiedzenie stwierdzałby nabycie własności nieruchomości przez osobę trzecią.

TEZY

Brak zawieszenia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym o zasiedzenie przez osobę trzecią nieruchomości stanowiącej teren inwestycji, mógł doprowadzić do wadliwości decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, o ile wynik postępowania o zasiedzenie stwierdzałby nabycie własności nieruchomości przez osobę trzecią.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

J. i Z. W. wystąpili w dniu 3.10.2007r. z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce numerze a położonej w A. przy ulicy J., dołączając do wniosku dokumenty określone w art. 33 ust. 2 prawa budowlanego. W toku postępowania zastrzeżenia wobec projektowanej inwestycji zgłosiła M. C., wnosząc o powstrzymanie się organu z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na toczącą się sprawę o zasiedzenie nieruchomości objętej planowaną inwestycją. Inwestor złożył wówczas wyjaśnienie, że wraz z małżonką nabył aktem notarialnym z 28.09.2007r. nieruchomość objętą planowaną inwestycją, a działy III i IV księgi wieczystej urządzonej dla nabywanej nieruchomości wolne były od zapisów o zakazie zbywania i obciążeniach nieruchomości. Dodał, że w dniu 22.10.2007r. otrzymał z sądu wieczysto-księgowego zawiadomienie o założeniu dla jego nieruchomości księgi wieczystej o numerze Kw A. W dniu 23.04.2008r. M. C. dołączyła do akt sprawy kopię postanowienia Sądu Rejonowego w A. z 10.12.2007 r. o zabezpieczeniu jej wniosku o zasiedzenie poprzez wpisanie do księgi wieczystej Nr A ostrzeżenia.

Decyzją z [...].05.2008r. Starosta A. zatwierdził przedłożony projekt budowlany i udzielił wnioskodawcom pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego po granicy z działką o numerze b. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że teren inwestycji objęty jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta A. terenów położonych między ulicami: K., R., W. P. i M., uchwalonego Uchwałą Rady Miasta Augustów z dnia 19.03.2007r., z którego wynika dopuszczalność lokalizacji inwestycji bezpośrednio przy granicy działek. Odnosząc się do zastrzeżeń wniesionych przez M. C., organ stwierdził, że inwestor wykazał się prawem do władania nieruchomością na cele budowlane.

Odwołanie od decyzji złożyli M. C., B. B., M. G. P. i P. C., podtrzymując zastrzeżenia wobec wniosku w części dotyczącej tytułu prawnego inwestorów do terenu inwestycji. Powtórzyli, że w toku pozostaje postępowanie w sprawie zasiedzenia przez odwołujących się działki stanowiącej teren inwestycji, o którym to postępowaniu wiedzieli inwestorzy z racji uczestnictwa w nim. Stwierdzili, że organ z rozpatrzeniem wniosku o pozwolenie na budowę powinien był zaczekać na zakończenie postępowania o zasiedzenie i nie wziął pod uwagę sądowego zabezpieczenia wniosku o zasiedzenie poprzez wpisanie ostrzeżenia do księgi wieczystej urządzonej dla nieruchomości stanowiącej teren inwestycji.

Wojewoda P. po rozpoznaniu odwołania decyzję z dnia [...].08.2008r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ stwierdził, że inwestorzy dołączyli do wniosku oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożone pod groźbą odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k. W aktach sprawy znajdują się też dowody prawa własności inwestorów do działki stanowiącej teren inwestycji. Z notatki urzędowej dołączonej do akt administracyjnych na okoliczność rozmowy z sędzią Sądu Rejonowego w A. wynika, że inwestorzy w sposób prawny nabyli sporną nieruchomość i mogą nią swobodnie dysponować. Wojewoda powtórzył też za organem I instancji, że teren, na którym planowana jest inwestycja, objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta A. – terenów położonych między ulicami: K., R., W. P. i M., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Augustowie Nr VI/41/07 z 19.03.2007r. Teren inwestycji leży na obszarze ustaleń planu oznaczonym symbolem 25 MN. Plan dla tego obszaru dopuszcza realizację budynku do wysokości trzech kondygnacji nadziemnych, posiadających funkcję usługową wbudowaną w zabudowę mieszkaniową, pod warunkiem, że funkcja ta nie będzie stanowić więcej niż 30% powierzchni użytkowej budynku oraz wysokości całkowitej budynku nieprzekraczającej 11,0 m od poziomu terenu. Plan dopuszcza też realizację budynków po granicy działki. Wniosek inwestorów odpowiada założeniom planu, a wobec powyższego i spełnienia wszystkich innych wymogów stawianych inwestorowi przy ubieganiu się po udzielenie pozwolenia na budowę, wniosek należało uwzględnić.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniosła M. C. i B. B. Zarzuciły, iż starosta przedwcześnie wydał decyzję o udzieleniu wnioskowanego pozwolenia na budowę, albowiem roszczenie skarżących do własności terenu inwestycji zostało zabezpieczone wpisem do księgi wieczystej, o czym starosta wiedział. Zadały pytanie kto będzie finansował rozbiórkę budynku w sytuacji, gdy sąd potwierdzi nabycie przez skarżącą nieruchomości w drodze zasiedzenia. Zarzut przedwczesności wydania decyzji podtrzymany został w późniejszych pismach procesowych.

Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Na wstępie sąd stwierdza, że przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia pozostała skarga M. C., jako że skarga B. B. prawomocnie została odrzucona postanowieniem z dnia 18.12.2008r. (k. 70 akt sądowych)

Skarga M. C. podlegała oddaleniu ponieważ dowody z dokumentów dopuszczonych przez sąd administracyjny w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego potwierdziły, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, mogącego uzasadniać uchylenie decyzji. Podkreślić bowiem należy, że uchylenie przez sąd administracyjny skarżonej decyzji następuje jedynie w przypadkach takiego naruszenia prawa, które – w odniesieniu do prawa materialnego – miało wpływ na wynik sprawy, a w odniesieniu do prawa procesowego mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bądź było naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (vide: treść art. 145 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Ustawa Prawo budowlane w art. 35 ust. 4 stanowi, ze organ właściwy do wydawania pozwoleń na budowę, nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę w razie spełnienia przez ubiegającego się o pozwolenie, wymagań określonych w ustępie 1 art. 35 oraz w art. 32 ust. 4. Powyższe oznacza, iż w razie stwierdzenia zgodności przedłożonego projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy, z wymaganiami ochrony środowiska, z przepisami techniczno – budowlanymi, oraz stwierdzenia kompletności projektu pod względem koniecznych opinii, uzgodnień, sprawdzeń, a także ustalenia, iż projekt sporządził uprawniony projektant w rozumieniu przepisów ustawy, a sam inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy, o ile była wymagana i złożył – pod rygorem odpowiedzialności karnej – oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ architektoniczno – budowlany nie może wydać decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę.

W sprawie niniejszej przedłożony przez inwestorów projekt budowlany, sporządzony przez uprawnionego projektanta, był kompletny i zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestorzy wykazali się prawem do dysponowania na cele budowlane terenem inwestycji w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Od 11.07.2003r. obowiązuje w ustawie Prawo budowlane taka regulacja, zgodnie z którą zamiast dotychczasowego udowadniania stosownymi dokumentami tytułu prawnego do terenu inwestycji, inwestor ma obowiązek składania oświadczenia – pod rygorem odpowiedzialności karnej - o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (vide: zmiana wprowadzona ustawą z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 80, poz. 718). Co do zasady zatem organ architektoniczno – budowlany nie ma obecnie kompetencji do tego, by badać prawdziwość oświadczenia inwestorów w zakresie ich uprawnień do terenu inwestycji. Dopiero w przypadku nabrania wątpliwości, co do prawdziwości treści oświadczenia, organ architektoniczno – budowlany powinien powiadomić organ ścigania o potrzebie zbadania kwestii prawdziwości oświadczenia w kontekście odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania i wstrzymać się z udzieleniem pozwolenia na budowę. Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ustawa Prawo budowlane rozumie tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych (vide: definicja legalna pojęcia zawarta w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane). W niniejszej sprawie inwestorzy dołączyli do wniosku oświadczenie wskazujące, iż ich uprawnienie do władania na cele budowlane działką o numerze a położoną w A. wynika z aktu notarialnego sporządzonego w dniu 28.09.2007r. Po zgłoszeniu przez uczestniczkę postępowania – skarżącą pretensji do terenu inwestycji, inwestorzy dołączyli do akt sprawy dokument w postaci wypisu aktu notarialnego z dnia 28.09.2007r., stwierdzającego nabycie przez nich własności nieruchomości stanowiącej teren inwestycji. Nie było zatem podstaw do poddawania w wątpliwość prawdziwości oświadczenia inwestorów o posiadanym przez nich prawie do władania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ treść ich oświadczenia znajdowała potwierdzenie w złożonym dokumencie, stanowiącym dowód prawa własności nieruchomości.

Pretensje skarżącej do terenu inwestycji i toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o stwierdzenie nabycia przez skarżącą w drodze zasiedzenia między innymi części nieruchomości stanowiącej teren inwestycji, zabezpieczone od dnia 31 stycznia 2008r. wpisem ostrzeżenia do księgi wieczystej o numerze A, mogły stanowić dla organu architektoniczno – budowlanego wyłącznie sygnał do rozważenia potrzeby zawieszenia z urzędu w oparciu o art. 97 par. 1 pkt 4 kpa postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę do czasu zakończenia postępowania sądowego o zasiedzenie. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie dopatrzyły się w okoliczności prowadzonego postępowania o prawo własności do terenu inwestycji, bezwzględnej przeszkody dla kontynuowania postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Powyższe rzeczywiście mogłoby zostać uznane za naruszenie przepisów procedury administracyjnej, albowiem w wyroku z dnia 14.07.2006r. sygn. akt IIOSK 1068/05 Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział pogląd, iż wszczęcie postępowania przed sądem powszechnym nie uzasadnia zawieszenia postępowania administracyjnego jedynie w sytuacji, gdy inwestor dysponuje wpisem do księgi wieczystej, urządzonej dla nieruchomości, na której planowania jest inwestycja, a sąd powszechny nie zabezpieczył roszczeń skarżącego w jakiejkolwiek formie. W tej konkretnej sprawie roszczenie skarżącej o zasiedzenie nieruchomości należącej do inwestorów zostało zabezpieczone przed zakończeniem postępowania administracyjnego o udzielenie inwestorom pozwolenia na budowę. Ujawniony jednakże przed sądem wynik postępowania w sprawie o zasiedzenie, pozwala sądowi administracyjnemu stwierdzić, iż naruszenie procedury nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Z dopuszczonego przez sąd administracyjny dowodu z akt postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w A. pod sygnaturą I Ns [...] z wniosku M. C. o stwierdzenie, że w drodze zasiedzenia nabyła udział ½ w prawie własności nieruchomości położonej w A. przy ulicy P. [...], oznaczonej numerem geodezyjnym c oraz części nieruchomości położonej w A. przy ulicy J. o powierzchni 316 metrów kwadratowych, oznaczonej numerem geodezyjnym d, przylegającej do działki o numerze b, wynika, iż postanowieniem z dnia 14.11.2008r. sąd rejonowy wniosek o zasiedzenie oddalił, a postanowieniem z dnia 26.02.2009r. Sąd Okręgowy w S. oddalił apelację M. C. od postanowienia sądu rejonowego (patrz: notatka urzędowa z wglądu do akt sprawy i dołączone do akt sądowych kopie postanowień sądu rejonowego i okręgowego z uzasadnieniami– k. 291 i k. 305 – 327 akt sądowych). Postanowienie oddalające wniosek skarżącej o zasiedzenie jest prawomocne. Na rozprawie wyznaczonej dla rozpatrzenia skargi, pełnomocnik skarżącej potwierdziła, że dotychczas nie zostało podważone prawo własności inwestorów do terenu inwestycji, wynikające z aktu notarialnego z dnia 28.09.2007r (vide: treść protokołu rozprawy – k. 288 akt sądowych). Żadnego natomiast znaczenia, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, nie mogła mieć okoliczność trwającego nadal postępowania o naruszenie posiadania nieruchomości stanowiącej teren inwestycji, jako że władanie nieruchomością na cele budowlane jest związane z prawem, a nie z posiadaniem. Z tych przyczyn sąd odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącej o dopuszczenie dowodu także z akt postępowania w sprawie z powództwa skarżącej o ochronę naruszonego posiadania nieruchomości będącej terenem inwestycji (k. 288 odwrót akt sądowych). Postępowanie w sprawie I C [...] Sądu Rejonowego w A. z powództwa J. W. i Z. W. przeciwko M. C. o ustalenie, na które powołała się skarżąca przy piśmie procesowym z dnia 10.09.2009r. (k. 262- 263 akt sądowych), a zakończone oddaleniem powództwa, nie doprowadziło do sugerowanego podważenia prawa inwestorów do władania na cele budowlane terenem inwestycji, jako że żądanie powodów W. w ogóle nie dotyczyło ustalenia istnienia stosunku prawnego lub prawa, ale ustalenia uprawnienia do posiadania nieruchomości, do której powodowie (inwestorzy) mieli tytuł prawny (vide: treść wyroków Sądu Rejonowego w A. z dnia 31.03.2009r. i Sąd Okręgowego w S. z dnia 10.06.2009r. z uzasadnieniami, których kopie dołączono do sprawy niniejszej z akt sprawy I C [...] Sądu Rejonowego w A., z których sąd dopuścił dowód – k. 288 odwrót oraz k. 295 - 304 akt sądowych).

Reasumując skoro znany w dacie wyrokowania wynik postępowania mogącego potencjalnie mieć wpływ na uprawnienie inwestorów do terenu inwestycji, w rzeczywistości nie doprowadził do podważenia tego uprawnienia, nie można przyjąć, iż brak wstrzymania się przez organ z udzieleniem pozwolenia na budowę (uchybienie procesowe) mógł mieć znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy w rozumieniu przesłanki uchylenia decyzji z art. 145 par. 1 pkt 1 lit."c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. Brak zawieszenia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym o zasiedzenie przez osobę trzecią nieruchomości stanowiącej teren inwestycji, mógł doprowadzić do wadliwości decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, o ile wynik postępowania o zasiedzenie stwierdzałby nabycie własności nieruchomości przez osobę trzecią. Inwestor bowiem musi dysponować uprawnieniem do władania nieruchomością na cele budowlane zarówno w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę, jak i w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wynika to z treści art. 32 ust. 4 pkt 2, 33 ust. 2 pkt 2 i 35 ust. 4 prawa budowlanego. W sprawie niniejszej okazało się jednak, że wynik postępowania o zasiedzenie nie wpłynął na kształt uprawnień właścicielskich inwestorów do działki oznaczonej numerem geodezyjnym a, położonej w A. W efekcie nie można uznać, iż uchybienie procesowe organu (zaniechanie wstrzymania się z wydaniem decyzji do czasu zakończenia sprawy o zasiedzenie) w rzeczywistości mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skoro tak, zarzuty skargi należało uznać za niezasadne, a nie dopatrując się innych wad w decyzji, skargę należało oddalić (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kwestia ewentualnego naruszenia granic terenu inwestycji przy wznoszeniu spornego obiektu wykracza poza ramy ocenianego przez sąd postępowania administracyjnego o udzielenie pozwolenia na budowę, ponieważ wiąże się z etapem rozpoczętych robót budowlanych, do kontroli prawidłowości których właściwy jest organ nadzoru budowlanego.-