Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 206/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136  ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Miernik Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty P. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Miasta W. od decyzji Starosty P. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 uchylił tą decyzję w części dotyczącej określenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Miasta W. i określił je na kwotę [...] złotych, zaś w pozostałej części utrzymał decyzję Starosty P. w mocy.

Decyzja Wojewody [...] dnia [...] grudnia 2008 r. została wydana w następującym stanie sprawy:

Opisana na wstępie nieruchomość stanowi część, nabytej na rzecz Skarbu Państwa od S. S. aktem notarialnym [...] z dnia 11 marca 1976 r., części dawnej działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2. Nieruchomość ta została nabyta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), w związku z przeznaczeniem jej na podstawie decyzji lokalizacyjnych Wydziału Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1973 r. nr [...] oraz nr [...] pod budowę osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego "[...]". Dawną działkę nr [...]. tworzy obecnie szereg odrębnych działek ewidencyjnych, w tym stanowiąca przedmiot rozstrzygnięcia organów działka nr [...].

Spadek po S. S., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...]10.1986 r. sygn. akt [...], nabyli: A. S., R. S., J. S. i Z. S. A. S. zmarła w dniu 12 czerwca 1993 r., a spadek po niej nabyli Z. S., R. S. i S. S. (post. Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia [...].07.1997 r. sygn. akt [...]). Natomiast po zmarłym w dniu 23 stycznia 1994 r. S. S. spadek nabyli A. S., M. S. oraz L. S. (post. Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia [...].02.1995 r. sygn. akt [...]). Spadek po zmarłej w dniu 26 lutego 2001 r. A. S. nabyli L. S. i M. S. (post. Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia [...].09.2001 r. sygn. akt [...]).

Pismem z dnia 19 marca 1997 r. R. S. wystąpiła o zwrot działki nr [...], wskazując że nieruchomość ta nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Pismem z dnia 24 września 1997 r. o zwrot powyższej nieruchomości wystąpili także Z. S., A. S., L. S. i M. S.

Sprawa zwrotu nieruchomości była dwukrotnie rozpoznawana przez organy administracji publicznej. Rozpoznając po raz pierwszy sprawę Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] tycznia 2000 r. nr [...] odmówił zwrotu nieruchomości podnosząc, iż przedmiotowa działka nie stała się zbędna na cele, dla których nastąpiło jej nabycie. Rozstrzygnięcie to, decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy. Powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA 1866/02 z uwagi na niewyjaśnienie przez organy wszystkich istotnych okoliczności sprawy niezbędnych dla rozstrzygnięcia wniosku o zwrot nieruchomości oraz nieprawidłową interpretację art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Dz.U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.- dalej: u.g.n). Sąd wskazał, iż rozpoznając wniosek o zwrot nieruchomości organ winien ustalić czy nieruchomość została użyta na wskazany w akcie notarialnym cel, uwzględniając to, że została ona podzielona na odrębne działki gruntu, które uzyskały stosowne oznaczenie. Organ jest zobowiązany zatem do zbadania na jaki cel poszczególne działki zostały użyte i dopiero wtedy dokonać oceny czy zostały one użyte na określony cel. Sąd wyjaśnił jednocześnie, iż art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. jednoznacznie wskazuje, że za zbędną na cel wywłaszczenia uznaje się nieruchomość jeżeli pomimo upływu 7 lat, od dnia w którym decyzja stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu. W ocenie Sądu cel wywłaszczenia odnosi się do konkretnej wywłaszczonej nieruchomości i to na konkretnej nieruchomości musi być rozpoczęta jego realizacja. Realizacja celu wywłaszczenia na innej nieruchomości nie ma znaczenia dla oceny istnienia przesłanki z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. w stosunku do nieruchomości, co do której wystąpiono o zwrot.

W tym stanie rzeczy sprawa zwrotu przedmiotowej nieruchomości stanowiła przedmiot ponownego postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył jako organ właściwy do załatwienia sprawy Starostę P.

Starosta P. w następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 136 ust. 3 , art. 137 ust. 1 i art. 139 u.g.n. orzekł o zwrocie na rzecz Z. S., R. S. L. S. i M. S. działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 (stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...]) i zobowiązał ww. osoby do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] złotych w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta podlega wykonaniu.

Zdaniem Starosty podlegająca zwrotowi działka nie została wykorzystana na cele, dla których nastąpiło jej nabycie. Powołując się na pisma Urzędu W. Delegatura Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...] z dnia 17 grudnia 2003 r. nr [...] oraz z dnia 27 maja 2004 r. nr [...] – znajdujące się w aktach sprawy nr [...] i nr [...], organ wskazywał, że teren, o zwrot którego występują spadkobiercy byłego właściciela, w dacie nabycia przez Skarb Państwa objęty był planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego [...] i przeznaczony był wówczas pod zabudowę o funkcji kulturalno oświatowej oraz sportowej. Żadne jednak pozwolenia na zrealizowanie inwestycji budowlanych na tym terenie nie zostały wydane. Aktualnie teren zwracanej działki stanowi część tzw. "górki rekreacyjnej", utworzonej z nawiezionych mas ziemi wydobytych podczas budowy okolicznych bloków mieszkalnych. Z oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez rzeczoznawcę majątkowego w czerwcu 2006 r. wynika, iż teren ten porośnięty jest trawą i miejscami drzewami. Jest niezabudowany i niezagospodarowany. Na nieruchomości po wywłaszczeniu nie podjęto żadnych działań zmniejszających lub zwiększających jej wartość, a uporządkowanie nasypu ziemnego i koszenie trawy nie jest, w ocenie organu, równoznaczne z wybudowaniem obiektów kulturalno-oświatowych, rekreacyjnych czy sportowych czyli z wykorzystaniem na cel wywłaszczenia. W dacie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości , tj. w dniu 19 marca 1997 r. przedmiotowy grunt położony był w obszarze MU -25 o funkcjach mieszkaniowo – usługowych. Zatem osoby uprawnione do zwrotu nieruchomości mają możliwość zagospodarowania terenu zgodnie z zapisami ww. planu. Jednocześnie Organ wskazał, iż wniosek o zwrot pozostałej części dawnej działki nr [...] będzie przedmiotem odrębnego rozpatrywania i rozstrzygnięcia.

Kwotę zwaloryzowanego odszkodowania podlegającą zwrotowi na rzecz W. ustalono na podstawie operatu szacunkowego z czerwca 2006 r., wykonanego przez rzeczoznawcę majątkowego.

Od decyzji tej wniosło odwołanie Miasto W. podnosząc, iż na działce [...] cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż zarówno plan realizacyjny zatwierdzony decyzją nr [...] z [...] czerwca 1978 r. jak i plan realizacyjny zatwierdzony decyzją nr [...] z [...] września 1982 r. przewidywały utworzenie pomiędzy ulicami [...] i [...] terenu sportowo rekreacyjnego. Działka nr [...] od wielu lat pełni funkcję usługową dla osiedla jako teren zieleni. Zatem nie można jej uznać za zbędną na cel wywłaszczenia ponieważ jest wykorzystywana w całości na potrzeby osiedla jako zieleń międzyosiedlowa. Miasto wskazywało przy tym, iż w piśmie nr [...] z 26 lipca 1999 r. udzielona była informacja, że przedmiotowa nieruchomość stanowi zieleń miejską i leży na obszarze przeznaczonym na potrzeby rekreacji osiedla mieszkaniowego. Plan realizacyjny nie przewidywał w tym miejscu wybudowania obiektów kubaturowych lecz stworzenie terenu rekreacyjno-sportowego. Nasypanie ziemi i utworzenie "górki rekreacyjnej" wykorzystywanej przez mieszkańców okolicznych osiedli jest zatem zgodne z celem wywłaszczenia tej nieruchomości.

W wyniku rozpoznania odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia

[...] grudnia 2008 r. nr [...], uchylił decyzję Starosty P. w części dotyczącej określenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania jaką wskazani w decyzji spadkobiercy dawnego właściciela muszą zwrócić na rzecz Miasta W. i dokonał ponownego określenia tej kwoty, zaś w pozostałym zakresie utrzymał powyższą decyzję w mocy. Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie z zaleceniem Sądu sprawa przeznaczenia działki nr [...] w dacie jej nabycia na konkretne cele była szczegółowo rozpoznawana, a z dokonanych ustaleń wynika, że zgodnie z planem realizacyjnym spółdzielczego osiedla mieszkaniowego "[...]", zatwierdzonym decyzja [...] z dnia [...] października 1977 r. oraz planem realizacyjnym zamiennym zatwierdzonym decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1978 r. wspomniana działka znajdowała się na terenie przeznaczonym na cele kulturalno – oświatowe. W ocenie organu zrealizowana na działce "górka rekreacyjna" jest wprawdzie wykorzystywana dla uprawiania kultury fizycznej i wypoczynku przez mieszkańców sąsiednich domów. Nie można jednak mówić w tym przypadku o wykorzystaniu nieruchomości na cel nabycia, skoro jej zagospodarowanie jest inne aniżeli było zamierzone. Zatem rozstrzygnięcie Starosty o zwrocie ww. działki jest w ocenie Wojewody prawidłowe. Mając zaś na uwadze to, że przypadająca do zwrotu kwota zwaloryzowanego odszkodowania, obliczona została przez rzeczoznawcę majątkowego, wg stanu na dzień 20 czerwca 2006 r., wymagała ona uaktualnienia w oparciu o nowe ogłoszone przez Prezesa Głównego Urząd Statystycznego wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto W. zarzucając organowi, iż prowadząc postępowanie nie ustalił on wszystkich okoliczności faktycznych skutkujących możliwością zwrotu przedmiotowej nieruchomości, a niektóre okoliczności zostały ustalone odmiennie niż istniejący stan faktyczny.

Strona podniosła, iż zgodnie z decyzją nr [...] z [...] czerwca 1973 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji, nieruchomość stanowiąca część dawnej działki nr [...] z obrębu [...], przeznaczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]". Zarówno plan realizacyjny zatwierdzony decyzja nr [...] z [...] czerwca 1978 r. jak i plan realizacyjny zatwierdzony decyzja nr [...] z [...] września 1982 r. przewidywały utworzenie między i ulicami [...] i [...] terenu sportowo rekreacyjnego. Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] z obrębu [...] na dzień złożenia wniosku o zwrot , od wielu lat pełniła funkcje usługową dla osiedla jako teren zieleni, na którym znajduje się górka powstała z nawiezionej tam ziemi i jest wykorzystywana przez mieszkańców okolicznych budynków osiedla. Osiedle mieszkaniowe "[...]", dla którego potrzeb realizacji nastąpiło nabycie ww. nieruchomości jest inwestycją obejmującą wielohektarowy teren, na którym realizowana jest budowa domów, placówek służby zdrowia, szkół, przedszkoli, urządzeń technicznych, ciągów komunikacyjnych, parkingów, placów zabaw, zieleńców, trawników i innych urządzeń, które są niezbędne dla mieszkańców osiedla. W piśmie z dnia 26 lipca 1999 r. [...] udzielona była informacja, że przedmiotowa nieruchomość stanowi zieleń miejską i leży na obszarze przeznaczonym na potrzeby rekreacji osiedla mieszkaniowego. Skarżące Miasto podkreśliło, że plan realizacyjny nie przewidywał w tym miejscu wybudowania obiektów kubaturowych lecz stworzenie terenu rekreacyjno – sportowego. Nasypanie ziemi i utworzenie górki rekreacyjne, wykorzystywanej przez mieszkańców okolicznych osiedli jest zatem zgodne z celem wywłaszczenia tej nieruchomości. Również w piśmie [...] z 30 kwietnia 2007 r. Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Delegatura w Dzielnicy [...] informowało, że z planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją nr [...] wynika, iż działka nr [...] była przeznaczona pod zieleń. Przeznaczenie terenu pod funkcję sportową zostało zrealizowane bez konieczności wydawania zezwoleń na budowę.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Miasto W. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] lipca 2006 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty P. z dnia [...] lipca 2006 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, na skutek wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Istotą postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej (nabytej w drodze dobrowolnego odstąpienia) nieruchomości, jest ustalenie zbędności tej nieruchomości lub jej części na cel w jakim została ona wywłaszczona (nabyta).

Zgonie bowiem z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.; dalej: u.g.n.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się zaś zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczaniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczaniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n.). Przepisy te mają zastosowanie do nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.), na mocy odesłania zawartego w art. 216 ust. 1 u.g.n.

Nieruchomość, której część stanowi obecna działka ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 została nabyta przez Skarb Państwa na podstawie umowy notarialnej z dnia 11 marca 1976 r. (Rep. [...]) zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Jak wynika z treści tej umowy nabycie nieruchomości nastąpiło w celu realizacji inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego "[...]" z usługami i lokalizacją ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego, stosownie do decyzji nr [...] i [...] o lokalizacji inwestycji z dnia [...] czerwca 1973 r. wydanych przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej W. (§ 1 aktu notarialnego).

Wobec tak określonego celu nabycia nieruchomości, ustalenie jakie przeznaczenie w ramach tej inwestycji (obejmującej swoim zasięgiem wielohektarowy obszar) oraz zbadanie jej realizacji na terenie konkretnej działki, wymaga w ocenie Sądu dokładnej analizy przywołanych w akcie decyzji lokalizacyjnych z dnia [...] czerwca 1973 r. oraz planów realizacji tej inwestycji i skonfrontowania zapisów zawartych w tych dokumentach z faktycznym wykorzystaniem terenu. Zważyć bowiem należy, że realizacja inwestycji w postaci budowy "osiedla mieszkaniowego z usługami i lokalizacją ulic w rejonie zespołu mieszkaniowego" obejmować musi ze swej istoty nie tylko wykonanie samych budynków mieszkalnych, obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych ale także innych obiektów składających się na infrastrukturę tego osiedla, w tym miedzy innymi wytyczenie pełniących funkcje rekreacyjne terenów zieleni osiedlowej. W tym stanie rzeczy to, że na nieruchomości nie wykonano żadnych prac budowlanych, wymagających stosownych zezwoleń nie musi automatycznie oznaczać, iż teren ten został wykorzystany w sposób odmienny niż zaplanowano w dacie zawarcia umowy.

Z treści uzasadnienia do decyzji organów obu instancji nie wynika by w toku postępowania wyjaśniającego analizy takiej organy dokonały. Zgromadzony zaś w sprawie materiał dowodowy nie daje jednoznacznej odpowiedzi jakie przeznaczenie terenu wchodzącego w skład obecnej działki nr [...], przewidziane zostało w ramach realizacji inwestycji, o której mowa w akcie notarialnym. Przede wszystkim brak jest w aktach wspomnianych wyżej decyzji lokalizacyjnych jak również zatwierdzonych planów jej realizacji. Brak jest w aktach sprawy także planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...], na który powołuje się w swoim rozstrzygnięciu Starosta P., wskazując przeznaczenie zwracanej nieruchomości pod budownictwo o funkcji kulturalno oświatowej oraz sportowej. Wskazać przy tym należy, iż znajdujące się w aktach pisma Urzędu W. Delegatury Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...] dotyczące objęcia przedmiotowej działki konkretnym planem realizacyjnym zawierają treści wzajemnie się wykluczające. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2007 r. (przywoływanym przez Miasto W. w skardze) oraz piśmie tego Urzędu z dnia 7 maja 2007 r. zawarto informację, iż działka nr [...] wg planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...] września 1982 r. była przeznaczona pod zieleń. Natomiast w piśmie z dnia 9 kwietnia 2008 r. ten sam Urząd wskazuje, że nie odnalazł planu realizacyjnego dla terenu przedmiotowej działki i stwierdza, że plan realizacyjny inwestycji zatwierdzony decyzją nr [...], przedmiotowej działki nie obejmował. W kolejnym piśmie z dnia 31 lipca 2008 r. Urząd ten podnosi natomiast, że teren działki objęty był planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją nr [...] z [...] października 1977 r. oraz planem realizacyjnym zamiennym zatwierdzonym decyzją nr [...] z [...] czerwca 1978 r. (w piśmie tym Urząd nie odnosi się jednak do kwestii przeznaczenia przedmiotowej działki w kontekście zapisów tego planu). Sprzeczności tych organy nie wyjaśniły, ani w żaden sposób nie odniosły się do nich w uzasadnieniu decyzji.

W tym stanie rzeczy, za uzasadniony uznać należy zarzut dotyczący niewyjaśnienia przez organy okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie zaś wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym, skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z naruszeniem jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonej w art. 7 k.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszeniem norm zawartych w przepisach art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., zobowiązujących organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz uwzględnienia tak zgromadzonego materiału dla oceny udowodnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Charakter zaś tego naruszenia miał niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadził on do wydania decyzji o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, w warunkach niewykazania przez organ wystąpienia w sprawie przesłanki zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n.

Jednocześnie, wychodząc poza granice skargi - stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - sąd zauważa, iż rozstrzygając sprawę organy administracji publicznej nie dostrzegły, iż żądanie zwrotu nieruchomości zgłoszone zostało z pominięciem jednego ze spadkobierców S. S. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [..] października1986 r. sygn. akt [...] spadkobiercą dawnego właściciela działki, prócz A. S., R. S. i Z. S. był także J. S. (w 1/4 części). Zważyć zaś należy, iż uprawnionymi do uzyskania zwrotu nieruchomości są wszyscy spadkobiercy legitymujący się stosownym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, a nie tylko ci którzy wystąpili z żądaniem jej zwrotu. Natomiast warunkiem skutecznego złożenia wniosku, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n (a więc uzyskania pozytywnej dla wnioskodawców decyzji) jest złożenie tego wniosku przez wszystkich spadkobierców dawnego właściciela lub uzyskaniem od wszystkich spadkobierców zgody na taki zwrot. Za takim stanowiskiem przemawia fakt powiązania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z ciążącym na spadkobiercach obowiązkiem zwrotu uzyskanego przez dawnego właściciela odszkodowania. W tym stanie rzeczy na skutek niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, co do osób uprawnionych do odzyskania działki, doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 u.g.n., gdyż orzeczono o zwrocie nieruchomości i wynikających z tego tytułu rozliczeniach mimo braku wniosku złożonego przez wszystkich uprawnionych. Rozstrzygnięcia zaś skierowano wyłącznie do części spadkobierców dawnego właściciela, z pominięciem strony, która wniosku o zwrot gruntu nie złożyła.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ w pierwszym rzędzie winien zatem ustalić wszystkich uprawnionych do uzyskania zwrotu nieruchomości, zwracając się w tym celu do wnioskodawców o uzupełnienie braku formalnego żądania, a dopiero po uzupełnieniu tego braku przeprowadzić winien postępowania wyjaśniające, mające ustalić czy w sprawie objętej żądaniem spadkobierców zaistniała przesłanka zbędności nieruchomości na cel określony w akcie notarialnym z dnia 11 marca 1976 r., uwzględniając przy tym przedstawione wyżej uwagi Sądu. Następnie w oparciu ocenę zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego organ podejmie rozstrzygnięcie, którego treść właściwie uzasadni, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.