Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 764/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,art. 3 § 1 i § 2 ,art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 150 ,art. 162 § 1 -2,art. 169 § 1-2,art. 120, art. 121 § 1 i art. 122
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M.O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2018 r. M. O. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] określającej stronie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za II kwartał 2013 r. w wysokości [...] zł i III kwartał 2013 r. w wysokości [...] zł oraz kwotę do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.) za poszczególne miesiące 2013 r.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w której ww. decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej została wysłana na adres działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, tj. O. M. [...], ul. [...], [...]. Powyższa przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Przesyłka była dwukrotnie awizowana - [...] września i [...] października 2015 r. Organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa"), uznał ją za doręczoną w dniu [...] października 2015 r.

Pismem z [...] maja 2018 r. (nadanym w urzędzie pocztowym [...] maja 2018 r.) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z [...] września 2015 r., uzasadniając że odbioru decyzji nie dokonała osobiście, a ww. decyzja nigdy nie została jej przekazana. Wyjaśniła, że decyzja została wysłana na adres, pod którym była zarejestrowana jej działalność gospodarcza, jednakże ona nie przebywała w tym miejscu, a odbioru korespondencji dokonała prawdopodobnie L. K.. Wyjaśniła również, że ww. decyzja nie była jej nigdy przekazana., a o samym fakcie dotyczącym wydania oraz odbioru decyzji, dowiedziała się w toku prowadzonego postępowania i aby móc zapoznać się z jej treścią, wniosła o wydanie kserokopii decyzji potwierdzonej za zgodność z oryginałem. Ponadto skarżąca wskazała, że w momencie gdy decyzja została wydana, a następie odebrana przez osobę do tego nieupoważnioną, ona przebywała u swoich rodziców oraz w owym czasie uczęszczała na terapię odwykową obejmującą leczenie nałogów takich jak alkoholizm i narkomania.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] września 2015 r. Powołując się na przepisy art. 223 § 2 pkt 1, art. 12 § 1 i 6, art. 150 § 1-4 oraz 162 § 1 Ordynacji podatkowej, wyjaśnił że w złożonym wniosku skarżąca nie wskazała ani okresu w jakim przebywała na leczeniu, ani nie uprawdopodobniła, że nie mogła odebrać decyzji Dyrektora UKS i złożyć odwołania w terminie. Nadto, do wniosku nie przedstawiła dokumentów potwierdzających zaistniałą sytuację, zatem nie uprawdopodobniła braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ zaznaczył, że skarżąca [...] maja 2018 r. zwróciła się do UKS o wydanie decyzji pokontrolnej i decyzje tę otrzymała od organu pierwszej instancji w dniu [...] maja 2018 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Zatem od tej chwili, tj od [...] maja 2018 r. rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Wniosek ten został złożony przez skarżącą w placówce pocztowej w dniu [...] maja 2018 r., czyli siedmiodniowy termin nie został zachowany. Organ zaznaczył również, że nie została spełniona przesłanka dotycząca załączenia do wniosku o przywrócenie terminu odwołania od decyzji z dnia [...] września 2018 r.

W skardze złożonej na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie.:

1. art. 64 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie,

2. art. 162 § 1 pkt 5 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że argumentacja organu jest błędna. Jednocześnie potwierdziła, że dokonała odbioru decyzji w dniu [...] maja 2018 r. jednakże będąc w przekonaniu, iż termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu wynosi 14 dni, a nie jak przewiduje ustawa - 7 dni . Ponadto zwróciła uwagę, że nie posiada wiedzy prawniczej, nie jest profesjonalistą. Tym samym błędne rozumienie przepisu przez nieprawnika powinno wykluczać jego winę. Skarżąca z powodu nieznajomości prawa nie powinna doznać uszczerbku. Dlatego też niedokonanie w terminie czynności procesowej przez stronę niebędącą prawnikiem z powodu błędnego rozumienia przepisu nie może uniemożliwić skarżącej prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Skarżąca podkreśliła również, że we wniosku opisała dokładnie sytuację faktyczną uniemożliwiającą jej złożenie stosownego odwołania przez co przesłanka uprawdopodobnienia wykazania braku winy została przez nią spełniona. Nadto do skargi załączyła zaświadczenie o odbyciu terapii w [...] w K., którą odbyła w dniach [...] października 2014 r. - [...] października 2015 r. oraz oświadczenie z [...] sierpnia 2018 r., wnosząc o włączenie powyższych dokumentów stanowiących dowód w sprawie.

Skarżąca zauważyła również, że niedopełnienie czynności, dla której był określony termin obliguje organ podatkowy, aby wezwał podatnika do jej dokonania, a jeżeli okaże się ono bezskuteczne, organ podatkowy dopiero w tym momencie powinien pozostawić bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności odmowy przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora UKS z [...] września 2015 r. Decyzja ta została skarżącej doręczona prawidłowo w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast w myśl § 2 ww. artykułu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Instytucja przywrócenia terminu nie jest przedmiotem uznania organów. W przypadku zachowania przez podatnika 7-dniowego terminu do złożenia wniosku i uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności, organ zobligowany jest do przywrócenia terminu.

W sprawie doszło do uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania, zatem możliwe jest dokonanie oceny zasadności wniosku o jego przywrócenie. Rozważania merytoryczne kwestii przywrócenia terminu są natomiast możliwe tylko wtedy, gdy zostanie złożony przez zainteresowanego wniosek (podanie) i to w terminie prawem przewidzianym. Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu jest określony w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, wynosi 7 dni, zaś swój bieg rozpoczyna dopiero od dnia ustania przeszkody i jest terminem nieprzywracalnym, co wynika z przepisu art. 162 § 3 ww. ustawy. Zatem spóźniony wniosek o przywrócenie terminu uniemożliwia przywrócenie terminu nim objętego. Zainteresowany, który chce, aby dany termin został przywrócony, powinien w odpowiednim czasie zareagować i wnieść wniosek.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ, że skarżąca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożyła z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Jednakże należy podkreślić, że w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, iż dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu. Nie może to być data, w której strona zapoznał się treścią decyzji (postanowienia), gdyż o dacie, od której należy liczyć ww. termin, decydowałby wówczas sam podatnik, a nie przepis prawa (por. wyrok NSA z 20 października 2010 r., II FSK 1090/09 czy z 8 marca 2017 r., I FSK 1473/15 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Termin siedmiodniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wystarcza do zapoznania się z treścią uzasadnienia decyzji (postanowienia). Organ podatkowy nie ma obowiązku wielokrotnego doręczania rozstrzygnięć (decyzji organu pierwszej instancji), względnie powstrzymywania się od działań do czasu wyrażenia przez stronę woli zapoznania się z treścią rozstrzygnięć doręczonych w sposób zastępczy (por. wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., II FSK 1674/10).

Zarówno z akt sprawy, jak twierdzeń skarżącej wynika, że w dniu [...] lutego 2016 r. zapoznała się ona z aktami toczącego się w stosunku do niej postępowania podatkowego, które zawierały decyzję z [...] września 2015 r. Co więcej, organ umożliwił skarżącej wgląd do akt sprawy na jej wniosek złożony d dniu [...] lutego 2016 r. Tym samym, skoro strona zapoznała się z aktami sprawy podatkowej w dniu [...] lutego 2016 r., to przyjąć należało, że w tym dniu rozpoczął bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Organ natomiast uznał, że bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się od dnia [...] maja 2018 r., tj. od chwili wydania skarżącej ww. decyzji na jej wniosek złożony [...] maja 2018 r. Przyjmując jednak najbardziej korzystną dla strony datę, to składając wniosek dopiero w dniu [...] maja 2018 r. skarżąca i tak uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Ponadto podniesiona przez skarżącą okoliczność braku wiedzy prawniczej i pozostawania w błędnym przekonaniu o złożeniu wniosku z zachowaniem przepisanego terminu nie stanowi okoliczności w jakikolwiek sposób usprawiedliwiającej brak dochowania tego terminu, ponieważ – jak już wyżej wyjaśniono – termin ten nie jest przywracany.

Tym samym z uwagi na niezachowanie przez skarżącą 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zbędna była dokonana przez organ merytoryczna ocena złożonego wniosku, tj. ocena braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

Odnosząc się natomiast do kwestii załączenia do skargi zaświadczenia o odbyciu terapii w [...] w K. i oświadczenia z [...] sierpnia 2018 r. oraz wniosku o włączenie powyższych dokumentów stanowiących dowód w sprawie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sprawowanie przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej polega na badaniu zgodności z prawem określonych w tym ostatnim przepisie przypadków aktywności organów administracji. Różnica między sprawą sądowoadministracyjną, wszczętą skargą strony postępowania administracyjnego, a poddaną sądowej kontroli sprawą administracyjną polega na tym, że merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy zajmuje się organ administracyjny, zaś sąd administracyjny rozstrzygnięcie to kontroluje w oparciu o kryterium legalności. Jedynie stosownie do treści art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W niniejszym postępowaniu takie wątpliwości nie wystąpiły. Należy podkreślić, że rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu Dyrektor IAS nie miał możliwości zapoznania się z przedłożonymi wraz ze skargą dokumentami i odniesienia się do tych dokumentów w kontrolowanym postępowaniu. Zatem pisma załączone do skargi nie są dowodami, które wyjaśniałby jakiekolwiek wątpliwości, bowiem nie zostały przedstawione organowi odwoławczemu w momencie rozpatrywania złożonego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Ponadto, jak wskazane zostało powyższej, okoliczności dotyczące braku osobistego odbioru decyzji, zły stan zdrowia i związany z tym pobyt w ośrodku uzależnień nie mogły podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem wymogiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku. Wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem terminowi do jego złożenia, nie podlega on merytorycznemu rozpoznaniu i w tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy strona ponosi, czy też nie winę za uchybienie terminowi i zbędne jest ustalanie istnienia tej przesłanki (por. wyrok NSA z 26 listopada 2015 r., I FSK 852/14).

Końcowo należy wyjaśnić, że prawidłowo przyjął organ, iż do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinno zostać dołączone to właśnie odwołanie. Brak dopełnienia czynności, o której mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej jest jednak jedynie błędem formalnym, który powinien zostać uzupełniony na wezwanie organu w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej (tak w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 9/08). Niezasadna jest zatem argumentacja organu o braku możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania również z powodu niezłożenia odwołania razem z wnioskiem o przywrócenie terminu. W konsekwencji organ powinien wezwać skarżącą w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do uzupełnienia braku wniosku o przywrócenie terminu przez nadesłanie odwołania od decyzji w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Naruszenie przez organ powyższego przepisu nie miało jednak wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie, albowiem w rozpatrywanej sprawie organ przeanalizował pozostałe przesłanki wniosku, zasadnie uznając, że termin do jego złożenia nie został przez skarżącą zachowany.

Odnosząc się natomiast do wskazanych w skardze przepisów jako naruszone przez organ, Sąd zwraca uwagę, że zaskarżonym postępowaniu nie znajdują zastosowania przepisy K.p.a., natomiast w Ordynacji podatkowej brak przepisu art. 162 § 1 pkt 5. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej rozważania, Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej.

Zważywszy powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.