Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 40/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-03-05 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 245 par. 3, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 5 marca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

A.G. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów.

We wniosku tym skarżąca podała, że jest osobą samotną. Nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z prac dorywczych, czerpiąc z nich dochód w wysokości 250 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że kwotę tę pochłaniają wydatki na własne utrzymanie.

Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 5 lutego 2010 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącej do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, w tym wyjaśnienia kwestii pozostawania skarżącej we wspólnym gospodarstwie domowym z A.P. oraz wykazania jego majątku i dochodów (w przypadku pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym); wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której zamieszkuje; nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nią rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz określenia kwoty wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 17 lutego 2010 roku wyjaśnił jedynie, że skarżąca nie posiada rachunków i lokat bankowych. Koszty jej utrzymania pochłaniają całość dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych. Do pisma pełnomocnik załączył wyciąg z rachunku bankowego A.P.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. W sytuacji zaś gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, Referendarz sądowy na podstawie art. 255 p.p.s.a. ma prawo żądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W niniejszej sprawie Referendarz sądowy z tej możliwości skorzystał, wzywając pełnomocnika skarżącej zarządzeniem z dnia 5 lutego 2010 roku do złożenia w terminie 7 dni dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, w tym: wyjaśnienia kwestii pozostawania skarżącej we wspólnym gospodarstwie domowym z A.P. oraz wykazania jego majątku i dochodów (w przypadku pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym); wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nią rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz określenia kwoty wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 17 lutego 2010 roku wyjaśnił jedynie, że skarżąca nie posiada rachunków i lokat bankowych. Koszty jej utrzymania pochłaniają całość dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych. Do pisma pełnomocnik skarżącej załączył wyciąg z rachunku bankowego A.P..

Mając na uwadze powyższe Referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie udowodniła, że spełnia ustawowe warunki przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, została bowiem wezwana do złożenia konkretnych oświadczeń i informacji wskazanych w zarządzeniu Referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2010 roku, obrazujących jej aktualną sytuację rodzinną i majątkową, czego nie uczyniła w wyczerpujący sposób. Zawarte w piśmie z dnia 17 lutego 2010 roku wyjaśnienia mają charakter wybiórczy i ograniczają się do udzielania wyczerpującej informacji jedynie w kwestii posiadania przez skarżącą rachunków i lokat bankowych. W konsekwencji niewyjaśnione pozostały okoliczności istotne dla oceny jej realnej sytuacji majątkowej. W tym względzie istotne wątpliwości budzi kwestia, czy skarżącą prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z A.P., czy też, jak podaje we wniosku, jest osobą samotną. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że A.P. jest mężem skarżącej (oświadczenie skarżącej – t. I k. 22). Przy czym on sam twierdzi, że skarżąca jest jego pomocą domową (t. I k. 41-42).

Podobne wątpliwości dotyczą kwestii źródeł utrzymania się skarżącej, w sytuacji gdy obok wykazania swego niskiego dochodu z tytułu prac dorywczych (250 zł) załącza do wniosku wyciąg z rachunku bankowego A.P., z którego wynika, że uzyskuje on dochód z tytułu emerytury w wysokości 2.337,17 zł. Ponadto skarżąca nie wskazała tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której zamieszkuje, a także nie sprecyzowała jednoznacznie kwoty wydatków przeznaczanych na własne utrzymanie. Tym samym skarżąca nie dołożyła wystarczających starań, aby zobrazować swoją sytuację majątkową i rodzinną w sposób umożliwiających jej ocenę w kontekście wskazanych na wstępie przesłanek prawa pomocy.

Podkreślić przy tym należy, że Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy, zwłaszcza korzystającego z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku w żądanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).

Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i

art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

(MSi)