Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 120/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów transportu sanitarnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. – dalej także: ustawa o świadczeniach), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej W. P. - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu poniesionych kosztów świadczeń zdrowotnych: transportu sanitarnego zrealizowanego odpłatnie na rzecz skarżącej w dniu [...] lutego 2008 r. oraz [...] lutego 2008 r. przez [...] Pogotowie Ratunkowe.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca W. P. wnioskiem z dnia [...] lutego 2008 r. zwróciła się do Oddziału Wojewódzkiego NFZ w [...] o zwrot kosztów transportu sanitarnego zrealizowanego przez [...] Pogotowie Ratunkowe w dniach [...] lutego 2008 r. - z miejsca zamieszkania do poradni neurologicznej działającej w ramach NZOZ "Medycyna [...]" z siedzibą w [...] przy ul. [...] i z powrotem oraz w dniu [...] lutego 2008 r. – z miejsca zamieszkania do poradni rehabilitacyjnej działającej w ramach "Kliniki [...]" – Przychodni Specjalistycznej z siedzibą w [...] przy ul. [...] i z powrotem, motywując wniosek stanem zdrowia, niepełnosprawnością wynikającą z jednostronnego paraliżu ciała i dysfunkcją narządu ruchu uniemożliwiającą korzystanie ze środków transportu publicznego. Z akt administracyjnych wynika, iż do wniosku skarżąca dołączyła faktury VAT nr [...] na kwotę [...] zł. i nr [...] na kwotę 122,00 zł.

Po rozpoznaniu wniosku, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] - działając na podstawie art. 109 ust. 1 – 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a.) - umorzył postępowanie w sprawie zwrotu świadczeń zdrowotnych: kosztów transportu sanitarnego zrealizowanego na rzecz skarżącej odpłatnie w dniach [...] lutego 2008 r. oraz [...] lutego 2008 r. przez [...] Pogotowie Ratunkowe w [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Po rozpoznaniu odwołania, Prezes NFZ decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] - działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 109 ustawy o świadczeniach, a także na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji niedostatecznie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a tym samym nie dokonał właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji. Organ zauważył, iż w dokumentacji, na podstawie której wydana została decyzja o umorzeniu postępowania, brak jest wyjaśnienia NZOZ "Medycyna [...]" dotyczącego podstaw prawnych odmowy realizacji transportu sanitarnego na rzecz skarżącej. Ponadto, organ II instancji zalecił uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie możliwości wydania zlecenia na transport sanitarny przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, do którego zadeklarowana jest skarżąca.

Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], powołując się na przepisy art. 109 ust. 1 – 3 ustawy o świadczeniach oraz art. 105 § 1 k.p.a., ponownie umorzył postępowanie. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie o art. 41 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego, w tym lotniczego, do najbliższego zakładu opieki zdrowotnej udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem, w przypadkach: 1) konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w zakładzie opieki zdrowotnej; 2) wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia; 3) dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu publicznego, w celu odbycia leczenia - do najbliższego zakładu opieki zdrowotnej udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem. Natomiast, w przypadkach niewymienionych wyżej na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego świadczeniobiorcy przysługuje przejazd środkami transportu sanitarnego odpłatnie lub za częściową odpłatnością uregulowaną w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie wykazu grup jednostek chorobowych, stopni niesprawności oraz wysokości udziału własnego świadczeniobiorcy w kosztach przejazdu środkami transportu sanitarnego (Dz. U. z 2004 r. nr 275, poz. 2731 ze zm.). Zdaniem organu I instancji, realizacja transportu, w sposób inny, niż zgodnie z wyżej wskazanymi zasadami, nie podlega refundacji przez NFZ. Organ podkreślił, iż od powyższych reguł istnieją wyjątki dotyczące wyłącznie tzw. stanów nagłych. Określone są one w art. 19 ustawy o świadczeniach, który stanowi, iż w stanach nagłych świadczenia opieki zdrowotnej są udzielane świadczeniobiorcy niezwłocznie. Natomiast, w przypadku, gdy świadczenia opieki zdrowotnej w stanie nagłym są udzielane przez świadczeniodawcę, który nie zawarł umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, świadczeniobiorca ma prawo do tych świadczeń w niezbędnym zakresie. W dalszej części uzasadnienia organ zauważył, iż w niniejszej sprawie, wobec braku zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego - transport sanitarny został zrealizowany na zasadach komercyjnych, poza systemem powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem organu, usługę transportu sanitarnego wykonano planowo, a więc nie spełniono przesłanki stanu nagłego.

W odwołaniu z dnia [...] września 2009 r. skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes NFZ wydał w dniu [...] października 2009 r. decyzję nr [...], na podstawie której - działając w oparciu o przepisy art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz na podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż z materiału dowodowego wynika, że termin wizyty w dniu [...] lutego 2008 r. został ustalony przez pacjentkę, a nie przez lekarza prowadzącego. Organ podkreślił, iż w dokumentacji medycznej świadczeniobiorcy nie odnotowano faktu, iż skarżąca występowała z prośbą do lekarza prowadzącego o wydanie zlecenia na transport sanitarny. Organ odwoławczy zauważył, iż o wystąpieniu przesłanek uzasadniających wystawienie zlecenia na bezpłatny transport sanitarny decyduje lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. Jednocześnie, Prezes NFZ podkreślił, iż zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego, w tym lotniczego, do najbliższego zakładu opieki zdrowotnej udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem, w przypadkach konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w zakładzie opieki zdrowotnej, w przypadkach wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia lub w przypadku dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu publicznego, w celu odbycia leczenia. Organ stwierdził, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż skarżąca leczyła się w NZOZ Medycyna [...] w [...], która nie jest najbliższą miejscu zamieszkania placówką świadczącą usługi medyczne w ramach kontraktu z NFZ, z których skarżąca korzystała. Organ stanowczo podkreślił, iż żaden przepis ustawy o świadczeniach, nie przyznaje osobom objętym jej działaniem prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem w/w ustawy. Zdaniem organu żądanie refundacji poniesionych kosztów opieki zdrowotnej uzyskanej poza zakresem świadczeń określonych w ustawie lub też z pominięciem warunków określonych w ustawie nie jest żądaniem mieszczącym się w granicach tej ustawy, nie stanowi zatem podstawy do orzekania w tej sprawie. Zdaniem Prezesa NFZ czym innym jest bowiem ustalenie prawa do świadczeń, w trybie opisanym w ustawie, czym innym zaś żądanie zwrotu poniesionych nakładów na ochronę zdrowia realizowaną poza warunkami określonymi w ustawie o świadczeniach. Ponadto, organ II instancji zwrócił uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 403/05 (ONSA i WSA 2006/5/144), w uzasadnieniu którego NSA stwierdził, że art. 109 ustawy o świadczeniach nie uzasadnia bezpośredniego zwrotu świadczeniobiorcy poniesionych opłat za wykonane świadczenie, ponieważ w/w ustawa nie przewiduje możliwości zwrotu na wniosek ubezpieczonego kosztów leczenia. Ponadto, organ zauważył, iż konieczność kontynuowania leczenia nie stanowi przesłanki do tego, aby pacjentka sama ustalała terminy kolejnych wizyt, a także korzystała z transportu sanitarnego wedle własnego uznania. Prezes NFZ stwierdził, iż dokumentacja zgromadzona w przedmiotowej sprawie nie zawiera zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego na transport sanitarny. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż transport sanitarny został zrealizowany na zasadach komercyjnych, poza systemem powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. W opinii Prezesa NFZ usługę wykonano planowo, nie spełniono więc przesłanki stanu nagłego.

Od powyższego rozstrzygnięcia, W. P. w dniu [...] listopada 2009 r. nadała w Urzędzie Pocztowym - adresując pismo bezpośrednio do Sądu - skargę z dnia [...] listopada 2009 r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (data wpływu do Sądu – [...] listopada 2009 r.). Za pismem z dnia [...] listopada 2009 r. skarżąca przesłała do Prezesa NFZ kopię skargi (wraz z potwierdzeniem jej nadania do WSA w Warszawie). oraz adresowany do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W skardze strona zarzuciła, iż mimo ostrego stanu chorobowego - rwa kulszowa lewostronna, a także mimo udokumentowanego medycznie dużego stopnia dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającego skarżącej korzystanie ze środków transportu publicznego, jak również mimo wielu próśb kierowanych drogą korespondencji e -mail do Pani R. P. - kierownik NZOZ Medycyna [...] w [...] o podstawienie bezpłatnego transportu sanitarnego na dzień [...] lutego 2008 r. jak i [...] lutego 2008 r., transportu sanitarnego nie podstawiono. Skarżąca wskazał, iż nie udzielono jej także żadnej odpowiedzi na wysłane pisma e -mail. Według skarżącej brak jakiejkolwiek reakcji kierownik NZOZ Medycyna [...] w [...] na w/w prośby w kwestii podstawienia bezpłatnego transportu sanitarnego na ustalone zgodnie z wszelkimi procedurami podane powyżej terminy wizyt, wymusiło na stronie konieczność wezwania karetki komercyjnej. Skarżąca stwierdziła również, iż NZOZ Medycyna [...] w [...] jest najbliżej położoną jej miejsca zamieszkania placówką opieki medycznej co, zdaniem skarżącej, spełnia przesłanki art. 41 pkt 1 – 3 ustawy o świadczeniach. Skarżąca nadmieniła, iż nie zgadza się ze stanem faktycznym ustalonym przez organ – stwierdziła, iż nie odbyła żadnej wizyty kontrolnej w dniu [...] stycznia 2008 r. Ponadto, podkreśliła, iż termin wizyty kontrolnej u lekarza neurologa - [...] lutego 2009 r. został wyznaczony przez tego lekarza – a nie, jak twierdzi organ, przez skarżącą. Strona podniosła, iż na podstawie art. 15 oraz art. 41 ustawy o świadczeniach oraz art. 32 i art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lekarz prowadzący miał obowiązek wystawić jej zlecenia na bezpłatny transport sanitarny. Skarżąca, podważyła stwierdzenie Prezesa NFZ, iż Zakład NZOZ Medycyna [...] nie jest najbliższym zakładem opieki zdrowotnej jej miejsca zamieszkania. Ponadto zarzuciła, iż w decyzji organ błędnie podał datę wizyty lekarskiej.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prezes NFZ stwierdził, iż w przypadku skarżącej brak było podstaw prawych do zlecenia transportu sanitarnego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, dlatego też usługę wykonano planowo, albowiem stan pacjentki nie wymagał konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia. Organ podkreślił, iż skarżąca sama zdecydowała o konieczności odbycia wizyty w danym dniu i pokryła koszty transportu drogowego. Prezes NFZ jednocześnie zauważył, iż w dokumentacji medycznej nie odnotowano terminów [...] i [...] lutego 2008 r., wobec czego brak jest potwierdzenia występowania przez skarżącą z prośbą o wydanie zlecenia na transport sanitarny. Organ odwoławczy podkreślił, iż dokumentacja zgromadzona w przedmiotowej sprawie nie zawiera zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego na transport sanitarny, co potwierdziło, iż transport sanitarny został zrealizowany na zasadach komercyjnych, poza systemem powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Prezes NFZ stwierdził, że żaden przepis ustawy o świadczeniach nie przyznaje osobom objętym jej działaniem, prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem w/w ustawy. Organ zauważył, iż żądanie refundacji poniesionych kosztów opieki zdrowotnej uzyskanej poza zakresem świadczeń określonych w ustawie lub też z pominięciem warunków określonych w ustawie, nie jest żądaniem mieszczącym się w granicach tej ustawy - nie stanowi zatem podstawy do orzekania w tej sprawie. Zdaniem organu, czym innym jest ustalenie prawa do świadczeń, w trybie opisanym w ustawie, a czym innym zaś żądanie zwrotu poniesionych nakładów na ochronę zdrowia realizowaną poza warunkami określonymi w ustawie.

Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2010 r. wskazała, iż żąda ustalenia prawa do świadczeń w postaci bezpłatnego transportu sanitarnego z tytułu dużego stopnia dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającego jej korzystanie z transportu publicznego.

Z kolei w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2010 r. skarżąca, ustosunkowując się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, zarzuciła Prezesowi NFZ, iż - wbrew przepisom k.p.a. – nie ustosunkował się w pełni do zarzutów skargi i nie wyjaśnił, czy skarga dotyczy refundacji poniesionych kosztów na transport sanitarny, czy też ustalenia prawa do świadczeń w postaci bezpłatnego transportu sanitarnego. W konsekwencji skarżąca podtrzymała stanowisko, iż żąda ustalenia prawa do świadczeń w postaci bezpłatnego transportu sanitarnego z uwagi na udokumentowaną medycznie dużą dysfunkcję narządu ruchu, która uniemożliwia jej korzystanie ze środków transportu publicznego.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 10 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 61 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. podnosząc, iż organ powinien merytorycznie rozpatrzeć wniosek, a nie umorzyć postępowanie w sprawie. Zarzucił także naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego. Ponadto wskazał, iż skarżąca wnosi o ustalenie prawa do świadczeń, a nie o refundację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Badając skargę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, iż zarzuty skarżącej W. P. nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia jest zgodna z prawem.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, świadczeniobiorcy mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Świadczeniobiorcy zapewnia się i finansuje ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonym w ustawie m.in. transport sanitarny.

Ponadto zaznaczyć należy, iż Narodowy Fundusz Zdrowia przy wykonywaniu swoich zadań, określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zarządza środkami publicznymi na rzecz ubezpieczonych (świadczeniobiorców) w granicach określonych prawem. Podstawa finansowania świadczeń opieki zdrowotnej musi wynikać bezpośrednio z przepisów ustawy, która nie przewiduje możliwości finansowania świadczeń zdrowotnych na zasadach słuszności i uznania.

Podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą np. zakładem opieki zdrowotnej, a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (vide: art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach).

Sąd w pełni podziela stanowisko organów obu instancji, iż przepis kompetencyjny zawarty w art. 109 ustawy o świadczeniach, upoważniający dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ do orzekania w zakresie indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz ustalenia prawa do świadczeń, nie może stanowić podstawy do orzekania w sprawie bezpośredniego zwrotu świadczeniobiorcy poniesionych opłat za wykonane świadczenie.

Niewątpliwie żaden przepis cyt. ustawy nie przyznaje osobom objętym jej działaniem prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem tej ustawy (tak m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 358/08, czy też z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1096/08). W tym zakresie nie istnieje bowiem stosunek administracyjnoprawny pomiędzy osobą domagającą się refundacji, a którymkolwiek z organów wymienionych w ustawie o świadczeniach.

W każdym z przypadków Narodowy Fundusz Zdrowia rozlicza koszty ze świadczeniodawcą. Inaczej mówiąc, jedynym podmiotem uprawnionym do wystąpienia do organu Funduszu z żądaniem zapłaty za świadczenie opieki zdrowotnej udzielonej świadczeniobiorcy jest świadczeniodawca, gdyż ustawa o świadczeniach nie zna instytucji refundacji kosztów leczenia bezpośrednio świadczeniobiorcy.

Reasumując, ustawa o świadczeniach nie przewiduje bezpośrednio ubezpieczonemu (świadczeniobiorcy) zwrotu kosztów leczenia, czy też kosztów poniesionych za zrealizowany transport sanitarny. Pogląd taki wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym przez organy obu instancji wyroku z dnia 30 marca 2006r. sygn. akt II GSK 403/05 (publik. /w:/ ONSA i WSA 5 (14) 2006, poz. 144).

Z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie przez Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, iż w dniu [...] i [...] lutego 2008 r. [...] Pogotowie Ratunkowe z siedzibą w [...] zrealizowało odpłatny transport sanitarny na rzecz skarżącej W. P. - pacjentki poradni neurologicznej NZOZ "Medycyna [...]", która sama zadecydowała o potrzebie odbycia stosownych wizyt w tej poradni i po skorzystaniu z usług pogotowania ratunkowego, pokryła koszty transportu sanitarnego z własnych środków. Następnie skarżąca zwróciła się w dniu [...] lutego 2008 r. do Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wyraźnym wnioskiem o zwrot kosztów transportu sanitarnego zrealizowanego przez [...] Pogotowie Ratunkowe w dniach [...] lutego 2008 r. i [...] lutego 2008 r., załączając do swojego wniosku stosowne faktury Vat nr [...] na kwotę 122,00 złotych oraz nr [...] również na kwotę 122,00 złotych.

Mając na względzie, iż żaden przepis ustawy nie przyznaje osobom objętym jej działaniem prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem tej ustawy, uznać należy w niniejszej sprawie, że nie istnieje stosunek administracyjnoprawny pomiędzy skarżącą domagającą się refundacji (zwrotu kosztów), a którymkolwiek z organów wymienionych w ustawie. Nie ma żadnych podstaw, aby wywieść istnienie takiego stosunku z ogólnej normy kompetencyjnej zapisanej w art. 109 ww. ustawy o świadczeniach.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, iż organ błędnie potraktował jej wniosek z dnia [...] lutego 2008 r. jako wniosek o zwrot kosztów transportu sanitarnego odbytego w dniach: [...] lutego 2008r. i [...] lutego 2008 r. , podkreślić należy na wstępie, iż zgodnie z treścią art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W razie wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek organ administracji zobowiązany jest ustalić treść żądania strony. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, organ prawidłowo doszedł do przekonania, iż żądaniem strony nie było ustalenie prawa do świadczeń – bezpłatnego transportu sanitarnego, lecz – co wyraźnie wynika z treści wniosku – żądanie zwrotu (refundacji) kosztów transportu sanitarnego poniesionych przez skarżącą.

Zdaniem Sądu, organ właściwie ocenił treść wniosku skarżącej i stosownie do obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach, prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne.

Sąd jedynie nadmienia, iż w przypadku, gdyby żądanie strony dotyczyło ustalenia prawa do świadczeń, organ administracji byłby zobowiązany do wydania merytorycznej decyzji (pozytywnej albo negatywnej), a nie miałby podstawy prawnej by postępowanie umorzyć.

W niniejszej sprawie, Sąd poddał kontroli postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem o zwrot kosztów (refundację), a nie wnioskiem o ustalenie prawa.

Sąd doszedł do przekonania, iż art. 109 ustawy o świadczeniach nie uzasadnia bezpośredniego zwrotu świadczeniobiorcy poniesionych opłat za wykonane świadczenie, ponieważ w/w ustawa nie przewiduje możliwości zwrotu na wniosek ubezpieczonego kosztów leczenia (refundacji). Zdaniem Sądu żądanie refundacji poniesionych kosztów opieki zdrowotnej uzyskanej poza zakresem świadczeń określonych w ustawie o świadczeniach lub też z pominięciem warunków w ustawie określonych nie jest żądaniem mieszczącym się w granicach tej ustawy, nie stanowi zatem podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji w tej sprawie (tak również: G. Machulak /w:/ K. Baka, G. Machulak, A. Pietraszewska-Macheta, A. Sidorko, Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, ABC, 2010 i cyt. tam orzecznictwo sądów administracyjnych).

Mając na uwadze powyższe, skoro świadczeniobiorca nie ma możliwości uzyskania refundacji na zasadach przewidzianych ustawie, zatem dla meritum sprawy, bez znaczenia jest zarzut podniesiony przez skarżącą, iż do wykonania transportu sanitarnego na zasadach komercyjnych wybrała, według niej, najbliżej położoną jej miejsca zamieszkania placówkę opieki zdrowotnej.

W tym stanie rzeczy, żądanie skarżącej zwrotu kosztów transportu sanitarnego nie jest żądaniem mieszczącym się w granicach tej ustawy.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż organy obu instancji słusznie uznały, że nie było podstaw prawnych do wyrażenia zgody na zwrot poniesionych przez skarżącą kosztów na zrealizowany transport sanitarny i prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne, rozstrzygając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł, jak w sentencji wyroku.