Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 592/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 18, art. 1a pkt 12, art. 119, art. 120 par. 1, art. 125, art 126, art. 121 par. 1, art. 122 par. 1, art. 122 par. 2 i 3, art. 29 par. 1, art. 7 par. 1-3, art. 127, art. 128 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 16 par. 1 i 3, art. 6-9
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 122 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi D. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "organ odwoławczy") utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z dnia [...] r., nr [...], o nałożeniu na D. H. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...]. z dnia [...] r.

Postanowienie to zapadło w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent orzekł o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej: "Budowa drogi gminnej ul. [...] w K." oraz nałożył na małżonków - I. H. i D. H., obowiązek zdemontowania pawilonu handlowego niezwiązanego trwale z gruntem, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...], będącej własnością Gminy Miasto K.. W decyzji tej określono termin wydania nieruchomości na 121 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Termin ten upłynął dnia [...]. Małżonkowie zostali dwukrotnie pisemnie wezwani do usunięcia pawilonu handlowego z działki, która została przeznaczona pod pas drogowy drogi gminnej, co nie zostało wykonane. Za nieruchomość, która stała się z mocy prawa własnością Gminy Miasto K., zostało przyznane odszkodowanie ustalone w drodze odrębnej decyzji.

Z uwagi na niewypełnienie opisanego powyżej obowiązku, upomnieniem z dnia [...] r., Prezydent wezwał adresatów decyzji do wykonania obowiązku, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji, zakreślając termin wykonania obowiązku: niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie siedmiu dni od otrzymania upomnienia. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone w dniu 29 stycznia 2020 r., wobec czego termin wykonania obowiązku upłynął w dniu 5 lutego 2020 r. Termin ten upłynął bezskutecznie.

W dniu [...] r. Prezydent wystawił na małżonków D. H. i I. H. tytuł wykonawczy nr [...], przedmiot którego stanowił obowiązek wynikający z ww. wyżej decyzji. W dniu [...] marca 2020 r. tytułowi została nadana klauzula wykonalności.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr jw., Prezydent nałożył na D. H. (dalej: "Zobowiązana", "Skarżąca") grzywnę w wysokości [...] zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, wezwał do wykonania obowiązku wynikającego ze wskazanej decyzji, określił termin i sposób uiszczenia grzywny oraz poinformował, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej. Postanowienie to zostało doręczone Zobowiązanej w dniu 9 marca 2020 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego.

Od powyższego postanowienia D. H. złożyła zażalenie, w którym podniosła, że nie była poinformowana o konieczności rozbiórki wywiezienia pawilonu handlowego na działce nr [...] przy ul. [...], gdyż sprawą zajmował się jej mąż I. H.. Z uwagi na konieczność zajmowania się chorym ojcem większość czasu spędza poza miejscem zamieszkania, grzywna ta jest dużym obciążeniem dla jej budżetu. W związku z tym wnosi o uchylenie postanowienia z dnia [...]

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r., organ odwoławczy, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając, że zażalenie oraz zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, a postanowienie organu I instancji zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 119 i art. 122 § 1-3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.", dotyczących nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz przysługujących zobowiązanemu w tym zakresie środków zaskarżenia. Następnie, po przywołaniu art. 33 § 1 u.p.e.a., regulującego podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, organ wskazał, że analiza tychże przesłanek prowadzi do wniosku, iż Zobowiązana nie wykazała, aby w prowadzonym postępowaniu miały one zastosowanie.

Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, wskazane w art. 122 § 2 u.p.e.a, tytuł wykonawczy został prawidłowo doręczony, a uprzednio doręczono upomnienie wzywające do wykonania obowiązku. Zdaniem organu nieuzasadnione jest twierdzenie Skarżącej, że nie była poinformowana o obowiązku demontażu i rozbiórki pawilonu handlowego, strona była o tym obowiązku informowana, ponadto Państwo H. otrzymali odszkodowanie za wywłaszczona nieruchomość, korespondencja dotycząca wydanego tytułu wykonawczego i postanowienia kierowana była na adres będący miejscem zamieszkania i skutecznie odbierana przez Państwa D. i I. H.. Obowiązek demontażu przedmiotowego pawilonu został nałożony zarówno na D. H. jak i I. H., zatem każda ze stron winna podjąć się jego realizacji. Tym samym organ II instancji uznał, że kwestia sytuacji osobistej D. H. dotycząca opieki nad chorym ojcem nie może być wyjaśnieniem dla opieszałości w zakresie realizacji przedmiotowego obowiązku, zwłaszcza, że bezczynność strony ma wpływ na termin realizacji inwestycji prowadzonej przez miasto w zakresie budowy drogi gminnej.

Pismem z dnia 29 czerwca 2020 r., D. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie organu odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego ten akt postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Prezydenta, a także zasądzenia kosztów postępowania na rzecz Skarżącej.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez przyjęcie, że proces wywłaszczenia działki nr [...] obr. [...] w K. został zakończony, jak i postępowanie o ustalenie odpowiedniego odszkodowania uległy zakończeniu w sytuacji, gdy przy wywłaszczeniu na cele drogowe odszkodowanie winno być ustalone i wypłacone nawet w sytuacji, gdy ruchomość (pawilon handlowy) nie został trwale związany z gruntem i nie ma możliwości jego usunięcia bez konieczności poniesienia znacznych kosztów;

2. przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 9 k.p.a., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, poprzez wyprowadzenie przez organ odwoławczy samodzielnej przesłanki ukarania Skarżącej grzywną wyłącznie z powodu przyjęcia, że Skarżący nie wykonali rozbiórki pawilonu handlowego z przedmiotowej działki w sytuacji, kiedy uprawomocniły się postanowienia o wykonaniu obowiązku usunięcia tego pawilonu.

W uzasadnieniu Skarżąca zakwestionowała zasadność stanowiska organu odwoławczego co do ostatecznego zakończenia postępowania wywłaszczeniowego oraz postępowania odszkodowawczego z tytułu wywłaszczenia. Wskazała, że jakkolwiek postępowanie wywłaszczeniowe objęło działkę nr [...] w obrębie [...] i zostało zakończone, ale decyzja w tym zakresie nie jest jeszcze prawomocna, choć jest ostateczna. Nie jest również zakończone postępowanie odszkodowawcze do wszystkich składników objętych wywłaszczeniem. Skarżąca reprezentuje bowiem pogląd, że skoro na przedmiotowej działce znajdował się i znajduje do chwili obecnej pawilon handlowy o znacznych gabarytach i ciężarze (ok. 10 ton), to należało go z mocy prawa oszacować i wypłacić stosowne odszkodowanie. Okoliczność ta nie powinna budzić wątpliwości, gdyż wywłaszczenie działki dotyczyło działki gruntowej przeznczonej na cele budowy drogi. Oznacza to również, że nie ma znaczenia prawnego fakt, że sporny pawilon handlowy nie jest trwale związany z gruntem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U z 2019 r., poz. 2167). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325) – dalej: "p.p.s.a.". Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawę prawną rozstrzygnięć w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.), dalej: "u.p.e.a." Stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 1a pkt 12 b u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: grzywna

w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni.

Stosownie do treści art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).

Zgodnie zaś z art. 120 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Funkcją grzywny w celu przymuszenia jest wywarcie dodatkowej presji na zobowiązanego w celu skłonienia go do dobrowolnego wykonania obowiązku. Presja ta ustaje z chwilą wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Możliwości umorzenia lub zwrotu grzywny w celu przymuszenia, uregulowane w art. 125 i 126 u.p.e.a. sprawiają, że dolegliwość tego środka egzekucyjnego w przypadku wykonania obowiązku jest znikoma.

Zgodnie z art. 121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Nadto grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł.

Stosownie do art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (art. 122 § 2 u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Należy podkreślić, że w zażaleniu, o którym mowa w art. 122 § 3 u.p.e.a możliwe jest zakwestionowanie dopuszczalności oraz prawidłowości skorzystania przez organ egzekucyjny ze środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.

W drodze takiego zażalenia nie można natomiast kwestionować zasadności obowiązku, do którego wykonania grzywna ma przymusić. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 §1 u.p.e.a.).

Podkreślenia wymaga, że rozpoznając zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, badaniu podlega wyłącznie kwestia zgodności tego postanowienia z prawem. W ramach tego postępowania nie podlega zaś kontroli i ponownemu badaniu sprawa administracyjna, zakończona wydaniem decyzji administracyjnej, z której wynikają obowiązki podlegające egzekucji w trybie u.p.e.a. Wniosek taki wynika wprost z treści przywołanego wyżej art. 29 § 1 u.p.e.a., który stanowi o braku uprawnienia badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Zatem, decyzja Prezydenta z dnia [...] r. nr [...] nakładająca na D. H. i I. H. obowiązek zdemontowania pawilonu handlowego niezwiązanego z gruntem na nieruchomości nr [...] w obrębie [...] stanowiącej własność Gminy Miasto K. mogła być przedmiotem kontroli sądowej w odrębnym postępowaniu. Organ odwoławczy tymczasem wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu, że ww. decyzja z dnia [...] r. stała się ostateczna, co nastąpiło na [...] dni przed datą [...] r. w której upłynął termin wydania nieruchomości.

Sąd wyjaśnia zatem, że decyzje ostateczne to decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."). Decyzje ostateczne podlegają wykonaniu. Natomiast decyzje te (ostateczne), stają się prawomocne, jeśli nie można ich zaskarżyć do sądu (art. 16 § 3 k.p.a.), bądź w przypadku ich zaskarżenia do sądu, wskutek prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na decyzję.

W ocenie Sądu Skarżąca nie przedstawiła ani w toku postępowania w sprawie, ani w skierowanej do Sądu skardze, argumentacji kwestionującej ustalenie organu co do tego, że decyzja z [...] r. jest ostateczna. Co więcej, w skardze strona przyznała, że decyzja ta istotnie jest ostateczna. Co za tym idzie, jako decyzja ostateczna - niezależnie od tego czy jest prawomocna - podlegała ona wykonaniu. Dodać jeszcze wypada, że decyzja z [...] r. jako akt, który nie został podjęty w granicach niniejszej sprawy, nie podlega badaniu w ramach obecnego postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 135 p.p.s.a.

W skardze Skarżący jedynie ogólnikowo wskazał, że "decyzja w tym zakresie nie jest jeszcze prawomocna, jakkolwiek jest ostateczna" zarzucając naruszenie "art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez przyjęcie, że proces wywłaszczenia działki nr [...] obr.[...] w K. został zakończony". W ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 122 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) nie zasługuje na uwzględnienie, jako że przepis ten nie stanowił podstawy prawnej prowadzonych czynności w sprawie. Wspomnieć tylko wypada, że w przepisie tym ustawodawca wskazał na dopuszczalność wywłaszczenia nieruchomości w razie niemożliwości zrealizowania celu publicznego w jakikolwiek inny sposób niż przez pozbawienie lub ograniczenie praw rzeczowych przysługujących do nieruchomości i prawa te nie mogą być nabyte w formie umowy. Zatem regulacja ta odnosi się do kwestii wykraczających poza zakres orzekania w sprawie.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie egzekucyjne nie jest bowiem tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Te kwestie są rozstrzygane na etapie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Z kolei zadaniem organu egzekucyjnego jest stosowanie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie (art. 7 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny nie jest natomiast władny podejmować żadnych działań ingerujących w treść decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do kontroli istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuł wykonawczy. Wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku, organ egzekucyjny podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Skutkowałoby to sytuacją, w której organ egzekucyjny byłby niejako trzecią instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązek podlegający egzekucji został określony (wyroki NSA z 8 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 303/99 oraz z 19 kwietnia 2000 r., sygn. akt SA/Sz 358/99).

Z tych przyczyn organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zgłaszanych zastrzeżeń co do obowiązku nałożonego decyzją ostateczną z [...] r. nakazującą zdemontowanie pawilonu handlowego niezwiązanego z gruntem na nieruchomości nr [...] w obrębie [...] stanowiącej własność Gminy Miasto K.. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 423/15, LEX nr 1926268).

Z tych względów Sąd nie jest również uprawniony do oceny, w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, zarzutów skargi kwestionujących wysokość przyznanego Skarżącej odszkodowania za wywłaszczenie.

W ocenie Sądu, kontrolowane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...]zł zostało wydane zgodnie z przepisami u.p.e.a. i spełnia przesłanki określone w art. 122 § 2 u.p.e.a.

Decyzja Prezydenta z dnia [...] r. nr [...] nakładająca na D. H. i I. H. obowiązek zdemontowania pawilonu handlowego niezwiązanego z gruntem na nieruchomości nr [...] w obrębie [...] stanowiącej własność Gminy Miasto K. - co Strona przyznaje - stała się ostateczna, a zatem nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Wystawienie przeciwko Skarżącej i jej małżonkowi tytułu wykonawczego TW-2 nr [...] z dnia [...] r. oraz skierowanego do Skarżącej kontrolowanego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest konsekwencją tego, że w terminie wskazanym w decyzji z [...] r., nie wykonała ciążącego na niej obowiązku.

Ponadto, Prezydent doręczył Skarżącej i jej małżonkowi pisemne upomnienie z dnia [...] r. Prezydent wezwał ww. do wykonania obowiązku, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji, zakreślając termin wykonania obowiązku: niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie siedmiu dni od otrzymania upomnienia. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone w dniu 29 stycznia 2020 r., a termin wykonania obowiązku upłynął w dniu 5 lutego 2020 r. bezskutecznie.

W związku z tym, prawidłowo Prezydent skierował w dniu [...] lutego 2020 r. do Skarżącej tytuł wykonawczy nr [...]. Analiza treści tego tytułu wykonawczego pozwala na stwierdzenie, iż jest on w pełni prawidłowy.

Wobec bezspornego upływu terminu do wykonania nałożonego obowiązku i równie niewątpliwego jego niewykonania, ustawowym obowiązkiem organu (jako organu egzekucyjnego) było zastosowanie środka egzekucyjnego tj.: albo grzywny w celu przymuszenia albo wykonania zastępczego. Przepisy u.p.e.a., w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego, dopuszczają bowiem zastosowanie dwóch środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego.

Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.

Organ I instancji słusznie wskazał na zasadę stosowania środków egzekucyjnych najmniej uciążliwych dla zobowiązanego (art. 7 § 2 in fine u.p.e.a.). Przyjęto, że wybór środka egzekucyjnego w tej sprawie został dokonany przez organ egzekucyjny w sposób uwzględniający tę zasadę, gdyż w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego organ egzekucyjny miał do wyboru dwa środki egzekucyjne. Sąd wskazuje przy tym, że poza grzywną nałożoną w celu przymuszenia, organ mógł zastosować przewidziane w art. 127 u.p.e.a. wykonanie zastępcze polegające na zleceniu innej osobie wykonania za zobowiązanego egzekwowanego obowiązku na jego koszt. Co do zasady, ten drugi środek egzekucyjny jest bardziej dolegliwy, pociąga bowiem za sobą nieodwracalne dla zobowiązanego skutki natury finansowej. Natomiast, zgodnie z art. 125 i 126 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Innymi słowy: zastosowanie grzywny w celu przymuszenia powoduje tylko powstanie po stronie zobowiązanego zagrożenia wyegzekwowania kwoty określonej w postanowieniu, ale wyłącznie w przypadku dalszego niewykonywania przezeń nałożonego obowiązku.

Zatem gdy Skarżąca lub jej małżonek wykona nałożony obowiązek, organ będzie zobowiązany na wniosek Skarżącej do umorzenia tej części grzywny, która nie zostanie dotychczas uiszczona lub ściągnięta. Natomiast wykonanie zastępcze pociąga za sobą nieodwracalne dla zobowiązanego skutki natury finansowej (tj. wiążące się z: ściągnięciem kwoty wykonania zastępczego - art. 128 § 2 u.p.e.a.) Dlatego też środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego jest w pierwszym rzędzie grzywna w celu przymuszenia, a dopiero w przypadku nieskuteczności tego środka organ egzekucyjny powinien zastosować wykonanie zastępcze.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. stwierdzić trzeba, iż nie znajdują one usprawiedliwionych podstaw. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ocena ta nie nosi zaś cech dowolności. Okoliczność niewykonania przedmiotowego obowiązku została potwierdzona przez Prezydenta Miasta K., przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, w skierowanym do organu odwoławczego piśmie z dnia 2 kwietnia 2020 r. Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia zasady praworządności czy pogłębiania zaufania obywateli. Ponadto skarga poza gołosłowną polemiką z prawidłowymi w tym zakresie ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej nie zawiera przekonywujących argumentów, aby organy naruszyły wyżej wymienione przepisy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.