Wyrok NSA, sygn. akt II SA 309/81
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1981-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 7, ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1972 nr 53 poz. 339
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym.
Teza: 1. Wprawdzie art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. nr 53 poz. 339 ze zm./ wskazuje m.in. sprzedaż rzeczy jako źródło przychodów podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a ust. 2 tego artykułu uściśla, że chodzi w tym przypadku o rzeczy nabyte w celu odsprzedaży z zyskiem, to jednak ust. 3 wyłącza z tego zakresu rzeczy służące do użytku osobistego lub domowego, jeżeli nie są one gromadzone w celu odsprzedaży z zyskiem.

2. Nie można uznać za "odsprzedaż rzeczy z zyskiem" sprzedaży po cenie rynkowej samochodu nabytego w przedsiębiorstwie państwowym w wyniku wniesionej przedpłaty, jeżeli przedmiotem sprzedaży był tylko jeden samochód, gdyż nie zachodzi warunek podstawowy, to jest gromadzenie rzeczy użytku osobistego w celu odsprzedaży z zyskiem.

TEZY

1. Wprawdzie art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. nr 53 poz. 339 ze zm./ wskazuje m.in. sprzedaż rzeczy jako źródło przychodów podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a ust. 2 tego artykułu uściśla, że chodzi w tym przypadku o rzeczy nabyte w celu odsprzedaży z zyskiem, to jednak ust. 3 wyłącza z tego zakresu rzeczy służące do użytku osobistego lub domowego, jeżeli nie są one gromadzone w celu odsprzedaży z zyskiem.

2. Nie można uznać za "odsprzedaż rzeczy z zyskiem" sprzedaży po cenie rynkowej samochodu nabytego w przedsiębiorstwie państwowym w wyniku wniesionej przedpłaty, jeżeli przedmiotem sprzedaży był tylko jeden samochód, gdyż nie zachodzi warunek podstawowy, to jest gromadzenie rzeczy użytku osobistego w celu odsprzedaży z zyskiem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Jerzego P. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 10 kwietnia 1981 r. w przedmiocie wymiaru podatku dochodowego od sprzedaży samochodu i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz zgodnie z art. 208 Kpa zasądził od Wojewody Lubelskiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Jerzy P., będący właścicielem samochodu osobowego marki "Wartburg", w czerwcu 1978 r. dokonał przedpłaty na nabycie w P.P. "Polmozbyt" samochodu tej samej marki z terminem realizacji w 1982 r. W 1980 r. "Polmozbyt" zawiadomił Jerzego P. o braku możliwości dostarczenia mu samochodu marki "Wartburg" i zaproponował kupno samochodu "Fiat 126p" lub "Syrena", albo zwrot wpłaconej kwoty. Z oferty tej Jerzy P. wybrał kupno samochodu marki "Fiat 126p", który odebrał w dniu 29 lipca 1980 r., uiszczając cenę kupna - 95.598 zł. Samochód ten w dniu 7 sierpnia 1980 r., po uprzednim zabezpieczeniu antykorozyjnym i zamontowaniu radia, sprzedał za kwotę 182.500 zł i kwotę tę - jak wyjaśnił w pismach do organów podatkowych - wpłacił na poczet ceny nabycia samochodu marki "Polonez" w tzw. sprzedaży ekspresowej.

Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 i art. 13 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. nr 53 poz. 339 ze zm./ Prezydenta Miasta L. wymierzył Jerzemu P. podatek dochodowy w wysokości 19.400 zł od nadwyżki uzyskanej ze sprzedaży samochodu marki "Fiat 126p" ponad cenę nabycia.

Od decyzji organu I instancji Jerzy P. odwołał się do Wojewody Lubelskiego, kwestionując zasadność wymierzenia w tej sprawie podatku dochodowego. W odwołaniu podnosił, że nabycie samochodu marki "Fiat 126p", a następnie jego sprzedaż i wpłacenie uzyskanej kwoty na kupno samochodu marki "Polonez" w tzw. sprzedaży ekspresowej, spowodowane zostało niewywiązaniem się przez "Polmozbyt" z zawartej umowy oraz chęcią posiadania samochodu, który odpowiadałby potrzebom jego rodziny i mógł być wykorzystywany do celów służbowych. Warunków takich nie spełnia mały samochód, jakim jest "Fiat 126p". Nie zgadza się z zastosowaniem w tej sprawie przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym wywodząc, że ma tu zastosowanie art. 7 ust. 3 tej ustawy mówiący, że "nie stanowi źródła przychodów sprzedaż rzeczy służących do osobistego użytku", a taką właśnie rzecz stanowi sprzedany samochód osobowy.

Wojewoda Lubelski decyzję organu II instancji utrzymał w mocy własną decyzją z dnia 10 kwietnia 1981 r., nr Rn.III-3252/53/81, uznając, że w ustalonym stanie faktycznym kwalifikacja prawna zastosowana przez ten organ jest prawidłowa.

Na decyzję Wojewody Lubelskiego Jerzy P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z argumentacją podobną, jak w odwołaniu do Wojewody.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. nr 53 poz. 339 ze zm./ stanowi, że źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym jest sprzedaż rzeczy i praw majątkowych, a ust. 2 tegoż art. 7 wyjaśnia, że źródłem przychodów w rozumieniu ust. 1 pkt 7 jest sprzedaż rzeczy nabytych w celu odsprzedaży z zyskiem, ust. 3 wyłącza zaś z tego zakresu sprzedaż rzeczy, które służą do osobistego lub domowego użytku, jeżeli rzeczy te nie są gromadzone w celu odsprzedaży z zyskiem.

Na tle tych przepisów należało rozważyć stan faktyczny niniejszej sprawy. Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz z wywodów pełnomocnika Wojewody Lubelskiego na rozprawie przed naczelnym Sądem Administracyjnym, samochód "Fiat 126p" Jerzy P. nabył wyłącznie w celu odsprzedaży z zyskiem, albowiem w chwili nabycia tego samochodu miał jeszcze samochód marki "Wartburg". Jeżeli samochód "Fiat 126p" był dla niego nieodpowiedni, zamiast jego odbioru mógł zażądać zwrotu przedpłaty. O zamiarze sprzedaży świadczy okoliczność, że Jerzy P. nie zarejestrował "Fiata 126p" w ogóle na swoje nazwisko.

Pogląd ten, w świetle wyjaśnień skarżącego, może budzić uzasadnione wątpliwości, zważywszy że bezpośrednim celem, do którego zmierzał skarżący, był zakup samochodu odpowiadającego parametrami jego potrzebom i takim samochodem miał być "Wartburg", którego zakup nie doszedł do skutku z winy przedsiębiorstwa państwowego. Sprzedaż samochodu marki "Fiat 126p", wprawdzie po cenie znacznie wyższej od ceny kupna, stanowiła jednak w ocenie skarżącego jedynie środek do osiągnięcia celu zasadniczego, jakim miał być zakup samochodu marki "Polonez". Argument, że w chwili odbioru "Fiata 126p" skarżący miał już samochód marki "Wartburg", jest o tyle nieprzekonywający, że samochód ten został nabyty w kwietniu 1978 r. i usprawiedliwione były zabiegi skarżącego o wymianę tego samochodu na nowy, co - według pierwotnego jego zamiaru i wniesionej przedpłaty - miało nastąpić w 1982 r. Brak jest również podstaw do kwestionowania decyzji skarżącego o odbiorze "Fiata 126p" zamiast zażądania zwrotu wniesionej przedpłaty, u podstaw bowiem tej decyzji leżał wybór najkorzystniejszej z ofert, jakie zaproponował "Polmozbyt" w związku z niemożliwością wywiązania się z zawartej umowy.

Cytowane wyżej przepisy ustawy o podatku dochodowym wyłączają ze źródeł przychodów sprzedaży rzeczy, które służą do osobistego lub domowego użytku, jeżeli rzeczy te nie są gromadzone w celu odsprzedaży z zyskiem. Samochód osobowy należy niewątpliwie do grupy takich rzeczy. Aby taka sprzedaż mogła być potraktowana jako źródło przychodu, spełniony musi być warunek gromadzenia takich rzeczy w celu odsprzedaży z zyskiem. W niniejszej sprawie trudno mówić o gromadzeniu, skoro przedmiotem sprawy jest sprzedaż jednego tylko samochodu "Fiat 126p". Gdyby nawet przyjąć, że skarżący zdecydował się na odbiór "Fiata 126p" z zamiarem dalszej jego odsprzedaży po cenach rynkowych, to brak jest istotnej okoliczności, od której przepisy uzależniają możliwość uznania sprzedaży za źródło przychodu, a mianowicie gromadzenia rzeczy w celu odsprzedaży z zyskiem.

W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja wydana została w wyniku błędnej interpretacji i zastosowania przepisów art. 7 ustawy o podatku dochodowym, które to naruszenie prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa zaskarżoną decyzję należało uchylić.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa.