Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1037/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: ART. 105
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., utrzymało w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...] o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego wznowionego postanowieniem [...] z dnia [...] października 2015 r. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...], w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2012 r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję nr [...] przyznającą D. W. świadczenie pielęgnacyjne bezterminowo od dnia [...] sierpnia 2012 r. - w związku z opieką nad ojcem A. W. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzja ta wygasła z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2013 roku.

W dniu [...] czerwca 2014 r. D. W. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna. Decyzją [...] z dnia [...] września 2014 r. prawo to zostało stronie przyznane.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2014 r. D. W. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o:

1. o wznowienie na mocy art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) postępowania administracyjnego w sprawie nr [...], w której była wydana decyzja z dnia [...] października 2013 r., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 z dnia 21 października 2014 r.,

2. w przypadku podjęcia przez organ decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2013 r., na mocy art. 155 k.p.a., wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej przyznającej jemu prawo do zasiłku dla opiekuna nr [...] z dnia [...] września 2014 r. z dniem przyznania prawa do tego świadczenia, tj. [...] maja 2014 r. w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, a od [...] lipca 2013 r. w zakresie pozostałych świadczeń.

Wnioskodawca wskazał też, że w innym przypadku niż wydanie decyzji przyznającej jemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie wnosi wniosku z punktu 2.

W piśmie wyjaśniającym z dnia [...] lutego 2015 r. wnioskodawca wskazał, że postępowanie należałoby przeprowadzić m.in. w kontekście decyzji z dnia [...] września 2014 r., nr [...], w kwestii braku ciągłości opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Następnie prowadzona była korespondencja między stronami.

Postanowieniem [...] z dnia [...] października 2015r. Wójta Gminy [...], postanowił na wniosek D. W. wznowić postępowanie zakończone decyzją [...] z dnia [...] września 2014 r. Wydana została decyzja [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. odmawiająca uchylenia decyzji z dnia [...] września 2014 r. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna, która to w dniu [...] stycznia 2016 r., została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (decyzja nr [...]). Zgodnie z wytycznymi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], pismem [...] z dnia [...] lutego 2016 r. zwrócono się do D. W. o wskazanie aktualnego zakresu żądania.

W odpowiedzi na powyższe D. W. w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. wskazał, że jego aktualny zakres żądania znajduje się w dokumencie z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] i nie uległ zmianie. Dotyczy on wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wraz z warunkowym wnioskiem o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna. Odnosząc się do wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartych w decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] oraz treści otrzymanego od organu I instancji pisma. D. W. zwrócił się o zbadanie przez GOPS w [...] poprawności danych w zakresie: aktualnie przypisanej sygnatury akt, opisu przedmiotu sprawy oraz skompletowania podzbioru akt numeru właściwego do rozpatrzenia sprawy z wniosku [...] listopada 2014 r. Wniósł też o uwzględnienie postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2015 r., nr [...] r.

W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. postanowił umorzyć postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 15 września 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z dokumentów wynika, że żądanie Wnioskodawcy ma charakter warunkowy. D. W. wyraził zgodę na wzruszenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2014r. przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna, tylko w przypadku podjęcia decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] lipca 2013 r. W innym przypadku niż wydanie decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie wnosił o uchylenie w/w decyzji. Wójt wskazał, że wniosek w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego będzie przedmiotem odrębnego postępowania. Uwzględniając zatem żądanie strony oraz przedstawiony powyżej stan faktyczny oraz prawny organ I instancji stwierdził, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co oznacza konieczność jego umorzenia.

Na powyższe orzeczenie D. W. złożył odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., utrzymało w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że rozpoznając sprawę w trybie postępowania odwoławczego miało na względzie, iż przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej.

Organ podkreślił, że zakres żądania D. W. zawarty we wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. dotyczył dwóch kwestii tzn.; wznowienia na mocy art. 145a k.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia 1 października 2013 r. - w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 z dnia 21 października 2014 r. oraz (w przypadku podjęcia przez organ decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] lipca 2013 r. na mocy art. 155 k.p.a.) uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. z dniem przyznania prawa do świadczenia, tj. [...] maja 2014r. w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, a od [...] lipca 2013 w zakresie pozostałych świadczeń.

Zdaniem organu D. W. od samego początku wskazywał jednoznacznie, że w innym przypadku, niż wydanie decyzji przyznającej jemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego - nie wnosi wniosku "z punktu 2". A więc, żądanie jego odnoszące się do ostatecznej decyzji organu I instancji Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. miało wyłącznie charakter warunkowy, uzależniony od uprzedniego rozstrzygnięcia w sprawie wznowienia postępowania na mocy art. 145a k.p.a. w stosunku do decyzji z dnia [...] października 2013 r. Jednocześnie z treści wniosku strony, wprost wynikało, że wzruszenie decyzji z dnia [...] września 2014 r. miałoby mieć miejsce w trybie art. 155 k.p.a., a nie przepisów art. 145a, art. 147 i art. 149 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji Kolegium uznało, że organ I instancji wznawiając na wniosek D. W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., wykroczył poza zakres jego żądania zawarty we wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. W sprawie tej wydana była przez tut. Kolegium decyzja uchylająca z dnia Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.

Tym samym, wszczęcie na wniosek D. W. postępowania wznowieniowego, w sytuacji gdy wniosku w tym zakresie nie składał, uznać należało za bezprzedmiotowe. Dlatego też w ocenie SKO organ I instancji podejmując zaskarżoną decyzję, po weryfikacji żądania Skarżącego, słusznie zastosował instytucję umorzenia postępowania, która znajduje oparcie w powołanym wyżej art. 105 § 1 k.p.a.

Na powyższą decyzję D. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy w zakresie podanym piśmie z dnia [...] listopada 2014 r.

Skarżący wskazał, że Polska, która jest krajem suwerennym oraz niezawisłym i powinna przestrzegać prawa. Tymczasem nie przestrzega nie tylko Konstytucji i orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, ale również zaleceń i uwag instytucji międzynarodowych. W efekcie dyskryminuje obywateli niepełnosprawnych oraz ich opiekunów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] września 2015r. Skarżący uzupełnił skargę, wnosząc o rzetelne rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku "z jego szczegółowym i pisemnym uzasadnieniem". Przywołał również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2016r., sygn. akt I OSK 755/16, odnoszący się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 38/13 z dnia 21 października 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści złożonego przez Skarżącego wniosku z dnia [...] listopada 2014r., jego późniejszych pism kierowanych do akt sprawnych, jak również z odwołania i skargi jednoznacznie wynika, że jego celem jest uzyskanie decyzji administracyjnej potwierdzającej prawo do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem A. W.

Wcześniejsza decyzja GOPS w tym przedmiocie, wydana bezterminowo w dniu [...] listopada 2012r. wygasła z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2013r.

D. W. powołuje się przy tym na stanowisko zaprezentowane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013r. sygn. K 27/13, z którego wynika, że przepis art.11 ust. 3 ustawy z 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, w oparciu o który wygasły decyzje przyznające opiekunom osób niepełnosprawnych świadczenie pielęgnacyjne jest niezgodny z Konstytucją RP.

Skarżący sprecyzował jednocześnie, że jedynie w przypadku wydania przez organ administracji decyzji przyznającej mu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem począwszy od dnia [...] lipca 2013r. domaga się uchylenia ostatecznej decyzji GOPS wydanej w dniu [...] września 2014r. przyznającej mu prawo do zasiłku dla opiekuna z dniem przyznania prawa do świadczenia to jest [...] maja 2014r. w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, a [...] lipca 2013r. w zakresie pozostałych świadczeń.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2016r. organ I instancji, w oparciu o treść art. 61a k.p.a odmówił wszczęcia postępowania, w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2012r., dotyczącej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium utrzymało to orzeczenie w mocy postanowieniem z dnia [...] maja 2016r. Zostało ono zaskarżone do tutejszego sądu i jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnej sprawie.

Z powyższego bezsprzecznie wynika zatem, że organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej ostateczna decyzją z dnia [...] września 2014r. wykraczając poza zakres wniosku Skarżącego sformułowanego zarówno w piśmie z dnia [...] listopada 2014r. jak i w późniejszych pismach skierowanych do akt sprawy.

W konsekwencji organ trafnie umorzył wznowione przez siebie postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzja Kierownika GOPS w [...] z dnia [...] września 2014r., na podstawie art. 105 par.1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe.

SKO zasadnie utrzymało to orzeczenie w mocy argumentując, że przesłanką umorzenia jest zaistnienie bezprzedmiotowości postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do strony podmiotowej bądź przedmiotowej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.