Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 74/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) listopada 2011 r. znak (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 8 listopada 2011 r. G. M. wniósł skargę na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, z dnia (...) listopada 2011 r. znak (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia urzędu skarbowego o kwocie należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2010.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą być przedmiotem skargi. Stosownie do treści tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 -4a

oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż nie wszystkie sprawy dotyczące relacji o charakterze administracyjnym (publicznoprawnym) zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Istnieją bowiem od tej zasady wyjątki, mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej.

Z treści art. 180 § 1 k.p.a. wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej usus), która w art. 83 ust. 2 ustanawia regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, dalej ussr), w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym także te, dotyczące emerytur z ubezpieczenia rolników indywidualnych i członków rodzin, należą do właściwości sądów powszechnych (art. 4778 w zw. z art. 476 § 2 i 4 Kodeksu postępowania cywilnego), tym samym w ich zakresie wyłączona została droga sądowo- administracyjna. Z kolei kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach wyszczególnionych w przepisie art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Wśród nich nie ma spraw związanych z ubezpieczeniem społecznym rolników indywidualnych, jak również członków ich rodzin.

Ponieważ sprawy dotyczące emerytur z ubezpieczenia społecznego rolników nie podlegają kognicji sądu administracyjnego, to również środki zaskarżenia od innych rozstrzygnięć wydawanych przez organ rentowy, w tym skargi na postanowienia Prezesa KRUS o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia - jako pozostające w bezpośrednim związku z decyzją merytoryczną - należą do właściwości rzeczowej właściwych sądów powszechnych (sądów ubezpieczeń społecznych).

Pogląd taki, zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 318/07, w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.

W odniesieniu do decyzji wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady właściwy będzie sąd powszechny. Zauważyć bowiem należy, że wyjątki co do trybu zaskarżania decyzji organu rentowego zostały w sposób enumeratywny ustalone w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., zgodnie z którym od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, lecz przysługuje prawo złożenia wniosku do organu rentowego o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a.

Zgodnie zatem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., kontroli sądownictwa administracyjnego podlega decyzja organu rentowego przyznająca świadczenie w drodze wyjątku oraz decyzja odmawiająca przyznania takiego świadczenia, a także decyzja w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Od pozostałych decyzji przysługuje prawo wniesienia odwołania do sądu powszechnego (wyrok NSA z dnia 14.11.2008 r., sygn. akt II GSK 487/08; LEX nr 536811). Art. 83 ust. 1 ustawy zawiera bowiem jedynie przykładowy otwarty katalog spraw, w których organ rentowy ma kompetencje do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach, na co wskazuje zwrot "w szczególności".

Jednocześnie Sąd stwierdza, iż brak pouczenia strony o terminie i sposobie zaskarżenia, czy też w tym zakresie błędne pouczenie, mogą stanowić podstawę wniosku strony o przywrócenie uchybionego w sposób niezawiniony terminu do zaskarżenia orzeczenia. W przedmiotowej sprawie Prezes KRUS w zaskarżonym postanowieniu nieprawidłowo pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, lecz stosownie do art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Przepis ten nie stwarza jednak podstaw do rozpoznania skargi w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego.

Z tego też względu przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).