Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 503/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104 ust. 1i ust. 2, art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego K. B. kwotę 1617 (tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sgn. akt VI SA/Wa 503/09

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 110 i art. 111 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm., dalej: p.w.p.), po rozpatrzeniu zgłoszenia oznaczonego numerem [...] dokonanego w dniu [...] stycznia 2007 r. udzielono na rzecz: N., P., Polska (dalej: uprawniony), prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Podstawka reklamowa świecąca Ring light".

Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2008 r., działającego w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...] pt.: "Podstawka reklamowa świecąca Ring light" udzielonego na rzecz uprawnionego, na skutek sprzeciwu K. B., P. (dalej: wnioskodawcy), na podstawie art. 102, 103, 104 p.w.p. oddalono wniosek.

W uzasadnieniu przypomniano, że dnia [...] grudnia 2007 r. wnioskodawca wystąpił do Urzędu Patentowego RP ze sprzeciwem wobec prawomocnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] pt.: "Podstawka reklamowa świecąca Ring light" na rzecz uprawnionego, z pierwszeństwem od dnia [...] stycznia 2007 r., ogłoszonej w WUP [...].

Jako podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw podał (ostatecznie) art. 102 ust.1, art. 103 ust. 1, art. 104 ust.1 p.w.p.

W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawca stwierdził, że udzielenie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...] pt.: "Podstawka reklamowa świecąca Ring light" nastąpiło z naruszeniem przepisów p.w.p., gdyż przedmiotowy wzór przemysłowy nie odznaczał się nowością ani indywidualnym charakterem przed datą jego pierwszeństwa ([...] grudnia 2006 r.), a ponadto jego wykorzystywanie narusza prawa majątkowe wnioskodawcy do wzoru przemysłowego nr [...] pt.: "Bilonownica" z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2005 r.

W szczególności podnosił, że porównywane wzory, tj. wzór przedmiotowy ([...]) i wzór mu przeciwstawiony ([...]) charakteryzują się podstawką o kształcie, w widoku z góry, pierścienia kołowego i prostokątnym kształtem płytki tak umieszczonej, że wystająca z obu dłuższych boków tej części podstawka przedstawia w widoku z góry dwa półpierścienie.

Uprawniony pismem z [...] stycznia 2008 r. uznał sprzeciw za bezzasadny i zgodnie z art. 247 ust. 2 p.w.p. w dniu [...] marca 2008 r. sprawa została przekazana do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego do rozpatrzenia jako sprawa o unieważnienie spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Uprawniony podniósł, że wzór przedmiotowy ([...]) różni się istotnie od wzoru przeciwstawionego nr [...] pt.: "Bilonownica", zwłaszcza wysokością i płaskimi ścięciami na obwodzie części dolnej pod płytką, zagłębieniem pod płytkę (które nie występuje we wzorze przeciwstawionym), płaskim kształtem płytki zakończonej łukami tworzącymi jednolite koło z obrysem części dolnej oraz pojemnikiem z płytką elektroniczną i diodami świecącymi pod spodem części dolnej.

Urząd Patentowy, po ustaleniu podstaw działania (art. 246 ust. 1 i 2, art. 247 ust. 2 raz art. 255 ust. 1 pkt 9 oraz ust. 4 p.w.p.) i ustaleniu prawa, które ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (p.w.p., w brzmieniu ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 2003 r. Nr 119 poz. 1117, t. jedn. ze zm.), przypomniał, że definicja wzoru przemysłowego zawarta w art. 102 ust. 1 p.w.p. stanowi, iż "wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację".

Jak wynika z tej definicji, przedmiotem porównania rejestracji wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów, przy czym zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie (co znalazło wyraz w pierwotnej wersji ustawy p.w.p. - art. 107 ust. 2).

Oceniając nowość postaci wytworu przedmiotowego wzoru przemysłowego należy, w ocenie Urzędu, zwrócić uwagę na definicję nowości wzoru przemysłowego, który zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 p.w.p. uważa się za nowy jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, przy czym wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

Zgodnie z art. 104 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo.

Urząd Patentowy stwierdził, że materiały wskazane przez wnioskodawcę, obejmujące jedynie należący do wnoszącego sprzeciw wzór przemysłowy nr [...] pt.: "Bilonownica" z wcześniejszym pierwszeństwem, nie stanowią dowodów, iż sporny wzór przemysłowy nie spełniał wymogów nowości i indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP.

Urząd Patentowy stwierdził, że wzór przedmiotowy ([...]) różni się istotnie od wzoru przeciwstawionego nr [...] pt.: "Bilonownica", zwłaszcza wysokością i płaskimi ścięciami na obwodzie części dolnej pod płytką, zagłębieniem pod płytkę (które nie występuje we wzorze przeciwstawionym), płaskim kształtem płytki zakończonej łukami tworzącymi jednolite koło z obrysem części dolnej oraz pojemnikiem z płytką elektroniczną i diodami świecącymi pod spodem części dolnej i różnic tych nie można uznać za nieistotne szczegóły w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p.

Różnice powyższe, zdaniem Urzędu, niezależnie od wskazanych przez wnoszącego sprzeciw podobieństw, przesądzają także o tym, że ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przedmiotowy ([...]) różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez nr [...] pt.: "Bilonownica", publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo.

Skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnioskodawca, zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 102 ust. 1 p.w.p. - poprzez przyjęcie, że sporny wzór przemysłowy Nr [...] jest nową, posiadającą indywidualny charakter, postacią wytworu pomimo nieprzeprowadzenia analizy poszczególnych cech linii, konturów, kształtów, kolorystyki, struktury lub materiału wytworu oraz jego ornamentacji wskazanych w tym przepisie,

- art. 103 ust. 1 p.w.p. - poprzez przyjęcie, że szkodzi nowości spornego wzoru przemysłowego jedynie identyczny wzór wcześniejszy,

- art. 104 ust. 1 w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p. - poprzez przyjęcie, że ogólne wrażenie spornego wzoru przemysłowego różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na zorientowanym użytkowniku przez wzór przeciwstawiany bez przeprowadzenia analizy porównawczej cech postaciowych, decydujących o ogólnym wrażeniu spornego wzoru przemysłowego,

- art. 103 ust. 2 p.w.p. poprzez niedokonanie szczegółowej analizy sposobu ujawnienia (publicznego udostępnienia) wszystkich materiałów dowodowych przedłożonych w przedmiotowej sprawie przez skarżącego, a także

2) przepisów postępowania, a w szczególności:

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie szczegółowych analiz porównawczych poszczególnych elementów obu wzorów, pominięcie tego materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji, bez wskazania przyczyn takiego postępowania,

- art. 2558 ust. 1 pkt. 6, i 8 p.w.p. - poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, niewskazanie uzasadnienia prawnego ani faktycznego.

Podnosząc powyższe zarzuty wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych.

Wnioskodawca nie zgodził się ze stwierdzeniem, że takie szczegóły jak wysokość, płaskie ścięcia na obwodzie części dolnej pod płytką, zagłębienia pod płytkę, płaski kształt płytki zakończonej łukami tworzącymi jednolite koło z obrysem części dolnej oraz pojemnikiem z płytką elektroniczną i diodami świecącymi pod spodem części dolnej są elementami istotnie różniącymi zarejestrowany wzór przemysłowy na rzecz wnioskodawcy od spornego. Wymienione elementy nie stanową różnic na tyle istotnych, by można było mówić o powstaniu nowego wzoru, który będzie posiadał indywidualny charakter. Nadrzędnym celem uprawnionego do wzoru [...] jest przede wszystkim zamaskowanie cech stanowiących naśladownictwo wzoru już istniejącego (tak SN, sygn. II CKN 969/00).

Ocena nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego powinna być uzależniona od ogólnego wrażenia wywieranego na zorientowanym użytkowniku dokonującym oglądu kwestionowanego wzoru, tj. od tego czy różni się wyraźnie od wrażenia związanego z istniejącym wcześniej zarejestrowanym wzorem przemysłowym. Ocena taka nie może przy tym zależeć wyłącznie od występowania nieistotnych szczegółów różniących sporne wzory. Tymczasem wymienione przez Urząd Patentowy różnice stanowią właśnie takie nieistotne szczegóły, które są niewidoczne na zewnątrz w toku zwykłego jego używania.

Ocena nowości wzoru przemysłowego polega tymczasem na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zgłaszanego do rejestracji. Koniecznym elementem takiego porównania jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki charakter mają występujące różnice (tak wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 716/06). W literaturze przyjmuje się, że porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. W konsekwencji tylko różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory nie są identyczne. W niniejszej sprawie Urząd Patentowy zaniechał jednak takiej analizy ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że są to różnice istotne.

Zgodnie z definicją wzoru przemysłowego zawartą w art. 102 ust. 1 p.w.p. o nowości i indywidualnym charakterze postaci wytworu wnioskodawcy, objętego prawem z rejestracji Nr [...], decyduje podstawa w kształcie pierścienia oraz prostokątna płytka reklamowa, umieszczona w zagłębieniu tej podstawy w taki sposób, że po obu stronach dłuższych boków tej płytki, podstawa przedstawia w widoku z góry dwie identyczne figury będące wycinkiem pierścienia.

W kwestionowanym wzorze Nr [...] podstawa jest również w kształcie pierścienia, a w zagłębieniu pierścieniowej podstawy jest umieszczona prostokątna płytka reklamowa, ulokowana tak, że po obu stronach dłuższych boków, podstawa przedstawia w widoku z góry dwie identyczne figury będące wycinkiem pierścienia.

Cechę nowości wzoru [...] niweczy naśladownictwo wzoru [...]. Występowanie nieznaczących, nieistotnych różnic w szczegółach obu wzorów decyduje o identyczności wzoru wynikającego z naśladownictwa wzoru wcześniejszego (tak wyrok WSA w Warszawie, VI SA/Wa 652/07, Lex 372001). Tylko istotne różnice mogłyby spowodować, że porównywane wzory nie byłyby identyczne. Nieistotne różnice występujące w kwestionowanym wzorze nie świadczą natomiast o dużej inwencji twórczej uprawnionego do tego wzoru i nie wywołują u zorientowanego użytkownika ogólnego wrażenia wyraźnej odmienności tego wzoru w porównaniu z wzorem wcześniejszym. Brak tylko tych elementów dyskwalifikuje sporny wzór przemysłowy. Tymczasem Urząd Patentowy, pomimo dysponowania aktami rejestrowymi wzorów zarejestrowanych wcześniej na rzecz wnioskodawcy, nie przeprowadził żadnej analizy cech postaciowych tych wzorów oraz ogólnego wrażenia, jakie wywołują na zorientowanym użytkowniku. Kolegium Orzekające nie wskazało nawet przyczyn, dla których uważa, że ogólne wrażenie spornego rozwiązania różni się od wzoru przeciwstawionego. Tymczasem wzór ujmowany jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Ujęcie to sprawia, że zarówno przy weryfikacji przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru, ocenie poddany zostaje wzór właśnie jako całość.

Wnioskodawca podkreślił przy tym, że Urząd Patentowy powtórzył za uprawnionym do kwestionowanego wzoru [...] niczym niepoparte twierdzenia o różnicach wysokości obu wzorów oraz o rzekomym niewystępowaniu zagłębienia pod płytkę we wzorze [...], a ponadto jako istotny szczegół w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p. Urząd uznał jako różnicę we wzorze [...] pojemnik z płytką elektroniczną i diodami świecącymi pod spodem części dolnej tego wzoru.

Dodatkowo wnioskodawca podkreślił, że Urząd Patentowy nie przeprowadził analizy dostępności wzoru zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem. Fakt ten został całkowicie pominięty przez organ orzekający, podczas gdy w dacie zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego Nr [...], tj. w dniu [...] stycznia 2007 r., publikacja WUP z daty [...] grudnia 2005 r. dotycząca przeciwstawionego temu wzorowi wzoru przemysłowego Nr [...] pt.: "Bilonownica" z całą pewnością mogła dotrzeć do wiadomości firmy "N." zajmującej się zawodowo produkcją bilonownic.

Pominięty został również przez Urząd Patentowy zawarty w aktach sprawy materiał dowodowy wskazujący na okoliczność łączących obie strony sporu stosunków gospodarczych, przed datą zgłoszenia do Urzędu Patentowego wzoru przemysłowego [...]. Produkcję bilonownic według zarejestrowanych na swoją rzecz wzorów, wnioskodawca zlecał do firmy N.

Reasumując wnioskodawca stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy nie dokonał w zasadzie jakiejkolwiek analizy porównawczej poszczególnych elementów przeciwstawionego i spornego wzoru przemysłowego. Nie dokonał żadnej oceny istotności poszczególnych cech dla ostatecznego wyglądu spornego wzoru, co w konsekwencji powoduje brak wykazania, że porównywane wzory nie są identyczne, że są nowe i mają indywidualny charakter. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych mu przez normy proceduralne, nie zawiera wyjaśnień okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji o odmowie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Kilka ogólnikowych sformułowań uzasadnienia nie umożliwia dokonania jakiejkolwiek oceny decyzji, prawidłowości rozstrzygnięcia, a tym samym nie budzi zaufania obywateli do organów administracji. Dodatkowo wskazać należy, ze wskutek lakoniczności uzasadnienia tak prawnego, jak i formalnego zaskarżonej decyzji, nie jest możliwa jej jakakolwiek ocena ani kontrola z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, odnosząc się kolejno do zarzutów podniesionych w skardze.

ad.1 Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 102 ust.1 ustawy p.w.p. - poprzez przyjęcie, że "sporny wzór przemysłowy [...] jest nową, posiadającą indywidualny charakter, postacią wytworu pomimo nieprzeprowadzenia analizy poszczególnych cech linii, konturów, kształtów, kolorystyki, struktury lub materiału wytworu wskazanych w tym przepisie, jest niezrozumiały i bezzasadny.

Jak organ wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, odwołując się do definicji wzoru przemysłowego (art. 102 ust. 1 p.w.p.), przedmiotem porównania rejestracji wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów, przy czym zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie (co znalazło wyraz w pierwotnej wersji ustawy p.w.p. - art. 107 ust. 2).

Przepis ten nie narzuca Urzędowi obowiązku przeprowadzenia analizy poszczególnych cech linii, konturów, kształtów, kolorystyki, struktury lub materiału wytworu, a jedynie tych cech, które nadają postać wytworowi będącemu przedmiotem spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Bezzasadny i niezrozumiały jest także zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję przepisów prawa materialnego określonych w art. 103 ust. 1 p.w.p. poprzez przyjęcie, że "szkodzi nowości spornego wzoru przemysłowego jedynie identyczny wzór wcześniejszy".

Jak organ wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, wzór przemysłowy, zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 p.w.p. uważa się za nowy jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie. A więc przyjęcie zasady, że "szkodzi nowości spornego wzoru przemysłowego jedynie identyczny wzór wcześniejszy" jest wprost narzucone Urzędowi przez ten przepis.

Bezzasadny i sprzeczny ze stanem faktycznym jest również zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję przepisów prawa materialnego określonych w art. 104 ust. 1 w zw. z art. 102 ust. 1 ustawy p.w.p. poprzez przyjęcie, że "ogólne wrażenie spornego wzoru przemysłowego różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego na zorientowanym użytkowniku przez wzór przeciwstawiany bez przeprowadzenia analizy porównawczej cech postaciowych, decydujących o ogólnym wrażeniu spornego wzoru przemysłowego".

Urząd stwierdził, że wzór przedmiotowy ([...]) różni się istotnie od wzoru przeciwstawionego nr [...] pt.: "Bilonownica", zwłaszcza wysokością i płaskimi ścięciami na obwodzie części dolnej pod płytką, zagłębieniem pod płytkę (które nie występuje we wzorze przeciwstawionym), płaskim kształtem płytki zakończonej łukami tworzącymi jednolite koło z obrysem części dolnej oraz pojemnikiem z płytką elektroniczną i diodami świecącymi pod spodem części dolnej i różnic tych nie można uznać za nieistotne szczegóły w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p.

Różnice powyższe, zdaniem Urzędu, niezależnie od wskazanych przez wnoszącego sprzeciw podobieństw, przesądzają także o tym, że ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przedmiotowy ([...]) różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór nr [...] pt.: "Bilonownica", publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo.

Tak więc Urząd, wbrew bezpodstawnym twierdzeniom wnioskodawcy, przeprowadził analizę porównawczą cech postaciowych, decydujących o ogólnym wrażeniu spornego wzoru przemysłowego.

Ponadto za bezzasadny i niezrozumiały Urząd Patentowy uznał zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 p.w.p. poprzez "niedokonanie szczegółowej analizy sposobu ujawnienia (publicznego udostępnienia) wszystkich materiałów dowodowych przedłożonych w przedmiotowej sprawie przez wnioskodawcę".

Materiały wskazane przez wnioskodawcę na okoliczność braku zdolności rejestracyjnej spornego wzoru obejmowały jedynie należący do wnoszącego sprzeciw wzór przemysłowy nr [...] pt.: "Bilonownica" z wcześniejszym pierwszeństwem. Powszechnie wiadomo, a zwłaszcza powinno to być wiadome zawodowemu rzecznikowi patentowemu reprezentującemu wnioskodawcę, że publiczne udostępnienie wzorów przemysłowych w Polsce następuje poprzez publikację w WUP (Wiadomości Urzędu Patentowego) i okoliczność takiej publikacji była bezsporna, a więc nie wymagała "szczegółowej analizy sposobu ujawnienia".

ad. 2 Zarzut naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez "nieprzeprowadzenie szczegółowych analiz porównawczych poszczególnych elementów obu wzorów, pominięcie tego materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji, bez wskazania przyczyn takiego postępowania" jest również niezrozumiały i bezzasadny, gdyż, jak wykazano powyżej Urząd przeprowadził analizę porównawczą cech postaciowych obu wzorów, natomiast w kontekście art. 102 ust. 1 p.w.p. przedmiotem porównania rejestracji wzorów przemysłowych są (całe) postacie ich wytworów, a nie, jak sugeruje skarżąca, poszczególne elementy.

Natomiast, jak wynika z zaskarżonej decyzji, całkowicie niezrozumiały, bezzasadny i sprzeczny ze stanem faktycznym jest zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję przepisów postępowania określonych w art. 2558 ust. 1 pkt. 6 i 8 p.w.p. poprzez "niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, niewskazanie uzasadnienia prawnego ani faktycznego" (patrz podstawa prawna na str. 1, uzasadnienie prawne na str. 3 i 4 oraz uzasadnienie faktyczne na str. 4).

Tak więc wnioskodawca nie podniósł w skardze żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość decyzji i obecnie spowodować zmianę wcześniej zajętego przez Urząd Patentowy stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia z dnia [...] grudnia 2008 r., którą po rozpoznaniu na rozprawie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...] pt.: "Podstawka reklamowa świecąca Ring light" udzielonego na rzecz uprawnionego, na skutek sprzeciwu wnioskodawcy, na podstawie art. 102, 103, 104 p.w.p. oddalono wniosek.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się w głównej mierze do części opisowej, przedstawienia stanowiska stron i przytoczenia treści przepisów p.w.p. mających zastosowanie w sprawie. Przesłanki podjętego rozstrzygnięcia nie zostały w sposób dostateczny skonkretyzowane, a zatem Sąd nie miał możliwości zbadania, czy ocena dokonana przez organ jest prawidłowa.

W myśl art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Z treści tego przepisu wynika, iż o możliwości zakwalifikowania wytworu jako wzoru przemysłowego rozstrzyga postać wytworu czyli jego wygląd, a więc składające się na jedną całość dostrzegane wizualne elementy produktu, a nie sam produkt i jego walory funkcjonale czy też użytkowe.

Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 104 ust. 1 omawianej ustawy, wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

Ustawodawca wskazał również, iż przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru (art. 104 ust. 2 p.w.p.).

Zdaniem Sądu, okoliczność, iż działając w trybie postępowania spornego Urząd Patentowy RP zobowiązany jest rozstrzygać sprawę w granicach wniosku, nie zwalnia organu z dokonania całościowej oceny wskazanej przez wnoszącego sprzeciw przesłanki braku oryginalności (indywidualnego charakteru) spornego wzoru przemysłowego. Jeśli więc pomimo, że zarówno wnoszący sprzeciw, jak i skarżący, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 104 ust. 1 p.w.p., nie poruszali kwestii zakresu swobody twórczej i nie wskazywali expressis verbis na przepis art. 104 ust. 2 p.w.p., organ zobowiązany był z urzędu dokonać analizy zakresu swobody twórczej, jako istotnej przesłanki wskazanej przez ustawodawcę w art. 104 ust. 2 cyt. ustawy.

W piśmiennictwie reprezentowany jest pogląd, że wzór przemysłowy ujmowany jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości (art. 102-104 p.w.p.). Ujęcie to sprawia, że zarówno przy weryfikacji przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru, ocenie poddany zostaje wzór jako całość. Wzór nie spełnia zatem przesłanki indywidualnego charakteru, jeśli zachodzi ogólne wrażenie podobieństwa z wzorem wcześniej ujawnionym. Z drugiej strony, cechy nowości i indywidualnego charakteru ustala się zawsze w odniesieniu do określonego produktu (por. A. Wojciechowska: Wzory przemysłowe - warunki uzyskania prawa z rejestracji w świetle ustawy Prawo własności przemysłowej oraz regulacji wspólnotowej, Radca Prawny 2004/3/82, t. 6).

Przy ustalaniu, czy warunek posiadania przez postać wytworu oryginalnego charakteru (art. 104 p.w.p.) jest spełniony, należy także dokonać porównania z ujawnionymi wzorami wcześniejszymi. Inaczej jednak niż przy ustaleniu cechy nowości, dokonując takiej oceny nie należy skupiać uwagi na różnicy między konkretnymi właściwościami porównywanych wzorów. Zasadnicze znaczenie ma w tym przypadku fakt, iż porównywane wzory muszą wywoływać na użytkowniku różne wrażenie ogólne, a zatem różnice między wzorami weryfikowane są z poziomu ogólnego wrażenia, jakie wywołuje wzór (por. A. Wojciechowska: Wzory przemysłowe - warunki uzyskania prawa z rejestracji w świetle ustawy Prawo własności przemysłowej oraz regulacji wspólnotowej, Radca Prawny 2004/3/82, t. 5).

Dopuszczalna jest rejestracja wzorów stanowiących kombinację cech "kopiowanych" z już wprowadzonych do obrotu, albowiem taki wzór uzyska ochronę, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywiera, różni się od wrażenia wywieranego przez porównywane wzory (tak m.in. E. Nowinska [w:] E. Nowinska, U. Promińska, M. du Vall: Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004).

Przyjąć zatem należy, iż ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zgłaszanego do rejestracji. Koniecznym zatem elementem porównania jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki mają one charakter. W literaturze przyjmuje się, iż porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. Tylko zatem różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory nie są identyczne (tak m.in. K. Szczepanowska-Kozłowska: Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH marzec 2005, s. 47).

Jest to szczególnie istotne w rozpatrywanej sprawie, gdyż przeciwstawione wytwory, określone jako "Bilonownica"( [...]) czy też "Podstawka reklamowa świecąca Ring light" ([...]) stanowią w istocie podstawki lub tacki na pieniądze, produkowane zwykle z bezbarwnego tworzywa sztucznego, w które wtopiona jest reklama (logo) określonego produktu. Podstawki te występują masowo, praktycznie spotyka się je na każdej ladzie sklepowej i użytkownik (klient) jest z nimi obyty, a zarazem traktuje je jako oczywiste wyposażenie sklepu. Jednocześnie, z racji swojej funkcji, niezależnie od kształtu, mają one zwykle wgłębienie na drobne monety, zapobiegające ich rozproszeniu. W tej sytuacji, przy ograniczonej inwencji twórczej, udowodnienie, że wytwór jest nowy i ma oryginalny charakter, który jednocześnie nie sprowadza się do cech drugorzędnych, nie jest – w ocenie Sądu – łatwe.

W rozpatrywanej sprawie organ nie dokonał jednoznacznej analizy porównawczej poszczególnych elementów wzoru przeciwstawionego wzoru oraz wzoru spornego, a także nie dokonał precyzyjnej oceny istotności danych cech dla ostatecznego wyglądu spornego wzoru, co w konsekwencji - według Sądu - spowodowało brak wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, iż porównywane wzory nie są identyczne w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p. W konsekwencji organ uniemożliwił Sądowi dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny zgodności zaskarżonej decyzji pod względem materialno-prawnym, w zakresie przesłanki nowości spornego rozwiązania.

Podobnie, jeśli chodzi o zarzut braku indywidualnego charakteru, przyjąć należy, iż Urząd Patentowy RP nie dokonał pełnej oceny istnienia indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego.

Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji dlaczego uważa, że ogólne wrażenie spornego rozwiązania różni się od wzoru przeciwstawionego, niemniej jednak - wbrew wyraźnemu obowiązkowi nałożonemu przez ustawodawcę - nie uwzględnił w swojej ocenie zakresu swobody twórczej, jaką dysponuje twórca wzoru, ze względu na dziedzinę, do której przynależy sporny wzór. Urząd nie dokonał również jakiejkolwiek analizy oceny oddziaływania ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika.

W ocenie Sądu, aby zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić w sposób prawidłowy, trzeba dysponować stanowiskiem organu zawierającym precyzyjne odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących oceny zarówno nowości, jak i indywidualnego charakteru wzoru oraz wszystkich zarzutów stawianych przez stronę skarżącą. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt administracyjny pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

W tej sytuacji w rozpoznawanej sprawie przesłanki odmowy unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane, a zatem Sąd nie miał możliwości zbadania, czy ocena dokonana przez organ jest prawidłowa.

Jak już wskazano wyżej, zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwem sądów uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania w sprawie danego przepisu prawnego oraz umożliwić ocenę prawidłowości wydanej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał dokładnej analizy faktów i w jasny i zrozumiały sposób wyjaśnił zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

Reasumując należy stwierdzić, iż Urząd Patentowy nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tymczasem Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego był związany również rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (art. 256 ust. 1 p.w.p.).

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w K.p.a., odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadził w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.

W szczególności Urząd Patentowy RP w ramach oceny przesłanki nowości powinien dokonać analizy poszczególnych elementów wzoru przeciwstawionego i wzoru spornego m.in. przez precyzyjne wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie jaki charakter mają ewentualnie te konkretne różnice. Natomiast jeśli chodzi o ocenę oryginalności (indywidualnego charakteru) spornego wzoru, zobowiązany będzie ponownie dokonać porównania ogólnego wrażenia przeciwstawionych rozwiązań przy uwzględnieniu zakresu swobody twórczej, jaką dysponuje twórca wzoru, ze względu na dziedzinę, do której przynależy sporny wzór przemysłowy.

Dokonując szczegółowej analizy kwestii ograniczeń możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań w zakresie tego typu podstawek reklamowych organ uwzględni fakt, iż w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń estetycznych, swoboda twórcza jest większa, niż w przypadku wzorów które realizują również wymogi natury funkcjonalnej, czy ergonomicznej. Urząd Patentowy RP powinien pamiętać również o tym, że tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, dokonywana ocena oryginalności może pozwalać na przyjęcie tezy, iż różnice powinny mieć łatwo zauważalny charakter. Z kolei, w przypadku wzorów o małym zakresie swobody twórczej pamiętać należy, iż doktryna przyjmuje, że nawet stosunkowo małe różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika (K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH, marzec 2005 r., s. 48; podobnie: J. Kępiński, Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony, PUG nr 9 z 2007 r., s. 28-29).

Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonej decyzji jest przedwczesne.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.