Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2331/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 2, art. 190, 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 78e
journal: Dz.U. 2014 poz 635
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej także: "Komisja Egzaminacyjna II Stopnia"," Komisja Odwoławcza") utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w S. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego (dalej "Komisja Egzaminacyjna") z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], ustalającą, że A. M. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (DZ. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm. – dalej "poa", "ustawa") w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej "kpa").

Zaskarżona uchwała została wydana w następującym stanie faktycznym.

Komisja Egzaminacyjna uchwałą z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdziła, że A. M. (dalej "skarżący", "zdający") uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. W jej uzasadnieniu wskazała, że zdający z poszczególnych zadań otrzymał następujące oceny: z zadania z zakresu prawa karnego – ocenę niedostateczną, zaś z zadań z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego i administracyjnego – oceny dostateczne. W konsekwencji, Komisja stwierdziła, że zdający uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego, wskazując na zarzuty dotyczące oceny z zadania z prawa karnego.Jego zdaniem, winien on uzyskać wynik pozytywny z egzaminu adwokackiego.

Uchwałą z dnia [...] sierpnia 2014 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia utrzymała w mocy wydaną w I instancji uchwałę stwierdzającą uzyskanie przez skarżącego negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego. Wskazała w uzasadnieniu, że kwestionowana przez skarżącego ocena odnosi się do pracy egzaminacyjnej polegającej na sporządzeniu apelacji w imieniu oskarżonego, od wyroku Sądu Rejonowego w G., skazującego za trzy przestępstwa: I usiłowanie kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 kk w zw. z art. 13 § 1 kk), II naruszenie czynności narządu ciała powyżej 7 dni (art. 157 § 2 kk) oraz III przywłaszczenie (art. 284 § 2 kk).

Wskazała, jakie elementy powinyy znaleźć się w pracy egzaminacyjnej, zgodnie z "opisem istotnych zagadnień":

Czyn I – usiłowanie kradzieży z włamaniem do samochodu – należało zauważyć i w sposób adekwatny użyć w argumentacji prawnej okoliczności wyczerpujące dyspozycję z art. 60 § 3 kk, czyli ujawnienie organowi ścigania wszystkich okoliczności przestępstwa oraz osób współdziałających z zaskarżonym. Prawidłowym wypełnieniem tego wymogu było podniesienie obrazy art. 60 § 3 kk przy jednoczesnym wniosku o zmianę orzeczonej za popełnienie ww. czynu kary i orzeczenie jest zgodnie z regułą określoną w art. 60 § 6 pkt 3 kk.

Czyn II – karalność czynu z art. 157 § 2 kk uległa już przedawnieniu, na co nie zwrócił uwagi skarżący.

Czyn III – czyn, za który w tym pkt wyroku skazano oskarżonego, nie stanowił przestępstwa, na co należało zwrócić uwagę. Oskarżony zawarł bowiem umowę o malowanie domu pokrzywdzonej, pobierając zaliczkę. Zaliczka w kwocie [...] zł przeszła na jego własność, w związku z czym brak było cech przestępstwa przywłaszczenia tej kwoty. Przestępstwo określone w art. 284 § 2 kk ma charakter umyślny i kierunkowy. Skarżący wniósł od uchwały Nr [...]Komisji Egzaminacyjnej odwołanie wskazując na pozytywne strony swojej pracy oraz na fakt, iż ocena cząstkowa adw. A. Z. jest zupełnie nieczytelna i lakoniczna. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia podtrzymując stanowisko Komisji Egzaminacyjnej wskazała, iż skarżący nie wykonał pracy prawidłowo, spełniającej wymogi, o których mowa powyżej (opis istotnych zagadnień).

Wskazała, jakich istotnych kwestii w pracy egzaminacyjnej, wynikających także z "opisu istotnych zagadnień", nie wykonał skarżący. Podstawą wystawienia skarżącemu oceny niedostatecznej za zadanie z prawa karnego były zbieżne oceny egzaminatorów, które uznała za trafne i je podzieliła.

Zdaniem Komisji, wprawdzie ocena egzaminatora adw. A. Z. nie jest tak obszerna i pełna, jak ocena drugiego egzaminatora A. M.. Jest ona raczej hasłowa, ale jej zdaniem, pozwala w pełni dla profesjonalistów odtworzyć podstawy jej przyznania. Nie uznała zarzutu skarżącego, by ocena ostateczna wynikała z jednej oceny cząstkowej. Komisja wyjaśniła, że wymieniony egzaminator wskazał "na wady tak w zakresie braku zarzutu przedawnienia karalności (czyn z art. 157 § 2 kk), jak i także na kwestię niewłaściwego charakteru zarzutu stawianego co do czynu z art. 284 § 2 kk oraz wadliwość zarzutu co do niewłaściwej opłaty. W zakresie wniosków końcowych podał, że nie domagano się uchylenia skazania za czyn z pkt II i umorzenia postępowania karnego, a stawiając zarzut rażącej surowości kary co do tego czynu w ogóle nie dostrzeżono problemu art. 157 § 2 kk (chodziło o przedawnienia karalności - por. pkt 4, 6 oceny). Egzaminator ten wskazał na niepełność wniosku co do zwrotu kosztów (pkt 8) i wadliwość zarzutu co do opłaty (pkt 7)".

Komisja II stopnia podkreśliła, że obaj egzaminatorzy wskazali trafnie na istotną kwestię - niepodniesienia przez skarżącego zarzutu przedawnienia karalności czynu z art. 157 § 2 kk. Uznała, że nie ma istotnego znaczenia dla oceny pracy egzaninacyjnej fakt, że sąd II instancji uwzględniłby tę kwestię z urzędu w myśl art. 139 § 1 kpk.

Komisja przyznała rację skarżącemu, że wadliwość rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w G. została przez niego uchwycona poprzez zawarty w apelacji spójny wywód o cywilnoprawnym charakterze stosunku prawnego łączącego pokrzywdzoną z oskarżonym, pozbawiającym jego czynu znamion przestępstwa przywłaszczenia.

Komisja przyznała, że zarzut obrazy art. 60 § 3 kk został przez skarżącego postawiony i uzasadniony w sposób trafny, co jednak nie zmienia faktu, że nie podniósł zarzutu przedawnienia, o czym mowa wyżej.

Komisja przyznała rację ocenie egzaminatora A. M., że wnioski końcowe apelacji skarżącego nie są precyzyjne, nadto zdający nie uzasadnił żądania zasądzenia kosztów obrony.

Ustaliła także, że żaden z egzaminatorów nie stwierdził mankamentów formalnych pracy.

Komisja Odwoławcza, w świetle mankamentów pracy egzaminacyjnej, stwierdziła brak możliwości uwzględnienia odwołania, w szczególności poprzez nie postawienia zarzutu przedawnienia karalności czynu z art. 157 § 2 kk, a także pozostałych uchybień.

Od powyższej uchwały skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając:

I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 78d ust. 1, art. 78e ust. 2 oraz art. 65 pkt 1 poa;

II. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa oraz 107 § 3 kpa w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy - poa, w stopniu mającym istotny wpływ na treść zaskarżonej uchwały, polegające na:

a. zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego oraz niewykazaniu należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i należyte uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, co w konsekwencji spowodowało utrzymanie w mocy uchwały organu pierwszego stopnia wadliwie formułującej wynik egzaminu adwokackiego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego, oraz

b. nieprawidłowej ocenie przygotowania prawniczego skarżącego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, dokonanej na podstawie fragmentarycznej i wybiórczej ocenie niektórych elementów i w zupełnym oderwaniu od pozostałych części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

III. naruszenie prawa materialnego tj. art. 78h poa poprzez podjęcie uchwały w przedmiocie odwołania przez organ nieuprawniony.

Skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 ppsa wniósł o uchylenie uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w S. z dnia [...] kwietnia 2014 r., ewentualnie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji II stopnia z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną uchwałę i stwierdził, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżacego zwrot kosztów postępowania od organu.

Sąd I instancji uznał zarzuty skarżącego za częściowo usprawiedliwione. Podzielił wniosek skarżącego, że ocena egzaminatora A. Z. nie poddawała się prawidłowej kontroli, bowiem była w dużym stopniu nieczytelna. Druga natomiast ocena egzaminatora SSA A. M. – była surowa, co wprawdzie jej nie dyskwalifikowało, lecz brakowało w niej uzasadnienia mogącego usunąć wątpliwości skarżącego, co do wagi poszczególnych zarzutów stawianych mu w odniesieniu do sporządzonej przez niego pracy egzaminacyjnej. W ocenie WSA, powyższych wad postępowania przez organem I instancji nie konwaliduje uzasadnienie uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia. WSA zaznaczył, że na żadnym etapie nie kwestionuje się poprawności formalnej oraz potencjalnej skuteczności apelacji będącej pracę egzaminacyjną skarżącego. Sąd zgodził się z Komisją Egzaminacyjną II Stopnia, że spełnienie podstawowych wymogów prawnych czynności procesowej, będącej realizacją zadania egzaminacyjnego, nie jest wystarczające dla uzyskania oceny pozytywnej z tej części egzaminu. Niemniej jednak, fakt sporządzenia formalnie prawidłowej apelacji obligował organy do wnikliwej analizy pracy i – w razie wystawienia jej oceny negatywnej - takie przedstawienie wyników toku myślowego organu, usuwającego wątpliwości co do tego, który z popełnionych przez skarżącego błędów był na tyle dyskwalifikujący, że uniemożliwiał zastosowanie wobec pracy tzw. skali ocen, a więc w rezultacie wystawienie jednej z dostępnych w katalogu ocen pozytywnych.

WSA uznał uzasadnienie zaskarżonej uchwały na tyle niejasne, że nie pozwalało prześledzić tok rozumowania organu uzasadniającego negatywną ocenę pracy skarżącego. Komisja Egzaminacyjna skonstruowała uzasadnienie w ten sposób, że w rozważaniach na str. 13 – 19 decyzji odniosła poszczególne elementy pracy skarżącego do rozwiązań zaproponowanych w Opisie istotnych zagadnień, prezentując tezę o wadliwości zastosowanych przez skarżącego rozwiązań. Następnie (s. 19 – 22), organ zaprezentował niejako własną ocenę przedmiotowej pracy, przyznając niekiedy (niekoniecznie wprost) rację skarżącemu, a tym samym odstępując od dotychczasowej negatywnej oceny pracy skarżącego co do wskazanych kwestii.

Sąd I instancji podkreślił, że na str. 21 uchwały organ stwierdza: "Rację ma skarżący, że wadliwość rozstrzygnięcia co do czynu z art. 284 § 2 kk została przez niego uchwycona. W uzasadnieniu apelacji przedstawił on spójny wywód, iż w okolicznościach sprawy brak było możliwości przyjęcia istnienia zamiaru kierunkowego dla ustalenia przywłaszczenia pieniędzy, zaś roszczenia pokrzywdzonej winny być rozstrzygane na płaszczyźnie prawa cywilnego. Można mieć oczywiście odmienne oceny, takie jak obaj egzaminatorzy, iż charakter uchybienia winien być lokowany na płaszczyźnie prawa materialnego (zob. wywód SSA A. M.), rzecz jednak w tym, iż istnienie płaszczyzny umowy cywilnej między oskarżonym a pokrzywdzonym ma znaczenia właśnie dla ustalenia znamion tego przestępstwa, a zwłaszcza znamienia "przywłaszczenia", zaś wyraźne braki w sferze ocen prawnych w uzasadnieniu wyroku dawały podstawy do postawienia także tego zarzutu". Zdaniem WSA, ww. wywód uzasadnienia uchwały wskazuje na odstąpienie od negatywnej oceny tej części apelacji skarżącego.

W dalszej części WSA wskazał, że Komisja stwierdziła (s. 22): "Nie jest kwestionowany fakt, że obaj skarżący uznali, iż zarzut obrazy art. 60 § 3 kk jest postawiony trafnie i właściwe uargumentowany". Abstrahując od faktu, że powyższe zdanie jest sformułowane w sposób niezrozumiały, to zdaje się ono wskazywać na aprobatę dotychczas kwestionowanego w stosunku do skarżącego sposobu rozstrzygnięcia przez niego problemu związanego z nadzwyczajnym złagodzeniem kary. Stwierdzenie organu, iż "Nie wiadomo zupełnie na czym skarżący opierał swoje żądanie zasądzenia kosztów obrony" w kontekście dalszych wywodów (s. 22), z których wynika m.in., że "można byłoby jedynie domagać się zasądzenia części wynagrodzenia obrońcy na podstawie (...), ale w uzasadnieniu apelacji należałoby wskazać podstawy prawne takiego żądania i przeprowadzić stosowny wywód, czego skarżący nie uczynił" – nie jest przekonujące, bowiem nie wyjaśnia nawet, czy organ uważa taki wniosek apelacji skarżącego za uchybienie, wadliwość pracy, czy tylko jej pewną niezręczność. We wnioskach uchwały (s. 26), jak i w całym jej uzasadnieniu akcentowany jest fakt, że skarżący nie postawił wniosku o umorzenie postępowania toczącego się o czyn z art. 157 § 2 kk w związku z przedawnieniem jego karalności, przy czym we "wnioskach" podano, iż dodatkowo zarzuca się zdającemu wadliwe postawienie zarzutu dotyczącego opłaty sądowej, a także inne uchybienia w konstrukcji wniosków końcowych, czy wskazanych żądań.

Znalazło to wyraz w wypowiedzi pełnomocnika organu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2015 r., że dyskwalifikujące było nie samo pominięcie przedawnienia karalności jednego z inkryminowanych czynów, lecz połączenie tej wady pracy z innymi jej uchybieniami.

Sąd doszedł do przekonania, że wyżej wskazana ocena jest jednak niepełna i niejasna. Brak w niej przede wszystkim odniesienia się do podnoszonych przez skarżącego kwestii takich, jak niezasadne niekorzystanie z zaproponowanego przez ustawodawcę katalogu ocen (tzw. skali ocen). Skoro żaden z zarzutów stawianych pracy skarżącego nie okazał się na tyle dyskwalifikujący, by móc samodzielnie uzasadniać ocenę negatywną wystawioną w tej części egzaminu adwokackiego, a liczba stawianych zarzutów w stosunku do tej pracy została przez organ odwoławczy w sposób znaczący ograniczona (o czym była mowa powyżej), to ponownego rozważenia wymagało, czy w tych okolicznościach praca nie zasługiwała na ocenę pozytywną.

Sąd I instancji doszedł w tej sytuacji do przekonania, iż jedynie ponowne rozpatrzenie sprawy z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów i przedstawienie wyników na nowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego w postaci nie budzącego wątpliwości wywodu – uzasadnienia faktycznego i prawnego pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy przez organ.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa poprzez błędne przyjęcie że uchwała Komisji II stopnia z dnia 27 sierpnia 2014 r. została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa polegającym na niejasnym i niepozwalającym prześledzić toku rozumowania organu uzasadnieniu uchwały, podczas gdy uchwała ta nie narusza w/w przepisów procedury administracyjnej, co miało wpływ na wynik sprawy i uwzględnienie skargi zdającego;

2) art. 151 ppsa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy uchwała Komisji II Stopnia z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie naruszała prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obiegu prawnego.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie Komisja przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lipca 2017 r.(sygn. akt II GSK 3557/15 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W pkt II wyroku zasądził od A. M. na rzecz organu kwotę [...] zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd II instancji uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, dokonał wykładni prawa w przedmiotowej sprawie i nie zgodził się z oceną wyroku Sądu I instancji zaskarżonym kasacją organu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 185 § 2 ppsa w razie przekazania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje sprawę w innym składzie.

Zgodnie z art. 190 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, bowiem nie można także oprzeć skargi kasacyjnej - od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa, jeżeli: a) stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny. (vide: Komentarze do ppsa J. P. Tarno oraz T. Wosia).

W rozpatrywanej sprawie żadna z wymienionych sytuacji nie miała miejsca, a więc nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Dokonując zatem ponownie kontroli legalności zaskarżonych uchwał z punktu widzenia obowiązujących w tym czasie i zakresie przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się uchybień prowadzących do uwzględnienia skargi.

Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 78e poa pozytywnie oceniona zostaje praca egzaminacyjna która spełnia wymogi formalne, zawarte w niej przepisy prawa są właściwie zastosowane i umiejętnie zinterpretowane, sposób rozstrzygnięcia problemu jest poprawny oraz uwzględniony jest interes reprezentowanej strony.

Natomiast, w zależności od tego, w jakim stopniu praca egzaminacyjna spełnia wymagania, egzaminatorzy wystawiają oceny korzystając ze skali ocen zawartych w ustawie. Oceny te są realizacją zasady swobodnej oceny dowodów i przejawem indywidualnego podejścia egzaminatorów, którzy gwarantują znajomość przepisów prawa i obiektywną ocenę prawidłowości zastosowanych rozwiązań.

Jednocześnie podkreślić należy, że wszystkie egzaminy przeprowadzane przez specjalistów zawierają element subiektywny, jednak samodzielna ocena pracy dokonywana przez dwóch egzaminatorów i sposób wystawiania oceny końcowej uregulowany ustawą, zapewnia ocenę trafną, mającą ustalić, czy kandydat na adwokata posada odpowiednie przygotowanie prawnicze do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

W przedmiotowej sprawie negatywny wynik egzaminu adwokackiego był konsekwencją otrzymania przez skarżącego oceny niedostatecznej za rozwiązanie zadania z prawa karnego. W ramach tej pracy zdający miał sporządzić apelację w imieniu skazanego od wyroku skazującego za trzy przestępstwa.

Sąd I instancji ponownie kontrolujący zaskarżoną uchwałę, podziela stanowisko NSA, że wprawdzie zdający prawidłowo wybrał sporządzenie apelacji, to jednak jego praca - oceniana jako całość - nie spełniła pozytywnie wymagań stawianych rozwiązaniu zadania w ramach egzaminu adwokackiego.

Podkreślić należy, że z uzasadnienia zaskarzonej uchwały wynika dokonana przez organ odwoławczy analiza pracy egzaminacyjnej pod kątem zarzutów odwołania. Jej ocena stanowi trafne uznanie Komisję II Stopnia, że obaj egzaminatorzy oceniający zadanie z zakresu prawa karnego, w sporządzonych przez siebie opiniach prawidłowo wskazali na wady i braki sporządzonej apelacji, w tym na niepodniesienie przez zdającego zarzutu przedawnienia.

Oznacza to, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, oceniając zarzuty odwołania nie pominęła tego zasadniczego mankamentu pracy egzaminacyjnej i prawidłowo uznała, że ta okoliczność i wady sporządzonej apelacji uzasadniają utrzymanie negatywnej oceny pracy.

Kontrola sądowa zaskarzonego aktu zasadniczo musi uwzględniać okoliczność, czy podnoszone w skardze mankamenty tego aktu mają istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli chodzi o zarzuty procesowe i wpływ na wynik sprawy, jeśli chodzi o zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Uwzględniając zatem ocenę i wskazania NSA, przy ponownym rozpoznaniu skargi, Sąd w składzie obecnie orzekającym podkreśla, że uzasadniając zaskarżoną uchwałę organ odwoławczy w sposób wystarczająco jasny i precyzyjny, z zachowaniem zasad wynikajacych z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa oraz 107 § 3 kpa wskazał, dlaczego odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy bowiem wskazać, że zarzuty skarżącego nie mogą odnieść oczekiwanego skutku, skoro Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wskazała w sposób jednoznaczny, że w pracy egzaminacyjnej z prawa karnego, czyli sporządzonej przez zdajacego apelacji, podniesienie zarzutu przedawnienia – jako kluczowego, było minimalnym wymogiem dla uzyskania pozytywnej oceny pracy.

Sąd podziela ocenę Komisji Odwoławczej, że zauważenie przez zdającego w kazusie egzaminacyjnym kwestii przedawnienia karalności i podniesienie tego zarzutu w apelacji przez zdającego jako kandydata na profesjonalnego pełnomocnika było istotnym warunkiem uzyskania oceny pozytywnej z pracy pisemnej z prawa karnego. Waga zarzutu przedawnienia karalności swiadczyła bowiem o podstawowej wiedzy zdającego, jaka jest wymagana dla wykazania się egzaminatorom ze znajomości podstawowych instytucji prawa karnego i ich zastosowania w praktyce.

Dla kandydata na adwokata znajomość tej wiedzy i umiejętność jej praktycznego wykorzystania jest jednym z fundamentalnych zagadnień, by prawidłowo zadbac i zabezpieczyć interes reprezentowanego klienta.

Sąd podziela stanowisko, że bez praktycznej znajomości zagadnienia jakim jest przedawnienie karalności nie sposób samodzielnie wykonywać obowiązków adwokata w sposób rzetelny i profesjonalny. Ponadto zgadza się z oceną, że pozostałymi mankamentami pracy z prawa karnego były:

- wadliwy zarzut w pkt 4 apelacji;

- brak dostrzeżenia braku zaliczenia okresu zatrzymania na poczet grzywny,

- nieprecyzyjnie ujęte w istotnej części wnioski apelacyjne;

- niepoparte jakimkolwiek uzasadnieniem żądanie zwrotu kosztów.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz kierując się oceną i wskazaniami wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3557/15 wskazać należy, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia w uzasadnieniu podjętej uchwały w sposób wszechstronny i dokładny omówiła przyczyny utrzymania w mocy oceny niedostatecznej pracy zdającego.

Ponadto Sąd w obecnym składzie zauważa i w pełni podziela ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana w niniejszej sprawie, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo ustaliła stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, zgodnie z wymaganiami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Ocena pracy zdającego została dokonana przez organ odwoławczy z uwzględnieniem wszystkich kryteriów wymienionych w art. 78e ust. 2 poa oraz została uzasadniona w sposób jasny i precyzyjny z zachowaniem wymogów 107 § 3 kpa.

Uznać należy bowiem, że stwierdzenie przez Komisję Odwoławczą szeregu, szczegółowo wymienionych błędów, w tym zasadniczego i mającego kluczowe znaczenie przy ocenie pracy egzaminacyjnej, jakim jest zarzut braku przedawnienia karalności, uniemożliwiło uwzględnienie odwołania skarżącego. Upoważniało natomiast Komisje Egzaminacyjne obu instancji do przyjęcia, że zdający nie potrafił prawidłowo zinterpretować i zastosować przepisów prawa, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia interesu klienta (podobnie w wyroku NSA z 8.08.2012 r., sygn. akt II GSK 1037/12).

Reasumując uznać należy, że Komisja Egzaminacyjna, aprobując negatywny wynik egzaminu adwokackiego ze względu na negatywną ocenę z zadania z prawa karnego, wystarczająco obszernie omówiła pracę zdającego i wystarczająco jasno wyjaśniła swoje stanowisko, podzielając zdanie egzaminujących, że sporządzenie apelacji, w której nie został podniesiony zarzut przedawnienia karalności czynu z art. 157 § 2 kk świadczy o braku przygotowania zdającego do samodzielnego i rzetelnego wykonywania zawodu adwokata.

Także wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.