Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 438/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

1 W Y R O K 2 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: 2 Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska 3 Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi S. J., U. K., A. i R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr SKO.[...]; [...] w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr[...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. J. kwotę [...] zł. oraz na rzecz R. S. kwotę [...] zł. tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 46a ust. 7 pkt. 4, art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska / Dz. U. z 2001 r, Nr 62, poz. 627 z póź. zm. /, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm. /, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobu sprawdzania dotrzymywania tych poziomów / Dz. U. Nr 192, poz. 1883 /:

- wyraził zgodę na realizację przedsięwzięcia: "Przebudowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] [...], położonej w [...] przy ul. [...], działka nr [...], obręb [...]"

- określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia:

1. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia:

1.1. Przebudowa stacji bazowej telefonii komórkowej zainstalowanej na wieży kratowej o wysokości ok. [...] m przy ul. [...] w [...] na działce nr [...], obręb [...].

2. Warunki wykorzystania terenu w fazie eksploatacji i realizacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:

2.1. Uregulować gospodarkę odpadami powstającymi z fazy przebudowy.

2.2. Eksploatacja, stacji bazowej nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska.

2.3. Obszar gęstości strumienia energii pola elektromagnetycznego w środowisku o wartości powyżej poziomu [...] W/m2, pochodzący od całej instalacji stacji bazowej nr [...] [...] nie może przekraczać następujących zasięgów:

a) w płaszczyźnie pionowej - poniżej od [...] m n.p.t.,

b) w płaszczyźnie poziomej – [...] m od miejsca zawieszenia anten.

2.4. W odległości do [...] m – od anten zachować teren wolny od nowej zabudowy o wysokości przekraczającej [...] m n.p.t.

2.5. Należy zachować parametry stacji oraz warunki ich instalacji określone w załączniku do niniejszej decyzji.

3. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym:

3.1. Zastosować takie rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne, w tym przede wszystkim w zakresie emisji pól elektromagnetycznych, które spowodują, że eksploatacja planowanej instalacji nie spowoduje przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny.

3.2. Bezpośrednio po uruchomieniu stacji bazowej, a przed oddaniem do eksploatacji, należy wykonać pomiary kontrolne rzeczywistego rozkładu pól elektromagnetycznych w środowisku. Wyniki pomiarów należy przedstawić Prezydentowi Miasta.

3.3. Należy przedłożyć ponownie wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w przypadku zmiany warunków pracy urządzeń stacji bazowej, mających wpływ na zmianę rozkładu lub wartości natężeń pól elektromagnetycznych.

3.4. Należy sporządzić rzeczywisty bilans odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne i na jego podstawie uregulować stan formalno-prawny w zakresie gospodarki odpadami z fazy przebudowy (na [...] dni przed rozpoczęciem robót) i eksploatacji.

3.5. W projekcie budowlanym uwzględnić wymogi § 11 pkt. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133).

3.6. Po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie należy dokonać zgłoszenia instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że Spółka A., pismem z dnia [...] r. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - "Przebudowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [..] [...], położonej w [...] przy ul. [...], działka nr [...] obręb [...]. Przedmiotowa przebudowa przedsięwzięcia polegać miała na wymianie istniejących anten [...] pracujących w systemie [...] na anteny [...] (łącznie [...] szt.) przewidziane do pracy w systemach [...] i [...] oraz wymianie istniejącej anteny [...] o średnicy [...]m na antenę o średnicy [...]m ([...]), a także montażu dodatkowej aparatury elektronicznej w kontenerze technologicznym. Na podstawie § 2 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) stacja bazowa jest zaliczona do przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony wobec takich przedsięwzięć wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na ich realizację.

Spółka A.. do ww. wniosku dołączyła mapę ewidencyjną wydaną i poświadczoną przez właściwy organ oraz raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia- przebudowy stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] na środowisko. Organ przeprowadził postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Poinformował strony o przysługującym prawie do zapoznania się z dokumentacją i możliwości wnoszenia uwag w przedmiotowej sprawie. Podał do publicznej wiadomości (tablica ogłoszeń Urzędu Miasta [...] oraz strona internetowej tut. Urzędu) na okres [....] dni, informację o toczącym się postępowaniu oraz możliwością zapoznania się z dokumentacją i składania uwag.

Do organu wpłynęły pisemnie uwagi i wnioski mieszkańców, których działki sąsiadują z przedmiotowym przedsięwzięciem. Podnoszono w nich kwestie istotnego wpływu stacji bazowej na sąsiednie nieruchomości i zdrowie ludzi, przebywających w strefie oddziaływania pól elektromagnetycznych, emitowanych przez stację bazową oraz zmniejszenie wartości nieruchomości. Prezydent stwierdził, że z przedłożonego do wniosku raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia standardów jakości środowiska, ponieważ obszary, gdzie jest przekroczony poziom [...] W/m2 gęstości strumienia energii pola elektromagnetycznego w środowisku występują na znacznej wysokości w miejscach niedostępnych dla ludzi.

Do złożonych pisemnie uwag i wniosków przez mieszkańców nie załączono dokumentu potwierdzającego "istotny wpływ stacji bazowej na posiadłości i zdrowie ludzi przebywających w strefie oddziaływania". Dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz miejsc dostępnych dla ludności zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobu sprawdzania dotrzymywania tych poziomów.

Organ podał, że zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uzgodnił Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] r. /błędnie wskazano datę [...] r./ znak: [...] oraz Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...]. Prezydent wskazał, że dla terenu objętego wnioskiem brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest położone w obszarze [...].

Organ wyjaśnił, że obowiązek nałożony na Spółkę A. w postaci:

- eksploatacji stacji bazowej bez spowodowania przekroczeń standardów emisyjnych, wynika z art. 141 ustawy z dnia 24 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.);

- uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarki odpadami, wynika z art. 17 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ( Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.);

- wykonania pomiarów sprawdzających warunki pracy stacji bazowej, wynika z ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobu sprawdzania dotrzymywania tych poziomów;

- zgłoszenia instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, wynika z art. 152 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Prezydent stwierdził, że na podstawie przedłożonych dokumentów oraz uzyskanych uzgodnień, uwzględnienie w projekcie budowlanym nałożonych niniejszą decyzją warunków powinno zabezpieczyć środowisko przed ewentualnym wpływem ze strony planowanego przedsięwzięcia.

Ponadto dodał, że obniżenie wartości nieruchomości sąsiadujących ze stacją bazową nie było przedmiotem niniejszego postępowania.

Od powyższej decyzji odwołali się S. J. oraz U. K., A. i R. S..

S. ]. wniosła odwołanie, w którym domagała się uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając decyzji naruszenie art. 141 § 1 i § 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, iż nie można się zgodzić z wnioskiem znajdującym się w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie spowoduje zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Powyższy raport opiera się na założeniu, iż obszary, gdzie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska wystąpią na znacznej wysokości w miejscach niedostępnych dla ludzi, co nie spowoduje przekroczenia dozwolonych standardów. Powyższe przedsięwzięcia winny być budowane z dala od ludzkich siedzib, a jeżeli już istnieją to winno się niwelować ich skutki, a nie montować aparaturę elektroniczną zwiększającą częstotliwość i natężenie pól elektromagnetycznych. Skarżąca podniosła, że planowana inwestycja wpłynie na obniżenie wartości sąsiednich nieruchomości i kwestia ta nie została uwzględniona w przedmiotowym raporcie. Ponadto, zawarty w decyzji zakaz zabudowy terenu w odległości [...] metrów od anten powoduje ograniczenie praw właścicieli sąsiednich nieruchomości.

U. K., A. i R. S. wnieśli odwołanie od przedmiotowej decyzji i wskazali, że nie wyrażają zgody na przebudowę stacji bazowej telefonii komórkowej, z uwagi na rozciągnięcie ograniczeń wymienionych w punkcie 2.4 decyzji na obszar o wielkości [...] ha, w przypadku stron skarżących. Ponadto skarżący podkreślają, iż narzucanie ograniczeń dotyczących ich nieruchomości jest sprzeczne z ich interesem jako strony postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] i nr [..] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./ w związku z art. 46a ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U., Nr 62, poz, 627 z póź. zm./, po rozpoznaniu odwołania S. J., U. K., A. i R. S., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., znak: nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia "Przebudowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...], położonej w [...] przy ul. [...], na działce [...], obręb [...] w [...]" oraz określenia uwarunkowali środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że procedurę postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodny na realizację planowanych przedsięwzięć regulują przepisy Rozdziału 2, Działu IV ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Realizacja przedsięwzięcia, mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do art. 46 ust. 1 ww. ustawy, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Przedmiotowa inwestycja z mocy § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko / Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z póź. zm./ zaliczona została do przedsięwzięć, mogących znacząco wpływać na środowiska, co obligowało inwestora do uzyskania powyższej decyzji.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagało przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które prowadził organ właściwy do ich wydania, po uzgodnieniu z organami wymienionymi w art. 48 ust. 2 tejże ustawy. Z art. 51 ww. ustawy wynika obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla planowanych przedsięwzięć, mogących znacznie na nie oddziaływać. Kolegium stwierdziło, że w oparciu o przedstawiony raport przedsięwzięcia i poczynione w sprawie uzgodnienia, organ I instancji prawidłowo uznał, iż przy uwzględnieniu nałożonych decyzją obowiązków w zakresie ochrony środowiska, projektowana inwestycja nie wpłynie znacząco na środowisko. Organ II instancji, ustosunkowując się do zarzutów skarżących, wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania było określenie uwarunkowań środowiskowych dla zamierzonego przedsięwzięcia, tak aby jego realizacja nie wpłynęła znacząco na środowisko, przy uwzględnieniu art. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, określającym zakres oceny oddziaływania na środowisko. Postępowanie niniejsze nie zajmowało się problematyką zasadności lokalizacji inwestycji, która jest etapem wcześniejszym planowanego przedsięwzięcia, podlegającym ocenie organów właściwych do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym względzie. Kryterium to zostało oceniane wyłącznie w aspekcie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Kolegium wyjaśniło, że zaskarżona decyzja rozstrzygała jedynie o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, mających na celu zabezpieczenie środowiska przed jego znaczącym oddziaływaniem, przy uwzględnieniu warunków, w których inwestycja jest zlokalizowana. Nałożenie na inwestora obowiązków wskazanych w niniejszej decyzji jest wystarczające dla osiągnięcia wskazanego celu. Podnoszone przez strony obawy, co do zakresu oddziaływania przedsięwzięcia są bezpodstawne wobec wskazanego i ustalonego zasięgu oddziaływania, a zaakceptowanego przez organ w zaskarżonej decyzji, w postaci nałożonych obowiązków, jako warunków zrealizowania inwestycji.

Organ II instancji podał, że wszelkie kryteria niezbędne do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ustalone art. 47 ww. ustawy, będące przedmiotem rozważań w sprawie, zostały uwzględnione i ocenione w zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta uzgodnił wariant ochrony środowiska proponowany dla przedmiotowej inwestycji z Inspektorem Ochrony Środowiska. Podnoszone przez strony zarzuty były przedmiotem analizy organu. Przy założonych wartościach emisji pól elektromagnetycznych zastosowane w projekcie rozwiązania, szczegółowo omówione w zaskarżonej decyzji, stanowią wystarczające zabezpieczenie przed oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko. Kolegium zauważyło, że w realizowanym projekcie powstaną obszary, gdzie zostanie przekroczony poziom [...] W/m2 gęstości strumienia energii pola elektromagnetycznego, lecz nastąpi to na znacznej wysokości w miejscach niedostępnych dla ludzi. Projektowana inwestycja nie będzie w sposób negatywny oddziaływać na ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę, powietrze, powierzchnię ziemi, klimat, krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą w czasie sporządzania raportu dokumentacją. Organ II instancji wskazał, iż w związku z taką cechą fal elektromagnetycznych, jak jej rozpraszanie nie zachodzi kumulowanie skutków jej działania w środowisku, w związku z czym jej oddziaływanie nie będzie się zwiększało w czasie.

Kolegium podkreśliło, że istotą w zakresie uwarunkowań środowiskowych jest fakt, iż planowana inwestycja może zostać zrealizowana pod warunkiem dopełnienia obowiązków, nałożonych w drodze tejże decyzji.

Dodatkowo organ II instancji wyjaśnił, że zarzut podnoszony przez strony w postaci obniżenia wartości nieruchomości ze względu na sąsiedztwo inwestycji, nie stanowił kryterium uwarunkowań środowiskowych i nie podlegał ocenie w niniejszej sprawie.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyli S. J., U. K. oraz A. i R. S..

S. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 141 § 1 i § 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniosła, że realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje przekroczenie dopuszczalnych norm pola elektromagnetycznego, a tym samym przekroczenie standardów jakości środowiska. Powyższe będzie miało wpływ na zdrowie i życie ludzi, znajdujących się w strefie bezpośredniego oddziaływania pola elektromagnetycznego. Podkreśliła, że mikrofale nie są rejestrowane przez ludzkie zmysły, a wykrycie wpływu tych pól na żywe organizmy wymaga długotrwałych i skomplikowanych badań oraz nikt nie jest w stanie zagwarantować, iż planowane przekroczenie dopuszczalnych norm gęstości strumienia energii w przyszłości nie odbije się negatywnie na zdrowiu właścicieli nieruchomości, sąsiadujących ze stacją bazową. Zdaniem skarżącej, z setek przeprowadzonych badań dotyczących negatywnego wpływu pola elektromagnetycznego na środowisko oraz organizmy żywe wynika bezspornie, fakt dwukrotnie większej zachorowalności na nowotwory ludzi, zamieszkujących w pobliżu urządzeń emitujących ww. pole niż wśród innych osób. S. J. podała, że planowana inwestycja w znacznym stopniu wpłynie na obniżenie wartości nieruchomości sąsiednich. Skarżąca wskazała, iż zapis w zaskarżonej decyzji o zakazie zabudowy terenu w odległości [...] metrów od anten, narusza jej uprawnienia jako właściciela terenu, co do możliwości rozbudowy. Według skarżącej, organy administracyjne naruszyły art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w postępowaniu nie uwzględniły słusznego interesu społecznego, ani interesu stron w postaci zbadania wpływu inwestycji na wartość nieruchomości sąsiednich. W decyzji rozważono relacje pomiędzy inwestycją a środowiskiem naturalnym, a nie zajęto się kwestią relacji pomiędzy inwestycją a człowiekiem i jego majątkiem. Zdaniem skarżącej nie powinno się wyrażać zgody na rozbudowę anten i stacji bazowych na nieruchomościach, położonych na obszarze administracyjnym miast, które są gęsto zaludnione.

U. K., A. i R. S. zarzucili zaskarżonej decyzji oparcie się na raporcie oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko opracowanym przez "osobę niekoniecznie obiektywną". Ich obawy co do planowanej inwestycji uspokoił by raport opracowany przez niezależny instytut badawczy, zaś kontrolny pomiar modernizowanej bazy przekaźnikowej i stały monitoring powinien zostać zlecony niezależnej firmie specjalistycznej, a nie inwestorowi. Ponadto wskazali, że organy nie rozważyły utraty wartości ich nieruchomości, chociaż wprowadziły co do nich ograniczenia. Zaskarżona decyzja naruszyła ich interesy i pogorszyła ich osobiste środowisko.

W odpowiedzi na skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie. Przedmiotowe przedsięwzięcie uwzględnia wymogi rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisko oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów ( Dz. U. Nr 192, poz. 1883), dlatego też zarzut o przekroczeniu dopuszczalnych norm pola elektromagnetycznego oraz negatywnego jego wpływu na życie i zdrowie ludzi jest nieuzasadniony. Kolegium wskazało, że planowane przedsięwzięcie przy zachowaniu obowiązków nałożonych decyzją nie wpłynie negatywnie na środowisko. Oddziaływanie pól elektromagnetycznych w rozmiarze przekraczającym dopuszczalne normy nastąpi jedynie na obszarze niedostępnym dla ludzi i nie stanowi zagrożenia dla ich życia oraz zdrowia. Z uwagi na rozpraszanie pól elektromagnetycznych nie występuje zjawisko kumulacji negatywnych skutków, w związku z czym oddziaływanie stacji nie będzie zwiększało się w czasie. Organ podał, że anteny zaprojektowano tak, aby zapewnić pełną separację obszarów występowania pól elektromagnetycznych o wielkościach ponadnormatywnych z możliwych miejsc przebywania ludzi. Lokalizacja anten dokonana została w chwili budowy stacji, zaś planowana rozbudowa uwzględnia tę lokalizację jako optymalną pod względem możliwie najmniejszej liczby usytuowanych stacji bazowych, możliwie dużej rzędnej terenu, jak też istniejących tam już obiektów o wymaganej wysokości.

Kolegium wyjaśniło, że istnieje obowiązek posiadania certyfikatu lub deklaracji zgodności (świadectwa homologacji) zastosowanych urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczo-odbiorczych, potwierdzających spełnienie wymagań technicznych, uwzględniających najnowsze osiągnięcia naukowo-techniczne, co nie pozostaje bez wpływu na ograniczenie zasięgu emisji pól elektromagnetycznych. Organ zauważył, że zarzut oddziaływania przedsięwzięcia na obniżenie wartości nieruchomości jest pozbawiony podstaw. Oddziaływanie inwestycji na krajobraz i stan zagospodarowania terenu nie zmienił się, bowiem stacja jest tam już posadowiona, a obecnie podlega jedynie rozbudowie. Zaskarżoną decyzją wprowadzono ograniczenia co do zachowania terenu wolnego od nowej zabudowy o wysokości przekraczającej [...] m.n.p.t w pasie odległości do [...] m od miejsca zawieszenia anten, lecz nie ma to odniesienia do aktualnej sytuacji stron postępowania, bowiem jak wynika z opisu lokalizacji stacji, tereny zabudowy mieszkaniowej usytuowane są w odległości ok. [...] m. Kolegium stwierdziło, że możliwość ewentualnej rozbudowy nieruchomości, jak też ewentualność ich sprzedaży są w tym momencie czysto hipotetyczne i nie mogą stanowić podstawy wiążących ustaleń organu. Ponadto jak wskazano w zaskarżonej decyzji, kwestia obniżenia wartości nieruchomości sąsiednich nie jest rozważana w niniejszym postępowaniu. Odnośnie zarzutu braku wiarygodności przedmiotowego raportu, Kolegium wskazało, że w ustawie Prawo ochrony środowiska nie przewidziano instytucji biegłego do spraw oceny oddziaływania na środowisko. Za sporządzenie i przedłożenie raportu odpowiedzialny jest inwestor. Według Kolegium raport spełnia przesłanki z art. 52 ww. ustawy i jest wiarygodny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 46 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska realizacja przedsięwzięcia, które może znacząco oddziaływać na środowisko jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację. Postępowanie w przedmiocie wydania ww. decyzji wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia ( art. 46a ust. 1 ww. ustawy). Do ww. wniosku należy dołączyć:

1. poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie ( art. 46a ust. 4 pkt 1 ww. ustawy);

2. dla przedsięwzięć, o których mowa w art. 46a ust. 7 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony ( art. 46a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy);

3. raport o oddziaływaniu na środowisko, jeżeli planowane przedsięwzięcie może znacząco na nie oddziaływać ( art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy).

Elementy składowe ww. raportu określa art. 52 ww. ustawy, m.in. winien on zawierać wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich. Jeżeli dla planowanej inwestycji konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania do ww. raportu winna być załączona poświadczona przez właściwy organ kopia mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic tego obszaru.

Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeprowadza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po uzgodnieniu z organem ochrony środowiska i państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym (art. 48 ww. ustawy).

W niniejszej sprawie Spółka A. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na planowane przedsięwzięcie wraz z poświadczoną przez właściwy organ kopią mapy ewidencyjnej obejmującą obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie i z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek oraz z raportem o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Powyższy raport nie zawierał informacji o konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Prezydent Miasta jako organ właściwy do wydania ww. decyzji dokonał uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia z Wojewodą jako organem ochrony środowiska (postanowienie z dnia [...]r. nr [...]) oraz z Inspektorem Sanitarnym (postanowienie z dnia [..]r. nr [...]).Powyższe postanowienia zostały wydane w oparciu o art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 106 § 5 Kpa na ww. postanowienie służy stronie zażalenie.

W niniejszej sprawie ww. postanowienia zostały doręczone jedynie Spółce A. z pominięciem pozostałych stron postępowania, co pozbawiło je prawa do złożenia zażalenia. Organy administracji publicznej naruszyły art. 10 Kpa, który zobowiązuje je do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Fakt podania do publicznej wiadomości informacji o prowadzonym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych planowanej inwestycji przez zamieszczenie jej na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej Urzędu Miejskiego na okres [...] dni oraz zawiadomienia, które skierowano do stron postępowania- właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką, na której zlokalizowana jest stacja bazowa, o możliwości składania pisemnych wniosków i uwag w terminie [...] dni nie jest wystarczający do przyjęcia, iż strony postępowania zostały przez organ administracji należycie i wyczerpująco poinformowane o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego ( art. 9 Kpa). Zauważyć należy , iż organ I instancji przed wydaniem ww. decyzji nie dokonał zapoznania stron postępowania z zebranym materiałem, co uniemożliwiło im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów.

Podobne stanowisko zajmowały sądy administracyjne na tle decyzji wydawanych przez organy administracyjne w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w związku z obowiązkiem uzyskania przed wydaniem decyzji administracyjnej stanowisk innych organów w drodze art. 106 Kpa ( por. wyrok z dnia 23 września 2004 r. WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/ Lu 1497/03, OŚP 2004/4/54, wyrok z dnia 8 maja 2003r. NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1881/01, wyrok z dnia 22 lutego 1999 r. , sygn. IV SA 2787/98, LEX nr 47226, wyrok z dnia 26 listopada 1999r. NSA, sygn. IV SA 1512/98, LEX nr 48178).

Ponadto decyzja organu II instancji nie została doręczona wszystkim stronom postępowania. Pominięto F. J. oraz państwo A. i J. Z..

Zgodnie z art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określa w niej :

1. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia;

2. warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich;

3. wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym;

4. wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii;

5. wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko;

6. w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może w niej nałożyć na wnioskodawcę obowiązki :

1. dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wykonania kompensacji przyrodniczej;

2. przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Prezydent Miasta wydając decyzję z dnia [....]r., znak: nr [...] naruszył art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska, przez ujęcie w warunkach wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich – obowiązku zachowania terenu wolnego od nowej zabudowy o wysokości przekraczającej [..] m n.p.t w odległości do [...] m od anten.

Powyższa decyzja ani decyzja organu II instancji nie zawiera uzasadnienia wprowadzenia tegoż obowiązku ( ustalony postanowieniem z dnia [...]r. Inspektora Sanitarnego nr [...], również bez uzasadnienia takiego stanowiska tegoż organu, pomimo iż raport oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko stwierdza brak potrzeby ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania).

Skarżący już w swoich odwołaniach od decyzji organu I instancji podnosili, że powyższy zakaz narusza ich uprawnienia jako właścicieli nieruchomości sąsiednich. Do powyższego zarzutu Kolegium nie odniosło się w zaskarżonej decyzji i nie wyjaśniło, czy powyższy zakaz dotyczy jedynie działki, na której zlokalizowana jest stacja bazowa, czy też dotyczy również nieruchomości sąsiednich.

Organ administracyjny wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacznie oddziaływać na środowisko wnioskodawcy, który realizując inwestycję przy zachowaniu obowiązków nałożonych decyzją zapewni, że nie wpłynie ona negatywnie na środowisko. Obowiązki wynikające z ww. decyzji nakładane są jedynie na wnioskującego inwestora.

Ustawa Prawo o ochronie środowiska określa ograniczenia w użytkowaniu nieruchomości w postaci :

- ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną środowiska ( art. 130 – art.134) m.in. przez poddanie ochronie obszarów lub obiektów na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, ustalenie warunków korzystania z wód regionu wodnego lub zlewni oraz ustanowienia obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych na podstawie przepisów ustawy prawo wodne, wyznaczenie obszarów cichych w aglomeracji oraz obszarów cichych poza aglomeracją;

- ustanowienia obszarów ograniczonego użytkowania ( art. 135-136), które dla przedsięwzięcia mogącego znacznie oddziaływać na środowisko tworzy wojewoda w drodze rozporządzenia, zaś organ administracji wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdza jedynie konieczność utworzenia tegoż obszaru ( art. 56 ust. 6);

- ustanowienia strefy przemysłowej ( art. 136a-136d).

W niniejszej sprawie ustanowiony zakaz zabudowy, jeżeli dotyczy nieruchomości sąsiednich, świadczy w istocie o ustanowieniu quasi obszaru ograniczonego użytkowania terenu, pomimo iż raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie przewidywał konieczności ustanowienia tegoż obszaru, co stanowi naruszenie art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Ponadto Sąd wskazuje, że uzasadnienie faktyczne i prawne w konkretnej sprawie winno być zawarte w decyzjach administracyjnych organów, a nie wynikać z innych pism takich jak odpowiedź na skargę / por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt VSA 5413/03 /.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zbada kwestię czy postanowienia dotyczące uzgodnienia, wydane w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji zostały przesłane wszystkim stronom postępowania, przeprowadzi postępowanie administracyjne w sposób zapewniający stronom czynny w nim udział oraz przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględni przesłanki art. 56 ustawy Prawo o ochronie środowiska, wyjaśniając i prawidłowo uzasadniając warunki oraz obowiązki nakładane w celu realizacji przedsięwzięcia.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c oraz art. 152 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm. /, jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tejże ustawy.