Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2630/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.1 i 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi D. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. (znak: [...]), po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek wniosku D. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek:

- za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na ubezpieczenie społeczne za okres od 11/2000 do 12/2008 w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł i kosztów upomnienia w wysokości [...] zł; na ubezpieczenie zdrowotne za 01/2001 do 05/2001 – [...] zł oraz odsetek w kwocie [...] zł i kosztów upomnienia w wysokości [...] zł; na fundusz pracy za 05/2001 do 12/2008 – [...] zł oraz odsetek w kwocie [...] zł i kosztów upomnienia w wysokości [...] zł;

- za zobowiązania wspólników spółki cywilnej "A" W. G.-A. i S. A., za których odpowiedzialność wnioskodawczyni ustalono decyzją z dnia [...] r. nr [...] na: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych – za kwiecień, lipiec i wrzesień 2000 r oraz za okres od czerwca 2001r. do maja 2004 r. w kwocie [...] zł. oraz odsetek liczonych na dzień [...] 2004 r. w kwocie [...], kosztów upomnienia w wysokości [...] zł; Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych – za okres od kwietnia 2000 r. do marca 2004 r. w kwocie [...] zł. oraz odsetek liczonych na dzień [...] 2004 r. w kwocie [...] zł, kosztów upomnienia w wysokości [...] zł; Fundusz Pracy,– za okres od października 2000 r. do sierpnia 2004 r. w kwocie [...] zł. oraz z tytułu odsetek liczonych na dzień [...] 2004 r. w kwocie [...] zł, kosztów upomnienia w wysokości [...] zł.

Powyższa decyzja została wydana po uchyleniu Wyrokiem z dnia 26 marca 2010r. o sygn. akt III SA/Gl 292/10 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach decyzji nr [...] z dnia [...] r. pierwotnie utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W tym wyroku Sąd przedstawiając przesłanki ustawowe oraz z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) dopuszczające możliwość umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczenia społecznego zarzucił organowi niedostateczne wyjaśnienie sprawy mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Zakwestionowano w oparciu o art. 50, art. 54 i art. 77 Kpa prawidłowość stwierdzenia, że wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających brak majątku, kŧóry możnaby spieniężyć, brak możliwości zatrudnienia, zły stan zdrowia oraz przewlekłą chorobę matki, koszty wydatków ponoszonych w związku z leczeniem i opieką nad matką – nakazując respektować proceduralne wymogi dotyczące postępowania administracyjnego wynikające z Kpa. Wskazano na zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego przed organem odwoławczym i pozbawienie strony możliwości skorzystania z zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Następnie zauważono, że analizując przesłanki całkowitej nieściągalności zadłużenia Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi oceniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji i jeżeli pod uwagę bierze potencjalne możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji to musi wskazać na jakich konkretnie przesłankach opiera swoje przekonanie; nadto nie wyjaśnił informacji o niemożności zastania skarżącej w mieszkaniu przez poborców.

Sąd zaakcentował także niezasadność przedstawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych poglądu, że skoro skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej, to jej sytuacja materialna nie jest na tyle drastyczna, by uzasadniała umorzenie zaległych składek, gdyż celem instytucji umorzenia zaległych składek jest także zapobieżenie całkowitej ruinie gospodarstwa domowego, bytu uprawnionego. W konsekwencji więc stwierdzono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie rozstrzygając sprawę powinien rozważyć, czy w istocie zachodzi możliwość poniesienia przez skarżącą ciężaru uiszczenia należności z tytuł przedmiotowych składek w oparciu o prawnie określone przesłanki. Zaś ewentualna odmowa umorzenia należności z tytułu przedmiotowych należności winna być poparta miarodajnymi ustaleniami i wykazana w sposób przekonujący.

Rozpoznając ponownie sprawę w podstawie prawnej zaskarżonej obecnie decyzji powołano art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 28 ust. 1, 2, 3, 3a, art. 32 i art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585). W uzasadnieniu przedstawiono stan prawny; opisano trudną sytuację materialną strony; podkreślono powiadomienie strony o możliwości uzupełnienia dotychczas zgromadzonych dokumentów i umożliwienie jej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Opisano trudności finansowe i zdrowotne wnioskodawczyni, brak stałego źródła dochodu. Zauważono, że poprzednio jedynym źródłem dochodu była pobierana przez matkę – S. G. - emerytura. Aktualnie jednak nastąpiła zmiana stanu faktycznego, gdyż [...] r. matka zmarła, a strona aktywnie poszukuje zatrudnienia. Ustalono, iż działalność gospodarcza prowadzona była przez wnioskodawczynię na podstawie wpisów do ewidencji działalności gospodarczej numer [...] w spółce cywilnej "A" (data rozpoczęcia działalności - [...]r., data likwidacji - [...]r.), numer [...] w spółce cywilnej "B" (data rozpoczęcia działalności - [...]r., data likwidacji - [...]r.) oraz numer [...]jako kontynuacja działalności prowadzonej w spółce cywilnej "A" (data rozpoczęcia działalności - [...]r., data likwidacji - [...]r.) zgodnie z decyzjami Prezydenta Miasta S.. W trakcie tej działalności strona jako płatnik nie sprostała warunkom jej prowadzenia i nie dopełniła ustawowego obowiązku opłacenia należnych składek.

Ponownie dokonując oceny okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy Zakład przeanalizował podane przez wnioskodawczynię przyczyny powstania zaległości składkowych i nie dopatrzył się wystąpienia nadzwyczajnych przesłanek ich zaistnienia. Stwierdzono, że z treści oświadczeń strony wynika, iż główną przyczyną zaistniałego stanu kryzys gospodarczy i opóźnienia w płatnościach kontrahentów; uzyskiwanie znikomego w stosunku do wielkości składek dochodu z prowadzonej co nie pozwalało na ich regulowanie.

W kontekście powyższego organ zauważył, że każdy przedsiębiorca powinien być świadomy obowiązków związanych z prowadzoną działalnością. Zaakcentowano uznaniowy charakter decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek i ich wyjątkowy charakter. Opisując katalog przesłanek z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ podkreślił, iż na podstawie złożonych i przeanalizowanych materiałów dowodowych żadna z określonych przez ustawodawcę okoliczności w tej sprawie nie zaistniała. Nie stwierdzono także całkowitej nieściągalności należności zauważając, że postępowanie egzekucyjne aktualnie prowadzi Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.. Z treści informacji przekazanych przez Naczelnika w/w organu egzekucyjnego (pismo z dnia [...] 2010r.) wynika, że poborca skarbowy wielokrotnie spisywał relacje o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z uwagi na fakt, iż pod wskazanym adresem nikogo nie zastał; strona nie zgłaszała się również na pozostawiane przez poborcę wezwania. Zaznaczono, iż zawarta w oświadczeniu strony deklaracja, że właściwie przez cały czas przebywała w domu opiekując się wymagającą całodobowej opieki matką nie jest równoznaczna z tym, że w czasie kiedy poborca skarbowy próbował dokonać czynności egzekucyjnych zainteresowana ujawniała swoją obecność w mieszkaniu.

Nadto analizując przesłanki z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazano, że umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych i wyjątkowych zaistniałych w nadzwyczajnych okolicznościach, sytuacjach losowych, żadnej z tych okoliczności nie stwierdzono w rozpoznawanej sprawie. Zauważono, że wnioskodawczyni aktualnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i pod wskazanym we wniosku adresem zamieszkuje samotnie; nie pracuje; od dnia [...] 2010r. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku; aktywnie poszukuje zatrudnienia i istnieje szansa na podjęcie zatrudnienia i spłatę przedmiotowych należności. Aktualnie w utrzymaniu pomaga wnioskodawczyni rodzina, jednak strona nie określiła wysokości przekazywanej jej kwoty.

Nadto organ podniósł, że w oświadczeniu zainteresowana dokonała zestawienia miesięcznych wydatków, niezbędnych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania oraz innych ponoszonych kosztów, co oszacowano na około [...] zł. Jednak nie określiła wysokości wydatków ponoszonych na zakup żywności, odzieży i obuwia; nie wskazała na trudności w wywiązywaniu się z opłat - co potwierdzają blankiety opłacanych w terminie rachunków za media. W związku z powyższym organ skonkludował, że realizacja stałych comiesięcznych opłat odbywa się w sposób płynny, a tym samym nie jest potwierdzeniem trwałego lub wyjątkowego charakteru występujących trudności pomimo podkreślanego przez stronę pozostawania bez żadnego źródła dochodu. Dodatkowo wskazano iż wnioskodawczyni nie ubiegała się o wsparcie z MOPS choć pomoc taka ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, a dla ZUS okoliczność taka stanowiłaby podstawę domniemania, iż strona nie jest w stanie we własnym zakresie zrealizować potrzeb minimum egzystencji. Nie wniosła żadnych dokumentów zaświadczających o występującej w gospodarstwie domowym niepełnosprawności lub niemożności samodzielnej egzystencji; nie wykazała innych występujących aktualnie i nie znanych organowi z urzędu okoliczności, których zaistnienie pozbawiłoby stronę możliwości uzyskania dochodu.

Zauważono także, że przepisy prawa ubezpieczeniowego dopuszczają możliwość umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002r. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) jednak brak jest podstaw w przedmiotowej sprawie, bowiem w tym okresie wnioskodawczyni podlegała przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm). Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż w danej sprawie nie występują szczególne okoliczności ważne dla jej przedmiotu, a dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie dowodzą racji strony i nie stwarzają podstawy uwzględnienia zgłoszonego żądania.

Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu zarzuciła wybiórczą ocenę materiału dowodowego; brak majątku i źródeł dochodu, z których mogłaby spłacić zaległości. Podważyła wiarygodność stwierdzenia o nieujawnianiu swej obecności w mieszkaniu gdy przychodzi komornik oraz brak jakichkolwiek wezwań w tym zakresie. Podkreśliła trudną sytuację materialną; fakt utrzymywania się dzięki rodzinie; zarejestrowanie się po śmierci matki w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku; poszukiwanie aktywne pracy. Zarzuciła niewłaściwą ocenę okoliczności, iż nie korzysta z pomocy MOPS-u i mylnie wyciągnięte z tego wnioski.

Organ odwoławczy nie zgadzając się ze skargą wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Skarżąca na rozprawie sądowej w dniu 30 września 2011r. podtrzymała w całości zarzuty skargi, podkreśliła swoją trudną sytuację i konieczność utrzymywanie się dzięki pomocy siostry, która spłaciła już zaległości za zmarłego męża i obecnie spłaca swoje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, póz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm. - zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Poza tym należy zaakcentować, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sporu zaistniałego między stroną a organem. Władny jest jedynie do skontrolowania legalności wydanego rozstrzygnięcia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceny prawidłowość zastosowanych do nich norm prawnych.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało konieczność uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy zauważyć, iż wyrażona w art. 15 Kpa zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest zasadą konstytucyjną, ustanowioną w art. 78 Konstytucji RP i stanowiącą, że każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji. Istotnym elementem tej zasady jest zakres rozpoznania i w konsekwencji rozstrzygnięcia sprawy. Wyznaczają go granice sprawy rozstrzygniętej decyzją (postanowieniem) organu I instancji. Sprawa rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) powinna być tożsama ze sprawą rozpatrzoną przez organ I instancji. Tożsamość ta dotyczy tak elementów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Zmiana któregokolwiek z nich będzie skutkować pojawieniem się nowej sprawy i wówczas jej rozpoznanie i załatwienie przez organ II instancji stanowiłoby naruszenie prawa. Nowości, o których mowa, mogą dotyczyć tak stanu prawnego (zmiana przepisów w okresie od wydania decyzji I instancji do wydania decyzji przez organ odwoławczy), jak i stanu faktycznego (zmiana stanu faktycznego w tym czasie, gdy ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, nabrały nowego znaczenia okoliczności pominięte). W stosunku do pierwszych obowiązek ich uwzględnienia wynika z zasady praworządności, do drugich zaś - z zasady prawdy obiektywnej.

Przenosząc powyższe rozważania na niwę niniejszej sprawy należy zauważyć, iż kluczową okolicznością w dacie rozstrzygania przez organ I instancji, potem II instancji decyzją z dnia [...] r. i orzekania przez sąd administracyjny była opieka wnioskodawczyni na matką, której zły stan zdrowia oraz przewlekła choroba uniemożliwiały podjęcie zatrudnienia; wówczas też jedynym źródłem dochodu była pobierana przez matkę – S. G. – emerytura, a dodatkowym obciążeniem budżetu domowego były koszty wydatków ponoszonych w związku z leczeniem chorej. Aktualnie – jak to zresztą zaznaczono w zaskarżonej decyzji odwoławczej - nastąpiła zmiana stanu faktycznego, gdyż [...] r. matka zmarła, a strona aktywnie poszukuje zatrudnienia. Ten stan faktyczny był jednak wyłącznie przedmiotem rozważań organu odwoławczego, z pominięciem trybu pierwszo instancyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia ustawowej zasady dwuinstancyjności.

Powyższe uchybienie zaś już samo w sobie musiało skutkować wyeliminowaniem wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Jednakże Sąd analizując całość akt sprawy oraz zarzuty strony skarżącej w kontekście argumentacji organu zawartej w decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowo administracyjnego stwierdził także inne wadliwości zaskarżonej decyzji.

Należy zauważyć, iż z mocy art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Cytowana norma dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Dlatego też ocena prawna i faktyczna oraz zalecenia wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w Wyroku z dnia 26 marca 2010r. o sygn. akt III SA/Gl 292/10 są wiążące dla organów orzekających w niniejszej sprawie. Wobec tego nie do zaakceptowania jest ponowne twierdzenie organów, iż wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów potwierdzających źródło swych dochodów, z których się utrzymuje. Lakoniczna treść zawiadomienia z dnia [...] 2010r. o możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym i złożenia końcowego oświadczenia w sprawie nie może być tożsama z wezwaniem strony do przedłożenia żądanych przez organ dokumentów czy wskazania koniecznych oświadczeń na poparcie swych twierdzeń; tym bardziej że zmieniły się całkowicie okoliczności faktyczne sprawy. Wadliwe jest także ponowne twierdzenie organu, iż niekorzystanie przez stronę ze wsparcia MOPS stanowi domniemanie o możliwości D. G. do zrealizowania swych potrzeb we własnym zakresie – skoro kwestię tę przesądził WSA na str. 6 swego wyroku z dnia 26 marca 2010r.

Nadto organ w żaden sposób nie zweryfikował twierdzeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (pismo z dnia [...]2010r.) o niemożności zastania D. G. w jej mieszkaniu i nieodpowiadania przez nią na wezwania pozostawione przez poborcę w kontekście oświadczeń strony, iż żadnych pism w tym zakresie nie otrzymywała ani nikt do jej mieszkania nie dzwonił.

Należy jeszcze zaakcentować, iż niedopuszczalne jest wybiórcze cytowanie treści dokumentów - skoro bowiem już organ powołuje się na zapisy dot. poborcy skarbowego i jego niemożności kontaktu ze stroną, to powinien uwzględniać także pozostałą treść tego pisma, z którego jednoznacznie wynika, że wobec zastosowania wskazanych środków egzekucyjnych egzekucja okazała się bezskuteczna, a w bazach danych tego urzędu brak informacji dot. majątku do którego może być skierowana skuteczna egzekucja. Reasumując więc powyższe zawarte w początkowej części 2 akapitu str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji twierdzenia organu są co najmniej przedwczesne i nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym. Tym bardziej że WSA w swym wyroku nałożył na organ obowiązek wskazania majątku i źródeł dochodu strony, z którego możliwe byłoby zapłacenie należnych składek.

Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a.

Natomiast brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważenia przez ZUS powyższych okoliczności związanych z sytuacją zdrowotną, życiową i majątkową skarżącej, czyli związanych z przesłanką umorzenia należności, stanowiło o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. Zdaniem Sądu naruszenie takie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. W przypadku decyzji uznaniowych, a do takich zaliczają się decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o umorzenie składek będą to umorzenie składek bądź odmowa ich umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. (vide: Wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008r. o sygn. akt V SA/Wa 2429/07).

Zatem w przypadku skarżącej należy w szczególności wyjaśnić jej sytuację zdrowotną, materialną, potencjalne możliwości uzyskiwania dochodów, a także czy i w jakim stopniu prowadzenie egzekucji w poszukiwaniu zapłaty zaległych składek nie narazi jej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Wyjaśnienia wymaga także suma zaległych składek za zobowiązania wspólników spółki cywilnej "A" W. G.-A. i S. A., za których odpowiedzialność wnioskodawczyni ustalono decyzją z dnia [...] r. nr [...] na łączną kwotę [...] zł z odsetkami w kontekście – jak to zaznaczyła strona - spłaty już przez jej siostrę zaległości za zmarłego męża i obecnie bieżącego spłacania swoich należności.

Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny i prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Wskazania co do dalszego sposobu prowadzenia sprawy wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań. O kosztach postępowania sądowego nie orzeczono, gdyż sprawy z przedmiotowego zakresu są wolne od wpisu sądowego. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem zgodnie z poglądami doktryny art. 152 p.p.s.a. nie daje podstaw do stwierdzenia, że jest przesłanką do zastosowania w każdej sytuacji uwzględnienia skargi na akt lub czynność. Wykluczyć należałoby stosowanie tej konstrukcji do aktów z natury rzeczy niepodlegających wykonaniu oraz do aktów lub czynności już wykonanych przed wydaniem wyroku. ( Sawuła R., Państwo i Prawo 2004/8/71, Stosowanie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 8). Pogląd ten podziela także orzecznictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku III SA/Gd 338/08 z 08 stycznia 2009 r. stwierdził bowiem, że wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 p.p.s.a. odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis tego przepisu wskazuje, że jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. Natomiast w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Tak więc zaskarżone rozstrzygnięcie samo w sobie nie jest orzeczeniem podlegającym wykonaniu.