Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1801/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24a ust. 10
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anita Wielopolska Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. K. i J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geograficznego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], dalej zwaną "decyzją organu II instancji", na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...] odrzucającą zarzuty J. i J. K. do danych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym z wykonania modernizacji gruntów i budynków obrębu [...] gmina [...] dot. nr ew. działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz z obrębu [...] gmina [...] dot. działek o nr ew. [...] i [...].

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

W dniu 4 czerwca 2013 r Starosta [...] poinformował o rozpoczęciu prac geodezyjnych mających na celu przeprowadzenie modernizacji gruntów i budynków dla obrębów [...] i [...]. Następnie po przeprowadzeniu prac podał ich wyniki do publicznej wiadomości.

Uwagi, pismem z 22 kwietnia 2014 r., zgłosili J. i J. K. Dotyczyły one granicy działki nr [...] z działkami [...] i [...]. Skarżący wywodzili, że ustalona granica jest sprzeczna ze stanem posiadania.

Następnie zgłosili zarzuty co do granicy działek o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zarzucając nieprawidłowe wyznaczenie punktów granicznych.

Zarzuty co do działek [...], [...] zostały uwzględnione a pozostałe odrzucone.

Decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...] Starosta [...] odrzucił zarzuty dotyczące działek [...], [...] wskazując, że nie przedstawiono dokumentów z których wynikałby inny przebieg granicy niż ujawniony w toku prac modernizacyjnych. Kolejną decyzją z tej samej daty odrzucono zarzuty dot. działek o nr. ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] uzasadniając to tym, że różnice działek w zakresie powierzchni nie przekraczają wartości dopuszczalnych wynikających z zastosowania dokładniejszych metod pomiarowych, pomierzono aktualny układ ciągów komunikacyjnych a ich przebieg został uwzględniony w procesie obliczania powierzchni działek ewidencyjnych. Organ stwierdził, że brak jest zaewidencjonowanych dokumentów ze scalenia z 1937 r. obrębu [...] na które powołują się mieszkańcy. Uregulowanie własności działek na podstawie dokumentów scaleniowych może odbyć się w drodze postępowania scaleniowego.

Odwołanie złożyli J. i J. K.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dalej "[...]WINGiK" wydał następnie dwie decyzje z [...] maja 2015 r. nr [...], którymi uchylił decyzję Starosty [...] z [...] maja 2015 r. nr [...] i [...].

Organ II instancji stwierdził, że dysponując danymi niewiarygodnymi Starosta [...] powinien zastosować § 37 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016, poz. 1034), dalej "rozporządzenie" a nie § 36 tego rozporządzenia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] wydał jedną decyzję z [...] lutego 2015 r. nr [...] odrzucające zarzuty J. i J. K.

Odwołanie złożyli ponownie J. i J. K.

Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania [...]WINGiK, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów.

W pierwszej kolejności organ wskazał, że przebieg granic ewidencyjnych działek ustala się na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków (§ 36 rozporządzenia). Gdy brak jest takiej dokumentacji lub gdy zawarte w niej dane nie są wiarygodne dane dotyczące przebiegu granic pozyskuje się poprzez pomiary terenowe i fotogrametryczne (§ 37 rozporządzenia).

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wykonawca modernizacji dokonał analizy dokumentacji stanowiącej podstawę do wykazania w operacie przebiegu granic działek (pismo z [...] grudnia 2015 r.). Organ mając na względzie te wyjaśnienia uznał, że dane ze scalenia nie mogą być uwzględnione z uwagi na fakt, że plan scaleniowy obu wsi z 1937 r. na który powołują się skarżący nie spełnia kryteriów ustalonych w rozporządzeniu. Nie zawiera nadto danych liczbowych określających położenie granic więc technicznie jego wykorzystania nie jest możliwe. Może stanowić materiał pomocniczy i poglądowy.

Z § 36 rozporządzenia wynika, że dokumenty z ww. rodzajów postępowań mogą stanowić podstawę ustalenia granic o ile zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Podstawą do obliczeń w postępowaniu modernizacyjnym była dokumentacja zaewidencjonowana pod nr [...] dla obrębu [...] i nr [...] dla obrębu [...] stanowiąca podstawę założenia i prowadzenia ewidencji gruntów. Dane pozyskane z zasobu spełniają wymagania obowiązujących standardów technicznych (§ 67 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego). W zasobie znajduje się także opracowanie dotyczące poszerzenia drogi oznaczonej nr ew. [...] zaewidencjonowane w dniu [...] czerwca 2011 r. wraz z protokołem wznowienia granic z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] podpisany przez J. K. W zasobie znajduje się także protokół ustalenia przebiegu granic działek [...] i [...] z działkami [...], [...], [...] podpisany m.in. przez skarżących. Ujawniono także dane z operatu zaewidencjonowanego w PODGiK w [...] za nr [...] z [...] stycznia 2007 r. zgodnie z którym powierzchnie działek [...] i [...] zostały ujawnione z dokładnością zapisu do 0,0001 ha.

Co do granicy z działką [...] a działkami [...] i [...] toczy się postępowanie rozgraniczeniowe. Zawarto ugodę przed geodetą ale dokumentacja geodezyjna nie została jeszcze ujawniona w PZGiK, co uniemożliwia ujawnienie w toku niniejszego postępowania granicy przyjętej w ugodzie.

Co do działki [...] i [...] graniczącą z działką [...] - sporządzony został protokół ustalenia granic, który został podpisany m.in. przez J. K.

Odnośnie działek położonych w obrębie [...] na podstawie danych z operatu założenia ewidencji gruntów tego obrębu nr ew. [...] sporządzono protokół ustalenia przebiegu granic działki [...] z działkami sąsiednimi, podpisany w dniu 11 września 2013 r. przez J. K. Sporządzono na jego podstawie protokół ustalenia granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi, który został podpisany przez J. K. jako współwłaściciela działki sąsiedniej nr [...].

W pracach modernizacyjnych wykonawca uwzględnił także aktualny przebieg dróg. Pomierzono ciągi komunikacyjne i nie stwierdzono znacznych i wyraźnych odstępstw od stanu ujawnionego w operacie założenia ewidencji gruntów.

W odniesieniu do zarzutu niezgodności przebiegu granic ze stanem prawnym nieruchomości w tym nieuwzględnienia danych ze scalenia z 1937 r. i aktu notarialnego nr [...] z [...] czerwca 1966 r. organ instancji stwierdził, że działki [...] i [...] zostały nabyte w ramach postępowania uwłaszczeniowego. Uwłaszczenie nastąpiło zgodnie z danymi zawartymi w operacie założenia ewidencji gruntów. Ustalenie stanu faktycznego i prawnego nastąpiło w trakcie tego postępowania uwłaszczeniowego [...] sierpnia 1974 r. w formie protokołu na podstawie którego został wydany akt własności ziemi, co zostało następnie ujawnione w księdze wieczystej – obecny nr [...].

Organ podsumował, że zgodnie z art. 20, 22 i 24 ustawy Pgik rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności i ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny tzn. nie kształtuje nowego stanu prawnego. Powoływanie się na dokumenty geodezyjne i kartograficzne powstałe przed założeniem ewidencji gruntów i budynków tj. przed 1966 r. nie może być uwzględnione w sytuacji gdy po tej dacie w rejestrze były dokonywanie wpisy w oparciu o kolejno powstającą po sobie dokumentację geodezyjno-kartograficzną (tu: dokumentacja z uwłaszczenia).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli skarżący zarzucając naruszenie art. 153 K.c. oraz § 35, 36 37, 55 Rozporządzenia, art. 75, 77, 78, 80, 107 § 3 K.p.a. i wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że organ:

-nie dopuścił dowodu z wyjaśnień stron oraz dowodów na poparcie ich twierdzeń co do przebiegu granic;

-pominął istniejące znaki graniczne stanowiące dowód granic władania od 1937 r.;

-przekroczył granice uznania administracyjnego pomijając istniejące znaki graniczne i ślady graniczne wskazywane przez skarżącego;

-nie uwzględnił bezkonfliktowego i bezspornego posiadania działek graniczących ze sobą, co miało miejsce do czasu rozpoczęcia prac modernizacyjnych;

-nie uwzględnił ugody z [...] listopada 2014 r. zawartej przed geodetą a dot. działek [...] z [...] i [...];

-dokonał rozgraniczenie działek [...] i [...] i [...] oraz [...] bez uwzględnienia spokojnego stanu posiadania. W wyniku tych pomiarów granica działki [...] która graniczy z drogą (działką [...]) - została przesunięta ca 2 m w drogę tak że słup energetyczny znalazł się w osi drogi;

-przesunął granice działek [...] i [...] o 3 m w działkę [...] od strony południowej i też 3 m od strony północnej w działkę [...];

-przesunął w obrębie [...] osi drogi gminnej (działka [...]) i drogi powiatowej (działka [...]);

- nie uwzględnił treści decyzji [...]WINGiK z [...] maja 2015 r. i ustalenie granicy wg stanu posiadania;

-dokonał ustalenia przebiegu granic z naruszeniem stanu prawnego tj. naruszeniem stanu własności w sytuacji w której nie istnieje pomiędzy właścicielami działek sąsiednich spór o granicę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Modernizacja ewidencji gruntów, której dotyczy zaskarżona decyzja to, zgodnie z § 55 rozporządzenia z 2001 r. zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:

1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia,

2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu,

3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych.

Tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego uregulowany został w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i obejmuje m.in. wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, na okres 15 dni roboczych, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4), ze stosowną informacją o terminie i miejscu wyłożenia oraz prawo zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego przez każdego czyjego interesu prawnego one dotyczą, w okresie wyłożenia projektu do wglądu (ust. 6). Uwagi te rozpatruje upoważniony pracownik organu, rozstrzyga o ich przyjęciu lub odrzuceniu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7).

Zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wówczas też każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24a ust. 9 cyt. ustawy).

Modernizacja ewidencji gruntów i budynków we wsi [...] i [...] służyła uzupełnianiu baz danych ewidencyjnych i utworzeniu pełnego zakresu zbioru danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami ww. rozporządzenia i modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagać określonych w rozporządzeniu. Wykonawca w ramach zleconych zadań miał obowiązek ustalenia i pomiaru przebiegu granic działek dla których brak jest w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym danych pomiarowych, lub gdy dane te są sprzeczne, niejednoznaczne albo nie są wiarygodne, przeprowadzenie analizy w zakresie aktualności danych zawartych w dotychczasowym operacie ewidencyjnym w tym dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych i obiektów, przebiegu konturów użytków gruntowych i oznaczeń, danych ewidencyjnych właścicieli i władających. Na podstawie analizy akt administracyjnych Sąd stwierdza, że tryb modernizacji w niniejszej sprawie został przeprowadzony prawidłowo.

Skarżący zgłosili uwagi na podstawie art. 24a ust. 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które zostały odrzucone. Następnie, na podstawie art. 24a ust. 9 tej ustawy, zgłosili zarzuty do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Zasadniczą kwestią podnoszoną przez skarżących jest nieprawidłowe ustalenie przebiegu linii graniczne z działkami stanowiącymi ich własność. Skarżący wywodzą przede wszystkim, że podstawą do ustalenia przebiegu granic powinna być dokumentacja ze scalenia z 1937 r.

Jak wynika z treści decyzji organu II instancji podstawą obliczeń w ramach prac związanych z modernizacją gruntów nie były materiały ze scalenia ale dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zaewidencjonowana za nr [...] dla obrębu [...] stanowiąca podstawę założenia i prowadzenia ewidencji gruntów oraz taka sama dokumentacja zaewidencjonowana pod nr [...] dla obrębu [...]. Kolejnym dokumentem geodezyjnym jest opracowanie dotyczące poszerzenia drogi /działka o nr ew [...]/ zaewidencjonowane za nr [...] wraz z protokołem wznowienia znaków granicznych działki nr [...] (droga) przyległymi do działek o nr. ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] podpisany przez J. K. oraz operat nr [...] z [...] stycznia 2007 r. (inwentaryzacja silosów i zbiornika na gnojówkę) zgodnie z którym powierzchnie działek nr [...] i [...] w obrębie [...] już wcześniej zostały określone z dokładnością zapisu do 0,0001 ha i ujawnione w ewidencji gruntów. Organ powołał się także na protokoły ustalenia przebiegu granic działki [...] ze [...], [...] i [...], [...] i [...] z działkami sąsiednimi.

Organ przy tym przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia dokumentacji sprzed zakładania ewidencji gruntów w sytuacji w której po tej dacie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków dokonywane były wpisy w oparciu o kolejno powstające po sobie dokumentacje geodezyjno-prawne.

Geodeta przyjął jako pierwotną podstawę do ustalania granic dokumentację z zakładania ewidencji gruntów i na jej podstawie przyjął w większości granice ewidencyjne. Ustalił, że granice działek ewidencyjnych obliczono na podstawie zarysu pomiarowego sporządzonego na podstawie zdjęć lotniczych na potrzeby zakładania ewidencji gruntów (dot. obrębu [...]).

Jak wynika ze sprawozdania z wykonania modernizacji geodeta odnalazł w Archiwum Państwowym w [...] plan scaleniowy w skali 1:4000 z powierzchniami działek oraz plan klasyfikacyjny w takiej samej skali. Nie odnaleziono danych pomiarowych. Geodeta stwierdził, że ze względu na małą ilość i słabą identyfikowalność punktów dostosowania wykorzystał ten plan jedynie w celach poglądowych, podobnie jak to uczyniono w momencie zakładania ewidencji gruntów. Poza tym dokumentacja ta nie była ujawniona w PZGiK, co w świetle § 36 pkt 3 rozporządzenia wykluczało powołanie się na nią w tym postępowaniu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czynności przeprowadzone przez geodetów w ramach zleconych im prac nie zawierają wad uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. Ma rację organ wywodząc, że skoro po dacie scalenia następowały kolejne czynności na podstawie których stworzono nowe mapy geodezyjne nie ma podstaw do "cofania się" do poprzednich zapisów w szczególności w sytuacji gdy plan scaleniowy wsi [...] nie spełnia kryteriów ustalonych w ww. rozporządzeniu i w związku z tym nie może być brany pod uwagę przy czynnościach modernizacyjnych. Nie zawiera danych liczbowych określających położenie granic nieruchomości. Nie jest więc możliwe jego techniczne wykorzystanie w procesie modernizacyjnym. Czyni to niezasadnym zarzut nie wykorzystania tych dokumentów w postępowaniu modernizacyjnym.

Sąd nie podziela zarzutów pominięcia istniejących znaków granicznych stanowiących dowód granic władania od 1937 r. przekroczenia granice uznania administracyjnego poprzez pominięcie istniejących znaków granicznych i śladów granicznych wskazywanych przez skarżącego. Jak to wynika przed wszystkim z protokołów granicznych a także pisma geodety z 13 grudnia 2015 (k 235 i następne) jak chodzi o znaki graniczne to geodeta prawie we wszystkich przypadkach gdy granice były kwestionowane dokonywał czynności na gruncie a ich przebieg znajdował odzwierciedlenie w stosownym protokole. Znakami granicznymi wskazywanymi przez J. K. były kamienie polne. Nie były to znaki graniczne jakimi posługiwano się w postępowaniach w których sporządzane były mapy tj. zarówno w postępowaniu przy zakładaniu ewidencji gruntów jak i w postępowaniu uwłaszczeniowych. Wskazane znaki nie tworzyły linii prostej i pozostawały w sprzeczności z mapą z zakładania ewidencji gruntów oraz z zarysem pomiarowym. Geodeta nie odnalazł także w Zasobie Geodezyjnym i Kartograficzny, dokumentacji z których wynikałoby, że jakiekolwiek czynności zakończyły się stabilizacją znaków granicznych w takiej formie. Co prawda w uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się w sposób szczegółowy do tej kwestii ale biorąc pod uwagę fakt, że skarżący poza twierdzeniem o istnieniu znaków granicznych nie powołali się na konkretne znaki a z wyjaśnień geodety wynikało, że znakami tymi były kamienie polne a nie urzędowe znaki graniczne. Czyni to niezasadnym zarzut naruszenia przez organ art. 107 § 3 i 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. Organ ocenił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestię znaków granicznych.

Nietrafny jest zarzut nie uwzględnienia ugody z 29 listopada 2014 r. zawartej przed geodetą a dot. działek [...] z [...] i [...] w tym sensie, że nie było podstaw do ujawnienia w tym postępowaniu nowych granic. Istotne ugoda został podpisana przez strony jednakże do daty wydania zaskarżonej decyzji nie zostały ujawnione w ewidencji gruntów dokumenty na podstawie których można by w toku prac modernizacyjnych ujawnić nową granicę. Zgodnie z § 36 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym. Wobec nie wprowadzenia jej do Zasobu nie było zatem możliwe ujawnienie przebiegu nowej granicy. Natychmiast o wprowadzeniu tej dokumentacji zmiany zostaną ujawnione zgodnie z § 36 pkt 1 rozporządzenia – co jasno wskazał organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Odnośnie zarzutu dokonania rozgraniczenie działek [...] i [...] i [...] oraz [...] bez uwzględnienia spokojnego stanu posiadania i ustalenia granica działki [...], która graniczy z drogą (działką [...]) poprzez jej przesunięcie o 2 m w drogę stwierdzić należy, że organ prawidłowo nie uwzględnił tego zarzutu. Jak wynika z powołanego wyżej pisma geodety granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] w ogóle nie była przedmiotem rozstrzygnięcia gdyż po wyłożeniu do wglądu sporządzonego operatu nie została zgłoszone do niego uwagi a podczas ustalania granic na gruncie w dniu 4 sierpnia 2014 r. zainteresowane strony nie wskazały innych znaków granicznych niż te wskazywane przez geodetę. Istotnie stwierdzono natomiast rozbieżność co do powierzchni działki [...] w stosunku do tej jaka była ujawniona w ewidencji gruntów. Dokonano sprawdzenia na gruncie a skarżący nie wskazał innych znaków granicznych niż te wynikające z ewidencji gruntów, co potwierdził podpisem (załącznik nr 21 do ww pisma biegłego). Jak wynika z protokołu właściciel działki sąsiedniej ([...]) nie stawił się i tym samym nie mógł wskazywać innych znaków granicznych. Rozbieżności zostały uwidocznione na mapie poprzez oznaczenie ich linią przerywaną. Geodeta nie stwierdził aby w rejonie działki o nr ew. [...] istniały inne poważne rozbieżności w zakresie granic ewidencyjnych i stanu posiadania. Jedyna różnica (granica działki [...] i [...]) wynosi 1,52 m ale na korzyść skarżącego. Z kolei granice z działką [...] (droga gminna) zostały uwidocznione zgodnie z danymi zwartymi w dokumentacji znajdującej się w [...]. Poza tym jak wskazuje organ w zaskarżonej decyzji w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajduje się analiza związana z poszerzaniem drogi działka nr [...] zaewidencjonowania za nr [...] w dniu [...] czerwca 2001 r. wraz z protokołem z [...] marca 2001 r. ze wznowienia znaków granicznych działki [...] z działkami [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] który został podpisany przez J. K. Świadczy to o tym, że zgadzał się on na granice wskazywane na potrzeby tej dokumentacji.

Odnośnie zarzutu przesunięcia granic działek [...] i [...] o 3 m w działkę [...] od strony południowej i 3 m od strony północnej w działkę [...] po pierwsze należy wskazać, że z dokumentów modernizacyjnych wynika, że wobec istniejących rozbieżności co do powierzchni działki [...] geodeta dokonał pomiarów w terenie. Na czynności te stawił się jedynie skarżący. Odnaleziono jako znak graniczny kopiec ze słupkiem betonowym (nr [...]). Granicę ustalono na podstawie tego znaku granicznego, znaku nr [...] oraz miar uwidocznionych na zarysie pomiarowym (załącznik nr 23 do ww. pisma biegłego).

Geodeta nie mógł przesunąć, jak twierdzi skarżący w obrębie [...] osi drogi gminnej (działka [...]) i drogi powiatowej (działka [...]) gdyż przedmiotem czynności geodety były granice działek ewidencyjnych a nie osie drogi.

Sąd nie podziela wskazanych w decyzji [...]WiN z [...] maja 2015 r. wytycznych co do wyznaczenia granic działek wg stanu posiadania, w odniesieniu do nieruchomości nabytych na podstawie aktu własności ziemi czyli zastosowania w zakresie przebiegu granic § 37 rozporządzenia.

Jak wynika z treści decyzji organu II instancji uwłaszczenie nastąpiło zgodnie z danymi zawartymi w operacie do założenia ewidencji gruntów [...] zaewidencjonowanym za nr [...]. Ustalenie stanu faktycznego nastąpiło przy udziale stron [...] sierpnia 1974 r., co odzwierciedla protokół z ustalenia stanu posiadania. Wydano akt własności ziemi który stał się podstawą do założenia księgi wieczystej. Dokumenty te tworzą stan prawny nieruchomości.

Podkreślić należy, że wbrew wywodom strony skarżącej czynności modernizacyjne służą uzupełnianiu baz danych ewidencyjnych i utworzeniu pełnego zakresu zbioru danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia i modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu. Polegają na ustaleniu i pomiarze przebiegu granic działek dla których brak jest w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym danych pomiarowych. Gdy dane te są sprzeczne, niejednoznaczne albo nie są wiarygodne konieczne jest przeprowadzenie analizy w zakresie aktualności danych zawartych w dotychczasowym operacie ewidencyjnym w tym dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych. Prace te nie służą rozgraniczaniu nieruchomości, tak jak to wywodzi skarga Przepis art. 153 kodeksu cywilnego, na który powołują sią skarżący dotyczy postępowania rozgraniczeniowego dla którego zastrzeżony jest szczegółowy tryb administracyjny a następnie w razie nie dojścia do ugody przed geodetą tryb sądowy. Dokonanie rozgraniczenia tworzy nowy stan prawny. Modernizacja natomiast ma na celu dostosowanie ewidencji gruntów do stanu prawnego nieruchomości. Skoro więc w ewidencji gruntów ujawnione są inne granice ewidencyjne niż to wynika ze stanu władania na gruncie konieczne jest przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego gdyż tylko ono może doprowadzić do innego niż ewidencyjny ustalenia granic spornych nieruchomości. Gdyby granica stanu posiadania na datę wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej odpowiadała granicy ewidencyjnej (ewidencja gruntów były zakładana wcześniej niż było prowadzone postępowanie uwłaszczeniowe) to w ramach czynności uwłaszczeniowych gdyby stan posiadania był inny niż stan ewidencyjny musiałoby to znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji uwłaszczeniowej. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 26 października 1971 r, o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. U.1971.27.250) ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości stanowiła podstawę do ujawnienia nowego stanu własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów.

Podkreślić należy, że powoływane przez stronę skarżącą znaki graniczne, jak wskazał geodeta, były to zazwyczaj kamienie, które były uważane jako granice działek. Tylko w jednym przypadku, o czym była mowa wyżej odnaleziono geodezyjne znaki graniczne i to wg nich ustalono stan ewidencyjne. Także w skardze nie zostało sprecyzowane przez skarżących o jakie znaki graniczne chodzi, co potwierdza tezę, że były to znaki zwyczajowe a nie znaki jakimi oznaczane były granice działek ewidencyjnych.

Jak się wskazuje w orzecznictwie procedura aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczy 2 sytuacji. Pierwsza z nich to uaktualnienie danych ewidencyjnych polegające na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych w których mowa w § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia. Druga polega na prostowaniu błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych lecz tylko takich które mają charakter oczywistych pomyłek (por. uzasadnienie wyroku WSA w Białymstoku z 10 sierpnia 2010 r., II SA/Bk 272/10, Lex 744481).

Jak to wynika z zebranych dowodów organ prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do wprowadzenia do ewidencji gruntów granic z postępowania scaleniowego gdyż dokumentacja sporządzona na potrzeby tego postępowania nie zawiera parametrów pozwalających na odniesienie jej istniejących map (naniesienie) i standardów prawnych wynikających z rozporządzenia a dane z tego postępowania nie były ujawnione w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficzny.

Zarzuty dotyczące uniemożliwienia stronom złożenia wyjaśnień co do przebiegu granic stanowią jedynie polemikę z dokumentami urzędowymi (protokoły z oględzin i ustalania granic nieruchomości).

Jeszcze raz trzeba podkreślić, że zgodnie z § 36 ww. rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,

2) w celu podziału nieruchomości,

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

W razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia).

Powyższe wskazuje, że ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych odzwierciedla się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na podstawie postępowań określonych w jednym z punktów § 36 ww. rozporządzenia. Taki tryb został prawidłowo zastosowany w tym postępowaniu gdyż dokumentacja geodezyjna z zakładania ewidencji gruntów i uwłaszczenia była wiarygodna. Skutkuje to brakiem podstaw do zastosowania § 37 rozporządzenia. Należy podkreślić, że zgodnie z § 37 rozporządzenia możliwość jego zastosowania musi być poprzedzona ustaleniem braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub stwierdzeniem, że dane zawarte w tej dokumentacji nie są wiarygodne.

Dopiero takie stwierdzenie pozwala na uzyskanie danych co do granic ewidencyjnych działek w wyniku pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Jak wynikało z dostępnej dokumentacji geodezyjnej operaty znajdujące się w PZGiK były wystarczające do odtworzenia granic nieruchomości bo były wiarygodne.

W razie wystąpienia sporów granicznych przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie, co wynika wyraźnie z § 39 rozporządzenia z 2001 r. Jednakże dopiero prawomocne rozstrzygnięcie sprawy toczącej się w postępowaniu rozgraniczeniowym ustalające przebieg granic stanowi podstawę do ich ujawnienia w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków, co może spowodować zmianę powierzchni działki, która jest pochodną jej granic.

W tej sytuacji za słuszne należało uznać stanowisko organu I instancji, co do odmowy uwzględnienia zarzutów złożonych do operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji gruntów dotyczących danych opisujących przebieg spornych granicy bowiem w drodze postępowania przed organami prowadzącymi ewidencję gruntów i budynków nie można rozstrzygać sporów o prawa rzeczowe, a taki charakter ma spór graniczny będący w istocie sporem o zasięg prawa własności.

Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Czyni to niezasadnymi zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów rozporządzenia oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w skardze.

Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.