Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1653/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art.153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.48 ust.1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. N. i J. N. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 października 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących J. N. i J. N. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanej ubojni(na działkach ew. nr nr [.....] położonych w L. ), prowadzone jest (jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych) od 8.01.2001 r.

W trakcie postępowania wydane zostały następujące rozstrzygnięcia:

Decyzją z dnia 14.09.2001 r. (znak:.......) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. , działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane i art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo Budowlane nakazał inwestorom J.N. i J.N. "rozbiórkę na własny koszt wybudowanej ubojni w miejscowości L. , gmina M. , na działkach ew. nr. [.....] i [.....] bez wymaganego prawem pozwolenia".

Na skutek odwołania J.N. i J.N. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia 20.05.2002 r. (znak:....), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. nakazał J.N. i J.N. , wykonanie rozbiórki dobudowanych części do budynku gospodarczego - według załącznika graficznego tj. obmiaru stanu istniejącego dokonanego przez J.N. ( karta 27 akt I inst.).

Wyrokiem z dnia 20.09.2006 r.,sygn.II SA/Kr 1448/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję [.....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20.05. 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Postanowieniem z dnia 2.07.2007 r., sygn.II SA/Kr 1448/02, wydanym na podstawie art.48 ust.2 i ust.3 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budynku ubojni na działkach nr [.....] i [.....] w L. oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w PINB w L. w terminie do 31.12.2007 r. dokumentów, a to: zaświadczenia wójta gminy o zgodności budowy z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, zaświadczenie o wpisie osoby sporządzającej projekt budowlany, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ pouczył strony o treści art.48 ust.4 Prawa budowlanego.

Następnie, na wniosek inwestorów, organ dwukrotnie postanowieniami z dnia 28.12.2007 r oraz z dnia 9.04.2008 r. przedłużał termin wykonania nałożonego obowiązku na dzień 31.03.2008 r i 30.06.2008 r. (k.262, 274, 288).

Inwestorzy złożyli w dniu 15.09.2008 r. projekt budowlany oraz oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane działkami nr 3445 i 3446 (k.311, tom I akt administracyjnych).

Z akt administracyjnych nie wynika, aby w tym czasie zostało złożone zaświadczenie Wójta Gminy o zgodności budowy ubojni z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego.

Pismem z dnia 4.11.2008 r. PINB w L. wezwał inwestorów o uzupełnienie braków złożonego projektu budowlanego w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, co skutkować będzie orzeczeniem rozbiórki obiektu. Inwestorzy otrzymali te wezwania w dniu 7.11.2008 r.

Pismem z dnia 13.11.2008 r, inwestorzy wnieśli o przedłużenie terminu o 30 dni.

Zawiadomieniem z dnia 4.12.2008 r., doręczonym w dniu 8.12.2008 r. (k.324,325) organ zawiadomił inwestorów, że sprawa będzie rozstrzygnięta w oparciu o materiał dotychczas zgromadzony w aktach, z którym strony mogą się zapoznać w terminie 7 dni.

W dniu 29.12.2008 r. (k.326) inwestorzy wnieśli "o przywrócenie terminu wezwania z dnia 4.12.2008 r. do uzupełnienia wniosku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego."

Następnie decyzją z dnia 31.12.2008 r. PINB w L. , na podstawie art.48 ust.1 w związku z art.48 ust.4 Prawa budowlanego orzekł rozbiórkę budynku ubojni wybudowanego samowolnie na działkach nr [.....] i [.....] w L.

Po przekazaniu odwołania inwestorów wniesionego od powyższej decyzji organowi II instancji, WINB w K. pismem z dnia 20.05.2009 r. (k.356) wezwał inwestorów o przedłożenie kompletnej, żądanej przez organ I instancji w trybie art.48 ust.2 Prawa budowlanego, dokumentacji.

Przy piśmie pełnomocnika inwestorów z dnia 1.06.2009 r. skierowanym do organu II instancji, złożone zostało zaświadczenie Wójta Gminy M. zaświadczenie, że budynek ubojni położony na działkach [.....] i [.....] w L. zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z dnia 31.01.2001 r. zlokalizowany jest na terenie urządzeń produkcji rolniczej o symbolu RPU, na którym obowiązuje ustalenie: realizacja ubojni trzody bydła o wydajności do 100 sztuk/dobę, obiektów biurowo-administracyjnych, magazynowych i innych gwarantujących prawidłowy przebieg procesu produkcyjnego, obowiązek usytuowania nowych obiektów kubaturowych w odległości co najmniej 20, 0 m od krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej nr [.....] (k.26 tom III). Zaświadczenie to wraz z innymi dokumentami, znajdującymi się w teczce koloru żółtego, zostało przedłożone PINB w L. przez WINB w K. w dniu 11.05.2010 r.

W dniu 11.08.2009 r. [.....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję, którą uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 31.12.2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że zasadnym jest orzeczenie rozbiórki całego obiektu budowlanego, gdyż inwestorzy nie przedłożyli projektu zgodnego z § 8 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. Zauważył, że przedmiotowy obiekt obejmuje swym zasięgiem nie tylko działki [.....] i [.....] , ale również działkę drogową nr [.....] (droga krajowa).

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją

z dnia 20.05.2010 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo Budowlane (tj. z 2006r. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał J.N. i J.N. rozbiórkę ubojni samowolnie wybudowanej na działkach ew. nr nr [.....] , położonych w miejscowości L. , gmina M. .

W uzasadnieniu organ wskazał, że analiza dokumentacji geodezyjnej pozwoliła na dokonanie następujących ustaleń. W 1988 r. na działce nr [.....] istniał budynek mieszkalny, natomiast działka ew. nr [.....] była wówczas niezabudowana. Zgodnie z operatem z pomiaru z dnia 24.05.1996 r. na działkach nr nr [.....] zamierzony został wówczas budynek ubojni o wymiarach rzutu poziomego 12,10 m x

14, 20 m. Na przełomie 1996/1997 r. budynek ubojni został rozbudowany. W latach 2000/2001 właściciel w dalszym ciągu prowadził rozbudowę ubojni, w wyniku czego powstała jej kolejna część. Fakt wykonywania w tym okresie czasu robót budowlanych przy budowie ubojni został potwierdzony w czasie przeprowadzonych w dniu 14.03.2001 r. i 14.08.2001 r. kontroli. Pierwsza z ww. kontroli wykazała, że właściciel do istniejącego budynku ubojni dobudował pomieszczenie do uboju bydła i trzody oraz wykonał fundament pod kolejne pomieszczenia technologiczne. Fundament ten wykonany został w odległości 11 metrów od krawędzi drogi wojewódzkiej relacji [.....] i bezpośrednio przy przepływającym obok potoku. W wyniku dokonanej kontroli w dniu [.....] .2001 r., stwierdzono, że właściciel dokończył rozpoczętą rozbudowę od strony drogi wojewódzkiej, w ten sposób, że wykonał na istniejącym fundamencie brakujące ściany zewnętrzne oraz wewnętrzne wraz z wykonaniem zadaszenia powstałych w ten sposób pomieszczeń technologicznych. Stwierdzono również, że w okresie między marcem a sierpniem 2001 r. inwestor dokonał nadbudowy piętra na części środkowej przedmiotowego budynku na długości 9,60 m i o wysokości kondygnacji 2, 70 m wraz z wykonaniem nad nią nowej konstrukcji dachu.

Na podstawie kontroli z dnia [.....] 2009 r. stwierdzono, że stan na przedmiotowych działkach od sierpnia 2001 r. nie uległ zmianie.

Obiekt usytuowany został wzdłuż granicy działki ew. nr [.....] i w odległości 1,60 m od krawędzi drogi gminnej o nr ew. 3439, około 2, 60 m od cieku wodnego i ok. 11 m od zewnętrznej krawędzi drogi wojewódzkiej [.....] . Obecnie wymiary rzutu poziomego budynku ubojni wynoszą długość: 37,95m i 28,75 m, szerokość: 18,00m i 33,70 m przy zróżnicowanej długości i szerokości. Jest to obiekt murowany, parterowy bez podpiwniczenia z poddaszem użytkowym z dachem dwuspadowym o pokryciu niepalnym, blacha ocynkowana. J.N. i J.N. bez wymaganego pozwolenia w 1990 r. dokonali zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na ubojnię, natomiast w latach 1996 do 2001 bez wymaganego pozwolenia na budowę wykonali roboty budowlane związane z rozbudową budynku ubojni na ww. działkach, a zatem dopuścili się samowoli budowlanej. J.N. nabył nieruchomość na której istniał budynek mieszkalny i gospodarczy w drodze spadku po zmarłych rodzicach w 1990 r., którzy na budowę budynku inwentarsko-składowego na działkach nr [.....] i [.....] położonych w L. nie posiadali pozwolenia na budowę.

W związku tym, że całość robót budowlanych przy budowie ubojni w latach 1990 -2001 wykonana została jako "samowola budowlana" bez wymaganego pozwolenia zastosowanie, w ocenie organu, znajdują przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane.

Dalej organ prowadząc postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane ustalił, że nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Działki nr nr [.....] leżą w terenie urządzeń produkcji rolnych o symbolu RPU. Dopuszczona realizacja ubojni trzody chlewnej i bydła o wydajności 100 szt. trzody/dobę i 25 szt. bydła/dobę, obiektów administracyjnych, magazynowych i innych gwarantujących prawidłowy przebieg procesu produkcyjnego. Działka nr [.....] - zlokalizowana jest w terenach oznaczonych symbolem 4.1 KD-WG - Tereny dróg publicznych. Droga Wojewódzka Klasy G. Z uwagi na ustalenie, że część obiektu została wybudowana na działce nr [.....] , a działka stanowi zgodnie z wypisem z rejestru gruntów - drogę, stanowiącą własność Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. , jak również w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego leży w terenie dróg publicznych - droga wojewódzka, organ stwierdził, że nie ma możliwości wdrożenia postępowania w przedmiocie legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. W związku z uzyskaniem od Powiatowego Inspektora Weterynarii w L. stanowiska, że plan technologiczny przedstawiony bez pomieszczeń zlokalizowanych w części obiektu wykonanych na działce nr [.....] nie uzyskałby pozytywnej opinii ww. organu oraz stwierdzenia przez PINB, że rozwiązania konstrukcyjne jakie przyjęte zostały przy przedmiotowym obiekcie stanowią jedną funkcjonalną całość i w całości wybudowany został bez pozwolenia na budowę organ stwierdził, że brak jest możliwości doprowadzenia części obiektu do stanu zgodnego z prawem i obowiązującymi przepisami, a zatem zasadne jest orzeczenie rozbiórki.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli J.N. i J.N. , zarzucając zaskarżonej decyzji, że jest ona niewykonalna i ta niewykonalność ma charakter trwały, że została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, a nie została skierowana do strony postępowania, oraz, że narusza art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a także art. 6, art. 7, art. 9, art. 61 k.p.a. Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie spawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu wskazano, że prowadzone w sprawie postępowanie dotyczyło budynku usytuowanego na działkach nr [.....] i [.....], nie zostało wszczęte postępowanie odnośnie budynku na działce nr [.....] , czym zdaniem skarżących, naruszono przepis art. 61 § 1 k.p.a. Ponadto, w ocenie odwołujących się, nie można im nakazać rozbiórki odnośnie nieruchomości, do której nie posiadają tytuły prawnego, nakaz powinien być skierowany do właściciela czyli do Województwa [.....] - Zarządu Dróg Wojewódzkich. Ich zdaniem możliwa jest legalizacja części budynku znajdującego się na działkach nr [.....] i [.....]. Podkreślili, że organ l instancji wyszedł z błędnego założenia, iż budynek może być użytkowany tylko i wyłącznie jako ubojnia, co znajduje także wyraz w samym rozstrzygnięciu decyzji, gdzie organ orzekł nie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, lecz "samowolnie wybudowanej ubojni", zatem zmiana przeznaczenia obiektu oznacza niewykonalność decyzji. Organ nie zbadał także, czy ubojnia może funkcjonować jeżeli nastąpi zmiana ciągu technologicznego oraz gdy element znajdujący się obecnie na działce ewidencyjnej nr [.....] zostanie zlokalizowany w innym miejscu.

Decyzją z dnia 25.05.2011 r., nr: [.....] [.....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na skutek zaskarżenia decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 18.11.2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1277/11 uchylił ww. decyzję.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna, ponieważ nakazuje rozbiórkę ubojni, a przeznaczenie przedmiotowego obiektu budowlanego w każdej chwili może się zmienić. Podkreślił, że w ramach postępowania legalizacyjnego, organ w myśl art. 48 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego, ocenia zgodność samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan zagospodarowania przestrzennego określa natomiast nie tylko, czy na danym terenie zabudowa jest w ogóle dopuszczalna, ale również dopuszczalne przeznaczenie możliwych do zrealizowania obiektów budowlanych. Ponadto zmiana przeznaczenia obiektu budowlanego nie jest uzależniona wyłącznie od decyzji inwestora, lecz podlega ocenie organu i w przypadku zamiaru dokonania takiej zmiany, zastosowanie znajduje procedura o jakiej stanowi art. 71 prawa budowlanego. W przedmiotowym wypadku organ dokonał wnikliwych ustaleń, czy budynek, którego dotyczy postępowanie, a w którym funkcjonuje ubojnia, może funkcjonować w tym charakterze w przypadku częściowej jego rozbiórki. Z ustaleń tych wynika - m.in. zresztą ze stanowiska skarżącego - że z uwagi na przepisy prawa unijnego, w przypadku częściowej rozbiórki, w pozostałej części obiektu budowlanego, ubojnia nie mogłaby być prowadzona zgodnie z prawem. Dalej sąd stwierdził, że w sentencji decyzji winien się również znaleźć zwrot: "obiektu budowlanego", gdyż nakaz rozbiórki "ubojni" nawiązuje bardziej do przeznaczenia obiektu budowlanego, niż do samego obiektu, jednak to uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania i nie czyni decyzji niewykonalną. Ponadto zdaniem sądu, ponownie rozpoznając sprawę organy zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 20.09.2006 r., sygn. akt 1448/02; dokonały uzupełniających ustaleń i wskazały trafne argumenty, przemawiające za zastosowaniem w sprawie prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. Również sama sentencja nie budzi wątpliwości co do wynikającego z niej nakazu. Materiał dowodowy został uzupełniony.

Sąd podzielił natomiast zarzut dotyczący braku jednoznacznych ustaleń, kto jest właścicielem działki nr [.....] , na której wybudowano znaczną część przedmiotowego obiektu budowlanego. Stan prawny w/w działki nie jest jednoznaczny, a organ nie wyjaśnił kto jest jej właścicielem (właścicielami). W świetle okoliczności sprawy, nie jest wykluczone, że działka nr [.....] nie stanowi w całości własności Skarbu Państwa, a przy tym jak wynika z pisma Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z 10.02.2010 roku, obiekt budowlany, którego dotyczy decyzja o rozbiórce usytuowany jest poza pasem drogowym. W ponownie prowadzonym postępowaniu, sąd nakazał ustalenie kto jest właścicielem całej nieruchomości, na której usytuowany przedmiotowy obiekt budowlany, a następnie w zależności od wyniku podjętych działań, wskazał, że organ będzie mógł rozważyć możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa i podjęcia czynności o jakich mowa w art. 100 kpa. W przypadku jeśli w wyniku dokonanych ustaleń okaże się, że właścicielem całej działki nr [.....] (w szczególności zabudowanej częścią przedmiotowego budynku) nie będzie Skarb Państwa - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. , zasadne będzie rozważenie czy w takiej sytuacji nie zachodzą podstawy do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.

[.....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 21.10.2013 r., znak: [.....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpaoraz art. 48 ust. 1ustawy z dnia 7.07.1994 r.- Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji. Wskazał, że z map znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w 1988 r. na działce nr [.....] istniał budynek mieszkalny, w roku 1996 na działce nr [.....] poza budynkiem mieszkalnym istniał już budynek inwentarski, zlokalizowany również częściowo na działce nr [.....] . Z mapy z 1998 r. wynika, że zmianie uległa powierzchnia zabudowy budynku inwentarskiego, zajmując również działkę drogową nr [.....] , a w 2001 r. nastąpiła dalsza rozbudowa na działce nr [.....] oraz działce drogowej nr [.....] . Dalsze prace budowlane, w tym nadbudowa części środkowej były prowadzone w latach 2001 – 2005.

W ocenie organu II instancji przedmiotowy obiekt -ubojnia stanowi pod względem konstrukcyjnym, technologicznym i funkcjonalnym jedną całość. Ponieważ inwestorzy prowadzili roboty budowlane bez uzyskiwania pozwolenia na budowę a zatem cały obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Budowa tego obiektu została zakończona po dniu 1.01.1995 r., a zatem do usunięcia skutków samowoli budowlanej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane.

Organ podzielił również ustalenia organu I instancji w zakresie przeznaczenia przedmiotowych działek w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy M. , wsi L. , zatwierdzonego uchwałą Nr XXX/248/04 Rady Gminy M. z dnia 21.10.2004 r. (Dz. Urz. Woj. ......Nr 383 poz. 4173 z późn. zm.) oraz Uchwały Nr XXIV/250/01 Rady Gminy M. z dnia 31.01.2001 r. (Dz. Urz .Woj. ......Nr 21 poz. 240). Wskazał, że działki nr [.....] i [.....] leżą w terenie oznaczonym symbolem RPU,a działka nr [.....] zlokalizowana jest na terenach oznaczonych symbolem 4.1 KD – WG – tereny dróg publicznych. Droga Wojewódzka klasy G. Organ ustalił, że działka nr [.....] stanowi własność Województwa [.....] i pozostaje w zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. (pismo Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z dnia 26.08.2013 r. – k.43-44 akt WINB, wypis uproszczony z rejestru gruntów – akta PINB k.370).

Wobec zaistnienia w/w negatywnej przesłanki uzasadnionym – zdaniem MWINB w K. – było odstąpienie przez organ I instancji od wdrażania trybu legalizacji wybudowanego obiektu ubojni i orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do całego nielegalnie wybudowanego obiektu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 52 u.p.b. obowiązek wykonania rozbiórki obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu. Pogląd, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości na której zrealizowano obiekt budowlany wyrażony został w orzecznictwie sądów administracyjnych i ma to miejsce w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. W takim, bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla właściciela nieruchomości nieuzasadnionym obciążeniem.

Ponadto MWINB wyjaśnił, że nakazanie rozbiórki części obiektu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy tylko część obiektu została zrealizowana w warunkach samowoli, co nie ma miejsca w rozpatrywanym przypadku. Dla poparcia swojego stanowisko odwołał się również do orzecznictwa.

J.N., i J.N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [.....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. domagając się jej uchylenia jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenia decyzji II instancji, dopuszczenia dowodu z dokumentów oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. 2012 r., poz. 270 ze zm.) poprzez niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej i wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonych przez WSA w Krakowie w wyroku z 18.11.2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1277/11. W szczególności zarzucili, że organ nie ustalił kto jest właścicielem działki nr [.....] , ani też, czy jakaś część obiektu ubojni znajduje się w pasie drogowym. Podali, że żadna z części obiektu nie znajduje się w pasie drogowym, a poprawnie ustalony właściciel tej działki mógłby ubiegać się o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego

- art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazali, że organ nadal błędnie przyjmuje, że przeznaczenie obiektu na ubojnię przekreśla możliwość jego legalizacji. Podnieśli, że możliwe jest nakazanie rozbiórki części obiektu, która nie podlega legalizacji, natomiast dopuszczenie legalizacji w pozostałym zakresie. Zarzucili również, że wbrew stanowisku organu, skoro obiekt budowany był etapami, to części budynku nie są ze sobą powiązane w sposób wykluczający rozbiórkę częściową.

- przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez brak ustalenia wszystkich stron postępowania (nadal nie ustalono właściciela działki nr....), a nadto poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy część budynku objętego postępowaniem znajduje się w pasie drogowym, co ma istotne znaczenie dla możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu skarżący podali, że wbrew zaleceniom sądu organ nie ustalił prawidłowo stanu prawnego nieruchomości, nie zawieszono także postepowania, mimo, że organ miał wiedzę o postępowaniu prowadzonym przez Starostwo Powiatowe w L. Zdaniem skarżących, organ związanym wskazaniami sądu winien był uznać, że żadna z części obiektu będącego przedmiotem postępowania nie znajduje się w pasie drogowym. Mimo to ograniczył się do powołania się na pismo Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia 26.08.2013 r. z którego wynika, że przedmiotowa działka znajduje się w zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich. Podkreślili, że w księdze wieczystej jako właściciele figurują A.S. i K.W.. Podtrzymali swoje stanowisko, że możliwe jest nakazanie rozbiórki części obiektu oraz legalizacja pozostałej części. Gdyby wówczas obiekt nie spełniał przesłanek do prowadzenia ubojni wówczas do kompetencji Powiatowego Inspektora Weterynarii należałoby orzeczenie o zakazie prowadzenia tego typu działalności. Ponadto podali, że zrezygnowali z dalszego uboju bydła i wystąpili do ww. organu o przekwalifikowanie zakładu uboju na zakład rozbioru mięsa wieprzowego i produkcji wędlin. W piśmie z dnia 19.11.2013 r. Powiatowy Inspektor Weterynarii wskazał jakie warunki muszą być spełnione, aby doszło do przekwalifikowania zakładu.

W odpowiedzi na skargę [.....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Wreszcie, podkreślić należy, że sprawa zakończona wydaniem zaskarżonej obecnie decyzji, rozpoznawana była przez organy nadzoru budowlanego ponownie w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 18.11.2011 r. sygn. II SA/Kr 1277/11 uprzedniej decyzji WINB w Krakowie z dnia 25 maja 2011 r. wydanej w tej sprawie. Wskazać również należy, że jeszcze wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 20.09.2006 r. sygn. II SA/Kr 1448/02 uchylił decyzje organu II i I instancji wydane w rozpoznawanej sprawie – WINB w K. z dnia 20.05.2002 r. oraz PINB w L. z dnia 14.09.2001 r.

Rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez organy obu instancji nastąpiło więc w ramach związania wynikającego z rozstrzygnięcia Sądu wydanego już uprzednio w sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. W wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10 (LEX nr 1104099), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się zatem w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku.

W związku z powyższym, konieczne jest ustalenie co zostało "przesądzone" przez Sąd orzekający w sprawach do sygn. akt II SA/Kr 1448/02 oraz II SA/Kr 1277/11.

W wyroku z dnia 20.09.2006 r. sygn.II SA/Kr 1448/02 Sąd zakwestionował nieprecyzyjną sentencję decyzji oraz wyraził następującą ocenę:

- skoro "przedmiotem postępowania jest rozbiórka określonego obiektu, to jeżeli do tego obiektu można zastosować dwa różne reżimy prawne (Prawo Budowlane z 1994 r. lub Prawo Budowlane z 1974 r.) nie ma podstaw do odsyłania rozstrzygnięcia sprawy w zakresie obowiązywania innego prawa do innego postępowania",

- w kwestii zarzutu niewykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę stwierdził, że o technicznej niewykonalności rozbiórki "będzie można się dopiero wypowiedzieć po dokonaniu przez orzekające organy szczegółowych ustaleń nie tylko co do czasu samowoli ale także jej zakresu". Wyraził również ocenę, że postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w N. nie może zastąpić pozwolenia na budowę ani też sanować dokonanej samowoli".

Z kolei w wyroku z dnia 18.11.2011 r. sygn. II SA/Kr 1277/11 Sąd wyraził następującą ocenę prawną:

- niezasadny jest pogląd, że "zaskarżona decyzja jest niewykonalna ponieważ nakazuje rozbiórkę ubojni, a przeznaczenie przedmiotowego obiektu budowlanego w każdej chwili może się zmienić". "W ramach postępowania legalizacyjnego organ, w myśl art. 48 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego, ocenia zgodność samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan zagospodarowania przestrzennego określa natomiast nie tylko, czy na danym terenie zabudowa jest w ogóle dopuszczalna, ale również dopuszczalne przeznaczenie możliwych do zrealizowania obiektów budowlanych. Ponadto zmiana przeznaczenia obiektu budowlanego nie jest uzależniona wyłącznie od decyzji inwestora, lecz podlega ocenie organu i w przypadku zamiaru dokonania takiej zmiany, zastosowanie znajduje procedura o jakiej stanowi art. 71 prawa budowlanego.

- "organ dokonał wnikliwych ustaleń, czy budynek, którego dotyczy postępowanie, a w którym funkcjonuje ubojnia, może funkcjonować w tym charakterze w przypadku częściowej jego rozbiórki. Z ustaleń tych wynika - m.in. zresztą ze stanowiska skarżącego - że z uwagi na przepisy prawa unijnego, w przypadku częściowej rozbiórki, w pozostałej części obiektu budowlanego, ubojnia nie mogłaby być prowadzona zgodnie z prawem.

- "w sentencji decyzji winien się również znaleźć zwrot: "obiektu budowlanego", gdyż nakaz rozbiórki "ubojni" nawiązuje bardziej do przeznaczenia obiektu budowlanego, niż do samego obiektu" ,

- "organy zastosowały się do wytycznych sądu, dokonały uzupełniających ustaleń i wskazały trafne argumenty, przemawiające za zastosowaniem w sprawie prawa budowlanego z 7 lipca 1994 roku",

- "organ nie wyjaśnił kto jest właścicielem działki nr [.....] , na której wybudowano znaczną część przedmiotowego obiektu budowlanego", "wyłącznie w oparciu o wypisy z rejestru gruntów przyjęły, że właścicielem działki nr [.....] jest Województwo [.....] - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. Tymczasem w świetle okoliczności sprawy, nie jest wykluczone, że działka nr [.....] nie stanowi w całości własności Skarbu Państwa, a przy tym jak wynika z pisma Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z 10.02.2010 roku, obiekt budowlany, którego dotyczy decyzja o rozbiórce usytuowany jest poza pasem drogowym."

- "rzeczą organu będzie ustalenie kto jest właścicielem całej nieruchomości, na której usytuowany przedmiotowy obiekt budowlany, przy czym wskazać należy, że w zależności od wyniku podjętych działań, organ będzie mógł rozważyć możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa i podjęcia czynności o jakich mowa w art. 100 kpa. W przypadku, jeśli w wyniku dokonanych ustaleń okaże się, że właścicielem całej działki nr [.....] (w szczególności zabudowanej częścią przedmiotowego budynku) nie będzie Skarb Państwa - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. , rozważenie czy w takiej sytuacji nie zachodzą podstawy do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej."

Wobec powyższego istotną wiążącą oceną dla dalszego postępowania jest pogląd, że w sprawie stosować należy prawo budowlane z 7 lipca 1994 roku oraz konieczność ustalenia przez organ kto jest właścicielem działki nr [.....], na której wybudowano znaczną część przedmiotowego obiektu budowlanego, a to wobec krytycznej oceny dokonania takiego ustalenia w oparciu o wypisy z rejestru gruntów. Wiążąca jest również ocena, że gdyby okazało się, że właścicielem całej działki nr [.....] (w szczególności zabudowanej częścią przedmiotowego budynku) nie będzie Skarb Państwa - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. , konieczne będzie rozważenie, czy w takiej sytuacji nie zachodzą podstawy do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.

Sąd nie sprecyzował jednakże, czy pogląd ten dotyczy całości, czy części samowolnie wybudowanego obiektu.

Po wydaniu wyroku z dnia 18.11.2011 r. sygn. II SA/Kr 1277/11, organ II instancji zwrócił się pismem z dnia 9.08.2013 r. do Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. o "przedłożenie dokumentów, z których będzie wynikał stan prawny wspomnianej nieruchomości (dz. Nr ......w L.) w zakresie prawa własności. Przedmiotowe dokumenty są konieczne do właściwego określenia kręgu stron postępowania" (k.33 akt). Nadto na k.31 i nast. zgromadzono kserokopie odpisów z ksiąg wieczystych, w tym kw [.....] . W odpisie tym pomięto jednakże wpisy dotyczące własności.

W piśmie z dnia 26.08.2013 r. Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. podał, że działka ewidencyjna nr [.....] położona w obrębie L. wchodzi w skład pasa drogi wojewódzkiej nr [.....] , stanowiącej własność Województwa [.....] w zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. na podstawie art.2 ust.1 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych oraz na podstawie art.60 ustawy z dnia 13.10.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Wobec powyższego uznać należy, że wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia z dnia 18.11.2011 r. sygn. II SA/Kr 1277/11nie zostały zrealizowane. Sąd krytycznie przecież ocenił, że ustalenia co do własności działki nr [.....] zostały dokonane "wyłącznie w oparciu o wypisy z rejestru gruntów", podając, że: "w świetle okoliczności sprawy, nie jest wykluczone, że działka nr [.....] nie stanowi w całości własności Skarbu Państwa".

W powtórnym postępowaniu ustalenie, e właścicielem działki nr [.....] jest Województwo [.....] - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. , dokonane zostało dodatkowo na podstawie pisma Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia 26.08.2013 r.

Tak więc znowu dokonanie tak istotnego ustalenia na podstawie pisma strony postępowania naruszało powyższe wytyczne Sądu. Przesądza to o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Uchybienie przez organ administracyjny przepisowi art. 153 p.p.s.a. powoduje konieczność - w razie złożenia na tej podstawie kolejnej skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie uzyskanie pełnego odpisu z księgi wieczystej nr [.....] , dołączenie odpisu decyzji z dnia 21.05.1966 r. Nr [.....] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. , którą – według pisma Starostwa Powiatowego w L. [.....] z dnia 11.10.2010 r. (k.10 akt sądowych) - orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonych w gminie L. obejmującej pgr [.....],[.....],[.....], , stanowiących własność A.l. , J.S. , A.S. i K.W. po ¼ części (z załącznikiem graficznym, jeżeli taki został sporządzony). Organ uzyska również pełne wypisy i wyrysy z rejestru gruntów, w szczególności równoważniki zmian gruntowych, dotyczących wskazanych nieruchomości. Dopiero zgromadzenie tych dokumentów pozwoli na ustalenie stanu własności działki nr [.....] , co pozwoli zrealizować wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 18.11.2011 r.

Nadto, zwrócić należy uwagę, że w wiążących Sąd w składzie obecnie rozpoznającym sprawę wytycznych, wyrażonych w poprzednim wyroku nie zostało w sposób precyzyjny przesądzone, że sprawa winna być rozstrzygnięta w trybie art.48 ust.1 albo art.48 ust.1 w związku z ust.4 tego przepisu, skoro Sąd stwierdził jedynie, że winna być rozstrzygana na podstawie prawa budowlanego z 7 lipca 1994 roku.

W tym więc zakresie brak jest oceny Sądu wyrażonej w trybie art.153 p.p.s.a. Wskazać należy, że to organ administracji, po ustaleniu w sposób odpowiedni stanu faktycznego, powinien dokonać oceny, który z tych trybów jest właściwy, a wybór właściwie uzasadnić.

Nadmienić należy, że z k.369 akt administracyjnych wynika, że budynek ubojni usytuowany jest w znacznej części na działce nr [.....] .

Zdaniem organu fakt usytuowania działki nr [.....] na terenach oznaczonych symbolem "4.1 KD – WG – tereny dróg publicznych. Droga Wojewódzka klasy G", powoduje, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka wdrażania trybu legalizacji wybudowanego obiektu ubojni. Konsekwencją takiego stanowiska było orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do całego nielegalnie wybudowanego obiektu.

Zdaniem Sądu wyrażenie takiego poglądu było przedwczesne. Ewentualność częściowej rozbiórki budynku nie została bowiem przez organy należycie rozważona. Jeżeli w stanie faktycznym sprawy istniałaby ewentualna możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem przez jego częściową rozbiórkę, to organy powinny tę możliwość rozważyć w pierwszej kolejności. Nakaz stosowania środków proporcjonalnych do naruszenia prawa wynika z zasady wolności budowlanej, mającej znaczenie dla stosowania i wykładni przepisów zawartych w ustawie (art. 4 Prawa budowlanego). Z zasady tej można wywodzić w szczególności, że organy powinny podejmować jedynie takie działania jakie są konieczne do usunięcia bądź zapobieżenia naruszeniu prawa. Przepisy prawa budowlanego (za wyjątkiem przepisów o sankcjach) maja bowiem charakter restytucyjny, a nie represyjny (por. wyrok z dnia 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt IV SA 394/98, publ. OSP 2001, nr 7-8, poz. 107; wyrok z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1927/06, publ. witryny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Dlatego też stosując tego typu przepis (art. 48 ust. 1), należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez prawo, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jak to jest niezbędne w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Celem pierwszym i nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa, bowiem temu służą przepisy karne np. art. 90 Prawa budowlanego (wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r. IV SA 394/98, OSP 2001, nr 7–8, poz. 107). Nie można orzekać nakazu rozbiórki całego obiektu budowlanego, jeżeli dla przywrócenia stanu zgodnego z prawem, wystarczające jest orzeczenie nakazu rozbiórki części obiektu.

Z dotychczasowych ustaleń dokonanych przez organy administracji nie wynika bowiem konieczność orzeczenia rozbiórki co do całego obiektu. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie wyklucza takiej możliwości, ale musiałaby ona w sposób jasny i oczywisty wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a stanowisko organu w tej kwestii musiałoby być prawidłowo uzasadnione. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że orzeczenie rozbiórki części obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względów technicznych. Okoliczność, że ubojnia nie może funkcjonować w budynku mniejszym (po dokonaniu ewentualnej częściowej rozbiórki) nie ma żadnego wpływu na możliwość orzeczenia rozbiórki części obiektu budowlanego przez nadzór budowlany.

Podkreślić również należy, że w tej kwestii Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę nie jest związany wytycznymi Sądu poprzednio orzekającego w sprawie. Ze sformułowania zawartego w wyroku z dnia 18.11.2011 r. :"organ dokonał wnikliwych ustaleń, czy budynek, którego dotyczy postępowanie, a w którym funkcjonuje ubojnia, może funkcjonować w tym charakterze w przypadku częściowej jego rozbiórki. Z ustaleń tych wynika - m.in. zresztą ze stanowiska skarżącego - że z uwagi na przepisy prawa unijnego, w przypadku częściowej rozbiórki, w pozostałej części obiektu budowlanego, ubojnia nie mogłaby być prowadzona zgodnie z prawem" - nie sposób bowiem przyjąć, że Sąd wyraził pogląd o zasadności orzeczenia rozbiórki w stosunku do całego obiektu.

Zauważyć również należy, że organ nie wyjaśnił również w sposób przekonywujący, dlaczego odstąpił od prowadzenia sprawy w trybie art.48 ust.2 i ust.3. Wszak organ I instancji już w dniu 31.12.2008 r., na podstawie art.48 ust.1 w związku z art.48 ust.4 Prawa budowlanego orzekł rozbiórkę budynku ubojni wybudowanego samowolnie na działkach nr [.....] i [.....] w L. Organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zauważając, że przedmiotowy obiekt obejmuje swym zasięgiem nie tylko działki [.....] i [.....] , ale również działkę drogową nr [.....] (droga krajowa). Jednocześnie WINB w K. stwierdził, że zasadnym jest orzeczenie rozbiórki całego obiektu budowlanego, ponieważ inwestorzy nie przedłożyli projektu zgodnego z § 8 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. Z akt postępowania nie wynika dlaczego od tego trybu odstąpiono.

Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, przed ustaleniem pełnego stanu faktycznego sprawy, nie może w tym zakresie wyrazić wiążących ocen. Wskazać należy, że to organ administracji, po ustaleniu w sposób odpowiedni stanu faktycznego, powinien dokonać oceny, który z wyżej wskazanych trybów jest właściwy, a wybór właściwie uzasadnić. Obowiązek ten nie może być przerzucony na Sąd Administracyjny, gdyż jeżeli organ nie ustalił w sposób właściwy stanu faktycznego, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego.

Jak już wcześniej podniesiono, wadliwość decyzji wynika z niezastosowania się przez organ do wiążących wskazówek sądu.

Nadto, niezrozumiały jest pogląd MWINB, że nakazanie rozbiórki części obiektu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy tylko część obiektu została zrealizowana w warunkach samowoli, co nie ma miejsca w rozpatrywanym przypadku. Jeżeli bowiem część samowolnie wybudowanego obiektu może zostać zalegalizowana, nie jest wykluczone orzeczenie rozbiórki tylko co do jego części.

Nie jest również prawidłowy pogląd organu, że skoro działka nr [.....] stanowi własność Województwa [.....] i pozostaje w zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. , to w sprawie zachodzi negatywna przesłanka do wdrażania trybu legalizacji wybudowanego obiektu i orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do całego nielegalnie wybudowanego obiektu. W prawie budowlanym nie została bowiem sformułowana zasada, że jeżeli co do części samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego nie jest możliwa legalizacja, to konsekwencją jest obowiązek orzeczenia rozbiórki co do całości obiektu. Wręcz przeciwnie, jeżeli co do części samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego możliwe byłoby dokonanie legalizacji, to wadliwa byłaby decyzja o orzeczeniu rozbiórki co do całości obiektu.

Rzecz w tym jednak, by na podstawie odpowiednich dowodów ustalić, że możliwe jest przeprowadzenie rozbiórki części obiektu. Nie może mieć przy tym znaczenia sposób użytkowania takiego obiektu, a jedynie względy konstrukcyjne.

Wadliwe jest również stanowisko organu II instancji, że nakazanie rozbiórki części obiektu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy tylko część obiektu została zrealizowana w warunkach samowoli.

W oparciu o powyższe, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. oraz art.135 p.p.s.a. i 152 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.