Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 838/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) marca 2021 r., nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta (...) z (...) listopada 2020 r., nr (...) 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) na rzecz B. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...] - po rozpatrzeniu zażalenia B.S. - utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania o przyznanie prawa własności czasowej.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...], znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r.

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret lub dekret warszawski.

W dniu [...] stycznia 1948 r. J.B., M.G. i M.K., wystąpili do Zarządu Miejskiego w [...] o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...].

Z zaświadczenia Oddziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w [...]

nr [...] z [...] stycznia 1948 r. tytuł własności nieruchomości [...] uregulowany był jawnym wpisem na imię M. z G. co do [...] części, H.G. co do [...] części oraz L. z G. co do [...] części na mocy aktu z dnia [...] grudnia (data nieczytelna) za [...], wniosku z dnia [...] lutego 1937r. [...], wniosku z dnia [...] marca 1937r. [...], aktu z dnia [...] marca 1939r. [...] oraz wniosku z dnia [...] października 1942 r. [...] tej księgi.

Prezydium Rady Narodowej [...] decyzją z [...] sierpnia 1950 r. - utrzymaną w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] maja 1951 r. -odmówiło przyznania byłym właścicielom J.B., M.G. i M.K. prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.

Następnie Prezes Urzędu [...] decyzją z [...] sierpnia 2001 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej uznając, że nie stanowi ona decyzji administracyjnej z uwagi na to, że nie została podpisana.

Wobec powyższego do rozpatrzenia pozostało odwołanie od decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] sierpnia 1950 r.

Decyzją z [...] lutego 2002 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] - w części dotyczącej gruntu będącego obecnie własnością komunalną i w tym zakresie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Takie samo rozstrzygnięcie wydał w dniu [...] czerwca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, nr [...] - w odniesieniu do części przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Wyrokiem z 15 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1935/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem

z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 437/14, oddalił od niego skargę kasacyjną.

W związku z tym do rozpatrzenia pozostał wniosek z dnia [...] stycznia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...].

W trakcie prowadzenia postępowania Prezydent [...] ustalał strony niniejszego postępowania, a następnie postanowieniem z [...] października 2014 r., nr [...], zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zostało ono uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2015 r., nr [...].

Następnie postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...], Prezydent

[...] zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone na podstawie ww. wniosku z [...] stycznia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu dawnej nieruchomości położonej w [...] położonej przy ul. [...], ozn. hip. [...], w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie działki nr [...] oraz [...] z obrębu [...] - do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego jednego z postanowień spadkowych po zmarłej M.B..

W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż z analizy geodezyjnej sporządzonej w dniu [...] stycznia 2020 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. A.K. wynika, że dawna nieruchomość [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...], położona jest w granicach działek nr [...] cz., [...] cz., [...] cz., [...] cz., [...] cz. oraz [...] cz. z obrębu [...].

Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] cz., z obrębu [...], stanowi własność [...], co wynika z działu [...] księgi wieczystej KW nr [...].

Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] cz., z obrębu [...], stanowi własność [...] oraz jest przedmiotem prawa użytkowania wieczystego osoby prawnej, co wynika z działu [...] księgi wieczystej KW nr [...].

Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] cz., z obrębu [...], stanowi własność Skarbu Państwa oraz jest przedmiotem prawa użytkowania wieczystego osoby prawnej, co wynika z działu [...] księgi wieczystej KW nr [...].

Nieruchomość stanowiąca działki [...] cz. i [...] cz., z obrębu [...], stanowi własność Skarbu Państwa i znajduje się w trwałym zarządzie Polskiego [...], co wynika z działu [...] księgi wieczystej KW nr [...].

Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] cz., z obrębu [...], nie ma założonej księgi wieczystej i stanowi ona własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu warszawskiego.

Prezydent wskazał, że do akt niniejszego postępowania strony dołączyły postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] września 1989 r., sygn. akt [...] - zgodnie z którym spadek po M.B. [...]. G. zmarłej w dniu [...] sierpnia 1944 r. na mocy ustawy nabył syn J.B. w całości.

Ustalił również, iż na mocy postanowienia Sądu [...] w [...] [...] Oddział [...] z [...] czerwca 1949 r., sygn. akt [...], spadek po M. z G. zmarłej w dniu [...] sierpnia 1944 r. nabył J.B. w całości.

Przy czym oba postanowienia stwierdzające nabycie spadku po M.B. z domu G. są prawomocne.

Organ podniósł, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zatem - w sytuacji istnienia więcej niż jednego prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po jednej osobie - koniecznym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia lub postanowień w ten sposób, aby w obrocie prawnym znajdowało się tylko jedno prawomocne postanowienie stwierdzające nabycie spadku po danej osobie.

W tym zakresie przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z [...] lipca 2012 r., sygn. [...], w której stwierdzono, iż istnienie dwóch lub więcej prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 w związku z art. 13 § 2 lub art. 524 § 2 k.p.c.

W dniu [...] marca 2020 r. Prezydent wezwał strony postępowania do wystąpienia do właściwego Sądu o wycofanie z obrotu prawnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] września 1989 r., sygn. akt [...] oraz o poinformowaniu go o złożeniu do właściwego sądu wniosku o wyeliminowanie tego postanowienia spadkowego.

Ponieważ nie uzyskał żadnej odpowiedzi - dlatego też zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie.

Na powyższe postanowienie Prezydenta [...] zażalenie wniosła B.S. - zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zawieszenie z urzędu przedmiotowego postępowania do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego jednego z dwóch orzeczeń (z 1949 r. i z 1989 r.) stwierdzających prawa do spadku po M.B. w sytuacji, gdy (1) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a wyeliminowanie z obrotu prawnego jednego z dokumentu spadkowych nie stanowi takiego zagadnienia dla postępowania dekretowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, jak i nie może wpłynąć na wynik postępowania ani na krąg uczestników tego postępowania oraz w sytuacji, gdy (2) Prezydent [...] próbuje wytworzyć fikcję prawną, jakoby możliwe było w niniejszej sprawie wznowienie przez wnioskodawczynię lub przez któregokolwiek z uczestników postępowania spadkowego ze wskazaniem na orzecznictwo Sądu Najwyższego - pomimo znanej Prezydentowi [...] normy prawnej wyrażonej w art. 408 k.p.c.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazało, że przepis art. 97 § 1 k.p.a. wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Organ zatem - w razie wystąpienia przesłanek w nim określonych - obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie.

W związku z tym, w trakcie postępowania administracyjnego, organ ma z urzędu obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania.

Stwierdziło też, iż zagadnieniem wstępnym jest bez wątpienia ustalenie kręgu osób uprawnionych do udziału w postępowaniu wszczętym wnioskiem o ustanowienie prawa własności czasowej.

Następnie - odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych - podniosło, że stronami postępowania z wniosku złożonego w trybie przepisów art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego są byli właściciele nieruchomości [...] lub ich następcy prawni, a także inne podmioty posiadające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości.

Wykazanie następstwa prawnego prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia przez notariusza jest podstawą dla przyjęcia istnienia legitymacji do bycia stroną postępowania administracyjnego.

Kolegium zauważyło, że organ I instancji rozpoznając wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości uznał, iż rozstrzygnięcie nie może być podjęte dopóki nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego jedno z postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po M.B. z domu G..

Z treści postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] września 1989 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po M.B. z d. G. zmarłej [...] sierpnia 1944 r. nabył syn J.B. w całości. Natomiast z treści postanowienia Sądu [...] w [...] z [...] czerwca 1949 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po M.B. z d. G. zmarłej [...] sierpnia 1944 r. nabył J.B. w całości.

Dodało, że z prawomocnym postanowieniem stwierdzającym nabycie spadku, mającym skutki materialnoprawne, wiąże się powaga rzeczy osądzonej oraz domniemanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, jest spadkobiercą (art. 1025 § 2 k.c.).

W związku z tym stwierdziło, że pozostawanie w obiegu prawnym ww. postanowień stanowi przeszkodę w prawidłowym ustaleniu kręgu stron postępowania, gdyż ten krąg wyznaczają powyższe postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku, przy czym nie ma pewności, iż postanowienia te są tożsame w zakresie osoby nabywającej spadek.

Zatem w niniejszej sprawie bez wątpienia występuje zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W tym zakresie - podobnie jak organ I instancji - przywołało uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z [...] lipca 2012 r., sygn. akt [...].

Podniosło, że uzasadniona jest potrzeba zawieszenia postępowania z urzędu do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego jednego z dwóch prawomocnych postanowień po tym samym spadkobiercy oraz dostarczenia postanowienia spadkowego pozwalającego na zgodne z prawem dalsze procedowanie w sprawie.

Następnie odniosło się do zarzutów zażalenia wskazując, iż organ administracji publicznej nie jest władny w postępowaniu administracyjnym oceniać czy upłynął termin, o którym mowa w art. 408 k.p.c. - bowiem wyłączne kompetencje w tym zakresie posiada sąd powszechny.

Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B.S. (dalej jako skarżąca), zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez podtrzymanie postanowienia o zawieszeniu do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego jednego z dwóch orzeczeń (z 1949 r. oraz z 1989 r.), stwierdzających prawa do spadku po M.B. w sytuacji, gdy (1) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a wyeliminowanie z obrotu prawnego jednego z dokumentów spadkowych nie stanowi takiego zagadnienia dla postępowania dekretowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, jak i nie może wpłynąć na wynik postępowania ani na krąg uczestników tego postępowania, ponieważ spadkobiercami na podstawie obu postanowień spadkowych jest ta sama osoba oraz (2) jest prawnie niemożliwe wyeliminowanie przez uczestników postępowania z obrotu prawnego któregokolwiek z ww. postanowień;

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie rozważenia materiału dowodowego, który posiada organ I instancji, pozwalającego rozstrzygnąć, w przypadku wątpliwości SKO, czy spadkobiercy z obu postanowień spadkowych to ta sama osoba i na tej podstawie w ramach nadzoru nad organem I instancji, uznać czy zawieszenie jest zasadne czy też nie, czyli utrwalenie - wbrew treści art. 7 k.p.a. - stanu uniemożliwiającego zakończenie sprawy administracyjnej co jest sprzeczne z istotą istnienia organu administracji ("administrare");

3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 408 k.p.c. poprzez zignorowanie faktu, że nie można wznowić późniejszego (a tym bardziej wcześniejszego postępowania spadkowego) ze względu na ustawową 10-letnią prekluzję, znaną SKO z urzędu (jura novit curia), co spowodowało, że wbrew art. 7 k.p.a. SKO w ogóle nie podjęło czynności umożliwiających załatwienie sprawy, wręcz przeciwnie, spetryfikowało jej niezałatwienie, wbrew dyspozycji art. 7 k.p.a. - "organy (...) podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stany faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie (...) słuszny interes obywateli - sugerując wznowienie postępowania spadkowego.

Podniosła, że tym samym naruszony został jej interes prawny, gdyż postanowienie utrzymało wadliwie i niesłusznie w mocy stan niemożności zakończenia postępowania administracyjnego, które nigdy nie zostałoby wznowione wskutek braku możliwości prawnej wyeliminowania z obrotu prawnego jednego z dwóch postanowień spadkowych

W oparciu o podniesione zarzutu skarżąca wniosła o uwzględnienie przez SKO - w trybie autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a. - niniejszej skargi w całości, tj. w ramach przysługujących organowi w tym zakresie kompetencji i uchylenie postanowienia w całości. W przypadku nieuwzględnienia skargi wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je orzeczenia w całości i nakazanie organowi

I instancji zakończenia postępowania administracyjnego oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Taka sytuacja występuje

w niniejszej sprawie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania o przyznanie prawa własności czasowej.

Z treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. A zatem, musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Z tych względów organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym.

O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego.

W doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że tok postępowania administracyjnego, z uwagi na swój celowy charakter, powinien opierać się na racjonalnych założeniach, w tym winien mieć charakter ciągły, to znaczy toczyć się bez przerwy od momentu wszczęcia postępowania aż do chwili wydania decyzji przez organ prowadzący postępowanie. Ciągłość postępowania jest bowiem istotnym czynnikiem zapewniającym możność rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w granicach obowiązujących terminów. Z tych względów przerwanie ciągłości postępowania administracyjnego, wskutek jego zawieszenia, musi być traktowane jako wyjątek od zasady ciągłości tego postępowania, a to prowadzi do wniosku, że podstawy zawieszenia winny być interpretowane w sposób ścisły (zob. B. Adamiak, Komentarz do art. 97, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, SIP Legalis, nb. 1 wraz z powołaną literaturą; wyrok NSA z 4 kwietnia 2005 r., sygn. akt II GSK 27/05).

Należy wskazać, że podstawa zawieszenia postępowania określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zachodzi w sytuacji, gdy organ rozstrzygający daną sprawę nie jest w stanie prowadzić postępowania administracyjnego, albowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pojęcie zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w tym przepisie, należy rozumieć jako kwestię, która pozostaje poza właściwością danego organu, a bez jej rozstrzygnięcia nie można dalej prowadzić postępowania, to znaczy organ nie może rozstrzygnąć sprawy ani pozytywnie, ani negatywnie (zob. wyrok NSA z 6 kwietnia

2017 r., sygn. akt II OSK 1985/15).

Z powyższego wynika, że organ obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego,

a zagadnieniem wstępnym. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania, albowiem prowadziłoby to do naruszenia zasady ciągłości postępowania.

Przy czym należy wskazać, że instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w analizowanym przepisie "zależy od uprzedniego" wskazuje, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji (zob. wyrok NSA

z 16 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2274/10).

Jednakże taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi - w związku z tym zawieszenie postępowania było nieuzasadnione.

W rozpoznawanej sprawie w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dwa postanowienia wydane w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M.B. z domu G..

Z wcześniejszego z nich - postanowienia Sądu [...] w [...]

[...] Oddział [...] z [...] czerwca 1949 r., sygn. akt [...], wynika, że prawo do całości spadku po M.B. z domu G., córki W. i M. z Z., zmarłej w [...] w dniu [...] sierpnia 1944 r. nabył J.B., s. J. i M. z G., urodzony w [...] w dniu [...] listopada 1892 r. Zaś z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż na podstawie dziedziczenia ustawowego cały spadek pozostały po M.B. dziedziczy jej jedyny syn J.B. (k. [...] i k. [...] akt administracyjnych).

Natomiast późniejsze postanowienie Sądu Rejonowego dla [...]

z [...] września 1989 r., sygn. akt [...] stwierdza, że spadek po M.B. zd. G. zmarłej w dniu [...] sierpnia 1944 r. na mocy ustawy nabył syn J.B. w całości (k. [...] akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu, powyższe postanowienia spadkowe są tożsame co do osoby spadkobiercy nabywającego spadek po M.B. z domu G.. Spadkobiercą tym jest jej jedyny syn – J.B..

Przy czym sam fakt, iż w postanowieniu spadkowym z 1949 r. spadkobierca został określony poprzez wskazanie dwóch imion – J.B., a w późniejszym postanowieniu spadkowym z 1989 r. spadkobierca został opisany poprzez użycie jednego imienia – J.B. nie może prowadzić do wniosku, że są to dwie różne osoby.

Na to, że ww. postanowieniach spadkowych zachodzi tożsamość co do osoby spadkobiercy wskazują przytoczone w tych postanowieniach: imię i nazwisko spadkobiercy – J.B., imię i nazwisko matki spadkobiercy – M.B., jej nazwisko rodowe – G., jak również data jej śmierci - [...] sierpnia 1944 r.

Okoliczność, iż J.B. jest synem M.B. z domu G. znajduje też potwierdzenie w znajdującym się w aktach sprawy wypisie aktu notarialnego z [...] kwietnia 1949 r., Rep. [...] (k. [...] akt administracyjnych), z którego wynika, że J.B., używał zwykle jednego imienia – J..

Wynika z niego również, że J.B. oświadczył i zapewnił, iż po śmierci matki jego M. z G., zwykle używającej imienia M. zmarłej w [...], przy ulicy [...], w dniu [...] sierpnia 1944 r., wdowie po nieżyjącym J.B., który zwykle używał jednego imienia J., jedynym spadkobiercą jest on, stawający J.B., jako jedyny jej syn, że zmarła M.B. nie zostawiła żadnego testamentu, że nie istnieje żadna osoba, która by wyłączała stawającego J.B. od dziedziczenia lub dziedziczyła wraz z nim spadek po jego matce M. z G..

Znajduje to również potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...] z [...] listopada 1989 r., sygn. akt [...], w którym stwierdzono, że spadek po J.B. synu J. i M. urodzonym [...] listopada 1892 r., zmarłym dnia [...] grudnia 1965 r. w [...] (...) (k. [...] akt administracyjnych).

Zatem postępowanie prowadzone przez Prezydenta [...]

o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, ani też wydanie rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie - nie jest uzależnione od wyeliminowania z obiegu prawnego jednego z postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po M.B. - z uwagi na tożsamość spadkobiercy wskazanego w tych postanowieniach.

Zarówno w postanowieniu spadkowym Sądu [...] w [...] z [...] czerwca 1949 r., sygn. akt [...], jak i w postanowieniu spadkowym Sądu Rejonowego dla [...] z [...] września 1989 r., sygn. akt [...], wskazano jako spadkobiercę M.B. z domu G. - jej syna J.B..

Wskazać należy, że pozostawanie w obrocie prawnym ww. postanowień spadkowych nie stanowi zatem przeszkody w prawidłowym ustaleniu kręgu stron postępowania, gdyż krąg ten wyznaczają w sposób tożsamy powołane wyżej postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M.B.

z domu G..

Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - zatem zawieszenie postępowania przez organ I instancji było nieuzasadnione.

W tej sytuacji należało uchylić zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2021 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2020 r. o zawieszeniu postępowania.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku

z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczona na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.