Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 376/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Spraw Zagranicznych
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 13 ust.1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Spraw Zagranicznych do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Spraw Zagranicznych na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 27 marca 2017 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej: "stowarzyszenie", "skarżący") wystąpiło do Ministra Spraw Zagranicznych (dalej: "Minister", "MSZ", "organ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci ekspertyz dotyczących wyboru przewodniczącego Rady Europejskiej. Skarżący sprecyzował, że chodzi o ekspertyzy, o których Minister powiedział w programie: http [...]. Zażądał również przesłania skanów dokumentów (lub dokumentów w wersji elektronicznej) na podany adres poczty elektronicznej.

W odpowiedzi z [...] kwietnia 2017 r. MSZ poinformował, iż "wspomniane w rozmowie z redaktorem [...] ekspertyzy stanowiły analizy oraz opinie naukowców i ekspertów zajmujących się prawem europejskim, które były przez nich dobrowolnie udostępniane MSZ. Resort nie zamawiał tych ekspertyz, ani nie ponosił żadnych kosztów związanych z ich powstaniem. Ekspertyzy te nie stanowią własności resortu, MSZ nie posiada praw autorskich i stosownych licencji, stąd nie mogą one zostać udostępnione".

Stowarzyszenie wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 223/17. Wyrokiem z 7 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 223/17, tut. Sąd zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku stowarzyszenia z [...] marca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie tiret 1 i 3, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu w zakresie określonym w pkt 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3) oraz zasądził od Ministra na rzecz stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania (pkt 4).

W uzasadnieniu ww. orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że nie ulega wątpliwości, iż Minister jako centralny organ administracji publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

W kwestii spornej między stronami, tj. czy ekspertyzy będące w posiadaniu organu i żądane we wniosku z [...] marca 2017 r. stanowią informację publiczną, tut. Sąd uznał, że wszystkie opinie ekspertów, zarówno te wewnętrzne jak i zewnętrzne, będące w posiadaniu MSZ i wykorzystane przez niego publicznie, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). Zdaniem Sądu, informacja w postaci ekspertyz dotyczących wyboru przewodniczącego Rady Europejskiej stanowi informację publiczną w świetle art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p., w myśl którego udostępnieniu podlega informacja publiczna o polityce wewnętrznej i zagranicznej państwa, a w szczególności o zamierzeniach władzy wykonawczej oraz o stanowisku zajętym przez funkcjonariuszy publicznych w sprawach o charakterze publicznym - art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b u.d.i.p. Sąd wskazał, iż Minister w wywiadzie udzielonym w komercyjnej telewizji powołał się na żądane ekspertyzy, a więc zostały one użyte do zaprezentowania opinii publicznej stanowiska ważnego przedstawiciela władzy wykonawczej. Służyły do wypracowania tego stanowiska. To, że nie sporządzono ich na zlecenie organu oraz nie zostały opłacone przez Ministerstwo nie przesądza o ich wewnętrznym charakterze, ponieważ dla ich ujawnienia decydujące znaczenie posiada fakt użycia ich dla publicznego zaprezentowania stanowiska MSZ. Udostępnienie ekspertyz, służących do wypracowania stanowiska centralnego organu administracji rządowej jakim jest Minister, pozwoli ocenić, na ile prezentowane stanowisko istotnie było poparte wiedzą fachową oraz czy wykorzystane ekspertyzy były wiarygodne. Według Sądu, zarówno treść ekspertyz, jak i ich autorstwo, stanowią informację publiczną. Natomiast zupełnie niezależnym, autonomicznym zagadnieniem pozostaje kwestia udostępnienia tych informacji i wyłączeń w ich udostępnieniu.

Od powyższego wyroku zarówno Minister, jak i skarżący wywiedli skargi kasacyjne, podnosząc m.in., że wniosek stowarzyszenia nie był podzielony na tirety, czyli nie można było zobowiązać organu do jego rozpoznania w zakresie tiret 1 i 3, ponieważ wniosek ten stanowił całość i był jasno sformułowany co to treści. Nadto tak sformułowana sentencja, wobec sprzeczności z treścią tego wniosku, faktycznie uniemożliwia wykonanie wyroku, co narusza art. 149 § 1 pkt 1 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Organ zarzucił także tut. Sądowi naruszenie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. poprzez zobowiązanie go do udostępnienia informacji, której w istocie nie posiada.

Mając za podstawę art. 179a p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 maja 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 223/17, uchylił ww. wyrok z 17 października 2017 r. i oddalił skargę.

W uzasadnieniu orzeczenia oddalającego skargę stowarzyszenia, Sąd podzielił ww. zarzuty skarg kasacyjnych, akcentując, że udostępnienie informacji publicznej może mieć miejsce tylko wtedy, gdy podmiot, do którego został złożony wniosek o jej udostępnienie, jest w jej posiadaniu, na co słusznie zwrócił uwagę Minister. Jednocześnie podniósł, iż do kompetencji sądu administracyjnego nie należy przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego na okoliczność, czy adresat posiada żądaną informację, czy twierdzenie o jej nieposiadaniu jest zgodne z prawdą. Jeżeli podmiot, do którego się zwrócono, stwierdza, że nie posiada danej informacji, to nie można od niego wymagać i zobowiązywać do uwzględnienia żądania udostępnienia danych publicznych. Z tego względu skarga na bezczynność w tej materii, jako nieuzasadniona, winna zostać oddalona. Natomiast gdyby w imieniu podmiotu, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej, doszło do złożenia nieprawdziwego oświadczenia o jej nieposiadaniu – wówczas środkiem ochrony jest przepis art. 23 u.d.i.p. statuujący przestępstwo bezprawnego nieudzielania informacji publicznej. Jednak ten rodzaj postępowania pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Powyższe orzeczenie Sądu z 29 maja 2018 r. zostało zaskarżone skargą kasacyjną stowarzyszenia, którą Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") oddalił wyrokiem z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3631/18 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W uzasadnieniu orzeczenia NSA podał, że skarżący w ramach podstaw kasacyjnych nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, a ze skargi kasacyjnej wynika, iż okoliczności te kwestionuje w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego. Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy NSA, dokonując kontroli sposobu zastosowania prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji, obowiązany jest wziąć pod uwagę wykładnię prawa materialnego i stan faktyczny sprawy przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skoro Sąd pierwszej instancji przyjął, iż w stanie faktycznym sprawy MSZ wyzbył się wnioskowanych informacji, to jego stanowisko jest stanowiskiem prawidłowym.

W tym miejscu podkreślić należy, że po otrzymaniu odpowiedzi od Ministra z 10 kwietnia 2017 r. (na wniosek z [...] marca 2017 r.), w dniu następnym, tj. 11 kwietnia 2017 r. skarżący skierował do organu kolejny wniosek w trybie u.d.i.p., w którym zażądał udostępnienia:

• imion i nazwisk autorów ekspertyz (opinii) dotyczących wyboru przewodniczącego Rady Europejskiej. Chodzi o ekspertyzy, o których Minister Spraw Zagranicznych powiedział w programie: http[...],

• informacji o liczbie ww. ekspertyz przekazanych Ministerstwu (Ministrowi),

• informacji o tym, w jakiej dacie ww. ekspertyzy zostały przekazane do Ministerstwa (do Ministra),

• informacji o tym, w jakiej formie zostały one przekazane Ministerstwu (Ministrowi). Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie ww. informacji w formie elektronicznej na podany adres poczty elektronicznej.

W odpowiedzi na ww. wniosek organ – pismem z [...] kwietnia 2017 r. – poinformował skarżącego, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie zamawiało ekspertyz dotyczących procedur zastosowanych przy wyborze przewodniczącego Rady Europejskiej i tym samym nie ponosiło żadnych kosztów związanych z ich powstaniem, zostały one udostępnione dobrowolnie szefowi resortu. Projekty dwóch ekspertyz - po wyborze przewodniczącego Rady Europejskiej - zostały przedstawione ministrowi W. W. jako osobie fizycznej w formie pisemnej, a następnie zostały zwrócone ich autorom. Są one zatem dokumentami prywatnymi i nie stanowią własności resortu: MSZ nie posiada praw autorskich i stosownych licencji. Stąd nie mogą one zostać udostępnione.

Pismem z 12 lipca 2018 r. stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność MSZ, zarzucając naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie tego prawa wskutek udzielenie wymijającej odpowiedzi nieodnoszącej się do przedmiotu skierowanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej,

- art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa do informacji, wynikającego z wolności otrzymywania i przekazywania informacji, polegające na udzieleniu wymijającej odpowiedzi nieodnoszącej się do przedmiotu skierowanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej,

- art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych oraz że informacja publiczna udostępniana jest na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez niezrealizowanie wniosku stowarzyszenia z [...] kwietnia 2017 r. w wyniku udzielenia odpowiedzi nieodnoszącej się do przedmiotu złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, czyli poprzez wyłącznie pozorne zrealizowanie tego wniosku.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący zażądał zobowiązania Ministra do załatwienia ww. wniosku oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi stowarzyszenie stwierdziło, że żądane przez nie informacje są informacjami o działalności organu władzy publicznej - Ministra (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). W konsekwencji są one informacjami o sprawach publicznych, gdyż dotyczą ekspertyz, którymi ówczesny piastun urzędu MSZ – W. W. - posłużył się w debacie publicznej, korzystając z obecności w środkach masowego przekazu. Aby możliwe było tworzenie przez społeczeństwo podstaw do debaty publicznej, konieczne jest udostępnianie informacji dotyczących ekspertyz, przedstawianych w debacie publicznej przez piastunów urzędów publicznych. Jest to kluczowe do prowadzenia rzetelnej debaty publicznej, opartej o fakty, nie zaś o insynuacje czy niesprawdzone informacje.

Powyższa skarga stowarzyszenia na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r. została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 468/18.

W odpowiedzi na skargę (pismo z 31 lipca 2018 r.) Minister wniósł o jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., a gdyby Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia - o jej oddalenie na mocy art. 151 p.p.s.a.

Motywując żądanie odrzucenia skargi, MSZ wskazał, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zawisła między stronami sprawa o sygn. akt II SAB/Wa 223/17, której przedmiotem sporu jest m.in. sposób zakwalifikowania ekspertyz jako należących bądź nienależących do domeny informacji publicznej. W ocenie organu, kwalifikacja samych ekspertyz implikuje kwalifikację bądź nie do domeny informacji publicznej wszystkich informacji bezpośrednio związanych z tymi ekspertyzami, w tym w zakresie autorstwa, daty i formy. Wyrokiem z 29 maja 2018 r. (Minister omyłkowo podał błędny rok wydania tego wyroku: 2017 zamiast 2018) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zmienił w drodze samokontroli wyrok zapadły 17 października 2017 r. O ile w uchylonym wyroku z 17 października 2017 r. Sąd, uwzględniając skargę, uznał same ekspertyzy oraz ich autorstwo (a więc przedmiot niniejszego postępowania) za informację publiczną, o tyle w wyroku z 29 maja 2017 r. do tej materii bezpośrednio się nie odniósł. Zgodnie z wiedzą MSZ, wyrok z 29 maja 2018 r. jest aktualnie nieprawomocny, czyli w ramach postępowania w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 223/17 jest nadal zawisły spór między stronami, co - według Ministra - kwalifikuje skargę do jej odrzucenia w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

Z ostrożności procesowej, w wypadku niepodzielenia przez Sąd argumentacji dotyczącej konieczności odrzucenia skargi, MSZ podtrzymał zaprezentowane w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 223/17 swoje stanowisko, w myśl którego ekspertyzy nie mają waloru informacji publicznej, o czym skarżący został poinformowany w wiadomościach elektronicznych z 10 kwietnia 2017 r. i 25 kwietnia 2017 r. Skoro same ekspertyzy nie należą do zakresu informacji publicznej, to - zdaniem organu - to samo dotyczy ich liczby, autorstwa, daty i formy. Natomiast nie można mówić o bezczynności MSZ w sytuacji, w której udzielił skarżącemu informacji w drodze poczty elektronicznej z 25 kwietnia 2017 r., zaznaczając, iż chodzi o dokumenty prywatne. Jeżeli żądane informacje nie są informacjami publicznymi, to brak jest obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, a jedynie konieczność zawiadomienia wnioskodawcy, co też organ uczynił.

Wyrokiem z 20 grudnia 208 r., sygn. akt II SAB/Wa 468/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę stowarzyszenia na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r.

W uzasadnieniu ww. orzeczenia tut. Sąd w pierwszej kolejności podkreślił, że brak jest tożsamości sprawy administracyjnej w sytuacji, gdy skarga na bezczynność organu dotyczy innego wniosku, niż będący przedmiotem w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 223/17. Nadto wniosek stowarzyszenia z [...] kwietnia 2017 r. dotyczył większej ilości informacji w porównaniu z wnioskiem z [...] marca 2017 r. Nie można zatem mówić o tożsamości ww. wniosków stowarzyszenia. Skoro brak było podstaw do odrzucenia, skargę w sprawie niniejszej należało rozpoznać merytorycznie.

Analizując obie sprawy, tj. sprawę o sygn. akt II SAB/Wa 223/17 oraz sprawę niniejszą o sygn. akt II SAB/Wa 468/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaakcentował, że Minister konsekwentnie podnosi, iż żądanej informacji (dotyczącej ekspertyz) nie posiada. Zarówno bowiem w odpowiedzi z 10 kwietnia 2017 r. na wniosek stowarzyszenia z [...] marca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, jak i w odpowiedzi na skargę z 26 kwietnia 2017 r. (w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 223/17) organ wskazał, że żądane ekspertyzy zostały zwrócone osobom, które je wykonały, czyli nie znajdują się w posiadaniu organu. Identycznie MSZ postąpił z wnioskiem skarżącego z [...] kwietnia 2017 r., który jest przedmiotem w sprawie niniejszej, a żądana informacja była znaczenie szersza niż we wniosku z [...] marca 2017 r. Niemniej jednak Minister konsekwentnie podnosił, iż nie posiada żądanych przez stowarzyszenie informacji. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy, 25 kwietnia 2017 r. organ napisał skarżącemu (w formie wiadomości elektronicznej): "projekty dwóch ekspertyz zostały po wyborze przewodniczącego Rady Europejskiej - przedstawione ministrowi W. W. jako osobie fizycznej w formie pisemnej i następnie zwrócone ich autorom". Pomijając kwestię (prywatnego lub publicznego) charakteru ww. ekspertyz, najistotniejsza jest informacja, że organ nimi nie dysponuje, bo zwrócił je ich autorom po wykorzystaniu. Ta właśnie sytuacja nie pozwala na zobowiązanie organu przez Sąd do udostępnienia ekspertyz, których Minister nie posiada.

Od powyższego wyroku stowarzyszenie wywiodło skargę kasacyjną, którą NSA uwzględnił w wyroku z 10 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 1234/21. Orzeczeniem tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądził od Ministra na rzecz stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu orzeczenia drugoinstancyjnego NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do określonego w skardze przedmiotu bezczynności, lecz ocenił, iż brak po stronie organu dokumentów w postaci ekspertyz, nie pozwala na uwzględnienie skargi, wyjaśniając wcześniej, że udostępnienie samych ekspertyz było przedmiotem osobnego żądania, objętego sprawą o sygn. II SAB/Wa 223/17. Z przywołanej przez Sąd pierwszej instancji odpowiedzi organu z 25 kwietnia 2017 r. nie wynika też, że organ nie dysponuje danymi, o jakich mowa we wniosku z [...] kwietnia 2017 r. Z odpowiedzi tej wynika tylko, iż były to dwie ekspertyzy, miały formę pisemną i były dokumentami prywatnymi, które zostały zwrócone autorom. Nie wynika z niej, w jakiej dacie ekspertyzy zostały przekazane Ministerstwu oraz kto był ich autorem. Nie wynika także, że tymi ostatnimi danymi Ministerstwo nie dysponuje. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, bo nie odniósł się ściśle do przedmiotu skargi na bezczynność, a w konsekwencji nie mógł prawidłowo ocenić, czy żądane informacje mają charakter informacji publicznej i czy organ pozostaje bezczynny wobec żądania zawartego we wniosku z [...] kwietnia 2017 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie podnieść należy, że niniejsza sprawa jest rozpoznawana w okolicznościach odpowiadających dyspozycjom art. 170 i art. 190 p.p.s.a. Stosownie do treści pierwszego z ww. przepisów, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA.

W motywach orzeczenia Sąd drugiej instancji, uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. pod adresem uzasadnienia wyroku sporządzonego w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 468/18, pozostawił tut. Sądowi do rozstrzygnięcia istotne dla sprawy okoliczności.

Trafnie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 468/18, że wnioski informacyjne skarżącego z [...] marca 2017 r. i z [...] kwietnia 2017 r. nie są tożsame. Pierwszy z ww. wniosków obejmuje wyłącznie żądanie przedstawienia ekspertyz dotyczących wyboru przewodniczącego Rady Europejskiej – chodzi tu o ekspertyzy, o których Minister powiedział w programie: http[...]. Natomiast w drugim wniosku stowarzyszenie domagało się udostępnienia: imion i nazwisk autorów oraz liczby ww. ekspertyz, a także informacji, w jakiej dacie i w jakiej formie ww. ekspertyzy zostały przekazane organowi. Zatem zdecydowanie zakresy przedmiotowe tych wniosków nie pokrywają się, co implikuje dopuszczalność skargi na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r.

Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dodać w tym miejscu należy, że jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej przepisami u.d.i.p. w danej sprawie czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło.

Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji.

W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, iż MSZ jako organ władzy publicznej jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej, stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Natomiast kwestia kwalifikacji prawnej przedmiotu wniosku z [...] kwietnia 2017 r. jest, zdaniem Sądu w składzie tu orzekającym, przedwczesna. Otóż zauważyć trzeba, że na dwa odmienne pod względem treści wnioski informacyjne skarżącego (choć dotyczące wspólnego zagadnienia – wzmiankowanych ekspertyz) MSZ udzielił w zasadzie takich samych odpowiedzi. Na żądanie udostępnienia w trybie u.d.i.p.: imion i nazwisk autorów oraz liczby ekspertyz odnośnie wyboru przewodniczącego Rady Europejskiej (chodzi o ekspertyzy, o których Minister powiedział w programie: http[...]), a także informacji, w jakiej dacie i w jakiej formie ww. ekspertyzy zostały przekazane Ministrowi, organ odpowiedział, iż Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie zamawiało takich ekspertyz i tym samym nie ponosiło żadnych kosztów związanych z ich powstaniem, lecz zostały one udostępnione dobrowolnie szefowi resortu. Projekty dwóch ekspertyz zostały - po wyborze przewodniczącego Rady Europejskiej - przedstawione ministrowi W. W. jako osobie fizycznej w formie pisemnej i następnie zostały zwrócone ich autorom. Są one dokumentami prywatnymi i nie stanowią własności resortu; MSZ nie posiada praw autorskich i stosownych licencji. Stąd nie mogą one zostać udostępnione.

Według tut. Sądu, słusznie podniosło stowarzyszenie w skardze, że powyższa odpowiedź nie odnosi się do przedmiotu wniosku z [...] kwietnia 2017 r. Wniosek ten nie obejmował bowiem w ogóle żądania udostępnienia ww. ekspertyz, lecz ich liczby oraz imion i nazwisk ich autorów, jak również daty i formy ich udostępnienia Ministrowi. Na tak sformułowane zapytanie, pismo MSZ z 25 kwietnia 2017 r. odpowiada tylko częściowo, wskazując na dwie ekspertyzy przedstawione Ministrowi w formie pisemnej. Pozostała treść ww. pisma organu nie dotyczy żądania wniosku informacyjnego skarżącego z [...] kwietnia 2017 r. Udzielenie odpowiedzi niepełnej nie uwalnia od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej (vide wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 609/21). Nie wiadomo bowiem jakie stanowisko merytoryczne prezentuje Minister w zakresie imion i nazwisk autorów ekspertyz oraz daty ich udostępnienia MSZ. Zakwalifikowanie przez organ treści ekspertyz jako dokumentów prywatnych nie ma istotnego znaczenia w kontekście konstrukcji wniosku stowarzyszenia z [...] kwietnia 2017 r. Wypowiedź organu oceniająca charakter prawny ekspertyz wykracza poza ramy określone wnioskiem skarżącego. Ponownie rozpoznając ten wniosek, Minister powinien odnieść się ściśle do zawartego w nim żądania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał MSZ do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Oceniając bezczynność organu w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być intepretowane ściśle. W niniejszej sprawie Minister "zareagował" w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. na wniosek stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej, jednakże nie udzielił na niego pełnej odpowiedzi.

O kosztach postępowania w kwocie 580 zł (obejmujących wpis sądowy od skargi - 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego – 480 zł) rozstrzygnięto w punkcie trzecim sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.