Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 796/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 i 3.
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 15 maja 2014 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (ARiMR) w S wpłynął wniosek R L o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Złożony dokument był wnioskiem o piątą płatność rolnośrodowiskową w którym do przyznania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w pakietach: - 2.Rolnictwo ekologiczne, w wariantach 2.3 Trwale użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) oraz 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) oraz 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach zadeklarowane zostały działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha.

W dniu 22 października 2014 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie rolnika, w którym poinformowano o szkodach w uprawie sadowniczej, spowodowanych działaniami zwierzyny leśnej oraz innych czynników i patogenów chorobotwórczych. Rolnik wskazał na zabezpieczenie plantacji przez jej ogrodzenie oraz zastosowanie dla drzewek osłonek ochronnych. Do oświadczenia załączył opinię (protokół uszkodzeń) z oględzin uprawy dokonanych w ternie 18-19 października 2014 r., w którym odnotowano uszkodzenia drzewek przez określone gatunki zwierząt oraz czynniki abiotyczne oraz zdjęcia plantacji przedstawiające uszkodzenia samych drzewek jak i ogrodzenia.

W dniach 13-19 listopada 2014 r. w gospodarstwie rolnika, po jego uprzednim powiadomieniu o planowanych czynnościach, w gospodarstwie przeprowadzono kontrolę w związku z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport wraz z załącznikami w postaci szkiców z pomiaru działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii oraz stwierdzoną w terenie uprawą, jak również dokumentacją fotograficzną. Rolnik, która był obecna przy kontroli, odmówił podpisania raportu po zakończeniu czynności.

Jednostka Certyfikująca w rolnictwie ekologicznym Polskie Centrum Badań i Certyfikacji (JC PCBC) sporządziła i przekazała Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2014, wykaz dotyczył też rolnika. Wskazano w nim powierzchnię [...] ha dla upraw sadowniczych i jagodowych (z zakończonym okresem przestawiania - symbol wariantu 2.9) oraz obszar [...] ha dla trwałych użytków zielonych (z zakończonym okresem przestawiania - symbol wariantu 2.3). Z wykazu wynikało, że gospodarstwo rolnika nie uzyskało produktu z uprawy jabłoni, lecz jedynie siano z utrzymywanych w gospodarstwie trwałych użytków zielonych.

W dniu 19 lutego 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej, w której przyznał płatność za realizację wariantów 2, 2.3, 3 i 3.1.1 w wysokości łącznej [...] zł i odmówił wsparcia za wariant 2.9. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie takie zapadło w związku z ustaleniami kontroli na miejscu, podczas której stwierdzono nieprawidłowości w stopniu uzasadniającym nieuwzględnienie uprawy sadowniczej w płatności za wariant 2.9. Wykaz nieprawidłowość zawarto w tabeli.

Rolnik złożył odwołanie od powyższej decyzji, ustosunkowując się do stanowiska organu o nieuwzględnieniu działania siły wyższej na działkach z uprawą jabłoni stwierdził, że w okresie dokonanych na działce czynności agrotechnicznych nie był w stanie stwierdzić uszkodzenia uprawy, gdyż nie wykonywał ich osobiście. Wskazał na powiększające się (ponad powstałe wiosną) uszkodzenia, szczególnie w miesiącu wrześniu 2014 r., gdy jelenie intensywnie żerowały na gruntach gospodarstwa, co uczyniło podstawę do tego by 22 października 2014 r. powiadomić organ o zaistniałej sytuacji. Do odwołania załączył uzupełnienie opinii w sprawie szkód zwierzęcych z informacją o braku technicznych możliwości stwierdzenia rozmiaru strat w miesiącach wiosennych, uzasadnionych brakiem ówcześnie widocznych zmian chorobowych drzewek czy powstałych w wyniku przemrożenia i przesuszenia roślin.

W dniu 8 maja 2015 r. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję z dnia 8 maja 2015 r. nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przytoczył przepisy prawne i wskazał, że ze zgromadzonego materiału wynikało, że uprawa sadownicza nie posiadała minimalnej obsady drzew oraz wszystkie stwierdzone w kontroli drzewka jabłoniowe były niekwalifikowane (w tym suche bądź żywe, niespełniające wymogów wysokości i średnicy pnia kwalifikowanego materiału szkółkarskiego). Organ odwoławczy podał, że w gospodarstwie rolnika przeprowadzono kontrolę, z której sporządzono raport wraz z dokumentacją fotograficzną. Organ odwoławczy wskazał, że rolnik nie wniósł zastrzeżeń do ww. raportu.

Organ odwoławczy stwierdził, że wystąpienie wypadów w obsadzie drzewek, które zdaniem rolnika nie były przez niego zawinione, nie miało wpływu na wynik sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowa płatność może być przyznana jedynie w przypadku przestrzegania przez rolnika wymogów, w tym minimalnej obsady drzew, o konkretnych parametrach. W związku z powyższym, okoliczności, na które powoływał się rolnik w postaci uszkodzeń uprawy przez dzikie zwierzęta również nie miały wpływu na wynik sprawy.

Rolnik złożył skargę na powyższą decyzję w części dotyczącej nieprzyznania mu przedmiotowej płatności do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie w zaskarżonej części oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi naruszenie:

- § 37 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 ze zm.), dalej "rozporządzenie PRS2013";

- nieprawidłowe zastosowanie art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. i § 35 rozporządzenia PRS2013;

- naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 i art. 11 Kpa;

- naruszenie art. 107 § 3 Kpa.

Zdaniem skarżącego, przedmiotowa płatność winna być mu wypłacona, gdyż nie miał wpływu na zaistnienie siły wyższej jaką było uszkodzenie uprawy wynikłe z działalności dzikich zwierząt.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Sąd wskazał, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz zwracania płatności rolnośrodowiskowej objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 regulowało rozporządzenie rolnośrodowiskowe wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 64, poz. 427 ze zm.).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Stosownie do art. 21 ust. 2 ww. ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kpa nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Odwołanie od decyzji w sprawie przyznania pomocy: 1) rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania; 2) nie wstrzymuje jej wykonania (art. 21 ust. 4 ww. ustawy). W przypadku, o którym mowa w art. 155 Kpa, organ wyższego stopnia może zmienić decyzję ostateczną w sprawie przyznania pomocy, na mocy której strona nabyła prawo, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw (art. 21 ust. 5 ww. ustawy).

Z powyższego wynika, że art. 21 ust. 2 ww. ustawy zastąpił art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 Kpa.

Na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art.8 Kpa), wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy (art. 11 Kpa).

Stosownie do art. 20 ust.1 ww. ustawy, pomoc w ramach działań, o których mowa, m.in. w art. 5 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy, tj. programu rolnośrodowiskowego jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej jest kierownik biura powiatowego Agencji (art. 20 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy). W decyzji w sprawie przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa, m.in. w art. 5 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy:

1) określa się również zmniejszenia tej pomocy i wykluczenia z tej pomocy, jeżeli te zmniejszenia i wykluczenia wynikają z przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz

2) ustala się kwotę podlegającą odliczeniu na podstawie przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, jeżeli zachodzą przesłanki ustalenia tej kwoty określone w tych przepisach (art. 20 ust. 3 ww. ustawy).

Spór w sprawie dotyczył nieprzyznania przedmiotowej płatności w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w uprawie sadowniczej.

Zgodnie z § 50 rozporządzenia PRS2013, rolnik który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.), dalej rozporządzenie "PRS2009", w zakresie wariantu dziewiątego pakietu Rolnictwo ekologiczne (tj. wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z zakończonym okresem przestawiania), może kontynuować realizację tego zobowiązania, zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Ponadto zgodnie z ust. 3 § 50 rozporządzenia PRS2013, w przypadku uprawy sadowniczej zadeklarowanej we wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (tak jak w niniejszej sprawie, gdzie rolnik rozpoczął realizację zobowiązania w 2010 r. i na skutek rozpatrzenia wniosków o przyznanie płatności złożonych w latach 2010-2013, ARiMR zrealizowała czterokrotnie płatność rolnośrodowiskową w łącznej kwocie [...]zł), płatność jest przyznawana, wówczas gdy są spełnione warunki do jej przyznania określone w rozporządzeniu PRS2009.

Stosownie na § 2 rozporządzenia PRS2009, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit.a rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia PRS2009, podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są:

1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Rolnik otrzymujący płatności bezpośrednie oraz płatności w ramach niektórych działań PROW 2007-2013 jest zobowiązany do spełniania wymogów podstawowych w zakresie zarządzania określonych w załączniku Nr II do Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz utrzymywania wszystkich gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie określają na poziomie krajowym minimalne normy w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku nr III Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608), rozporządzenie (WE) nr 73/2009 utraciło moc. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o pomoc odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.

W niniejszej sprawie oznacza to stosowanie przepisów dotychczasowych.

Kontrole na miejscu mające na celu weryfikację norm i wymogów wzajemnej zgodności, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39 poz. 211 ze zm.) przeprowadza się u rolników ubiegających się o płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oraz płatności w ramach działań PROW 2007-2013 takich jak gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oraz programu rolnośrodowiskowego.

Na podstawie § 9 ust. 2 pkt 3a ww. rozporządzenia PRS2009, płatność za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w przypadku wariantu 2.9 jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Ponadto, wszystkie uprawiane drzewa mają być drzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego oraz kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, które zostały określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Ww. wymagania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze zm.), zgodnie z którym sadzonki jabłoni powinny spełniać warunek odpowiedniej wysokości nie mniejszej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej a średnica jej pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania.

Zdaniem Sądu, jedynie łączne spełnienie przez rolnika ww. przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Z kolei załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia w zakresie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne zawiera, m. in. następujące wymogi dla wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z zakończonym okresem przestawiania): a)wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na paszę, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa, b)utrzymywanie minimalnej obsady drzew (...), która w przypadku drzew jabłoni stanowi 125 sztuk na 1 ha powierzchni oraz c)prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, według organu odwoławczego, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia PRS2009 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia PRS2013). Wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do rozporządzenia PRS2009, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów w wariancie 2.9 skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, że dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady). W odniesieniu do warunku z § 9 ust. 2 pkt 3 lit.a rozporządzenia PRS2009 określonego dla uprawy sadowniczej, dotyczącego spełnienia przez wszystkie uprawiane drzewa wymogu co do ukorzenienia oraz wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, ponownie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 50 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia PRS2013, kolejna płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne m. in. w wariancie 2.9, może zostać przyznana rolnikowi wyłącznie po spełnieniu warunków jej przyznania, a więc także ww. warunku określonego w § 9 ust. 2 pkt 3 lit.a. W odniesieniu do trwałych użytków zielonych, na których realizowany jest wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) i 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, beneficjent Programu rolnośrodowiskowego obowiązany jest do przestrzegania wymogów określonych dla tych wariantów w załączniku nr 3 do rozporządzenia PRS2013.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, iż na działkach rolnych rolnika zagospodarowanych uprawą jabłoni wszystkie skontrolowane drzewka nie spełniały warunków określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia PRS2009, a całe działki rolne - wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady drzew. Jak wynikało z raportu z kontroli stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2 i E7 z zaznaczeniem obsady na działkach (obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek suchych bądź nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła 0 dla wszystkich ośmiu działek rolnych. Ustalonego w wyniku kontroli nieprawidłowości zawarto w zaskarżonej decyzji w formie tabeli. Organ podał minimalną obsadę drzew, która powinna była znajdować się na każdej z działek. Z akt wynikało, że rolnik nie spełnił wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni w ilości 125 sztuk/ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia PRS2013. Z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012r., poz. 278) zachowanie minimalnej obsady drzew o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż wskazane w tabeli, stanowiłoby podstawę do zachowania prawa do płatności. Z materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej znajdującej się na płycie CD wynikało, że wszystkie stwierdzone w kontroli drzewka jabłoniowe były niekwalifikowane (w tym suche bądź żywe, niespełniające wymogów wysokości i średnicy pnia kwalifikowanego materiału szkółkarskiego), które z oczywistych powodów związanych z ich obumarciem i niekwalifikowanym charakterem nie zostały uwzględnione do obsady drzewek kwalifikowanych. Kontrola przeprowadzona w gospodarstwie rolnika odbyła się zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1237/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316/65 z dn. 02-12-2009 r.).

Wskazać należy, że na podstawie pkt 41 wstępu rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U.UE.L.20134.181.48), ze względu na przejrzystość i pewność prawa uchylono rozporządzenie nr 1122/2009 i rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011. Na mocy na art. 44 ww. rozporządzenia stosuje się ww. rozporządzenie do wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatności dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r. Oznacza to, że do wniosków o przyznanie pomocy lub płatności za lata wcześniejsze stosuje się nadal przepisy rozporządzenia nr 1122/2009 i rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011.

Powierzchnie działek zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowe, zgodnie z art. 34 przywołanego rozporządzenia, określone zostały za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne, w tym urządzenie pomiarowe typu GPS, przy pomocy którego inspektorzy terenowi określili powierzchnię stwierdzoną każdej z kontrolowanych działek, a organ po przeanalizowaniu szkicu pomiarowego nie odnalazł przesłanek do podważenia wyników tego pomiaru. Nadto, analiza raportu z czynności kontrolnych wskazuje, iż został on sporządzony zgodnie z przepisami obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2014 i nie zawiera błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonych czynnościach kontrolnych na przedmiotowych działkach rolnych. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych. Rolnik nie wniósł zastrzeżeń co do wyników kontroli uprawy sadowniczej, przez co uzasadnione było twierdzenie organu, że rolnik zapoznał się z treścią dokumentu, w tym także ze znaczeniem każdego z zastosowanych kodów nieprawidłowości (również kodów E2 i E7, których zastosowanie w sposób bezpośredni wpłynęło na rozstrzygnięcie organu I instancji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości). O wyłącznej kwalifikacji drzewek spełniających ww. parametry do obsady drzew, którą rolnik realizujący wariant 2.9 i deklarujący chęć otrzymania płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały okres trwającego zobowiązania rolnośrodowiskowego traktuje § 9 ust. 2 pkt 3 lit.a rozporządzenia PRS2009.

Z materiału dowodowego wynikało również, że działki z uprawą jabłoni domowej nie były utrzymywane w należyty sposób. Ich znacząca powierzchnia porośnięta przesuszonymi trawami czy chwastami typu komosa biała w stadium generatywnym (tj. z kwiatostanami wskazującymi na co najmniej dwuletni charakter tych roślin) wskazywały, że rolnik nie pielęgnował uprawy w należyty sposób. Rolnik posiadał Plan działalności rolnośrodowiskowej opracowany dla jego gospodarstwa na lata 2010-2014, stanowiący podstawę dla realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego - był świadomy konieczności spełnienia ww. wymogu. Zgodzić należało się z organem odwoławczy, że zdjęcia obrazujące stan drzewek jak i całej powierzchni działek rolnych, nie potwierdziły zapisów z Rejestru działalności rolnośrodowiskowej dot. przeprowadzenia zabiegów wykaszania i odchwaszczania. Utrzymywanie uprawy w stanie udokumentowanym na zdjęciach szkodziło dalszemu rozwojowi uprawy, zmierzającemu do uzyskania plonów, co w gospodarstwie rolnika nie zostało osiągnięte w piątym roku uprawy jabłoni. O powyższym świadczyła informacja jednostki certyfikującej z wykazu producentów, inspektorów z raportu z kontroli i rolnika, tj. oświadczenie z dnia 19 listopada 2014 r.

Wskazać należy, że wymóg w postaci utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów oznacza, iż określona minimalna obsada ma być utrzymywana przez cały okres trwającego zobowiązania. Przepisy nie dopuszczają sytuacji, w której należałoby przyznać przedmiotową płatność rolnikowi mimo nieutrzymywania minimalnej obsady drzew z jakiegokolwiek powodu, w tym okoliczności, na którą rolnik się powoływał zaistnienia siły wyższej w postaci szkód wyrządzonych w uprawie przez dzikie zwierzęta.

Zgodnie § 45 pkt 7a rozporządzenia PRS2013 i art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 368 z 23.12.2006, str. 15), kategorie siły wyższej bądź wyjątkowych okoliczności stanowią zagadnienia, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta nie jest wymagany, co oznacza, iż organy ARiMR obowiązane są do ich rozpatrzenia w ramach odrębnego postępowania o ustalenie kwoty nienależnie bądź nadmiernie pobranych płatności.

W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 19 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzające przepisy przejściowe (Dz.U.UE.L.2014.227.1) uchylono rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, lecz stosuje się je nadal do operacji wdrożonych na podstawie programów zatwierdzonych przez Komisję zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1698/2005 przed dniem 1 stycznia 2014 r.

Wskazać należy, że na podstawie ww. przepisów organy ARiMR badają udokumentowane przez beneficjentów Programu wyjątkowe okoliczności bądź kategorie siły wyższej, których ocena jest niezbędna dla rozstrzygnięcia o zasadności bądź odstąpieniu od odzyskiwania wypłaconych środków pomocowych za realizację Programu rolnośrodowiskowego. Przepisy te nie stanowią więc podstawy do przyznania pomocy pomimo niespełniania przez beneficjenta warunków koniecznych do jej przyznania bądź niespełniania wymogów związanych z podjętym zobowiązaniem. W postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, okoliczności powyższe pozostają zatem bez wpływu na wynik postępowania, albowiem przyznanie płatności możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego związanych z podjętym zobowiązaniem.

Wobec powyższych rozważań, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne.

Sąd uznał, że w sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.