Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 671/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA P. Janicki, Sędziowie NSA W. Jarzębowski, Z. Kmieciak (spr.), Protokolant: K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1999 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. określił J. P. zobowiązanie podatkowe powstałe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1999 rok w kwocie 29.979,10 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że w roku 1999 podatnik prowadził odrębnie, dwie działalności gospodarcze. Firmę A Spółka cywilna, której drugim wspólnikiem był Pan P. P., stanowiącą kontynuację prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej, opodatkowanej na zasadach ogólnych oraz jako jednoosobowy podmiot prawa gospodarczego firmę B. Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzono ponadto, że firma B nie kontynuowała działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika w formie spółki cywilnej A. W 1999 roku podatnik zrzekł się natomiast opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów uzyskiwanych w ramach działalności gospodarczej prowadzonej w formie Spółki cywilnej A, pozostając jednocześnie przy opodatkowaniu w formie ryczałtu przychodów otrzymywanych z tytułu prowadzenia własnej jednoosobowej działalności gospodarczej. W konsekwencji wykazano, że podatnik nie obliczał i nie wpłacał ryczałtu od przychodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia własnej działalności gospodarczej i nie złożył deklaracji podatkowej o wysokości osiągniętego przychodu i dokonanych odliczeń.

W odwołaniu od powyższej podatnik podnosząc zarzut naruszenia art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż stosownie do treści art. 6 i art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) zgłoszenia o wyborze formy opodatkowania dokonuje sam podatnik, a nie firma. Podkreślił, że w roku 1999 dwukrotnie dokonał wyboru formy opodatkowania; w dniu 21 stycznia 1998r. – zrzekając się opodatkowania w formie ryczałtu oraz w dniu złożenia we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym zgłoszenia aktualizacyjnego na formularzu NIP-1. Ponadto podatnik zakwestionował prawidłowość wyliczonych przez organ podatkowy odsetek.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do stwierdzeń zawartych w odwołaniu podatnika zaakcentował, iż wybór formy opodatkowania w ramach jednej z prowadzonych działalności gospodarczych nie przesądza o formie opodatkowania prowadzonych lub rozpoczętych przez daną osobę działalności, ponieważ to podatnik decyduje o wyborze formy opodatkowania dla prowadzonej każdej z osobna działalności gospodarczej. Złożone natomiast przez podatnika oświadczenie o wyborze formy opodatkowania dotyczy ściśle sprecyzowanego rodzaju prowadzonej działalności – wyłącznie spółki cywilnej A, a nie każdej z prowadzonej przez podatnika form działalności gospodarczej. Powołując się orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2002r., sygn. SA/Sz 1655/00) zaakcentowano, iż "wymóg złożenia pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie spełnia sama czynność zawiadomienia urzędu skarbowego o założeniu właściwych ksiąg (rachunkowej lub podatkowej), chociażby zawiadomienie to złożone zostało w terminie przewidzianym do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu. Jakkolwiek ustawa pozwala na łączne złożenie oświadczenia o zrzeczeniu i zawiadomieniu o założeniu ksiąg, to jednakże nie upoważnia do zastępowania oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu zawiadomieniem o założeniu ksiąg, złożenie takiego zawiadomienia nie jest bowiem ani warunkiem wyłączenia podatnika od opodatkowania w formie ryczałtu, ani też nie dowodzi rezygnacji podatnika z takiej formy opodatkowania, skoro prowadzenie ksiąg przez podatnika opłacającego ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest zbędne, ponieważ to do podatnika należy wybór tego, czy zamiast zbędnej księgi prowadzić będzie ewidencję przychodów".

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 9 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne mającą wpływ na wynik sprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł, że w ramach prowadzonej wspólnie ze wspólnikiem – P. P. w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej pod nazwą A złożył nie zakwestionowane przez organy podatkowe oświadczenie o wyborze formy opodatkowania na zasadach ogólnych i założeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W tym samym roku podatkowym rozpoczął prowadzenie jednoosobowo własnej działalności gospodarczej – firmy B, składając jednocześnie we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym zgłoszenie aktualizacyjne informujące o założeniu księgi przychodów i rozchodów i o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie dodatkowo podnosząc, że skarżący składając oświadczenie o wyborze formy opodatkowania wykazał się znajomością przepisów prawa podatkowego w zakresie sposobu dokonania skutecznego zrzeczenia się zryczałtowanej formy opodatkowania, które jak sam podkreślił nie zostało przez organy podatkowe zakwestionowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z analizy akt sprawy, skarżący miał świadomość obowiązujących wymagań w zakresie sposobu zrzeczenia się zryczałtowanej formy opodatkowania. W oświadczeniu złożonym w dniu 26 stycznia 1999 r. dokonał on prawnie skutecznego zrzeczenia się, dopełniając wszystkich obowiązujących go formalności. W zestawieniu z tym oświadczeniem, złożone przez skarżącego w dniu 24 marca 1999 r. zgłoszenie identyfikacyjne (aktualizacyjne) osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1, dotyczące działalności, którą prowadził osobiście pod nazwą B zostało przez organy podatkowe zasadnie uznane za niespełniające rygorów narzuconych przez art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Samo zakreślenie w formularzu w poz. 68 i 142 "Rodzaj prowadzonej dokumentacji podatkowej" wpisu "Podatkowa księga przychodów i rozchodów" nie wyczerpuje - wbrew twierdzeniom skargi - znamion skutecznego oświadczenia woli w przedmiocie wyboru opodatkowania na zasadach ogólnych. Problem ten doczekał się wyjaśnienia w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie akcentował konieczność skrupulatnego trzymania się reguł ujętych w powołanych uprzednio przepisach ustawy. Przykładowo, w wyroku z 23 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1655/00 (LEX nr 53867) Sąd podniósł, iż wymogu złożenia pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie spełnia sama czynność zawiadomienia urzędu skarbowego o założeniu właściwych ksiąg (rachunkowej i podatkowej), chociażby zawiadomienie to zostało złożone w terminie przewidzianym dla złożenia oświadczeniu o zrzeczeniu się ryczałtu. Jak zaznaczył Sąd, zawiadomienie o założeniu ksiąg nie jest ani warunkiem wyłączenia podatnika z ryczałtowej formy opodatkowania, ani też - samo przez się - nie dowodzi rezygnacji przez podatnika z takiej formy. Prowadzenie ksiąg musiałoby być traktowane co najwyżej jako zbędne, w żadnym zaś wypadku jako n i e d o p u-

s z c z a l n e. Rozumowanie przedstawione tak na etapie postępowania odwoławczego, jak i w skardze do sądu administracyjnego jest pewnym uproszczeniem, skrótem myślowym, odbiegającym od literalnego brzmienia przepisów, których naruszenie zarzucono w skardze - przyznano w niej zresztą, że podatnik działał w wierze do "racjonalności ustawodawcy".

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 155, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.-