Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 794/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1651
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]sierpnia 2016 r., nr [...]Prezydent Miasta B., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w dniu 2014 r. orzekł:

1. wymierzyć K. R. Z. i B. Z. (zwanymi też dalej: "Skarżącymi") administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia jednego drzewa z gatunku klon zwyczajny ozn. nr 3 z nieruchomości ozn. nr geod. [...], obręb [...], przy ul. W.[...] w B. w kwocie 78.716, 83 zł, którą należy uiścić w ciągu 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna

2. umorzyć postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew, w części dotyczącej 3 sztuk drzew, w tym 2 sztuk z gatunku klon zwyczajny ozn. nr 1 i 2 oraz jednego z gatunku klon jesionolistny ozn. nr 4 z ww. nieruchomości.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że Skarżący wiedzieli o wycince drzewa-klonu zwyczajnego ozn. nr 3 i się na nią godzili. Jako dowody na potwierdzenie tegoż twierdzenia, przedstawiono protokoły z przesłuchania świadków, których treść przeanalizowano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W związku z usunięciem ww. drzewa bez wymaganego zezwolenia za wiedzą i zgodą Skarżących ustalono administracyjną karę pieniężną w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U z 2015 r., poz. 1651 ze zm, zwanej dalej: "u.o.p.") oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) i Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2011 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2014 (M. P. z 2013 r., poz. 835), określając gatunek drzewa, obwód pnia pomniejszony o 10 %, stawkę jednostkową z obwieszczenia oraz współczynnik różnicujący z rozporządzenia x 2. W stosunku do pozostałych 3 sztuk drzew, ozn. nr 1, 2, 4, z uwagi na brak wystarczających dowodów potwierdzających udział Skarżących w wycince drzew, organ stwierdził, że postępowanie w tym zakresie należało umorzyć.

Organ I instancji wskazał również, że jest to kolejna decyzja w sprawie wycinki drzew. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]Prezydent Miasta B. wymierzył Skarżącym karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego pozwolenia 4 sztuk drzew w kwocie 207.811, 84 zł. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr[...]. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...]Prezydent Miasta B. wymierzył Skarżącym karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego pozwolenia 4 sztuk drzew w kwocie 138.541, 22 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...]uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozstrzygnięcia, zalecając organowi I wyjaśnienie czy rzeczywiście Skarżący wiedzieli i godzili się na wycinkę przedmiotowych drzew.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie: art. 7, w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § i art. 80 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na: (-)niezwróceniu się do Sądu Rejonowego na okoliczność ustalenia, że świadek H. T. jest w konflikcie ze Skarżącymi (wytoczono jej powództwo o eksmisję), co miało wpływ na treść jej zeznań; (-) danie wiary zeznaniom T. K., spokrewnionego z H. T.; (-) nieuwzględnieniu środka dowodowego w postaci oględzin miejsca zamieszkania R. K., mającego dowodzić, że wycięte drzewo znajduje się na jego posesji, a co za tym idzie wskazywać na jego odpowiedzialność za wycinkę; (-) pominięcie okoliczności, że z zeznań M. S. wynika, że choć

w trakcie wycinki widział pojazd podobny do samochodu należącego do Skarżących, to Z. nie widział.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił kwotę kary administracyjnej, określając gatunek drzewa, obwód pnia, stawkę za cm. obwodu drzewa oraz współczynnik różnicujący.

Kolegium podniosło, że organ I instancji zasadnie zauważył, że Skarżący, choć samodzielnie wycinki nie dokonali, nie dopełnili obowiązku nadzoru na posiadaną nieruchomością i nie zapobiegli usunięciu przedmiotowych drzew.

Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w dniu [...] stycznia 2014 r. Straż Miejska w B. poinformowała Urząd Miejski w B., że z terenu przedmiotowej nieruchomości usunięto

drzewa. Wycinki dokonano bez wymaganego pozwolenia. Powyżej wskazana

nieruchomość stanowi współwłasność Skarżących. Przedmiotowy klon usunięto w styczniu 2014 r., z czym zgadzają się również Skarżący. Drzewo miało wiek powyżej 10 lat i obwód pnia na wys. 5 cm. nad gruntem pow. 25 cm. Część przesłuchiwanych świadków stwierdziło, że Skarżących w momencie wycinki drzew na przedmiotowej nieruchomości nie było, albo nie byli "widziani osobiście" (p. K., p. S.). Część przesłuchiwanych (H. T., T. K.) stwierdzi, że widzieli jak Skarżący czynnie brali udział w usuwaniu przedmiotowego drzewa. Większość przesłuchiwanych oświadczyło, że w czasie wycinki widziany był pojazd należący do Skarżących.

Mając na względzie powyższe ustalenia oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z ustaleniami organu I instancji -posiadacze przedmiotowej nieruchomości nie dopełnili należytej staranności

w nadzorze nad prowadzoną wycinką drzew.

Kolegium podniosło, że zgromadzony materiał dowodowy (w tym przede wszystkim zeznania świadków) pozwala na ustalenie, że o ile w przypadku wycinki pozostałych drzew, w przedmiocie których wszczęto niniejsze postępowanie, istnieją wątpliwości co do wiedzy Skarżących o ich wycince (choć - co Kolegium podkreśla - brak wiedzy nie oznacza, że doszło do należytego nadzoru nad drzewostanem rosnącym na nieruchomości do nich należącej), a zatem winno się te wątpliwości interpretować na korzyść stron, to w przypadku wycinki klonu zwyczajnego nie sposób już takich wątpliwości powziąć. Okoliczność, że Skarżący byli widziani przy wycince (a może nawet czynnie w niej uczestniczyli), została potwierdzona spójnymi i wiarygodnymi zeznaniami świadków. Organ zaznaczył, że o ile zeznania świadków R. K. i H. T. można uznać za zdeterminowane innymi (niezwiązanymi ze sprawą) okolicznościami faktycznymi (np. konflikt H.T. ze stronami, fakt uzyskania korzyści z wycinki przez R. K.), to już w przypadku zeznań T. K. i M. S., nie sposób uznać ich niewiarygodności.

Odnosząc się z kolei do zarzutu, że organ I instancji naruszył przepisy

postępowania wyjaśniającego, poprzez "brak zwrócenia się do Sądu Rejonowego

na okoliczność ustalenia, że świadek H. T. jest w konflikcie ze

Skarżącymi (wytoczono jej powództwo o eksmisję)", Kolegium podniosło, że organ l instancji wskazał, że wiedzę o konflikcie między świadkiem a stronami posiadał,

o czym nie tylko informuje na stronie 8 uzasadnienia skarżonej decyzji, ale i

analizuje możliwość wpływu tegoż konfliktu na wiarygodność zeznań T.

Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut "nieuwzględnienia środka dowodowego w postaci oględzin miejsca zamieszkania R. K. Kolegium podniosło, że fakt, iż drzewa byty wycinane przez R. K. nie pozostawia wątpliwości, co nie wpływa na ocenę, iż Skarżący nie dopełnili obowiązku należytego nadzoru nad utrzymaniem drzewostanu na własnej nieruchomości. Ponadto z zeznania R. K. z dnia [...] października 2016 r. wynika, że Skarżący - licząc się z możliwością pozyskania drewna z jego nieruchomości - nie zadbał o to aby dokonano wycinki tylko tych drzew, na usunięcie których nie jest wymagane pozwolenie.

Kolegium za niezasadne uznało również zarzuty: "dania wiary zeznaniom T. K. spokrewnionego z H. T. i "pominięcia okoliczności, że z zeznań M. S. wynika, że choć w trakcie wycinki widział pojazd podobny do samochodu należącego do Skarżących, to Z. nie widział". Zdaniem organu odwoławczego ww. okoliczności zostały uwzględnione w decyzji organu I instancji (jak również w postępowaniu odwoławczym), co znajduje wyraz w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia.

Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyli do sądu administracyjnego Skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:

1. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § i art. 80 k.p.a., poprzez:

- wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, gdyż organ nie uwzględnił oraz uznał za niezasadne żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, którego przedmiotem była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a mianowicie pełnomocnik Skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z oględzin miejsca zamieszkania świadka R.K. na okoliczność, czy drzewa które zostały ścięte z posesji przy ul. W. [...] znajdują się w miejscu zamieszkania świadka, co wskazuje na fakt, iż to świadek jest odpowiedzialny za wycinkę przedmiotowych drzew w całości, zaś był to dowód, który ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym został zgłoszony na tezę dowodową odmienną, a więc taki dowód powinien być przeprowadzony przez organ, a zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji, a ponadto nie zwrócił się do Sądu Rejonowego w B. o załączenie do akt niniejszego postępowania akt sprawy o sygn. akt [...]na okoliczność, że Skarżący wytoczył pozew o zapłatę z tytułu bezumownego korzystania z lokalu będącego własnością Skarżących przeciwko H. T., co świadczy o tym, iż H. T. i jej syn byli świadkami stronniczymi ze względu na konflikt z Z. oraz dowodu

w postaci postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi co do H. T. na okoliczność istnienia konfliktu ze Skarżącym i złośliwego pomawiania go o ścięcie drzew - o co wnioskował pełnomocnik Skarżącego w odwołaniu z dnia [...] lutego 2016 r., w efekcie nie przeanalizował wystarczających dowodów, pomimo iż SKO w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2016 r. wskazało, iż organ I instancji winien zwrócić na ten aspekt uwagę (konflikt z H. T.), jednak w decyzji z dnia [...] września 2016 r. SKO wskazuje odmiennie, twierdząc, iż organ I instancji taką wiedzę posiadał;

- dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez:

a) oparcie się na zeznaniach H. T., która "rzekomo" widziała, że jedno

z drzew, a mianowicie klon zwyczajny, oznaczony w niniejszym postępowaniu nr 3, było usuwane w obecności i z udziałem Skarżących, gdyż do drzewa była podczepiona lina połączona z samochodem, który prowadził Skarżący. H. T. zeznała, że widziała kobietę, która w jej ocenie była podobna do Skarżącej, a więc nie jest pewna, czy to faktycznie była Skarżąca, nie potrafiła też wskazać marki samochodu, którym rzekomo przyjechali Skarżący (co budzi zdziwienie, gdyż jest ona sąsiadką, a sąsiedzi zazwyczaj wiedzą jakimi samochodami jeżdżą osoby mieszkające tuż obok). Ponadto, co najważniejsze – H. T. jest w konflikcie ze Skarżącymi, gdyż Skarżący wytoczyli przeciwko H. T. sprawę o zapłatę z tytułu bezumownego korzystania z lokalu będącego własnością Skarżących, jak również założyli sprawę o jej eksmisję do Komornika Sądowego- co z resztą sama przyznała, gdyż konflikt ten miał wpływ na jej zeznania i utwierdza, iż nie są one szczere. Organ sam przyznał, że dopatrzył się w jej zeznaniach rozbieżności, a więc w niniejszej sprawie nie powinien brać pod uwagę zeznań H. T. jako decydującego dowodu, podczas gdy SKO nie zwróciło uwagi na to, iż zarówno Skarżący jak i Skarżąca wskazali, iż świadek odgrażała się, iż " jeszcze pożałują", w związku z tym zeznania H. T. należy uznać za

stronnicze i nieprzydatne do wyjaśnienia spornych kwestii w niniejszej sprawie;

b) danie wiary zeznaniom T. K., brata H. T., który potwierdził zeznania H. T.zeznając, iż był naocznym świadkiem wycinki drzew w styczniu 2014 r. i widział osobiście, jak Skarżący podczepił linę do swojego samochodu, a druga część liny była podczepiona przez inne osoby do drzewa, następnie Skarżący swoim samochodem naciągnął linę, a pilarz wówczas ścinał drzewo oraz widział również Skarżącą, która stała obok i przyglądała się czynnościom wycinania drzewa i uznanie, że obok zeznań H. T. jest to decydujący dowód w sprawie, podczas gdy ze względu na fakt, iż jest to bliska rodzina H. T., która była w konflikcie ze Skarżącymi, a więc zeznania tego świadka również są stronnicze i powinien mieć to na uwadze wydając decyzję;

c) nieodniesienie się do całości zeznań i pominięcie okoliczności, iż z zeznań M. S., świadka wycinki drzew, wynika, iż świadek widział w trakcie wycinki w okolicach przedmiotowej posesji samochód podobny do pojazdu Skarżącego, ale właściciela działki osobiście nie widział, co jest dowodem na to, że Skarżący nie wiedział o usunięciu drzew i na te działania się nie godził, w dniu [...] grudnia 2015 r. podtrzymał swoje zeznania, których udzielił w dniu [...] czerwca 2014 r., a także wyjaśnił dodatkowo, że nie pamięta numerów rejestracyjnych pojazdu, ale widywał Skarżącego w "tego typu" samochodzie, zaś fakt, iż to był rzeczywiście pojazd Skarżącego nie jest potwierdzony żadnym innym dowodem (samochody są do siebie i bez danych identyfikacyjnych w postaci numerów z tablic rejestracyjnych nie można jednoznacznie i bez wątpliwości uznać, że był to właściwy i konkretny dowód);

d) uznaniu zeznań R. K. z jednej strony za zdeterminowane innymi okolicznościami faktycznymi (fakt uzyskania korzyści z wycinki drzewa), zaś z drugiej strony przyznanie im waloru wiarygodności w kwestii związanej z wycinką drzew, obciążając tym samym Skarżącego o to, iż nie zadbał o to, aby R.K. dokonał wycinki tylko tych drzew, na które nie jest wymagane pozwolenie, przy czym wskazać trzeba, iż świadek samodzielnie podjął decyzję o wejściu na działkę i rozpoczęciu wycinki - Skarżący nie miał na to wpływu;

e) rozstrzygnięcie na niekorzyść strony, podczas gdy zeznania świadków w przedmiotowej sprawie były rozbieżne, uzupełniające postępowanie dowodowe nie rozstrzygnęło wszystkich wątpliwości w zakresie okoliczności, czy Skarżący rzeczywiście wiedzieli o wycince drzew i godzili się na te działania, a zgodnie z linia orzeczniczą sądów administracyjnych ustalenia poczynione przez organ, będące podstawą wydania decyzji, powinny być bezsporne.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione w niej zarzuty. Dodatkowo powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. uznający art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p. za niezgodne z Konstytucją, wskazując, że: "niekonstytucyjność przepisu tworzącego umocowanie do wydania decyzji

w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wycinkę drzew bez wymaganego zezwolenia jest w tym przypadku okolicznością, która przesądza o wadliwości (niezgodności z prawem) podjętego rozstrzygnięcia" organów oby instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2016 r., wymierzającą K. R.Z. i B. Z. administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia jednego drzewa z gatunku klon zwyczajny ozn. nr 3 z nieruchomości ozn. nr geod. [...], obręb[...], przy ul. W.[...] w B. w kwocie 78.716, 83 zł oraz umarzająca postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew, w części dotyczącej 3 sztuk drzew, w tym 2 sztuk z gatunku klon zwyczajny ozn. nr 1 i 2 oraz jednego z gatunku klon jesionolistny ozn. nr 4 z ww. nieruchomości. Zaskarżona decyzja jest już kolejną decyzja w sprawie wycinki drzew. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Prezydent Miasta B. wymierzył Skarżącym karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego pozwolenia 4 sztuk drzew w kwocie 207.811, 84 zł. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Prezydent Miasta B. wymierzył Skarżącym karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego pozwolenia 4 sztuk drzew w kwocie 138.541, 22 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...]uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozstrzygnięcia, zalecając organowi I wyjaśnienie czy rzeczywiście Skarżący wiedzieli i godzili się na wycinkę przedmiotowych drzew.

Podstawę materialnoprawną do rozpoznania niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm., zwanej dalej: "u.o.p."). Z dniem 28 sierpnia 2015 r. weszły w życie niektóre przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045, dalej zwaną ustawą nowelizującą), a w tym przepisy nowelizujące art. 88 i art. 89 u.o.p. (art. 29 pkt 11 i art. 59 pkt 2 ustawy nowelizującej). Na podstawie art. 53 ust. 3 ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 u.o.p., stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza. Powyższa regulacja prawa została wprowadzona wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12 w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenia przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też zarzut, że Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r., uznał za niekonstytucyjne przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p., co zdaniem Skarżącego przesądza o wadliwości (niezgodności z prawem) podjętych rozstrzygnięć organów oby instancji jest bezzasadny. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, o ile Trybunał Konstytucyjny faktycznie uznał, że konstruując elementy kwestionowanej sankcji ustawodawca przekroczył konstytucyjne granice proporcjonalności regulacji sankcji administracyjnych, i dlatego, nie powinno się nakładać kar niejako mechanicznie i w sposób sztywny, bez względu na zróżnicowanie przyczyn i okoliczności usunięcia drzewa (krzewu), o tyle należy mieć na uwadze, że w dniu 25 czerwca 2015 r. przyjęta została ustawa nowelizująca ustawę o ochronie przyrody w zakresie zakwestionowanych przez TK przepisów. Ustawa ta, jak już wyżej wskazano, weszła w życie dniu 28 sierpnia 2015 r. Tym samym nie sposób przyporządkować skutków tego wyroku TK do niniejszej sprawy, rozstrzyganej na gruncie znowelizowanych i co najważniejsze względniejszych dla Skarżącego przepisów prawa.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p., wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Obowiązek uzyskania pozwolenia na usuniecie drzew, za wyjątkiem drzew objętych na podstawie art. 83 ust. 6 u.o.p. zwolnieniem przedmiotowym, określa art. 83 ust. 1 u.o.p. Zauważyć trzeba, że regulacja art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Kategoryczne stwierdzenie "wymierza karę" oznacza, że decyzja wydana w tym przedmiocie ma charakter związany i organ nie podejmuje rozstrzygnięcia na zasadzie uznania. Tym samym, w przypadku zaistnienia okoliczności wyczerpujących hipotezę art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p., a więc usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia, organ ma bezwzględny obowiązek wymierzenia z tego tytułu administracyjnej kary pieniężnej. Jego zastosowanie wymaga jednak przede wszystkim uprzedniego ustalenia tego, kto i kiedy dokonał usunięcia drzew. Aby wydać decyzję merytoryczną w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, konieczne jest bowiem ustalenie, po pierwsze, że miało miejsce usunięcie drzewa i kiedy, a po wtóre, że istnieje podmiot, na który kara administracyjna może i powinna zostać nałożona. Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności pozwala na dokonanie oceny co do tego, czy w badanym stanie faktycznym istniał podmiot zobowiązany do uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew i czy wobec ich usunięcia bez takiego zezwolenia istnieją podstawy do nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p.

Wyjaśnić należy, że o ile z art. 83 ust. 1 ustawy wynika, kto może ubiegać się o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew (posiadacz nieruchomości-za zgodą właściciela tej nieruchomości oraz posiadacz urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń), to art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy nie wskazuje wprost adresata nakazu ustalanego na jego podstawie. Co do wykładni ostatnio podanej regulacji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przeważający w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie którym kara za wycięcie drzew może być wymierzona takiemu właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości, który dokonał wycięcia drzew bez zezwolenia albo gdy zlecił dokonanie takiej wycinki osobie trzeciej lub gdy wiedział o zamiarze wycinki przez osobę trzecią i godził się na taką ewentualność (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn .akt II SA/Lu 471/16 z oraz wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn.akt II OSK 2712/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA

Zdaniem Sądu, postępowanie wyjaśniające w tym zakresie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Zgodnie z wymogiem określonym w § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229), w sprawie przeprowadzono w dniu 31 marca 2014 r. oględziny nieruchomości, które uznać należy za obligatoryjny element postępowania dowodowego w przedmiocie wymierzenia kary na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. i obligatoryjny środek dowodowy. Z uwagi na brak kłód po usuniętych drzewach, zmierzono najmniejsze promienie pni każdego z nich. Dla potrzeb postępowania oznaczono je numerami 1, 2, 3, 4 oraz ustalono, że promienie wyniosły: dla klonu zwyczajnego ozn. nr 1 - 12 cm, klonu zwyczajnego ozn. nr 2 - 11 cm, klonu zwyczajnego ozn. nr 3 - 21 cm, klonu jesionolistnego ozn. nr 4 - 13 cm.

Po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza

opierając się na zeznaniach świadków, dowodach z oględzin oraz wykonanej ekspertyzie, a także na zaleceniach organy prawidłowo stwierdziły, że Państwo K. R. Z. oraz B. Z., ponoszą odpowiedzialność za usuniecie jednego drzewa z gatunku klon zwyczajny, oznaczonego w niniejszym postępowaniu nr 3. W przypadku do 3 sztuk drzewa oznaczonych nr 1, 2, 4 z uwagi na brak wystarczających dowodów potwierdzających udział Skarżących w wycince drzew, organ prawidłowo stwierdził, że postępowanie w tym zakresie należało umorzyć, czego Skarżący nie kwestionuje.

Odnosząc się do wycinki klonu zwyczajnego nr 3 , Sąd pragnie zaznaczyć, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że przedmiotowy klon zwyczajny stanowił w momencie wycięcia własność Państwa Z. (usunięto go najwcześniej w połowie stycznia 2014 r., co zeznawali świadkowie, jak i Państwo Z. twierdząc, że bezpośrednio po zakupie działki drzewa, w tym omawiany klon, jeszcze rosły). Bezsprzeczne jest też, że jego usunięcie wymagało zezwolenia na podstawie art. 83 ust. 1 , co potwierdziła wykonana w styczniu 2015 r. ekspertyza. Drzewo było z gatunku klon zwyczajny, miało wiek ponad 10 lat i obwód pnia na wysokość 5 cm nad gruntem powyżej 25 cm. Z akt sprawy wynika również, że właściciele działki w momencie wycinki drzew nie posiadali zezwolenia.

Wprawdzie w przedmiotowej sprawie zostały zebrane dowody, które z jednej strony obciążają winą Państwa Z. (zeznania Pani H. T. i Pana T. K.), nie wykluczają, ale też nie potwierdzają ich winy (zeznania Pana M. S.) oraz wykluczają ich winę (zeznania Pana R. K. oraz Państwa Z.), to organy prawidłowo, po wnikliwym przeanalizowaniu wszystkich ww. zeznań uznały, że należy dać wiarę zeznaniom obciążającym Państwa Z. za usuniecie jednego drzewa - klonu zwyczajnego ozn. nr 3. Organy wykazały bowiem, że dwoje świadków (Pani H. T. i Pan T. K.) zgodnie zeznało, że widzieli osobiście, jak jednego dnia, podczas wycinki drzewa ozn. nr 3, Pan Z. czynnie brał udział w jego wycinaniu, poprzez ściągnięcie drzewa za pomocą swojego samochodu i liny, natomiast Pani Z. przyglądała się tym czynnościom z boku.

Organy, wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie dokonały dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uwzględniły bowiem okoliczność, że H. T. jest w konflikcie ze Skarżącymi. Świadczy o tym treść decyzji organów obu instancji. Organ I instancji na str. 8 decyzji podniósł, że nie ulega wątpliwości, że Pani T. miała pewien konflikt interesów z Państwem Z., gdyż była obciążona sądowym nakazem eksmisji z posesji wykupionej przez strony. Organ I instancji podniósł również, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, nakaz eksmisji Pani T. wynikał z powództwa Państwa E. M., A. i M. O. (wyrok z [...] stycznia 2002 r.), poprzednich właścicieli przedmiotowej działki, którzy sprzedali ją z dniem [..] stycznia 2014 r. stronom niniejszego postępowania. Prezydent Miasta B. wykazał więc, że Państwo Z. dochodzili jedynie swoich praw, nadając wyrokowi eksmisji klauzulę wykonalności. Organ zaznaczył, że nie jest możliwa bezsprzeczna ocena, czy Pani T.wskutek "złośliwości" mogła celowo zeznać nieprawdę dotyczącą sytuacji wycinki drzew, obciążając Państwa Z. Z kolei organ odwoławczy do ww. kwestii odniósł się na str. 3 decyzji, podnosząc, że o ile zgromadzony konflikt mógł mieć wpływ na treść zeznań, to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na potwierdzenie, ze posiadacze przedmiotowej nieruchomości ( w tym Skarżący) nie dopełnili należytej staranności w nadzorze nad prowadzoną wycinką drzew. Ponadto, zdaniem Sądu, Kolegium wskazało, że organ I instancji dokonał wystarczającej analizy możliwości wpływu tegoż konfliktu na wiarygodność zeznań Pani H. T., a co za tym idzie uwzględnił powyższą okoliczność w stopniu wystarczającym do wyjaśnienia sprawy. Tym samym, organ słusznie stwierdził, że nawet uznając, iż wskazywany przez Skarżącego konflikt mógł mieć wpływ na treść zeznań, to zgromadzony w sprawie pozostały materiał dowodowy pozwala na potwierdzenie, że posiadacze przedmiotowej nieruchomości (w tym Skarżący) nie dopełnili należytej staranności w nadzorze nad prowadzoną wycinką drzew. Ponadto, wbrew twierdzeniom Skarżącego, organy wykazały, że zeznania T.K., brata H. T. są wiarygodne. Prezydent Miasta B. wykazał, że zeznania ww. pokrywają się z zeznaniami H. T., pomimo, iż nie miał on wglądu do zeznań swojej siostry. Ponadto organ wskazał, że Pan T. K. nie miał żadnego konfliktu ze Skarżącymi, a sam fakt pokrewieństwa z Panią H.T. jest zbyt daleko idącym stwierdzeniem.

Sąd stwierdził również, że niezasadny jest zarzut, iż organ pominął okoliczności, że z zeznań Pan M. S. wynika, że choć w trakcie wycinki widział pojazd podobny do samochodu należącego do Skarżących, to Pana Z. nie widział. Organy I instancji wykazał, że nie bez znaczenia są zeznania sąsiada zamieszkującego posesją przy ul. W. [...]- Pana M. S. Podniósł, że chociaż Pan M. S. osobiście nie widział Państwa Z. w okresie wycinki, ale widział samochód, który rozpoznał jako czarną toyotę, którą poruszał się wcześniej w tamtym okresie Pan Z. Organ, biorąc pod uwagę zeznania Skarżącego Z., który potwierdził, że jest posiadaczem czarnej toyoty [...], a także zeznania Pani H. T., która powiedziała, że Pan Z. był czarnym dużym samochodem wykazał, że samochód, który stał w czasie wycinki drzew bezpośrednio przy posesji ul. W. [...] marki czarna toyota był samochodem Skarżącego. Podniósł, że Pani H. T. i Pan T. K. potwierdzili, że Pan Z. był obecny wraz ze swoim czarnym samochodem przynajmniej podczas jednego dnia, w którym wycinano drzewa. Do ww. kwestii odniósł się też organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, organy też prawidłowo oceniły zeznania Pana R. K., uznając je za mało wiarygodne w części dotyczącej obecności Pana Z. Organy wykazały, że Pan R. K. zeznawał przed organem dwukrotnie, tj. [...] kwietnia 2014 r. oraz [...] października 2015 r. Podniosły, że zeznania te różnią się między sobą, co może świadczyć o próbie zatajenia pewnych istotnych dla sprawy faktów. Za pierwszym razem świadek powiedział, że wycinał drzewa sam, a w kolejnych zeznaniach powiedział, że pomagali mu pracownicy z sąsiedniej budowy. Dwukrotnie zeznał natomiast, że Pana Z. nie widział. Z kolei z przesłuchania Pani H. T. wynika, że Pan K. był obecny podczas wycinki drzew, ale nie wycinał drzew sam, tylko z innymi robotnikami, a jednego dnia także z udziałem Państwa Z., którzy byli obecni przy wycince wraz z innymi robotnikami. Obecność Państwa Z. podczas wycinki jednego z drzew (ozn. nr 3) potwierdził również kolejny świadek - Pan T. K. Organy wykazały, że fragmenty zeznań tych świadków są również zbieżne z zeznaniami Pana M. S. (w części dotyczącej obecności samochodu podobnego do samochodu Pana Z.) i częścią zeznań Pana K.

Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut nieuwzględnienia środka dowodowego w postaci oględzin miejsca zamieszkania R. K., mającego dowodzić, że wycięte drzewo znajduje się na jego posesji, a co za tym idzie wskazywać na jego odpowiedzialność za wycinkę. W ocenie Sądu Kolegium słusznie stwierdziło, że fakt, iż drzewa były wycinane bezpośrednio przez R. K. nie pozostawia wątpliwości, toteż ponowne dowodzenie tego, co już zostało udowodnione jest niecelowe. Okoliczność, że wycinki dokonał bezpośrednio R. K. nie mogła jednak wpłynąć na ocenę, iż Skarżący nie dopełnił obowiązku należytego nadzoru nad utrzymaniem drzewostanu na własnej nieruchomości. Organ wskazał, że z zeznań R.K. z dnia [...] października 2015 r. wynika, że zwrócił się do Skarżącego z prośbą o udostępnienie mu drewna opałowego oraz, że Skarżący nie wskazywał świadkowi konkretnych drzew, które mogą być wycięte i wykorzystane na opał, a jedynie zasugerował, iż drewno opałowe może znajdować się na przedmiotowej nieruchomości). W związku z powyższym organ zasadnie uznał, że Skarżący - licząc się z możliwością pozyskania drewna z jego nieruchomości - nie zadbał o to, aby dokonano wycinki tylko tych drzew, na usunięcie których nie jest wymagane pozwolenie.

Organy też w sposób logiczny wykazały, że zeznania Państwa Z., w części , w której twierdzą, że nie byli świadkami i nie brali udziału w wycince drzew na posesji przy ul. W. [...] są niezgodne z prawdą.

Wskazane wyżej ustalenia oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu, wskazują, że organy prawidłowo stwierdziły, że Państwo Z. nie dopełnili należytej staranności w nadzorze nad prowadzoną wycinką drzew.

W związku z usunięciem jednego drzewa z gatunku klon zwyczajny ozn. nr 3 bez wymaganego zezwolenia za wiedzą i zgodą Państwa Z., zasadnie organy ustaliły administracyjną karę pieniężną, zaś w stosunku do pozostałych 3 sztuk drzew, ozn. nr 1, 2, 4, z uwagi na brak wystarczających dowodów potwierdzających udział Skarżących w wycince drzew, umorzyły postępowanie w tym zakresie.

W ocenie Sądu, wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Nie doszło też do naruszenia art. 78 § 1 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

Reasumując Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo.

Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.