Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2145/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247  par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Borońska, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Anna Terlecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. w Wydziale I sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. K. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO, Kolegium) z dnia [...] września 2013 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2010 r. (nr [...]), którą odmówiono stronie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...]stycznia 2007 r. (nr [...]) w sprawie ustalenia K. K. i T. K. podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 1.605 zł.

Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta W. ustalił stronie ww. decyzją podatek od nieruchomości za 2007 rok. Jako przedmiot opodatkowania wskazał nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., tj. budynki lub ich części pozostałe o pow. 268,70 m² oraz grunty pozostałe o pow. 171,56 m². Od ww. decyzji strony nie wniosły odwołania.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. T. K. złożył do SKO "zażalenie" na postanowienia Prezydenta Miasta W. z [...] lutego 2010 r. (nr [...] i [...]) dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie określenia podatku za lata 2005-2008 oraz ich łącznego rozpoznania. Nadto wniósł również o uchylenie ww. postanowień i stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowych za lata 2005-2007. W uzasadnieniu swojego wniosku zarzucił dokonanie wymiaru podatku za lata 2005-2007 bez jego udziału, co przejawiało się w niedoręczeniu decyzji wymiarowych za ww. okresy i przyjęciu przez organ podatkowy oświadczenia doręczyciela o awizowaniu niedoręczonych przesyłek, zawierających decyzje, za skuteczne doręczenie korespondencji stronie.

Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. SKO wezwało stronę do sprecyzowania żądania. W treści wezwania wskazano, że strona powinna podać numery i daty wydania decyzji, z którymi się nie zgadza. Ponadto winna wskazać podstawę prawną stwierdzenia nieważności tych decyzji z art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: O.p.), a także uzasadnić wniosek poprzez wskazanie faktów i okoliczności mających - w jej ocenie - stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie (pismo z dnia [...].07.2010 r.), K. K. (reprezentowana przez T. K.) i T. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowych w podatku od nieruchomości za lata 2005-2007, zarzucając, że:

- dokonano wymiaru podatków bez ich udziału,

- nie doręczono decyzji wymiarowych za ww. lata stronom na wskazany adres, ale przyjęto za skuteczne doręczenie decyzji oświadczenia doręczyciela o awizowaniu przesyłki zawierającej ww. decyzje.

- dokonano wymiaru podatku mimo braku wiarygodnej dokumentacji technicznej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., umożliwiającej prawidłowe ustalenia podstawy opodatkowania, tj. stawki, rodzajów i obmiarów powierzchni,

- nieruchomość nie jest użytkowana z przyczyn formalnoprawnych z winy Gminy W.,

- budynek od oględzin PINB w 2004 r. (i w wyniku tych oględzin) nie powinien być użytkowany wobec niespełnienia wielu norm technicznych i prawnych, wskutek czego budynek ten od 2005 r. powinien być rozebrany.

W toku postępowania strona wskazała ponadto, że organy podatkowe nie zebrały pełnego materiału dowodowego. Strona podniosła również, że w postępowaniu dowodowym ograniczono jej udział, a w konsekwencji uniemożliwiono jej zapoznanie się z materiałem dowodowym, naruszając tym samym art. 10 oraz art. 6 - art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.).

Decyzją z [...] listopada 2010 r. SKO odmówiło stronie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że mimo wezwania, strona nie wskazała podstawy prawnej żądania stwierdzenia nieważności decyzji. W tym zakresie, SKO musiało samo odczytać intencję wnioskodawcy. Po analizie zarzutów Kolegium przyjęło, iż podstawą prawną żądania strony jest przepis art. 247 § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Organ wyjaśnił, że wystąpienie powyższej przesłanki wiąże się z naruszeniem prawa mającym postać kwalifikowaną – rażącego naruszenia, tj. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa lub wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo gdy wbrew przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. W ocenie organu, cechą charakterystyczną rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisem prawa.

Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie strona zarzucała niepełne zebranie materiału dowodowego oraz kwestionowała ustalenia faktyczne dokonane w sprawie. Według SKO, tak skonstruowany wniosek strony, nie zasługiwał na uwzględnienie.

W ocenie Kolegium, materiał dowodowy został zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący. Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy ustalił powierzchnię gruntów objętych opodatkowaniem zgodnie z udziałem podatników w prawie własności działki gruntu nr [...]/1 tj. 5.570/10.000 zgodnie z wyliczeniem (5.570 x 308 m²): 10.000 = 171,56 m². Natomiast powierzchnie użytkową budynków pozostałych przyjął na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...] września 1996 r. ustalającego wartość lokalu użytkowego usytuowanego w budynku mieszkalnym. Organ zauważył, że również podatnicy zadeklarowali (pismo z dnia [...].08.2006 r.) przyjętą przez organ podatkowy powierzchnię lokalu, zastrzegając że lokal ma charakter mieszkalny. SKO wyjaśniło, że zarówno powierzchnia jak i użytkowy charakter nieruchomości wynika z:

- aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1998 r. (rep. [...]) i z dnia [...] lutego 2004 r. (rep [...]);

- zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2006 r. o wszczęciu postępowania przez Starostę W. ,

- pisma Starosty W. z [...] września 2006 r. (nr [...]) z którego wynika, że strona nie uzyskała pozwolenia na przekształcenie spornego lokalu użytkowego na mieszkalny.

Zdaniem SKO, organ podatkowy zgodnie z prawem ustalił stronie wysokości podatku od nieruchomości za 2007 r. Podkreślił, że zarzuty strony dotyczą wyłącznie naruszenia przepisów procesowych i nie dają jako takie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem SKO, nie uzasadnia stwierdzenia nieważności naruszenie nawet rażące przepisów procesowych, jeśli decyzja odpowiada prawu. Wyjaśnił, że wady z art. 247 § 1 O.p. są z reguły następstwem naruszeniem prawa materialnego. Zaś z akt sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2006 r. T. K. został zapoznany z materiałem dowodowym sprawy ustalenia podatku od nieruchomości. Następnie wydano decyzje ustalające wysokości tego podatku. Decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2007 r. organ podatkowy wydał [...] stycznia 2007 r. i decyzję te doręczono stronom, tj. K. K. w dniu [...] marca 2007 r. w trybie art. 149 O.p. oraz T. K. w dniu [...] marca 2007 r. w trybie tzw. fikcji doręczenia zgodnie z art. 150 § 1 pkt 2, § 1a, § 2 O.p.

Od decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., odmawiającej stwierdzenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r., K. K. i T. K. wnieśli odwołanie, w którym podtrzymali swoją wcześniejszą argumentację.

W postanowieniu z [...] lutego 2011 r. SKO stwierdziło, że odwołanie K. K. (reprezentowanej przez T. K.) i T. K. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Wyrokiem z dnia 25 października 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 789/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu uchylił powyższe postanowienie SKO. W treści wyroku WSA we Wrocławiu stwierdził, że T. K. odwołanie złożył wyłącznie w imieniu własnym, a nie w imieniu żony. Nie posiadał bowiem w tym zakresie umocowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał także, że organ nie przeanalizował wyjaśnień T. K. w zakresie przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Wykonując wyrok Sądu, SKO postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. uchyliło swoje wcześniejsze postanowienia (obie instancje) odmawiające Tadeuszowi Kozie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji I instancji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2007 r.

Po rozpatrzeniu odwołania, Kolegium (jako organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję tego organu wydaną w I instancji. W treści uzasadnienia SKO podkreśliło, że przedmiotem decyzji wydanej w postępowaniu nadzorczym jest inna decyzja, a nie rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Kolegium powtórzyło także stanowisko wyrażone w decyzji I instancji uznając, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 §1 pkt 3 O.p., gdyż decyzja ustalająca podatku od nieruchomości za 2007 r. nie narusza prawa. SKO zaznaczyło, że nie dopatrzyło się też innych przesłanek nieważności decyzji wymienionych w art. 247 § 1 O.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu T. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu, m.in. do ustalenia faktycznej powierzchni użytkowej całego budynku przy ul. [...] w W., a nie tylko części należących do podatników innych niż Gmina W.. Oprócz tego skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania (w kwocie 500 zł), w przypadku gdyby organ podatkowy "wycofał się z ww. decyzji" lub postępowanie umorzył.

W treści skargi, skarżący podnosił, że SKO przeprowadziło postępowanie bez udziału strony, uniemożliwiając zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym przez ten organ w okresie 3 lat. Wskazał, że wniosku z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2007 r. nie składał w imieniu własnym. Wyjaśnił, że Prezydent Miasta W. decyzją z [...] kwietnia 2010 r. (nr [...]) umorzył na wniosek T. K. z dnia [...] października 2008 r. zaległość podatkową za 2007 r. w łącznej kwocie 1.605 zł wraz z odsetkami w kwocie 495 zł. Wskazał, że decyzja jest ostateczna.

W związku z umorzeniem zaległości skarżący stwierdził, że ewentualnie wznowienie postępowania możliwe jest tylko wobec K. K. W tym zakresie powołał się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 października 2011 r. (I SA/Wr 789/11), w którym to Sąd stwierdził, że stroną postępowania winien być wyłącznie T. K., co w jego ocenie jest zasadne jedynie w zakresie dotyczącym skuteczności doręczenia decyzji wymiarowej.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zajmowane dotychczas stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: u.p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W zakresie tak określonych kompetencji Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2006 r. (nr [...]) ustalająca stronie podatek od nieruchomości za 2007 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności.

W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że stwierdzenie nieważności podatkowej decyzji ostatecznej jest instytucją procesową, dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wyniku sprawy podatkowej, od którego nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania, jeżeli decyzja taka zawiera wadę (podstawę stwierdzenia nieważności) określoną w art. 247 O.p. W myśl zaś powołanego przepisu organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, jeśli:

1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) została wydana bez podstawy prawnej,

3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,

6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa,

8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z [...] marca 2010 r. i [...] lipca 2010 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2007 r. W treści wniosku nie wskazał jednak dokładnie, która z przesłanek określonych w art. 247 § 1 O.p. ma mieć zastosowanie w sprawie. SKO wezwało w tym zakresie skarżącego do sprecyzowania podstawy swojego żądania. Mimo wezwania, strona nie wskazała jednak w sposób jednoznaczny, jaką wadę prawną z art. 247 § 1 O.p. zarzuca decyzji wymiarowej. W swoich pismach strona wyjaśniła jedynie, że doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności pozbawiono ją prawa do udział w postępowaniu. W efekcie czego, SKO uznało, że podstawą prawną wniosku jest art. 247 § 1 pkt 3 O.p., czyli rażące naruszenie prawa.

W ocenie Sądu, Kolegium w sposób właściwy odczytało intencję strony i zakwalifikowało jej wniosek. Z treści żądania w sposób jednoznaczny wynikało, że strona wnosiła o stwierdzenie nieważności. W uzasadnieniu wniosku skarżący zarzucał jedynie naruszenie przepisów postępowania. Słusznie wskazał więc organ podatkowy, że przy tak ukształtowanej argumentacji jedyną podstawą wniosku mogła być przesłanka z art. 247 § 1 pkt 3 O.p., czyli rażące naruszenie prawa.

Podkreślić trzeba, że wady decyzji wyliczone wyczerpująco w art. 247 § 1 O.p. mają w przeważającej mierze charakter materialnoprawny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią więc w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady ze swojej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013). Z analizy orzecznictwa sądowego wynika jednak, że przyczyną powstania nieważności decyzji mogą być wyjątkowo także wady procesowe, w postaci rażącego naruszania szczególnie istotnych przepisów O.p. Trafnie więc uznał organ, że strona podnosząc naruszenie przepisów postępowania mogła swoje żądanie oprzeć jedynie na przesłance z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Jest to – zdaniem Sądu – jedyna podstawa prawna, która mogła mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.

Według Sądu, Kolegium w sposób prawidłowy również zinterpretowało pojęcie rażącego naruszenia prawa. W doktrynie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, w sytuacji gdy w stanie prawnym - niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia - zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2002, s. 802; J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1985, s. 237). Treść decyzji będzie można w takiej sytuacji określić jako przeciwstawiającą się przepisom prawa, na podstawie których została wydana, a zawarte w niej rozstrzygnięcie dotyczące praw i obowiązków stron postępowania będzie ukształtowane sprzecznie z przesłankami wynikającymi wprost z przepisu prawnego (por. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z 19 listopada 1992 r., SA/Ka 914/92, Przegląd Sądowy 1994, nr 7-8, s. 55).

Innymi słowy, rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym treść tej normy nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA Z 13 lipca 2001 r., III SA 1110/00, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można natomiast mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu prawa możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, natomiast obie strony dokonały odmiennej wykładni konkretnego przepisu.

Reasumując, "rażące naruszenie prawa" sprowadza się zatem do nadania decyzji treści, która jest "ponad prawem", tzn. nie można jej wyinterpretować z żadnej normy prawnej.

Tak rozumianego "rażącego naruszenia prawa" Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził. Prawidłowo uznało SKO, że Prezydent Miasta W. - wydając ww. decyzję - nie naruszył w jakimkolwiek stopniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. 2010 nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.). Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl zaś art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych.

Jak wynika z akt sprawy, decyzja Prezydenta Miasta W. została wydana na podstawie aktu notarialnego, którym skarżący wraz z żoną nabyli lokal użytkowy przy ul [...] oraz operatu szacunkowego z 2004 r., wskazujących powierzchnię lokalu użytkowego. W toku postępowania wymiarowego – na podstawie zebranych dowodów - nie stwierdzono, aby zmianie uległo przeznaczenie lokalu.

Zdaniem Sądu, powyższe ustalenia, których dokonano w sprawie, były wystarczające do wydania decyzji wymiarowej. Z zebranych dowodów wynika niewątpliwie, że skarżący i jego żona są podatnikami podatku od nieruchomości. Prezydent Miasta W. ustalił także prawidłowo powierzchnie podlegająca opodatkowaniu, co potwierdza złożona przez skarżącego (i jego żonę) deklaracja. Zdaniem Sądu, organ podatkowy w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny. Brak jest więc podstaw do uznania, że decyzja - ustalająca stronie wysokość podatku od nieruchomości za 2007 r. - rażąca naruszyła prawo.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących uzupełnienia postępowania dowodowego, należy przychylić się do stanowiska SKO, że w trybie stwierdzenia nieważności organ nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego. Wskazać trzeba, że przedmiotem decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności jest inna decyzja, a nie rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. W konsekwencji, podstawowym celem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest więc orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z podatkowego prawa materialnego, lecz zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w treści art. 247 § 1 O.p. (S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, s. 1014). Wynika to z faktu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej stanowi wyłom od zasady wyrażonej w art. 128 O.p. Nie może więc powtarzać, ani tym bardziej zastępować, postępowania odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2003 r., III SA 1473/01, LEX nr 109544). Oznacza to, że ustawowe uprawnienia organów orzekających w tym trybie ograniczają się jedynie do ustalenia, czy orzeczenia, których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczone są wadami, o jakich traktuje przepis art. 247 § 1 O.p. W konsekwencji, w rozpatrywanej sprawie, SKO nie mogło przeprowadzić żadnych czynności dowodowych wnioskowanych przez stronę.

W treści skargi strona podnosiła również, że organy podatkowe w sposób nieuprawniony uznały (w trybie tzw. fikcji doręczeń) decyzję Prezydenta Miasta W. za skutecznie doręczoną. Zdaniem Sądu, są to zarzuty bezpodstawne, gdyż same przepisy Ordynacji podatkowej przewidują taki sposób doręczeń w postępowaniu podatkowym. Zgodnie bowiem z art. 150 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w 2007 r.), w razie niemożności doręczenia pisma:

1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę;

2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (art. 150 § 1 O.p.).

Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a O.p.). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 O.p.).

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że decyzja była dwukrotnie awizowana. Strona nie podjęła jednak w terminie przesyłki. Doręczenie należało więc uznać za skutecznie. W ocenie Sądu, Prezydent Miasta W. zastosował prawidłowo przywołane przepisy.

W treści wniosku strona sformułowana także zarzuty dotyczące ograniczenia jej prawa do udziału w postępowaniu. W tym zakresie powoływała się na przepisy k.p.a. Jak trafnie zauważyło Kolegium, zarzuty w tym zakresie nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności. Brak udziału strony w postępowaniu, bez własnej winy, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. jest przesłanką do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Należy zauważyć, że tryby nadzwyczajne są względem siebie niekonkurencyjne. Oznacza to, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Niemożliwe jest więc z tego samego powodu uruchomienie trybu "wznowienia postępowania" i "stwierdzenia nieważności".

W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając w sprawie uchybień procesowych mających istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.