Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 417/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 49
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 pkt 11
journal: Dz.U. 2004 nr 121 poz 1266
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
article: art. 64
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Nie jest  dopuszczalna literalna wykładnia przepisu §49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. nr 38 poz. 454), wyłączająca informowanie właściciela gruntu o dokonanej przez organ z urzędu w ramach aktualizacji ewidencji zmianie danych lub oznaczeń dotyczących jego nieruchomości. Wprawdzie istotnie  §49 pkt 4 rozporządzenia przewiduje zawiadomienie o dokonanych zmianach osób i jednostek organizacyjnych, na których wniosek lub zgłoszenie zmiana została wprowadzona, ale przepis ten interpretowany w zgodzie z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności (art. 64 Konstytucji RP) musi być rozumiany w ten sposób, że również osoby, które byłyby uprawnione do złożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji - określone w §10 i 11  w związku z §46 ust. 1 rozporządzenia (właściciele i użytkownicy wieczyści) powinny być informowane o dokonanych zmianach, także wówczas, gdy właściwy organ działał z urzędu.

TEZY

Nie jest  dopuszczalna literalna wykładnia przepisu §49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. nr 38 poz. 454), wyłączająca informowanie właściciela gruntu o dokonanej przez organ z urzędu w ramach aktualizacji ewidencji zmianie danych lub oznaczeń dotyczących jego nieruchomości. Wprawdzie istotnie  §49 pkt 4 rozporządzenia przewiduje zawiadomienie o dokonanych zmianach osób i jednostek organizacyjnych, na których wniosek lub zgłoszenie zmiana została wprowadzona, ale przepis ten interpretowany w zgodzie z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności (art. 64 Konstytucji RP) musi być rozumiany w ten sposób, że również osoby, które byłyby uprawnione do złożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji - określone w §10 i 11  w związku z §46 ust. 1 rozporządzenia (właściciele i użytkownicy wieczyści) powinny być informowane o dokonanych zmianach, także wówczas, gdy właściwy organ działał z urzędu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 23 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia 18 marca 2009 r., nr [...]; 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] na rzecz skarżącego W. B. kwotę 200 ( dwieście ) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Gd 417/09

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 23 lipca 2009r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, powołując się na przepisy art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 240 poz. 2027 z późn. zm.) oraz przepisy § 44, 45, 46, 47 ust. 1, 49, 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. nr 38 poz. 454) utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 18 marca 2009r. nr [...] odmawiającą wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na przywróceniu oznaczenia użytku gruntowego R-VI i RVIz na działce [...] położonej w obrębie [...] - Gmina [...] stanowiącej własność B. i W. B.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że organy obu instancji uznały, że przedmiotowa działka, leżąca na obszarze przeznaczonym w aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, wolnostojącą, letniskową i pensjonatową nie jest wykorzystywana rolniczo - co wykazują posiadane przez organ I instancji zdjęcia i ortofotomapa, co uzasadniało zmianę oznaczenia gruntu w ewidencji w ramach jej aktualizacji z symbolu oznaczającego użytek rolny (R) na symbol oznaczający teren zurbanizowany niezabudowany (Bp). Działka jest wprawdzie zabudowana, lecz w dokumentacji geodezyjnej brak jest pomiaru powykonawczego budynku, a w efekcie nie został on naniesiony na mapy geodezyjne. Zdaniem organu odwoławczego brak było prawnych podstaw do tego, by o zmianach dokonanych w ramach aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zawiadamiać W. B. jako właściciela nieruchomości, skoro przepisy § 47 i 49 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków obowiązku takiego nie nakładają, a nakazują jedynie zawiadomić o zmianach w ewidencji organy podatkowe, wydział ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego, jednostki statystyki publicznej oraz wnioskodawców.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. B., domagając się jej uchylenia i zasądzenia na swą rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowa działka wchodzi w skład gospodarstwa rolnego należącego do skarżącego. Na jej części został zbudowany dom mieszkalny z częścią gospodarczą (siedlisko), zaś na pozostałej części nieruchomości skarżący prowadzi działalność rolniczą - użytkuje jako łąkę (trwały użytek zielony). Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, by zmienić dotychczasowe określenie gruntu w ewidencji.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja dotycząca odmowy przywrócenia oznaczenia działki w ewidencji symbolami R - VI. Oznaczenia te zmieniono w ramach aktualizacji ewidencji - w drodze czynności materialno technicznej na Bp — tereny zurbanizowane niezabudowane.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38 poz. 454), zwane dalej rozporządzeniem kwalifikuje jako zurbanizowane tereny niezabudowane – grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśnej. Przepis art. 4 pkt 11 ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004r. nr 121 poz. 1266 z późn. zmianami) stanowi zaś, że ilekroć w ustawie jest mowa o wyłączeniu gruntów z produkcji - rozumie się przez to rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat. Zasadnym jest przyjęcie powyższej definicji wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i leśnej także i dla potrzeb ewidencji gruntów.

Skoro działka skarżącego jest bezspornie przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, to kolejną przesłanką przesądzającą o tym, czy w rozumieniu przepisów o ewidencji gruntów i budynków stanowi ona teren rolniczy, czy też zurbanizowany jest to, czy na działce tej rozpoczęto inne niż rolnicze wykorzystywanie gruntów. Należy wszakże mieć na względzie, że budowa budynków związanych z produkcją rolną - zatem również budowa siedliska rolniczego nie stanowi przejawu innego niż rolnicze wykorzystania gruntu.

Zatem w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest zmiana określenia użytku gruntowego - w odniesieniu do działki skarżącego powinno zostać przeprowadzone postępowanie dowodowe prowadzące do wyjaśnienia zgodnie z przepisami art. 7 i 77 § 1 k.p.a., czy rozpoczęto inne niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Takie postępowanie - odpowiadające wymogom przepisów działu ll - rozdziału 4 k.p.a. nie zostało jednakże przeprowadzone. Nie dokonano zwłaszcza oględzin terenu przy zawiadomieniu stron zgodnego z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Nie może stanowić istotnego dowodu znajdująca się w aktach administracyjnych fotografia - która samoistnie niczego nie wyjaśnia co do sposobu użytkowania gruntu - w kontekście zarzutów podnoszonych przez skarżącego.

Należy także zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 240 poz. 2027 z późn. zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę między innymi planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Zatem wpisy w ewidencji mają istotne znaczenie dla praw właścicieli objętych nią gruntów.

Nie jest zatem dopuszczalna literalna wykładnia przepisu § 49 rozporządzenia, wyłączająca informowanie właściciela gruntu o dokonanej przez organ z urzędu w ramach aktualizacji ewidencji zmianie danych lub oznaczeń dotyczących jego nieruchomości.

Wprawdzie istotnie § 49 pkt 4 rozporządzenia przewiduje zawiadomienie o dokonanych zmianach osób i jednostek organizacyjnych, na których wniosek lub zgłoszenie zmiana została wprowadzona, ale przepis ten interpretowany w zgodzie z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności (art. 64 Konstytucji RP) musi być rozumiany w ten sposób, że również osoby, które byłyby uprawnione do złożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji - określone w § 10 i 11 w związku z § 46 ust. 1 rozporządzenia (właściciele i użytkownicy wieczyści) powinny być informowane o dokonanych zmianach, także wówczas, gdy właściwy organ działał z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przywołanych wyżej przepisów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. jak w sentencji postanowienia.

Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje wobec uwzględnienia skargi podstawę prawną w przepisie art. 200 p.p.s.a.