Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 784/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15  art. 45 art. 47
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez M.C. od decyzji nr [...] z dnia [...] , wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu [...] z siedzibą w S. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości - orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu

22 kwietnia 2014 r. do ww. Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek M.C. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

na rok 2014. W treści wniosku o przyznanie płatności za realizację pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedliska przyrodniczych na obszarach NATURA 2000, w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych, zgłoszono działkę rolną o łącznej powierzchni 46,72 ha.

Pismem z dnia 8 października 2014 r. Producent poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że w terminie wykosił łąki zadeklarowane do płatności

a następnie wysuszył i sprasował siano w baloty. Jednakże, ok. 400-kilogramowe baloty sprasowanego siana nie zostały zebrane z pola ani też złożone w stogi w terminie przewidzianym na dokonanie tych czynności, gdyż z uwagi na niską jakość siana, po rozpoczęciu sezonu grzewczego (październik, listopad) baloty zostaną odebrane z pola przez zakłady ciepłownicze. Producent wskazał, że złożenie sprasowanego siana w stogi jest ekonomicznie nieuzasadnione, ponieważ rodzi dodatkowe koszty transportu, niebezpieczeństwo zawilgocenia, a także ryzyko pożarowe.

W następstwie ww. zgłoszenia, w dniu 17 grudnia 2014 r. w gospodarstwie Producenta została przeprowadzona kontrola na miejscu w celu potwierdzenia przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności w 2014 r. a 10 lutego 2015 r. organ wezwał Producenta do okazania rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Na podstawie przedłożonego ww. rejestru Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, że siano wykoszono w dniach od 9 do 10 sierpnia 2014 r., a jego wywóz nastąpił w dniach od 20 października do 8 listopada 2014 r.

W ww. decyzji z [...] organ I instancji przyznał Producentowi płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał podstawę prawną oraz wskazał, że z powodu potwierdzenia się nieprawidłowości związanej z nieusunięciem ściętej biomasy z powierzchni działki w obowiązującym terminie - 2 tygodni po pokosie, obowiązany był obniżyć wsparcie. Organ I instancji rozpatrując pismo Producenta w zakresie uznania ww. zdarzenia jako siły wyższej stwierdził, iż względy ekonomiczne nie stanowią kategorii siły wyższej czy wyjątkowej okoliczności, określonej w przepisach mających zastosowanie w sprawie, co bezpośrednio wpłynęło na brak możliwości przyznania wsparcia w pełnej wysokości. Organ podkreślił, że płatność rolnośrodowiskowa w szczególności ma za zadanie zrekompensować koszty oraz utracone korzyści związane z realizacją programu rolnośrodowiskowego, którymi w realizowanym przez Producenta wariancie programu rolnośrodowiskowego są np. koszty utraconej wartości plonu wynikające z bardzo późnego terminu koszenia.

W odwołaniu z dnia 6 marca 2015 r. Producent wniósł o uchylenie ww. decyzji

ze względu na pominięcie przez organ ARiMR istotnego aspektu, a mianowicie braku negatywnych skutków opóźnienia wywozu balotów na realizację programu rolnośrodowiskowego. W uzasadnieniu Strona wskazała, że realizuje ww. program zgodnie z zaleceniami ornitologa, utrzymując wysoki poziom wód gruntowych,

na zalewowych łąkach torfowych, położonych w depresji ok. 40 cm, co wymusza dobór odpowiedniego sprzętu oraz maksymalnego ograniczenia ruchu na łące. Strona podkreśliła, że obecnie na jej łąkach stwierdzono zasiedlenie się ok. 170 gatunków ptaków chronionych, a wysoce prawdopodobne zagrożenie pożarowe związane ze złożeniem balotów w stogi, mogłoby się przyczynić do zmniejszenia tej populacji – zwłaszcza w okresie lęgowym ptaków.

Organ odwoławczy uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie stwierdził, że przyczyny ekonomiczne nie mogą stanowić uzasadnienia dla niewykonania obowiązku usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni. Odnosząc się do okoliczność wskazanych w odwołaniu, tj. braku oceny negatywnego wpływu na realizację programu z powodu opóźnionego wywozu balotów, organ odwoławczy wyjaśnił, że usunięcie siana z gruntu pozwala na lepsze naświetlenie runi i umożliwia roślinom kiełkowanie i wzrost. Ułatwia też wysiewanie i rozprzestrzenianie się nasion. Tradycyjne stogi układane na łąkach stanowią miejsce schronienia i rozrodu dla owadów i małych ssaków. Pozostawienie biomasy czy rozdrobnienie jej na miejscu jest niekorzystne przyrodniczo, gdyż powoduje zmianę składu gatunkowego łąki oraz jej zasobność w składniki pokarmowe. Dlatego też, aby uniknąć tych niekorzystnych zmian ustawodawca wprowadził wymóg usunięcia ściętej biomasy w okresie nie dłuższym niż 2 tygodnie (poza sytuacjami losowymi umożliwiającymi wykonanie tegoż zabiegu w tym terminie).

Organ podkreślił, że Producent decydując się na korzystanie z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, powinien zdawać sobie sprawę, że z tym krokiem wiążą się nie tylko przywileje w postaci dopłat do produkcji rolnej, ale również obostrzenia poprzez przyjęcie zasad ustanowionych w unijnych aktach wykonawczych oraz prawie krajowym w zakresie zasad i warunków przyznawania pomocy (w tym w zakresie wykonywania kontroli). Przyznanie pełnej kwoty płatności powinno zostać powiązane ze spełnieniem przez Producenta wszystkich zasad odnoszących się do gruntów rolnych, a w szczególności

do wskazania we wniosku uprawnień do płatności do działek rolnych, zgodnych z ich stanem faktycznym na gruncie. Grunty niespełniające wymogów określonych w prawie krajowym i unijnym będą podlegały wyłączeniu, a w razie przekroczenia dopuszczalnej różnicy w stosunku do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli, na producenta zostanie nałożona sankcja finansowa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

M.C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu odwoławczego, że niespełnienie wymogu dwutygodniowego wywozu biomasy z działki utrudniło naświetlenie runi, a także brak kiełkowania i wzrostu trawy. Skarżący wskazał, że pozostawione baloty zajmowały niewielki procent powierzchni działki a - jego zdaniem - pozostawienie dużych balotów (którym można przypisać funkcję stogów) równomiernie na całej powierzchni, także tworzy korzystne przyrodniczo skupiska rozrodu owadów oraz schronienie gryzoni i ptaków. Producent podniósł również, że na jego łąkach corocznie przyrasta ilość chronionych gatunków ptaków, co potwierdza, że nałożony cel programu rolnośrodowiskowego jest prawidłowo realizowany.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie w całości. Organ podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie, a ponadto wskazał na różnicę między belą (balotem) siana a stogiem siana. Bela siana to mechaniczne sprasowana ścięta biomasa w postaci tzw. beli, natomiast przez stóg należy rozumieć ułożony stożkowaty stos siana w miejscu wyznaczonym na gruncie. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego nie ma wątpliwości, że pozostawienie bel sprasowanego mechanicznie siana na całej powierzchni działki nie zostało zamieszczone w katalogu ponadpodstawowych wymagań w celu otrzymania wsparcia w pełnej wysokości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł , co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest spełnienie przez Producenta realizującego zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach NATURA 2000, w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych, w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych – wymogu usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które termin ten nie był przestrzegany. Ten, jaki pozostałe wymogi dla omawianego wariantu pakietu rolnośrodowiskowego, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U., poz. 361 i 1312) – zwanym dalej "Rozporządzeniem rolnośrodowiskowym".

Z uwagi na niezłożenie przez skarżącego Producenta w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, należało zbadać czy powstałe opóźnienie było uzasadnione. Rozporządzenie rolnośrodowiskowe nie definiuje pojęcia "uzasadnionych przypadków", które - jak wynika z treści załącznika nr 7 - stanowią przyczynę wyłączającą zastosowanie sankcji w postaci zmniejszenia płatności. Zgodnie z regułami wykładni prawa, jeżeli w tekście prawnym brak jest definicji legalnej interpretowanego zwrotu oraz zwrot ten nie posiada ustalonego znaczenia w języku prawniczym, należy ustalić znaczenie danego słowa w języku ogólnym, m.in. przez sprawdzenie definicji słownikowej interpretowanego zwrotu. (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010 r., s. 334 i nast.).

W Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego pod redakcją Stanisława Dubisza, podano, że słowo "przypadek" oznacza zdarzenie, zjawisko, którego nie da się przewidzieć, zdarzenie niespodziewane, zrządzenie losu, zbieg okoliczności, traf, zaś pojęcie "przypadkowy" znaczy tyle samo, co "będący wynikiem przypadku, nieprzemyślany, niezamierzony". W tym też słowniku podano, że słowo "uzasadniony" (imiesłów przymiotnikowy bierny od słowa "uzasadnić") oznacza oparty na obiektywnych racjach, podstawach, słuszny, usprawiedliwiony, zasadny, zaś słowo "uzasadniać" oznacza poprzeć (popierać) coś dowodami, argumentami, wykazać (wykazywać) słuszność, prawdziwość czegoś, umotywować (motywować), uargumentować (argumentować), a pojęcie "uzasadnienie" odnosi się do zbioru argumentów, motywów, dowodów, pobudek uzasadniających czyjeś działanie, postępowanie (S. Dubisz (red.), Uniwersalny Słownik Języka Polskiego. Warszawa 2008, TOM P-Ś, s. 802 i TOM U-Ż s. 317). Podobne znaczenie ww. słów wynika

z definicji zawartych w Wielkim Słowniku Poprawnej Polszczyzny PWN pod redakcją Andrzeja Markowskiego, zgodnie z którym słowo "przypadek" oznacza fakt, zdarzenie niespodziewane, zbieg okoliczności, a słowo "uzasadniać" oznacza dowodzić prawdziwości czegoś, przekonywać o czymś (A. Markowski (red.), Wielki Słownik Poprawnej Polszczyzny PWN, Warszawa 2011, s. 924 i 1262).

Zatem zdaniem Sądu, pojęcie "uzasadnionych przypadków" o których mowa

w treści załącznika 7 oznacza takie zdarzenia losowe, których w chwili podjęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego producent rolny nie był w stanie przewidzieć, gdyż wystąpiły one niespodziewane i niezamierzenie, a ich zajście można udowodnić

na podstawie obiektywnych przesłanek.

Powyższa interpretacja pojęcia "uzasadnionych przypadków" znajduje również potwierdzenie w wywołujących tożsamy skutek, polegający na wyłączeniu zastosowania sankcji w postaci częściowego lub pełnego zwrotu pomocy – kategoriach siły wyższej lub wyjątkowych okolicznościach, które zostały określone w art. 45 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)(Dz.U. UE L, Nr 368 poz. 15 ze zm.) - zwanego dalej: "Rozporządzeniem nr 1974/2006".

Siła wyższa (vis maior) nie jest pojęciem zdefiniowanym w prawie, w tym także w cytowanym rozporządzeniu 1974/2006, jednakże niewątpliwie stanowi podstawę dla zwolnienia od odpowiedzialności z tytułu niewykonania zobowiązania. Przez siłę wyższą rozumie się zdarzenie o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje. Chodzi tu zwłaszcza o zdarzenia mające charakter katastrofalnych działań przyrody

i zdarzeń nadzwyczajnych w postaci zaburzeń życia zbiorowego, jak wojna, zamieszki krajowe itp. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2015 r., sygn. akt II GSK 2132/14 – dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z mającym zastosowanie w niniejszej sprawie art. 47 Rozporządzenia

nr 1974/2006 - państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia

nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Adresatem powyższego przepisu jest prawodawca Państwa Członkowskiego. Powołany wyżej przepis nie ogranicza pojęcia siły wyższej czy też wyjątkowych okoliczności do wskazanych w nim zdarzeń. Przepis ten daje bowiem krajowemu prawodawcy możliwość wyboru innych jeszcze stanów faktycznych, które mogą być zrównane z przypadkami siły wyższej, czy też wyjątkowych okoliczności, o ile prawodawca krajowy tak ustali. Polski prawodawca skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 47 Rozporządzenia nr 1974/2006, gdyż w § 45 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wskazał, że inne kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, niż te wymienione w przepisach Rozporządzenia nr 1974/2006

w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, to:

1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania;

2) zmiana zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych programów;

3) utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego

na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów;

4) wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 [objęcie lub wyłączenie działki z obszaru NATURA 2000] - w przypadku pakietu wymienionego

w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5;

5) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności - w przypadku realizacji pakietu wymienionego

w § 4 ust. 1 pkt 7;

6) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

7) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną, o którym mowa w przepisach o minimalnych normach - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8;

8) inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Jak wynika z konstrukcji § 45 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ustawodawca wyczerpująco wyliczył wszelkie inne konkretne sytuacje, stanowiące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności które według jego najlepszej wiedzy mogą wystąpić podczas realizacji programu rolnośrodowiskowego. Jedynie

w przypadku określonym w § 45 pkt 8 rozporządzenia pozostawił organom pewien luz decyzyjny, jednakże "inne okoliczności" o których mowa w tym punkcie, tak jak zdarzenia opisane w punktach od 1 do 7 tego paragrafu, odnoszą się również

do sytuacji powstałych niezależnie od rolnika.

Zdaniem Sądu zarówno ustawodawca unijny jak i krajowy wprowadzając wyjątki od sankcjonowania postępowania niezgodnego z podjętym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, chciał objąć jedynie wypadki losowe, powstałe mimo woli i działań rolnika. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, badając czy zdarzenie polegające na niezłożeniu w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie

z przyczyn wskazywanych przez Skarżącego (w szczególności ekonomicznych) stanowi uzasadniony przypadek, organy ARiMR dokonały prawidłowej analizy takiego zdarzenia w odniesieniu do kategorii siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Sąd zgadza się ze stanowiskiem agencji płatniczej, że przyczyny ekonomiczne polegające na obniżeniu kosztów transportu i zabezpieczenia stogów przed zawilgoceniem i pożarem - w przypadku planowanego przekazania balotów siana zakładom ciepłowniczym wprost z pola – nie mogą stanowią uzasadnienia dla opóźnienia w usunięciu lub złożeniu w stogi ściętej biomasy. Omówione powyżej kategorie siły wyższej czy wyjątkowych okoliczności nie obejmują swoim zakresem powodów ekonomicznych. Przemyślana strategia podmiotu, poprzedzona analizą przewidywanych skutków ekonomicznych różnych alternatywnych rozwiązań, stoi w oczywistej sprzeczności z wystąpieniem sytuacji przypadkowej lub wyjątkowej czy też działania siły wyższej.

Powody ekonomiczne nie znajdują również uzasadnienia w zdarzeniach, których nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mających wpływ na realizację tego zobowiązania i będących wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem rolnośrodowiskowym. Producent rolny podejmując powyższe zobowiązanie oświadcza, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem o przyznanie płatności, a także jest świadomy konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programy rolnośrodowiskowego. W przypadku Pakietu 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarze NATURA 2000 Producent od początku realizacji zadania zdaje sobie sprawę z konieczności spełnienia wymogu koszenia trawy w późnym terminie, który wpływa na niską jakość siana, przez co nie nadaje się ono już do wykorzystania jako pasza dla zwierząt. Jednakże, jak zasadnie wskazały organy ARiMR, koszty utraconej wartości plonu ma za zadanie pokryć płatność rolnośrodowiskowa. Z założenia bowiem płatność rolnośrodowiskowa ma m.in. zrekompensować koszty oraz utracone korzyści wynikające z realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Ponadto należy wskazać, że Skarżący dopiero po upływie 39 dni od sprasowania siana w baloty, poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że nie złożył siana w stogi z przyczyn ekonomicznych, czym nie dopełnił obowiązku określonego w art. 47 ust. 2 Rozporządzenia nr 1974/2006, tj. poinformowania właściwego organu o wystąpieniu przypadku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Producent nie dostarczył również żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o utrudnieniach w złożeniu stogi siana bądź wywiezieniu go z działki rolnej. Nie zasięgał też informacji w organie ARiMR co do spełnienia wymogów programu, w sytuacji zamierzonego pozostawienia balotów siana na działce.

Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że "pozostawienie dużych balotów (którym można przypisać funkcję stogów) równomiernie na całej powierzchni, także tworzy korzystne przyrodniczo skupiska rozrodu owadów oraz schronienie gryzoni

i ptaków", przez co przesądza o prawidłowej realizacji programu rolnośrodowiskowego. Dla każdego z wariantów poszczególnych pakietów programu rolnośrodowiskowego zostały określone wymogi, a tylko ich łączne spełnienie stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości. Zgodnie z założeniem o najlepszej wiedzy racjonalnego ustawodawcy, należy przyjąć, że każdy z wymogów ustanowiony dla pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedliska przyrodniczych na obszarach NATURA 2000, w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ma przyczyniać się do osiągnięcia celu jakim jest zachowanie lub przywrócenie walorów przyrodniczych użytków zielonych oraz ochrona cennych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych, a każde odstępstwo od wprowadzonych zasad wpływa negatywnie

na jego realizację. Należy podkreślić, że określony w ustawie 2 tygodniowy termin wywozu biomasy (lub złożenia siana w stogi) jest warunkiem koniecznym dla realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (tym samym otrzymania płatności w pełnej wysokości), a jedynie wystąpienie uzasadnionych zdarzeń losowych (przypadków) stanowi wyjątek od zachowania tego terminu. Zatem subiektywna ocena Skarżącego o braku wpływu niezachowania określonych terminów w wywozie siana na realizację programu rolnośrodowiskowego nie może stanowić uzasadnienia dla takiego opóźnienia.

Ponadto Sąd nie zgadza się z zarzutem Skarżącego, że 400 kilogramowym balotom można przypisać funkcję stogów. Różnica pomiędzy tymi dwoma pojęciami wynika chociażby z ich definicji słownikowych. Słowo "stóg" oznacza duży, stożkowaty lub kopulasty stos siana, układany zwykle wokół pionowego drąga; rzadziej stos słomy lub zboża, zaś słowo "balot" odnosi się do beli zwiniętej, sprasowanej słomy, siana, torfu (zob. red. S. Dubisz, Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Warszawa 2008,s. 184 i 1406). Tym samym Sąd podziela stanowisko organu, że pozostawienie bel sprasowanego mechanicznie siana na całej powierzchni działki nie zostało zamieszczone w katalogu ponadpodstawowych wymagań w celu otrzymania wsparcia w pełnej wysokości i nie należy utożsamiać bel siana ze stogiem siana.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy ARiMR w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. W toku postępowania ocenie poddano m.in., wniosek Skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, pismo Skarżącego z 8 października 2014 r., raport z kontroli na miejscu a także przedłożony przez Skarżącego rejestr działalności rolnośrodowiskowej. Organy w zaskarżonych decyzjach, jak i w odpowiedzi na skargę, szeroko odniosły się do twierdzeń Skarżącego. Zatem, zdaniem Sądu, dokonana przez organy ocena zebranych dowodów jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego.

Kończąc należy wskazać, że stosownie do § 38 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych – w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach, wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Zaś zgodnie z treścią załącznika nr 7, w przypadku uchybienia polegającego na niezłożeniu w stogi lub nieusunięciu ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie – wysokość zmniejszenia wynosi 20% płatności rolnośrodowiskowej. Tym samym organ stwierdzając nieprawidłowości w ww. zakresie prawidłowo orzekł o zastosowaniu sankcji postaci zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej o 20%.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.