Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2977/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 11, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 124 par. 2, art. 126
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 59 par. 1 pkt 2, art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 70 par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz I. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej zwany "Naczelnikiem US") na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 16 maja 2011 r. nr [...] (doręczony na adres Strony w dniu 14 czerwca 2011 r.), z dnia 14 czerwca 2011 r. nr [...] (doręczony na adres Strony w dniu 25 lipca 2011 r.), z dnia 10 sierpnia 2011 r. nr [...] (doręczony na adres Strony w dniu 4 listopada 2011 r.), z dnia 14 września 2011 r. nr [...] (doręczony na adres Strony w dniu 24 lipca 2013 r.), z dnia 25 kwietnia 2013 r. nr [...] (doręczony na adres Strony w dniu 24 lipca 2013 r.) i z dnia 31 lipca 2013 r. nr [...] (doręczony na adres Strony w dniu 18 marca 2014 r.) obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za 02-06/2011 r., 04,12/2012 r. w łącznej kwocie należności głównej 78.059 zł, (doręczony na adres Strony w dniu 5 sierpnia 2013 r.) i z dnia 6 czerwca 2017 r. nr [...] (doręczony na adres Strony w dniu 27 lipca 2017 r.), obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. i 2016 r. w łącznej kwocie należności głównej 3.460 zł, plus należne odsetki za zwłokę prowadził wobec majątku I. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej zwany "Stroną", "Spółką" lub "Skarżącą") postępowanie egzekucyjne.

Naczelnik US w toku postępowania egzekucyjnego podejmował działania mające na celu zajęcie rachunków bankowych Strony:

– [...] Bank S.A. pismem z dnia 18 listopada 2011 r. zawiadomił, że na rachunku bankowym Strony brak środków na realizację zobowiązania,

– [...] Bank S.A. pismem z dnia 6 grudnia 2011 r. zawiadomił, że nie prowadzi rachunków bankowych Strony podlegających zajęciu,

– Bank [...] w R. pismem z dnia 22 maja 2017 r. wyjaśnił, że na rachunek Strony wpłynęły kwoty dotyczące dwóch faktur na kwotę 90,15 zł i 96,83 zł, które zostały przelane na rachunek Urzędu Skarbowego. Poinformował, że nieskładne są bieżące listy płac oraz nie są opłacane składki na ubezpieczenie,

– [...] S.A. pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. zawiadomił o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków. Następnie, po wykonaniu wezwania organu egzekucyjnego z dnia 22 maja 2017 r. przy piśmie z dnia 29 maja 2017 r. przekazał historię rachunku bankowego Strony za okres od dnia 26 maja 2016 r. do dnia 29 maja 2017 r. (z ww. historii wynika, iż podmiot "S. dokonywał przelewów na rachunek Strony).

Organ egzekucyjny podejmował także działania mające na celu zajęcie innych wierzytelności pieniężnych Skarżącej występujących w:

– "S." - Z.S. pismem z dnia 15 czerwca 2017 r. poinformował, że w dniu 28 lutego 2017 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej i że nie jest dłużnikiem wskazanej spółki,

– "P. s.c." [...]. Powyższy podmiot pismem z dnia 11 lipca 2017 r. poinformował, że nie jest dłużnikiem wskazanej spółki. Po wykonaniu wezwania organu egzekucyjnego z dnia 19 lipca 2017 r. powyższy podmiot pismem z dnia 8 sierpnia 2017 r. poinformował, że był dłużnikiem Skarżącej, jednakże wskazane w piśmie organu egzekucyjnego z dnia 19 lipca 2017 r. faktury (nr [...] z maja 2017 r.) opłacone zostały gotówką,

– "S. s.c." [...]. Powyższy podmiot pismem z dnia 7 lipca 2017 r. poinformował, że nie jest dłużnikiem Spółki,

– E. Sp. z o.o. - zawiadomienie o zajęciu skierowane do powyższej spółki zostało doręczone w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1950 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.: dalej zwana "K.p.a.")

Ponadto Naczelnik US w poszukiwaniu majątku Strony występował w trybie art. 36 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej "u.p.e.a.") do innych organów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat w P. w odpowiedzi na wezwanie do udzielenia informacji dotyczących Spółki pismem z dnia 5 lipca 2013 r. wskazał jej adres, tj. [...] oraz poinformował, że wg dokumentów zgromadzonych w Kompleksowym Systemie Informatycznym Zakładu na dzień 5 lipca 2013 r. ww. firma nie składa dokumentów rozliczeniowych i nie zgłasza do ubezpieczeń pracowników. Z kolei Komenda Powiatowa Policji w P. w odpowiedzi na pismo organu egzekucyjnego zawierające prośbę o pomoc w ustaleniu aktualnego adresu siedziby Spółki oraz o udzielenie informacji, czy pod adresem: [...] ww. zobowiązany zamieszkuje, pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. poinformowała, iż w rozmowie ze S.Z. - prezes zarządu Spółki, zam. [...] ustalono, że pod tym adresem znajduje się siedziba Skarżącej. W dniu 26 września 2016 r. egzekutor Urzędu Skarbowego w P. sporządził raport o niemożności dokonania czynności egzekucji, ponieważ nie zastano nikogo - budynek zamknięty. Natomiast S.Z. ustosunkowując się do wezwania organu do niezwłocznego uregulowania zaległości Spółki oraz do udzielenia wszelkich informacji o posiadanym przez nią majątku (tj. rachunków bankowych, ruchomości, nieruchomości, wymagalnych wierzytelności i innych praw majątkowych), z którego Naczelnik US mógłby zaspokoić swoje roszczenia, pismem z dnia 5 czerwca 2018 r. poinformował, że podjął natychmiastowe działania zmierzające do uregulowania zaległości podatkowych, wpłacił na poczet dochodzonych należności kwotę w wysokości 191,22 zł oraz zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowych, jednakże nie wskazał żadnego majątku Spółki. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. pismem z dnia 17 maja 2018 r. w odpowiedzi na wniosek organu egzekucyjnego o udostępnienie danych, poinformował, że ww. Spółka nie posiada nieuregulowanych zobowiązań wobec ZUS. W dniu 26 czerwca 2018 r. pracownik Urzędu Skarbowego w P. ponownie udał się pod adres siedziby Spółki, uzyskując informację, że S.Z. jest nieobecny - wyjechał na wakacje i wróci na początku sierpnia.

Naczelnik US w poszukiwaniu majątku Strony dokonał analizy dostępnych baz danych. Z rejestru CEKW (centralna ewidencja ksiąg wieczystych) uzyskano odpowiedź, iż na dzień 7 czerwca 2018 r. Spółka nie posiada żadnej nieruchomości. W wyniku analizy danych ustalono, że zobowiązany nie występuje w ewidencji odbiorców w systemie ZEFIR2, tj. obiorców w zakresie należności celnych i podatkowych. Rejestr CEPIK na zapytanie z dnia 7 czerwca 2018 r. udzielił odpowiedzi, iż Spółka nie posiada zarejestrowanych środków transportu.

Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych nr [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano następujących skutecznych zajęć: wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, prowadzonego przez Bank [...] w R., Bank [...] S.A. oraz R. S.A. Banki przyjęły zajęcia do realizacji i wprowadziły monitoring wpływów na zajętych kontach, jednakże brak środków na rachunków uniemożliwił realizację zajęć. Dokonane powyższe czynności okazały się skuteczne w znaczeniu, o którym mowa w art. 70 §4 O.p., czyli przerwały bieg terminu przedawnienia, lecz z finansowego punktu widzenia okazały się nieefektywne. Kolejno w dniach 7 sierpnia 2014 r., 26 września 2014r., 22 grudnia 2014r, 14 stycznia 2015r., 22 kwietnia 2015 r., 28 stycznia 2015 r., 19 sierpnia 2015r., 28 lutego 2015 r., 20 stycznia 2016 r., 29 stycznia 2016 r., 6 kwietnia 2016 r., 28 kwietnia 2016 r., 27 maja 2016 r., 17 czerwca 2016 r., 14 lipca 2016 r., 18 sierpnia 2016 r., 21 stycznia 2017 r., 17 maja 2017 r., 24 maja 2017 r., 8 czerwca 2017 r., 29 czerwca 2017 r., 25 lipca 2017r. w ramach realizacji zajęć egzekucyjnych banki przekazały łącznie kwotę 9.745,62 zł. Podniósł również, że w toku prowadzonego postępowania na podstawie posiadanych deklaracji podatkowych ustalił, iż zobowiązany w okresie od 2013 r. do 2015 r. nie deklarował dochodów, w 2016 r. wykazał dochód w wysokości 1.206,23 zł, natomiast za 2017 r. ponownie nie deklarował dochodu. W budynku mieszczącym się pod adresem rejestracyjnym Spółki, w którym powinna znajdować się jej siedziba, brak jest oznak prowadzenia działalności, brak reklam firmy itp.

Organ wskazał także przesłanki uzasadniające brak celowości dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzając, że nie ujawniono żadnych składników majątkowych Spółki, z których można byłoby prowadzić dalszą efektywną egzekucję. Zauważył, iż każda próba dokonania czynności egzekucyjnej, czy ustalenia składników majątkowych generuje kolejne wydatki związane z obsługą danych czynności, takie jak: wysyłka korespondencji – 2,24 zł, a za każdą próbę dokonania zajęcia - 4,48 zł, każdorazowy koszt spisania na miejscu u zobowiązanej protokołu o stanie majątkowym to kolejne 3,00 zł, koszty pracownicze, koszty paliwa, ok. 5,60 zł na jeden przejazd. Zdaniem Naczelnika US ich podjęcie nie rokuje zaspokojenia chociażby części poszczególnych wydatków.

Spółka nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła w dniu 13 lipca 2018 r. zażalenie nie zawierające żadnych zarzutów czy argumentów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej zwany "Dyrektorem") postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stanął na stanowisku, że organ egzekucyjny w prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych postępowaniu egzekucyjnym podjął szereg nieskutecznych działań mających na celu wyjawienie majątku Spółki.

Zdaniem Dyrektora podjęte przez organ egzekucyjny działania mające na celu wyjawienie majątku Spółki nie można uznać za wystarczające do uznania, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, iż Spółka w składanych deklaracjach VAT-7, do grudnia 2017 r. wykazywała dostawy towarów bądź usług na terytorium kraju. Organ egzekucyjny podejmując z urzędu zaskarżone postanowienie nie odniósł się w żaden sposób, jaki ten fakt ma wpływ na instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego uregulowaną w art. 59 § 2 u.p.e.a. W jego ocenie instytucję tą można bowiem zastosować wyłącznie wówczas, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego i uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne oraz, gdy nie ma podstaw do uznania, że majątek taki zostanie w przyszłości zgromadzony.

W związku z powyższym Dyrektor za budzące wątpliwości uznał wykazywanie przez Spółkę do grudnia 2017 r. w deklaracjach VAT-7 dostaw towarów bądź usług na terytorium kraju, czy można na dzień podjęcia w dniu 28 czerwca 2018 r. zaskarżonego postanowienia stwierdzić, iż w dającej się przewidzieć przyszłości nie będą przysługiwać Spółce wierzytelności pieniężne z tytułu dostaw towarów bądź usług, w wysokości przewyższającej wydatki egzekucyjne i mogące podlegać egzekucji.

Ponadto, zdaniem Dyrektora fakt, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. pismem z dnia 17 maja 2018 r. (ok. miesiąc przed podjęciem zaskarżonego postanowienia), poinformował organ egzekucyjny, że Spółka nie posiada nieuregulowanych zobowiązań wobec ZUS, świadczyć może, że Spółka posiada zgromadzone środki pieniężne w wysokości przewyższającej wydatki egzekucyjne. W jego przekonaniu organ egzekucyjny nie wykazał w dostateczny sposób, iż poniesione wydatki egzekucyjne przewyższą kwotę uzyskaną w postępowaniu egzekucyjnym. Nie wskazał wysokości wydatków, które mogą być poniesione przy kontynuowaniu postępowania egzekucyjnego do ewentualnie uzyskanych kwot, a tylko takie porównanie mogłoby stanowić podstawę do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Według Dyrektora fakt, iż umorzenie dokonane w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest fakultatywne, nie zwalnia organu egzekucyjnego od obowiązku zbadania wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i ich oceny w świetle ustawowych przesłanek oraz obowiązku przedstawienia tej oceny w uzasadnieniu.

Jednocześnie za powszechny, zarówno w doktrynie jaki i w orzecznictwie sądów administracyjnych, uznał pogląd, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania.

Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem złożyła skargę, w której nie zawarła żadnych zarzutów czy argumentów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu uchybień stwierdzonych przez Sąd z urzędu, które mają wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, albowiem treść uzasadnienia postanowienia pozostaje w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.

Stosownie do art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Z treści art. 107 § 3 k.p.a., mającego zastosowanie w zw. z art. 126 k.p.a., wynika zaś, że uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie stanowi integralną część rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Zatem ocenie Sądu nie może podlegać sama osnowa orzeczenia, ale orzeczenie jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 15 listopada 2000 r., I SA/Gd 668/98, LEX nr 47109).

Obowiązek zawarcia w postanowieniu organu odwoławczego uzasadnienia faktycznego i prawnego wynika również z art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji (czy też postanowienia) bez potrzeby stosowania środków przymusu. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji lub postanowienia do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji/postanowienia organu odwoławczego powinno zawierać ponadto odniesienie się do zarzutów przedstawionych przez strony w toku postępowania odwoławczego. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd.

Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie powinno być spójne z treścią rozstrzygnięcia danej kwestii procesowej zawartego w sentencji (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 9/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji czy też postanowienia musi istnieć spójność. Organ obowiązany jest więc w uzasadnieniu orzeczenia przedstawić argumentację, z której wynikać będzie nie tylko, że rozpoznał sprawę ponownie, ale dlaczego decyzję czy też postanowienie uznał za prawidłową (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 716/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).W niniejszej sprawie treść uzasadnienia decyzji pozostaje w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem, co narusza art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

W sentencji postanowienia z dnia [...] września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...]. Z sentencji przedmiotowego postanowienia wynika zatem, że, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., zasadny jest brak umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego (gdzie podstawą umorzenia był art. 59 §2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne) – Organ, oprócz uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji, umorzył bowiem postępowanie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Organ drugiej instancji wskazał, że Organ pierwszej instancji nie odniósł się do określonych faktów, nie przeprowadził określonej analizy, a co za tym idzie wskazał na brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (dotyczącej zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego z racji tego, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne), a tym samym w istocie nie przesądził o tym, że przesłanki dla umorzenia postępowania (z racji tego, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne) nie zachodzą w ogóle (gdyż ocena taka, wobec braku przeanalizowania wszystkich okoliczności, byłaby przedwczesna). Podkreślić w tym kontekście należy, że nawet gdy Organ wskazywał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na określone okoliczności mogące świadczyć o zasadności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego to nie przesądził jednoznacznie o tym, że prowadzenie dalszego postępowania jest uzasadnione – wskazując na te okoliczności wskazywał bowiem, że ich istnienie "świadczyć może" , "budzi wątpliwości" itp.

W zaskarżonym postanowieniu Organ drugiej instancji wskazuje bowiem, że "Z akt niniejszej sprawy wynika (...), iż Spółka w składanych deklaracjach VAT-7, do grudnia 2017 r. wykazywała dostaw towarów bądź usług na terytorium kraju. Organ egzekucyjny podejmując z urzędu zaskarżone postanowienie nie odniósł się w żaden sposób, jaki ten fakt ma wpływ na instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego uregulowaną w art. 59 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Instytucję tą można bowiem zastosować wyłącznie wówczas, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego i uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne oraz, gdy nie ma podstaw do uznania, że majątek taki zostanie w przyszłości zgromadzony. Dlatego też wykazywanie przez Spółkę do grudnia 2017 r. w deklaracjach VAT-7 dostaw towarów bądź usług (...) budzi wątpliwości Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, czy można na dzień podjęcia w dniu 28.06.2018 r. zaskarżonego postanowienia (...) stwierdzić, iż w dającej się przewidzieć przyszłości nie będą przysługiwać Spółce wierzytelności pieniężne (...) Ponadto (...) fakt, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) poinformował organ egzekucyjny, że Spółka nie posiada nieuregulowanych zobowiązań wobec ZUS (...) świadczyć może, że Spółka posiada zgromadzone środki pieniężne (...) Nie wskazano wysokości wydatków, które mogą być poniesione przy kontynuowaniu postępowania egzekucyjnego do ewentualnie uzyskanych kwot, a tylko takie porównanie mogłoby stanowić podstawę do stwierdzenia, że w postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej kwoty (...) Fakt, iż umorzenie dokonywane w trybie art. 59 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest fakultatywne, nie zwalnia organu egzekucyjnego od obowiązku zbadania wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i ich oceny w świetle ustawowych przesłanek oraz obowiązku przedstawienia tej oceny w uzasadnieniu".

Jeżeli Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na to, że organ pierwszej instancji nie zbadał wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na określone okoliczności, które należy wziąć pod uwagę mogące świadczyć o zasadności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego (ale nie przesądził jednoznacznie tej kwestii) to ww. dostrzeżone przez Organ drugiej instancji uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonego postanowienia (i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji) ale nie uzasadniały jej uchylenia oraz umorzenia postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wymagałoby jednoznacznego przesądzenia – w następstwie zbadania wszelkich okoliczności sprawy, w tym wskazanych przez Organ odwoławczy – iż nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 59 §2 u.p.e.a, co nie wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

W następstwie powyższego dochodzi do sprzeczności między rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym postanowieniu a jego uzasadnieniem – z rozstrzygnięcia wynika, że zasadne jest dalsze prowadzanie postępowania egzekucyjnego w związku z tym, że nie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 59 §2 u.p.e.a., natomiast z uzasadnienia zaskarżonego aktu wynika, że Organ pierwszej instancji nie zbadał wszelkich okoliczności uzasadniających spełnienie przesłanki, o której mowa w art 59 §2 u.p.e.a. (jak również kwestii tej nie przesądził Organ odwoławczy).

Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę na to, że zgromadzony materiał w sprawie (akta egzekucyjne) nie umożliwia weryfikacji tego, czy któraś z dochodzonych w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych z tytułu podatku VAT lub CIT (dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] ) nie wygasła wskutek przedawnienia, co wymagałoby umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli nie istniał. Niewątpliwie jedną z przyczyn wygaśnięcia obowiązku jest przedawnienie, które wiążę się z umarzającym działaniem czasu (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX 2015, pkt 3.3.7).

Wprawdzie Organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 28.06.2018 r. wskazał, że dokonano szeregu skutecznych zajęć (w znaczeniu, o którym mowa w art. 70 §4 O.p.), które przerwały bieg terminu przedawnienia, jednak wszystkie te czynności nie znajdują bezpośrednio potwierdzenia w aktach egzekucyjnych, również w zaskarżonym postanowieniu Organ drugiej instancji nie odnosi się bezpośrednio do kwestii przedawnienia (w uzasadnieniu wskazuje na zajęcia rachunku z 2011 roku oraz 2017 r. mimo że między tymi latami mogło dojść do przedawnienia zobowiązania podatkowego). Przykładowo k. 42 stanowi kopię zawiadomienie z dnia 28 czerwca 2013 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem skierowane do [...] S.A. (potwierdzenia odbioru k. 41 i k. 41v), jednocześnie jednak z akt nie wynika, czy w owym czasie Skarżący dysponował rachunkiem bankowym w tym banku (umieszczona obok – k. 40 - kopia pisma Banku [...] datowana jest na dzień 29 maja 2017 r. i mowa w niej jest o historii rachunku począwszy od 26 maja 2016 r.) – co jest warunkiem skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia .

Powyższe świadczy o naruszeniu art. 7 oraz 77 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie natomiast z art. 77 §1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ zobowiązany był zgromadzić materiał pozwalający ustalić, czy żadna z dochodzonych w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych z tytułu podatku VAT lub CIT (dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] ) nie wygasła wskutek przedawnienia, gdyż w przeciwnym razie wymagałoby to umorzenia postępowania egzekucyjnego

Ponownie rozpatrując sprawę Organ uwzględni, mając na uwadze wskazówki zawarte w niniejszym wyroku, że pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu a jego uzasadnieniem, nie może dochodzić do sprzeczności.

Rozpatrując ponownie sprawę Organ uzupełni akta egzekucyjne w sposób umożliwiający zweryfikowanie tego, czy żadna z dochodzonych w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych z tytułu podatku VAT lub CIT (dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] ) nie wygasła wskutek przedawnienia i na tej podstawie ustali, czy nie doszło od jej (ich) wygaśnięcia wskutek przedawnienia.

Mając na uwadze to, że w sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 7 i 77 §1 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. zaskarżone postanowienie uchylił.

O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i 205 §1 p.p.s.a. – na zasądzoną kwotę składa się zwrot wpisu sądowego w kwocie 100 zł pobranego od Skarżącego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.