Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1359/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 12, 35, 36, 44 pkt 2, 45 ust. 1 pkt 1, 61 ust. 1m 82 ust. 1, 83, 84
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. J. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej w skrócie: "[...]WINGiK") z dnia [...] września 2018 r. nr [...] o uchyleniu decyzji Starosty [...] (dalej w skrócie "Starosta") z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] i odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 17 listopada 2014 r. skarżący wystąpił do Starosty z wnioskiem o aktualizację mapy ewidencyjnej w zakresie granic działki ew. nr 124 położonej w obr. [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, iż stan prawny działki określony został ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] (dalej w skrócie: "PPRN") Nr [...] z dnia [...] września 1970 r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi N. Gromady P. i wsi Ł. Gromady K. Pomimo tego, że w późniejszym czasie nie nastąpiły żadne zdarzenia prawne skutkujące zmianami geodezyjnymi, w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym Starosta dokonał zmiany konfiguracji, powierzchni oraz granic działek nr 124, 125, 106 położonych w miejscowości N.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Starosta umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym jakichkolwiek opracowań geodezyjnych zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych dla działki nr 124.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, [...]WINGiK decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji [...]WINGiK nakazał Staroście dokładne ustalenie żądania wniosku, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie wprowadzenia w operacie ewidencyjnym zmian danych ewidencyjnych.

Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. nr [...] Starosta poinformował skarżącego o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania, z uwagi na nie sprecyzowanie wniosku w wyznaczonym przez organ terminie.

Skarżący złożył zażalenie na bezczynność Starosty w rozpoznaniu jego wniosku. [...]WINGiK w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. poinformował Starostę, iż w jego ocenie nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. i pozostawienia podania bez rozpoznania. Nakazał również niezwłoczne przeprowadzenie postępowania z udziałem wszystkich stron i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Starosta decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, iż rozpatrzenie wniosku dotyczącego aktualizacji z urzędu danych ewidencji gruntów i budynków nie może obejmować badania legalności zdarzeń będących podstawą założenia ewidencji gruntów i budynków, prowadzenia, czy wprowadzania zmian. W szczególności skarżący nie może w niniejszym postępowaniu domagać się oceny legalności decyzji administracyjnej zatwierdzającej scalenie.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, [...]WINGiK decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji [...]WINGiK wskazał, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu dokonać szczegółowej analizy wszystkich materiałów geodezyjnych mających wpływ na dane ewidencyjne działki skarżącego, oraz nakazał wydać stosowne rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie zmian danych ewidencyjnych działki ew. nr 124 położonej w obrębie N.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Starosta odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu N. w odniesieniu do danych ewidencyjnych działki nr 124 dotyczących granic i powierzchni zgodnie z stanem prawnym określonym zatwierdzonym projektem scalenia gruntów wsi N. ostateczną decyzją byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1970 r., Nr [...].

Jako podstawę prawną decyzji Starosta powołał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 7d ust. 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 – dalej w skrócie: "p. g. i k." ) oraz § 35 pkt 1, § 36, § 37, § 39, § 45 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( t. j. Dz. U. z 2016 r., poz.1034).

W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że postępowanie scaleniowe gruntów położonych na terenie wsi N. i wsi Ł. podjęte zostało decyzją Prezydium PPRN Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969 r. Zatwierdzenie projektu scalenia gruntów sporządzonego i wykazanego na planie i w rejestrze szacunku porównawczego gruntów nastąpiło w dniu [...] września 1970 r. decyzją nr [...] Prezydium PPRN, a na dowodach tych umieszczono odpowiednią wzmiankę. Dane ewidencyjne przedmiotowej działki przyjęto do ewidencji gruntów i budynków na podstawie tych dokumentów. Operat nie spełnia obecnie obowiązujących standardów technicznych.

Kolejnym opracowaniem mającym wpływ na dane ewidencyjne działki nr 124 jest operat pomiarowy z rozgraniczenia zawnioskowanego przez J. L. numer ewidencyjny [...] (identyfikator ewidencyjny zasobu [...]). W ramach prac dokonano wznowienia części granicy pomiędzy działkami nr 124 i 126. Operat nie spełnia obecnie obowiązujących standardów technicznych.

Wpływ na dane ewidencyjne przedmiotowej działki ma również operat pomiarowy z pomiaru uzupełniającego i sytuacyjno-wysokościowego nr ewidencyjny [...]. Podczas w/w pracy geodezyjnej wykonano pomiar trwale stabilizowanego punktu granicznego, który znajduje się na trójmiedzy pomiędzy działkami nr 123, 124, 185. Tak pozyskane współrzędne punktu spełniają obecnie obowiązujące kryteria dokładnościowe.

Dane ewidencyjne przedmiotowej działki uległy zmianie podczas prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonych w 2012 r. Mapa ewidencji gruntów w postaci analogowej została w wyniku tych prac przekształcona do postaci cyfrowej. Zgodnie z § 82 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do sporządzenia numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych wykorzystano istniejące materiały i dane państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego niespełniające wymagań obowiązujących standardów technicznych.

Dalej Starosta wyjaśnił, że celem zobrazowania sposobu pozyskania współrzędnych punktów granicznych przedmiotowej działki sporządzono raport z aktualnej bazy EGIB dotyczący punktów granicznych wraz z atrybutami. Z analizy tych danych wynika, że obowiązujące standardy dokładnościowe spełnia jedynie punkt o numerze 9-3554, natomiast punkty o numerach: 9-3557, 9-1045, 9-326, 9-3470, 9-3670 pozyskano w wyniku digitalizacji rastra analogowej mapy ewidencyjnej z wykorzystaniem miar liniowych z operatu nr [...], natomiast współrzędne punktów o numerach: 9-3469, 9-3468, 9-3556, 9-3555 pozyskano w wyniku digitalizacji rastra analogowej mapy ewidencyjnej. Wykonawca modernizacji nie stwierdził niezgodności w przebiegu granic pomiędzy danymi dotyczącymi granic na szkicach w operacie scaleniowym, a stanem na mapie scalenia gruntów wsi N. i stanem w terenie.

W dniach od 5 do 23 listopada 2012 r. odbyło się wyłożenie projektu operatu opisowo kartograficznego obrębu N. Uwagi dotyczące danych ewidencyjnych działki nr 124 zgłosił pełnomocnik skarżącego. Dotyczyły one oznaczenia użytku gruntowego w przedmiotowej działce oraz jej granic. W wyniku rozpatrzenia uwag, w projekcie zmodernizowanego operatu ewidencyjnego dokonano stosownej korekty użytku gruntowego w działce nr 124, natomiast uwagi odnoszącej się do wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 124 nie uwzględniono.

Następnie Starosta wyjaśnił, że uwzględnił wniosek skarżącego o dokonanie przez wykonawcę modernizacji ewidencji ustalenia granic działki nr 124 na gruncie w trybie § 37 i 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z dokumentów zawartych w operacie o numerze ewidencyjnym [...] przyjętym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 stycznia 2013 r., czynności ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami 124, 126, 123, odbyły się w dniu 9 stycznia 2013 r. i sporządzono z nich protokół. W powyższym operacie wykonawca sporządził również analizę operatu scaleniowego nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie działki 124, w której wyniku stwierdził, że brak jest możliwości wyliczenia jednoznacznych współrzędnych punktów osnowy scaleniowej, a tym samym punktów granicznych na podstawie szkiców polowych z pomiaru niezmienników i szkiców wyniesienia projektu na grunt, ponadto, że nie można odtworzyć związków liniowych zawartych na szkicach, ponieważ elementy granic stanowiące oparcie tych linii (graniczniki) obecnie na gruncie nie istnieją, lub nie można ich jednoznacznie zidentyfikować, tym samym określić z wymaganą dokładnością przebieg linii granicznych działek.

Podczas czynności terenowych związanych z ustaleniem granic przedmiotowych działek stwierdzono spór na granicy pomiędzy działkami 124 a 126, natomiast odnośnie odcinka granicy pomiędzy działkami 124 a 123 w w/w protokole zapisano, że granicy pomiędzy tymi działkami nie ustalono. Wykonawca poinformował strony, że granica działki nr 124 zostanie wniesiona na modernizowanej mapie ewidencji gruntów z dotychczasowej mapy ewidencji gruntów.

Starosta wskazał, że jak wynika z powyższej analizy dane ewidencyjne działki nr 124 w postaci numerycznego opisu granic zostały wprowadzone do istniejącej bazy na podstawie materiałów nie spełniających wymagań obowiązujących standardów technicznych z wyjątkiem punktu o numerze 9-3554, a operaty archiwalne na podstawie których pozyskano te dane - nie posiadają waloru aktualizacji z uwagi na to, iż nie spełniają wymogów obecnie obowiązujących standardów technicznych.

Starosta wyjaśnił również, że w dniu 21 listopada 2017 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wpisano operat techniczny o identyfikatorze [...]. W ramach tego opracowania dokonano wznowienia znaków granicznych na granicy pomiędzy działkami nr 123 a 124. W celu aktualizacji danych ewidencyjnych w oparciu o w/w operat prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne. Ponadto Wójt Gminy [...] prowadzi postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w N., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 126 z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 124, 125 i 106/2.

Następnie Starosta wyjaśnił, że aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych, jednakże może się to odbyć wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle zgromadzonych dokumentów pomyłek.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Starosta stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie taki przypadek nie występuje, gdyż zarzuty skarżącego nie znalazły potwierdzenia w badanych dokumentach. W szczególności:

1) z treści mapy scalenia gruntów, na której uwidoczniono projekt scalenia gruntów opracowany w 1970 r. przez geodetę S. K. wynika jednoznacznie, że pomiędzy działką nr 124 a działką nr 125 znajduje się część ówczesnej działki 106 oznaczonej obecnie jako działka 106/2;

2) konfiguracja przedmiotowej działki nie uległa zmianie podczas prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków - różnice nie przekraczają wartości określonych w wówczas obowiązujących przepisach, analizę kształtu oraz granic działki wykonano poprzez nałożenie obrazu zeskanowanego i skalibrowanego pierworysu arkusza nr 1 mapy scalenia gruntów oraz numerycznego opisu granic zawartego w aktualnej bazie EGIB;

3) powierzchnia przedmiotowej działki nie uległa zmianie, w aktualnej bazie EGIB ma ona powierzchnię 0,27 ha, nie odnotowano zmiany powierzchni przedmiotowej działki od czasu zakończenia prac scaleniowych;

4) opis granic przedmiotowej działki został przekształcony z postaci analogowej na numeryczną podczas prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków z zachowaniem kształtu działki - różnice nie przekraczają wartości określonych w wówczas obowiązujących przepisach.

Starosta stwierdził również, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym Starosty [...] nie ma innych dokumentów nieznanych stronom ani organowi, które zawierałyby dane geodezyjne jednoznacznie spełniające standardy dotyczące przebiegu granicy działki nr 124, za wyjątkiem w/w operatu o identyfikatorze [...], który nie został dotychczas ujawniony w bazie EGIB – postępowanie administracyjne związane z aktualizacją danych ewidencyjnych na podstawie przedmiotowego operatu jest w toku.

Ponieważ podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, kierując się powyższą zasadą z uwagi na to, iż dokumenty, na które powołuje się skarżący w swoim wniosku o dokonanie aktualizacji nie posiadają waloru aktualizacji, wezwano skarżącego do przedłożenia dokumentów geodezyjnych niezbędnych do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu N. w odniesieniu do kwestionowanych danych ewidencyjnych działki nr 124 lub wskazania dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej informacje skutkujące aktualizacją tych danych.

Starosta stwierdził, że przedłożone przez skarżącego dokumenty w postaci: 1) ewidencji przydzielonych gospodarstw w 1947 r.; 2) arkusza posiadłości gruntowych nr 313; 3) arkusza posiadłości gruntowych nr 698; 4) dokumentu nadania ziemi z dnia [...] r. nr 50; 5) decyzji PPRN z dnia [...].04.1968 r. nr [...] - nie posiadają waloru aktualizacji, skarżący nie wskazał również dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej informacje skutkujące aktualizacją tych danych.

W tym stanie rzeczy Starosta orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, [...]WINGiK decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu N. zmiany powierzchni oraz wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 124.

W uzasadnieniu decyzji [...]WINGiK streścił przebieg postępowania i przytoczył treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie.

Następnie [...]WINGiK wyjaśnił, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów z bazy danych ewidencyjnych. Organ zauważył przy tym, że czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji gruntów, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję między innymi przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są w żadnym wypadku właściwe do ustalania zasięgu własności nieruchomości bowiem sprawy z tego zakresu należą do właściwości sądów powszechnych.

[...]WINGiK wskazał, że w przedmiotowej sprawie materiałem źródłowym wykazania w operacie ewidencyjnym działki nr 124 są materiały z przeprowadzonego w 1970 r. scalenia gruntów wsi N. tj. projekt scalenia gruntów. Podczas przeprowadzonej w 2012 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków dokonano jedynie przetworzenia tych danych.

W ocenie [...]WINGiK, przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniająco- dowodowe nie wykazało, aby podczas prowadzenia ewidencji gruntów i budynków wsi N. został popełniony oczywisty błąd związany ze sztuką geodezyjną mający wpływ na dane ewidencyjne działki nr 124. W tej sytuacji brak jest podstaw do wprowadzenia w operacie ewidencyjnym jakiejkolwiek zmiany danych ewidencyjnych tej działki, a podnoszone przez skarżącego zarzuty, że dane te są błędne nie znajdują uzasadnienia.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji [...]WINGiK stwierdził, że tak sformułowane rozstrzygnięcie w świetle żądań i zarzutów skarżącego oraz dokonanych ustaleń nie jest jasne i precyzyjne. W tej sytuacji stosując przepisy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i wydać decyzję merytoryczno- reformacyjną w sprawie.

[...]WINGiK dokonał również analizy operatu technicznego włączonego do zasobu geodezyjnego w dniu [...] listopada 2017 r. pod nr [...] opracowanego w wyniku podjętych czynności geodezyjnych dotyczących wznowienia znaków granicznych działki nr 123. [...]WINGiK stwierdził, że geodeta uprawniony w dniu 26 września 2017 r. przeprowadził na gruncie czynności pomiarowe z naruszeniem przepisu art. 32 ust. 4 p.g. i k. W tej sytuacji, pomimo iż opracowanie to zostało włączone do państwowego zasobu geodezyjnego, nie może stanowić podstawy do wprowadzenia w operacie ewidencyjnym jakiejkolwiek zmiany danych ewidencyjnych. Przyjęcie dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę do dokonania zmiany danych ewidencyjnych.

[...]WINGiK wskazał również, że wszczęte zostało postępowanie rozgraniczeniowe działki nr 126 z działkami sąsiednimi, w tym z działką nr 124 stanowiącą własność skarżącego. Zapadłe w tym postępowaniu rozstrzygnięcie stanowić będzie samodzielną podstawę do dokonania ewentualnych zmian danych ewidencyjnych działek. Aktualnie postępowanie to jest zawieszone do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi N.

Odnosząc się do żądania skarżącego przeprowadzenia dowodu z decyzji scaleniowej oraz przedłożonych przez niego dokumentów sprzed scalenia gruntów [...]WINGiK wskazał, że stan prawny działki nr 124 został ukształtowany w postępowaniu scaleniowym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] września 1970 r. nr [...] i obowiązkiem organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków jest wykazanie tego stanu w operacie ewidencyjnym. Organy te nie są właściwe do badania prawidłowości decyzji zatwierdzającej scalenie gruntów.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie i zobowiązanie organu do sprostowania z urzędu błędu w ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie rejestracji danych ewidencyjnych działki nr 124, jak też o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych.

Skarżący podniósł zarzuty:

1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci:

a) art. 12 ust. 1 k.p.a. poprzez opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym,

b) art. 80 k.p.a. poprzez dowolne uznanie, że do obszaru scalenia gruntów

rolnych wsi N. wchodziła działka pod zabudowaniami nr 124,

c) art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3

k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy,

d) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne

uznanie, że decyzja Starosty nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

2) naruszenie przepisów materialnych w postaci:

a) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit b w zw. z art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. d p.g. i k. poprzez błędne uznanie, że do obszaru scalenia gruntów rolnych wsi N. wchodziła działka pod zabudowaniami nr 124,

b) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g. i k. poprzez odmowę sprostowania z urzędu błędnego wpisu niezgodnego z treścią dokumentu urzędowego w rejestrowej ewidencji gruntów i budynków,

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że PPRN decyzją z dnia [...] kwietnia 1969 r. nr [...] podjęła z urzędu postępowanie scaleniowe gruntów wsi N. Podjęcie postępowania administracyjnego w tym przedmiocie z urzędu oznacza, że grunty zabudowane nigdy nie mogą wejść do obszaru scalenia. Przepisy wykonawcze Ministra Rolnictwa do ustawy scaleniowej z dnia 24 stycznia 1968 r. stanowiły bowiem, że grunty pod zabudowaniami mogą być objęte scaleniem wyłącznie w przypadku wyrażenia na to zgody przez ich właścicieli (samoistnych posiadaczy). Za grunty pod zabudowaniami uważa się grunty zajęte pod budynki i podwórze oraz niezbędny obszar przyległy, umożliwiający właściwe wykorzystanie tych budynków i podwórza.

Zdaniem skarżącego, takiej koniecznej deklaracji do zmiany granic działek pod zabudowaniami w postępowaniu scaleniowym nie złożył poprzednik prawny skarżącego, tj. J. J., który był właścicielem działki nr 124, jak również właściciele działek sąsiednich. Oznacza to, że organ nie prowadził żadnego postępowania rozgraniczeniowego, które zakończyłoby się wydaniem decyzji o rozgraniczeniu działki nr 124 z działkami sąsiednimi. Natomiast decyzja PPRN jeśli zatwierdziła projekt scalenia gruntów wsi N., to dotyczyła ona gruntów rolnych położonych w innej części obszaru N.

Skarżący stwierdził więc, że organ rejestrowy dokonał w operacie ewidencyjnym nieuprawnionej samowolnej zmiany konfiguracji granic działki pod zabudowaniami nr 124, położonej poza obszarem scalenia gruntów rolnych wsi N. Zmieniona granica działki nr 124 przechodzi przez budynki wybudowane na nieruchomości przed scaleniem gruntów. W wyniku zmiany granic w operacie ewidencyjnym działka nr 29 (po scaleniu nr 124) zmieniła swoją powierzchnię z 0,31 ha na 0,27 ha.

W ocenie skarżącego, nie ulega żadnej wątpliwości, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z omyłką tj. oczywistym błędnym wpisem niezgodnym z treścią dokumentu urzędowego w rejestrowej ewidencji gruntów i budynków, który organ powinien z urzędu sprostować.

Skarżący podniósł również zarzuty w stosunku do decyzji scaleniowej, wskazując, że nie zawiera ona rozstrzygnięcia tj. projektu scalenia wykazanego na planie, nie wymienia stron postępowania, nie została doręczona wszystkim stronom postępowania, wreszcie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.

Skarżący zarzucił [...]WINGiK, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że decyzje o podjęciu z urzędu postępowania scaleniowego oraz o zatwierdzeniu projektu scalenia weszły do obrotu prawnego i wraz z operatem scaleniowym wsi N. nr [...] stanowią kompletny, jednoznaczny i wiarygodny materiał źródłowy do celów jakie przypisane są rejestrowi ewidencji gruntów i budynków, w tym dla działki nr 124.

Ponadto skarżący zarzucił, że [...]WINGiK nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości w niniejszej sprawie, jak również nie odniósł się do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów skarżącego, w szczególności nie przeprowadził dowodów z szeregu dokumentów na okoliczność wykazania, że decyzje o podjęciu postępowania scaleniowego jak i o zatwierdzeniu projektu scalenia nie weszły do obrotu prawnego, braku projektu scalenia wykazanego na planie, braku deklaracji na poddanie scaleniu gruntów pod zabudowaniami, wyłączenia gruntu działki nr 124 pod zabudowaniami z obszaru scalenia, bezprzedmiotowości postępowania scaleniowego w części dotyczącej gruntów pod zabudowaniami, braku decyzji o rozgraniczeniu gruntów pod zabudowaniami wydanych w postępowaniu scaleniowym, samowolnej i nieuprawnionej zmiany granic działki nr 124 w operacie ewidencyjnym, oświadczenia członka społecznej rady scalenia wsi N. w zakresie wyłączenia działek pod zabudowaniami z prac scaleniowych, stanu prawnego działki nr 29 przed scaleniem gruntów wsi N., jak również na okoliczność wadliwego operatu scaleniowego.

W odpowiedzi na skargę [...]WINGiK podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie

art. 151 P.p.s.a. Organy prawidłowo zrekonstruowały podstawę prawną rozstrzygnięcia i adekwatnie do hipotezy normy prawnej stanowiącej jej źródło ustaliły stan faktyczny. Właściwie zebrano i oceniono materiał dowodowy w sprawie. Sąd dostrzega pewne mankamenty w warstwie motywacyjnej zaskarżonej decyzji, niemniej jednak nie przełożyły się one na kierunek rozstrzygnięcia, który – w ocenie Sądu – jest prawidłowy.

Adekwatnie do wniosku skarżącego postępowanie w sprawie toczyło się

w trybie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Jest to procedura, w ramach której organ ewidencyjny realizuje nałożony na niego obowiązek utrzymania ewidencji w stanie aktualnym, a więc odzwierciedlającym bieżący stan prawny nieruchomości (gruntowej, budynkowej, bądź lokalowej) - § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2019r. poz. 293; dalej w skrócie: "rozporządzenie ewid."). Organ ewidencyjny ma prawny obowiązek reagowania na zmiany stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, które zostały odzwierciedlone w dokumentach mogących stanowić źródło danych ewidencyjnych - § 12, 35 i 36 rozporządzenia ewid. Zmiana informacji ewidencyjnej jest możliwa, jeżeli wynika z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 p.g.i.k.,

c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji – art. 24 ust. 2a pkt 1 p.g.i.k. Aktualizacji organ dokonuje na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, g) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, h) wpisów w innych rejestrach publicznych,

i) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone

w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się

w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców – art. 24 ust. 2b pkt 1 p.g.i.k.

Jak z powyższego wynika, zmiana danych ewidencyjnych w trybie aktualizacji, każdorazowo musi sprowadzać się do odzwierciedlenia danych ewidencyjnych wynikających ze źródła (dokumentu), który posiada walor aktualności. Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do kwestionowania źródła danych ewidencyjnych, jeżeli posiada on walor dokumentu prawnego i nie został w adekwatnym trybie podważony lub usunięty z obrotu prawnego.

Na gruncie niniejszej sprawy skarżący domaga się aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie danych dotyczących działki nr 124 położonej

w miejscowości N. W uzasadnieniu swojego żądania podaje, że źródłem aktualnych danych ewidencyjnych jest decyzją PPRN Nr [...] z dnia [...] września 1970 r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi N. Gromady P. i wsi Ł. Gromady K. Zdaniem skarżącego przedmiotowa decyzja jest wadliwa w stopniu rażącym, co przekłada się na odzwierciedlenie błędnych danych ewidencyjnych działki nr 124.

Odnosząc się przedmiotowej kwestii w pierwszej kolejności należy odnotować, że stosownie do art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d p.g.i.k. dane ewidencyjne podlegają aktualizacji z urzędu w razie "wykrycia błędnych informacji". Przeprowadzenie przez organ ewidencyjny działań restytucyjnych w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d p.g.i.k. dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy w ewidencji dokonano wpisu wadliwie odzwierciedlającego dane zalegające w dokumentach źródłowych. Aktualizacja ewidencji gruntów polegająca na usunięciu błędnych informacji sprowadza się więc w istocie do ponownego przetransferowania danych ewidencyjnych z dokumentu źródłowego w celu konwalidacji wadliwości poprzednio dokonanego wpisu. Jeżeli natomiast podważa się treść dokumentu w oparciu, o który dokonano wpisów ewidencyjnych, niezbędne jest wytworzenie nowego, aktualnego dokumentu, który będzie podstawą nowego wpisu, korygującego wpis poprzedni, oparty o wadliwe źródło danych ewidencyjnych. W takim układzie podstawą wpisu (aktualizacji) danych ewidencyjnych musi być nowowytworzony (aktualny) dokument stanowiący źródło danych ewidencyjnych. Wprowadzenie zmian w ewidencji nie ma charakteru pierwotnego, co oznacza, iż jej treść nie może stanowić wyjściowego źródła informacji o gruntach i budynkach. Ewidencja z założenia odzwierciedla treść dokumentów źródłowych, a więc ma charakter wtórny, pochodny.

W tym kontekście, niezależnie od tego, jak postrzega to skarżący, organ ewidencyjny nie jest uprawniony, w ramach postępowania aktualizacyjnego, do podważania mocy prawnej źródła danych ewidencyjnych, jakim jest decyzja

w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów z 1970 roku.

W sprawie nie ma sporu, że przedmiotowa decyzja wraz z dokumentacją postepowania scaleniowego, stanowiła pierwotne źródło danych ewidencyjnych.

W toku modernizacji dane ewidencyjne działki uległy zmianie, ale nie w następstwie wytworzenia nowych źródeł danych ewidencyjnych, lecz wskutek przekształcenia mapy ewidencji gruntów i budynków z postaci analogowej do postaci cyfrowej. Do sporządzenia numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych wykorzystano istniejące materiały i dane państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego niespełniające wymagań obowiązujących standardów technicznych; materiały i dane pochodziły z postępowania scaleniowego, a podstawą ich wykorzystania był § 82 ust. 1 rozporządzenia ewid. W toku postępowania modernizacyjnego, sporządzono operat o numerze ewidencyjnym [...] przyjęty do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2013 r. Wynika z niego, że w dniu 9 stycznia 2013 r. podjęto czynności ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami 124, 126, 123. W powyższym operacie znajduje się również analiza operatu scaleniowego nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie działki 124, z której wynika, że brak jest możliwości wyliczenia jednoznacznych współrzędnych punktów osnowy scaleniowej, a tym samym punktów granicznych na podstawie szkiców polowych z pomiaru niezmienników i szkiców wyniesienia projektu na grunt, ponadto, że nie można odtworzyć związków liniowych zawartych na szkicach, ponieważ elementy granic stanowiące oparcie tych linii (graniczniki) obecnie na gruncie nie istnieją, lub nie można ich jednoznacznie zidentyfikować, tym samym określić z wymaganą dokładnością przebieg linii granicznych działek.

Podczas czynności terenowych związanych z ustaleniem granic przedmiotowych działek stwierdzono spór na granicy pomiędzy działkami 124 a 126, natomiast odnośnie odcinka granicy pomiędzy działkami 124 a 123 w w/w protokole zapisano, że granicy pomiędzy tymi działkami nie ustalono. Poinformowano strony, że granica działki nr 124 zostanie wniesiona na modernizowanej mapie ewidencji gruntów z dotychczasowej mapy ewidencji gruntów. Z analizy wynika również, że dane ewidencyjne działki nr 124 w postaci numerycznego opisu granic zostały wprowadzone do istniejącej bazy na podstawie materiałów nie spełniających wymagań obowiązujących standardów technicznych z wyjątkiem punktu o numerze 9-3554, a operaty archiwalne na podstawie których pozyskano te dane - nie posiadają waloru aktualizacji z uwagi na to, iż nie spełniają wymogów obecnie obowiązujących standardów technicznych.

Podsumowując, aktualne dane ewidencyjne działki nr 124 stanowią odzwierciedlenie dokumentacji scaleniowej, która nie spełnia obecnych standardów technicznych. Nie ma aktualnych dokumentów, spełniających standardy techniczne które mogłyby stanowić podstawę wprowadzenia nowych danych ewidencyjnych. Granice działki nr 124 są sporne; ponadto toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia znaków granicznych pomiędzy działkami 123 i 124 oraz postępowanie

w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości nr 126 z nieruchomościami oznaczonymi nr 124, 125 i 106/2.

W takim układzie faktyczno-prawnym nie można przyjąć, że organ dysponował materiałem umożliwiającym aktualizację ewidencji. Należy wszak odnotować, że stosownie do postanowień § 84 rozporządzenia ewid. operat ewidencyjny założony

i prowadzony przed wejściem w życie rozporządzenia, do czasu jego modernizacji, podlega bieżącej aktualizacji na zasadach określonych w rozporządzeniu, w takim zakresie, w jakim umożliwia tę aktualizację informatyczny system obsługujący bazę danych ewidencyjnych. Z kolei po myśli § 83 rozporządzenia ewid. do czasu wykonania modernizacji ewidencji zachowują swoją ważność, w zakresie określonym przepisami ustawy, dane ewidencyjne uwidocznione w ewidencji prowadzonej przed wejściem w życie rozporządzenia. Na gruncie niniejszej sprawy przeprowadzono modernizację ewidencji podejmując próbę zastąpienia danych "starych", opartych na operatach archiwalnych, niespełniających obecnych standardów technicznych. Niestety wobec braku możliwości określenia położenia punktów granicznych

w sposób, o którym mowa w § 61 ust. 1 rozporządzenia, numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych dokonano za pomocą punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej 1 klasy wyznaczone zostało na podstawie istniejących materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,

a więc na podstawie dokumentacji scaleniowej – wynika to jednoznacznie z operatu o numerze ewidencyjnym [...]. Działania takie znajdowały oparcie

w § 82 rozporządzenia ewid.

Co w sprawie kluczowe: zakwestionowanie zarówno operatu o numerze ewidencyjnym [...], jak i dokumentacji scaleniowej włączając decyzję

w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów z 1970 roku nie zmienia finalnej konkluzji o braku możliwości dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych działki

nr 124. Wykluczając powołane dokumenty, w dyspozycji organu ewidencyjnego nie pozostanie żadne aktualne i spełniające standardy techniczne źródło danych ewidencyjnych, mogące stanowić podstawę aktualizacji. Wprowadzenie nowych danych ewidencyjnych wymaga przeprowadzenia innych postępowań, sądowych bądź administracyjnych, w ramach których poprzez akt stosowania prawa zostanie określony stan prawny działki nr 124.

Przedkładane przez skarżącego dokumenty w postaci: 1) ewidencji przydzielonych gospodarstw w 1947 r.; 2) arkusza posiadłości gruntowych nr 313;

3) arkusza posiadłości gruntowych nr 698; 4) dokumentu nadania ziemi z dnia [...] nr 50; 5) decyzji PPRN z dnia [...].04.1968 r. nr [...] nie mogą stanowić źródła danych ewidencyjnych albowiem mają one charakter archiwalny i nie spełniają aktualnych standardów technicznych określonych rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. 2011 r. Nr. 263, poz.1572 ze zm.). Jak wynika z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ewid. aktualizacja ma (miedzy innymi) zmierzać do zastąpienia danych niezgodnych

z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi

z obowiązującymi standardami technicznymi. Wprowadzenia danych w oparciu

o dokumentację niespełniającą przedmiotowych standardów jest więc niedopuszczalne. Zawzmiankować należy, że przedstawione przez skarżącego dokumenty będą niewątpliwe mogły zostać uznane za źródło ustaleń

w postępowaniach mających na celu ustalenie przebiegu granic działki nr 124, jednakże nie one same, lecz wydane na ich podstawie rozstrzygniecie, będzie stanowiło podstawę dokonania aktualizacji ewidencji.

Wreszcie kwestia ostatnia: Sąd z urzędu dysponuje informacjami, że toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów z 1970 roku. W jego ramach wydano szereg decyzji administracyjnych oraz wyroków sądów administracyjnych. Uzasadnienia wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017 roku, sygn. II OSK 105/16 oraz prawomocnego wyroku tutejszego sądu z dnia 26 czerwca 2016 roku, sygn. II SA/Rz 358/18 nie pozostawiają wątpliwości, że decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów z 1970 roku została wydana z rażącym naruszenie prawa; Sąd nie będzie wymieniał przesądzonych przez Sądy uchybień, jakimi obarczona jest przedmiotowa decyzja, albowiem nie jest to w niniejszej sprawie konieczne, a jednocześnie pozostaje dostępne tak organom, jak

i skarżącemu. Niemniej jednak dopóki pozostaje ona w obrocie prawnym organ ewidencyjny nie ma kompetencji do kwestionowania jej, jako źródła danych ewidencyjnych, jeżeli jednocześnie nie dysponuje innym dokumentem posiadającym cechy uzasadniające dokonanie aktualizacji ewidencji. Jak zostało to już wyeksponowane wcześniej, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z 1970 roku przesądzi jedynie, że dane ewidencyjne działki nr 124 zostaną pozbawione ich pierwotnego źródła, natomiast kwestia aktualizacji tych danych, a więc wprowadzenia danych nowych, w tym i zgodnych z oczekiwaniami skarżącego, będzie wymagało uprzedniego przeprowadzenia stosownego postępowania prawnego, którego finalnym efektem będzie pozyskanie dokumentu, z którym przepisy prawa będą wiązały obowiązek aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. W tym kontekście, podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące samej decyzji z 1970 roku, jak

i postępowania, w ramach którego ją wydano, pozostają – w ramach niniejszego postepowania – bezskuteczne.

Uwzględniając całość powyższego Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.