Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 437/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133, 141 par. 4, 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, 151, 174 pkt 2, 182 par. 2 i 3, 183 par. 1 i 2, 184, 204 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, 8, 9, 77, 80, 81, 107 par. 3, 136, 138
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1887/19 w sprawie ze skargi D. K., R. K. i G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zobowiązania do przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 2 października 2019r., sygn. akt IV SA/Wa 1887/19, oddalił skargę D. K., R. K. i G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zobowiązania do przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...], odmawiającą zobowiązania właściciela nieruchomości o nr [...] do przywrócenia stanu poprzedniego, tj. rozebrania ogrodzenia tej nieruchomości od strony nieruchomości o nr ew. [...] oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom.

Uzasadniając oddalenie skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, iż skarżący w żaden sposób nie uzasadnili, w szczególności nie wskazali "licznych uchybień w postępowaniu organu I instancji", które w ich ocenie przemawiać miały za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący, podnosząc zarzuty naruszenia art. 7-9, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a., w żaden sposób nie próbowali nawet uzasadnić, na czym polegać miały zarzucane braki materiału dowodowego, niepełna czy też dowolna analiza dowodów zgromadzonych w sprawie, czy też dowolne ustalenia stanu faktycznego. Skarżący nie sprecyzowali również na czym polegać ma naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł ustalając stan faktyczny, uzasadnił także, dlaczego uzupełnił materiał dowodowy, wyjaśnił podstawę prawną wydanej przez siebie decyzji, podając przepisy prawne, na których się oparł. Niezasadny okazał się również w ocenie Sądu zarzut naruszenia prawa materialnego – tj. art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012r. poz. 145 ze zm.), który znajduje w sprawie zastosowanie z uwagi na art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2018r., poz. 2268 ze zm.). Zastosowanie art. 29 Prawa wodnego jest uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Z tych względów przesłankami warunkującymi wydanie jednego z nakazów, o jakich mowa art. 29 ust. 3 ustawy są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo – skutkowy. Zaistnienie określonych w przepisie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego przesłanek obliguje – co do zasady - organy administracyjne do wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego, gdyż decyzja w tym przedmiocie ma charakter decyzji związanej. Dotyczy to jednak sytuacji, gdy spełnione są wszystkie przesłanki wskazane w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a nie zachodzi żadna z okoliczności wyłączających zastosowanie sankcji wskazanej w tym przepisie. Sąd wskazał, że z prawidłowo ustalonego przez organy administracyjne, po uzupełnieniu dokonanym przez SKO, stanu faktycznego wynika, że zarówno na działce nr [...], której właścicielami są skarżący, jak i na działce [...], której właścicielem jest uczestniczka postępowania U. P.-M., ma miejsce naruszenie stosunków wodnych. Działka nr [...] jest położona na stoku i w stanie naturalnym była działką przepływową. Winna przez nią spływać woda ze źródeł znajdujących się na linii spływu wód powierzchniowych, spływająca w sposób naturalny, nieskoncentrowany, po powierzchni terenu. Winna ona przyjmować wody opadowe i roztopowe spływające zgodnie z naturalnym kierunkiem spadku, również z części działki nr [...]. Z opinii biegłych powołanych przez SKO wynika, że na działce o nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...] dokonano zmiany stanu wody — zablokowania przepływu wody z działki nr [...] na działkę nr [...], poprzez powstanie szczelnego cokołu betonowej podmurówki płotu oraz zdeponowanie warstwy nasypu o miąższości do 1.0 m. Spowodowało to, że woda odprowadzana ze stawu gromadzi się na działce nr [...] tworząc rozlewisko, skutkujące powstaniem szkód. Natomiast właściciele działki nr [...] odprowadzają wody na działkę [...], co jest zakazane w myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego. Jeszcze przed powstaniem podmurówki na działce [...] ówczesny właściciel działki [...] dokonał modyfikacji warunków hydrologicznych w obrębie swojej nieruchomości. Pierwszą zmianą było zainstalowanie rury prowadzącej od źródła w studni przy granicy z działką nr 6421/2 do zagłębienia terenu w miejscu dzisiejszego stawu. Drugą, po wybudowaniu stawu, umieszczenie wylotu rury w stawie i wybudowanie utwardzonego koryta. Dawniej woda spływała po powierzchni terenu, a obecne jest odprowadzana na działkę [...] poprzez rurę 100 oraz utwardzone koryto, w wyniku czego nastąpiła koncentracja oraz przyspieszenie spływu wód. Zdaniem Sądu organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji trafnie wskazał, że zakaz odprowadzania wód na sąsiednie nieruchomości ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od powstania szkody. W obecnej sytuacji faktycznej właściciel działki nr [...] nie ma obowiązku odebrania odprowadzanej obecnie do krawędzi działki [...] wody korytem sztucznego cieku. Gdy skarżący przywrócą naturalny spływ wody ze źródła, tj. spływ po powierzchni terenu w sposób nieskoncentrowany po powierzchni nieutwardzonej, wskutek przelewania się wód z czaszy zbiornika, to wówczas wody te powinny zostać odebrane przez właściciela działki [...], a wybudowana betonowa podmurówka płotu i utworzony nasyp – całkowicie usunięty. Sąd uznał stanowisko organu odwoławczego za trafne i podkreślił, że ochronie na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego podlega naturalny stan wody albo też osiągnięty w wyniku legalnie podjętych działań, natomiast nie dotyczy to sytuacji, gdy stan wody na gruncie powstał w wyniku nielegalnego zagospodarowania terenu. Odprowadzanie wody na grunt sąsiedni jest zakazane na mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego. Dopóki zatem właściciele działki nr [...] nie zaprzestaną nielegalnie odprowadzać wód ze swojej działki na działkę uczestniczki, dopóty nie mogą domagać się od niej zaprzestania blokowania przepływu wody na jej działkę. Przy czym Sąd zaznaczył, że nielegalność odprowadzania wody nie musi być wyłącznie stwierdzona w odrębnym postępowaniu administracyjnym, lecz może – i powinna być - badana w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym (jeśli w odrębnym postępowaniu administracyjnym tego wcześniej nie stwierdzono). Jest bowiem przesłanką do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. W ocenie Sądu z prawidłowo ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego wynika jednoznacznie, że: - po pierwsze, właściciele działki nr [...] odprowadzają nielegalnie wody na działkę [...], nie legitymując się niezbędnym pozwoleniem wodnoprawnym; - po drugie, już po naruszeniu stosunków wodnych przez właścicieli działki nr [...], na działce o nr [...] dokonano również zmiany stanu wody — zablokowania przepływu wody z działki nr [...] na działkę nr [...], poprzez powstanie szczelnego cokołu betonowej podmurówki płotu oraz zdeponowanie warstwy nasypu o miąższości do 1.0 m; - po trzecie, uczynienie zadość żądaniu skarżących w aktualnym stanie stosunków wodnych doprowadziłoby do spływu na działkę uczestniczki wody w ilościach znacznie przekraczających naturalny spływ, co skutkowałoby powstaniem na działce nr [...] szkody. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił skargę.

Skargą kasacyjną R. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 poz. 145 ze zm.);

b) art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości wskazuje, że właściciel nieruchomości o nr [...] dokonał zmian stanu wody na gruncie co spowodowało i powoduje w dalszym ciągu szkodę dla właścicieli gruntu o nr ew. [...];

c) art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne poprzez błędne ustalenie, że właściciele dz. nr [...] nielegalnie odprowadzają wodę na dz. nr [...];

2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7-9, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a.- w ten sposób, iż organ rozstrzygający odwołanie nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, dokonał dowolnego ustalenia stanu faktycznego, pominął część zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś powoływany nie został wszechstronnie przeanalizowany;

b) art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie obowiązku prawidłowego uzasadniania rozstrzygnięcia, które powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

3. art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez niewzięcie przez Sąd pierwszej instancji pod uwagę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co spowodowało pominięcie istotnych okoliczności, mających istotny wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka U. P.-M. wniosła o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Przede wszystkim nie zasługują na uwzględnienie podniesione w tej skardze zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7-9, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a., a także w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej oceny ustalenia stanu faktycznego przez orzekające w sprawie organy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd pierwszej instancji miał podstawy, aby stwierdzić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy są prawidłowe i odpowiadają zebranym dowodom, zawartym w aktach administracyjnych. Organy przeprowadziły bowiem wszechstronne i kompletne postępowanie dowodowe i wyjaśniające, spełniające wymogi art. 7 i 77 k.p.a., z jednoczesną oceną zebranego materiału dowodowego, stosownie do reguł wskazanych w art. 80 k.p.a.

Należy zwrócić uwagę, iż Burmistrz Miasta [...] w uzasadnieniu decyzji w sposób szczegółowy i logiczny odniósł się do wszystkich sporządzonych na potrzeby toczącego się od 2013r. postępowania opinii i analiz. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zwróciło się do organu I instancji o przeprowadzenie w trybie art. 136 k.p.a. uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie dowodu z opinii biegłego lub zespołu biegłych o specjalnościach z zakresy hydrogeologii i stosunków wodnych. W związku z powyższym materiał dowodowy przedmiotowej sprawy został w sposób istotny wzmocniony sporządzoną w listopadzie 2018 r. przez specjalistów do spraw hydrologii - mgr A. G. i mgr M. G. - rzetelną, fachową i wyjaśniającą wszelkie wątpliwości "Opinią w sprawie zmiany stanu na gruncie, dotyczącą działek o nr ew. [...] i [...], położonych w mieście [...] w rejonie ul. [...]", poprzedzoną dwukrotnymi, szczegółowymi oględzinami działek objętych postępowaniem oraz analizą szczegółowej mapy geologicznej Polski (arkusz [...]), mapy hydrogeologicznej Polski (plansza pierwszego poziomu wodonośnego, arkusz [...]), a także szczegółową analizą ukształtowania terenu. Jak wynika z przywołanej powyżej opinii, w ramach przeprowadzonych wizji terenowych wykonano ponad 160 pomiarów wysokości wybranych punktów charakterystycznych na przedmiotowych działkach, 16 wierceń badawczych do głębokości 1.0-8.0 m p.p.t. mających na celu rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych, wykonano analizy, pomiary i badania w zakresie weryfikacji pokrycia terenu przedmiotowych działek oraz terenów sąsiednich oraz analizy systemu ujmowania i zagospodarowania wód opadowych. W oparciu o tak wszechstronną ocenę sytuacji hydrologicznej na spornych terenach, w omawianej opinii jednoznacznie stwierdzono, że dokonano zmiany stanu wody na obu objętych oceną działkach. Na działce nr [...] zablokowano przepływ wody z działki nr [...] na działkę nr [...] poprzez budowę szczelnego cokołu betonowej podmurówki płotu w obrębie zachodniej jej krawędzi oraz podniesienie terenu, co doprowadziło do zablokowania spływu wód. Powstanie szczelnego płotu miało charakter interwencyjny w celu wstrzymania odprowadzania wód z działki nr [...] na działkę nr [...]. Na działce nr [...] naruszono stosunki wodne – przed powstaniem szczelnej podmurówki na działce nr [...] - poprzez przekierowanie spływu nadmiaru wód ze studni do stawu niezgodnie z kierunkiem spływu wód powierzchniowych oraz skoncentrowanie i przyspieszenie odpływu wody powierzchniowej ze stawu przez rurę Ø 100 oraz utwardzone płytami betonowymi koryto, co - zdaniem sporządzających opinię - jest niezgodne ze stanem naturalnym i stanowi naruszenie zakazu odprowadzania wód na działki sąsiednie (art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne). Na takie odprowadzanie wód właściciel działki nr [...] nie uzyskał zgody. Właściciel działki nr [...] w obecnej sytuacji nie ma obowiązku odebrania odprowadzanej obecnie do krawędzi działki nr [...] wody korytem sztucznego cieku. Gdy właściciel działki nr [...] przywróci naturalny stan spływu wód w obrębie działki będącej jego własnością, tj. usunie odpływ ze studni do stawu oraz zlikwiduje koryto sztucznego cieku, wówczas można wnioskować o nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom zgodnie z naturalnym kierunkiem spadku terenu oraz natężeniem spływu właścicielowi działki nr [...]. W piśmie z dnia 21 lutego 2019r., stanowiącym uzupełnienie do ww. opinii sporządzonej w listopadzie 2018r., podkreślono, że właściciel działki [...] zobowiązany jest przyjąć wody spływające nieskoncentrowanie powierzchnią terenu z dz. [...], zaś właściciel działki [...] nie może koncentrować i odprowadzać wód na dz. [...], a także, że dopiero po zaprzestaniu odprowadzania wód z działki [...] na działkę nr [...] należy ocenić roszczenia wnioskodawcy.

Zwrócić należy przy tym uwagę na okoliczność, iż ustalenia dokonane na potrzeby sporządzenia ww. opinii są zbieżne z ustaleniami zawartymi w sporządzonej na zlecenie Urzędu Miasta [...] przez mgr inż. M. S. w kwietniu 2017 r. "Opinii dotyczącej zakłócenia stosunków wodnych na nieruchomości o nr ew. [...] w [...] przy ul. [...]", w której to wskazano m. in. na "nielegalny odpływ wody z istniejącego stawu przewodem fi 100 mm a następnie rowem otwartym w kierunku działki [...] /zbiornik w narożniku dz. nr [...]/", oraz na dopływ wody z istniejącego źródła do istniejącego stawu, przeszkody – budynki (budynek mieszkalny, tunel warzywny, budynki garażowe) na trasie naturalnego spływu wód istniejące na działce nr [...] - jako przyczyny zalewania nieruchomości o nr ew. [...]. Ponadto w uzupełnieniu powyższej opinii z kwietnia 2017 r., w piśmie z dnia 22 maja 2017 r. i 24 lipca 2017r. jej autor wprost wskazał, że ze stawu rurą fi 100 mm woda jest odprowadzana w sposób ciągły do powstałego w narożniku działki zbiornika; odprowadzenie ww. wody odbywa się nie w sposób naturalny lecz rowkiem ukształtowanym przez właściciela dz. nr [...]. Również według opinii mgr inż. M. S. należy zlikwidować dopływ wody z istniejącego źródła do stawu, zlikwidować nielegalny odpływ wody z istniejącego stawu przewodem fi 100mm, a następnie rowem otwartym w kierunku działki nr [...], zlikwidować istniejący rowek, gdyż to właściciel działki nr [...] spowodował sam sobie podtopienia swej działki przez nielegalne działania, które wymagały uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na względzie przywołany powyżej zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy, nie można skutecznie zarzucać orzekającym w sprawie organom, w tym w szczególności Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, który przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe, że nie podjęły wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia przedmiotowej sprawy. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że strona skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła żadnego kontrdowodu, który podważyłby ustalenia dokonane przez organy. W skardze kasacyjnej powołano się jedynie na część uzupełniającej opinii biegłego A. G. z dnia 21 lutego 2019 r., w której ten podnosi, iż "woda będzie gromadziła się przed ogrodzeniem w obrębie dz. nr [...] niezależnie czy spływ ten będzie odbywał się całą powierzchnią terenu, czy też będzie to odprowadzanie wód w sposób skoncentrowany". Przywołanie powyższego stanowiska świadczy o niezrozumieniu stanowiska wyrażonego w opinii z listopada 2018 r., w której jej autorzy wprost wskazali, iż naruszenie stosunków wodnych ma miejsce na obu objętych oceną działkach. W opinii tej podniesiono równocześnie, że dopiero gdy właściciel działki nr [...] przywróci naturalny stan spływu wód w obrębie należącej do niego działki, czyli usunie odpływ ze studni oraz stawu oraz zlikwiduje koryto sztucznego cieku, wówczas zasadne będzie wnioskowanie o nakazanie właścicielowi działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzupełnieniu powyższej opinii podkreślono, że żądanie to może dotyczyć jedynie spływu naturalnego nieskoncentrowanego jak też ponownie wskazano na bezwzględny zakaz odprowadzania wód na grunty sąsiednie.

Z przywołanych powyżej względów przywołane na wstępie tych rozważań zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nietrafne. Przy czym zwrócić należy uwagę, że przywołanego w ramach omawianego zarzutu naruszenia art. 81 k.p.a. strona skarżąca w ogóle nie uzasadniła.

W konsekwencji powyższych ustaleń przywołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy – Prawo wodne - również nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Skoro bowiem z prawidłowo i wyczerpująco zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika okoliczność, iż do naruszenia stosunków wodnych doszło zarówno na działce nr [...] jak i na działce nr [...], przy czym z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że wykonanie przez właściciela działki nr [...] przedmiotowego ogrodzenia w obrębie zachodniej krawędzi jego działki miało charakter interwencyjny w związku z odprowadzaniem na tę działkę wód z terenu działki nr [...] - to niedopuszczalne byłoby nałożenie na właściciela działki nr [...] obowiązku rozebrania przedmiotowego ogrodzenia i zmuszenie do ponoszenia skutków niezgodnej z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.) zmiany stanu wody na gruncie i złamania zakazu odprowadzania wód na grunty sąsiednie przez właściciela działki nr [...]. Niedopuszczalne w okolicznościach tej sprawy jest zmuszenie właściciela działki nr [...] do tolerowania odprowadzania na jego działkę w sposób nienaturalny (skoncentrowany, przez rurę i utwardzone koryto) wód z dz. nr [...].

Jak stanowi art. 29 ust.1 ustawy - Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1); odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielom gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 ustawy).

Celem art. 29 ustawy - Prawo wodne jest zapewnienie niepogorszonego stanu stosunków wodnych na gruntach, zakaz ingerencji w faktyczny stan wód na gruntach, jeśli może to szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie. Z brzmienia przytoczonych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że aby art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne mógł znaleźć zastosowanie w danej sprawie zmiana stanu wody na gruncie musi zawsze wiązać się ze szkodliwym oddziaływaniem na grunty sąsiednie. Jeżeli nie ma szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie, to w takim przypadku zmiana stanu wody na gruncie nie rodzi odpowiedzialności przewidzianej w art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo wodne i obowiązku organów do wydawania określonych nakazów.

Podkreślić należy, iż przez stan wody na gruncie, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, należy więc rozumieć zarówno naturalny stan wody na gruncie jak i stan wody na gruncie, który powstał w wyniku legalnego zagospodarowania terenu - np. w wyniku budowy określonych obiektów budowlanych. Jeśli natomiast stan wody na gruncie powstanie w wyniku zagospodarowania terenu nielegalnie, to stan wody na gruncie osiągnięty w wyniku takiego działania nie będzie podlegać ochronie z art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo wodne (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 799/11- publik. CBOSA).

Ochronie na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo wodne podlega bowiem naturalny bądź legalnie zmieniony stan wody na gruncie, co w niniejszej sprawie w przypadku odprowadzania wód z terenu działki nr [...] nie miało miejsca. Należy zatem podzielić wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organu, że wszczynający kontrolowane postępowanie administracyjne właściciele działki nr [...] mogliby żądać ochrony, gdyby przywrócili naturalny spływ wody na ich gruncie i jeśliby po przywróceniu przez nich naturalnego spływu wód na działce nr [...] następowałoby zatrzymywanie wód i powstanie szkody w postaci rozlewiska przy granicy z działką nr [...] .

Z tych względów zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 29 ust. 3 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. W szczególności Sąd pierwszej instancji ocenił przeprowadzone postępowanie administracyjne, wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 p.p.s.a.) i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Również powiązanie art. 141 § 4 p.p.s.a. z art. 133 § 1 tej ustawy nie uzasadnia omawianego zarzutu. Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a., że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego ustalonego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Z naruszeniem przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. mamy do czynienia, gdy Sąd administracyjny wychodzi poza materiał znajdujący się w aktach sprawy oraz uwzględnia fakt nie znajdujący żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji orzekał natomiast na podstawie akt sprawy i dokonał należytej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku uczestniczki postępowania o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem przepisy art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., regulujące zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej, nie przewidują zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania.