Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 648/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1, art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 1, art. 50, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 1 pkt 2, art. 3 pkt 6 i 7a
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: par. 12 ust. 3 pkt 2, par. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2016r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania B. G., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wydaną w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych w części określającej, że nakazuje się uzupełnić obróbki blacharskie na budynku sąsiednim w miejscu styku dachów od strony zachodniej i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W wyniku interwencji A. G. organ I instancji ustalił, że:

- na działce nr ewid. A w [...] stanowiącej własność W. M. istnieje usytuowany w drugiej linii zabudowy budynek gospodarczy przylegający do budynku gospodarczego na działce sąsiedniej nr B, stanowiącej własność B. G.,

- W. M. zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych w dniu 13.03.2014r. w Starostwie Powiatowym w [...] polegających na wymianie pokrycia dachowego na budynku gospodarczym z eternitu na blachę koloru czerwonego oraz wykonanie elewacji trzech ścian zewnętrznych w kolorze jasnożółtym; zgłoszenie to poprzedzono uzyskaniem decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 11.03.2014r. zezwalającej na wykonanie prac budowlanych w zabytkowym układzie urbanistycznym [...];

- pismem z dnia 25.03.2014r. Starosta W [...] poinformował o braku sprzeciwu,

- W. M. wykonała nie tylko roboty objęte zgłoszeniem, ale także roboty wykraczające poza zakres zgłoszenia – co w konsekwencji spowodowało wszczęcie niniejszego postępowania – w sprawie ww. budynku gospodarczego położonego w miejscowości [...] na działce nr A.

Organ I instancji dwukrotnie przeprowadził kontrolę przedmiotowego obiektu (w dniu 17.07.2014r. oraz w dniu 10.12.2014r.), ustalając że budynek ten posiada wymiary około 12,24 x 3,53 m, przylega bezpośrednio do budynku gospodarczego na działce sąsiedniej nr ewid.B. Obiekt ten jest murowany, parterowy, bez podpiwniczenia, ze stropem żelbetowym, z poddaszem nieużytkowym i dachem jednospadowym, ze spadkiem połaci dachowej o nachyleniu około 12,2° w kierunku zachodnim. Dach budynku kryty jest blachą trapezową, budynek posiada rynny. Połać dachowa wraz z obróbką blacharską zachodzi na połać dachową budynku sąsiedniego o ok. 0,10 m przy pomiarze dokonanym od strony północnej. Dach przedmiotowego budynku gospodarczego wystaje poza obrys ścian zewnętrznych ok. 0,40 m od strony południowej, ok. 0,33 m od strony północnej i ok. 1,15 m od strony zachodniej. W przedmiotowym budynku na poddaszu nieużytkowym istnieją otwory okienne w ścianach szczytowych, przy czym w ścianie szczytowej południowej otwór okienny jest z widocznymi śladami zamurowania świadczącymi, że obecne okno zostało wstawione w uprzednio istniejący większy otwór drzwiowy. Ponadto na poddaszu w ścianie kolankowej zachodniej o grubości około 0,38 m istnieje ślad po zamurowaniu otworu okiennego o wymiarach około 0,8 x 0,88 m. W narożniku północno - wschodnim budynku znajduje się komin, wykonany ponad połacią dachową z cegły klinkierowej, a jego wygląd wskazuje, że powstał w ostatnim okresie czasu. Z kolei bezpośrednio przy ścianie południowej obiektu znajduje się grill murowany wraz z kominem przylegającym do ściany południowej budynku, o wysokości wyprowadzonej ponad dach. Wewnątrz budynku wybudowana jest od strony wschodniej – czyli od strony sąsiedniego budynku – ściana, której wygląd wskazuje, że powstała w ostatnim okresie czasu. Na ścianie tej ułożona jest murłata, na której oparta jest konstrukcja dachu - krokwie posiadają przekrój 8 cm x 16 cm. Ponadto w poziomie przyziemia ściana oddzielająca pierwsze pomieszczenie od strony północnej od drugiego pomieszczenia posiada wygląd wskazujący na wykonanie jej w ostatnim okresie czasu. Na poddaszu w części okapowej ściana zachodnia nie była nadmurowywana, została jedynie w niewielkim stopniu wyrównana zaprawą cementową o grubości od około od 4 cm do 10 cm. Organ nie stwierdził także śladów nadmurowania ścian szczytowych północnej i południowej. Ściany zewnętrzne przedmiotowego budynku są częściowo docieplone styropianem na poddaszu, w poziomie przyziemia nie stwierdzono docieplenia. Budynek wyposażony jest w instalację wod. – kan. i elektryczną. W pomieszczeniu pierwszym od strony południowej znajduje się zlew kuchenny. Instalacja elektryczna jest wymieniona na nową, przy czym w części przebiega po nowych trasach.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...] na terenie Gminy zatwierdzony uchwałą Rady Gminy z dnia 30.03.2012r, zwany dalej m.p.z.p. Z

Zabudowana przedmiotowym budynkiem gospodarczym działka nr ewid.A w [...] znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem UM2 - tereny zabudowy mieszkaniowej, oraz związanej z usługami, dla którego ustalono w § 21 ust. 1:

1) przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna,

2) przeznaczenie dopuszczalne: usługi komercyjne, usługi publiczne, budynki gospodarcze i garaże.

W przepisie § 21 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. zapisano m. in. ustalenie, że utrzymuje się istniejącą zabudowę z możliwością jej rozbudowy, przebudowy z zastrzeżeniem § 21 ust. 3. W § 21 ust. 2 pkt 2 ustalono, że budynki gospodarcze i garaże mogą być realizowane jako dobudowane do istniejących budynków lub wolnostojące, zaś w § 21 ust. 2 pkt 3 ustalono, iż dopuszcza się możliwość lokalizacji budynków bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości 1,5 m od granicy działki.

Z kolei w § 21 ust. 3 ustalono m. in. w pkt 3 na terenie UM2 następujące zasady kształtowania zabudowy głównej bryły budynku: wysokość budynków gospodarczych i garaży dla samochodów osobowych i dostawczych - 1 kondygnacja nadziemna, lecz nie więcej niż 7,0 m do kalenicy dachu ponad średni poziom terenu wokół budynku.

W § 21 ust. 5 m.p.z.p. ustalono m. in.: geometria dachów budynków gospodarskich i garaży - dachy dwuspadowe lub jednospadowe o kącie nachylenia połaci dachowych 20 stopni do 40 stopni.

W toku postępowania zastrzeżenia co do przeprowadzonych robót budowlanych składała B. G., podnosząc że przed ich wykonaniem pomiędzy budynkami gospodarczymi na działkach nr ewid B i A istniała tylko jedna ściana, o którą wsparte były krokwie obydwu dachów i przez to dachy na budynkach gospodarczych były równej wysokości. W wyniku robót wykonanych przez W. M. wykonana została pomiędzy budynkami - obok starej istniejącej dotychczas ścinany - nowa ściana, o którą wsparta została konstrukcja dachu budynku gospodarczego W. M., co doprowadziło do podwyższenia dachu.

Przy piśmie z dnia 21.07.2014r. strona dostarczyła do organu I instancji opinię techniczną, w której stwierdzono że roboty na działce sąsiedniej wykonywane przez W. M. (zakwalifikowane jako przebudowa) uszkodziły budynek gospodarczy B. G.. Z załączonych zdjęć archiwalnych wynika, że wcześniej nie było okna na poddaszu w ścianie szczytowej od strony północnej (w tym miejscu istniał jedynie niewielki okrągły otwór) i nie było wystającego ponad dach komina w narożniku północno-wschodnim. Z kolei dachy budynków na zdjęciach wydają się być równej wysokości. Z następnie dostarczonego zdjęcia budynku gospodarczego W. M. z 2008r. obrazującego ścianę szczytową od strony południowej wynika, że istniał wówczas na tej ścianie na poddaszu balkon z otworem drzwiowym. Obecnie w ścianie tej na poddaszu istnieje otwór okienny ze śladami zamurowania otworu drzwiowego.

W. M. podczas kontroli w dniu 17.07.2014r. oświadczyła, że zakupiła działki nr ewid A i C w dniu 25.04.2007r. i nie rozbudowywała istniejącego budynku ani nie wykonywała dodatkowych otworów, a jedynie, działając na podstawie zgłoszenia z dnia 13.03.2014r., wymieniła stolarkę okienną i drzwiową na nową, przy czym w ścianie południowej na poddaszu przed wymianą otwór był zabity deskami i otynkowany z wstawionym wentylatorem średnicy 40 cm. Natomiast przyłącza wodne, elektryczne i kanalizacyjne były doprowadzone do budynku.

W piśmie z dnia 29.09.2014r. B. G. stwierdziła, że W. M. na przełomie kwietnia i maja 2014r. wykonała roboty budowlane, skutkiem których zwiększyła wysokość swojego budynku, wybudowała nowy komin wewnętrzny wraz z kanałami wentylacyjnymi, usytuowała nowe okna w ścianach szczytowych, ociepliła budynek z zewnątrz styropianem, wykonała przyłącza: wodne, kanalizacyjne i elektryczne, gdyż uprzednio żadnych przyłączy nie było, wzniosła nowy "grill" z kominem tuż przy granicy obu działek. Na skutek tych robót doszło do zmiany kąta nachylenia dachu i zwiększone zostały rozmiary dachu oraz doszło do zniszczenia murłaty na budynku sąsiednim.

Podczas kontroli w dniu 10.12.2014r. inwestorka oświadczyła, że komin w wewnątrz budynku istniał w momencie nabycia budynku, tylko w czasie robót został wyciągnięty ponad dach i wyremontowany. Nie doszło, jej zdaniem, do przebudowania budynku gospodarczego ani zmiany jego szerokości, wysokości, czy długości, wykonano jedynie roboty wynikające z konieczności przed postępowaniem zniszczeń, gdyż budynek był bardzo stary, a poprzedni właściciel zaczął prace remontowe. Okna zostały zamontowane w stare otwory. W piśmie z dnia 10.12.2014r. W. M. wskazała, że nie zlikwidowała murłaty na budynku gospodarczym B. G., gdyż taka w ogóle na tych budynkach nie istniała. Dachy budynków były wykonane w sposób bardzo prymitywny, częściowo remontowane i wymieniane. Budynek sąsiada istniał wcześniej i był obłożony blachą na całym murze znajdującym się pośrodku budynków. Dachy budynków miały oddzielną konstrukcję. W. M. stwierdziła, że krokwie na jej budynku częściowo zostały odzyskane i oczyszczone, natomiast wypuszczenie i obróbka blacharska na jej budynku zostały wykonane w sposób profesjonalny, zgodnie ze sztuką budowlaną, nie naruszając konstrukcji budynku sąsiada, aby wody opadowe nie zaciekały i nie wpływały pod budynek. Ponadto W. M. wyjaśniła, że przed przystąpieniem do robót nie można było stwierdzić co jest pod deskami, jaki naprawdę jest stan murów oraz jakie niezbędne prace należy wykonać, aby zabezpieczyć budynek przed dalszymi szkodami. Okazało się to dopiero po usunięciu starego pokrycia dachowego i dlatego by nie powodować dalszych zagrożeń osobom przebywającym w pobliżu budynku i przebywającym na działce nr A wykonane zostały prace które eliminowały zagrożenia – był więc to stan wyższej konieczności. Natomiast "grill" jest atrapą i ozdobą, która dodatkowo służy jako miejsce do przechowywania i suszenia drewna do kominka znajdującego się wewnątrz budynku frontowego. Dobudowany komin na zewnątrz budynku jest wykonany z pustaków wentylacyjnych o wymiarach 20 x 20 cm i nie może być kominem dymowym.

Pismem z dnia 28.01.2015r. organ I instancji wezwał W. M. do przedstawienia dowodów potwierdzających legalność istnienia przyłącza wod.-kan, oraz wewnętrznych instalacji wod. – kan. i elektrycznej. W odpowiedzi strona wyjaśniła, że przyłącza były projektowane do frontowego budynku mieszkalno-usługowego.

Postanowieniem z dnia 7.04.2015r. organ I instancji, działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane, nakazał W. M. przedłożenie opinii o stanie robót budowlanych związanych z budynkiem gospodarczym wraz z przyległym kominem zewnętrznym (do grilla) oraz z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną i wod.-kan. oraz z przyłączami wod.-kan., zlokalizowanym na działce nr A w [...], zaopiniowanej przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach, z której wynikać powinien stan techniczny poszczególnych elementów konstrukcyjnych budynku w świetle obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych z uwzględnieniem zabudowy na działkach sąsiednich oraz wskazania ewentualnych robót budowlanych jakie należy wykonać celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, opracowaną przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane – celem podjęcia stosownej decyzji.

W odpowiedzi W. M. przedłożyła opracowanie "Opinia o stanie robót budowlanych budynku gospodarczego" oraz pozytywna opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 18.08.2015r. z zaznaczeniem, że wykonany zakres drobnych prac nie ma wpływu na układ urbanistyczny.

W poprawionej na wezwanie organu opinii stwierdzono, że komin wewnętrzny w narożniku północno wschodnim pełni funkcję wentylacji pomieszczenia gospodarczego, a obydwa kominy, wewnętrzny i zewnętrzny, są stabilne, bez odchyleń. Zaznaczono jednak, że występują prace, które należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami z art. 5 ustawy Prawo Budowlane i w związku z tym należy:

- wzmocnić strop nad parterem poprzez montaż belek stalowych IPE 120 na "poduszkach" gr. 10 cm z betonu zbrojonego Cl6/20 oraz wykonać płytę z betonu Cl6/20 gr. 5 cm zbrojoną nad podporami - zgodnie z rys. nr 4,

- zamurować palenisko przy kominie,

- uzupełnić obróbki blacharskie na budynku sąsiednim w miejscu styku dachów od strony zachodniej,

- zaimpregnować więźbę dachową środkami p. poż. grzybo - i owadobójczymi np. Fobos M4 i FireStop lub równoważne poprzez dwukrotne malowanie,

- wypełnić przestrzeń, pod dachem, od strony dachu budynku sąsiedniego izolacją p.poż. o El 60 np. przeciwpożarową pianką FIREFOAM 1K FR lub równoważną,

- na strychu nieużytkowym zamontować barierkę np. z rur stalowych średnicy 32 mm na wysokości 90 cm w oknie od strony południowo - zachodniej,

- okablowanie instalacji elektrycznej zatynkować lub poprowadzić w listwach elektroinstalacyjnych mocowanych do ścian i stropów za pomocą kołków, po wykonaniu instalacji dokonać pomiarów rezystancji i izolacji przewodów.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (zwanej dalej ustawą), decyzją z dnia 29.02.2016r. nakazał W. M. w terminie do dnia 31.08.2016r. wykonać roboty mające na celu doprowadzenie istniejącego budynku gospodarczego położonego w miejscowości [...] na działce oznaczonej według ewidencji gruntów numerem A do stanu zgodnego z prawem, poprzez wykonanie następujących robót:

- wzmocnić strop nad parterem poprzez montaż belek stalowych IPE 120 na "poduszkach" gr. 10 cm z betonu zbrojonego Cl6/20 oraz wykonać płytę z betonu Cl6/20 gr. 5 cm, zbrojoną nad podporami - zgodnie z rys. nr 4,

- zamurować palenisko przy kominie,

- uzupełnić obróbki blacharskie na budynku sąsiednim w miejscu styku dachów od strony zachodniej,

- zaimpregnować więźbę dachową środkami p.poż, grzybo- i owadobójczymi,

- wypełnić przestrzeń pod dachem od strony dachu budynku sąsiedniego izolacją p.poż. o El 60,

- na strychu nieużytkowym w oknie od strony południowo-zachodniej zamontować barierkę na wys. 0,9 m,

- kable instalacji elektrycznej zatynkować lub poprowadzić w listwach elektroinstalacyjnych mocowanych do ścian i stropów

zgodnie z opracowaniem "Opinia o stanie robót budowlanych budynku gospodarczego", sporządzonym przez osoby posiadające stosowne uprawnienia zawodowe.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła B. G..

Organ odwoławczy, wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisane na wstępie rozstrzygnięcie, podniósł, że w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed dniem 28.06.2015r., wobec czego w stosunku do przedmiotowego budynku gospodarczego toczy się na podstawie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 27.06.2015r. (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw). W odniesieniu do zarzutów odwołania wyjaśniono, że organ architektoniczno-budowlany nie zgłosił sprzeciwu na złożone zgłoszenie – co oznacza, że inwestorka nabyła prawo do legalnego wykonywania robót, jednak tylko tych, które zostały określone w zgłoszeniu. Z zebranych przez organ I instancji dowodów wynika, że stwierdzono wykonanie znacznie szerszego zakresu robót, takich jak: wymiana konstrukcji dachu na budynku, wykonanie komina wewnątrz budynku w północno-wschodnim narożniku z wyprowadzeniem ponad dach (przy czym możliwe jest, że istniała wcześniej w poziomie przyziemia część tego komina budynku), wykonanie komina w południowo - wschodniej części obiektu (od grilla), wykonanie wewnątrz budynku ściany granicznej - wschodniej, wykonanie ściany działowej i wydzielenie w ten sposób dodatkowego pomieszczenia, wymiana instalacji elektrycznej, w części nie po istniejącej trasie, wykonanie instalacji wodnej i kanalizacyjnej, wymiana otworów okiennych, wykonanie w ścianie zachodniej (frontowej) dwóch dodatkowych otworów drzwiowych. Szczegółowa analiza powyższych robót w świetle definicji powołanych w art. 3 pkt 6, art. 8 oraz art. 7a ustawy prowadzi do wniosku, że w przedmiotowym przypadku wykonanie ściany granicznej i działowej wewnątrz budynku, wykonanie wewnętrznego komina i wykucie otworów mogą zostać uznane za przebudowę starej części budynku. Natomiast wymiana konstrukcji dachu – z racji zachowania dachu jednospadowego, prawie takiej samej wysokości i prawie takiego samego spadu –zalicza się do remontu dachu na budynku. W tym zakresie organ zauważył, że przepis art. 50 ust. 1 ustawy zgodnie z jego literalną treścią znajduje zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. Przepisy art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy obejmują łącznie wszystkie przypadki budowy obiektu budowlanego realizowanej bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia, co oczywiście obejmuje przypadki rozbudowy i nadbudowy, równoznaczne z budową, natomiast wymienione przepisy nie obejmują przypadku przebudowy, która zdefiniowana w odrębnym przepisie art. 7a ustawy należy do innej niż budowa kategorii robót budowlanych, oraz nie obejmują przypadku remontu. Przepis art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organu I instancji znajduje zastosowanie do tych przypadków, w których stosowany jest przepis art. 50 ust. 1 ustawy. W przedmiotowym przypadku wybudowano od podstaw przy granicy działki nową ścianę przylegającą do ściany budynku sąsiedniego, która wcześniej stanowiła ścianę wspólną dla obydwu budynków. Na tej nowej ścianie została oparta konstrukcja dachu. Położenie najwyższej części dachu jest obecnie nieco wyższe niż przed wykonaniem robót, różnica sięga od ok. 12 cm do ok. 25 cm. Jednak organ I instancji w drodze własnych ustaleń stwierdził, że obydwie ściany boczne prostopadłe do granicy, jak i ściana kolankowa zachodnia nie zostały nadbudowane – a jednie wyrównane cienką warstwą zaprawy. W konsekwencji efekt robót w postaci niewielkiego podwyższenia elementów dachu może być wynikiem różnicy w wymiarach i wzajemnym ułożeniu materiałów budowlanych zastosowanych przy konstrukcji dachu w stosunku do stanu poprzednio istniejącego. W tym zakresie powołano się na wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2527/10) zgodnie z którym nieistotnym odstępstwem jest poniesienie dachu realizowanego budynku o 20 cm. Natomiast to, czy w danym wypadku odstępstwo, mimo że dotyczy jednego z parametrów wymienionych w ust. 5 pkt 1-7 art. 36a Prawa budowlanego, ma charakter istotny zależy od okoliczności danej sprawy. Za takim rozumieniem tego przepisu - pozostawiającym organom administracji budowlanej pewien margines uznaniowości - przemawia wykładnia celowościowa ww. przepisu.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy wskazał, że nie nastąpiła nadbudowa budynku gospodarczego, a jedynie remont jego dachu. Natomiast wyższe o 12 do 25 cm położenie elementów dachu w stosunku do stanu poprzednio istniejącego jest w okolicznościach niniejszej sprawy nieistotne – skoro nie stwierdzono nadmurowania starych ścian. Również wykonania pozostałych robót budowlanych w budynku nie można zakwalifikować jako budowy, rozbudowy czy nadbudowy obiektu budowlanego w określonym miejscu. Natomiast zasadnym było prowadzenie postępowania w stosunku do wszystkich wykonanych w budynku robót budowlanych, przekraczających zakres zgłoszenia na podstawie przepisu art. 50 i 51 ustawy. W niniejszej sprawie organ I instancji nie wydał postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy, ponieważ nie stwierdził wykonywania robót w datach kontroli, część robót była już zakończona a część przerwana na pewnym etapie – co jest zgodne ze orzecznictwem sądowym. Przepis art. 51 ust 7 ustawy przesądza, że art. 51 ust 1 pkt 2 tej ustawy znajduje także zastosowanie do przypadków, w których roboty budowlane zostały już wykonane. W odniesieniu do spornego obiektu osoby uprawnione w odpowiednich branżach zaprojektowały przeróbki niezbędne do wykonania w celu doprowadzenia budynku do zgodności z obowiązującymi przepisami, w szczególności z § 203 i § 204 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r., poz. 1422). Skoro projektanci obliczyli, że istniejący strop nie gwarantuje spełnienia warunku stanu granicznego przydatności do użytkowania nośności i musi być wzmocniony, to zasadnym był nakaz wykonania poduszek betonowych pod belkami stalowymi oraz wykonania dodatkowej warstwy żelbetu na stropie. Z kolei z przepisu § 272 ust. 3 rozporządzenia wynika konieczność wypełnienia przestrzeni pod dachem od strony budynku sąsiedniego izolacją p.poż. Z przepisu § 301 rozporządzenia wynika konieczność wykonania barierki na wysokości 0,9 m w oknie na poddaszu – skoro odległość między górną krawędzią wewnętrznego podokiennika a podłogą uznano za zbyt małą. Nakaz zamurowania paleniska przy kominie wynika z faktu, że wykonana atrapa paleniska (grill) stanowi jedynie element dekoracyjny, a przewód kominowy nie jest w przedmiotowym przypadku materiałowo dostosowany do odprowadzania produktów spalania. Nakaz impregnacji więźby dachowej jest uzasadniony wymogami sztuki budowlanej. Natomiast za zupełnie pozbawiony podstaw i przy tym niezrozumiały organ odwoławczy uznał nakaz uzupełnienia obróbek blacharskich na budynku sąsiednim w miejscu styku dachów od strony zachodniej – co przesądziło o konieczności uchylenia zakwestionowanej decyzji w tej części i umorzeniu postępowania organu I instancji w tym zakresie. Zaznaczono przy tym, że wprawdzie zalecenie takiej treści zawarte zostało w opinii, jednak z pozostałej treści opinii nie wynika w żaden sposób podstawa do oceny, że obróbka blacharska wymaga jakiegokolwiek uzupełniania. Z kolei w pkt 3.7 opinii wskzano wprost: "dach nie wykazuje przecieków" – co oznacza brak podstaw do oceny, że istnieje konieczność wykonywania jakichkolwiek poprawek na budynku sąsiada. Również w protokołach kontroli nie zawarto jakiejkolwiek informacji wskazującej na nieprawidłowość obróbki blacharskiej. Ponadto organ nadzoru budowlanego nie ma uprawnienia do wydawania nakazu wykonywania robót na budynku sąsiednim.

Odnosząc się do pozostałych nakazów organ stwierdził, że zostały wydane na podstawie opinii osób uprawnionych, weryfikacja zalecanych przeróbek pod względem ich zgodności z przepisami jest pozytywna, a przeróbki mają na celu doprowadzenie wykonanych robót do pełnej zgodności z prawem. Analizując § 21 ust 3 pkt 5 m.p.z.p., który stanowi, w kwestii geometrii dachu, że dla budynków gospodarskich i garaży ustalono dachy dwuspadowe i jednospadowe o kącie nachylenia połaci dachowych 20 stopni do 40 stopni (przy czym przedmiotowy budynek gospodarczy posiada dach jednospadowy o spadku około 12 stopni) odwołano się do § 21 ust 2 pkt 1 m.p.z.p. Zgodnie z tym ostatnim przepisem utrzymuje się istniejącą zabudowę z możliwością jej rozbudowy, przebudowy z zastrzeżeniem ust. 3. W tym zakresie organ podkreślił, że wykonane roboty budowlane remontowe związane z samym tylko dachem budynku nie zmieniły stanu pierwotnego, a w przypadku remontu brak jest wymogu dostosowania się do ustaleń określonych w § 21 ust. 3 m.p.z.p.

Za niezasadny organ uznał zarzut odwołania o naruszeniu przepisu § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 12.04.2002r. – ponieważ plan zagospodarowania na przedmiotowym terenie przewiduje sytuowanie budynków w granicy. W takim przypadku możliwe jest bowiem nawet usytuowanie budynku w granicy nieprzylegającego do żadnego budynku na działce sąsiedniej. Tym samym sytuacja, w której po wykonanych robotach budynek przewyższa o bardzo niewielką wartość wysokość budynku sąsiedniego, nie stanowi, zdaniem organu, naruszenia przepisu § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła B. G., zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów:

- prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

1) § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 12.04.2002r. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i nieprawidłową interpretację w niniejszej sprawie ww. przepisu co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że budynek W. M. przewyższa o bardzo niewielką wartość wysokość budynku skarżącej,

2) § 21 ust 3 pkt 5 m.p.z.p.,

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

1) art. 7 K.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do rzetelnego załatwienia sprawy, przez co błędnie ustalono wymiary dotyczące dachu oraz ścian,

2) art. 77 § 1 K.p.a. polegające na niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co doprowadziło do nieprawidłowego stwierdzenia, iż wykonane prace budowlane nie stanowią samowoli budowlanej lecz rozszerzenie zakresu prac budowlanych,

3) art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny materiału dowodowego, polegającego na przyjęciu przez organ, że dokonane zmiany są nieistotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że ilość i rozmiar zmian jakich dokonano nie można uznać za nieistotne,

4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która nie odpowiada prawu, podczas gdy organ odwoławczy, w związku z naruszeniem przez organ I instancji przepisów postępowania i niewyjaśnienia zakresu sprawy, mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, powinien zastosować art. 138 § 2 K.p.a. i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.),

- rozważenie przez Sąd możliwości uchylenia również decyzji organu I instancji,

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,

- uzupełnienie materiału dowodowego i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: zdjęć barwnych, opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa ogólnego sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] w sprawie sygn. akt I C 95/15 - na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

Postanowieniem wydanym na rozprawie sądowej w dniu 17 listopada2016r. Sąd dopuścił dowód z dokumentów dołączonych do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Podkreślić również trzeba, że stosownie do art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W konsekwencji Sąd nie czyni własnych ustaleń faktycznych, opierając się zasadniczo na zebranym przez organy materiale dowodowym. Zasadą w postępowaniu sądowym - pełniącym rolę postępowania kontrolnego w stosunku do postępowania przed organami administracji, które wydały decyzje w sprawie - jest orzekanie przez Sąd na podstawie akt administracyjnych sprawy zgromadzonych przez organ. Wyjątkowo Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Rozpatrując skargę w ramach tak ustalonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji.

Przede wszystkim, wbrew zarzutom skargi, w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organ dysponował bogatym materiałem dowodowym, który był miarodajny dla dokonania ustaleń faktycznych. Ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada zgromadzonym dowodom, które zostały przez organ zebrane, rozpatrzone i ocenione zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Sąd podziela ustalenia poczynione przez organ jak również akceptuje argumentację prawną przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W sprawie niniejszej postępowanie zostało wszczęte przed dniem 28.06.2015r. W związku z powyższym w stosunku do przedmiotowego budynku gospodarczego organy prawidłowo prowadziły postępowanie na podstawie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 27.06.2015r. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2015r., poz. 443) do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Z akt sprawy niniejszej wynika, że inwestorka - W. M. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót polegających na wymianie pokrycia dachu i elewacji. W związku z tym, że organ architektoniczno-budowlany nie zgłosił sprzeciwu inwestorka mogła legalnie wykonywać tylko roboty określone zgłoszeniu.

Z materiału dowodowego zebranego w aktach administracyjnych wynika, że inwestorka wykonała znacznie szerszy zakres robót obejmujący:

- wymianę konstrukcji dachu na budynku,

- wykonanie komina wewnątrz budynku w północno-wschodnim narożniku z wyprowadzeniem ponad dach (przy czym możliwe jest, że istniała wcześniej w poziomie przyziemia część tego komina budynku),

- wykonanie komina w południowo - wschodniej części obiektu (od grilla),

- wykonanie wewnątrz budynku ściany granicznej - wschodniej,

- wykonanie ściany działowej i wydzielenie w ten sposób dodatkowego pomieszczenia,

- wymianę instalacji elektrycznej, w części nie po istniejącej trasie,

- wykonanie instalacji wodnej i kanalizacyjnej,

- wymianę otworów okiennych,

- wykonanie w ścianie zachodniej (frontowej) dwóch dodatkowych otworów drzwiowych.

Zdaniem Sądu, organ właściwie zakwalifikował te roboty pod działanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który odnosi się do przypadków, w których stosowany jest przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 28 ust.1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 tej ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Z mocy art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 wymagało zgłoszenia właściwemu organowi.

Natomiast przebudowa obiektu budowlanego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

Stosownie do art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o budowie – należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchni zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (...).

Treść wskazanych regulacji w odniesieniu do powyższych robót pozwala stwierdzić, że w realiach rozpoznawanej sprawy wykonanie ściany granicznej i działowej wewnątrz budynku, wykonanie wewnętrznego komina i wykucie otworów można uznać za przebudowę starej części budynku, a wymianę konstrukcji dachu z uwagi na zachowanie prawie takiej samej wysokości i spadku zaliczyć należy do remontu dachu na budynku.

Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że wybudowano od podstaw przy granicy działki nową ścianę przylegającą do ściany budynku sąsiedniego, która wcześniej stanowiła ścianę wspólną dla obydwu budynków. Na tej ścianie została oparta konstrukcja dachu. Z ustaleń organu wynika, że obydwie ściany boczne prostopadłe do granicy, jak i ściana kolankowa zachodnia nie zostały nadbudowane, a jedynie wyrównane cienką warstwą zaprawy. Ustalenia ta potwierdza m.in. materiał zdjęciowy oraz protokół oględzin. Prowadzi to do wniosku, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie nastąpiła nadbudowa budynku gospodarczego, a jedynie remont dachu tego obiektu. Trafnie organ wskazuje, że skoro nie nadmurowano dotychczas istniejących ścian, to wyższe (jak ustala organ o 12 do 25 cm) położenie elementów dachu w porównaniu do stanu poprzedniego nie ma charakteru istotnego. W tym zakresie zaakceptować należy stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2012r., sygn. akt II OSK 2527/10.

Jeśli chodzi zaś o pozostałe roboty budowlane, to ich wykonania nie można kwalifikować jako budowę, rozbudowę, czy nadbudowę obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. W związku z tym w niniejszej sprawie postępowanie było prawidłowo prowadzone na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Przepis art. 50 ust. 1 znajduje zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, wskazany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, ma zastosowanie do tych przypadków, w których stosowany jest przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Należy podkreślić, że w sprawie niniejszej osoby uprawnione zaprojektowały przeróbki niezbędne w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, co znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że z ustaleń organu, dokonanych w sprawie, udokumentowanych m. in. materiałem fotograficznym wynika, że na poddaszu w części okapowej ściana zachodnia nie była nadmurowywana, a jedynie wyrównano zaprawę cementową. Nie stwierdzono również śladów nadmurowania ścian szczytowej północnej i południowej. W związku z tym nie znajdują uzasadnienia twierdzenia skargi o zmianie spadku dachu z 20 stopni na 12 stopni. Z analizy akt administracyjnych i sądowych w tym zdjęć dołączonych do skargi wynika, że skarżąca dokonywała pomiarów w części środkowej dachu i w części od strony rynku. Tymczasem najniższe wartości organ I instancji stwierdził w przeciwległej części dachu.

Wbrew zarzutom skargi nie doszło w sprawie do naruszenia § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r. poz. 1422), gdyż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...] uchwalony uchwałą Rady Gminy z dnia 30.03.2012r. dopuszcza możliwość lokalizacji budynków bezpośrednio przy granicy działki (§ 21).

Należy podkreślić, że przepis § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia w odróżnieniu od § 12 ust. 3 pkt 2 obowiązuje na terenie każdego rodzaju, a nie tylko na terenie zabudowy jednorodzinnej. Jak wynika bowiem z tego przepisu sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem, jak słusznie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, na przedmiotowym terenie możliwe byłoby nawet sytuowanie budynku w granicy jako nieprzylegającego do żadnego budynku na działce sąsiedniej. W związku z powyższym, podnoszony zarzut, że po wykonaniu robót budynek sąsiedni przewyższa o niewielką wysokość obiekt skarżącej nie ma żadnego znaczenia, gdyż nie stanowi naruszenia żadnego przepisu ww. rozporządzenia, a w szczególności § 12 ust. 3 pkt 2.

Z kolei przedłożona przez skarżącą opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa ogólnego sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] w sprawie sygn. akt I C 95/15 nie podważa, zdaniem Sądu, prawidłowości decyzji organu odwoławczego.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.