Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 60/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr. sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia, nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie może być wykonana, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 października 2001 r., nr [...], Burmistrz [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr a km. [...] o pow. 1,02 ha (księga wieczysta Kw nr A) stanowiącej własność A. B., położonej w H., z następującymi nieruchomościami przylegającymi: działką nr b o pow. 0,92 ha stanowiącą własność D. F. T., działką nr c o pow. 1,15 ha stanowiącą własność M. i H. M. i działką nr d o pow. 0,03 ha, będącej własnością Gminy [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał przepis art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). W uzasadnieniu Burmistrz stwierdził, iż postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadzone zostało na podstawie postanowienia z dnia 8 lipca 2000 r., nr [...]. Czynności techniczne wykonał geodeta R. K. – upr. nr [...]. Wskazał, iż w wyniku oceny operatu rozgraniczeniowego stwierdzono prawidłowość wykonania czynności ustalenia granic przez geodetę oraz że protokół graniczny został podpisany bez zastrzeżeń przez strony, które stawiły się na gruncie. Na tej podstawie organ stwierdził, iż ustalone w ten sposób granice posiadają, zgodnie z Zarządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 5 sierpnia 1996 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Mon. Pol. Nr 50, poz. 469.), moc prawną.

W dniu 12 listopada 2001 r. A. B. sporządził pismo, które skierował do Burmistrza [...] i które wpłynęło do sekretariatu Burmistrza w dniu 13 listopada 2001 r. Zażądał uchylenia decyzji Burmistrza, z dnia 31 października 2001 r., o rozgraniczeniu nieruchomości, na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. Wniósł również o ponowne wydanie decyzji o rozgraniczeniu działki nr b z działkami sąsiednimi. Pod częścią pisma sporządzoną przez A. B. złożył swoje oświadczenie D. T. On także zażądał uchylenia decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.

Burmistrz [...] decyzją z dnia 26 listopada 2001 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia 31 października 2001 r. oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez sąd. Decyzja wydana została na podstawie art. 34 pkt 1 i 2 Prawo geodezyjnego i kartograficznego W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż jak słusznie zauważyły strony, decyzja z dnia 31 października 2001 r. w swej treści posiada błędy, powodujące jej nieważność z mocy prawa, albowiem: własność działki nr a została niewłaściwie przypisana A. B., a własność działki nr b D. T., błędnie podano nazwisko "T." zamiast "T." oraz protokół graniczny z dnia 19 września 2001 r., stanowiący podstawę do wydania przedmiotowej decyzji, zawierał zastrzeżenia, a nie jak błędnie podano w decyzji ich brak. Wskazał również, iż sprawa przekazana została do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w N., z uwagi na wynikły spór co do przebiegu linii granicznych na odcinku prostym 2-3-4 oraz brak ugody w tej sprawie.

W związku ze złożeniem przez A. B., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 26 listopada 2001 r. oraz wstrzymanie jej wykonania i obciążenie Burmistrza [...] kosztami wynikającymi z dotychczasowych skutków wykonania tej decyzji, Kolegium decyzją z dnia 31 maja 2004 r., nr [...], stwierdziło nieważność decyzji, w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 31 października 2001 r., w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi H., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr a, b, d i c k.m. [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż decyzja z dnia 31 października 2001 r. nie została wykonana, bowiem organ I instancji decyzją z dnia 26 listopada 2001 r. stwierdził jej nieważność, a nadto umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia i przekazał całość sprawy do właściwości Sądu Rejonowego w N., w którym sprawa rozgraniczenia prowadzona jest nadal pod sygn. akt [...]. Odnośnie wniosku strony, organ odwoławczy stwierdził, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia 26 listopada 2001 r. jest uzasadniony i skuteczny w części dotyczącej stwierdzenia przez Burmistrza [...] nieważności decyzji własnej z dnia 31 października 2001 r., bowiem w tej części w sposób rażący decyzja naruszyła przepis art. 157 § 1 pkt 1 K.p.a., który stanowi, że właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 K.p.a. jest organ wyższego stopnia. Wobec tego, w tej części decyzja Burmistrza z dnia 26 listopada 2001 r. jest nieważna z przyczyn określonych w art.156 § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym stwierdza się nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.

Pismem z dnia 16 lipca 2004 r. A. B. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia 31 października 2001 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych we wsi H. Wskazał, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, ponieważ nie uwzględnia całej ugody, której potwierdzenie zawiera protokół graniczny z 19 września 2001 r. Ponadto wnioskodawca zakwestionował uznanie jako stron postępowania M. i H. M. oraz błędne, w jego ocenie, pouczenie o sposobach wzruszenia decyzji.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia 31 października 2001 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, stanowiącym podstawę prawną decyzji organu I instancji, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granic nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, przy czym w rozumieniu przepisu, ugodą nie jest sporządzony przez geodetę protokół graniczny, jak również protokół graniczny zawierający żądanie stron co do sposobu rozgraniczenia. W aktach sprawy brak jest dokumentu wskazującego na zawarcie, przez strony postępowania rozgraniczeniowego, ugody przewidzianej w art. 31 ust. 4 ustawy, w wymaganej formie, określonej w § 21 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Brak jest więc podstaw do twierdzenia, że doszło w sprawie do zawarcia ugody pomiędzy stronami postępowania rozgraniczeniowego. Za bezsporną uznał natomiast okoliczność, iż zarówno wnioskodawca jak i D. T. wnieśli o uchylenie w całości decyzji z dnia 31 października 2004 r., co stanowiło podstawę przekazania całej sprawy do sądu w trybie art. 33 ust. 3 ustawy. Ponieważ sprawa rozgraniczenia w całości w dacie zgłoszenia wniosku zawisła przed sądem powszechnym, istotnym dla oceny wniosku strony było ustalenie, czy i jaką moc prawną posiada nadal decyzja organu I instancji z dnia 31 października 2001 r. Przepis art. 33 ust. 3 ustawy nie przewiduje dalszego postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia, w której wydano decyzję o rozgraniczeniu w zakresie objętym postępowaniem sądowym. Dlatego też w ocenie zespołu orzekającego, organ I instancji prawidłowo odczytał wniosek stron o uchylenie decyzji organu I instancji, jako żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy przez sąd powszechny. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem, jeżeli strony nie zgadzają się z treścią orzeczenia, mogą w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, zgłosić żądanie przekazania sprawy do sądu. Wskazując, iż przedmiotem osądu w niniejszej sprawie jest całe rozgraniczenie objęte decyzją z dnia 31 października 2001 r., co skutkuje utratą mocy wiążącej tej decyzji, organ uznał również, że bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania na podstawie art. 156 K.p.a. Według Kolegium, strona nie może żądać stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczenie, w zakresie objętym przekazaniem sprawy do sądu. W odniesieniu do kwestionowania przez odwołującego przyjęcia przez organ I instancji, iż M. I H. M. są stronami postępowania, organ odwoławczy stwierdził, iż skoro rozgraniczenie nieruchomości obejmuje również działkę nr c stanowiącą ich własność, a odwołujący prowadzi spór, co do przebiegu granic pomiędzy jego działką a działką nr c, podniesiony przez odwołującego zarzut jest wątpliwy. Jak wskazał powstałe wątpliwości zostaną zapewne rozstrzygnięte przez Sąd rozpoznający sprawę rozgraniczenia.

A. B. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. Zarzucił decyzji Burmistrza [...] z dnia 31 października 2001 r. rażące naruszenie prawa, określone w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., w związku z niewypełnieniem wymogów określonych we wniosku o rozgraniczenie, w art. 33 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w art. 156 § 1 pkt 3 i 4 K.p.a. oraz w art. 107 § 3 K.p.a. Wskazał również na naruszenie przepisów art. 15 K.p.a. i art. 107 § 1 K.p.a. Dodatkowo, z uwagi na zaistniałe naruszenia przepisów, w ocenie A. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało należycie jego wniosku z dnia 16 lipca 2004 r., co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, która to błędnie przedstawia zaistniała sytuację prawną w wyniku nieudolnie przeprowadzonego rozgraniczenia w postępowaniu administracyjnym. Wnioskodawca zakwestionował również uznanie przez organ M. i H. M. za strony postępowania.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż według przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2000 r., Nr 100, poz. 1086, ze. zm.), czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda taka, zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4), jednakże musi być ona sporządzona według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, w myśl art. 33 ust. 1, decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości wydaje wójt. Zgodnie z art. 33 ust. 3 strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granic może jednak żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji, przekazania sprawy sądowi. Mając na uwadze wskazane regulacje prawne organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest, że właściciele nieruchomości objętych postępowaniem rozgraniczeniowym nie zawarli przed geodetą ugody. Jak wynika bowiem zarówno z osnowy oraz treści uzasadnienia decyzji Burmistrza [...] z dnia 31 października 2001 r., przebieg granic został ustalony na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Stąd też Kolegium uznało, iż Burmistrz [...], powołując prawidłową podstawę prawną, tj. art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zasadnie orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości. Prawidłowo również pouczył strony o możliwości żądania przekazania sprawy sądowi w przypadku niezadowolenia z ustalenia przebiegu granic. Ponieważ, jak wskazał organ, z pisma A. B. zawierającego adnotację D. T., które zostało złożone w terminie, bez żadnej wątpliwości można odczytać niezadowolenie z przebiegu granic, Burmistrz [...] zgodnie z art. 33 ust. 3, prawidłowo przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w N., gdzie sprawa toczy się nadal. W dalszej części uzasadnienia przywołując Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnośnie art. 33 ust. 3, organ stwierdził, iż jako prawidłowe należy uznać stanowisko zespołu orzekającego Kolegium, wyrażone w decyzji z dnia [...], iż przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w N. jest całe rozgraniczenie objęte wcześniej decyzją Burmistrza [...] z dnia 31 października 2001 r., co skutkuje utratą mocy wiążącej tej decyzji zarówno w znaczeniu procesowym jak i materialnoprawnym, a w konsekwencji powoduje jej wyłączenie z obrotu prawnego. Bezprzedmiotowe zatem byłoby postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 K.p.a., zmierzające do wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym decyzji Burmistrza [...], z dnia 31 października 2001 r., z obrotu prawnego. Słusznie więc Kolegium, wskazując prawidłowo podstawę prawną (art. 157 § 3 K.p.a.) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. W związku z tym, iż decyzja Burmistrza [...] z dnia 31 października 2001 r. nie istnieje w obrocie prawnym, zespół orzekający Kolegium za zasadne uznał utrzymanie w mocy decyzji SKO z dnia [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, A. B. zarzucił błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, kryjące błędy proceduralne i merytoryczne, popełnione w przeprowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym przez Burmistrza [...]. Wskazując na przebieg postępowania rozgraniczającego przeprowadzonego z udziałem geodety R. K., skarżący podniósł, iż dokonane w trakcie rozgraniczenia ustalenia linii granicznych naruszają stan jego posiadania, a decyzja Burmistrza [...] stanowiła próbę zalegalizowania tego stanu. Przedstawiając ustalenia dokonane w trakcie postępowania rozgraniczeniowego toczącego się przed Sądem Rejonowym w N. skarżący wyjaśnił, iż w postępowaniu tym Sąd zajął się jedynie kwestią rozgraniczenia jego działki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, iż sprawa o rozgraniczenie, w której Burmistrz [...] wydał decyzję z dnia 31 października 2001 r., zawisła przed Sądem Rejonowym w N. Żądanie przekazania sprawy sądowi obejmuje zatem "sprawę rozgraniczenia nieruchomości", która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, a treścią tego rozstrzygnięcia jest ustalenie przebiegu granic między nieruchomościami. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu pewnego odcinka granicy między nieruchomościami, może w tym zakresie żądać przekazania sprawy na drogę postępowania sądowego. Należy w związku z tym wykluczyć dopuszczalność wniesienia odwołania od decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości w części nie objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi z tego względu, że decyzja o rozgraniczeniu traci moc wiążącą w części objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi, natomiast w części nie objętej staje się ostateczna.

W kolejnych pismach kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia: 2 lutego 2005 r., 11 lutego 2005 r., 26 lutego 2005 r., 22 maja 2005 r., 1 czerwca 2005 r., 2 czerwca 2005 r., 20 czerwca 2005 r., 29 lipca 2005 r., 7 września 2005 r. i 27 września 2005 r., skarżący podtrzymując zarzuty i argumenty przedstawione w skardze, dodatkowo wyjaśniał przebieg postępowania rozgraniczeniowego, wskazując na okoliczności faktyczne sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie odpowiada wymogom prawa.

Najistotniejsze w niniejszej sprawie zagadnienia, od których zależy skuteczność skargi, związane są ze sposobami i środkami kwestionowania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, wydanej na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.). Sprecyzować od razu warto, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności, zgodnie z wnioskiem A. B. z dnia 16 lipca 2004 r., była decyzja Burmistrza [...] z dnia 31 października 2001 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, wydana właśnie na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W chwili złożenia wniosku z dnia 16 lipca 2004 r. pozostawała ona w obrocie prawnym, gdyż decyzją z dnia 31 maja 2004. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza [...] z dnia 26 listopada 2001 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia 31 października 2001 r., w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Jak wynika z poprzedniego zdania, skład orzekający nie podziela poglądu, wyrażonego w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...], o nieistnieniu w obrocie prawnym decyzji Burmistrza [...] z dnia 31 października 2001 r. o rozgraniczeniu nieruchomości.

Przepis art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy, zgodnie z art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi.

Unormowanie to jednoznacznie wyłącza możliwość wniesienia przez stronę odwołania od decyzji. Regulacja ta stanowi przypadek wyłączający konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności, przewidzianą w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPK 32/02, ONSA 2003/4/123). Według art. 16 § 1 zdanie pierwsze K.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Jednocześnie odnotować trzeba, że na mocy art. 16 § 1 zdanie drugie K.p.a., uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Z przepisu art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czy też innych norm regulujących ten sposób zakończenia postępowania rozgraniczeniowego przed organem administracyjnym, ani z przepisów K.p.a., nie wynika ograniczenie możliwości uruchomienia nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej, wydanej na podstawie art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Przyjęte rozwiązania prawne w K.p.a. nie przewidują dopuszczalności ograniczenia stosowania trybów nadzwyczajnych w oparciu o kryterium rodzaju sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Wyłączenie możliwości zastosowania trybów nadzwyczajnych musi wynikać z ustanowionego w przepisie szczególnym expressis verbis takiego ograniczenia. Wyprowadzenie w drodze wykładni takich ograniczeń jest niedopuszczalne (patrz: Barbara Adamiak, glosa do wyroku SN z dnia 9 czerwca 1999 r., sygn. akt III RN 15/99, OSP 2000/11/173). Stanowisko to nie wydaje się kontrowersyjne, gdy strona postępowania rozgraniczeniowego nie zażądała, w terminie 14 dni, od dnia doręczenia jej decyzji opartej o art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, przekazania sprawy sądowi, albo jeśli w terminie czternastodniowym złożyła wniosek o przeprowadzenie postępowania nadzwyczajnego, nie domagając się przekazania sprawy sądowi (por. wyrok SN z dnia 9 czerwca 1999 r., sygn. akt III RN 15/99, OSNP 2000/10/378; wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2900/00, niepublikowany, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 81986).

Sporne natomiast, także w niniejszej sprawie, jest zagadnienie konkurencyjności nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz środka w postaci żądania przekazania sprawy sądowi, przewidzianego w art. 33 ust. 3 tej ustawy. Rozważania w tym zakresie rozpocząć można od spostrzeżenia, że w polskim prawie znane są dwa sposoby połączenia postępowania administracyjnego z sądowym postępowaniem cywilnym. Pierwszy polega na weryfikowaniu decyzji administracyjnej w postępowaniu sądowym. Przykładem takiej regulacji jest możliwość odwołania od decyzji wydawanych w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, przewidziana w art. 4778 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego. Sposób drugi polega na "przeniesieniu" sprawy do dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Tego typu relacja występuje np. w przypadku naprawienia szkód, o których mowa w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Wskazuje na to treść art. 186 tej ustawy. Poprzednio tryb ten przewidywał przepis art. 38 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.). Nie jest to postępowanie odwoławcze i nie kończy się ono orzeczeniem weryfikującym decyzję wydaną na administracyjnym etapie rozpatrzenia sprawy (por. Jerzy Sommer w: "Prawo wodne z komentarzem", pod red. Jerzego Rotki, Wydawnictwo Prawo Ochrony Środowiska, Wrocław 1999 r., s. 123). Do tego drugiego sposobu należy także tryb określony w art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Złożenie przez stronę niezadowoloną z ustalenia przebiegu granicy, decyzją opartą o art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, żądania przekazania sprawy sądowi, nie eliminuje z obrotu prawnego tej decyzji. Stanowi środek umożliwiający załatwienie materialnoprawnej sprawy o rozgraniczenie nieruchomości, w trybie postępowania cywilnego. Oznacza to, że po złożeniu żądania przekazania sprawy sądowi, a nawet w toku toczącego się już postępowania przed sądem powszechnym, w wyniku żądania strony określonego w art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, można korzystać z nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, dotyczącego decyzji opartej o art. 33 ust.1 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt II SA 2678/01, niepublikowany, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 148847; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 20 marca 2000 r., sygn. akt OPK 30/99, ONSA 2000/3/99). Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym nie można także mówić o bezprzedmiotowości nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W razie inicjowania podwójnego systemu środków kontroli decyzji ostatecznej konieczne jest uwzględnienie prymatu postępowania administracyjnego, gdyż w razie zrealizowania jego celu bezprzedmiotowe byłoby już korzystanie z drogi sądowej. Procesowym rozwiązaniem zbiegu takich postępowań byłoby zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia prowadzonego w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 15 października 1992 r., sygn. akt III AZP 18/92, OSNC 1993/5/67: uzasadnienie w/w wyroku NSA z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt II SA 2678/01). Zagadnienie ewentualnej bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie nadzwyczajnym może być rozważane dopiero w razie zakończenia prawomocnym orzeczeniem postępowania cywilnego, przed zakończeniem nadzwyczajnego postępowania administracyjnego (por. Leszek Nowosielski "Przeniesienie sprawy o odszkodowanie z drogi administracyjnej na sądową na przykładzie artykułu 186 ustawy – Prawo wodne (zagadnienia wybrane) – Gdańskie Studia Prawnicze 2005/14/467).

W dacie wydania zaskarżonej decyzji postępowanie sądowe nie było jeszcze zakończone. Postanowienie kończące postępowanie przed Sądem Rejonowym w N. zapadło w dniu 25 listopada 2004 r., zaś zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...]. W tej sytuacji ocena o braku podstaw do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rozgraniczeniu, z dnia 30 października 2001 r., oparta jedynie na poglądzie o bezprzedmiotowości tego postępowania z powodu przekazania sprawy sądowi powszechnemu, narusza przepis art. 157 § 3 K.p.a. oraz art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z powyższych uwag, przekazanie sprawy sądowi powszechnemu, na postawie art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie eliminuje decyzji wydanej na podstawie art. 33 ust. 1 z obrotu prawnego. Nie wydaje się zatem trafne stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że od chwili przekazania sprawy sądowi decyzja z art. 33 ust. 1 nie istnieje w obiegu prawnym. Niezależnie więc od uchybienia przepisom art. 33 ust. 1 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zaskarżona decyzja narusza także unormowanie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 K.p.a. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji bezprzedmiotowej następuje w drodze decyzji (art. 162 § 3 K.p.a.). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz z akt administracyjnych nie wynika, aby doszło do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.

Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylić zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy pierwszą decyzję Kolegium. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 tej ustawy, zaś koszty postępowania sądowego zasądzono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Skoro zaś sam skarżący przyznaje, że już po wydaniu zaskarżonej decyzji Sąd Rejonowy w N. zakończył postępowanie rozgraniczeniowe, zasadnym, w świetle powyższych uwag, staje się spostrzeżenie, iż ewentualna bezprzedmiotowość będzie dotyczyła tylko tej części postępowania nadzwyczajnego, do której odnosi się postanowienie sądu powszechnego o rozgraniczeniu. Konieczne będzie zatem rozważenie zasadności zarzutu skarżącego, iż przedmioty postępowania rozgraniczeniowego – administracyjnego i sądowego – nie były tożsame. W tym celu należy co najmniej porównać treść decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu i brzmienie postanowienia sądu. W tej części postępowania, która nie okazałaby się bezprzedmiotowa, należałoby odnieść się do wszystkich zarzutów skarżącego świadczących, jego zdaniem, o nieważności decyzji o rozgraniczeniu.