Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 978/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.6a ust 2
journal: Dz.U. 2014 poz 191
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Tomasz Grossmann (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 865/16 w sprawie ze skargi W.G. na zarządzenie Burmistrza S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odwołania Dyrektora Przedszkola Publicznego w S. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 865/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – po rozpoznaniu sprawy ze skargi W.G. na zarządzenie Burmistrza S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odwołania Dyrektora Przedszkola Publicznego w S. – stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wyrok ten, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadł w następujący stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Przywołanym wyżej zarządzeniem z [...] kwietnia 2016 r. Burmistrz S. (dalej też jako "Burmistrz") – na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej w skrócie "u.s.g."), art. 38 ust. 1 pkt 1b w zw. z art. 5c pkt 2 i art. 34a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej w skrócie "u.s.o.") oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 21 grudnia 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (zwanego też dalej "rozporządzeniem") – odwołał W.G. ze stanowiska Dyrektora Publicznego Przedszkola w S. z powodu negatywnej oceny organu prowadzącego realizacji zadań wynikających z art. 34a ust. 2 pkt 1 u.s.o. (§ 1). Zarządzenie to weszło w życie z dniem podjęcia (§ 3).

W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że [...] grudnia 2015 r. z inicjatywy organu prowadzącego zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia oceny pracy Dyrektora Publicznego Przedszkola w S. W.G. – zgodnie z art. 6a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela – w ramach którego Burmistrz wystąpił do [...]Kuratora Oświaty w K. o przedstawienie opinii cząstkowej dotyczącej realizacji zadań podlegających ocenie nadzoru pedagogicznego. Ponadto zwrócił się o opinie do: Rady Pedagogicznej, zakładowej organizacji związkowej (Związku Nauczycielstwa Polskiego) oraz do Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w K., do której należy W.G. Jednocześnie organ prowadzący przystąpił do dokonania oceny realizacji zadań, o których mowa w § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, a także w art. 34a ust. 2 pkt 1 u.s.o. Czynności w tym zakresie organ prowadzący zakończył w dniu [...] lutego 2016 r., ustalając negatywną ocenę realizacji zadań przez W.G., choć, jak wskazał, ocena cząstkowa ustalona przez organ nadzoru pedagogicznego była wyróżniająca. Następnie wyznaczono ocenianej termin zapoznania się z projektem oceny na dzień [...] marca 2016 r. Ze względu na dostarczone zwolnienie lekarskie na okres od [...] marca 2016 r. do [...] marca 2016 r. zarówno projekt oceny, jak i ocenę pracy dostarczono ocenianej drogą pocztową. W dniu [...] kwietnia 2016 r. W.G. złożyła wniosek o ponowne ustalenie oceny. Zespół oceniający powołany zarządzeniem Burmistrza z [...] kwietnia 2016 r. dokonał ponownej oceny w dniu [...] kwietnia 2016 r. i ustalił nową, wyróżniającą ocenę pracy.

Dalej Burmistrz podniósł, że wydanie negatywnej cząstkowej oceny realizacji zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 pkt 1 u.s.o. upoważnia organ prowadzący do odwołania W.G. ze stanowiska dyrektora. Główną przesłanką wydania negatywnej cząstkowej oceny pracy było niedopełnienie ciążącego na niej obowiązku prawidłowego nadzoru nad realizacją i rozliczeniem finansowym remontu łazienki w przedszkolu publicznym, czym działała na szkodę interesu publicznego oraz poświadczyła nieprawdę w dokumentach. Kolejne stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły organizacji i rozliczenia finansowego wycieczki do Kotliny Kłodzkiej, zorganizowanej w dniach [...] –[...] czerwca 2015 r. ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych ("ZFŚS"). Przy ocenie pracy W.G. zwrócono także uwagę na brak jej współpracy ze związkiem zawodowym ZNP w S. w zakresie dotyczącym wydatków z ZFŚS – środki Funduszu wydatkowane są niezgodnie z przeznaczeniem.

Na skutek skargi wniesionej przez W.G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, przywołanym na wstępie wyrokiem o sygn. akt II SA/Ke 865/16, stwierdził nieważność ww. zarządzenia Burmistrza z [...] kwietnia 2016 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że w świetle art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b u.s.o., będącego materialnoprawną podstawą zaskarżonego zarządzenia, nie ulega wątpliwości, że sam fakt negatywnej oceny przez organ prowadzący wykonywania przez dyrektora zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 u.s.o. – co wystąpiło w rozpoznawanej sprawie – jest samodzielną podstawą do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, bez względu na to, jak nauczyciel oceniany jest przez organ nadzoru pedagogicznego, organizacje związkowe czy radę szkoły (przedszkola), a jeśli taka nie została powołana, to przez radę pedagogiczną (art. 52 ust. 2 u.s.o.). Przepis art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b u.s.o. może mieć zastosowanie nawet wówczas, gdy dyrektor uzyskuje ogólną pozytywną ocenę pracy w wyniku przeprowadzenia procedury, o jakiej mowa w art. 6a Karty Nauczyciela w powiązaniu z przepisami rozporządzenia w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego. A zatem, wbrew zarzutom skargi, wyróżniająca ocena pracy – jaką w ww. trybie bezspornie uzyskała skarżąca większością głosów członków Zespołu Oceniającego – nie stanowi co do zasady przeszkody w odwołaniu dyrektora placówki na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b u.s.o., o ile spełnione zostaną wymogi określone w tym przepisie. Jednym z nich jest przeprowadzenie oceny zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 u.s.o., w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli, a więc zgodnie z art. 6a Karty Nauczyciela oraz uregulowaniami zawartymi w ww. rozporządzeniu. Spełnienie wymogów co do trybu przeprowadzenia oceny realizacji przez dyrektora zadań finansowych, o których mowa w art. 34a ust. 2 pkt 1 u.s.o., stanowi zabezpieczenie przed nadużywaniem przez organ prowadzący uprawnień wynikających z art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b u.s.o. – który to artykuł, jako stwarzający gwarancję dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli, musi być stosowany w sposób wyjątkowo rozważny – i pozwala skontrolować, czy ocena pracy dyrektora w tym zakresie przeprowadzona została rzetelnie, nie nosi cech dowolności i czy opiera się na rzeczywistych, realnych przesłankach. Taka interpretacja omawianego przepisu wynika z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji RP, w tym zwłaszcza z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2) oraz z zasad praworządności i legalności (art. 7). Jednym z gwarantów realizacji celów, o których mowa wyżej, jest obowiązek zapoznania dyrektora z pisemnym projektem oceny oraz wysłuchanie jego uwag i zastrzeżeń, wynikający z art. 6a ust. 8 Karty Nauczyciela i z § 5 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 5 rozporządzenia. Ponadto § 5 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że na wniosek nauczyciela (dyrektora) przy zapoznawaniu go z projektem oceny i wysłuchaniu jego uwag i zastrzeżeń może być obecny przedstawiciel wskazanej przez nauczyciela zakładowej organizacji związkowej.

Na tym tle normatywnym Sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż pismem z [...] grudnia 2015 r. W.G. wniosła o obecność przedstawiciela zakładowej organizacji związkowej "Solidarność" przy zapoznawaniu jej z projektem oceny. Pismem z [...] marca 2016 r. organ założycielski poinformował Międzyzakładową Organizację Związkową NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w K., że zapoznanie z projektem oceny odbędzie się w dniu [...] marca 2016 r. W aktach brak jest dowodu na to, że zawiadomiono o tej czynności skarżącą; jedynie w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie do NSZZ "Solidarność" z [...] marca 2016 r. organ podaje, że została poinformowana telefonicznie. Bezspornym jest natomiast, że w dacie tej W.G. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Dnia [...] marca 2016 r. projekt oceny został przesłany pocztą na adres skarżącej i doręczony [...] marca 2016 r. Dnia [...] marca 2016 r. W.G. nadała listem poleconym "Uwagi i zastrzeżenia do Karty oceny pracy" (data wpływu do organu: [...] marca 2016 r.). Tego samego dnia Burmistrz otrzymał pismo z zakładowej organizacji związkowej z wnioskiem "o zorganizowanie spotkania zainteresowanych stron" celem wysłuchania W.G. w obecności przedstawiciela związków zawodowych. Tymczasem [...] marca 2016 r., wystawiona została Karta oceny pracy, o treści identycznej z projektem, doręczona NSZZ "Solidarność" w K. [...] marca 2016 r., zaś skarżącej – [...] marca 2016 r. (po ponownym wysłaniu pocztą).

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego taki sposób procedowania naruszał art. 6a ust. 8 Karty Nauczyciela i § 5 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 5 rozporządzenia z następujących powodów:

1. Skoro na [...] marca 2016 r. wyznaczono termin zapoznania skarżącej z pisemnym projektem oceny, w obecności przedstawiciela zakładowej organizacji związkowej, to fakt przedstawienia przez W.G. zwolnienia lekarskiego na ten dzień należało potraktować jako usprawiedliwioną nieobecność. Tymczasem organ prowadzący nawet nie próbował ustalić innego terminu ze skarżącą i jeszcze tego samego dnia przesłał jej projekt oceny pocztą – co w sposób oczywisty wykluczyło możliwość skorzystania z obecności przedstawiciela organizacji związkowej przy zapoznawaniu z projektem i składaniu uwag i zastrzeżeń. Z § 5 rozporządzenia wynika, że zasadą jest zapoznanie nauczyciela (dyrektora) z projektem oceny i jednoczesne wysłuchanie jego uwag i zastrzeżeń przez organ prowadzący; na wniosek nauczyciela przy czynnościach tych może być obecny przedstawiciel organizacji związkowej. Złożenie uwag na piśmie, przewidziane w § 5 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia, może nastąpić w drugiej kolejności, po dokonaniu zapoznania i umożliwieniu nauczycielowi złożenia wyjaśnień ustnych. Tymczasem w tej sprawie organ nie zapewnił skarżącej obecności przedstawiciela związków zawodowych przy zapoznawaniu z projektem oceny i nie wysłuchał jej uwag i zastrzeżeń, gdyż po pierwszej i ostatniej próbie ustalenia terminu, mimo złożenia przez W.G. zwolnienia lekarskiego, przesłał projekt oceny na jej adres pocztą.

2. Organ sporządził Kartę oceny w dniu [...] marca 2016 r., a więc jeszcze przed upływem trzydniowego terminu do zgłoszenia przez skarżącą uwag na piśmie (który upływał w piątek [...] marca 2016 r.). Pismo wpłynęło do Burmistrza [...] marca 2016 r. (poniedziałek), jednak skarżąca nadała je na poczcie [...] marca 2016 r., a więc z zachowaniem terminu. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że wprawdzie w Karcie Nauczyciela oraz w rozporządzeniu nie ma odesłania do przepisów k.p.a., jednak podkreślił, że proceduralnym standardem w polskim systemie prawnym (vide: art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., art. 165 § 2 k.p.c., art. 82 § 3 p.p.s.a., art. 124 k.p.k.) jest zasada, zgodnie z którą pismo nadane w polskiej placówce pocztowej uważa się za złożone z zachowaniem terminu. Dlatego, jak przyjął Sąd i instancji, wyjątki od tej zasady, podyktowane specyfiką danego postępowania, powinny wynikać wprost z przepisów, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. W konsekwencji Sąd Wojewódzki uznał, że termin z § 5 ust. 1 rozporządzenia został przez skarżącą zachowany. Tymczasem organ prowadzący, nie czekając nawet na upływ tego terminu, sporządził Kartę oceny pracy, odpowiadającą zresztą w swej treści projektowi, i nie ustosunkował się w żaden sposób do wyjaśnień i uwag złożonych na piśmie przez skarżącą. W ocenie Sądu etap procedowania związany z obowiązkiem organu prowadzącego do zapoznania nauczyciela z projektem oceny, wysłuchania jego uwag i zastrzeżeń oraz umożliwienia mu złożenia wyjaśnień na piśmie, nacechowany był znacznym pośpiechem, podyktowanym – jak wynika z odpowiedzi na skargę – koniecznością dochowania przez Burmistrza trzymiesięcznego terminu wynikającego z art. 6a ust. 2 Karty Nauczyciela. Jednak powinność terminowego sporządzenia oceny pracy nie może, zdaniem Sądu, usprawiedliwiać naruszenia przepisów gwarantujących przeprowadzenie jej w sposób rzetelny, obiektywny i pozbawiony cech dowolności.

3. Odniesienia do uwag i wyjaśnień wniesionych przez W.G. nie zawiera także stanowisko przedstawiciela organu prowadzącego będącego członkiem Zespołu Oceniającego powołanego do przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia ponownej oceny pracy skarżącej. Skoro art. 6a ust. 8 Karty Nauczyciela oraz § 5 rozporządzenia przewidują, że ocenę pracy ustala się po zapoznaniu nauczyciela z jej projektem i po wysłuchaniu jego uwag i zastrzeżeń, to wypełnienie dyspozycji tych przepisów nie może być iluzoryczne. Organ prowadzący winien zatem nie tylko wysłuchać nauczyciela (dyrektora), ale także w karcie oceny dać temu wyraz poprzez odniesienie się do zgłoszonych przez niego uwag merytorycznych, zwłaszcza w sytuacji, gdy zostały one złożone na piśmie, tak jak w tym przypadku.

Dodatkowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie można nie dostrzec tego, że uzasadnienie zaskarżonego zarządzenia, będącego faktycznie powieleniem projektu karty oceny, a następnie samej oceny, formułuje wprost wobec W.G. zarzuty wypełniające znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., o czym zresztą – jak wynika z odpowiedzi na skargę – Gmina zawiadomiła organy ścigania. Jednak zarówno na datę wydania aktu będącego przedmiotem skargi, jak i na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, skarżącej nie postawiono zarzutów, mimo prowadzenia w tym zakresie postępowania przygotowawczego przez Prokuraturę Rejonową w K. od lutego 2016 r. Okoliczność ta, w powiązaniu z niedochowaniem przez organ prowadzący procedury przewidzianej w art. 6a Karty Nauczyciela oraz w § 5 rozporządzenia, powodować musi – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – ocenę, że odwołanie W.G. ze stanowiska Dyrektora Publicznego Przedszkola w S. było co najmniej przedwczesne.

Według Sądu nie ma natomiast racji skarżąca zarzucając naruszenie art. 6a ust. 2 Karty Nauczyciela poprzez dokonanie oceny pracy z przekroczeniem terminu trzech miesięcy. Postępowanie w tym zakresie wszczęte zostało [...] grudnia 2015 r., a więc ww. termin upływał [...] marca 2016 r. i został dochowany, gdyż ocena pracy datowana jest na [...] marca 2016 r. i tego dnia została nadana za pośrednictwem poczty na adres skarżącej. Doręczenie pisma zawierającego ocenę po upływie terminu z art. 6a ust. 2 nie ma – w ocenie Sądu – wpływu na jego dotrzymanie przez organ.

W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Burmistrz S., zastępowany przez adw. E.S., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6a ust. 8 Karty Nauczyciela oraz § 5 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 5 rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż należało przesunąć termin zapoznania skarżącej z projektem oceny z uwagi na przebywanie przez nią na zwolnieniu lekarskim, mimo iż przesunięcie tego terminu, o którym skarżąca została powiadomiona zanim udała się do lekarza, skutkowałoby niezachowaniem 3 miesięcznego terminu zakończenia procedury oceny.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że wbrew twierdzeniom W.G. oraz ustaleniom WSA, w dniu [...] marca 2016 r. około godz. [...] skarżąca, która przebywała w pracy, została poinformowana telefonicznie o terminie zapoznania jej z projektem oceny wyznaczonym na dzień [...] marca 2016 r. Informację przekazała L.G. (dyrektor Zespołu Obsługi Szkół) w obecności dwóch pracowników: H.K. i A.Ś. Ponadto w rozmowie tej ustalono, że tego samego dnia W.G. przyjdzie do Urzędu Gminy, aby odebrać pismo z ww. informacją i potwierdzi jego odbiór. Około godz. [...] zamiast skarżącej przyszła stażystka wysłana przez nią z innymi dokumentami. Wówczas okazało się, że skarżąca wyszła z pracy i udała się do lekarza. Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie jest przypadkiem, że po uzyskaniu telefonicznej informacji, W.G. jeszcze tego samego dnia udała się na zwolnienie lekarskie i nie przyszła w wyznaczony dzień, by zapoznać się z projektem oceny. Takie zachowanie dyrektora przedszkola stanowi nadużycie prawa. Z uwagi na konieczność zachowania 3-miesięcznego terminu procedury oceny, który W.G. próbowała udaremnić, sporządzono pismo ze stosowną informacją i projektem oceny, a następnie wysłano listem poleconym skarżącej. Doręczenie ww. dokumentu miało miejsce w dniu [...] marca 2016 r. Nie ulega wątpliwości, iż z projektem karty oceny skarżąca zapoznała się, gdyż poinformowała organ, że się z oceną nie zgadza. Kolejnego pisma z kartą oceny, wysłanego listem poleconym, W.G. nie odebrała. Natomiast w dniu [...] marca 2016 r. po powrocie ze zwolnienia lekarskiego doręczono jej do rąk własnych Kartę Oceny. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że rozporządzenie, na które powołuje się skarżąca, przewiduje wymóg zapoznania dyrektora z projektem oceny i taki wymóg został spełniony. Tym bardziej, że § 5 ust. 1 zd. drugie tego rozporządzenia przewiduje, iż nauczyciel może zgłosić swoje uwagi na piśmie, jednak nie później niż w ciągu 3 dni od zapoznania się z projektem oceny. Ponadto wskazana przez W.G. organizacja związkowa otrzymała projekt oceny i także zapoznała się z jego treścią.

W piśmie procesowym z [...] października 2017 r. W.G. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej Burmistrza jako bezzasadnej oraz podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: (1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub (2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z przywołanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że już z uwagi na ograniczenie jej podstaw do jednego zarzutu, dotyczącego wyłącznie naruszenia prawa materialnego, w dodatku bardzo wąsko sformułowanego, skarga ta nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

Godzi się bowiem zauważyć, że zawarte w tym wyroku rozstrzygnięcie w postaci stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia Burmistrza zostało oparte na stwierdzeniu naruszenia przepisów proceduralnych – art. 6a ust. 8 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 . poz. 191, z późn. zm.) i § 5 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 5 ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 21 grudnia 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. poz. 1538) – które, zdaniem Sądu pierwszej instancji, przejawiło się w następujących trzech podstawowych uchybieniach:

1) w niepotraktowaniu nieobecności W.G. na wyznaczonym na [...] marca 2016 r. terminie zapoznania z projektem oceny jej pracy jako nieobecności usprawiedliwionej (z uwagi na przedłożone zwolnienie lekarskie), i w związku z tym w niewyznaczeniu nowego terminu bezpośredniego zapoznania skarżącej z projektem oceny, który zapewniałby skarżącej wysłuchanie przez organ prowadzący jej uwag i zastrzeżeń, w zawnioskowanej obecności przedstawiciela związku zawodowego;

2) w sporządzeniu Karty oceny pracy przed upływem przysługującego skarżącej 3-dniowego terminu do wniesienia pisemnych uwag do projektu oceny – z którego to uprawnienia skarżąca skorzystała – a w rezultacie w sporządzeniu tej oceny bez uprzedniego rozważenia przez organ wniesionych przez skarżącą na piśmie uwag oraz bez ustosunkowania się do nich w treści oceny ("pierwszoinstancyjnej");

3) w nieodniesieniu się do ww. uwag i wyjaśnień skarżącej również w postępowaniu "drugoinstancyjnym" – tj. przez przedstawiciela organu prowadzącego, będącego członkiem Zespołu Oceniającego, w ramach ponownie ustalanej oceny.

Według Sądu pierwszej instancji każde z wymienionych uchybień uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia. Tymczasem autor skargi kasacyjnej przedmiotem swych zarzutów uczynił wyłącznie kwestię pierwszą (braku konieczności, jego zdaniem, "przesunięcia" terminu zapoznania skarżącej z projektem oceny w związku z przedłożonym przez nią zwolnieniem lekarskim, które obejmowało termin pierwotny). Oznacza to, że zarówno sama okoliczność zaistnienia pozostałych wskazanych przez ten Sąd naruszeń proceduralnych (ujętych wyżej w pkt 2 i 3), jak i przyjęta przezeń ocena ich potencjalnie istotnego wpływu na wynik sprawy, wymykały się kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był przyjąć bez badania, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły wytknięte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ww. uchybienia procesowe nieobjęte podstawami skargi kasacyjnej – które same w sobie już uzasadniały konkluzję Sądu pierwszej instancji o co najmniej przedwczesnym odwołaniu W.G. ze stanowiska Dyrektora Publicznego Przedszkola w S., co z kolei implikowało stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że jedyny zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej – określony przez jej autora jako dotyczący "naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6a ust. 8 Karty Nauczyciela oraz § 5 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 5 rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż należało przesunąć termin zapoznania skarżącej z projektem oceny z uwagi na przebywanie przez nią na zwolnieniu lekarskim, mimo iż przesunięcie tego terminu, o którym skarżąca została powiadomiona zanim udała się do lekarza, skutkowałoby niezachowaniem 3 miesięcznego terminu zakończenia procedury oceny" – nie mógł odnieść zamierzonego skutku także z tej przyczyny, że okazał się niezasadny, z następujących względów.

Po pierwsze, zarzut ten zasadza się na stwierdzeniu, że "wbrew twierdzeniom W.G. oraz ustaleniom WSA [...] w dniu [...].03.2016 r. około godz. [...] W.G., która przebywała w pracy została poinformowana telefonicznie o terminie zapoznania jej z projektem oceny wyznaczonym na dzień [...].03..2016 r." Takie stwierdzenie autora skargi kasacyjnej stanowi w istocie nieuprawnioną polemikę z przyjętymi w zaskarżonym wyroku ustaleniami faktycznymi (tu: że "w aktach brak jest dowodu na to, że zawiadomiono o tej czynności skarżącą"). Nieuprawnioną, gdyż podstawy wniesionej skargi kasacyjnej nie obejmują odpowiednio sformułowanego zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania – w drodze którego tylko możliwe jest skuteczne podważanie ustaleń faktycznych przyjętych przez ten Sąd w zaskarżonym wyroku. Oznacza to, że poza zakresem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym postępowaniu pozostaje sfera ustaleń faktycznych. Te bowiem – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych – nie mogą być podważane w ramach zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, a winny być wywodzone poprzez zgłoszenie obrazy odpowiednich przepisów postępowania (por. np. wyrok NSA z 17.04.2012 r., II GSK 258/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). Taki zarzut zaś, jak to już wyżej wskazano, nie został w skardze kasacyjnej podniesiony.

Po drugie, należy co do zasady zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że powinność terminowego sporządzenia oceny pracy nauczyciela (dyrektora) – wynikająca z art. 6a ust. 2 Karty Nauczyciela i § 3 ust. 1 rozporządzenia – nie może usprawiedliwiać naruszenia przepisów gwarantujących stronie przeprowadzenie tej oceny w sposób rzetelny, obiektywny i pozbawiony cech dowolności. Tym bardziej, że konieczność dochowania ww. 3-miesięcznego terminu nie ma charakteru bezwzględnego. Jak bowiem trafnie stwierdzono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 528/15 (CBOSA): "nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że przekroczenie przez organ prowadzący szkołę, terminu, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela stanowi naruszenie procedury oceny pracy dyrektora. Termin ten ma pełnić rolę środka dyscyplinującego i tym samym zapewnić sprawność działania organu dokonującego oceny pracy. Samo naruszenie takiego terminu automatycznie nie stwarza żadnych konsekwencji, chociażby w postaci obowiązku powtórzenia całej procedury, o której mowa w art. 6a ustawy Karta Nauczyciela. Nie bez znaczenia pozostają tu ustalenia faktyczne danej sprawy, tj. przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie owego terminu." Na pewno nie sposób byłoby zaś uznać za naganne ewentualnego przekroczenia ww. terminu, które wynikałoby z opóźnień w realizacji określonych (obligatoryjnych) etapów procedury oceny pracy nauczyciela (dyrektora), spowodowanych okresami usprawiedliwionej nieobecności w pracy osoby ocenianej. Ubocznie godzi się zauważyć, że dodatkowego oparcia dla takiego wniosku można upatrywać w treści § 3 ust. 2 rozporządzenia, w którym sam prawodawca przewidział określone (podobne) sytuacje uzasadniające odpowiednie wydłużenie okresu sporządzania oceny – stanowiąc że: "Do okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów usprawiedliwionej nieobecności w pracy nauczyciela trwającej dłużej niż miesiąc i okresów ferii wynikających z przepisów w sprawie organizacji roku szkolnego." Zarazem sposób sfomułowania cytowanego przepisu nie daje dostatecznych podstaw od uznania, że obejmuje on zamkniętą regulację przypadków usprawiedliwiających niedotrzymanie terminu sporządzenia oceny, wykluczającą dopuszczalność stosowania wyżej zasygnalizowanej argumentacji per analogiam, na rzecz wnioskowania a contrario.

Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.