Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1340/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 § 1 pkt 2, art. 105
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi Sądu Apelacyjnego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Sądu Apelacyjnego w [...] kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Sądu Apelacyjnego w [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego , dalej "SKO" lub "Kolegium" z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wydana w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. Dyrektor Sądu Apelacyjnego w [...] wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów na działce 603/7 obręb [...] w R., będącej w posiadaniu Sądu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Prezydent Miasta [...]:

1. udzielił zezwolenia dla Sądu Apelacyjnego w [...] z siedzibą przy [...] [...] na usunięcie 4 sztuk drzew, rosnących na działce nr 603/6 obręb [...] położonej przy ul. [...] w R., wymienionych w załączniku nr 1 stanowiącym integralną część decyzji;

2. ustalił, że za usunięcie drzew nie pobiera się opłat;

3. wyznaczył termin usunięcia drzew od 1 października 2015 r. do 29 lutego 2016 r.;

4. odmówił udzielenia zezwolenia dla Sądu Apelacyjnego w [...] na usunięcie 4 sztuk drzew rosnących na działce numer nr 603/6 obręb [...] położonej przy ul. [...] w R., wymienionych w załączniku nr 2 stanowiącym integralną część decyzji;

5. zobowiązał Sąd Apelacyjny w [...] do zastąpienia usuwanych drzew nowymi nasadzeniami w liczbie 6 sztuk drzew - świerk serbski o wysokości powyżej 0,8 m na działce nr 603/6 obręb [...] położonej przy ul. [....] w R. w terminie do 31 października 2016 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew wymienionych w pkt 1 decyzji podyktowane było zagrożeniem dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. W pozostałym zakresie brak było podstaw do wydania zezwolenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627, ze zm., dalej "u.o.p."), a względy wynikające w unormowań zawartych w ustawie o ochronie przyrody przemawiały za odmownym załatwieniem wniosku.

Po rozpoznaniu odwołania Sądu Apelacyjnego Kolegium opisaną na wstępie decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 z zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołano tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm, aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśniło, że postępowanie administracyjne wszczyna niewadliwy pod względem formalnym wniosek złożony przez legitymowany do tego podmiot, co oznacza, że jego niezłożenie albo złożenie przez nieuprawniony do tego podmiot skutkuje brakiem możliwości wszczęcia postępowania.

W ocenie Organu Odwoławczego Dyrektor Sądu Apelacyjnego, który podpisał wniosek o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew nie był podmiotem legitymowanym do dokonania tej czynności i tym samym skutecznego złożenia wniosku. Takie stanowisko znajduje umocowanie w treści przepisu art. 22 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 133 ze zm.) zwanej dalej "p.u.s.p.", po myśli którego organem uprawnionym do kierowania sądem i jego reprezentowania na zewnątrz jest prezes sądu, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu określonych w art. 31 a § 1 u.s.p. będącego według art. 179 § 1 p.u.s.p organem kierującym gospodarka finansową sądu. Wobec powyższego należało uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Niezależnie od tego Kolegium wskazało na inne istotne uchybienia proceduralne organu I instancji, t.j. naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. poprzez brak stosownego zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin działki nr 603/6 przynajmniej na siedem dni przed terminem ich przeprowadzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Sąd Apelacyjny w [...] zarzucił naruszenie:

1) art. 31 a § 1 w zw. z art. 22 § 1 w zw. z art 8 pkt 1 p.u.s.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż prawo do reprezentacji Sądu Apelacyjnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew przysługuje Prezesowi Sądu, podczas gdy prawo do reprezentowania Sądu Apelacyjnego www. sprawie należy do kompetencji Dyrektora Sądu;

2) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość, podczas gdy postępowanie to nie zostało dotknięte nieprawidłowościami uzasadniającymi stwierdzenie jego bezprzedmiotowości,

3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej poglądu, iż Dyrektor Sądu nie jest uprawniony do reprezentowania Sądu Apelacyjnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wycinki drzew.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych.

W ocenie strony skarżącej kompetencje zarówno Prezesa Sądu, jak i Dyrektora Sądu w zakresie działalności administracyjnej, mającej na celu zapewnienie Sądom odpowiednich warunków dla wykonywania ich zadań, zostały skrupulatnie rozdzielone w art. 22 § 1 p.u.s.p. i art. 31 a § 1 p.u.s.p. Zgodnie z art. 31 a § 1 pkt. 1 i 5 powołanej ustawy Dyrektor Sądu kieruje działalnością administracyjną sądu, w zakresie wskazanym w art. 8 pkt 1 p.u.s.p. tzn. zapewnia odpowiednie warunki techniczno- organizacyjne oraz majątkowe funkcjonowania Sądu i wykonywania przez Sąd wszelkich jego zadań. Powołując się na poglądy doktryny skarżący wskazał, że przez działalność administracyjną Sądów należy rozumieć wszelką działalność zarządzającą i organizatorską Sądów, inną niż związaną z czynnościami jurysdykcyjnymi sędziów oraz dotyczącą ochrony prawnej wykonywanej przez referendarzy sądowych. Nie sposób zgodzić się zatem z organem, iż w rozpoznawanej sprawie występuje domniemanie kompetencji Prezesa Sądu do reprezentacji Sądu Apelacyjnego w [...]

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga została przez Sąd uwzględniona ponieważ okazała się w pełni zasadna.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270)-zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

WSA zobowiązany był mocą powyżej przytoczonych regulacji do uwzględnienia skargi Sądu Apelacyjnego w [...] bowiem SKO dopuściło się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 K.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zdaniem Sądu podane w zaskarżonej decyzji SKO przyczyny nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., o nr [...]. Organ odwoławczy naruszył powyższe regulacje K.p.a. w wyniku błędnej wykładni i błędnego zastosowania powołanych w skardze przepisów art. 31 a § 1 w zw. z art. 22 § 1 w zw. z art. 8 pkt 1 p.u.s.p.

SKO wydało decyzję o uchyleniu decyzji Organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania z tej przyczyny, że wniosek Sądu Apelacyjnego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o wycięcie drzew został podpisany przez Dyrektora Sądu Apelacyjnego w [...], który w ocenie SKO nie był podmiotem legitymowanym do jego podpisania i tym samym skutecznego złożenia wniosku w imieniu Sądu Apelacyjnego w [...] SKO powołało się na treść art. 22 § 1 p.u.s.p., który stanowi: Prezes sądu kieruje sądem i reprezentuje sąd na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu. Należy zwrócić uwagę na treść art. 83 ust. 1 u.o.p., który w dacie wydawania przez SKO decyzji wyposażał w prawo złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości objętej wnioskiem nie jest jej właścicielem, winien on załączyć do wniosku o wydanie zezwolenia zgodę właściciela tej nieruchomości. WSA zwraca uwagę na tą regulacje, gdyż w jej treści ustawodawca wyraźnie powiązał prawo żądania wydania zgody na usunięcie drzewa lub krzewu z mieniem wnioskodawcy, w skład którego wchodzi stan posiadania.

SKO wydając zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzję najwyraźniej pominęło znaczenie przepisu art. 31 a § 1 pkt 5 p.u.s.p., który umocowuje Dyrektora Sądu do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie powierzonego mienia i zadań sądu. Otóż łącząc art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. z przepisem art. 31 a § 1 pkt 5 p.u.s.p. nie można mieć wątpliwości, że Dyrektor Sądu Apelacyjnego jako organ Sądu umocowany do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie powierzonego mienia, ma legitymacje do tego aby żądać wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu powierzonej Sądowi nieruchomości. Czynność prawna polegająca na złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu jest bezpośrednio związana z mieniem powierzonym Sądowi przez Skarb Państwa. Jednocześnie art. 31 a § 1 pkt 5 p.u.s.p. wyłącza zasadę, w myśl której Prezes Sądu Apelacyjnego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 p.u.s.p. reprezentuje ten Sąd na zewnątrz. Reasumując, sprawa złożenia wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na wycięcie drzew lub krzewów jest sprawą należącą do kompetencji dyrektora sądu.

Pominięcie przez SKO art. 31 a § 1 pkt 5 p.u.s.p., doprowadziło do nieuprawnionego w tej sytuacji zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 tego kodeksu. Ponieważ w świetle przepisów p.u.s.p. dyrektor sądu jest uprawniony do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew lub krzewów, to wobec tego nie zaistniały wskazane w decyzji SKO podstawy do umorzenia postępowania. Dodać jeszcze należy, iż o umorzeniu postępowania nie mogło zadecydować w sposób samodzielny dostrzeżone przez SKO uchybienie art. 79 § 1 k.p.a.

W przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku, SKO mocą art. 153 p.p.s.a. ponownie rozpoznając odwołanie uwzględni dokonaną wyżej wykładnię przepisów prawa materialnego i proceduralnego, co winno polegać na uznaniu prawa reprezentowania Sądu Apelacyjnego w [...] przez jego Dyrektora w sprawie o wycięcie drzew z terenu działki o nr 603/6 obr. [...] w R.

Z przedstawionych względów należało orzec jak w sentencji wyroku podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono podstawie art. 200 p.p.s.a.