Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1053/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  art. 240 par. 1 pkt 1 i 5, 128, 245 par. 1 i 2, 122
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 29,, art. 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], którą odmówiono uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] o stwierdzeniu powstania po stronie dłużnika A. R. długu celnego w wysokości [...] zł w związku z przywozem i nielegalnym wprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty indywidualnie oznaczonego samochodu osobowego.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. stwierdził powstanie długu celnego w przywozie w związku z nielegalnym wprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty samochodu osobowego marki M. P. nr nadwozia (VIN) [...], określił kwotę należności wynikającej z długu celnego w wysokości [...] zł oraz wezwał dłużnika A. R. do uiszczenia tej należności wraz z odsetkami.

Wartość celną pojazdu organ ustalił na podstawie art. 31 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307). Została ona określona na kwotę [...]zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy samochód został nielegalnie wprowadzony na obszar celny Wspólnoty, konsekwencją czego jest powstanie z mocy prawa długu celnego w przywozie oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Za zapłatę tej kwoty odpowiedzialny jest A. R. jako osoba, która nabyła lub posiadała taki towar i która w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziała bądź powinna była wiedzieć, że jest to towar wprowadzony nielegalnie.

Po rozpoznaniu skargi dłużnika A. R. na wskazaną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 2 października 2014 r., w sprawie sygn. akt III SA/Lu 176/14 – oddalił skargę. Wyrok jest prawomocny od dnia 4 listopada 2014 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. dłużnik wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2013 r.

Jako podstawę wznowienia postępowania powołał przepisy art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że organy celne określiły należność celną przyjmując za podstawę wartość samochodu w oparciu o sfałszowane dokumenty, co – jego zdaniem – wypełnia przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Podniósł nadto, że w sprawie pojawił się nowy istotny dowód, nieznany organowi w momencie wydania decyzji, tj. faktura zbycia pojazdu, która określa wartość pojazdu w momencie jego importu na obszar celny Wspólnoty. Jego zdaniem organ winien przyjąć tę wartość do ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu.

Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., wobec niestwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Dłużnik A. R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Jego zdaniem organ błędnie ocenił zasadność przesłanek wznowienia postępowania i w konsekwencji niezasadnie odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji.

Dyrektor Izby Celnej rozpatrując wniesione odwołanie wyjaśnił, że zgodnie z wnioskiem strony, wznowione zostało na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w celu zbadania, czy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz czy po wydaniu decyzji ostatecznej wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wykluczyło istnienia przesłanek do wznowienia postępowania.

Przepis art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej dotyczy ustalenia wadliwości procesowej postępowania w sytuacji, gdy sfałszowany dowód był podstawą wydania decyzji.

W swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2013 r. organy celne ustaliły, że przedłożone przez A. R. w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta L. dokumenty są nieautentyczne, a podmioty i osoby widniejące na tych dokumentach są fikcyjne. Ustalenia te stanowiły podstawę do stwierdzenia, że samochód ponad wszelką wątpliwość został nielegalnie wprowadzony na obszar celny Wspólnoty, konsekwencją czego było powstanie z mocy prawa długu celnego w przywozie oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Okoliczności te miały także wpływ na określenie kręgu dłużników odpowiedzialnych za powstały dług celny.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że dokumenty te nie były brane pod uwagę przy ustalaniu wartości celnej pojazdu. Organ celny ustalając wartość celną na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego posiłkował się katalogiem "Info-Ekspert" Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe według stanu na wrzesień 2009 roku, gdzie średnia cena rynkowa samochodu marki M., model P. 3.2 DI-D o mocy silnika 121 kW i roku produkcji: 2002 – wynosiła [...] zł. Kwotę tę organ celny pomniejszył o daniny publicznoprawne, tj. 10% cła, 18,6% podatku akcyzowego, 22% podatku VAT, a ponadto o 10% marży. Stąd wartość celną pojazdu określono na kwotę [...]zł. Ustalona w ten sposób wartość celna była podstawą obliczenia kwoty długu celnego powstałego w związku z nielegalnym wprowadzeniem przedmiotowego pojazdu na obszar celny Wspólnoty, z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 10%.

Według organu odwoławczego twierdzenia A. R., jakoby organ celny w swoim rozstrzygnięciu ustalając wartość celną i kwotę długu celnego oparł się na sfałszowanych dokumentach – są bezpodstawne. Tym samym organ I instancji słusznie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie występuje przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Natomiast podnoszony zarzut dotyczący przyjęcia przy ustalaniu wartości celnej metody ostatniej szansy, czyli w istocie wartości katalogowej "Info-Ekspert", która zdaniem odwołującego się całkowicie odbiega od rzeczywistej wartości pojazdu – dotyczy postępowania zwykłego, a postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej kontroli merytorycznej decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania jest bowiem trybem nadzwyczajnym, które toczy się tylko w zakresie zbadania i oceny, czy w danej sprawie wystąpiły podstawy określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie jest zaś jego celem ponowne rozpatrzenie sprawy co do istoty, jak ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym.

Kwestia ustalenia wartości celnej tego pojazdu była rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 176/14 – potwierdził prawidłowość przyjętej przez organy celne metody ostatniej szansy.

Z kolei na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności i dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe, istniały w dniu wydania decyzji, są istotne dla sprawy, nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W rozpatrywanej sprawie A. R. przedstawił duplikat umowy kupna- sprzedaży samochodu osobowego, korektę tej umowy w zakresie osoby kupującego oraz oświadczenie sprzedającego o stanie technicznym, zakresie uszkodzeń i koniecznych napraw pojazdu w momencie jego zbycia, żądając wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Oceniając te dowody w kontekście przesłanki, o której mowa we wskazanym przepisie organ odwoławczy zauważył, że istotnie dokumenty te nie były znane organowi celnemu w momencie wydawania decyzji i mają charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania. Badając cechę istotności tych dokumentów organ zwrócił uwagę, że umowa kupna-sprzedaży, na której widnieją dane sprzedającego (A. K.) i kupującego (Auto H. M. I.) oraz cena sprzedaży określona na kwotę [...]CHF – nie zawiera podpisu kupującego. Co jeszcze istotniejsze, wskazane w tej umowie dane kupującego (Auto H. M. I. z Singen) są fikcyjne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika bowiem, że osoba ta nie istniała i nie istnieje. Skoro zatem figurujący w umowie podmiot nie istnieje, to tym samym nie można mówić, aby na jego rzecz została dokonana sprzedaż. W takiej sytuacji bezpodstawne jest twierdzenie, że dokument ten potwierdza dokonanie transakcji sprzedaży w celu wywozu pojazdu na obszar celny Wspólnoty oraz rzeczywistą wartość pojazdu. Dokonana przez [...] podmiot na wniosek A. R. korekta wskazanej umowy, nie może – zdaniem organu odwoławczego – konwalidować takiego stanu rzeczy.

Fakt nieistnienia niemieckiego kupującego wskazanego w omawianej umowie sprzedaży powoduje, że dokument ten jest niewiarygodny (nawet jeśli istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej), a tym samym nie może stanowić dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Także pozostałe przedstawione dokumenty, tj. korekta wskazanej umowy z dnia 18 grudnia 2014 r. oraz oświadczenie z dnia 18 grudnia 2014 r. o stanie technicznym pojazdu, zakresie uszkodzeń i koniecznych napraw, jako odnoszące się do tej umowy i bezpośrednio z nią związane, nie posiadają cechy istotności dla sprawy. Dwa ostatnio wymienione dokumenty nie istniały w dniu wydania decyzji, nie spełniają zatem także kolejnego warunku koniecznego do wznowienia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący A. R. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, w wyniku ich niewłaściwego zastosowania do stanu faktycznego objętego wnioskiem o wznowienie postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej i poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, tj. decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2015 r., skutkującej odmową uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2013 r. w trybie wznowienia postępowania, gdy zaistniały stan faktyczny – w ocenie skarżącego – obligował organ do zastosowania art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W ocenie skarżącego, skoro w sposób niebudzący wątpliwości ustalono, co wyjaśniło toczące się postępowania celno-podatkowe, że firma Auto H. M. I. nie mogła być rzeczywistym nabywcą pojazdu od zbywcy A. K. (Szwajcaria), to absolutnie nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja w sprawie wartości celnej towaru i długu celnego oparta o ewidentnie fałszywe, czyli nieprawdziwe, a zasadnicze z punktu widzenia cywilnoprawnego dane osób, które nabyły pojazd i wprowadziły go na obszar celny Wspólnoty Europejskiej.

Wniosek o wznowienie postępowania zawierający dodatkowe załączniki, tj. pismo z dnia [...] grudnia 2014 r. skierowane do A. K. (S. ), oświadczenia, duplikaty i konwalidacja umowy – dokumentowały w istocie podstawę zmiany rzeczywistych stron umowy nabycia samochodu, jak i jego rzeczywistej wartości w dniu wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty. Według skarżącego w chwili obecnej istnieje możliwość określenia wartości celnej pojazdu opartej na rzeczywistych dowodach, a w konsekwencji zachodzi przesłanka wyeliminowani z obrotu prawnego i skutków celno-podatkowych decyzji opartej na nierzeczywistych podstawach i fałszywych dowodach.

Zdaniem skarżącego błędne i pozbawione uzasadnienia jest stanowisko Dyrektora Izby Celnej, jako organu II instancji, odnośnie zasadności przyjęcia jako podstawy ustalenia wartości celnej pojazdu metody "ostatniej szansy", czyli w istocie wartości katalogowej ceny pojazdu ustalonej przy pomocy programu "Info-Ekspert", która całkowicie odbiegała od rzeczywistej wartości tego pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna, bowiem organy prowadzące postępowanie nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy okoliczności wskazane przez skarżącego jako przesłanki wznowienia postępowania, mogły stanowić podstawę uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego, określenia jego wysokości i oznaczenia dłużnika zobowiązanego do uiszczenia tej należności.

Otóż, zaskarżona decyzja wydana została w toku szczególnego rodzaju postępowania uregulowanego w Dziale IV i rozdziale 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."), dotyczącego możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną. Tylko jednoznaczne stwierdzenie, że wystąpiła jedna z przesłanek do wznowienia postępowania pozwala na uchylenie pierwotnej decyzji i to tylko wtedy, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie okaże się, że "nowa" decyzja rozstrzygałaby istotę sprawy tak, jak decyzja dotychczasowa. Wznowienie postępowania spowodowane jest zatem wadą postępowania, a nie wadą decyzji i ma charakter postępowania nadzorczego w zakresie stwierdzenia wad postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, to żądanie strony wyznacza przedmiot postępowania, czyli wskazanie, w stosunku do jakiej ostatecznej decyzji ma być ono prowadzone.

Jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji, wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz innych ustawach podatkowych. W konsekwencji wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Wyjątkiem od powyższej zasady, jest między innymi tryb wznowienia postępowania uregulowany w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

Wnioskując o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 grudnia 2013 r., skarżący powołał się na podstawy wznowienia określone w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej.

Okoliczność ta wprost związała organ zakresem orzekania. To bowiem wniosek strony zakreślił ramy orzekania przez organ. Stąd też organ samodzielnie nie mógł rozszerzyć tego postępowania o ewentualnie inne podstawy wznowieniowe i tylko w granicach tych uregulowań i zgłoszonych przez stronę dowodów lub podniesionych okoliczności wydać mógł stosowne rozstrzygnięcie.

Skoro we wniosku o wznowienie postępowania strona wskazała na przepisy art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, to postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia 26 stycznia 2015 r. stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania tylko odnośnie tych przesłanek wznowienia oraz co do ewentualnego rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzenie zatem, czy przesłanki te rzeczywiście w sprawie wystąpiły i jaki mogły mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, mogło być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musiało być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

W ramach postępowania wznowieniowego nie może być natomiast oceniana prawidłowość przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym np. prawidłowość uwzględniania wniosków dowodowych strony. Taka ocena może być przeprowadzona jedynie przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1752/2004).

Dlatego w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia organ może oceniać sprawę ponownie, ale tylko w takim zakresie, jaki wynika z branej pod uwagę przesłanki wznowienia. Nie może natomiast dokonywać ponownych ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego raz już ocenionego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w tej części, która wykracza poza ramy wyznaczone przesłanką wznowienia. Tym samym złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Wobec treści skargi zaakcentować należy, co podkreślał już także organ, że postępowanie wznowieniowe toczy się w zawężonych ramach, a przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, enumeratywnie wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe warunki uruchomienia nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej jakim jest wznowienie postępowania, należy zatem stwierdzić, iż organ celny zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, co dopiero uzasadniałyby uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2013 r.

Dyrektor Izby Celnej odniósł się wyczerpująco do wszystkich argumentów podnoszonych we wniosku o wznowienie postępowania i w odwołaniu od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej. Sąd w całości podziela argumentację organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzuty podniesione w skardze nie wprowadzają żadnej nowej argumentacji w stosunku do zawartej już we wniosku o wznowienie postępowania. Wynika z nich natomiast, że skarżący wyciąga inne niż organ wnioski z przedłożonych mu dokumentów. Jednakże tego rodzaju wnioski oraz oceny skarżącego w świetle ustawowych przesłanek wznowienia postępowania – nie są uzasadnione.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1) oraz wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).

Powoływana przez skarżącego okoliczność, tj. sfałszowanie dokumentów przedłożonych w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta L. rozważana w kontekście podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – nie istnieje.

Organ celny ustalając wartość celną na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, przyjął jako wartość wyjściową kwotę wskazaną w katalogu branżowym "Info-Ekspert" Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe – wrzesień 2009. Stan faktyczny tej sprawy wykluczał bowiem możliwość zastosowania metody wartości transakcyjnej wynikającej z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, podstawową metodą ustalenia wartości celnej towaru jest metoda wartości transakcyjnej opierająca się na cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty.

Zastosowanie tej metody wymaga więc istnienia nie budzących wątpliwości dokumentów wskazujących cenę zakupu towaru w państwie, w którym pojazd został zakupiony w celu wywozu na obszar celny WE. Tymczasem przedłożone przez A. R. w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta L. dokumenty z 2009 r. okazały się nieautentyczne, a podmioty i osoby widniejące na tych dokumentach były fikcyjne. Dlatego dokumenty te w ogóle nie mogły być brane pod uwagę przy ustalaniu wartości celnej pojazdu.

Tego rodzaju prawidłowe ustalenia, zweryfikowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowiły podstawę do stwierdzenia, że będący przedmiotem transakcji samochód osobowy ponad wszelką wątpliwość został nielegalnie wprowadzony na obszar celny Wspólnoty, konsekwencją czego było powstanie z mocy prawa długu celnego w przywozie oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego.

W postępowaniu wymiarowym, ze względu właśnie na brak dokumentów pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej, zaszła konieczność ustalenia tej wartości zgodnie z metodami zastępczymi określonymi w art. 30-31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Ze względu na rodzaj towaru (samochód używany), jedyną dopuszczalną w opisanej wyżej sytuacji metodą ustalenia wartości celnej była tzw. metoda ostatniej szansy (art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego), z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; przepisów Tytułu II Rozdziału 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o wymienioną metodę tzw. ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info-Ekspert). Zgodnie z tymi wytycznymi, do obliczenia wartości celnej przyjęto jako wartość wyjściową kwotę wskazaną w katalogu branżowym.

Według katalogu "Info-Ekspert" Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe –wrzesień 2009, średnia cena rynkowa samochodu marki M. P. 3.2 DI-D o mocy silnika 121 kW, roku produkcji: 2002 – wynosiła [...] zł. Kwotę tę organ celny pomniejszył o daniny publicznoprawne, tj. 10% cła, 18,6% podatku akcyzowego, 22% podatku VAT, a ponadto o 10% marży. Dlatego wartość celną pojazdu określono na kwotę [...]zł. Ustalona w ten sposób wartość celna była zaś podstawą do obliczenia kwoty długu celnego powstałego w związku z nielegalnym wprowadzeniem wskazanego pojazdu na obszar celny Wspólnoty, z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 10%. Zatem twierdzenia skarżącego, że organ celny w swoim rozstrzygnięciu ustalając wartość celną i kwotę długu celnego oparł się na sfałszowanych dokumentach są bezpodstawne, bowiem nie miało to miejsca. Tym samym w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się zaś do wskazanej we wniosku skarżącego drugiej przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję, należy wskazać, że wznowienie postępowania na tej podstawie ma miejsce wówczas, gdy spełnione są trzy warunki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe, po drugie, istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznej i po trzecie, okoliczności te i dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną.

Dodatkowo wyjaśnić trzeba, że w toku wznowionego postępowania organ zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z art. 122 Ordynacji podatkowej, obowiązany jest ustalić, czy nowy dowód lub nowa okoliczność faktyczna po pierwsze, są istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie w jakim zakresie wpływają na zmianę ustalonego stanu faktycznego. Dopiero pozytywna ocena tych dowodów lub okoliczności, w wyniku których następuje zmiana stanu faktycznego sprawy, pozwala na uchylenie decyzji ostatecznej w części lub w całości. Zauważyć jednak należy, że ustalenie istnienia omawianej przesłanki nie będzie prowadzić do uchylenia w całości lub w część decyzji ostatecznej w przypadku, gdy w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak, jak decyzja dotychczasowa.

Z powyższego przepisu wynika, że aby można mówić o zaistnieniu tej przesłanki warunkiem jest to, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Użyte w tym przepisie sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Nowe dowody to takie, które wprawdzie istniały w dacie orzekania, ale organ orzekający tymi dowodami nie dysponował. Natomiast przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć należy takie dowody, które nie były przedmiotem badania oraz takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu, jako przesłanki wznowienia postępowania – muszą występować łącznie. Brak cechy nowości, czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

We wniosku o wznowienie postępowania skarżący jako nową okoliczność lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, istotny dla sprawy i nieznany organowi, przedstawił duplikat umowy kupna-sprzedaży samochodu osobowego marki M. P. nr nadwozia (VIN) [...] z dnia [...] maja 2009 r. zawartej pomiędzy A. K. (jako sprzedającym) a (Auto H. M. I.) jako kupującym, korektę tej umowy w zakresie osoby kupującego z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz oświadczenie A. K. o stanie technicznym, zakresie uszkodzeń i koniecznych napraw pojazdu w momencie zbycia. Zdaniem skarżącego dowody te dokumentują rzeczywistą wartość transakcyjną samochodu w dniu jego wprowadzenia na obszar Wspólnoty Europejskiej.

Otóż, badając cechę istotności wskazanych dokumentów należy powtórzyć za organem, że umowa kupna-sprzedaży z dnia [...] maja 2009 r., na której widnieją dane sprzedającego i kupującego oraz cena określona na kwotę [...]CHF – nie zawiera podpisu kupującego. Dodatkowo wskazane w tej umowie dane kupującego (Auto H. M. I. z [...]) są całkowicie fikcyjne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika bowiem, że osoba taka nie istniała i nie istnieje. Fakt zaś nieistnienia niemieckiego podmiotu wskazanego jako strona umowy sprzedaży powoduje, że dokument ten jest całkowicie niewiarygodny (nawet jeśli istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej) i tym samym, nie może stanowić dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Podsumowując należało skonstatować, że organ wszystkie zgromadzone w toku postępowania dowody należycie ocenił pod kątem spełnienia warunków, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Odnośnie dowodów uznanych jako wypełniające te warunki dokonał ich oceny, przez analizę ich wpływu na zmianę stanu faktycznego sprawy w taki sposób, który implikowałby ewentualną konieczność uchylenia ostatecznej decyzji. Jak zasadnie zauważył organ, przedstawione dowody nie miały charakteru dowodów istotnych, a tym bardziej nie miały wpływu na wydaną decyzję ostateczną.

W związku z tym, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania, to powoływane przez stronę dokumenty, tj. korekta umowy z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz oświadczenie z dnia [...] grudnia 2014 r. o stanie technicznym pojazdu, zakresie uszkodzeń i koniecznych napraw – nie istniały w dniu wydania decyzji, a zatem nie spełniały także kolejnego warunku koniecznego do wznowienia postępowania.

Reasumując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że przedłożone przez skarżącego dokumenty zasadnie zostały przez organ zaklasyfikowane jako takie, które nie mogły zostać uznane za nowe dowody skutkujące uchyleniem decyzji wymiarowej na skutek wznowienia postępowania.

Natomiast podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące zasadności przyjęcia przez organ wartości celnej pojazdu metodą "ostatniej szansy" nie dotyczą kwestii związanych ze wznowieniem postępowania i ewentualnie mogłyby mieć znaczenie w wypadku uznania, że w sprawie wystąpiły podstawy wznowienia, które miały wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Tak w okolicznościach faktycznych tej sprawy jednak nie było.

Skoro zatem we wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej skarżący powołał dowody, które w jego ocenie mają znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, to w sytuacji, gdy organ trafnie uznał, że jest odmiennie, to wznowione postępowanie nie mogło się przeobrazić w postępowanie, które mogłoby doprowadzić do weryfikacji kwestionowanej przez skarżącego decyzji.

W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej nie naruszył przepisów art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej. Dlatego nie było podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe rozważania na względzie, skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł w sentencji wyroku.