Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 939/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 141 § 4, art. 174 pkt 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 261/15 w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 6 listopada 2015 r. o sygn. akt III SA/Wr 261/15, oddalił skargę T. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z (dalej: Dyrektor ARiMR) z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. decyzją z [...] listopada 2014 r. (doręczoną [...] listopada 2014 r.) ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych; płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w wysokości 382 564,92 zł.

Do Biura Powiatowego w Oławie [...] stycznia 2015 r. wpłynęło podpisane przez B. G. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu [...] stycznia 2015 r. wezwał B. G. do przedstawienia organowi pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego.

W odpowiedzi B. G. wyjaśniła, że skarżący udzielił jej stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania go we wszystkich postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Agencję zapisem w formularzu wniosku o wpis do ewidencji producentów z 2004 r., co jest znane organowi z urzędu i wyjaśniła, że nie ma obowiązku powielania tego pełnomocnictwa przy każdym wniosku pełnomocnika złożonym w imieniu mocodawcy. Skarżący potwierdził, że udzielił B. G. pełnomocnictwa do reprezentowania go we wszystkich postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Agencję oraz wskazał, iż obecnie je ponawia.

Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu postanowieniem z [...] marca 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oławie z dnia [...] listopada 2014 r., o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt skarżącemu. W uzasadnieniu organ wskazał, że u skarżącego nie zaistniały okoliczności, które wskazywałyby na brak winy skarżącego, gdyż nie uprawdopodobnił on, aby zaistniały takie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania przez niego czynności w przewidzianym terminie, tj. złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.

Odnosząc się do pełnomocnictwa udzielonego B. G. organ wyjaśnił, że pełnomocnictwo aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi został uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu zgodnie z art. 33 § 2 k.p.a., informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Organ drugiej instancji przywołał treść art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. i wyjaśnił, że z przepisów tych wynika, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia; pełnomocnika w konkretnej sprawie np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 k.p.a. należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego.

Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 40 § 1 k.p.a. dopiero po wydaniu przez Kierownika BP ARiMR w Oławie decyzji i nie kwestionował skuteczności doręczeń wcześniejszej korespondencji w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę skarżącego na postanowienie organu II instancji stwierdzając, że nie narusza ono prawa.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka wskazania przyczyn uchybienia terminowi oraz uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminowi oraz przesłanka zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd stwierdził, iż nie można bowiem uznać, że skarżący prawidłowo wskazał przesłankę przyczyny uchybienia terminowi, gdyż brak doręczenia decyzji nie jest przesłanką do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ w przypadku nie doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony postępowania, decyzja w ogóle nie wchodzi do obrotu prawnego, a zatem termin na wniesienie odwołania nie rozpoczyna biegu.

Sąd zwrócił uwagę, że wbrew twierdzeniu skarżącego, decyzja z dnia [...] listopada 2014 r., którą skarżący zamierzał kwestionować w drodze odwołania, została prawidłowo doręczona [...] listopada 2014 r. r. do rąk własnych adresata decyzji, na adres wskazany przez stronę jako adres korespondencyjny. Wynika to jednoznacznie ze znajdującego się w aktach administracyjnych dowodu doręczenia.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego o braku skutecznego doręczenia należy przypomnieć, że w myśl art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Oznacza to, że od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym. Wobec tego wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi a nie stronie. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza w tym zakresie żadnych wyjątków. Wbrew zaś twierdzeniom skarżącego w rozpatrywanej sprawie, co wynika z akt administracyjnych, stosowne pełnomocnictwo nie zostało złożone.

Tym Samym, w ocenie Sądu brak było podstaw do przyjęcia, że w badanym stanie faktycznym na organach rolnych ciążył obowiązek doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. pełnomocnikowi skarżącego. Stosownie do przepisu art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepisy art. 32 i 33 k.p.a. regulują szczegółowo kwestię pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 §1 k.p.a.) pełnomocnictwo jest udzielane na piśmie, a jeżeli udziela się go ustnie, to do protokołu zgodnie z art. 14 § 2 k.p.a.. Sąd podkreślił, że w aktach sprawy albo powinien być złożony oryginał, albo odpis pełnomocnictwa urzędowo poświadczony. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie ustanowił pełnomocnika. Wobec tego organ I instancji wszelką korespondencję, włącznie z decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., kierował na adres skarżącego. Sąd wywiódł, że określony w art. 40 § 2 k.p.a. obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi działającemu w imieniu strony dotyczy pełnomocnika, który złożył do akt oryginał pełnomocnictwa lub uwierzytelnioną kopię, ponieważ dopiero z tym momentem pełnomocnik wstępuje do postępowania w zakresie określonym pełnomocnictwem (art. 33 § 3 k.p.a.).

Skoro pełnomocnik strony nie doręczył organowi administracji rolnej pełnomocnictwa przed wysłaniem stronie decyzji, to Sąd uznał, że organ pierwszej instancji zgodnie z art. 40 § 1 i § 2 k.p.a. zobowiązany był doręczyć decyzję stronie. Do tej daty bowiem strona nie ustanowiła skutecznie przed organem pełnomocnika. W konsekwencji Sąd uznał, że organ administracji nie naruszył art. 40 § 2 k.p.a., skoro doręczył decyzję stronie, a nie jej jeszcze nie ustanowionemu pełnomocnikowi. Natomiast okoliczność, że stosowne pełnomocnictwo skarżący złożył zapisem na formularzu wniosku o wpis do ewidencji producentów z 2004 r. nie zmienia powyższych uregulowań, czyli nie odnosi skutku do postępowania w sprawie o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt .

W związku z powyższym, skarżącemu od [...] listopada 2014 r. r. rozpoczął biec 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, który upłynął bezskutecznie [...] grudnia 2014 r., gdyż skarżący nie złożył w terminie ustawowym środka odwoławczego. Dopiero [...] stycznia 2015 r. strona, za pośrednictwem pełnomocnika złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na jego wniesienie.

W konsekwencji za uprawnione Sąd uznaje stwierdzenie, że skarżący miał obiektywną możliwość nadania odwołania w terminie ustawowym. Przekroczenie terminu nie było spowodowane żadnymi okolicznościami, które można uznać za uniemożliwiające, nawet przy dołożeniu największego wysiłku, dokonanie czynności procesowej w terminie. Słusznie więc przyjął organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, że twierdzenie skarżącego o braku doręczenia przesyłki nie jest przesłanką do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenia:

I. przepisów postępowania:

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji RP przez wadliwą realizację przez Sąd sprawowania kontroli zgodności zaskarżonego postanowienia ze wszystkimi przepisami obowiązującego prawa, tj. również z przepisami pominiętej przez Sąd ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (dalej zwaną ustawą), której przepisy szczegółowe, a to art. 3a ust. 2 pkt 2, art. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 oraz art. 7 ust. 1 pkt 5;

- art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 1 p.p.s.a. przez zaniechanie zbadania możliwej nieważności zaskarżonego postanowienia;

- art. 32 oraz art. 33 § 2 k.p.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów ogólnych, gdy sprawę umocowania pełnomocnika rolnika we wszystkich postępowaniach prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z udziałem danego rolnika, szczegółowo regulują przepisy lex specjalis, a to art. 5 ust, 1 pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dn. 18.12.2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów;

- art. 58 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o przywrócenie termin udo złożenia odwołania

- art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., który poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego;

- art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a., poprzez zaniechanie przez Sąd uwzględnienia faktu, iż treść wpisu skarżącego w ewidencji producentów jest dokumentem urzędowym;

- art. 7 kpa polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy w oparciu o ustalenie prawdy obiektywnej.

II. przepisów prawa materialnego poprzez:

- błędną wykładnię art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dn. 23.10.2014 r. o zmianie ustawy o ewidencji producentów;

- niezastosowanie art. 4 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 5 oraz art. 7 ust. 1 pkt. 2, a także art. 11 ustawy z dn. z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (ze zm.),

- niezastosowanie art. 11 ust. 1 ustawy z dn. z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane w ramach obu podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Treść zarzutów skargi kasacyjnej wskazuje na to, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia uznał, że zasadnie organ odmówił uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oławie ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W ocenie Sądu I instancji organ zasadnie uznał, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na niezawinione uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od doręczonej stronie decyzji z dnia [...] listopada 2014 r.

Z kolei w skardze kasacyjnej wskazuje się na naruszenie prze Sąd I instancji przepisów prawa dotyczących zasad związanych z doręczaniem decyzji administracyjnych, w sytuacji ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy na wstępie zauważyć, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd administracyjny, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

Tak więc w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną winna powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy kasator winien wskazać przepisy które jego zdaniem zostały naruszone oraz uzasadnić, na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym w ocenie NSA nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 lit.c p.p.s.a. oraz w związku z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez pominięcie przy dokonywaniu oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wymienionych w tym zarzucie przepisów ustawy z 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Przypomnieć więc należy, że kontroli pod względem zgodności z prawem poddane zostało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] listopada 2014 roku Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oławie ustalająca wysokość kwoty nienależnie pobranych przez T. G. płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt została doręczona stronie w dniu [...] listopada 2014 roku. Natomiast w dniu [...] stycznia 2015 roku pełnomocnik strony wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji administracyjnej. Ustawowo określony (14 dniowy) termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] grudnia 2014 roku.

Z treści art. 3a ust.1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wynika, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast z treści art. 7 tejże ustawy wynika jakie dane (informacje) znajdują się w ewidencji producentów, w tym znajduje się w niej informacja wskazująca na imię i nazwisko oraz adres zamieszkania pełnomocnika producenta, jeżeli został ustanowiony. Wskazane przepisy nie zawierają natomiast regulacji prawnych odnoszących się do zasad związanych z udziałem pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym. Stosownie więc do treści przywołanego wyżej art. 3a ustawy, w tym zakresie zastosowanie znajdują regulacje prawne określone w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego.

Powyższe oznacza, że istota omawianego zagadnienia sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy przed datą doręczenia stronie decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 roku, strona ta skutecznie ustanowiła pełnomocnika w sprawie objętej treścią tej decyzji administracyjnej.

W związku z powyższym podkreślić należy, że przepis art. 32 k.p.a., który miał zastosowanie w postępowaniu administracyjnym przed organem na podstawie art. 3a w/w ustawy, stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.

Regulacja zawarta w tym przepisie określa jedynie w sposób ogólny uprawnienie do prowadzenia w zastępstwie strony pewnych spraw, reprezentowanie, czyli występowanie, czy też działanie w imieniu mocodawcy przez pełnomocnika. Natomiast przepis ten nie reguluje, z jakim momentem następuje skuteczne ustanowienie pełnomocnika w danym postępowaniu. Jest to niezależne od tego, czy i w jakim zakresie oraz od kiedy mocodawcę i pełnomocnika łączy stosunek pełnomocnictwa poza postępowaniem.

Momentem, od którego pełnomocnictwo zostaje skutecznie ustanowione jest złożenie do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa albo też dzień zgłoszenia pełnomocnictwa ustnie do protokołu. Wynika to wprost z treści art. 33 § 3 k.p.a.. Zatem dopiero z chwilą doręczenia organowi pełnomocnictwa, pełnomocnik powinien być zawiadomiony o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich na równi ze stroną (vide wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 roku sygn. akt I GSK 700/06, wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt II SA 1533/98, zbiór LEX nr 46787, wyrok NSA z dnia 31 maja 2000 r. sygn. I SA/Wr 2034/97, zbiór LEX 43050, a także M. Szubiakowski "Pełnomocnicy w postępowaniu podatkowym" opubl. PP 2002/1/50).

Tak więc to pełnomocnik strony musi wykazać organowi, że strona go umocowała do działania. Aby pełnomocnictwo było skuteczne musi, więc być doręczone organowi. Oznacza to, że organ musi posiadać wiedzę o tym, że strona ustanowiła w postępowaniu pełnomocnika. Innymi słowy oświadczenie woli strony w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika musi dojść do wiadomości organu. Podkreślić także należy, że w orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym wpis do rejestru producentów dokonywany w oparciu o ustawę o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, nie ma charakteru wpisu konstytutywnego, bowiem to nie sam wpis decyduje o tym czy określony podmiot uzyskuje status pełnomocnika producenta, tak jak i nie sam wpis decyduje o tym czy rolnik uzyskuje status producenta rolnego (vide wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 roku sygn. akt II GSK 788/08, wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010 roku sygn. akt II GSK 675/09 niepublikowane).

Z tych powodów, zasad określonych w k.p.a. nie może wyłączyć okoliczność, że w powołanym wyżej przepisie art. 7 ust.1 pkt 5 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, wskazuje się, że ewidencja producentów zawiera dane personalne i adresowe pełnomocnika producenta. Oznacza, to że brak było podstaw do uznania, że Sąd I instancji akceptując stanowisko organów o prawidłowym doręczeniu decyzji stronie postępowania naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, które uznały, że w sprawie administracyjnej, w której postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2014 roku, odpis tej decyzji został prawidłowo doręczony stronie postępowania, występującej w tym konkretnym postępowaniu bez pełnomocnika. Oznacza to, że termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2014 roku rozpoczął swój bieg od daty doręczenia tej decyzji stronie, a więc od dnia [...] listopada 2014 roku. W tym stanie rzeczy wniesienie odwołania w dniu [...] stycznia 2015 roku miało miejsce z uchybieniem ustawowego terminu.

W związku z powyższym podkreślić należy, że kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji trafnie ocenił, że organ administracji publicznej miał uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy - art. 58 § 1 k.p.a. Z przyczyn wyżej podanych spełnienia tej przesłanki nie można łączyć z faktem doręczenia decyzji stronie a nie pełnomocnikowi, który w tej sprawie nie zgłosił swego udziału. Tak więc okoliczność, że strona nie uprawdopodobniła braku swej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania musiała skutkować odmową przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego.

Ponadto poza sporem winna pozostawać okoliczność, że przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym, która określa funkcje sądów administracyjnych wyjaśniając, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu prawa mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów niż zgodność z prawem. Natomiast taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Ponadto wskazać należy, że przepis ten nie stanowi podstawy do czynienia zarzutu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Tym samym brak jest także podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia zasady legalizmu określonej w art. 7 Konstytucji RP.

Również brak jest podstaw do przyjęcia, że przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jakkolwiek z przywołanego przepisu wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak związany jest granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy". Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem, innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Przywołany przepis wyraźnie i jednoznacznie determinuje więc zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd operuje bowiem w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy. Granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczone więc zostają przez granice sprawy administracyjnej, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe (vide wyrok NSA z 27.10. 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10; wyrok NSA z 18.05. 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09; wyrok NSA z 28.09. 2010 r., sygn. akt I GSK 1158/09; wyrok NSA z 8.12. 2010 r., sygn. akt I GSK 618/09). Innymi słowy, granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia. Zaskarżenie konkretnej decyzji administracyjnej (aktu) oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która została tą decyzją (aktem) rozstrzygnięta. Ze wskazanych wyżej obowiązków Sąd I instancji wywiązał się w sposób prawidłowy, nie dający podstaw do skutecznego postawienia zarzutu naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a.

W ocenie NSA brak jest także podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że w orzecznictwie NSA wskazuje się, iż przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15.02. 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20.08. 2009 r., II FSK 568/08, niepublikowany). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.

Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy konstrukcyjne uzasadnienia: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Sąd I instancji może dopuścić się naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Odwołując się w tym zakresie do utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że błędna wykładnia prawa materialnego może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (vide wyrok NSA z 13.09.2005 r., sygn. akt II OSK 16/05; wyrok NSA z 23.02.2005 r., sygn. akt OSK 539/04; wyrok NSA z 2.02. 2005 r., sygn. akt OSK 1026/04 niepublikowane). Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie mógł dopuścić się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej, bowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dokonywał wykładni przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzuca kasator, jak i brak jest podstaw do przyjęcia, że popełnił błąd subsumcji. Skoro, jak to już zostało wyżej przedstawione, wskazane w petitum skargi kasacyjnej przepisy ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, nie mogły znaleźć zastosowania do oceny zgodności z prawem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania to tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dopuścił się ich naruszenia poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.