Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2267/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA 2267/02

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r. wydanej w sprawie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa [...] w W. - w części dotyczącej działki nr [...], w zakresie odnoszącym się do [...], położonej w W. przy ul. [...], w obrębie [...].

W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przedstawił następujący stan sprawy:

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr. 79, poz.646 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] października 1991 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w W. prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...] o powierzchni 46138 m 2 wykazanego na mapie z dnia 5 czerwca 1991 r. nr [...].

Od decyzji tej odwołał się Burmistrz Dzielnicy-Gminy W. , a Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 1993 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. stwierdził nieważność decyzji uwłaszczeniowej - w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 5581 m2 (wniosek o zwrot tych działek został złożony jeszcze przed dniem 5 grudnia 1990 r., tj. przed dniem uwłaszczenia).

Sprawa zakończona decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. została wznowiona i następnie zawieszona postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r.

Pismem z dnia 9 kwietnia 2001 r. B. Z. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej wskazując, że decyzją Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1977 r. wywłaszczono nieruchomość, o zwrot której wystąpili następcy prawni byłego właściciela.

Ustalono, że powyższą decyzją wywłaszczono część nieruchomości ujętej w [...], tj. wywłaszczono obszar o pow. 1494 m 2 (na obszar ten składały się części działek nr [...],[...],[...] i [...]). Część tego obszaru została ujęta w decyzji uwłaszczeniowej i wykazana na mapie w skali 1:1000, o której mowa w decyzji, jako części działki nr [...].

Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. poinformowano o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej - w części dotyczącej działki nr [...], w zakresie odnoszącym się do księgi wieczystej [...], a następnie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej- w części dotyczącej działki nr [...], w zakresie odnoszącym się do [...], położonej w W. przy ul. [...], w obrębie [...]. Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1-2 wyżej wymienionej ustawy z dnia 29 września 1990 r. ustawodawca uwłaszczył z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowe osoby prawne posiadające grunt w zarządzie. Uwłaszczenie nie narusza prawa osób trzecich.

Prawo zarządu jednostki uwłaszczonej wynika z decyzji Naczelnika Dzielnicy W. nr [...] z dnia [...] maja 1978 r., co wskazuje, że zaistniały przesłanki uwłaszczenia.

Nieruchomość objęta księgą wieczystą [...], stanowiąca współwłasność J. i A. Z. i licząca 1749 m2, została wywłaszczona:

a) decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej W z dnia [...] września 1971 r. - dotyczy obszaru 255 m2 (względnie 253 m2) pod ul. [...], który to teren nie został objęty decyzją uwłaszczeniową,

b) decyzją Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1977 r. - dotyczy obszaru 1494 m2, z którego 1369 m2 zostało ujęte w decyzji uwłaszczeniowej w ramach działki nr [...].

Terenu, o którym mowa pod lit. a, nie objętego decyzją uwłaszczeniową, dotyczy też decyzja Burmistrza Urzędu Dzielnicy-Gminy W. nr [...] z dnia [...] października 1991 r. (akt związanych z tą decyzją nie zdołano odnaleźć) orzekająca, że nieruchomość wywłaszczona wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] września 1971 r. nie stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. W decyzji nr [...] stwierdzono, że o zwrot uwłaszczonej nieruchomości wystąpił W. Z. pismem z dnia 28 stycznia 1991 r. Aczkolwiek nie odnaleziono tego wniosku, tym niemniej fakt jego złożenia został potwierdzony urzędowo w decyzji nr [...]. Należy dać wiarę twierdzeniu strony (B. Z.), że złożony wniosek nie odnosił się tylko do gruntu o pow. 255 m2, zajętego od dawana pod ul. [...], lecz dotyczył także pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości.

Wniosek o zwrot pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości został złożony pismem z dnia 28 stycznia 1992 r. i strona twierdzi, iż byłaby to kontynuacja poprzedniego wniosku z dnia 28 stycznia 1991 r.

Jeżeliby przyjąć założenie, że o zwrot pozostałej części nieruchomości wystąpiono dopiero wnioskiem z dnia 28 stycznia 1992 r., to zważyć należy, że decyzja uwłaszczeniowa była wydana wcześniej, tj. w dniu [...] października 1991 r., a więc wniosek ten nie mógł mieć żadnego wpływu na postępowanie uwłaszczeniowe, gdyż nie wywiera skutków ex tunc. Z tej przyczyny brak byłoby przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej (w omawianym zakresie części działki nr [...]).

Przyjmując z kolei założenie, że wniosek z dnia 28 stycznia 1992 r. jest kontynuacją poprzedniego wniosku z dnia 28 stycznia 1991 r., to zważyć należy, że ten ostatni wniosek został złożony po dniu 5 grudnia 1990 r., a więc po dniu, w którym ustawodawca dokonał uwłaszczenia państwowych osób prawnych.

Nadto Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, że kwestia ewentualnej zbędności nieruchomości na cel określony przy wywłaszczeniu nie może być rozstrzygana w decyzji o charakterze kasacyjnym oraz, że działka nr [...] z obrębu nr [...], wykazana na mapie, o której mowa w decyzji uwłaszczeniowej, została następnie włączona do działki nr [...], do której prawa rzeczowe aktem notarialnym z dnia [...] marca 1997 r. nabyła spółka "T." Sp. zoo, przy czym prawa rzeczowe do części działki nr [...] były przedmiotem dalszego obrotu.

B. Z. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podtrzymał merytoryczne ustalenia zawarte w decyzji, a nadto dodał, że w decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] października 1991 r. został ujęty, w ramach działki nr [...], obszar 1369 m2, z większej nieruchomości, ujętej w [...], do którego to obszaru odnosi się decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1977 r.

W stosunku do przedmiotowego obszaru istniało więc prawo własności Skarbu Państwa, a także istniało prawo zarządu wynikające z decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] maja 1978 r., co oznacza, że zaistniały przesłanki uwłaszczenia określone w art. 2 ust. 1-2 wyżej wymienionej ustawy z dnia 29 września 1990 r.

Uwłaszczenie, które zaistniało ex lege, odnosi się do stanu prawnego z dnia 5 grudnia 1990 r. Do tego dnia nie był złożony wniosek o zwrot wywłaszczonej części nieruchomości.

Wniosek ten niewątpliwie został złożony pismem z dnia 28 stycznia 1992 r., a wiec już po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, a tym samym wniosek ten nie mógł wywrzeć skutków w postępowaniu uwłaszczeniowym i z tej przyczyny brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej (w omawianym zakresie).

Zgłoszenie żądania o zwrot nieruchomości po dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności tej decyzji, na co wskazuje również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, przykładowo wyrok sygn. akt I SA 1530/00 z dnia 1 sierpnia 2001 r.

Strona wskazała ponownie, że jej wniosek z dnia 28 stycznia 1992 r. stanowi kontynuację wniosku o zwrot z dnia 28 stycznia 1991 r. Aczkolwiek wniosku tego i akt postępowania nie odnaleziono, to jego złożenie potwierdza decyzja Burmistrza Urzędu Dzielnicy-Gminy W. z dnia [...] października 1991 r., a więc złożony wniosek dotyczył pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości.

Jest to wniosek złożony w okresie pomiędzy 5 grudnia 1990 r., a datą wydania decyzji uwłaszczeniowej.

Kwestia wzajemnej relacji tak złożonego wniosku o zwrot z postępowaniem uwłaszczeniowym nie była przedmiotem jednoznacznych ustaleń i rozstrzygnięć zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego, przy czym należy mieć na uwadze, że zwrot ustawowy "nie narusza to praw osób trzecich", odnoszący się do uwłaszczenia z dnia 5 grudnia 1990 r., nie jest precyzyjny. Można bowiem twierdzić, że roszczenia majątkowe zgłoszone do dnia 5 grudnia 1990 r. mają wpływ na uwłaszczenie, jako istniejące prawo osób trzecich, natomiast pozostaje rzeczą otwartą, do interpretacji, czy wpływ ten wywierają także roszczenia późniejsze, zgłoszone po 5 grudnia 1990 r., przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej.

W okresie, kiedy wydano decyzję uwłaszczeniową ([...] października 1991 r.), nie było rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujących na konieczność stwierdzenia nieważności tak wydanej decyzji uwłaszczeniowej.

Wątpliwości w tym zakresie wystąpiły później, jednakże jeszcze w 1997 r. Sąd Najwyższy wskazał - w omawianej sytuacji prawnej - że zapis ustawowy o nienaruszaniu praw osób trzecich nie uchyla sam przez się skutków prawnych uwłaszczenia zaistniałego z mocy prawa: vidé wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 1997 r. cytowane w zaskarżonej decyzji. Podobne stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt I SA 409/98 z dnia 30 października 1998 r.

Na tle niejednolitości orzecznictwa nastąpiła zmiana wykładni wzajemnego zbiegu postępowania o zwrot i uwłaszczeniowego, zaprezentowana w uchwale Sądu Najwyższego sygn. akt III ZP14/99 z dnia 27 stycznia 2000 r.

Wskazać jednakże należy, że rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, oznacza sytuację, gdy rozstrzygniecie zawarte w decyzji jest oczywiście sprzeczne z wyraźnym przepisem prawa.

Jeżeli więc przepis prawa może być wieloznacznie odczytywany, na co wskazują także orzeczenia sądowe, nie można uznać, że nastąpiło rażące naruszenie prawa.

Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. złożył skargę B. Z., wniósł o jej uchylenie i zarzucił naruszenie art. 156 § 1 kpa oraz art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i uwłaszczaniu nieruchomościami i art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościami, a obecnie art. 136, ust. 3 i 200 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu skargi B. Z. podniósł, że jeżeli chodzi o ustalenia faktyczne, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to są one w zasadzie prawidłowe. Pominięty został jedynie, wynikający ze zgromadzonego materiału, fakt formalnego stwierdzenia w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 1995 r. w sprawie IV S.A.775/94, że wywłaszczona na rzecz P. w W. nieruchomość położona w rejonie ulicy [...], w całości stała się zbędna na cel wywłaszczeniowy.

W szczególności prawidłowo w zaskarżonej decyzji ustalono, że poprzednik prawny skarżącego - W. Z. - wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożył w dniu 28 stycznia 1991 r., a wiec przed wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji nr [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, w związku z zaginięciem akt, wyjaśnienia B. Z. dotyczące tej kwestii uznał za wiarygodne.

Prawidłowe ustalenia faktyczne nie doprowadziły jednak do właściwej prawnej oceny sprawy.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że rozbieżności interpretacyjne dotyczące zwrotu "nie narusza praw osób trzecich" jakie istniały w okresie kiedy Wojewoda [...] wydał kwestionowaną decyzję uwłaszczeniową, nie pozwalają na przypisanie tej decyzji zarzutu rażącego naruszenia prawa. Skarżący z takim poglądem nie może się zgodzić.

Przytoczone w uzasadnieniu przykłady orzeczeń nie uznających prymatu roszczeń o zwrot nieruchomości w stosunku do nabycia prawa użytkowania wieczystego przez uwłaszczenie, nie dotyczą roku 1991 tylko lat późniejszych. Pominięto nadto w uzasadnieniu okoliczność, że w tego typu sprawach wydawane były również decyzje stojące na stanowisku prymatu "praw osób trzecich".

Przede wszystkim jednak nie może się ostać sposób potraktowania w zaskarżonej decyzji wskazówek interpretacyjnych wynikających z uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2000 r. III ZP14/99.

W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy stwierdził, że określone grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy nie stają się przedmiotem praw określonych w art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jeżeli w dniu 5 grudnia 1990 r. były zbędne na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu, a uprawniony złożył wniosek o zwrot nieruchomości.

Powyższa interpretacji zastosowana w realiach przedmiotowej nieruchomości prowadzi do stwierdzenia, że uwłaszczenie P. przez Wojewodę [...] było całkowicie bezpodstawne.

Warto podkreślić, że jednym z motywów wniesienia przez Rzecznika Praw Obywatelskich do Sądu Najwyższego pytania prawnego skutkującego wydaniem cytowanej uchwały było stwierdzenie, że istniejący stan rozbieżności w orzecznictwie i niepewność co do znaczenia klauzuli "nie narusza praw osób trzecich", powoduje różne traktowanie obywateli pod rządami tego samego stanu prawnego. Jest to niedopuszczalne w świetle konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Powyższe rozbieżności interpretacyjne powodują ponadto, że niemożliwym staje się wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwych decyzji administracyjnych.

W świetle uchwały Sądu Najwyższego niewątpliwie taka wadliwa decyzją jest decyzja Wojewody [...] nr [...].

Odmowa stwierdzenia jej nieważności, z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wypacza sens wysiłku podjętego przez Rzecznika Praw Obywatelskich i Sądu Najwyższego w celu uporządkowania interpretacji prawa i wyeliminowania z obrotu prawnego sprzecznych z tym prawem decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto podniósł, że wniosek o zwrot nieruchomości skarżący złożył po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarżący upatruje rażące naruszenie prawa w decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 1991 r. uwłaszczającej Przedsiębiorstwo [...] w W. w części dotyczącej działki nr [...] położonej w W. przy ul. [...] w tym, że uwłaszczenie nastąpiło w sytuacji, gdy naruszyło to prawo osób trzecich, to jest skarżącego.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożony przez pełnomocnika B. Z. i W. Z. datowany jest na dzień 28 stycznia 1992 r. We wniosku tym nie wspomina się , aby był to kolejny wniosek w tej sprawie.

Natomiast we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej B. Z. podaje, że od 28 stycznia 1991 r. prowadzi postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Organ nadzoru badał tę sprawę i otrzymał od skarżącego kopie decyzji nr [...] z dnia [...] października 1991 r. wydanej po rozpatrzeniu wniosku W. Z. z dnia 28 stycznia 1991 r. dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] w W. o powierzchni 253 m2, wywłaszczonej decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1971 r. nr [...].

Jak wynika z akt wywłaszczeniowych nieruchomość należąca do poprzedników prawnych skarżącego wywłaszczona była dwiema decyzjami administracyjnymi. Wniosek o zwrot nieruchomości z dnia 28 stycznia 1991 r. dotyczył nieruchomości o powierzchni 253 m2 wywłaszczonej decyzją z dnia [...] września 1971 r. na wniosek Zarządu Dróg i Mostów w W. na poszerzenie ul. [...].

Natomiast wniosek o zwrot z dnia 28 stycznia 1992 r. dotyczył nieruchomości o powierzchni 1494 m2 wywłaszczonej decyzją z dnia [...] września 1977 r. nr [...] z uzasadnienia której wynika, że część gruntu została wywłaszczona w 1971 r. pod poszerzenie ul. [...].

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 14 listopada 2001 r. wskazuje wprawdzie, że wniosek o zwrot nieruchomości z dnia 28 stycznia 1991 r. dotyczył całej nieruchomości, a nie tylko jej części, a organ ograniczył postępowanie tylko do części nieruchomości.

Wniosek z dnia 18 stycznia 1991 r. nie zachował się, lecz z uzasadnienia decyzji nr [...] z dnia [...] października 1991 r. wyraźnie wynika, że ten właśnie wniosek został rozpoznany oraz że dotyczył nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] września 1971 r.

Akt tej sprawy nie udało się odnaleźć, ale skarżący nie wskazuje, aby odwoływał się od tej decyzji i kwestionował, że część jego żądania nie została rozpoznana.

W tej sytuacji tak organ, jak i sąd związani są pozostającą w obrocie prawnym decyzją nr [...] z dnia [...] października 1991 r. i ustalonym w niej faktem, że wniosek złożony w dniu 28 stycznia 1991 r. dotyczył nieruchomości o powierzchni 253 m2 wywłaszczonej decyzją z dnia [...] września 1971 r.

Ustalenia te wskazują zatem, że pierwszym wniosek w sprawie zwrotu nieruchomości o powierzchni 1494 m2 wywłaszczonej decyzją z dnia [...] września 1977 r. był wniosek złożony w dniu 28 stycznia 1992 r.

Po ustaleniu tego faktu należy rozważyć, czy zatem decyzją uwłaszczeniową zostały naruszone prawa osób trzecich.

Decyzja Wojewody [...] nr [...] wydana została dnia [...] października 1991 r., a jej podstawą prawną był przepis art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr. 79, poz. 464), który mówi, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to prawa osób trzecich. Uprawnienia państwowych gospodarstw rolnych do będących w dniu 5 stycznia 1990 r. w ich zarządzie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje odrębna ustawa.

Budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób. Nabycie własności przez te osoby następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych.

W decyzji będącej przedmiotem nadzoru wszystkie przesłanki z tego przepisu zostały spełnione. Nieruchomość, będąca własnością Skarbu Państwa została oddana w użytkowanie Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu [...], którego następcą prawnym jest Przedsiębiorstwo [...]. Użytkownikowi zostały ustalone opłaty za użytkowanie gruntu Skarbu Państwa.

Z dniem 1 sierpnia 1985 r., to jest z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr. 22, poz. 99), zgodnie z jej art. 87, grunty państwowe będące w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły w zarząd tych jednostek.

Tak więc w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, co następnie zostało stwierdzone decyzją deklaratoryjną Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r.

Skarżący powołuje się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2000 r. III ZP14/99, że decyzja ta narusza prawa osób trzecich.

Sąd administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w treści tej uchwały. Pogląd ten jest zresztą odosobniony i nie został przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego (vidé: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2001 r. sygn. akt I SA 2394/99 LEX 75559).

Podkreślić należy, że aby mówić o prawach osób trzecich, to prawa te muszą zostać zgłoszone. Ustawodawca nie nałożył bowiem obowiązku na organ administracji publicznej badania w postępowaniu uwłaszczeniowym, czy grunt został wykorzystany zgodnie z celem wywłaszczenia. Badanie tych okoliczności następuje w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz to postępowanie toczyć się może wyłącznie na wniosek byłych właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców. Jeśli zatem wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został zgłoszony przed dniem 5 grudnia 1990 r. lub przed wydania decyzji uwłaszczeniowej, to wtedy należało dać pierwszeństwo rozstrzygnięciu postępowania o zwrot nieruchomości przed postępowaniem o jej uwłaszczenie.

W niniejszej sprawie wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jak to wskazano wyżej, złożony został po zakończeniu postępowania o jej uwłaszczenie, a zatem zasadnie organ administracji ustalił, że uwłaszczenie nie narusza prawa osób trzecich.

Nie jest również trafny zarzut skarżącego, że w identycznej sytuacji z wniosku J. S. została stwierdzona nieważność tej samej decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej jej nieruchomości.

J. S. złożyła bowiem wniosek o zwrot nieruchomości w dniu 28 września 1990 r., a więc przed dniem 5 grudnia 1990 r., a zatem jej sytuacja jest diametralnie różna od sytuacji skarżącego.

Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.