Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 701/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: § 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 77 ust. 5
journal: Dz.U. 1992 nr 11 poz 41
law: Ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 grudnia 2011r. sprawy ze skargi J. M. na czynność Starosty S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów. 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. określa, że zaskarżona czynność nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Starosty S. na rzecz J. M. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]. J. M. wystąpił do Starosty S. o zwrot nadpłaty za wydanie [...] kart pojazdu w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia rejestracji każdego samochodu do dnia zapłaty. Uzasadniając wniosek strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 (Dz. U. z 2006 r. nr 15, poz. 119), stwierdzający niekonstytucyjność przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), na podstawie którego pobierana była opłata za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł.

W odpowiedzi na złożony wniosek, organ pismem z dnia [...]. odmówił zwrotu kwoty [...] zł za wydanie [...] kart pojazdu stanowiącej różnicę między pobraną opłatą w kwocie 500 zł za każdą kartę pojazdu a opłatą w wysokości 75 zł jaka obowiązuje od 15 kwietnia 2006r. w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że rejestracja pojazdu nastąpiła na podstawie art. 73 i art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 108, poz. 908 z 2005r.). Jednocześnie Starosta stwierdził, że wysokość przedmiotowej opłaty nie wynika z zapisu art. 77 ust. 3 ustawy.

Organ wskazał, że w datach zarejestrowania pojazdów o nr rej. wymienionych w ww. piśmie, przepis § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu był prawem obowiązującym. Przepis ten utracił moc obowiązującą dopiero dnia 1 maja 2006r. co wynika z pkt II wyroku z dnia 17 stycznia 2006r. W konsekwencji wyrok nie objął okresu, w którym strona wniosła opłatę za kartę pojazdu. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą.

W ocenie Starosty uiszczenie opłaty za wydanie karty pojazdu jest wykonaniem przez stronę obowiązku wynikającego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, o którym organ nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Nie zachodziło tu orzekanie i rozstrzyganie przez Starostę o samej opłacie i jej wysokości. Organ rejestrujący ograniczył się do czynności pobierania należności w wysokości wynikającej wprost z obowiązującego prawa. Starosta nie wydał w tym zakresie żadnego rozstrzygnięcia o charakterze władczym. W szczególności nie nastąpiło ustalenie wysokości opłaty za kartę pojazdu w decyzji o zarejestrowaniu pojazdu. Organ działał w sprawie wyłącznie w charakterze inkasenta.

W konsekwencji zdaniem organu skoro działał on w granicach obowiązującego prawa, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie przesądza o obowiązku zwrotu zapłaconej należności, to Starosta może jedynie odmówić wzywającemu przedmiotowego zwrotu. Jednocześnie w ocenie organu brak jest podstawy prawnej do zwrotu części lub całości opłaty za kartę pojazdu, czy też swobodnego określenia jej wysokości.

Starosta podkreślił, że z Konstytucji RP wynika, iż organy administracji publicznej działają w granicach i na podstawie prawa, tak więc pobierając do 15 kwietnia 2006r. opłatę w wysokości 500 zł za każdą kartę pojazdu działał zgodnie z obowiązującym prawem i działa zgodnie z prawem pobierając od 16 kwietnia 2006r. opłatę za kartę pojazdu w kwocie 75zł. Zdaniem organu, naruszyłby on w sposób rażący prawo gdyby określił opłatę za kartę pojazdu w innej wysokości, co nastąpiłoby gdyby dokonał zwrotu kwoty 425 zł.

Organ podkreślił, że Prawo o ruchu drogowym w art. 77 ust. 4 pkt 2 ustanowiło delegację dla ministra właściwego do spraw transportu w celu określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu. Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje w tym zakresie żadnej delegacji dla Starosty. Mając na uwadze powyższe nie ma podstaw do zwrotu kwoty [...] zł za wydanie [...] kart pojazdu wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia rejestracji każdego samochodu do dnia zapłaty.

Pismem z dnia [...]. strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący ponownie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04. Stwierdził, że sporny przepis był niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. W konsekwencji zdaniem strony czynność organu, tj. odmowa zwrotu części opłaty jest niezgodna z prawem, a opierając się na niekonstytucyjnym przepisie rozporządzenia, wydana została bez podstawy prawnej.

Odpowiadając na złożone wezwanie, organ ponownie stwierdził, że w dniu rejestracji przedmiotowych pojazdów organ działał w oparciu o przepisy obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Organ podał, że orzekając o niezgodności kwestionowanego przepisu rozporządzenia z ustawą i Konstytucją, Trybunał odroczył w czasie utratę jego mocy obowiązującej na dzień 1 maja 2006 r. Odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu nie oznacza jednak, że w okresie jego pozostawania w obrocie prawnym był on zgodny z Konstytucją lub ustawą. Skutkiem odroczenia w czasie momentu utraty przez akt mocy obowiązującej jest sytuacja, w której obowiązują przepisy sprzeczne w swej treści z Konstytucją lub ustawą. Odroczenie tej daty zasadniczo ma na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosowną zmianę tegoż przepisu, tak aby był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym.

Starosta stwierdził, że akt normatywny lub przepis prawny uznany za niekonstytucyjny musi być kwalifikowany jako mający moc obowiązującą do dnia ogłoszenia wyroku Trybunału, i powinien być zastosowany w konkretnej sprawie ze względu na fakt wiążącego wszystkich adresatów (art. 190 ust. 1 Konstytucji) uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że pozostaje on w sprzeczności z Konstytucją. W konsekwencji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w zakresie obowiązywania prawa materialnego wywiera skutki na przyszłość.

Zadaniem organu inne podejście w przedmiotowej sprawie doprowadziłoby do sytuacji, że tylko organ administracji ponosiłby ujemne skutki uznania danego przepisu za niekonstytucyjny, pomimo, iż nie miał i nie ma wpływu na powstanie takiego przepisu lub jego brzmienie. Organ stosował dany przepis jako prawidłowy i nie miał wyboru co do jego stosowania - był do tego zobowiązany. Konieczność jego stosowania nie podlegała w dacie pobrania opłaty dyskusji. Konkludując Starosta stwierdził, że orzeczenie Trybunału stwierdzające niezgodność przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą wywołuje skutek w postaci utraty mocy obowiązującej z chwilą wskazaną przez Trybunał. Do tego czasu nie ma mowy o kolizji danego przepisu z Konstytucją i jego nieuprawnionym stosowaniu lub stosowaniu niezgodnie z prawem.

Na czynność Starosty S. J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o stwierdzenie jej bezskuteczności i zobowiązanie organu do zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu.

Zaskarżonej czynności strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, przez zastosowanie w sprawie przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w sytuacji w której powołany przepis jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, jak i z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 90 akapitem pierwszym Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej zwanego w skrócie TWE). Strona zarzuciła też niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy ww. przepisu TWE. Skarżąca zarzuciła również niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika iż krajowy organ władzy stosując prawo jest zobowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową, a w stanie faktycznym sprawy sprzeczna z art. 90 akapit 1 TWE. Ponadto zdaniem strony organ naruszył przepisy postępowania, to jest art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając skargę strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie o sygn. akt 6/04, w którym stwierdzono niekonstytucyjność przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

Strona podniosła, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie książki pojazdu wynika z art. 77 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazała, że w ust. 4 pkt 2 ww. przepisu wprowadzono delegację dla ministra do spraw transportu, do określenia w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu. Natomiast w ustępie 5 ustawodawca doprecyzował, iż przy ustalaniu opłaty za książkę pojazdu należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart.

Odnosząc powyższe do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego strona stwierdziła, że Starosta Powiatowy w S. K. niezgodnie z treścią art. 77 ust. 4 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym pobrał od niej opłatę za każdą z kart pojazdu w wysokości 500,00 zł. Opłata ta nie pozostawała w związku z rzeczywistymi kosztami druku i dystrybucji. Tym samym naruszone zostały przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz Konstytucji RP. W konsekwencji zaskarżona czynność Starosty, polegająca na odmowie zwrotu części opłaty jest niezgodna z prawem. Organ powołuje się bowiem na przepis rozporządzenia niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. Przedmiotowa czynność organu wydana została zatem bez podstawy prawnej. Dla poparcia swego stanowiska strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Uzasadniając naruszenie przez organ przepisów wspólnotowych strona podniosła, że zgodnie z zasadą niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku unijnego (wyrażoną w art. 90 TWE) żadne Państwo Członkowskie nie może nakładać bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju, wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Natomiast zgodnie z art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP oraz Traktatem akcesyjnym - postanowienia TWE są stosowane bezpośrednio i z zachowaniem nadrzędności nad prawem krajowym. Strona wskazała, że w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w sprawie Piotr Kowala v. Gmina Miasta Jaworzna, C-134/07 (Lex nr 354541) ETS stwierdził, że art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia [...]. Starosta S. podniósł, że zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych opłata za wydanie karty pojazdu stanowi dochód pobierany przez samorządową jednostkę budżetową na podstawie odrębnych ustaw. Wskazał, że w myśl art. 67 tej ustawy do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa i w związku z powyższym w niniejszej sprawie ma zastosowanie m.in. przepis art. 80 Ordynacji podatkowej, przewidujący 5-letni termin przedawnienia. Na zakończenie Starosta nadmienił, że zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych do spraw dotyczących nieopodatkowanych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonego aktu zauważyć należy, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 uznano, iż skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu, stanowi sprawę administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności. Na tego rodzaju akt lub czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Odnosząc się do meritum skargi, należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu znajduje swoje uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/2004. Trybunał przesądził w nim, że określenie w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, opłaty za wydanie karty pojazdu, której wysokość nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Uznanie takiego rozwiązania oznacza uregulowanie przez organ wydający akt wykonawczy materii zastrzeżonej do regulacji ustawowej. Zdaniem Trybunału, niezgodność rozporządzenia z ustawą polegała na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Tym samym kwestionowany przepis jest niezgodny też z art. 92 ust. 1 Konstytucji i z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 1 maja 2006 r.

W tym miejscu należy podać, że zgodnie z art. 178 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić z tego powodu jego stosowania. Nie ma rozbieżności zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08; uchwała NSA z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt OPK 13/00; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05). To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który na podstawie art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami.

W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08).

W ocenie Sądu, pomimo że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r., przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Rozwiązanie prawne, w stosunku do którego obalono domniemanie konstytucyjności nie może być elementem systemu prawnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku prymatu konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej nad zasadą ochrony interesu finansowego organu rejestrującego, pobierającego opłatę za dokonaną czynność wydania karty pojazdu (por. wyrok WSA z dnia 11 grudnia 2007 r., I SA/Bd 239/07; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I OSK 418/08). W rezultacie objęta kontrolą sądową czynność Starosty S. z dnia [...]. dokonana została bez podstawy prawnej, bowiem odwołuje się do mocy obowiązującej przepisu rozporządzenia, którego zastosowania Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę odmawia.

Należy zauważyć, że Minister Transportu i Budownictwa dnia 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w którym określono wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł, uznanej za adekwatną do wskazanych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kosztów druku i dystrybucji tych kart.

Ponadto rozpatrując niniejszą sprawę trzeba mieć na uwadze sprzeczność powołanego przepisu rozporządzenia z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 91 Konstytucji oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. Art. 90 TWE stanowi, że żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich, podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym przepisem TWE stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07, wydanego w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego w Jaworznie. W orzeczeniu tym Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany".

Należy podkreślić, że orzeczenia wstępne ETS, w których interpretowane są przepisy prawa wspólnotowego, są co do zasady skuteczne ex tunc. Efektem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego. W konsekwencji przepis prawa wspólnotowego, którego wykładnia była przedmiotem odpowiedzi ETS na pytanie sądu krajowego, winien być interpretowany zgodnie z orzeczeniem Trybunału, począwszy od daty jego wejścia w życie, a nie od daty wydania wyroku przez ETS. Skutkiem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego (D. Miąsik, Temporalne skutki wyroków Trybunału Sprawiedliwości (w:) M. Domańska, K. Gonera, M. Miąsik, A. Płachta, W. Postulski, N. Półtorak, K. Witz, A. Wróbel, Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, Zakamycze 2005, Lex Omega on-line).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro sprzeczność polskiej regulacji z normą prawa wspólnotowego nie budziła wątpliwości Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, to Sąd orzekający w niniejszym składzie był także i z tego względu w pełni uprawniony do odmowy zastosowania § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

Odnośnie natomiast argumentów organu zawartych w piśmie procesowym z dnia [...]. należy stwierdzić, że są one podniesione dopiero na etapie postępowania przed tut. Sądem. Organ wskazuje na art. 60 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r., Nr 157, poz. 1240 ze zm.), które obowiązują od 1 stycznia 2010r. Na podstawie art. 60 tej ustawy środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych

w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Zgodnie natomiast z art. 67 ww. ustawy "Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.)".

W tym kontekście wskazuje także na regulację art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r., Nr 157, poz. 1241 ze zm.), zgodnie z którą: "Do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe".

Mając na uwadze powyższe regulacje organ powołuje się na 5-letni termin przewidziany na realizowanie prawa do zwrotu nadpłaty z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego: "Prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu".

Tut. Sąd stwierdza, że powyższa argumentacja organu nie była podstawą odmowy zwrotu opłat za karty pojazdu. Organ powołuje się obecnie na okoliczność, że wniosek jest spóźniony z uwagi na upływ terminu do jego złożenia, jednakże nie zawarł tego argumentu uzasadniając odmowę zwrotu. W związku z tym, strona skarżąca składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i skargę do Sądu nie znała tych okoliczności i tym samym była pozbawiona możliwości polemiki z organem.

Twierdzenie obecnie, że prawo do zwrotu opłat wygasło, ponieważ upłynął 5-letni termin, jest swoistym zaskakiwaniem strony skarżącej co do przesłanek, którymi kierował się organ zajmując negatywne stanowisko i faktycznie braku poznania rzeczywistego uzasadnienia tej odmowy oraz podnoszenia przez skarżącego zarzutów, które zwalczałyby stanowisko organu.

Podkreślić należy, że Sąd kontroluje czynności z zakresu administracji publicznej, a nie zastępuje organu w uzasadnieniu tych czynności.

Mając na uwadze powyższe przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ obowiązany jest zająć stanowisko w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu z uwzględnieniem przepisów ustawy o finansach publicznych. Organ obowiązany jest mieć na uwadze okoliczność, że wniosek został złożony po wejściu w życie wyżej zacytowanego art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.

Tym samym Sąd nie przesądza, czy skarżącemu przysługuje, czy też nie przysługuje prawo do zwrotu opłaty z tytułu kart pojazdu w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej. Jednocześnie na ponownie podjęte rozstrzygnięcie, jeżeli dla strony nie będzie ono pozytywne, będzie służyło prawo wniesienia skargi do Sądu.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Na podstawie art. 152 ustawy orzekł, że czynność ta nie może być wykonana w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

T.Liwacz D.Dudra M.Łent