Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1009/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędziowie: WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłat za emisję zanieczyszczeń do powietrza oddala skargę. -


UZASADNIENIE

II SA/Łd 1009/04

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] znak [...] Marszałek Województwa [...] określił K. Z., dzierżawcy Gospodarstwa Rolnego L., Zakładu A w L. 1, wysokość zaległości w opłacie za wprowadzanie zanieczyszczeń do powietrza w 2000 r. ( I kwartał -5.175,30 zł, II kwartał -3.450,20 zł, III kwartał -2.269,25 zł, IV kwartał 3.997,30 zł). Organ wskazał, iż wobec niedopełnienia przez zobowiązany podmiot obowiązku wnoszenia opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powierza, Marszałek Województwa [...] był uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość niewniesionej opłaty, przy zastosowaniu stawek obowiązujących w dacie, kiedy korzystanie ze środowiska miało miejsce tj. stawek wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 roku w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów ( Dz.U. z 1997 r., Nr 162,poz. 1117 ze zm.). Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek informacji przekazanej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska pismem z dnia 11 stycznia 2002 r., iż od dnia 1 października 1998 r. K. Z. wydzierżawia od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Gorzelnię Rolnicza pod nazwą: Gospodarstwo A –L. Zakład Pracy Chronionej K. Z., Gorzelnia A w Ś. Oznacza to jak podkreślił organ I instancji, iż od IV kwartału 1998 roku jest on obowiązany do ponoszenia opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz do przesyłania kwartalnych ewidencji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza. WIOŚ poinformował także, iż do dnia 1 października 1998 roku wprowadzającym zanieczyszczenia do powietrza była ,,B." sp.z.o.o. Gorzelnia w Ś., która posiadała decyzje o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza z dnia [...] stycznia 1997 roku. Na podstawie tej decyzji K. Z. sporządził i przesłał kwartalną ewidencję emisji zanieczyszczeń. Organ I instancji ustalił, iż K. Z. nie posiadał w tym okresie decyzji o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń. Bowiem za taką nie sposób uznać decyzji wydanej dla poprzedniego dzierżawcy- B. sp.z.o.o. Wysokość opłaty ustalono by w oparciu o ewidencję przedstawioną przez jednostkę, która nie nasuwałaby zastrzeżeń, gdyby jednostka dysponowała decyzją o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń. Decyzja powyższa została doręczona stronie 21 lipca 2004 r.

Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 26 lipca 2004 r. (data wpływu do organu I instancji 27 lipca 2004 r.) K. Z. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. za pośrednictwem Marszałka Województwa [...] o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 3 kpa. Podniósł, że nigdy nie kwestionował faktu, że formalnym adresatem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] była dzierżawiąca w tym czasie gorzelnię ,,B." sp. z o.o. Jednocześnie jednak wskazał, że techniczny i prawny przedmiot tej decyzji dotyczył kotłowni, kotła, emitora (komina). To zatem zdaniem strony oznacza, że za adresata tej decyzji należy uznać kolejnego dzierżawcę, czyli K. Z. Świadczy o tym dokument sankcjonujący ważność tej decyzji, wydany na wniosek nowego dzierżawcy. Nadto odwołujący podniósł, że zakres i treść zaskarżonej decyzji blokuje rozpoczęta w ramach programów unijnych SAPARD inwestycję o ustaleniu zaległości w opłacie za wprowadzanie zanieczyszczeń do powietrza pod nazwą: Utylizacja odpadów technologicznych wywaru gorzelnianego jednoczesna produkcja z odzyskiwanych z jego składników wysokobiałkowych pasz treściwych dla bydła i trzody chlewnej.

Decyzją z dnia [..] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do treści pisma zatytułowanego wniosek o stwierdzenie nieważności wyjaśniło, iż zakwalifikowało ww. wniosek jako odwołanie, gdyż na zasadność takiej kwalifikacji wskazuje orzecznictwo sądowe i doktryna wyrok NSA z 19 grudnia 2000 r. I SA 1851/00, niepubl. z tezą, iż ,,wniesienie do organu odwoławczego przed upływem terminu do złożenia odwołania pisma zatytułowanego ,,wniosek o stwierdzenie nieważności" winno zostać rozpatrzone jako odwołanie"). Ponadto o zasadności takiej kwalifikacji przedmiotowego wniosku świadczy fakt, iż wniosek ten został wniesiony w trybie określonym dla odwołania oraz to, że w uzasadnieniu wniosku strona nie formułuje zarzutów nieważności, kwestionując całość czynności przedsiębranych przez organ I instancji.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił zasadność stosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( tj. Dz.U. z 1994 r. , Nr 49, poz. 196 ze zm.) mimo obowiązującej od dnia 1 października 2001 r. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085), która przesądziła o utracie mocy obowiązującej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska z dniem 1 października 2001 r.

Jak wynika z art. 9 ust. 1 ustawy o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) ,,w sprawach opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska (...) należnych za okres do dnia wejścia w życie art. 272-321 prawa ochrony środowiska (to jest do dnia 1 stycznia 2002 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe". W analizowanej sprawie bezspornym pozostaje, iż przedmiotem postępowania jest określenie opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska należnej za 2001 r., a zatem wchodzi w rachubę stosowanie przepisów dotychczasowych, o których mowa wyżej, a którymi są przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska wraz z aktem wykonawczym – rozporządzeniem z dnia 30 grudnia 1997 roku w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów ( Dz.U. Nr 162, poz 1117 ze zm.)

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, jednostki organizacyjne ponoszą opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian, które są uiszczane między innymi za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza (ust. 2 pkt 1 cytowanego artykułu). Jednostkami organizacyjnymi w rozumieniu tej ustawy są przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej oraz jednostki organizacyjne nieprowadzące działalności gospodarczej (art. 3 pkt 8). Będzie to zatem również osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarcza. Tak rozumiane jednostki organizacyjne stosownie do art. 86 ust. 3 ustawy obowiązane są do uiszczania opłat bez naliczania ich przez właściwy organ, przy czym opłata podlega uiszczeniu bez względu na to, czy ustawa nakłada obowiązek posiadania decyzji ustalającej rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających powietrze dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza ( ust. 4). Opłaty, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 1, jednostki organizacyjne ustalają we własnym zakresie i wnoszą je bez wezwania na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska ( art. 86 b ust. 1), przy czym opłaty te jednostka organizacyjna obowiązana jest wnieść do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału (art. 86 b ust. 3). Jednostka organizacyjna obowiązana jest także do prowadzenia aktualizowanej co kwartał ewidencji zawierającej wykaz rodzajów i ilości zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza oraz dane na podstawie których określono te ilości ( art. 86 b ust. 4), przy czym bez wezwania należy przestawić marszałkowi województwa w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, informacje zawierająca wykaz oraz dane, o których mowa w ustępie 4 dotyczące zanieczyszczeń objętych opłatami, wprowadzonych w poprzednim kwartale do powietrza (art. 86 b ust. 5). W razie niedopełnienia przez jednostkę organizacyjną obowiązku wniesienia opłaty lub złożenia informacji, o której mowa w ust. 5 lub w razie złożenia informacji nasuwającej zastrzeżenia, marszałek województwa na podstawie własnych ustaleń wydaje decyzje, w której określa wysokość nie wniesionej opłaty, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania ( art. 86 b ust.7).

Ustaleń o których mowa w ust. 7 dokonuje się w szczególności na podstawie:

1. ciągłych pomiarów emisji i zanieczyszczeń 2) wskaźników emisji zanieczyszczeń 3) innych danych technologicznych i technicznych ( art. 86 b ust. 8).

Jednostki organizacyjne , o których mowa w art. 30 ust. 1, nieposiadające decyzji ustalającej rodzaje i ilość substancji zanieczyszczających powietrze dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza, a obowiązane do jej posiadania, ponoszą opłaty podwyższone o 100 % , a począwszy od 1 stycznia 1999 roku - podwyższone o 200 % , natomiast od 1 stycznia 2000 r.-o 500 % ( art. 86 b ust. 9) .

Następnie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte z urzędu w dniu 22 maja 2002 r., w tej bowiem dacie doręczono K. Z. postanowienie organu I instancji z dnia [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości niewniesionej opłaty za wprowadzenie substancji zanieczyszczających do powietrza. Stawki opłat jakie zastosowano w sprawie, wynikają z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 roku w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów ( Dz.U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.) za poszczególne kwartały wg stanu na koniec każdego kwartału.

W ocenie organu odwoławczego ustaleń własnych w sprawie organ I instancji dokonał na podstawie danych podanych przez stronę (kwartalna ewidencja zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza), a wysokość opłaty jest związana z brakiem decyzji ustalającej rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza wymaganej na podstawie art. 30 ust.1 ustawy. Za decyzję taką nie sposób uznać jak trafnie przyjął organ I instancji, decyzji wydanej dla poprzednika odwołującej się – B. sp.z.o.o. ( decyzja z dnia [...] stycznia 1997 r.). Z samego brzmienia art. 30 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska wynika w sposób jednoznaczny, że obowiązek posiadania decyzji ustalającej rodzaje i ilość substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza ciąży na jednostce organizacyjnej wprowadzającej do powietrza substancje zanieczyszczające. Jest oczywiste, iż decyzja taka jest przywiązana do podmiotu, a nie przedmiotu działalności, z którą wiąże się emisja zanieczyszczeń. To zatem, że decyzja taka miałaby nawet taką samą treść jak decyzja dla poprzedniego dzierżawcy, nie może mieć w sprawie znaczenia, jeżeli brak jest decyzji imiennie skierowanej do jednostki wprowadzającej zanieczyszczenia. Jednostką taką jest przedsiębiorca, a zatem osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, utworzona zgodnie z przepisami prawa, jeżeli jej przedmiot działania obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej (art.2 ust.2 ustawy o działalności gospodarczej, do której odsyła art. 3 pkt 8 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska). Chodzi tu zatem o podmiot- przedsiębiorcę , a nie przedmiot-przedsiębiorstwo.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik K. Z. radca prawny A. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 86 b ust. 9 cytowanej powyżej ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji określającego zaległość w opłacie za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza i podwyższającego tę opłatę , a opartego na jego własnych ustaleniach w sytuacji, w której strona dysponowała decyzją ustalającą rodzaje i ilość substancji zanieczyszczających powietrze dopuszczonych do wprowadzenia w powietrze. W uzasadnieniu skargi powołano się na informacje z dnia 7 października 1998 r. udzieloną przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. o uregulowaniu stanu prawnego gorzelni decyzją Wojewody [...] z dnia [...] oraz na wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r. IV SA 1938/96 niepubl. z tezą, iż ,,postawienie w stan likwidacji czy upadłość nie oznacza utraty bytu prawnego przez dany podmiot gospodarczy", nie można w związku z tym przyjąć, że wydana decyzja o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza utraciła moc wiążącą. Również wydzierżawienie zakładu nie powoduje wprost utraty mocy obowiązującej takiej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wydzierżawiła zakład i działalność gospodarcza jest prowadzona przy zastosowaniu technologii takich samych, jak technologie stosowane przez wydzierżawiającego, dla którego została wydana decyzja o dopuszczalnej emisji. Stąd skoro prowadzona działalność opiera się o umowę dzierżawy zakładu, a zakład ten uzyskał dla prowadzonej działalności gospodarczej decyzje o dopuszczalnej emisji to działalność gospodarcza jest nadal prowadzona w takim samym zakresie, to nie można postawić zarzutu, że strona skarżąca prowadzi działalność bez decyzji o ustalenie dopuszczalnej emisji i nie można z tego tytułu nakładać opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska o 100 % wyżej".

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Kolegium wskazało, odnosząc się do zarzutów skargi, iż informacja z dnia 7 października 1998 roku udzielona skarżącemu przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. rzeczywiście dotyczy ,,aktualności decyzji z zakresu ochrony środowiska wobec nowego dzierżawcy zakładu, podobnie jak powołany wyrok. Podnoszony przez skarżącego problem dotyczy zatem kwestii sukcesji uprawnień z decyzji o dopuszczalności emisji. Należy w związku z tym postawić pytanie, czy nowy dzierżawca przedsiębiorstwa przejmuje administracyjne uprawnienia, czy musi wystąpić o wydanie nowych.

W zaskarżonej decyzji Kolegium przyjęło ten drugi pogląd. Podnosi się, że decyzja o emisji zanieczyszczeń, jak każdy indywidualny akt administracyjny jest określona przedmiotowo i podmiotowo. Oznacza to min., ze jest skierowana do ściśle określonej osoby i zawiera rozstrzygnięcia tylko jej dotyczące. Zmiany w tym zakresie powodują konieczność nowego rozstrzygnięcia przez właściwy organ, gdyż żadna czynność cywilnoprawna (jak umowa dzierżawy) nie może tego aktu zastąpić. Skoro więc decyzja o dopuszczanej emisji jest skierowana do konkretnej jednostki organizacyjnej, to zmiana adresata na skutek określonych czynności prawnych powoduje wygaśnięcie starej decyzji jako bezprzedmiotowej (której wygaśnięcie stwierdza się w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa) i konieczność wydania nowej.

Sprawę można by potraktować inaczej, gdyby chodziło o akt administracyjny rzeczowy, który nie jest związany z podmiotem, lecz przedmiotem rozstrzygnięcia. O akcie takim można mówić jednak tylko wtedy, gdy przepis prawa przyznaje mu taką szczególną właściwość (np. mówił o tym art. 29 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, który przewidywał wstąpienie następców prawnych strony w prawa wynikające z decyzji, czy art. 40 ustawy z 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane, mówiący o dopuszczalności przeniesienia decyzji na rzecz innej osoby). Przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska możliwości takiej nie przewidują.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań u.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 u.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 u.p.s.a.).

Skarga nie jest zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę stwierdza, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego regulującymi zagadnienia związane z opłatami za gospodarcze korzystanie ze środowiska i za wprowadzanie w nim zmian oraz przepisami postępowania administracyjnego, a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa[...] , w której określił on K. Z., dzierżawcy Gospodarstwa A L., Zakładu A w L. 1, wysokość zaległości w opłacie za wprowadzanie zanieczyszczeń do powietrza w 2000 roku.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw z dnia 27 lipca 2001 roku ( Dz.U. z 2001 r., Nr 100, poz.1085 ze zm.) w sprawach opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska, opłat za szczególne korzystanie z wód oraz opłat za składowanie odpadów oraz administracyjnych kar pieniężnych, należnych za okres do dnia wejścia w życie art. 272-321 Prawa ochrony środowiska, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 272-321 , dotyczące środków finansowo-prawnych weszły w życie od dnia 1 stycznia 2002 roku.

Zatem w sprawach dotyczących opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska, należnych za okres do dnia 1 stycznia 2002 roku zastosowanie mają przepisy wcześniejszej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska z dnia 31 stycznia 1980 r. ( tj. Dz.U. z 1994 r., Nr 49,poz.196 ze zm.) mimo tego, iż ustawa o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, przesądziła o utracie mocy obowiązującej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska z 1980 roku z dniem 1 października 2001 roku.

Zagadnienia związane z opłatami za gospodarcze korzystanie ze środowiska i za wprowadzanie w nim zmian zostały uregulowane w art. 86 i następnych ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska z 1980 roku.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy, jednostki organizacyjne ponoszą opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian. Opłaty uiszczane są min. za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza. Jednostki organizacyjne uiszczają opłaty, o których mowa w ust. 2 pkt 1, bez względu na to, czy ustawa nakłada obowiązek posiadania decyzji ustalającej rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających powietrze dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza ( ust. 4).

Opłaty, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 1, jednostka organizacyjna obowiązana jest wnieść do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Jednostka organizacyjna obowiązana jest do prowadzenia aktualizowanej co kwartał ewidencji zawierającej wykaz rodzajów i ilości zanieczyszczeń wprowadzonych do powietrza oraz dane, na podstawie których określono te ilości. Jednostka organizacyjna obowiązana jest bez wezwania przedstawić marszałkowi województwa w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, informacje zawierającą wykaz oraz dane, o których mowa w ust. 4 dotyczące zanieczyszczeń objętych opłatami, wprowadzonych w poprzednim kwartale do powietrza. W razie niedopełnienia przez jednostkę organizacyjną obowiązku wniesienia opłaty lub złożenia informacji, o której mowa w ust. 5, lub w razie złożenia informacji nasuwającej zastrzeżenia, marszałek województwa, na podstawie własnych ustaleń, wydaje decyzje, w której określa wysokość niewniesionej opłaty, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania.

Ustaleń, o których mowa w ust. 7, dokonuje się w szczególności na podstawie:

1) ciągłych pomiarów emisji zanieczyszczeń,

2) wskaźników emisji zanieczyszczeń ,

3) innych decyzji technologicznych i technicznych. ( art. 86 b ust. 8) .

Jednostki organizacyjne, o których mowa w art.30 ust. 1, nieposiadające decyzji ustalającej rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających powietrze dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza, a obowiązane do jej posiadania, ponoszą opłaty podwyższone o 100 %, a począwszy od stycznia 1999 roku- podwyższone o 200 %, natomiast od 1 stycznia 2000 r. –o 500 %. ( art. 86 b ust. 9).

W sprawie, postępowanie w przedmiocie ustalenia opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzenie w nim zmian zostało wszczęte z urzędu w dniu 22 maja 2002 roku, tj. w dacie doręczenia K. Z. postanowienia z dnia [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości niewniesionej opłaty za wprowadzenie substancji zanieczyszczających do powietrza.

W niniejszej sprawie zastosowano jako podstawę prawną przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 roku o ochronie i kształtowaniu środowiska (art. 86 i następne powołanej ustawy) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 roku w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów ( Dz.U. Nr 162, poz.1117 ze zm).

W ocenie Sądu prawidłowo Marszałek Województwa [...] wydał decyzję, w której określił wysokość opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz za wprowadzanie w nim zmian, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania. Nałożenie stosownej opłaty związane było z niedopełnieniem przez jednostkę organizacyjną obowiązku wniesienia ww. opłaty lub złożenia informacji określonej w ust. 5.

Wysokość opłaty związana jest z brakiem decyzji ustalającej rodzaje i ilość substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza.

Skarżący powołuje się na to, iż dysponował decyzją wydaną dla poprzednika – B sp.z o.o. (decyzja z dnia [...] stycznia 1997 roku) i w świetle prawa jako nowy dzierżawca przedsiębiorstwa przejmuje administracyjne uprawnienia.

Zgodnie z art. 104 kpa decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. W doktrynie podkreśla się zgodnie, że istotną cechą decyzji jest jej tzw. podwójna konkretność, tzn. że decyzja rozstrzyga sprawę indywidualną konkretnego adresata (strony). Powyższa cecha decyzji jako aktu stosowania prawa, a zatem aktu indywidualnego i konkretnego, pozwala odróżnić decyzje administracyjną od aktów stanowienia prawa (aktów normatywnych), a zatem aktów ogólnych i generalnych. Zatem decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w sprawie indywidualnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata, który nie jest w tej sprawie podporządkowany organizacyjnie lub służbowo temu organowi. Definicje decyzji administracyjnej znajdujemy w orzecznictwie wydanym na gruncie art. 104 kpa. Przez decyzję administracyjną rozumie się kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego o charakterze władczym i zewnętrznym rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Decyzja jest zatem aktem władczym, wydanym przez organ upoważniony i przesądzająca – jako decyzja o charakterze deklaratoryjnym - o istnieniu stosunku prawnego w osnowie – tej decyzji wymienionego ( wyrok SN z dnia 3 kwietnia 2000 r. I CKN 582/98).

O uznaniu danego aktu za decyzję lub postanowienie, przesądza jego treść, a nie nazwa (forma). Użycie tej czy innej nazwy bądź też jej nieużycie nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako orzeczenia, jeżeli jest to akt rozstrzygający co do istoty indywidualnej sprawy należącej do właściwości organów administracji państwowej lub w inny sposób kończący postępowanie w danej instancji ( wyrok NSA z 3 sierpnia 2001 r. , III SAB 34/01).

W ocenie Sądu prawidłowo Kolegium ustaliło, iż nie można zgodzić się z poglądem o przejęciu uprawnień od poprzednika –B. Sp.z.o.o. Decyzja wydana dla B. Sp.z.o.o jest decyzją wydaną tylko w stosunku do konkretnej jednostki organizacyjnej. Zmiana adresata na skutek określonej czynności cywilnoprawnej (w tym przypadku umowy dzierżawy) powoduje wygaśniecie starej decyzji jako bezprzedmiotowej. Skarżący jako nowa jednostka organizacyjna powinien zatem wystąpić o wydanie nowej decyzji o dopuszczalności emisji zanieczyszczeń. Niedopełnienie powyższego obowiązku spowodowało, iż organy administracji naliczyły opłaty za emisję zanieczyszczeń do powietrza na podstawie cytowanej powyżej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska z dnia 31 stycznia 1980 roku w stawkach podwyższonych.

Powoływanie się przez pełnomocnika skarżącego na wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r. IV SA 1938/96 niepubl. z tezą, iż ,,postawienie w stan likwidacji czy upadłość nie oznacza utraty bytu prawnego przez dany podmiot gospodarczy, nie można w związku z tym przyjąć, że wydana decyzja o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza utraciła moc wiążącą. Również wydzierżawienie zakładu nie powoduje wprost utraty mocy obowiązującej takiej decyzji" należy uznać nietrafne.

W sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z następstwem prawnym skarżącego po B. Sp.z.o.o. , która uzyskała stosowną decyzje zezwalająca na emisję zanieczyszczeń do powietrza. Spółce tej wygasała umowa dzierżawy gorzelni z dniem 30 września 1998 roku. Nowym dzierżawcą na mocy stosownej umowy z właścicielem – Agencją Własności Rolnej Skarbu państwa stał się skarżący z dniem 1 października 1998 roku. To nie spółka B. Sp.z.o.o. wydzierżawiała gorzelnię, a więc skarżący nie mógł od niej przejąć żadnych uprawnień.

W sprawie nie mamy też sytuacji następstwa prawego po spółce B. Sp.z.o.o. czy jakiejkolwiek sukcesji generalnej, w wyniku której mogłoby dojść do wstąpienia w ogół praw i obowiązków swego poprzednika prawnego.

Zupełnym nieporozumieniem faktycznym, ale i prawnym jest powoływanie się przez skarżącego na informacje z dnia 7 października 1998 r. udzieloną przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P., który przyjął, że jest uregulowany stan "formalno – prawny" gorzelni w zakresie emisji zanieczyszczeń z powołaniem się na decyzją Wojewody [...] z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. nie jest organem powołanym i uprawnionym do sankcjonowania decyzji innych organów, zaś w tym konkretnym przypadku źle zinterpretował przedłożona mu przez skarżącego decyzję wydaną na rzecz spółka B Sp.z.o.o. Powyższe dotyczy również pisma Centrum Badań Środowiska – załączonego przy piśmie uzupełniającym wnioski odwołującego się ( k – 58 ) wydanego na prywatne zlecenie K. Z.

Powyższe, zaprezentowane stanowisko Sądu znajduje również potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wypada chociażby w tym miejscu przywołać wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 1998 roku IV SA 998 / 96 Nr LEX 45168 w którego tezie czytamy:

"Przepisy art. 86, 86a i 86b ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska zostały oparte na konstrukcji przesłanek obiektywnych - skutkowych, których istnienie warunkuje w sposób bezwzględny określone w tych przepisach konsekwencje, niezależnie od braku po stronie danej jednostki organizacyjnej, ponoszącej opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska, zawinienia w zakresie niezłożenia wykazu, o którym mowa art. 86b ust. 6 lub nieposiadania decyzji, o której mowa art. 30 (art. 86b ust. 7).

Emitowanie przez jednostkę organizacyjną substancji zanieczyszczających powietrze bez uzyskania wymaganej decyzji, o której mowa w art. 30, nie może zwolnić tej jednostki od ponoszenia opłaty, podwyższonej o 100% także wówczas, gdy przyczyną braku takiej decyzji jest zawiniona przez właściwy organ administracji zwłoka w załatwieniu wniosku jednostki organizacyjnej o wydanie decyzji ustalającej rodzaje i ilość substancji zanieczyszczających powietrze, dopuszczonych do wprowadzania do powietrza.

Skoro zatem jednostka organizacyjna, w ramach swojej działalności gospodarczej, powoduje pogorszenie stanu środowiska i czyni to z naruszeniem wymogu określonego w art. 30 ustawy, to musi z tego tytułu ponosić przewidziane art. 86b ust. 7 konsekwencje. Jeżeli zaś konsekwencje te byłyby wynikiem zawinienia organów administracji publicznej to do naprawienia zaistniałej szkody, stanowiącej równowartość podwyższonej o 100% opłaty, właściwe byłyby przepisy kodeksu cywilnego i droga przed sądem powszechnym" .

Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd nie stwierdził więc naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów oraz na podstawie art. 151 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

d.j.