Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 87/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.119 pkt 2, art.133 par.1, art.134 par.1,art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.17 ust.1,ust.1b i ust.5 pkt 1 lit.b, art.24 ust.2, art. 27 ust.5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z "[...]" wydaną przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. działającą z upoważnienia Burmistrza D. (dalej jako: organ I instancji), na podstawie art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 58 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2020, poz. 111 ze zm., dale jako: u.ś.r.), odmówiono przyznania W.M. (dalej jako: wnioskodawca, strona lub skarżący) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na matkę G. M. (dalej jako: osoba wymagająca opieki). W uzasadnieniu podano, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki, która zgodnie z orzeczeniem ZUS w O. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na stałe. Wskazano, że z treści orzeczenia nie wynika, kiedy nastąpiła niepełnosprawność. Podano, że strona nie pracuje zawodowo, nie posiada prawa do emerytury, renty, renty socjalnej, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego, ale ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna na osobę wymagającą opieki na okres od 1 lipca 2013 r. na stałe. Wnioskodawca nie mieszka z osoba wymagającą opieki, ale codziennie do niej przyjeżdża. Wskazano, że osoba wymagająca opieki nie wychodzi sama z domu, porusza się przy pomocy balkonika, cierpi na wiele schorzeń. Wskazano, że osoba wymagająca opieki dodatkowo objęta jest pomocą w formie usług opiekuńczych w ilości 3 godzin dziennie. W ocenie organu I instancji wnioskodawca zabezpiecza wszystkie niezbędne potrzeby bytowe osoby wymagającej opieki oraz właściwie sprawuje opiekę, która z uwagi na istniejące schorzenia jest niezbędna, a pomoc w codziennym funkcjonowaniu uzasadnia niepodejmowanie przez wnioskodawcę zatrudnienia. Podniesiono jednak, że z treści orzeczenia o niepełnosprawności nie wynika kiedy powstała niepełnosprawność, a w związku z tym, zdaniem organu I instancji, nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r., a przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek zawartych w art. 17 u.ś.r. Organ I instancji wskazał, że znane jest mu aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych prezentowane w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt. K 38/13), ale wobec braku reakcji ustawodawcy w zakresie zmiany niekonstytucyjnego przepisu, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nadal obowiązuje w systemie prawnym. Ponadto podano, że zasiłek dla opiekuna jako jedno ze świadczeń opiekuńczych, wprowadzone do katalogu świadczeń rodzinnych na mocy ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów z 4 kwietnia 2014 r. uzupełniło dotychczasowy katalog świadczeń opiekuńczych, nawiązując zasadniczo do konstrukcji świadczenia pielęgnacyjnego w jego wcześniejszym kształcie, funkcjonującym do 31 grudnia 2012 r. Powołano się także na odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na interpelacje poselską, w której stwierdzono że obowiązywanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie jest żadną interpretacją, wykładnią ani wytyczną Ministerstwa, tylko wynika wprost z wyroku TK. Dodatkowo wskazano, że zgodnie z art. 27 ust 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Podano, że wnioskodawca złożył oświadczenie o rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie zrezygnował z uprawnień do tego zasiłku dla opiekuna przed wydaniem decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, zaś sama deklaracja o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - w świetle treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie jest wystarczająca. Zatem istnieje przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;

- błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., polegającą na pominięciu celów u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna przyznanego w oparciu o przepisy ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

- niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i przez to, nieuwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, jak wynika z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r.

Strona wniosła uchylenie w całości decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu podniesiono, że stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. przełożyło się na ukształtowanie nowego stanu prawnego. Trybunał Konstytucyjny uznał bowiem, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż określono w tym przepisie, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a wobec tego, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Natomiast odnosząc się do powołanego przez organ I instancji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. zarzucono, że organ I instancji pominął regułę zawartą w art. 27 ust. 5 u.ś.r., z której wynika, że przy zbiegu uprawnień do świadczeń uregulowanych w powołanej ustawie skarżącemu przysługuje prawo do wyboru korzystniejszego świadczenia. Podano, że strona korzysta z zasiłku dla opiekuna, bowiem dotychczasowe regulacje prawne uniemożliwiały skuteczne ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest to zatem kwestia wyboru, ale sytuacja wymuszona okolicznościami. Podkreślono, że z treści oświadczenia złożonego przez stronę wynika jednoznacznie intencja wyboru świadczenia pielęgnacyjnego oraz świadomość konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego.

Decyzją z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) uchyliło decyzję organu I instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że przyznało stronie - na stałe - świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki sprawowanej nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności tj. matką - od 1 listopada 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w kwocie 1830 zł miesięcznie, - od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w kwocie 1971 zł miesięcznie oraz od 1 stycznia 2022 r. w wysokości miesięcznej wynikającej z obwieszczenia ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". W uzasadnieniu podano, że z orzeczenia ZUS nie wynika kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, a zatem nie można dokonać jednoznacznych ustaleń w tym zakresie. Jednak okoliczność ta ma drugorzędne znaczenie, gdyż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 października 2014 r. oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Skoro zatem osoba wymagająca opieki została uznana za osobę trwale, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, to w świetle art. 3 pkt 21 lit. e u.ś.r. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, a wnioskodawca sprawuje względem niej stałą, faktyczną opiekę, co jest powodem niepodejmowania przez niego zatrudnienia. Należało zatem wydać w sprawie pozytywne rozstrzygnięcie. Wyjaśniono, że ustalając okres na jaki należało przyznać świadczenie Kolegium miało na względzie okoliczność, że do 31 października 2020 r. wnioskodawca pobierał zasiłek dla opiekuna. Stąd świadczenie mogło zostać przyznane nie wcześniej niż od 1 listopada 2020 r. Ponadto - stosownie do treści art. 24 ust. 4 u.ś.r. - prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało przyznane na stałe.

W skardze na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zakwestionował decyzję w części, w jakiej nie przyznano mu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2020 r do 31 października 2020 roku, zarzucając naruszenie:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna;

- art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce,

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2020 r., ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący we wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniósł o uchylenie decyzji przyznającej mu prawo do zasiłku w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia, a tym samym – zdaniem skarżącego - dokonał wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. Nie może zatem zostać pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku, gdyż zgodnie art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zarzucono, że organ odwoławczy nie uwzględnił okoliczności, że nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, mimo że skarżący mógł dokonać wyboru i wyraźnie oświadczył, że wybiera świadczenie bardziej korzystne, a wybór ten był wyrażony już w dniu złożenia wniosku do organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy zarówno skarżący w złożonej skardze, jak i organ - w odpowiedzi na skargę - złożyli wnioski o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium uchylająca decyzję organu I instancji i przyznająca skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką od 1 listopada 2020 r. na stałe. Kolegium stwierdziło, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może być data powstania niepełnosprawności. Jednocześnie organ odwoławczy przyjął, że wnioskowane świadczenie przysługuje skarżącemu od 1 listopada 2020 r., bowiem z tym dniem organ I instancji uchylił - na wniosek skarżącego - decyzję o przyznaniu mu zasiłku dla opiekuna.

Należy zatem wskazać, że stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i ograniczoną współudziału edukacji.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości okoliczność, że matka skarżącego jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co potwierdza orzeczenie wydane przez lekarza orzecznika ZUS z 7 marca 2005 r., a zakres opieki sprawowanej przez skarżącego, zdaniem organów obu instancji, uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Wprawdzie w myśl art. 17 ust. 1 b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, ale regulacja ta stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) orzekł, że art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym, jak słusznie uznało Kolegium, wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. przesłanka w postaci daty powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia.

Podnieść jednak należy, że w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli na osobę wymagającą opieki jest ustalone m.in. prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Przy czym w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przy tym wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednak nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją (por. wyrok NSA z 13 lipca 2018 r., sygn. I OSK 235/18; wyrok WSA w Szczecinie z 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1151/19 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 26 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 423/19, dostępne w Internecie).

Z akt sprawy wynika, że decyzją organu I instancji z "[...]", zmienioną decyzją z "[...]", skarżącemu został przyznany zasiłek dla opiekuna z tytułu opieki sprawowanej nad matką – na stałe. Decyzja ta pozostawała w obrocie prawnym w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W toku postępowania odwoławczego Kolegium - pismem z 30 października 2020 r. - poinformowało skarżącego, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest uprzednie uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, pouczając o możliwości złożenia wniosku do organu I instancji o uchylenie tej decyzji. Taki wniosek skarżący złożył 16 listopada 2020 r. Wskazał w nim wprawdzie, że rezygnuje z przyznanego mu prawa do zasiłku dla opiekuna od dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ale decyzją z "[...]" organ I instancji uchylił decyzję w przedmiocie zasiłku dla opiekuna z dniem 1 listopada 2020 r. Skarżący – pomimo tego, że także w tej sprawie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika - nie tylko nie zakwestionował takiego rozstrzygnięcia w drodze odwołania, ale zrzekł się prawa do jego wniesienia. Tym samym uznać należy, że kwestia utraty prawa do zasiłku dla opiekuna z dniem 1 listopada 2020 r. została rozstrzygnięta w sposób wiążący i ostateczny wskazaną decyzją organu I instancji.

Należy przy tym wyjaśnić, że w przedmiotowej sprawie Sąd nie może badać legalności decyzji uchylającej decyzję w przedmiocie zasiłku dla opiekuna, gdyż jest związany granicami skargi, o czym mowa art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd w niniejszym postępowaniu nie może zatem uczynić przedmiotem oceny aktu administracyjnego, który podlegał odrębnemu zaskarżeniu. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych rozstrzyganie "w granicach sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd związany jest bowiem granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (por. uchwała NSA z 3 lutego 1997 r. sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997 nr 3, poz. 104; wyrok NSA z 10 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2507/18, dostępne w Internecie). W związku z tym nie można było przyznać skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2020 r., bowiem do 31 października 2020 r. Dopóki bowiem w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy podkreślić, że zakaz kumulowania świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r., wyklucza sytuację, w której osobie uprawnionej przysługiwałoby więcej niż jedno (wybrane przez nią) świadczenie. Nie jest zatem możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do innych tego typu świadczeń, w tym zasiłku dla opiekuna. Strona, która dokonuje wyboru, a korzysta już ze zbieżnego uprawnienia, musi z niego zrezygnować przed rozstrzygnięciem o prawie do wnioskowanego świadczenia, przy czym, rezygnacja ta nie może opierać się tylko na warunkowej deklaracji, lecz konieczne jest, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego ustało prawo do pobierania innego świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3/19, dostępne w Internecie).

W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy prowadzą do wniosku, że dopiero od 1 listopada 20020 r. nie istniały przesłanki negatywne do przyznania skarżącemu przedmiotowego świadczenia, określone w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., w postaci decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna. Przy czym odnosząc się do treści art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, należy wskazać, że sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się" tylko w sytuacji, gdy w miesiącu złożenia wniosku spełnione są wszystkie przesłanki pozytywne i nie występują przesłanki negatywne do uwzględnienia wniosku. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i zasiłku dla opiekuna, warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji na przyszłość, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa poprzez uchylenie lub zmianę wcześniejszej decyzji. Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia (por. wyroki WSA w Olsztynie z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 995/19 oraz z 23 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 67/20, dostępne w CBOSA).

Zatem organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, jak również prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a w związku z tym zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.