Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 726/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, art. 34 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P., na podstawie art. 34 § 1, § 4 i § 5 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1-3, 6, 7 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - dalej: "u.p.e.a.") jako organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r., a także z dnia [...] stycznia 2016 r., uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez J. O..

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał pięć decyzji o zabezpieczeniu należności podatkowych w podatku akcyzowym o numerach od [...] do [...], których adresatem był J. O.. Na tej podstawie, w dniu [...] lipca 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w P. wystawił zarządzenia zabezpieczenia o numerach od [...] do [...], a następnie przekazał je do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. celem wszczęcia postępowania zabezpieczającego na podstawie art. 154 u.p.e.a. W toku prowadzonego w tej sprawie postępowania zabezpieczającego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. dokonał zajęcia wierzytelności J. O., tj. nadpłaty w Izbie Celnej w P. w wysokości [...] zł. Odpisy zarządzeń zabezpieczenia z dnia [...] lipca 2015 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności zostały doręczone stronie w dniu [...] lipca 2015 r.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał pięć decyzji określających zobowiązania w podatku akcyzowym o numerach od [...] do nr [...] oraz nr [...] zabezpieczonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.. Wobec braku zapłaty należności określonych w decyzjach podatkowych Dyrektor Izby Celnej w S., jako wierzyciel należności podatkowych, wystawił przeciwko zobowiązanemu w dniu [...] stycznia 2016 r. tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] Na podstawie dalszych dwóch decyzji podatkowych z dnia [...] września 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w S. wystawił dwa tytuły wykonawcze z dnia [...] stycznia 2016 r. o numerach: [...] i [...] Dyrektor Izby Celnej w P. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec J. O. na podstawie w/w tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie w dniu [...] lutego 2016 r. Z uwagi na fakt, że w przypadku pięciu spośród wskazanych wyżej spraw egzekucyjnych było prowadzone postępowanie zabezpieczające (za wyjątkiem tytułów: [...] oraz [...]), zgodnie z art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a. z dniem wystawienia tytułów wykonawczych zajęcia zabezpieczające przekształciły się w zajęcia egzekucyjne. Wobec powyższego pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. powiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o wystawieniu tytułów wykonawczych i wezwał organ zabezpieczający do przekazania kwot uzyskanych w następstwie zastosowania środków zabezpieczających.

W dniu [...] marca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. przekazał na rachunek bankowy organu egzekucyjnego kwotę [...]zł, obejmującą:

- kwotę zabezpieczoną: [...] zł,

- oprocentowanie kwoty zabezpieczonej: [...] zł.

- Powyższa kwota została zaliczona na poczet objętego czterema tytułami wykonawczymi zadłużenia. Organ wyjaśnił, że aktualnie do zapłaty pozostały należności określone w trzech tytułach wykonawczych nr: [...] ([...] zł + odsetki i koszty egzekucji), [...] ([...] zł + odsetki i koszty egzekucji) [...] ([...] zł + odsetki).

W dniu [...] lutego 2016 r. do Izby Celnej w P. wpłynęło pismo strony z dnia [...] lutego 2016 r., zatytułowane: "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji oraz tytułów egzekucyjnych". W treści pisma strona wniosła o umorzenie egzekucji, uchylenie tytułów egzekucyjnych lub ich zmianę w zakresie odsetek, zawieszenie postępowania egzekucyjnego, potwierdzenie rozliczenia nadpłaty wraz z odsetkami na poczet zobowiązań podatkowych za okres od stycznia do września 2010 r. wg decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w K., zwrot pozostałej kwoty wraz z odsetkami, wyjaśnienie przyczyn zatrzymania wpłaconych środków i wszczęcia egzekucji. W treści pisma strona powołała się na wniosek o rozłożenie należności na raty, który złożyła w tej sprawie oraz fakt zapłaty kwoty [...]zł tytułem podatku akcyzowego i błędne naliczenie odsetek.

Z uwagi na rozbudowany charakter pisma organ egzekucyjny poinformował stronę o dostępnych środkach zaskarżenia w egzekucji administracyjnej i wezwał J. O. do sprecyzowania treści podania. W odpowiedzi na wezwanie zobowiązany wyjaśnił, że pismo to stanowi zarówno zarzuty wniesione na podstawie art. 33 u.p.e.a., jak i skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a.

W tej sytuacji w dniu [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. wydał postanowienie o zawieszeniu egzekucji zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. i przekazał podanie strony do Dyrektora Izby Celnej w S. celem zajęcia przez wierzyciela stanowiska w sprawie zarzutów. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. oddalił skargę strony wniesioną w trybie art. 54 u.p.e.a. Postanowienie to zostało zaskarżone przez zobowiązanego do Dyrektora Izby Skarbowej w P., który postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił w całości rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w P. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu stanowiska organ nadzoru wskazał, że w chwili wniesienia przez stroną przedmiotowego środka zaskarżenia Dyrektor Izby Celnej w P. nie dokonał jeszcze żadnej czynności egzekucyjnej, która mogłaby stać się przedmiotem skargi strony. Tym samym postępowanie wszczęte na podstawie art. 54 u.p.e.a. należało umorzyć. W dniu [...] maja 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję, w której odmówił J. O. stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym wraz z odsetkami oraz jej zaliczania na poczet zaległości podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w S. uznał wniesione przez zobowiązanego zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1-3, 6-7, 9-10 u.p.e.a. za nieuzasadnione.

W dniu [...] września 2016 r. wierzyciel skierował do Dyrektora Izby Celnej w P. wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Wniosek w tej sprawie wierzyciel uzasadnił koniecznością zajęcia wierzytelności pieniężnych zobowiązanego, podlegających zwrotowi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K..

Biorąc pod uwagę wniosek wierzyciela Dyrektor Izby Celnej w P. wydał w dniu [...] września 2016 r. postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego i dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanego w Urzędzie Skarbowym w K..

W dniu [...] października 2016 r. do Izby Celnej w P. wpłynęło pismo strony z dnia [...] października 2016 r. - skarga na zajęcie wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z dnia [...] września 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. oddalił skargę zobowiązanego. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W dniu [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Celnej w P. wydał postanowienie, w którym uznał za uzasadnioną skargę zobowiązanego z dnia [...] października 2016 r. i uchylił zaskarżoną czynność egzekucyjny z dnia [...] października 2016 r. W tym samym dniu Dyrektor Izby Celnej w P., po rozpatrzeniu wniosku zobowiązanego z dnia [...] października 2016 r., wydał kolejne postanowienie, w którym odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W związku z wydanym przez Dyrektora Izby Celnej w S. ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie wniesionych zarzutów w dniu [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Celnej w P. wydał wymienione na wstępie postanowienie, w którym uznał zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r. wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w S. w związku z zaległościami w podatku akcyzowym, wobec J. O. za nieuzasadnione.

W zażaleniu z dnia [...] lutego 2017 r. strona zarzuciła bezzasadność czynności organu, polegającą na przyjęciu, iż nie zachodzą okoliczności przewidziane w ustawie o egzekucji w administracji do uznania zarzutów za uzasadnione z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zażalenia. Zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 34 § 5 w związku z art. 33 § 1 pkt 1-3, 6, 7, 10 i art. 18 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów z [...] stycznia 2016 r. oraz [...] stycznia 2016 r., organ zauważył, że w omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych.

Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., organ stwierdził, że strona nie wskazała czego konkretnie dotyczy zarzut.

W skardze z dnia [...] maja 2017 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do organu I instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawnych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej tj. art. 121, 122, 123, 124, 125 § 1, 187, 191, 200a, mianowicie:

- niewyjaśnienie istotnych okoliczności w sprawie, w szczególności pominięcie zgłoszonych twierdzeń i faktów,

- poczynienie wybiórczych ustaleń faktycznych poprzez bezzasadne kwestionowanie argumentów skarżącego pomimo oświadczeń i wniosków strony,

- niewyjaśnienie istniejących wątpliwości i poczynienie w tym zakresie ustaleń na niekorzyść podatnika,

- chybioną interpretację oświadczeń i twierdzeń strony, w szczególności co do nieistnienia wierzytelności, dającej organom celnym podstawę zatrzymania środków podatnika,

- naruszenie prawdy obiektywnej,

- przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych

- naruszenie zasady słuszności i sprawiedliwości podatkowej oraz zasady nakazującej orzekanie w razie wątpliwości na korzyść podatnika.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył , co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 33 u.p.e.a. Wyjaśnić należy, że zarzuty określone przez ustawodawcę w przepisach art. 33 § 1 u.p.e.a., są szczególnym i podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie podstawą wniesionych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej jest zarzut nieistnienia oraz braku wymagalności egzekwowanego obowiązku wynikający z art.33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że jeżeli wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzut za bezzasadny to organ egzekucyjny jest takim stanowiskiem związany. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku (m.in. prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1313/13, lex nr 1383900).

Z akt sprawy wynika, że odnośnie wniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia oraz braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, wierzyciel Dyrektor Izby Celnej w S. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. uznał wniesione zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu wierzyciel wskazał, że z kwoty [...]zł wpłaconej tytułem podatku akcyzowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., zaliczył na poczet należności podatkowych kwotę [...]zł oraz w toku postępowania zabezpieczającego dokonał zajęcia wierzytelności J. O. w wysokości [...] zł, którą to kwotę w wyniku przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne przekazał na rachunek bankowy Dyrektora Izby Celnej w P.. Pozostałą kwotę zwrócono skarżącemu jako nadpłatę wraz z oprocentowaniem w wysokości [...] zł. W związku z tym wierzyciel uznał, że w dniu złożenia zarzutów przez zobowiązanego nie stwierdzono nadpłaty w podatku akcyzowym. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. W dniu [...] listopada 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w S. wydał postanowienie, w którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, przy czym postanowienie to jest ostateczne w postępowaniu administracyjnym.

Wobec ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie wniesionych przez stronę zarzutów, którym organ egzekucyjny jest związany, Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. uznał za niezasadne zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych.

Mając na względzie przepis art. 34 § 1 u.p.e.a., postanowienie organu egzekucyjnego uznać należy za wydane prawidłowo. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12 (dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), z art. 34 § 1 u.p.e.a. wprost wynika, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r., zauważyć należy, że w omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1, 2 u.p.e.a. (czyli np. z uwagi na nieistnienie lub brak wymagalności obowiązku). Zważywszy na fakt, że na podstawie w/w tytułów wykonawczych dochodzona jest należność podatkowa, prawidłowo organ stwierdził, że obowiązek objęty tymi tytułami wykonawczymi podlega egzekucji administracyjnej. Nie ulega też wątpliwości, że Dyrektor Izby Celnej w P. był organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia przedmiotowej egzekucji, a skarżący jest osobą, względem której mają zastosowanie przepisy u.p.e.a.

Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., skarżący nie wskazał czego konkretnie dotyczy zarzut. Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. Natomiast art. 27 § 1 u.p.e.a. wskazuje jakie elementy tytuł wykonawczy powinien zawierać. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe tytuły wykonawcze z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r. wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w S. zostały wypełnione prawidłowo i zawierają wszystkie elementy wskazane w powyższym artykule.

Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, bowiem w postępowaniu egzekucyjnym powołane przez skarżącego przepisy nie mają zastosowania. Postępowanie egzekucyjne normuje u.p.e.a., a jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, że w sposób niewłaściwy zostały rozliczone nadpłaty w podatku akcyzowym oraz nie naliczono odsetek od kwot, które zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym. Jak wyjaśnił Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], w dniu wniesienia zarzutów przez stronę, czyli [...] lutego 2016 r. - do zapłaty pozostawały należności w kwotach objętych tytułami wykonawczymi, to jest [...] zł + odsetki i koszty egzekucyjne. W dniu [...] marca 2016 r. na poczet zadłużenia strony została przekazana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. kwota [...]zł [...] gr wynikająca z zajęcia zabezpieczającego nadpłaty. Zajęta kwota pokryła należności wykazane w tytułach wykonawczych z dnia [...] stycznia 2016 r. Do zapłaty pozostały należności określone w 3 tytułach wykonawczych nr [...] ([...] zł + odsetki i koszty egzekucyjne), nr [...] ([...] zł + odsetki i koszty egzekucyjne) oraz nr [...] ([...] zł [...] gr + odsetki i koszty egzekucyjne). Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości w naliczaniu odsetek wyjaśnić należy, że odsetki za zwłokę były naliczane od daty wskazanej w tytułach wykonawczych do dnia [...] czerwca 2012 r. Po tej dacie odsetki nie były naliczane z uwagi na fakt zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (zgodnie z tym przepisem odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres zabezpieczenia, od zabezpieczonej kwoty zobowiązania, jeżeli objęte zabezpieczeniem środki pieniężne, w tym kwoty uzyskane ze sprzedaży objętych zabezpieczeniem rzeczy lub praw, zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych) oraz art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej (za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania).

W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, gdyż postanowienia organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 119 pkt 3 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.