Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 530/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.133 par.1, art.134 par.1, art.145 par.1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art.7, art.8 par.1, art.9, art.77 par.1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.15zzs4 ust.2
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art.2 ust.1 pkt 16, art.33 ust.4 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1100
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z (...) wydaną przez Starostę Ostródzkiego (dalej jako: organ I instancji), na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 3, ust. 4ca i ust. 4h ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 690 ze zm., dalej jako: u.p.z.i.r.p.), orzeczono o utracie przez R.H. (dalej jako: strona, bezrobotny lub skarżący) statusu osoby bezrobotnej od 19 kwietnia 2022 r. na 120 dni. W uzasadnieniu wskazano, że z posiadanych dokumentów wynika, że bezrobotny odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z.i.r.p. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z.i.r.p. starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie. W przypadku pierwszej odmowy pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres 120 dni.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając brak podstaw do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej, bowiem odmowa przyjęcia propozycji pracy nie miała miejsca. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. Bezrobotny wyjaśnił, że zgłosił się do wskazanej firmy, jednakże osoba nią zarządzająca, po przeprowadzanej rozmowie stwierdziła, że nie spełnia on wymagań, gdyż firma poszukuje pracownika młodego (strona ma 61 lat), sprawnego fizycznie (strona ma ograniczenia zdrowotne, schorzenie kręgosłupa), gdyż praca wymaga znacznego wysiłku fizycznego, odbywa się w większości na stojąco i osoba, która ma kłopoty z kręgosłupem nie może jej wykonywać. Po tej rozmowie firma wystawiła pismo, w którym stwierdzono, że nie spełnia ich wymagań i nie zostanie zatrudniony. Pismo to bezrobotny przedłożył w urzędzie pracy. W tych okolicznościach nie można zatem zarzucić, że bez przyczyny odmówił podjęcia pracy.

Decyzją z (...) Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: Wojewoda lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że strona zapoznała się z pouczeniem o prawach i obowiązkach osoby kierowanej do pracodawcy, w którym zawarte zostały informacje o obowiązkach bezrobotnego oraz o konsekwencjach niewywiązywania się z tych obowiązków, m.in. została pouczona, że w przypadku odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy bez uzasadnionej przyczyny zostanie pozbawiona statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni w przypadku pierwszej odmowy. W związku z tym nie przyjmując propozycji pracy, strona była świadoma konsekwencji prawnych określonych w u.p.z.i.r.p. Podano, że zaproponowana praca była odpowiednią w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 16 u.p.z.i.r.p., gdyż strona miała wystarczające kwalifikacje do wykonywania pracy na stanowisku operator drukarki cyfrowej, łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekraczał 3 godzin, a ze zgłoszonej oferty pracy wynikało, że proponowane wynagrodzenie spełniało wymóg minimalnego wynagrodzenia. Wskazano, że z akt sprawy nie wynika, aby istniały przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania zaproponowanej pracy. Zatem w ocenie organu odwoławczego bezrobotny bez uzasadnionej przyczyny odmówił przyjęcia zatrudnienia, gdyż nie wystąpiły przesłanki o charakterze obiektywnym, tj. stanowiące rzeczywistą przeszkodę uniemożliwiającą przyjęcie oferowanego zatrudnienia. W oświadczeniu z 19 kwietnia 2022 r. bezrobotny wskazał, że przyczyną odmowy przyjęcia propozycji pracy na stanowisku operatora drukarki cyfrowej było zbyt niskie wynagrodzenie, a w odwołaniu podał, że to pracodawca stwierdził, że nie spełnia on wymagań. Podniesiono, że to lekarz medycyny pracy każdorazowo przed podjęciem pracy na danym stanowisku, ocenia zdolność danej osoby do jej wykonywania i dopiero wydanie stosownego orzeczenia stanowi podstawę do uznania, że jest brak (lub występowanie) przeciwskazań zdrowotnych do pracy na konkretnie wskazanym stanowisku. Wskazano ponadto, że bezrobotny złożył dwa sprzeczne oświadczenia. Już w trakcie spotkania z pracownikiem urzędu pracy odmówił podjęcia zaproponowanej pracy, wskazując na zbyt niskie wynagrodzenie. Następnie, bez skierowania z urzędu pracy, zgłosił się do pracodawcy, gdzie podczas rozmowy ustalił, że nie spełnia oczekiwań pracodawcy z uwagi na wiek i stan zdrowia. Zdaniem organu odwoławczego w dniu 19 kwietnia 2022 r. doszło do odmowy przyjęcia proponowanego zatrudnienia, a zgłoszenie się do pracodawcy po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie pozbawienia statusu bezrobotnego miało na celu jedynie uniknięcie konsekwencji. Nie mogło jednak przynieść oczekiwanego przez stronę efektu, gdyż stan zdrowia ocenia lekarz medycyny pracy, a powoływanie się na wiek, jako niezgodne z prawem, nie może być brane pod uwagę. Podano, że urzędy pracy prowadzą pośrednictwo pracy dla zarejestrowanych osób, a zatem urząd pracy miał obowiązek przedstawienia każdej posiadanej w dyspozycji, spełniającej ustawowe wymogi oferty pracy, a obowiązkiem bezrobotnego było przyjęcie oferty pracy, zwłaszcza że sam bezrobotny deklarował bezwarunkową chęć podjęcia pracy. Zdaniem organu przyczyny wskazane przez skarżącego w odwołaniu świadczą o tym, że doszło do nieuzasadnionej odmowy przyjęcia propozycji pracy.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z.i.r.p. przez ich błędne zastosowanie, a ponadto wskazał, że brak jest podstaw do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej, gdyż w decyzji podano - jako przyczynę - odmowę przyjęcia propozycji pracy, co nie miało miejsca. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przywrócenie mu statusu osoby bezrobotnej. Podał, że został skierowany przez urząd pracy do firmy (...) w W. i zgodnie ze skierowaniem zgłosił się do tej firmy. Jednakże osoba zarządzająca, po rozmowie stwierdziła, że skarżący nie spełnia wymagań gdyż poszukują pracownika młodego i sprawnego fizycznie, gdyż praca wymaga znacznego wysiłku fizycznego, odbywa się w większości na stojąco i osoba która ma kłopoty z kręgosłupem nie może jej wykonywać. Po tej rozmowie firma wystawiła pismo, w którym stwierdzono, że nie spełnia ich wymagań i nie zostanie zatrudniony. Pismo to przedłożył w urzędzie pracy. W związku z tym nie można mu zarzucić, że bez przyczyny odmówił podjęcia pracy na podstawie skierowania, a w związku z tym przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z.i.r.p. nie ma zastosowania. Podał, że nie mógł odmówić przyjęcia propozycji pracy, gdyż pracodawca do którego został skierowany, nie złożył mu takiej propozycji co znajduje potwierdzenie w jego oświadczeniu przedłożonym organowi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją, zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

W piśmie z 21 lipca 2022 r. skarżący ponowił argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15zzs⁴ ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie zaś do art. 15zzs⁴ ust. 3 tej ustawy przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W niniejszej sprawie skarżący podał, że nie posiada możliwości technicznych udziału w rozprawie w trybie zdalnym. W tych okolicznościach, z uwagi na treść wyżej powołanych przepisów, wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość oraz w związku z koniecznością terminowego załatwienia sprawy, sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzenie niejawne, umożliwiając jednocześnie stronom przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie.

Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, że art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z.i.r.p. stanowi, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Przy czym zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z.i.r.p. ilekroć w ustawie jest mowa o odpowiedniej pracy - oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Z przytoczonych przepisów wynika, że dla pozbawienia statusu osoby bezrobotnej ustawa wymaga jednoczesnego spełnienia dwóch warunków, tj. złożenia osobie bezrobotnej propozycji odpowiedniej pracy oraz odmowa jej przyjęcia przez osobę bezrobotną bez uzasadnionej przyczyny.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, została spełniona jedna z przesłanek pozwalająca na pozbawienie statusu osoby bezrobotnej, a mianowicie skarżącemu złożona została odpowiednia (w rozumieniu powołanego art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z.i.r.p.) propozycja pracy. Natomiast w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zostało jednoznacznie wyjaśnione, czy faktycznie skarżący odmówił przyjęcia propozycji pracy, czy też to pracodawca nie wyraził chęci zatrudnienia skarżącego. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z 19 kwietnia 2022 r., w którym odmówił on przyjęcia propozycji pracy z powodu niskiego wynagrodzenia, ale z notatki służbowej znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie skarżący przedłożył pismo z 27 kwietnia 2022r., zawierające oświadczenie przedstawiciela firmy, z której pochodziła oferta pracy, w którym stwierdzono, że skarżący nie nadaje się na proponowane mu stanowisko z uwagi na wiek oraz stan zdrowia. W tej sytuacji jednoznacznego wyjaśnienia wymaga okoliczność, czy skarżący faktycznie odmówił przyjęcia propozycji pracy z powodu oferowanego wynagrodzenia, co stanowiłoby odmowę przyjęcia oferty pracy bez uzasadnionej przyczyny, czy też może jednak to pracodawca nie zatrudnił skarżącego, gdyż nie spełnił on jego oczekiwań. Jak bowiem wskazał sam organ odwoławczy w tym zakresie w aktach sprawy są sprzeczne oświadczenia, co nie zostało jednak w żaden sposób przez organ zweryfikowane. Wskazać przy tym należy, że nawet gdyby skarżący początkowo odmówił przyjęcia pracy, ale ostatecznie udał się na rozmowę do firmy, która zgłosiła propozycję pracy i nie został w niej zatrudniony przez pracodawcę, to nie można uznać, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Organ administracji ma bowiem obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.), a ponadto obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz obowiązek czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.). W tej sytuacji organ nie może wykorzystywać oświadczenia strony o odmowie przyjęcia propozycji pracy z powodu wynagrodzenia, które być może zostało złożone bez przemyślenia, jeżeli następnie skarżący jednak podjął działania celem skorzystania z zaproponowanej mu oferty pracy, lecz nie został zatrudniony z powodu wyboru pracodawcy. W związku z tym organ winien zwrócić się do firmy, która zgłosiła przedmiotową ofertę pracy, o jednoznaczne wyjaśnienie tej kwestii. W oparciu bowiem o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że to skarżący zrezygnował z zatrudnienia, skoro z pisma pracodawcy wynika, że to pracodawca nie wyraził chęci zatrudnienia skarżącego. Organ nie może przy tym kwestionować powodów wskazywanych przez pracodawcę, o ile faktycznie do zatrudnienia nie doszło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Ponadto – jak wskazał sam organ - ocenę stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości podjęcia konkretnej pracy dokonuje lekarz. W związku z tym formułowanie jakichkolwiek wniosków w tym zakresie przez organ tylko na tej podstawie, że skarżący nie zgłaszał organowi zastrzeżeń co do swego stanu zdrowia, nie jest uzasadnione.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czym naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.