Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 679/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 9 maja 2022 r. nr SKO-432/1/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Po uzupełnieniu materiału dowodowego oraz przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego zleconego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: organ, SKO, Kolegium) postanowieniami z dnia [...] maja 2020 r., [...] września 2020 r. oraz [...] marca 2021 r. Prezydent M. B. (dalej także Prezydent) postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania M. J. – wcześniej M. W.-J. – (dalej także: Skarżąca, Strona) wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] numer rejestracyjny pojazdu [...] za okres od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] listopada 2018 r.

Prezydent wskazał m.in., że Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą [...] M. W. – J. i na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 2008 r. była uprawniona do przechowywania na wyznaczonych parkingach strzeżonych pojazdów określonych w art. 50a i 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. nr 98, poz. 602 z późn. zm.) – dalej: "p.r.d.". Umowa ta została zawarta na czas określony od dnia [...] stycznia 2008 r. do dnia [...] stycznia 2011 r., a następnie kolejną umową w tym samym przedmiocie z dnia [...] listopada 2010 r. na czas określony od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r. Prezydent podkreślił, iż po tym okresie strony przestał obowiązywać stosunek administracyjnoprawny. Zdaniem organu, począwszy od [...] sierpnia 2011 r. stosunek prawny łączący Stronę z organem miał charakter cywilnoprawny, stąd w sprawie właściwy jest sąd powszechny. W związku z powyższym, organ zobowiązany był umorzyć postępowanie na zasadzie określonej w art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. 2021 r., poz. 735) – dalej: "k.p.a.". Jednocześnie organ stanął na stanowisku, że wynagrodzenie w przedmiotowej sprawie może być przyznane wyłącznie za okres, w którym obowiązywały umowy.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca, która pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej zażaleniem części poprzez przyznanie Stronie kwoty [...]zł tytułem wynagrodzenia za dozór nad pojazdem [...] nr rej. [...] za okres od [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] listopada 2018 r. lub alternatywnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części.

Zaskarżonemu w całości postanowieniu zarzuciła naruszenie: art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2020 r., poz. 1427 z późn. zm.) – dalej: "u.p.e.a." – w zw. z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1805) – dalej: "rozp. wykon.", art. 105 § 1 k.p.a., art. 130a ust. 5a, 5c i 5f p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] sierpnia 2011 r., art. 7 i art. 8 k.p.a., art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W pierwszej kolejności organ wskazał, że ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070, dalej: ustawa zmieniająca) zmianie uległ art. 102 u.p.e.a. (z dniem 30 lipca 2020 r.). Organ wskazał, że w brzmieniu do dnia 29 lipca 2020 r. art. 102 § 2 u.p.e.a. stanowił, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Z kolei obecnie przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny przyznaje, na wniosek dozorcy złożony w terminie miesiąca od dnia ustania dozoru, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Ponadto ustawą zmieniającą w art. 102 u.p.e.a. dodano § 5 w brzmieniu: "§ 5. Przepisów § 2-4 nie stosuje się, jeżeli z dozorcą zawarto umowę na podstawie przepisów prawa cywilnego." Organ zauważył, że postępowanie w sprawie wynagrodzenia za dozór zostało wszczęte wnioskiem Skarżącej z dnia [...] lipca 2019 r., a zatem przed obowiązującym brzmieniem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia [...] lipca 2020 r.

Organ podkreślił również, iż wykonywanie dozoru rozpoczęło się w dniu [...] maja 2009 r., co wynika z dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu i zakończyło się w dniu [...] listopada 2018 r., na co wskazuje protokół jego przekazania M. B.. Natomiast Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zapłatę wynagrodzenia za dozór w roku 2019, zatem również przed nowelizacją art. 102 u.p.e.a., dokonaną ustawą zmieniającą z dniem 30 lipca 2020 r.

Jak też wskazano, w ocenie Kolegium art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej odnosi się tylko do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych ostatecznym rozstrzygnięciem, nie dotyczy postępowań administracyjnych prowadzonych na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. I nawet gdyby nawet przyjąć, iż art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej odnosi się do postępowań wszczętych, w tym postępowania administracyjnego, do którego zastosowanie miałby art. 102 u.p.e.a. w związku z odesłaniem z § 3 pkt 1 lit a rozp. wykon., i niezakończonych ostatecznym rozstrzygnięciem przed 30 lipca 2020 r., to i przy takiej interpretacji zastosowanie znalazłyby przepisy w dotychczasowym brzmieniu.

W związku z powyższym organ stanął na stanowisku, że gdyby dla objętego zaskarżonym rozstrzygnięciem okresu od [...] stycznia 2012 r. do [...] listopada 2018 r., zaktualizowały się przesłanki do zastosowania art. 102 u.p.e.a., to w brzmieniu sprzed nowelizacji tego przepisu.

Kolegium wskazało również, że organ I instancji uznał, że okresie obowiązywania umów z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz z dnia [...] listopada 2010 r. (łącznie w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] sierpnia 2011 r.) organ łączył ze Stroną, jako podmiotem wyznaczonym do prowadzenia parkingu strzeżonego, stosunek administracyjnoprawny. Stanął na stanowisku, że zawarcie ze Stroną tych umów w obowiązującym wówczas stanie prawnym, było równoznaczne z wyznaczeniem Strony jako jednostki dla realizacji zadań na gruncie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym i oznaczało nawiązanie stosunku administracyjnego. Podkreślił, że wynagrodzenie za dozór, o którym mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a., może być przyznane wyłącznie za okres, gdy dany podmiot był jednostką wyznaczoną do prowadzenia parkingu strzeżonego przez właściwy organ, tj. za okres od dnia usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia na parkingu strzeżonym Strony ([...] maja 2009 r.) do ostatniego dnia obowiązywania umowy ([...] sierpnia 2011 r.). Wskazał, że wynagrodzenie za ten, a nawet nieco dłuższy okres, zostało przyznane i wypłacone. Natomiast od dnia [...] sierpnia 2011 r. czynności związane z usunięciem pojazdu z drogi oraz przechowywaniem na parkingu strzeżonym nie były już wykonywane przez jednostki wyznaczone na podstawie art. 130a ust. 5a i ust. 5c p.r.d., a zadania usuwania pojazdów oraz prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych, zakwalifikowane do zadań własnych powiatu, starosta realizuje przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych, to w ocenie organu oznacza, że po rozwiązaniu wskazanych umów pojazd był przechowywany przez Stronę niebędącą już podmiotem wyznaczonym przez starostę. Mając to na uwadze, organ stanął na stanowisku, że od dnia [...] sierpnia 2011 r. organ łączył ze Stroną stosunek cywilnoprawny, a nie stosunek administracyjnoprawny.

Kolegium zauważyło również, że przedmiotem rozważań nie była abstrakcyjna ocena charakteru stosunku prawnego pomiędzy organem a dozorcą od dnia [...] sierpnia 2011 r., lecz ocena takiego stosunku prawnego w okolicznościach niniejszej sprawy. Sama treść umów łączących strony z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz z dnia [...] listopada 2010 r. i powołane w jej podstawie przepisy wskazują, że na podstawie tych umów między stronami został nawiązany stosunek o publicznoprawnym charakterze, a Skarżąca w niniejszym postępowaniu, była jednostką wyznaczoną do prowadzenia parkingu strzeżonego w czasie obowiązywania tych umów. Umowy te jednoznacznie miały charakter terminowych. W związku z tym stosunek stron mający charakter publicznoprawny zakończył się w dniu [...] sierpnia 2011 r.

Kolegium wskazało, że od dnia [...] sierpnia 2011 r. wyłanianie podmiotów wyznaczonych do prowadzenia parkingów strzeżonych dla pojazdów usuwanych z dróg odbywało się w trybie zamówień publicznych. W związku z tak kształtującą się sytuacją, od dnia [...] sierpnia 2011 roku prace polegające na przechowywaniu pojazdów usuniętych z ulic miasta B. na parkingu strzeżonym zgodnie z Prawem o ruchu drogowym, w określonym zakresie, zostały powierzone innemu podmiotowi niż Skarżąca. Zawarcie tej umowy poprzedzone zostało postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego nr [...].B.

Zdaniem organu II instancji nie można domniemywać zaistnienia stosunku administracyjnoprawnego, w związku z czym nie można domniemywać wyznaczenia jednostki jako publicznoprawnego przechowawcy. Kolegium stanęło na stanowisku, że warunkiem zaistnienia stosunku administracyjnoprawnego między taką jednostką a organem administracji, jest skuteczne umocowanie do działania, w sposób przewidziany przepisami prawa administracyjnego. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Kolegium uznało, że faktyczne kontynuowanie przez Stronę po tej dacie (ewentualnie przez osoby trzecie) dozoru przedmiotowego pojazdu (abstrahując od oceny czasu i warunków takiego dozoru) nie świadczyło o tym, że w rozumieniu prawa administracyjnego strona, której publicznoprawna umowa wyznaczała ten status jedynie do [...] sierpnia 2011 r., posiadała nadal status jednostki wyznaczonej przez organ do sprawowania dozoru. Organ dodał także, że to, że pojazd został odebrany w dniu [...] listopada 2018 r. od P. J. nie dowodziło uprzedniego wyznaczenia Strony w sposób przewidziany przepisami prawa administracyjnego. Natomiast, aby móc wydać rozstrzygnięcie w trybie art. 102 u.p.e.a., nie wystarczy jakikolwiek stosunek prawny pomiędzy organem i stroną. Wobec tego kontynuowanie przez Stronę po tej dacie (ewentualnie przez osoby trzecie) dozoru przedmiotowego pojazdu należało rozpatrzyć już na gruncie cywilnoprawnym.

SKO zauważyło również, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że organ dysponował jedynie wiedzą o nieodebraniu z parkingu pojazdu marki [...] o nr rej. [...], zaś dokumenty dotyczące tego pojazdu zostały przekazane do Wydziału Uprawnień Komunikacyjnych Urzędu M. B. dopiero w lipcu 2017 r. W związku z tym Kolegium stanęło na stanowisku, że trudno twierdzić, że organ po [...] sierpnia 2011 r. dokonał aktu wyznaczenia Strony na gruncie prawa administracyjnego. Podkreśliło, że wyznaczenia Strony w sposób przewidziany przepisami prawa administracyjnego nie można jedynie domniemywać.

Kolegium podkreśliło także, że brak jest przepisu, który dawałby podstawę do przyjęcia, że mimo braku aktu wyznaczenia Strony przez Prezydenta M. B., taki status jednostki wyznaczonej Strona zachowała. Zgodnie z treścią art. 9 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2010 r. Nr 152, poz. 1018) jednostki usuwające pojazdy oraz jednostki prowadzące parkingi strzeżone wyznaczone na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życic niniejszej ustawy realizują swoje zadania przez okres, na jaki zostały do tego wyznaczone. W przypadku gdy okres, na jaki została wyznaczona jednostka usuwająca pojazdy lub jednostka prowadząca parking strzeżony, upływa przed terminem 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, starosta może wyznaczyć jednostkę usuwającą pojazdy oraz jednostkę prowadzącą parking strzeżony, na podstawie przepisów dotychczasowych, na czas określony, nie dłuższy niż do 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Niezależnie zatem od tego, że okres wyznaczenia zgodnie z ostatnią umową kończył się w dniu [...] sierpnia 2011 r., to organ wskazał, że już druga umowa ze Stroną została zawarta w dniu [...] listopada 2010 r. (a więc po wejściu w życie wskazanej regulacji - [...] września 2010 r.).

W podsumowaniu Kolegium wskazało, że podzieliło zdanie organu I instancji, że wynagrodzenie za dozór, o którym mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a., powinno być w okolicznościach niniejszej sprawy przyznane wyłącznie za okres, gdy dany podmiot był jednostką wyznaczoną do prowadzenia parkingu strzeżonego przez właściwy organ. Jednocześnie organ przyznał rację Skarżącej, iż we wcześniejszym postanowieniu wydanym w tej samej sprawie przyznane zostało jej wynagrodzenie także za okres od [...] sierpnia 2011 r. do [...] stycznia 2012 r. Kolegium wskazało, że nie podlegało to weryfikacji w toku tego postępowania.

Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. M. J. złożyła skargę do tutejszego Sądu, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

. naruszenie art, 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 pkt 1 lit. a rozp. wykon. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji odmowę przyznania Stronie wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem [...] nr rej. [...] za okres od [...].01.2012 r. do dnia [...].2.2018 r.

. naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie;

. naruszenie art. 130a ust. 5a, 5c i 5f p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] sierpnia 2011 r. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sprawie wskutek wadliwego uznania, iż z dniem [...] sierpnia 2011 r., w przypadku pojazdów złożonych na parkingu dozorcy przed dniem [...] sierpnia 2011 r., łączący organ oraz dozorcę stosunek prawny, w ramach którego dozorca pojazdu świadczy dozór nad złożonym mu pojazdem, nie ma charakteru stosunku administracyjnoprawnego lecz cywilnoprawny;

. naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

. naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. oraz 77 § 1 oraz k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżąca podkreśliła, że pojazd znajdował się w dozorze do dnia [...] listopada 2018 r., o czym świadczy m.in. fakt odebrania pojazdu po orzeczeniu jego przypadku z miejsca wskazanego przez Skarżącą, na którym pozostawał pod jej pieczą, a nie z miejsca wskazanego przez inny parking. Nadto pojazd został odebrany bez zastrzeżeń ze Strony organu. Zdaniem Skarżącej określenie daty końcowej wykonywania dozoru powinno być powiązane z momentem wydania pojazdu organowi po uprawomocnieniu się postanowienia o przepadku przedmiotowego samochodu.

W odpowiedzi na złożoną skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest umorzenie postępowania w sprawie przyznania Skarżącej wynagrodzenia za dozór pojazdu [...] nr rej. [...] w okresie od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] listopada 2018 r.

Organy w toku postępowania ustaliły, że Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarła z Prezydentem M. B. w przedmiocie przechowywania na wyznaczonych parkingach strzeżonych pojazdów usuniętych z dróg na podstawie art. 50a i 130a p.r.d. umowy

- z dnia [...] stycznia 2008 r. na czas okres trzech lat,

- z dnia [...] listopada 2010 r. na okres od [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r.

Organy uznały, że w okresie obowiązywania obu wymienionych umów, tj. od [...] stycznia 2008 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r., organ łączył ze Stroną, jako podmiotem wyznaczonym do prowadzenia parkingu strzeżonego, stosunek administracyjnoprawny. Organy przyjęły, że zawarcie ze Skarżącą tych umów było równoznaczne z wyznaczeniem jej jako jednostki dla realizacji zadań na gruncie art. 130a p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w czasie ich obowiązywania i oznaczało nawiązanie stosunku administracyjnego.

Ponadto ustalono, że pojazd [...] o nr. rej. [...] został usunięty z drogi przez Straż Miejską w B. w dniu [...] maja 2009 r., zaś Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie II Ns 1066/18 orzekł przepadek tego pojazdu na rzecz M. B..

Kolegium zasadnie przyjęło, że w myśl art. 102 § 2 u.p.e.a. – w mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji ustawy egzekucyjnej w dniu 30 lipca 2020 r. – organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, o ile dozorcą nie ustanowiono jednej z osób wymienionych w art. 101 § 1.

W ocenie Sądu organy trafnie przyjęły, że w świetle art. 130a p.r.d. w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] sierpnia 2011 r. w związku z wyżej wskazanymi umowami przechowania pojazdów usuniętych z dróg między Prezydentem M. B. a Skarżącą istniał stosunek prawny o charakterze administracyjnym, co znajduje potwierdzenie w stanowisko zajmowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. I OSK 2167/14). Był on podstawą przyznania wynagrodzenia za dozór takich pojazdów stosownie do art. 102 § 2 u.p.e.a. W stanie prawnym obowiązującym w czasie obowiązywania tych umów Skarżąca miała status jednostki wyznaczonej w rozumieniu przepisów art. 130a ust. 5a i 5b p.r.d. Jednakże z dniem 21 sierpnia 2011 r., kiedy weszły w życie przepisy ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018) – dalej: "nowel. p.r.d." – , uchylające m.in. art. 130a ust. 5a i 5b p.r.d., Skarżąca utraciła status jednostki wyznaczonej, a ponadto jednocześnie z tą datą przestała obowiązywać umowa z dnia [...] listopada 2011 r. (por. § 10 ust. 2 umowy). Wobec powyższego skutkiem upływu terminu, na jaki została zawarta umowa dotycząca przechowania pojazdów usuniętych z dróg oraz zmian w obowiązujących przepisach wygasł stosunek administracyjnoprawny będący podstawą wypłaty wynagrodzenia za dozór przechowywanych pojazdów.

Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie wskazuje się m.in., że "(...) Dla oceny charakteru wskazanego stosunku prawnego, jak zasadnie wskazano w sprawie, znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 2010 r. (sygn. akt I OPS 1/10). W uchwale tej NSA stwierdził, że jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. Sąd uznał, że istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem jest to zadanie wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. Zauważyć należy, że w uchwale tej jest wyraźnie mowa o jednostce wyznaczonej przez starostę do prowadzenia parkingu strzeżonego oraz o jednostce wyznaczonej przez ten organ do usuwania pojazdów. (...) W wyniku nowelizacji art. 130a ust. 5a p.r.d. został uchylony, ze skutkiem od [...] sierpnia 2011 r. (...). Od tej daty czynności związane z usunięciem pojazdu z drogi oraz przechowywaniem na parkingu strzeżonym nie są wykonywane przez jednostki wyznaczone na podstawie art. 130a ust. 5a i ust. 5c p.r.d., lecz zgodnie z art. 130a ust. 5f p.r.d. usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i ust. 2, zostało zakwalifikowane do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych" (por. wyrok WSA we Wrocławiu dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 45/18).

SKO prawidłowo wskazało, że zgodnie z art. 9 ust. 1 nowel. p.r.d. jednostki usuwające pojazdy oraz jednostki prowadzące parkingi strzeżone wyznaczone na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy realizują swoje zadania przez okres, na jaki zostały do tego wyznaczone. Jednocześnie gdy okres, na jaki została wyznaczona jednostka usuwająca pojazdy lub jednostka prowadząca parking strzeżony, upływa przed terminem 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, starosta może wyznaczyć jednostkę usuwającą pojazdy oraz jednostkę prowadzącą parking strzeżony, na podstawie przepisów dotychczasowych, na czas określony, nie dłuższy niż do 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 9 ust. 2 nowel. p.r.d.). Niemniej jednak z ustaleń organu wynika jednak, że Skarżąca w istocie rzeczy była jednostką wyznaczoną jedynie do czasu wejścia w życie nowelizacji Prawa o ruchu drogowym z dnia 22 lipca 2010 r., zaś Prezydent nie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 9 ust. 2 nowel. p.r.d. Zawarł natomiast w trybie przetargowym (od dnia [...] sierpnia 2011 r.) umowy z innym podmiotem, stosownie do art. 130 ust. 5f p.r.d. dodanym na mocy tej nowelizacji (por. k. 88-89 akt admin. I inst.).

Należności z tytułu usunięcia pojazdu i jego przechowywania, przypadające za okres, w którym podmiot usuwający i prowadzący parking był wyznaczony przez starostę, dochodzić on może w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2 listopada 2016 r., sygn. II SA/Po 430/16). Mając jednak na względzie okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie przypadek taki nie wystąpił, ponieważ w okresie za który Skarżąca domaga się wynagrodzenia nie była jednostką wyznaczoną na podstawie art. 130a ust. 5a p.r.d., ani art. 9 ust. 2 nowel. p.r.d.

W ocenie Sądu nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego.

Zasadnie zatem doszło do umorzenia na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. postępowania w sprawie przyznania Skarżącej wynagrodzenia za dozór samochodu osobowego marki [...] (nr rej. [...] w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] listopada 2018 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ponieważ sprawa nie podlega załatwieniu w drodze decyzji (w niniejszej sprawie postanowienia) administracyjnej.

Organy nie dopuściły się także zarzucanych naruszeń przepisów postępowania, gdyż stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a następnie dokonał jego oceny (z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów – art. 80 k.p.a.) i prawidłowo stwierdził, że Skarżąca nie była jednostką wyznaczoną przez starostę (w niniejszej sprawie Prezydenta) do wykonywania zadań z zakresu usuwania i przechowywania pojazdów.

Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

A. Olesińska T. Wójcik L. Kleczkowski