Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 356/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 182  ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 65 poz 385
law: Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Akademii [...] w W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Akademii [..] w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 9 sierpnia 2011 r. do Ministra Infrastruktury wpłynął wniosek Akademii [...] w W. o uchylenie w trybie art. 161 k.p.a. decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] października 2006 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1962 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1961 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul.[...], ozn. nr hip. [...].

Wnioskodawczyni podniosła w uzasadnieniu, że jest właścicielką nieruchomości [...] przy ul. [...], na terenie której wzniosła jako obiekt zabytkowy posiadane do dnia dzisiejszego budynki użytkowe. Jako potwierdzenie tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości powołała ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164 poz. 1365) oraz ustawę z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65 poz. 385). Jednocześnie wskazała, że przed Wojewodą [...] z jej wniosku prowadzone jest postępowanie w sprawie potwierdzenia nabycia przez Akademię z mocy art. 256 Prawa o szkolnictwie wyższym, własności gruntu przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej obecnie jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. Akademia [...] podkreśliła również, że C. R., W. D. i V. R., które zainicjowały postępowanie nadzorcze zakończone wydaniem decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. i z dnia [....] października 2006 r. tj. nie udokumentowały swojego następstwa prawnego po byłym właścicielu nieruchomości – E. R. w sposób potwierdzający ich przymiot strony. Akademia [...] dodała również, że

w Urzędzie [...] brak jest wniosku E. R. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. [...], a znajdujący się w aktach sprawy wniosek został złożony przez osobę nie będącą pełnomocnikiem dotychczasowego właściciela nieruchomości.

W toku postępowania Minister Infrastruktury zwrócił się do Akademii [...] w W. o wskazanie i uzasadnienie ważnego interesu państwa, którego ochrona miałaby przemawiać za zmianą w tym trybie ostatecznej decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. W odpowiedzi Akademia [...] wskazała, że interes Państwa jest naruszony skoro C. R., W. D. i V. R. wystąpiły z żądaniem przyznania im odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w wysokości [...]zł. Dodała ponadto, że uchylenie w trybie art. 161 § 1 k.p.a. decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nie grozi skutkami przewidzianymi w art. 161 § 3 k.p.a., bowiem C. R., W. D. i V. R. - wnioskodawczynie postępowania nadzorczego zakończonego w/w decyzją, nie udowodniły następstwa prawnego po dotychczasowym właścicielu nieruchomości przy ul. [...] w sposób dający im uprawnienia strony w postępowaniu dotyczącym w/w nieruchomości.

Dokonując w tym kontekście oceny sprawy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał, że z treści wniosku Akademii [...] nie wynika jakie poważne szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa miałaby wywołać decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymująca

w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2006 r. Organ zauważył, że pierwszym i bezpośrednim skutkiem stwierdzenia przez Ministra Budownictwa nieważności orzeczeń dekretowych jest konieczność powtórnego rozpatrzenia podania dotychczasowego właściciela E. R., złożonego w trybie art. 7 dekretu. Organem właściwym w sprawie jest w obecnym stanie prawnym Prezydent [...]. Do czasu wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie przyznania użytkowania wieczystego do gruntu, budynki posadowione na powyższym gruncie pozostają własnością dotychczasowego właściciela lub własnością jego następców prawnych. Organ zauważył, że wskazane konsekwencje prawne wyeliminowania przez organ naczelny przedmiotowych decyzji dekretowych z obrotu prawnego są typowe w sprawach tzw. gruntów [...] i nie stanowią zagrożenia ani dla gospodarki narodowej, ani dla ważnych interesów Państwa. Odnosząc się do stanowiska wnioskodawcy, że w aktach własnościowych nieruchomości przy ul. [...] brak prawidłowo wniesionego przez dotychczasowego właściciela wniosku o przyznanie własności czasowej, organ zauważył, że w postępowaniu prowadzonym przed Prezydentem [...] zbadane zostanie czy wniosek dekretowy został złożony zgodnie z wymogami art. 7 ust. 1 dekretu i organ w toku tego postępowania wyjaśni kwestię legitymacji C. R., W. D. i V. R. udziału w tym postępowaniu. Powyższe w ocenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oznacza, że nie jest przesądzone czy następcy prawni byłego właściciela uzyskają żądane prawo użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości przy ul. [...]. Organ uznał, że na chwilę obecną jedynym "zagrożeniem" wynikającym z ostatecznej decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. jest powtórnie prowadzone postępowanie z wniosku byłego właściciela. Jednak w jego ocenie brak jest podstaw do przyjęcia, że postępowanie to, którego wynik jest nieznany, stanowi realne, obiektywnie stwierdzone zagrożenie dla dóbr chronionych przepisem art. 161 § 1 k.p.a. Z ostrożności procesowej organ dostrzegł, że hipotetyczny skutek, który można by zakwalifikować jako ewentualne zagrożenie dla dóbr wymienionych w art. 161 § 1 k.p.a., byłoby prawo następców prawnych byłego właściciela nieruchomości przy ul. [...] do dochodzenia odszkodowania za przejętą przez Skarb Państwa nieruchomość. Jednak jak zauważył może on wystąpić jedynie wówczas, gdy postępowanie dekretowe prowadzone obecnie przed Prezydentem [...] zakończy się ostateczną decyzją o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. W takim przypadku po stronie Skarbu Państwa istnieje ryzyko konieczności wypłaty odszkodowania zasądzonego prawomocnym wyrokiem sądu, nie zaś obowiązek - jak to ma miejsce w przypadku uchylenia lub zmiany decyzji korzystnej dla strony w trybie art. 161 § 1 k.p.a. Jednak zasadność jak i wysokość ewentualnie należnego odszkodowania zostanie poddana ocenie Sądu. Również ocenie Sądu będzie można poddać wówczas okoliczność przywrócenia dotychczasowemu właścicielowi posiadania nieruchomości przy ul. [...], ale z zastrzeżeniem praw Akademii [...] wynikających z art. 9 i 10 dekretu z dnia 26 października 1945r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny (t. j. Dz. U. z 1947r. nr 37, poz. 181), a także okoliczność użytkowania w/w nieruchomości przez Akademię od 1948 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że uwzględnienie żądania Akademii [...] chylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. w trybie art. 161 § 1 k.p.a. pozbawiłoby Skarb Państwa możliwości obrony jego interesów. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zakwestionował również twierdzenie wnioskodawcy, że w sytuacji uchylenia lub zmiany decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. organ naczelny nie będzie zobowiązany do przyznania stronom odszkodowania zgodnie z art. 161 § 3 k.p.a. Zaznaczył również, że prowadzenie i wydanie decyzji na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. nie pozwala na dokonanie nowych lub innych ustaleń dotyczących posiadania przez C. R., W. D. i V. R. przymiotu strony, gdyż w postępowaniu tym organ ocenia wyłącznie przesłanki ujęte w tym przepisie. Ponadto wskazał, że ocena prawidłowości ustalenia następstwa prawnego po byłym właścicielu nieruchomości przy ul. [...] była już poddana pozytywnej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w prawomocnych wyrokach wydanych w sprawie z dnia [...] marca 2005 r., sygn. akt I SA [...] oraz w dniu [...] grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa [...]. Minister uznał również, że w jego ocenie następstwo prawne po byłym właścicielu przedmiotowej nieruchomości zostało wykazane w sposób przewidziany w polskim prawie cywilnym regulującym kwestie spadkobrania. Konkludując organ nie zgodził się z twierdzeniem Akademii [...], iż zgłoszona przez C. R., W. D. i V. R. propozycja zawarcia ugody polegającej na zapłacie przez Skarb Państwa kwoty [...] zł. tytułem odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. oraz z dnia [...] lutego 2007r. stanowi poważną szkodę dla Skarbu Państwa, skoro do zawarcia ugody nie doszło, a obecnie nie jest prowadzone żadne postępowanie sądowe w sprawie zapłaty odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...].

Uwzględniając powyższe Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał, że brak w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających uchylenie lub zmianę w trybie art. 161 § 1 k.p.a. decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. i decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r., utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2006 r., nr [...].

W dniu 18 maja 2012 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynął wniosek Akademii [...] w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W toku postępowania odwoławczego organ powtórzył ustalenia i wnioski poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji i uznał, że zarzut naruszenia przez organ art. 161 § 1 k.p.a. przez błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi stan zagrożenia o którym mowa w w/w przepisie jest niezasadny. Jako bezzasadne uznał również twierdzenia wnioskodawcy, że żądania o odszkodowanie

w wysokości [...] zł. należy uznać za poważne zagrożenie interesów państwa, oraz brakiem relacji pomiędzy ewentualnym odszkodowaniem na rzecz następców prawnych byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości, a stanem polskiej gospodarki narodowej i możliwością powstania w niej poważnej szkody. Organ podkreślił, że postępowanie przewidziane w art. 161 § 1 k.p.a. nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia, czy decyzje, o których w sprawie są prawidłowe, czy też wadliwe.

Mając na uwadze powyższe Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...].

Na powyższą decyzję Akademia [...] w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 8 i 11 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz wszelkich okoliczności przedstawionych przez skarżącego, w szczególności:

1. uchylenia się od zbadania okoliczności złożenia wniosku dekretowego o ustanowienie własności czasowej na rzecz E. R. nieruchomości przy ul. [...] w W.,

2 nabycia przez Akademię [...] w W. z mocy prawa, na podstawie art.182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65 poz. 385 ze zmianami), użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz własności wzniesionych na tym gruncie budynków - z dniem 27 września 1990 roku; w dniu tym me istniały żadne prawa "osób trzecich", w szczególności zamieszkałego w L. R., co potwierdza treść Jego testamentu z dnia [...] maja 1969 roku

w brzmieniu z dnia [...] listopada 1992 roku,

3 nabycia powyższych praw przez Akademię [...] w W. chronionych rękojmią wiary publicznej księgi wieczystej, gdy wpis własności był ujawniony na rzecz Skarbu Państwa (KW nr [...] Sądu Rejonowego dla [...] w W.),

4 złożenia wniosku C. R., W. D. i V. R. o stwierdzenie nieważności orzeczeń administracyjnych Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1961 roku i decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1962 roku dopiero w dniu [...] lipca 1994 roku po E. R. zmarłym [...] lipca 1993 roku w L. i nadanie biegu sprawie, mimo braku dowodu, że wnioskodawczynie nabyły spadek po E. R.,

5 uznania za dowód postanowienia częściowego Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lutego 1997 roku wydanego wyłącznie jako przesłanka orzeczenia o dziale spadku, w sprawie sygn. akt: I Ns [...], po E. R. w zakresie posiadanej przez niego w K. nieruchomości przy ul. [...] i braku dowodu przeprowadzenia w W. postępowania spadkowego,

6 pominięcia, że grunt Skarbu Państwa przy ul. [...] w W., pozostający w użytkowaniu uczelni, stał się własnością Akademii [...] stosownie do art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zmianami).

11. art. 161 § 1 k.p.a. przez brak jego zastosowania i odmowę uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 roku nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] października 2006 r. nr [...], wówczas gdy zostało wykazane, że tylko w ten sposób można zapobiec poważnej szkodzie dla gospodarki narodowej, rażącym uchybieniom obowiązującego prawa oraz usunąć zaistniałe naruszenie ważnych interesów Państwa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w jej ocenie decyzje obu instancji nie są prawidłowe. Strona podniosła, że należycie wykazała istnienie okoliczności,

o których w art. 161 § 1 k.p.a. C. R., W. D. i V. R. jeszcze w dniu 24 marca 2009 roku zgłosiły wobec Skarbu Państwa roszczenie o zapłatę kwoty [...] złotych i zwrot nieruchomości przy ul. [...] w W., stanowiącej własność Akademii [...]. Skarżąca podniosła również, że w uzasadnieniu decyzji brak jest wskazania z jakich przyczyn grożące Skarbowi Państwa - Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wypłacenie żądanej kwoty [...] zł nie jest poważną szkodą o której w art. 161 § 1 k.p.a. Akademia [...] zauważyła, że Minister powinien zastosować ten przepis niezależnie od tego, czy wydane w tej sprawie decyzje są zgodne z prawem. Strona wskazała, że akta spraw związanych z nieruchomością przy ul. [...] w W., posiadane przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zawierają obszerny materiał dowodowy potwierdzający zasadność uwzględnienia jej wniosku. W aktach tych znajduje się pismo adwokata M. G. złożone 2 stycznia 1948 roku "o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy" E. R. Do wniosku nie dołączono stosownego pełnomocnictwa E. R., a poświadczone za zgodność przez adwokata M. G. pełnomocnictwo substytucyjne, pochodzące rzekomo od osoby wskazanej jako "[...]" nie może być dowodem, skoro nie wykazano, że [..]" był pełnomocnikiem E. R. Skarżąca podniosła również, że E. R. nigdy nie żądał unieważnienia decyzji dekretowych do czasu, gdy zmarł w L. [...] lipca 1993 roku. Powyższe w ocenie skarżącej wskazuje na to, że w dniu 27 września 1990 roku Akademia [...] nabyła użytkowanie wieczyste gruntu przy ul. [...] w W. w stanie wolnym od wszelkich roszczeń, o których w art. 182 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym. Potwierdzeniem tych okoliczności jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2011 roku sygn. akt: I OSK 741/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2011 roku sygn. akt: I SA/Wa 865/11. Akademia [...] wskazała również, że bardzo istotną okolicznością jest uznanie przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że C. R., W. D. i V. R., składając wniosek z dnia 13 lipca 1994 roku, usiłowały wykazać posiadanie przymiotu spadkobierczyń E. R., posługując się odpisem prawomocnego "postanowienia częściowego" Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 1997 r., sygn. akt: I Ns [...]. Strona wskazała, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty otrzymane z Sądu Rejonowego [...], świadczące o tym, że za sygn. akt: I Ns [...] prowadzone było postępowanie o dział spadku po E. R. jedynie i wyłącznie obejmujące nieruchomość, jaką posiadał spadkodawca w K. przy ul. [...] (postanowienie tego Sądu z [...] marca 1997 roku w wykonaniu postanowienia z dnia [...] lutego 1997 roku). Strona dodała również, że potwierdzeniem owego stanu rzeczy jest to, że chroni ją rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie. Organ potrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazał, że skarga nie zawiera nowych okoliczności w sprawie, które nie byłyby uwzględnione w prowadzonym postępowaniu.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył odpis decyzji Wojewody [..] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], którą stwierdzono nabycie z dniem [...] września 2005 r., przez Akademię [...] nieodpłatnie prawa własności gruntu Skarbu Państwa o powierzchni [...] ha, położonego w W. przy ul. [...], składającego się z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [..] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie, poddanej kontroli Sądu istota problemu sprowadza się do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia, które zapadło w trybie przepisu art. 161 § 1 k.p.a., wobec czego rozważania Sądu mają na względzie treść powyższego przepisu oraz przepisu art. 16 k.p.a. Zgodnie bowiem z ustanowioną w art. 16 k.p.a. generalną zasadą trwałości decyzji administracyjnych, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych

w Kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych ustawowych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja tego samego organu z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Wskazać przy tym należy, że postępowanie prowadzone było na podstawie przepisu art. 161 § 1 k.p.a., który reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej, przy czym ma on wśród tych trybów charakter szczególny. Zasadniczą kwestią jest, że przewidziana w art. 161 §1 k.p.a. możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej odnosi się wyłącznie do ochrony w sytuacjach wyjątkowych wartości szczególnie cennych. Zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione (wykazane) i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonania. Wobec tego organ podejmujący decyzję o zmianie lub uchyleniu innej decyzji ostatecznej z powołaniem się na przepis art. 161 § 1 k.p.a., ma obowiązek wykazać, że istotnie zachodziła w sprawie sytuacja (stan zagrożenia) w nim określone. Zagrożenie, o jakim mowa w art.161 § 1 k.p.a. winno dotyczyć podstawowego dobra i to o tak wysokiej randze, że uzasadnione jest przyznanie mu przewagi nad indywidualnymi prawami adresata decyzji. Dodać należy, że z uwagi na sformułowanie zawarte w art. 161 § 1 k.p.a. (niemożność usunięcia stanu zagrożenia w inny sposób) tryb ten

w doktrynie określany jest mianem subsydiarnego, albowiem zastosowanie tego przepisu znajduje zastosowanie dopiero po wyeliminowaniu innych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. Zaznaczyć należy, że omawiany przepis nie może być wykorzystywany do takich zmian decyzji ostatecznych, które są wynikiem odmiennej oceny stanu faktycznego, jeżeli nie występuje bezpośrednie zagrożenie. (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 889/05 oraz wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 997/10)

Pojęcie z kolei "poważnej szkody w gospodarce narodowej" choć należy do pojęć nieostrych, to z pewnością w przedmiotowej sprawie nie ma relacji pomiędzy ewentualnym odszkodowaniem na rzecz uczestników postępowania, a stanem polskiej gospodarki narodowej i możliwością powstania w niej poważnej szkody.

Pozostając na gruncie przedmiotowej sprawy podnieść należy, że poza sporem pozostaje okoliczność zawezwania do próby ugodowej przez C. R., W. D. i V. R. Skarbu Państwa o zapłatę [...] złotych. Zawezwanie nie odniosło zamierzonego rezultatu, przy czym nie toczy się aktualnie żadne postępowanie przed sądem powszechnym o odszkodowanie, stąd wywód skargi dotyczący ewentualnej wypłaty powyższej kwoty przez Skarb Państwa nie odnosi się do rzeczywistego stanu sprawy i przytaczając sformułowanie skargi nie stanowi –"realnego zagrożenia". Zdaniem Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie występuje z powyższego powodu żadne realnie istniejące, rzeczywiste i aktualne zagrożenie, nie można bowiem usunąć czegoś co nie istnieje. Stan taki powinien być obiektywnie udowodniony, co również może odnosić się do strat materialnych, których nie należy lekceważyć, jednak w przedmiotowej sprawie takie rozważania dotyczą sytuacji nieistniejącej a ewentualnie przewidywanej w bliżej niesprecyzowanej przyszłości.

Kwestie dotyczące natomiast pełnomocnictw udzielanych przez właściciela przedmiotowej nieruchomości w związku z postępowaniem dekretowym, będą rozważane i rozstrzygane w postępowaniu, które obecnie – w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych "odżyło" i w jego toku istnieje możliwość zgłaszania wszelkich związanych z nim zarzuty i wątpliwości. Dotąd bowiem nie został rozpoznany wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Trudno przy tym przewidzieć jak zakończy się sprawa wywołana złożeniem ww. wniosku dekretowego. Dotyczy to również kwestii spadkobrania po E. R., stwierdzonych po nim praw do spadku i ewentualnie działu tego spadku.

W przedmiotowym postępowaniu powyższe okoliczności nie mogą być brane pod uwagę i w żadnej mierze rozważane przez Sąd, co słusznie zauważa organ podnosząc, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 161 k.p.a. organ nadzoru nie dokonuje ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją, którą to oceną jest on związany ale bada wyłącznie tą sprawę w aspekcie określonych tym przepisem przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji w związku z tzw. stanem nagłej konieczności administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przytoczone w skardze okoliczności nie spełniają przesłanek o jakich mowa w art. 161 § 1 k.p.a., a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organ zasadnie przyjął, że obecnie skarżąca nie wykazała aby w niniejszej sprawie wystąpiło zagrożenie

z przywoływanego przepisu i było ono niemożliwe do usunięcia w inny sposób niż

w jego trybie. Podkreślić należy, że z zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz samego brzmienia powyższego przepisu wynika jego wyjątkowość, co oznacza konieczność stosowania go z dużą ostrożnością, innymi słowy przepis ten nie może podlegać wykładni rozszerzającej lecz wyłącznie ścisłej. Zastosowanie tego przepisu nie jest uzależnione od tego, czy decyzja jest zgodna z prawem – podstawowym celem wszczętego w jego trybie postępowania jest ustalenie w jakim stopniu stan faktyczny odpowiada ustawowym przesłankom uchylenia decyzji ostatecznej. Słusznie zatem wskazały organy administracji orzekające w przedmiotowej sprawie, że nie mogły wyjść poza krąg określonych w art. 161 § 1 k.p.a. przesłanek. Mając na uwadze zakres przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania oraz przedstawione powyżej uwagi należało uznać, że zebrany w aktach administracyjnych materiał dowodowy był wystarczający do oceny twierdzeń skarżącej pod kątem ziszczenia się przesłanek z w/w przepisu i stwierdzić należy, że organy prawidłowo rozpoznały przedmiotową sprawę z zachowaniem zasad postępowania.

Na marginesie należy wspomnieć, że przedłożona przez pełnomocnika stron na rozprawie decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w ocenie Sądu nie miała wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).