Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 145/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. [...] sp. jawna w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 459/17 w sprawie ze skargi P. [...] sp. jawna w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzewa 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz P. [...] sp. jawna w B. kwotę 10467 (dziesięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: Sąd I instancji) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. Jawna w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO w [...]) z [...] maja 2017 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzewa, oddalił skargę.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W dniu 27 kwietnia 2016 r. do Dyrektora Parku Krajobrazowego Puszczy [...] w [...] wpłynęło zgłoszenie pracownika Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] wraz z dołączoną dokumentacją fotograficzną, dotyczące wywrócenia drzewa rosnącego na terenie ww. szkoły, na nieruchomości o nr geod. [...] obręb [...] miasta B., gm. B.

Po przeprowadzeniu wizji lokalnej i analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ ustalił, ze na skutek prowadzonych prac budowlanych (budowa ogrodzenia) i znaczącego uszkodzenia systemu korzeniowego doszło do zniszczenia drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy, rosnącego na ww. nieruchomości. Stwierdzono, że wywrócone drzewo uległo zniszczeniu, gdyż nie miało szans na zachowanie żywotności.

W związku z powyższym Dyrektor Parku Krajobrazowego Puszczy [...], działający z upoważnienia Marszałka Województwa [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r., wymierzył Gminie [...] administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy w wysokości 69.423,94 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania, SKO w [...] decyzją z [...] września 2016 r., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, jednocześnie stwierdzając, że postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia i dodatkowych wyjaśnień, z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego, mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z [...] października 2016 r., nałożył na Gminę [...] administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy w wysokości 59.203,70 zł za zniszczenie przedmiotowego drzewa.

W decyzji z [...] grudnia 2016 r., SKO w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, jednocześnie stwierdzając, że postępowanie wyjaśniające wymaga ustalenia, kto ponosi odpowiedzialność finansową za zniszczenie drzewa, które rosło na przedmiotowej nieruchomości w związku z prowadzoną inwestycją polegającą na budowie ogrodzenia wokół Szkoły Podstawowej nr [...] w [...].

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w decyzji z [...] lutego 2017 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3, art. 88 ust. 2 i 3, art. 89 ust. 8 i 9, art. 90 u.o.p., nałożył na skarżącą Spółkę administracyjną karę pieniężną w wysokości 59.203,70 zł za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy o obwodzie pnia 80 cm mierzonym na wysokości 100 cm (pod koroną), rosnącego na terenie nieruchomości o nr geod. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] miasta B., gm. B.

W decyzji z [...] maja 2017 r., SKO w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła do sądu administracyjnego skarżąca Spółka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że stan faktyczny ustalony przez organ uznaje za prawidłowy. Według Sądu I instancji, zebrane przez organ dowody, oględziny i sporządzona dokumentacja fotograficzna w zestawieniu z ustawową definicją dawały organowi podstawę do przyjęcia, że zniszczony głóg jest drzewem. Również ustalenia co do przyczyn zniszczenia – wywrócenia się drzewa Sąd I instancji uznał za prawidłowe.

W skardze kasacyjnej P. [...] spółka jawna w B. (dalej: skarżący kasacyjnie) reprezentowana przez r. pr. M. P. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.)

1. przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób nie zawierający stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia ewentualnie przez przedstawienie stanowiska w przedmiocie stanu faktycznego w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną zapadłego orzeczenia z uwagi na lakoniczność opisu ustalonego przez sąd stanu faktycznego wskazujący ponadto na dokonanie ustaleń niepełnych bądź wybiórczych. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ orzeczenie nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia i jest sporządzone w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku bowiem uzasadnienie, w którym ocena o zgodności/niezgodności z prawem zaskarżonego aktu formułowana jest bez gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, albowiem w tego rodzaju sytuacji nie jest możliwe zrekonstruowanie przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęcie konkretnego kierunku interpretacji i zastosowania konkretnych przepisów prawa w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy.

2. przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, dalej: p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. w zw. z przepisem art. 85 ust. 1, 2 pkt 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów obowiązującymi od 29 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie tj. nie uchylił zaskarżonej decyzji, ponieważ stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób wyczerpujący, a dokonane ustalenia są sprzeczne z materiałem zgromadzonym w sprawie, a mianowicie:

a) nie ustalono, że będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest krzewem,

b) nie ustalono liczby metrów kwadratowych powierzchni gruntu pokrytej będącym przedmiotem sprawy krzewem z gatunku głóg jednoszyjkowy,

c) nie ustalono jaka jest obowiązująca na terenie [...] stawka za usunięcie krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy;

d) nie ustalono:

- iż usunięcie dwóch odnóg systemu korzeniowego będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy - w stosunku do całego systemu korzeniowego tej rośliny, jest ingerencją bagatelną dla niej i jej żywotności i nie spowodowałoby jej zniszczenia (ani uschnięcia ani obalenia) bez zaistnienia innych przyczyn,

- że w miejscu posadowienia będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy i czasie w jego obalenia wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na jego zniszczenie (obalenie) w szczególności: że wiał wiatr o sile przekraczającej 20 m/s, który wystąpił w miejscu posadowienia będącej przedmiotem sprawy rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy i w dniu 22 kwietnia 2016 r. był przyczyną jej zniszczenia (obalenia), oraz że w obrębie tej rośliny wykonywane były przez B. [...] roboty ziemne polegające na budowie boiska ze sztuczną nawierzchnią i bieżni lekkoatletycznej wraz z ogrodzeniem i monitoringiem przy Szkole Podstawowej Nr [...] w [...], ul. [...] w ramach zadania "Opracowanie dokumentacji projektowej oraz budowa boiska ze sztuczną nawierzchnią i bieżni lekkoatletycznej wraz z ogrodzeniem i monitoringiem przy Szkole Podstawowej Nr [...] w [...], ul. [...]" - Zamawiający - Miasto [...], nr zamówienia [...];

e) zaniechano ustalenia, że przyczynami zniszczenia będącego przedmiotem sprawy krzewu z gatunku głóg jednoszyjkowy były:

- wiatr o sile powyżej 20 m/s,

- wykonywanie robót ziemnych przez B. [...] (ul. [...]) polegających na: budowie boiska szkolnego wielofunkcyjnego, bieżni rekreacyjnej trzytorowej zakończonej piaskownicą z belką demontowaną, odwodnienia terenu, wybudowania oświetlenia, ciągów komunikacyjnych, monitoringu, ogrodzenia boiska wraz z piłkochwytami;

f) błędnie ustalono, że teren na którym rósł będący przedmiotem sprawy krzew z gatunku głóg jednoszyjkowy jest terenem zielonym.

Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ ustalenia faktyczne gdyby zostały dokonane w sposób właściwy i na podstawie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz gdyby on został rozważony w sposób zupełny to doprowadziło by do subsumpcji norm prawnych adekwatnych do tak ustalonego stanu faktycznego przez co zapadłe orzeczenie zawierałoby inne rozstrzygnięcie niż w zapadłym wyroku,

II. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) tj.:

1. przepisu art. 88 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż kara administracyjna za zniszczenie przedmiotowej rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy może być nałożona na skarżącego podczas gdy działał on za zgodą posiadacza nieruchomości,

2. przepisu art. 89 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej: u.o.p.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. w zw. z przepisem art. 85 ust. 1, 2 pkt 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów obowiązującymi od 29 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. przez niewłaściwe ich zastosowanie i wymierzenie skarżącemu kary administracyjnej za zniszczenie przedmiotowej rośliny z gatunku głóg jednoszyjkowy gdy:

a) do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powinny być zastosowane przepisy obowiązujące po 1 stycznia 2017 r. bądź przepisy obowiązujące w dniu zdarzenia tj. w kwietniu 2016 r. jeśli kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy obowiązującej w tym czasie byłaby względniejsza;

b) administracyjna kara pieniężna nie powinna być nałożona lub powinna być nałożona wg przepisów właściwych dla zniszczenia krzewu w miejscach innych niż tereny zielone jeżeli byłaby względniejsza dla skarżącego,

3. ewentualnie przepisu art. 89 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 1, 86 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 85 ust. 3, 4, 4a, 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. przez jego niezastosowanie podczas gdy powinna być wymierzona administracyjna kara pieniężna za zniszczenie krzewu, którego usunięcie jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty ponieważ nie wymaga zezwolenia usunięcie krzewu albo krzewów rosnących w skupisku, o powierzchni do 25 m². Administracyjna karę pieniężna ustalona być powinna w wysokości opłaty, która byłaby ponoszona gdyby takiego zwolnienia nie było tj. wg stawki właściwej ustalonej jako iloczyn metrów kwadratowych powierzchni gruntu pokrytej zniszczonym krzewem i stawki opłaty określonej w stosownej uchwale Rady Miasta [...] albo wg stawki maksymalnej opłaty za usuwanie krzewów która wynosi 200,00 zł.

Z uwagi na powyższe naruszenia - wniesiono:

I. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku;

II. o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie w skardze kasacyjnej złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy celem rozpoznania na niej niniejszej skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wbrew materiałowi zgromadzonemu w sprawie uznano, że będąca przedmiotem sprawy roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy rosła na terenie zieleni. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie roślina ta rosła na terenie Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] przy ul. [...] przy boisku wielofunkcyjnym ze sztuczną nawierzchnią i bieżni lekkoatletycznej. Charakter użytku tego gruntu wyłączał jego kwalifikację jako terenu zieleni. Jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy ponieważ zgodnie z przepisami zastosowanymi do wydania decyzji w szczególności rozporządzenia Ministra Środowiska z 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów na podstawie klasyfikacji terenu przyjmuje się współczynniki lokalizacji. W decyzji przyjęto współczynnik "1" zamiast "0,7" jaki powinien być zastosowanym jako właściwy dla terenów miast innych niż tereny zieleni. Ustawowa definicja pojęcia terenów zieleni (art. 5 pkt 21 ustawy o ochronie przyrody) nie uprawnia do oceny, że każde drzewo czy krzew usytuowane w terenie zwartej zabudowy, towarzyszące budynkowi, posiadające niewątpliwie walor estetyczny stanowią teren zieleni.

Według skarżącego kasacyjnie, roślina z gatunku głóg jednoszyjkowy jest krzewem. O krzaczastej formie tej rośliny, w przekonaniu skarżącego kasacyjnie, przesądza już sama okoliczność, iż korona tej rośliny nie była wykształcona i nie można było na wysokości 130 cm zmierzyć obwodu jej pnia (jak nakazywały to właściwe przepisy). Zgodnie z opisami przyrodniczymi głóg jednoszyjkowy jest krzewem przybierającym w pewnych warunkach formę drzewiastą. Według skarżącego kasacyjnie, wiadomości z tego zakresu są wiadomościami specjalnymi i należało zasięgnąć w tej materii do opinii biegłego dendrologa. Skarżący kasacyjnie podnosi, że opinię taką złożył do akt sprawy i wynika z niej, że uznanie tej rośliny za drzewo jest wątpliwe. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, organy administracji publicznej nie zrobiły niczego by dokonać sprawdzenia poprawności swej kwalifikacji rośliny jako drzewa i przyjęły interpretację jej formy skrajnie niekorzystną dla strony, mimo że taki obowiązek spoczywa na organach postępowania administracyjnego ze względu na brzmienie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i powinny one wyjaśniać wszystkie okoliczności sprawy i to dokładnie niezależnie od tego czy są dla strony postępowania korzystne czy też nie. Organy administracji oraz Sąd I instancji przywoływały jako dowód na okoliczność, że roślina będąca przedmiotem sprawy jest drzewem treść protokołu z oględzin rośliny i fakt podpisu złożonego na nim przez przedstawiciela skarżącego.

W ocenie skarżącego kasacyjnie, do zastosowania przepisów wskazanych w zaskarżonej decyzji niezbędnym było ustalenie stanu faktycznego pozwalającego na subsumpcję przy czym stan ten ustalonym powinien być prawidłowo czyli należało przeprowadzić również prawidłowo postępowanie dowodowe, stosując wszystkie jego przepisy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, ustalony stan faktyczny sprawy jest niezgodny z rzeczywistością, a w związku z tym i zastosowanie przepisów prawa materialnego jest niewłaściwe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

W skardze kasacyjnej powołano dwie podstawy kasacyjne unormowane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Z zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych w ramach dwóch podstaw kasacyjnych uregulowanych w art. 174 p.p.s.a., gdy uwzględnić sposób w jaki zostały one skonstruowane oraz uzasadnione, jednoznacznie wynika, że adresowane są one wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia w kwestii ustalenia czy przedmiotowy głóg jednoszyjkowy jest drzewem, czy też należało uznać, że jest krzewem. Powyższe zagadnienie stanowi zasadniczą oś sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie i determinuje dalsze rozstrzygnięcie o konsekwencjach prawnych jego zniszczenia.

Z treści uzasadnienia przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów jednoznacznie wynika, że strona skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość przeprowadzonych przez organ administracji publicznej ustaleń faktycznych, które następnie - jako niewadliwe - Sąd I instancji przyjął za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie uznając w konsekwencji, że zebrane przez organ dowody, oględziny i sporządzona dokumentacja fotograficzna w zestawieniu z ustawową definicją dawały organowi podstawę do przyjęcia, że zniszczony głóg jest drzewem.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika ponadto, że skarżący kasacyjnie kwestionuje brak ustalenia przez Sąd I instancji istnienia naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji publicznej rozpatrujące niniejszą sprawę oraz brak stwierdzenia, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej nie zwalnia Naczelnego Sądu Administracyjnego od odniesienia się do podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji (patrz: uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch sytuacjach, tj.: (a) gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i (b) gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Ustalenia stanu faktycznego podważać można za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania, zaś materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia - za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego (w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), ewentualnie poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego.

Nie można zasadnie, na podstawie wyłącznie art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. z pominięciem zarzutów wartościujących sądowe oceny konkretnych zastosowań procedury administracyjnej, kwestionować poszczególnych ustaleń i ocen, które składają się na stan faktyczny i prawny sprawy. W konkretnej sprawie zaskarżony wyrok WSA w Białymstoku zawiera natomiast zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala ustalić, jakimi przesłankami kierował się WSA [...] oddalając skargę P. [...] Sp. Jawna w B. na decyzję SKO w [...] z [...] maja 2017 r.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej opisane w pkt 2 skargi kasacyjnej. Artykuł 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm., dalej: p.u.s.a.) ma charakter ustrojowy i nie mieści się bezpośrednio w żadnej z dwóch podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Co do zasady naruszenie przepisów art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. - poza odmową rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa - może polegać na rozpoznaniu skargi przy zastosowaniu innych wzorców kontroli, niż zgodność z prawem, zaś naruszenie przepisu art. 1 § 2 p.u.s.a. może polegać na wykroczeniu poza właściwość sądu albo zastosowaniu środka nieznanego ustawie, przy czym żaden z powołanych przepisów nie może być naruszony poprzez wadliwe dokonanie kontroli. Sąd I instancji dokonał kontroli decyzji SKO w [...] z [...] maja 2017 r. pod względem zgodności z prawem.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 12 października 2017 r., sygn. II SA/Bk 459/17 oddalił skargę, co oznacza, że dokonał kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia i zastosował środek określony w art. 151 p.p.s.a. Określona przez ustawę kontrola została zatem przez ten Sąd w stosunku do zaskarżonej decyzji zrealizowana. Polegała ona na wyjaśnieniu problemu zgodności tej decyzji z prawem, a zatem na zbadaniu kwestii jej legalności. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. To, że nie zastosował - jak chce tego strona skarżąca - środków wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie oznacza bowiem, że Sąd I instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 3 § 1 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny zarzutów przedstawionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazać należy, że Sąd I instancji, oddalając skargę strony, zaprzeczając zarzutom sformułowanym w skardze oraz w jej uzasadnieniu, a także rozbudowanej argumentacji, nie przeciwstawił żadnych ocen, z punktu widzenia których można byłoby przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie istotnie nie doszło do błędnej kwalifikacji rośliny o nazwie głóg jednoszyjkowy.

W tym względzie strona skarżąca kasacyjnie podnosiła w szczególności to, że jej zdaniem, zgodnie z opisami przyrodniczymi głóg jednoszyjkowy jest krzewem przybierającym w pewnych warunkach formę drzewiastą. Poza tym, wiadomości z tego zakresu są wiadomościami specjalnymi i należało zasięgnąć w tej materii opinii biegłego dendrologa.

Opinię taką do akt sprawy złożył skarżący przy piśmie z 14 marca 2017 r., stanowiącym odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Wynika z niej, że uznanie tej rośliny za drzewo jest wątpliwe. W opinii dendrologicznej jej autor stwierdził, że "głóg jednoszyjkowy Cataegus monogryna jest rośliną, która w zależności od warunków bytowania samoistnie wyrasta zarówno w formie krzewu, jak i małego drzewka. Zdaniem autora opinii dendrologicznej, pomiędzy drzewami i krzewami istnieje dość płynna granica i wiele form przejściowych. Podstawową różnicą pomiędzy drzewami i krzewami jest wykształcenie u drzew wyraźnego, najczęściej pojedynczego pnia. Pomiar obwodu pnia u drzewa na wysokości 130 cm od podłoża nie nastręcza żadnej trudności.

Skarżący kasacyjnie podnosił, że wskazana kwestia, mająca zasadnicze znaczenie w sprawie z punktu widzenia prawidłowego stosowania przepisów prawa materialnego nie została prawidłowo rozważona przez Sąd I instancji, co świadczy o braku skontrolowania działania organu administracji publicznej z punktu widzenia jego zgodności z wiążącymi ten organ przepisami postępowania określającymi prawne reguły i wymogi ustalania faktów oraz ich oceny w sprawie dotyczącej wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa. Nie bez znaczenia z punktu widzenia oceny wadliwości przeprowadzonej przez WSA w Białymstoku kontroli zgodności z prawem decyzji SKO w [...] z [...] maja 2017 r. uznać należy to, że Sąd I instancji, w istocie rzeczy ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do powielenia stanowiska organu administracji, nie wyjaśniając szczegółowo motywów, którymi się kierował uznając, że skarga P. [...] Sp. Jawna w B. nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji nie odniósł się również do wszystkich zarzutów skargi, z punktu widzenia których strona podważała legalność decyzji Marszałka Województwa [...] w [...] wymierzającej P. [...] Sp. J z siedzibą w B., administracyjną karę pieniężną w wysokości 59 203,70 zł, za zniszczenie drzewa z gatunku głóg jednoszyjkowy o obwodzie pnia 80 cm mierzonym na wysokości 100 cm (pod koroną) rosnącego na terenie nieruchomości o nr ewid. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] miasta [...], gm. [...], przy [...].

Sąd I instancji nie odniósł się też w żaden sposób do kwestii pomiaru drzewa na wysokości 100 cm. Dla wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia niezbędne jest jednoznaczne ustalenie czy dana roślina jest drzewem, czy krzewem, ustalenie wieku takiej rośliny. Powyższe ustalenia powinny być poprzedzone prawidłowo zmierzonym obwodem pnia na wysokości 130 cm zgodnie z treścią art. 85 ust. 2 u.o.p.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zarzuty odnoszą się w istocie do niezgodnego z zasadami procedury działania Sądu I instancji, który - zdaniem skarżącego - wydał błędne rozstrzygnięcie z tego powodu, że nie uwzględnił całokształtu materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie rozważania Sądu I instancji nie odwołują się do treści opinii dendrologicznej dotyczącej wywróconego głogu jednoszyjkowego na działce ewidencyjnej [...] obrębu nr [...] w [...], ul. [...], opisanego w Protokole oględzin z 24 maja 2016 r. sporządzonej przez Dyrektora Parku Krajobrazowego Puszczy [...]. Sąd I instancji nie rozważył opinii dendrologicznej złożonej do akt administracyjnych, a na którą to powoływał się skarżący, jako na dokument mający zakwestionować ustalenia dotyczące tego czy roślina o nazwie głóg jednoszyjkowy jest drzewem czy krzewem. Mając na uwadze powyższe, należało rozważyć w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę, czy i dlaczego wskazany dowód Sąd I instancji uznał za nieistotny, czy organ prawidłowo ustalił przy uwzględnieniu treści tego dokumentu, że roślina o nazwie głóg jednoszyjkowy jest drzewem, a nie krzewem.

Wskazany deficyt argumentacyjny, gdy chodzi o wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wiązać należy w rozpatrywanej sprawie z tym jej aspektem, który odnosi się do zupełnego pominięcia przez Sąd I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, oceny opinii dendrologicznej dotyczącej wywróconego głogu jednoszyjkowego na działce ewidencyjnej [...], obrębu [...] w [...], ul. [...], opisanego w protokole oględzin z dnia 24 maja 2016 r., sporządzonego przez Dyrektora Parku Krajobrazowego Puszczy [...]. Z treści ww. opinii dendrologicznej wynika, że przedmiotowa roślina wytwarza silny i głęboki system korzeniowy oraz, że ma posadowiony nisko środek ciężkości (najgrubsze części rośliny występują nisko nad ziemią) jest rośliną bardzo stabilną, którą ciężko wywrócić.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko Sądu I instancji w zakresie oceny, że zniszczony głóg jest drzewem nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Biorąc pod uwagę powyższe za przedwczesne na tym etapie należy uznać rozpatrywanie pozostałych zarzutów kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok.

Ze wskazanych powyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2017 r. oraz decyzję organu I instancji z [...] lutego 2017 r. Ponownie rozpoznając tę sprawę, organ I instancji ustali czy wywrócona roślina jest drzewem czy krzewem, na jakim terenie rosła oraz co spowodowało jej wywrócenie. W zależności od tych ustaleń dokonana kwalifikacji prawnej jej zniszczenia w zakresie ewentualnego zastosowania sankcji administracyjnej w postaci administracyjnej kary pieniężnej.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 p.p.s.a.