Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2672/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 103 ust 1, 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 994/11 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 2 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakaz rozbiórki obiektu tymczasowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 994/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 2 sierpnia 2011 r., nr [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa z dnia 20 kwietnia 2011 r., nakazującą J.W. wykonać rozbiórkę obiektu tymczasowego - garażu o konstrukcji stalowo-drewnianej zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w R.

Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1981 r. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.) w oparciu o następujące ustalenia. Przeznaczony do rozbiórki obiekt posiada konstrukcję stalowo-drewnianą, a jego wymiary w rzucie poziomym wynoszą 3,60 x 5,00 m. Ściana od strony zachodniej i południowej wykonana jest z blachy, natomiast ściana od strony północnej z płyty paździerzowej, a od zewnątrz obita płytami z eternitu. Konstrukcję garażu stanowią stalowe słupy, zamocowane na betonowej płycie i stalowo-drewniana konstrukcja dachu. Dach jest jednospadowy, kryty blachą ze spadkiem w kierunku wschodnim. Wzdłuż granicy wschodniej zamocowana jest rynna z rurą spustową, odprowadzającą wodę opadową z dachu budynku poprzez dach przybudówki na teren działki własnej. Wjazd do garażu znajduje się od strony zachodniej. Garaż położony jest w odległości 6,00 m od drewnianego budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej od strony południowej i przylega do budynków gospodarczych, które z kolei przylegają do budynku mieszkalnego inwestora. Ustalono, że garaż został wybudowany w latach 1988-1989 bez wymaganego prawem pozwolenia. Stwierdzony stan faktyczny oceniono w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz przepisów prawa obowiązujących w dacie budowy garażu i stwierdzono, że brak jest możliwości wdrożenia postępowania legalizacyjnego.

J. W. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji wskazując, że przedmiotowy obiekt nie jest garażem, a podręcznym obiektem gospodarczym a biegli w sprawie stwierdzili ognioodporny charakter tego obiektu.

W uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzją Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w Rzeszowie uznał, że podniesione argumenty dotyczące kwalifikacji przedmiotowego obiektu, jako garaż czy też budynek gospodarczy nie mają wpływu na ostateczną decyzję o konieczności jego rozbiórki. Przepis zawarty w § 156 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie, zwanego dalej rozporządzeniem, reguluje odległości wolno stojących garaży dla samochodów osobowych od budynków sąsiednich na terenach zabudowy jednorodzinnej liczone od ścian garaży nie mających otworów okiennych lub drzwiowych wykonanych z materiałów palnych oraz przepis zawarty w § 14 w/w rozporządzenia reguluje odległości budynków gospodarczych o ścianach z materiałów niepalnych i dachach o pokryciu materiałów niepalnych od innych budynków o ścianach z materiałów palnych. W obu przypadkach minimalna odległość wynosi 10 m. Za niekwestionowany uznał fakt, że przedmiotowy garaż powstał bez wymaganego prawem pozwolenia w czasie obowiązywania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., budowę zakończono w 1988 r., a po jej zakończeniu nie wykonywano żadnych robót których wykonanie determinowałoby zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Do wydania nakazu rozbiórki przesłanką konieczną jest brak pozwolenia na budowę, a ponadto niezgodność budowy obiektu budowlanego lub jego części z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy i po drugie wystąpienie przynajmniej jednej z okoliczności przewidzianych w punktach 1 lub 2 artykułu 37 ust. 1, tj. kiedy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony był pod innego rodzaju zabudowę, lub powodował bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Oceniając istnienie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego pod kątem jego wpływu na otoczenie, organ sięgnął do przepisów wykonawczych ustawy, obowiązujących w dacie budowy obiektu. W rozpatrywanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa prawidłowo wykazał, że nie jest możliwe podjęcie działań legalizacyjnych. W rozpatrywanym przypadku, odległość przedmiotowego garażu od drewnianego budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej wynosi 6,0 m, a więc jest mniejsza od wymaganej - 10 m, uregulowanej w § 156 rozporządzenia. Treść ekspertyzy w przedmiocie wykonania zabezpieczenia przeciwpożarowego nie wpłynie na dokonaną przez organ I instancji subsumcję. Powyższy przepis nakazuje bowiem sytuować również garaż z materiałów niepalnych w odległości 10 m od budynku z materiałów palnych. Legalizacja garażu w obecnej lokalizacji byłaby możliwa, gdyby w drewnianym budynku mieszkalnym na działce sąsiedniej wykonać roboty budowlane pozwalające na zakwalifikowanie go jako niepalnego. Wtedy minimalna wymagana odległość pomiędzy tymi budynkami wynosiłaby 3 m. Nakaz wykonania takich robót budowlanych znajduje się jednak poza władczą ingerencją organów. Organ odwoławczy wskazał, że naruszenie przepisów wykonawczych zawartych w rozporządzeniu wraz z realnym zagrożeniem pożarowym jakie powstaje z powodu zbliżenia przedmiotu postępowania do drewnianego budynku na działce sąsiedniej stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia oraz powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Wykazany stan faktyczny wypełnia więc w całości hipotezę przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Legalizacja samowoli budowlanej poprzez wydanie nakazu wykonania określonych robót budowlanych w oparciu o art. 40 tej ustawy nie znajduje uzasadnienia, bo nie doprowadzi stanu obiektu do zgodnego z prawem. Organ dodał ponadto, że przepisy wykonawcze w zakresie sytuowania budynków, nie zmieniły się od daty ukończenia budowy tj. od 1988 r., do czasu wykonywania robót tj. 1993 r., więc nie ma możliwości odstąpienia od nakazu rozbiórki. W oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nie jest możliwa legalizacja przedmiotu postępowania jako budynku o funkcji gospodarczej, ponieważ jego odległość do budynku na działce sąsiedniej musiałaby wynosić, co najmniej 10 m. Odległość 6,00 m wyklucza podjecie postępowania legalizującego.

J. W. złożył skargę na powyższą decyzję zarzucił, że zmiany dokonane przez niego w obiekcie po 1994 r. mogą stanowić podstawę do zmiany podstawy prawnej, a to przyjęcie prawa budowlanego z 1994 r. i odpowiedniego rozporządzenia z tego roku w miejsce takiego prawa z 1974 r. mniej korzystnego dla skarżącego. Ponadto twierdził, że tymczasowy obiekt nie jest garażem, ale jest wybudowany do użytku ogólnego i nie stosują się do niego odległości od innych obiektów do garażu.

W odpowiedzi na skargę Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, to jest przed dniem 1 stycznia 1995 r., a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tej ustawy. Przepisu art. 48 tej ustawy, który jest podstawą orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, do tych obiektów stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe (art. 103 ust. 2). Z tego względu, w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej w sprawie niniejszej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), obowiązującej w dacie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego. Ustalenia dotyczące daty wybudowania obiektu budowlanego Sąd w pełni podziela.

Stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Natomiast stosownie do treści art. 40 tejże ustawy w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w przywołanym powyżej art. 37, organ wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie niekwestionowaną okolicznością jest to, że sporny garaż powstał przed 1994 r., zatem pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i jako samowolnie zrealizowany obiekt budowlany podlega, jak wynika ze wskazanych wyżej regulacji prawnych, unormowaniu przewidzianemu w art. 37 ust. 2 tejże ustawy, w myśl którego obiekt taki podlega obligatoryjnie rozbiórce jeżeli spełnione zostały przesłanki wymienione we wskazanej normie prawnej. Do wykonania rozbiórki takiego obiektu zobowiązany jest inwestor, właściciel lub zarządca, zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy. Jedynie wykluczenie przesłanek przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 ustawy, otwiera drogę do legalizacji obiektu – po ewentualnym dokonaniu zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego w dacie wydania decyzji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czy omawiany garaż nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia czyli nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Do spornego obiektu zastosowanie mają nie tylko przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., ale także akty wykonawcze do tejże ustawy, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). W myśl § 156 owego rozporządzenia minimalne odległości wolno stojących garaży dla samochodów osobowych wykonanych z materiałów niepalnych oraz garaży o powierzchni 20 m² włącznie z materiałów palnych, liczone od ścian garaży nie mających otworów okiennych lub drzwiowych, od budynków sąsiednich na terenach zabudowy jednorodzinnej wykonanych z materiałów niepalnych wynoszą 3 m, a z materiałów palnych wynoszą 10 m.

W konsekwencji, jak wskazał Sąd I instancji, ocena wszystkich przesłanek uzasadniających nakaz rozbiórki obiektu budowlanego przewidzianych w art. 37 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. winna być dokonywana przy uwzględnieniu przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a zatem dopuszczalności zalegalizowania samowoli konkretnego obiektu na warunkach nie bardziej rygorystycznych niż miałoby to miejsce przy zastosowaniu aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, który po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie zgodności wybudowanego garażu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi (przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.) prawidłowo ustalił, iż przedmiotowy garaż znajduje się w odległości 6 m usytuowanego na sąsiedniej działce budynku o charakterze palnym – drewnianego budynku mieszkalnego. Wskazał, że jednocześnie słusznie wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji, że odległość ta jest mniejsza od wymaganej - 10 m, uregulowanej w § 156 rozporządzenia. Podzielił także stanowisko, że treść ekspertyzy w przedmiocie wykonania zabezpieczenia przeciwpożarowego nie wpłynie na dokonaną przez organ I instancji subsumcję, bowiem przepis ten, również garaż z materiałów niepalnych, nakazuje sytuować w odległości 10 m od budynku z materiałów palnych. Legalizacja garażu w obecnej lokalizacji byłaby możliwa, gdyby w drewnianym budynku mieszkalnym na działce sąsiedniej wykonać roboty budowlane pozwalające na zakwalifikowanie go jako niepalnego, co skutkowałoby zmniejszeniem wymaganej minimalnej odległości pomiędzy tymi budynkami do 3 m. Nie ma więc znaczenia dla treści rozstrzygnięcia, jakie zapadło w niniejszej sprawie jaki charakter ma sporny garaż (palny bądź niepalny). Zasadniczą kwestią jest natomiast charakter budynku sąsiedniego. Tylko nadanie mu charakteru niepalnego pozwoliłoby na uznanie, że odległość w jakiej posadowione są budynki odpowiada minimalnej odległości określonej w przepisach techniczno – budowlanych, co umożliwiłoby legalizację samowolnie wybudowanego garażu.

Ponadto Sąd wskazał, że do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy nie jest wystarczające wykazanie jedynie, że obiekt lub jego część został wzniesiony z naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych. Naruszenie warunków dotyczących sytuowania budynków od sąsiedniej zabudowy nie może być utożsamiane z "niebezpieczeństwem", które automatycznie skutkuje rozbiórką, albowiem przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć tylko takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 omawianej ustawy, co w sprawie niniejszej, miało miejsce.

W skardze kasacyjnej J. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości i zarzucił Sądowi I instancji na zasadzie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 103 ust. 1, 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89 poz. 414 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).

Ponadto na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nieustalenie, a w konsekwencji niedopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników spadkobierców K. Z. - właścicielki nieruchomości przy ul. [...] w R., graniczącej bezpośrednio w nieruchomością skarżącego i tym samym nie podjęcie przez organy czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz pozbawienie czynnego udziału w postępowaniu spadkobierców zmarłej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia wskazanych przez wnoszącego kasację, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.

Nie mógł odnieść skutku zamierzonego przez skarżącego kasacyjnie zarzut naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nieustalenie, a w konsekwencji niedopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników spadkobierców K. Z. Zarzuty te związane są z pozbawieniem możności działania w niniejszej sprawie osób które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, co mogłoby skutkować nieważnością postępowania przed Sądem pierwszej instancji bądź uchyleniem zaskarżonego wyroku z powodu naruszenia innych przepisów w związku z niedopuszczeniem do udziału w sprawie tych osób. Rozpoznając tak przedstawiony zarzut stwierdzić trzeba, iż stosownie do regulacji zawartej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Ma ona miejsce w sytuacji, gdy wskutek uchybień procesowych strona nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r. sygn. akt III CKN 416/98, OSNC 2000 nr 12, poz. 220). Podkreślić jednak również trzeba i tę okoliczność, że dla skuteczności uwzględnienia czy to na wniosek, czy też z urzędu takiej podstawy kasacji konieczne jest wniesienie kasacji przez podmiot, którego prawa naruszono, bowiem ustawodawca wprost wymaga spełnienia warunku pozbawienia strony wnoszącej kasację obrony "swych praw". Wyjaśnić trzeba, iż zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnieniami procesowymi rozporządza strona tego postępowania. Konkluzja ta jest efektem przyjętej w polskim porządku prawnym koncepcji zapewniania jednostce w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym podwójnej ochrony - poprzez prawo do procesu (obrony interesu prawnego w unormowanym przepisami prawa procesowego postępowaniu, z zagwarantowaniem także prawa do obrony za pomocą środków zaskarżenia) oraz poprzez prawo do sądu (prawo jednostki do zaskarżenia działania administracji publicznej w celu rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem przez niezawisły, bezstronny sąd). Źródeł tej ochrony poszukiwać należy w normach ponadustawowych, tj. art. 2 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz art. 6 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w brzmieniu nadanym Traktatem Lizbońskim zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. U.E. Seria C Nr 115 z dnia 9 maja 2008 r.). Możliwość realizacji tej ochrony będzie jednak wymagać każdorazowo aktywności strony poprzez realizację jej uprawnień procesowych i podjęcia obrony jej (własnego) interesu prawnego. Oznacza to więc, iż zapewniania ochrony swoich praw w prowadzonym postępowaniu domagać się może tylko ten podmiot, którego one dotyczą. Z tych też przyczyn, nie można wywodzić nieważności postępowania, o której mowa w pkt 5 art. 183 § 2 p.p.s.a., bądź żądać uchylenia zaskarżonego wyroku mając na uwadze interes prawny osób nie wnoszących skargi kasacyjnej, lecz może to czynić wyłącznie strona, której utrudniono realizację prawa do sądu. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie, bowiem K. Z. i jej bliżej nieokreśleni przez skarżącego kasacyjnie spadkobiercy nie zgłosiły swojego udziału w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Można jedynie przypuszczać, że ich bierność jak i pozostałych właścicieli działek sąsiednich jest wynikiem znacznej odległości ich działki od obiektu podlegającego rozbiórce, co dodatkowo wskazuje na brak u nich interesu prawnego uprawniającego zgodnie z art. 28 k.p.a. i 33 § 1 i 2 p.p.s.a. do udziału w niniejszej sprawie.

Z powyższym zarzutem wiąże się też twierdzenie skarżącego kasacyjnie jakoby brak udziału wskazanych osób spowodował niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Odnosząc się do tego należy stwierdzić, że w uzasadnieniu tego twierdzenia nie wykazano, aby do takiego stanu rzeczy doszło. Przede wszystkim wskazane osoby, nawet nie będąc uczestnikami postępowania, mogły zostać przesłuchane jako świadkowie. Jednak w postępowaniu administracyjnym takich wniosków skarżący nie zgłaszał. Także w skardze kasacyjnej nie wskazuje się jakie ustalenia faktyczne będące podstawą wydania zaskarżonego wyroku miałyby te osoby podważyć. W związku z czym nie wykazano, jaki wpływ na wynik sprawy miałoby pominięcie tych osób jako uczestników w niniejszym postępowaniu, a jest to zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymóg konieczny do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Także zarzut naruszenia art. 103 ust. 1, 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane nie jest trafny. Według art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast art.103 ust. 2 tej ustawy stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Zasadą zatem wynikającą z tego przepisu jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy i dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona. Oznacza to, że przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zakończenie budowy obiektu nastąpiło również przed tą datą ( por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008 r. II OSK 792/07 LEX nr 486052). Dla zastosowania tego przepisu decydujące znaczenia ma zatem ustalenie daty zakończenia budowy oraz czy roboty budowlane wykonywane były w warunkach samowoli budowlanej.

W skardze kasacyjnej nie podważono zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń organów administracji. Z ustaleń tych opartych na oświadczeniu skarżącego wynika, że budowę obiektu zakończono w 1989 roku. Skarżący nie przeczy też, że nie uzyskał pozwolenia na budowę. Zatem spełnione zostały wyżej wskazane przesłanki wynikające z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do zastosowania w sprawie legalności budowy tego obiektu przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Jak to trafnie przyjął Sąd Wojewódzki na konieczność zastosowania przepisów ustawy obowiązującej w dniu zakończenia budowy obiektu nie mają wpływu późniejsze roboty budowlane wykonywane przy tym obiekcie polegające na poprawie jego funkcji użytkowej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.