Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 836/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z siedzibą w [...] na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1591/20 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnych kar pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 25 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 807/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił V.N. (skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przekazania cudzoziemca do innego państwa członkowskiego UE oraz umorzenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej. Decyzją tą został objęty również syn skarżącej D.K.

Rozpoznając wniosek Sąd I instancji wskazał, że skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca w jej treści zawierając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności wyjazdu wraz z synem do Hiszpanii, gdzie skarżąca pozbawiona zostanie jakichkolwiek źródeł utrzymania. Podniosła także, że dziecko zostanie rozdzielone od jej męża, którego traktuje jak ojca, znajdzie się w kraju, którego nie zna i nie jest w stanie pojąć podstaw takiego stanu rzeczy. Nadto wskazała, że jej małoletni syn choruje na cukrzycę.

W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącą argumenty nie są wystarczające do uwzględnienia jej wniosku. Wskazał on, że będzie mogła ona korzystać z systemu ochrony zdrowia kraju przyjmującego , podobnie jak i z pomocy socjalnej przysługującej ubiegającym się o ochronę międzynarodową. Dodatkowo Sąd podniósł, że nie ma przeszkód prawnych, aby mąż skarżącej nie będący ojcem dziecka, w dalszym ciągu wspierał ją finansowo w czasie trwania postępowania przed organami hiszpańskimi.

Z zażaleniem na powyższe postanowienie wystąpiła skarżąca, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia sprawy ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności wyjazdu skarżącej wraz z małoletnim synem do Hiszpanii, gdzie pozbawiona zostanie jakichkolwiek źródeł utrzymania. Co więcej dziecko zostanie rozdzielone od męża matki, którego traktuje jak ojca, w kraju którego nie zna i nie jest w stanie pojąć podstaw takiego stanu rzeczy.

W uzasadnieniu wskazała, że jej małoletni syn jest chory na cukrzycę i znajduje się pod opieką lekarską. Podniosłą, że ze względu na panujący w kraju stan epidemii jego stan uległ znacznemu pogorszeniu, zaś w kraju przyjmującym epidemia ta jest w dużo gorszym stadium. Ponadto wskazała, że możliwość zarażenia się jej syna koronawirusem miałaby druzgoczące skutki dla jego stanu zdrowia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia lecz uprawdopodobnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (por. postanowienie NSA z 31 maja 2010 r., II OZ 443/10). Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający zatem sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zaś wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności rolą sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń strony. To na niej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji/postanowienia, nie zwalnia to jednak strony z wykazania, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne (por. postanowienie NSA z 20 października 2015 r., I OZ 1290/15).

Ponadto o możliwości przyznania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a nie decyduje rodzaj zaskarżonego aktu, ale to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania aktu, nastąpi ochrona interesu strony przed skutkami wskazanymi w tym przepisie.

Niewątpliwie we wniosku skarżąca powinna zatem wykazać okoliczności, które uzasadniają jej twierdzenia oraz ewentualnie poprzeć twierdzenia odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, czego – jak słusznie wskazał Sąd I instancji – nie uczyniła. Zgodzić się bowiem należy z przedstawionym w zaskarżonym postanowieniu poglądem, iż podnoszone przez skarżącą argumenty nie są wystarczające do uwzględnienia jej wniosku. Trafnie spostrzegł Sąd I instancji, iż skarżąca uprawniona jest do korzystania z systemu ochrony zdrowia kraju przyjmującego oraz pomocy socjalnej przysługującej w związku z ubieganiem się o ochronę międzynarodową. Podobnie również spostrzeżenie Sądu, iż mąż skarżącej nie będący ojcem dziecka, w dalszym ciągu może wspierać finansowo skarżącą podczas trwania postępowania statusowego przed organami hiszpańskimi.

Odnosząc się zaś do podniesionej przez skarżącą kwestii aktualnej sytuacji epidemiologicznej wskazać należy, że w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ustawodawca wskazał enumeratywnie w art. 15zzza i 15zzzb przypadki, w których termin na opuszczenie terenu Rzeczpospolitej Polskiej uległ prolongacie. Jednakże przepisy te nie mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie, bowiem decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie została wydana na podstawie przepisów wskazanych w art. 15zzza oraz art. 15zzzb ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Zgodnie z art. 15zzza ustawy z 2 marca 2020 r. - Jeżeli termin do opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 299 ust. 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach wypada w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19, termin ten ulega przedłużeniu do upływu 30. dnia następującego po odwołaniu tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni. W myśl natomiast art. 15zzzb tej ustawy - Jeżeli ostatni dzień terminu dobrowolnego powrotu, o którym mowa w art. 315 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, wypada w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19, termin ten ulega przedłużeniu do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni. Decyzja, której wstrzymania domaga się skarżąca wydana została natomiast w oparciu o art. 89p ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1666).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.