Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 5286/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia NSA - Hanna Szafrańska-Falkiewicz, Asesor sądowy w WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Aneta Opyrchał, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi E.Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2003 r. sygn. akt V S.A. 1350/02 uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] o umorzeniu postępowania wszczętego na podstawie wniosku E. Z. z dnia 1.12.2001 r. o przyznanie uprawnień kombatanckich ze względu na niezachowanie terminu określonego w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, iż wyrokiem z 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny uznał powyższy przepis za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, w następstwie czego przepis ten utracił moc z dniem 29 kwietnia 2003 r. Oznacza to, iż umorzenie postępowania bez merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej stanowiło mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił E. Z. przyznania uprawnień kombatanckich. W następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2003 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że E. Z. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu urodzenia w obozie hitlerowskim w H. (obecna nazwa B.) w dniu [...].04.1945 r. i przebywania tam do dnia 9.05.1945 r. Strona podniosła również, iż jej matka, będąc w ciąży, przed przeniesieniem do powyższego obozu przebywała w obozie w S. (obecna nazwa S.). Fakt ten w ocenie organu nie stanowi represji w rozumieniu ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawniającej do przyznania uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu podkreślił, iż nie kwestionuje zdarzeń podanych przez E. Z., jednakże z uwagi na to, iż rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154) nie wymienia obozów w H. i S., pobyt w wymienionych obozach nie może być uznany za represję w rozumieniu ustawy o kombatantach. Organ przyznał jednocześnie, iż dostępne źródła potwierdzają istnienie obozu w H. (jako obozu powiatowego).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. Z. zarzuciła organowi nienależyte wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności poprzez nie uwzględnienie przedstawionych dokumentów potwierdzających śmiertelne zagrożenie życia Skarżącej w okresie przebywania w obozie, zarówno w okresie życia płodowego, jak również po urodzeniu oraz wpływ pobytu w obozie na trwałe uszkodzenia ciała i rozstrój zdrowia. E. Z.a podniosła, iż obóz w S., w którym przebywała w okresie ciąży matka Skarżącej był z powodu postępującej linii frontu ewakuowany do D., a jedynie z powodu działań wojennych został zatrzymany w H.. Zaznaczyła ponadto, iż obóz w S. jest w wykazach Fundacji [...].

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kierownik Urzędu wyjaśnił ponadto, iż podnoszona przez Skarżącą okoliczność pobytu jej ciężarnej matki w obozie w S. nie może być potraktowana jako represja w rozumieniu ustawy o kombatantach dla Skarżącej, która była wówczas jeszcze nie narodzonym dzieckiem. Podkreślił, iż uprawnienia kombatanckie mogą zostać przyznane wyłącznie osobom, które osobiście doświadczyły represji, o których mowa w ustawie o kombatantach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny.

W ocenie Sądu, nie mogą budzić wątpliwości ustalenia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, iż obóz w S., w którym przebywała ciężarna matka Skarżącej oraz obóz w H., w którym Skarżąca przebywała od kwietnia do maja 1945 r. nie są hitlerowskimi więzieniami, obozami koncentracyjnymi, ośrodkami zagłady lub innymi miejscami odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154) nie zostały wymienione obozy w S. i H., co oznacza, iż przebywanie w tych miejscach nie może zostać uznane za represję w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b powołanej ustawy. Jest oczywiste, że przebywanie w obozach pracy przymusowej na terenie N. wiązało się z pobytem w skrajnie ciężkich warunkach, które w przypadku Skarżącej mogły mieć wpływ na trwałe uszkodzenia ciała i rozstrój zdrowia, jednakże powyższe regulacje prawne nie pozwalają na uznanie za zasadne stanowiska, iż przebywanie w wymienionych obozach uprawnia do przyznania Skarżącej uprawnień kombatanckich.

Również powołana w skardze okoliczność, iż obóz w S. znajduje się w wykazach Fundacji [...] czego potwierdzeniem było przyznanie Skarżącej świadczeń ze środków n. z tytułu prześladowań nazistowskich, nie może stanowić skutecznego dowodu w sprawie z uwagi na odrębny, niezależny od regulacji wynikających z ustawy o kombatantach, charakter świadczeń przyznawanych przez tą instytucję.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.