Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 256/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych zaliczek alimentacyjnych 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi J. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego J. K. wykonane na zasadzie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Sekcji Funduszu Alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], w której odmówiono J. K. (dalej Skarżący) umorzenia w całości: należności dłużnika alimentacyjnego w kwocie 900,00 zł z tytułu wypłaconych M. K. zaliczek alimentacyjnych oraz należności w kwocie 45,00 zł z tytułu przewidzianej do zwrotu kwoty 5% wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.

Kolegium wskazało, że przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.) przewidują możliwość umorzenia przez właściwy organ dłużnika należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.

o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Umorzenie takich należności uzależnione jest od okresu, w jakim egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego była skuteczna w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów (art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).

Organ odwoławczy stwierdził, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych od Skarżącego nie była skuteczna w okresie ostatnich 3 lat (rozstrzygnięcia sądowe, pismo Komornika Sądowego z dnia [...] września 2013 r.). Z powodu nieskuteczności egzekucji brak jest podstaw prawnych do umorzenia zaległych należności alimentacyjnych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na dziecko.

Ponadto Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń

z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Organ ten nie jest upoważniony do umarzania należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z 2005 r.

W skardze złożonej do Sądu Skarżący zarzucił obrazę prawa materialnego, które miało wpływ na treść decyzji, poprzez przyjęcie, że nie istnieją podstawy prawne umorzenia zaległości z uwzględnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej. Jego zdaniem pominięto art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zwrócił też uwagę na sprzeczności w decyzjach organów obu instancji

i całkowicie odmienną interpretację tego samego przepisu przez organy.

W efekcie Skarżący zażądał zmiany zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku o umorzenie zaległości alimentacyjnych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko

i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Poza wszelkimi wątpliwościami pozostaje w tej sprawie okoliczność, że - na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - zostało przyznane świadczenie w formie zaliczki alimentacyjnej na córkę Skarżącego za okres od

[...] czerwca 2007 r. do [...] sierpnia 2007 r. w wysokości 300 zł miesięcznie (decyzja SKO w B. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]).

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy (tj. należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia, należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia, należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia), w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100% jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Z kolei, stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Zdaniem Sądu, analiza tych przepisów jednoznacznie wskazuje, że art. 30 ust. 2 tej ustawy dotyczy tylko należności powstałych na skutek świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Nie dotyczy natomiast należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych uprawnionemu na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz

o zaliczce alimentacyjnej, do których znajdzie zastosowanie regulacja art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Tym samym Sąd podziela pogląd wyrażony w tej kwestii m.in. w wyrokach NSA: z dnia 15 kwietnia 2014 r.

I OSK 1565/13 i z dnia 12 stycznia 2012 r. I OSK 1426/11(dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W wydanych w tej sprawie decyzjach organy rozpatrywały zasadność wniosku Skarżącego w zakresie umorzenia jego zaległości z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na rzecz M. K. Tym samym zobligowane były do zbadania przesłanek zawartych w art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie zaś wynika, że jedyną

i konieczną przesłanką umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. W tym zakresie, orzekający w tej sprawie organ, nie był uprawniony do badania sytuacji materialnej dłużnika. Ani sytuacja dochodowa, ani też sytuacja rodzinna nie stanowią dodatkowego kryterium umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Kryteria te są brane pod uwagę w razie rozpatrywania wniosku dłużnika alimentacyjnego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń

z funduszu alimentacyjnego. O odrębności tych dwóch postępowań świadczy to, że właściwe do przeprowadzenia postępowania są inne organy. Wniosek o umorzenie zaległości z tytułu zaliczek alimentacyjnych rozpatruje organ właściwy dłużnika, zaś wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego - organ właściwy wierzyciela. Skoro zaś zgromadzone w aktach dokumenty wskazują, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych od Skarżącego nie była skuteczna w okresie ostatnich 3 lat, to organy nie miały prawnej możliwości umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych córce Skarżącego.

Nie można się zgodzić z twierdzeniami skargi odnośnie sprzeczności decyzji organów obu instancji w zakresie interpretacji art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Lektura uzasadnień wydanych w tej sprawie decyzji wskazuje na jednakowe rozumienie tej regulacji. Pojęcie uznania administracyjnego dotyczy natomiast decyzji wydanych w trybie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który to przepis, jak już wyżej zauważono nie miał w sprawie zastosowania. Natomiast, jak wynika z dołączonych do skargi dokumentów wniosek Skarżącego o umorzenie należności wypłaconych M. K. z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego był przedmiotem odrębnego rozpatrzenia, jednak decyzja wydana w tym przedmiocie nie może zostać objęta sądową kontrolą w tej sprawie.

Uznając zarzuty skargi za bezzasadne Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

O wynagrodzeniu pełnomocnika wyznaczonego w ramach przyznanego Skarżącemu prawa pomocy postanowiono zaś w oparciu o art. 250 tej ustawy oraz

§ 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U.

z 2013 r. poz. 461).