Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 551/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Protokolant referent – stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej: ŚPWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, ze zm., dalej: Kpa), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm., dalej: Kp) oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367, dalej także rozporządzenie) – po ponownym rozpatrzeniu odwołania R.R. z dnia 26 maja 2014 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia u niego choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3–6 i § 11 ustawy Kodeks pracy – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach podał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u strony Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy Kodeks pracy, która stanowi, iż "za chorobą zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym".

W sprawie, jak przypomniał, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. (dalej także: PPIS) decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia u strony choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Wskazał także, że rozstrzygnięcie wydał w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach – Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dnia [...] r. nr [...] (dalej: IMP i ZŚ).

Odwołanie od tej decyzji PPIS z dnia 7 lutego 2017 r. złożył R.R. (dalej także: strona, pracownik, skarżący) wnosząc w nim o uchylenie decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący zarzucił organowi pierwszej instancji, iż – jak podkreślił organ drugoinstancyjny – w uzasadnieniu swojej decyzji poprzestał wyłącznie na "bezkrytycznym przedstawieniu ustaleń i wniosków końcowych opinii lekarskich". Ponadto zarzucił mu nierozpoznanie należycie istoty sprawy i brak prawidłowej oceny przesłanek uprawniających do stwierdzenia choroby zawodowej bądź jej braku.

W dalszej kolejności organ drugoinstancyjny wyjaśnił, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające wykazało, że strona pracowała obciążając stawy nadgarstkowe rąk: w latach 1979–1981 w Przedsiębiorstwie A w T. jako kierowca samochodu pow. 3,5t; w latach 1983–1989 i 1990–1992 w KWK "A" w J. jako pomoc dołowa, górnik pod ziemią; w latach 1989–1990 w B w C. jako górnik pod ziemią (zakład zlikwidowany); w roku 1992 w Przedsiębiorstwie "D" w S. jako górnik (zakład zlikwidowany); w latach 1993–1996 w Zakładzie E Sp. z o. o. w J. jako górnik strzałowy (zakład zlikwidowany); w latach 1996–1999 w F Sp. z o.o. w K. jako górnik (zakład zlikwidowany); w latach 1999 do nadal w "G" Sp. z o.o. w J. jako górnik, operator kombajnu ścianowego w kopalni [...] w C.

Zaznaczył także, że pracownik był badany dwukrotnie na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach – Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu (dalej: PChZ WOMP), gdzie wydano orzeczenia lekarskie z dnia [...]r. [...] oraz z dnia [...] r. nr [...], w których lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zaakceptował w pełni pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji.

W jego ocenie zasadnie organ pierwszej instancji – biorąc pod uwagę badanie podmiotowe, przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynik badania elektroneurograficznego, w którym lekarze specjaliści rozpoznali stan po uwolnieniu prawego nerwu pośrodkowego z utrzymującymi się klinicznymi i neurograficznymi objawami obustronnego zespołu cieśni nadgarstka – uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania u strony jednostki chorobowej o podłożu zawodowym.

Argumentując podkreślił także, że lekarze specjaliści – uwzględniając dane z oceny narażenia, tj. sposób i czas wykonywania pracy oraz obraz kliniczny choroby z obecnością pozazawodowych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka, czyli dyskopatia szyjna, otyłość, obustronny charakter zmian chorobowych u osoby praworęcznej, utrzymywanie się zmian neurograficznych pomimo przeprowadzenia zabiegów obarczających – nie znaleźli wystarczających podstaw do rozpoznania bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii stwierdzanego badaniami u badanego zespołu cieśni w obrębie nadgarstków wywołanego sposobem wykonywania pracy.

Nadto podał, że pracownik badany był w Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, gdzie lekarze specjaliści na podstawie obserwacji klinicznej w dniach 09 – 13 września 2013 r. w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. nr [...] również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3–6 i § 11 ustawy Kodeks pracy. Wyjaśnił także, że trakcie obserwacji klinicznej biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań i specjalistycznych konsultacji: neurologicznej i ortopedycznej, wyników EMG, "wykazano obecnie istnienie obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka". Niemniej, jednak stwierdził, że lekarze orzecznicy – biorąc pod uwagę istnienie u badanego szeregu udokumentowanych, samoistnych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka tj.: hipercholesterolemia, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, otyłość – nie znaleźli podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia i do rozpoznania u strony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy.

W dalszej kolejności wskazał, że organ pierwszej instancji, po uzupełnieniu oceny narażenia, uzyskał z IMPiZŚ w Sosnowcu opinię z dnia [...]r. (karta 45), w której lekarze nie znaleźli podstaw do weryfikacji orzeczenia lekarskiego z [...] r. o braku podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Lekarze orzecznicy PChZ WOMP oraz IMPiZŚ w Sosnowcu uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno–orzeczniczych do rozpoznania u strony zawodowej etiologii przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3–6 i § 11 Kp. Zaakcentował, że przesłanki te skutkowały wydaniem przez ŚPWIS decyzji z dnia [...]r. utrzymującej w mocy decyzję PPIS w W. odmawiającą stwierdzenia u strony choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia. Decyzję tę – jak dalej uzasadniał – uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 848/14 zobowiązując organ odwoławczy do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie czynniki pozazawodowe, a nie sposób wykonywania pracy są przyczyną choroby u strony. W dniu 19 sierpnia 2015 r. ŚPWIS otrzymał opinię lekarską IMPiZŚ w Sosnowcu z dnia [...] r., w której podtrzymano stanowisko wyrażane w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. (nr [...]) oraz opinii uzupełniającej z dnia [...]r. uważając, że zgodnie z definicją choroby zawodowej zawartą w kodeksie pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w ocenie warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych narażeniem zawodowym. Konstatując stwierdził, że współistnienie u strony uznanych czynników pozazawodowych neuropatii z ucisku jest dodatkowym istotnym argumentem, który nie pozwala na przyjęcie co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, a tym bardziej bezspornie), związku schorzenia z warunkami pracy zawodowej i uznania, że to właśnie sposób wykonywania pracy przez pracownika był czynnikiem dominującym w powstaniu choroby. Przypomniano, że istnienie zespołu cieśni nadgarstka zostało obiektywnie potwierdzone u niego badaniem neuro graficznym (EMG) dopiero w grudniu 2011 r., a zgłaszane przez niego od 2008 r. dolegliwości ze strony kończyn górnych mogły być wynikiem zmian zwyrodnieniowo–dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego udokumentowanych w badaniu MR z października 2011 r., a nie zespołu cieśni nadgarstka.

Motywując wskazał także, że w opinii przesłanej przez IMPiZŚ w Sosnowcu z dnia [...] r. ordynator oddziału stwierdził, że w przypadku rozpoznawanego schorzenia badanego, wnikliwa analiza narażenia zawodowego, jak również obraz kliniczny ustalony w oparciu o dane z dokumentacji medycznej i wyniki obserwacji przeprowadzonej w IMPiZS w Sosnowcu nie dają podstaw do twierdzenia co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że narażenie zawodowe strony na drgania mechaniczne oraz sposób wykonywania pracy przyczyniły się do powstania obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.

Jednocześnie organ odwoławczy przypomniał przebieg kontroli instancyjnej orzeczenia pierwszoinstancyjnego, a także kontroli sądowej zapadłych w sprawie strony rozstrzygnięć, cytując orzeczenia tut. Sądu wydane w sprawie, o czym szerzej także poniżej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zaskarżonej decyzji – analogicznie jak w poprzednio wywiedzionych środkach zaskarżenia – zarzuciła, co do istoty, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej a także rażące naruszenie art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: ppsa) poprzez jego niezastowanie.

W jej motywach autor skargi ponownie wyraził niezrozumienie i niemożność pogodzenia się z rozstrzygnięciem, które nie uwzględnia warunków pracy strony skarżącej. Jego zdaniem w sprawie bezspornym było wystąpienie u strony skarżącej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wymienionego w wykazie chorób zawodowych. W jego ocenie do bezspornych ustaleń należało także to, iż przez 33 lata pracował w warunkach narażenia zawodowego na wystąpienie wyżej wymienionej choroby. Zacytował przy tym uzasadnienie wyroku tut. Sądu z 10 maja 2016 r., w którym zawarto, że pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Domniemanie to może zostać obalone wyłącznic wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Nie jest zatem wystarczające wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne zobligowane są bowiem do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki, a nie sposób wykonywania pracy, wywołały dolegliwość. Skarżący zakwestionował tym samym niewykonanie zaleceń Sądu, który w sposób czytelny dokonał oceny prawnej sytuacji faktycznej zaistniałej w sprawie skarżącego, a następnie udzielił jasnych wskazówek co do dalszego postępowania organu.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.

W dniu 21 listopada 2017 r. do Sądu wpłynęło pismo Uczestnika postępowania Przedsiębiorstwa "F", w którym wskazał, że odpowiedzialność pracodawcy w Polsce i [...] za zachorowanie pracownika na chorobę zawodową oraz zakres należnych pracownikowi świadczeń z tego tytułu, objętych zakresem ubezpieczeń społecznych obwarowana jest wcześniejszym stwierdzeniem u pracownika choroby zawodowej a także dokonaniem ustaleń w tym zakresie m.in. przepisów prawa właściwego w związku z zatrudnieniem pracownika, z którym osoba zgłaszająca roszczenia (pracownik) wiąże powstanie choroby zawodowej, które definiuje rodzaje chorób zawodowych oraz organy uprawnione do stwierdzenia choroby zawodowej i jej związku z zatrudnieniem. Wyjaśnił także przebieg pracy strony u pracodawcy na terenie [...] wespół z regulacjami rozporządzenia Parlamentu europejskiego w Rady (WE) nr 987/2008 dot. wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (Dz.Urz.UE.L.Nr 284, str. 1). Eksponując przy tym, że z informacji posiadanych przez Uczestnika wynika, że właściwy w [...] organ nie stwierdził u strony jakiejkolwiek choroby zawodowej.

Pismem z 24 lutego 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej zanegował stanowisko Uczestnika prezentowane w powyżej przywołanym piśmie, po czym - ponownie - wskazał na naruszenie przez organ odwoławczy norm zawartych w art. 153 ppsa w zakresie związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku. Do pisma dołączono decyzję Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] r. wraz z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego z języka [...] na język polski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ppsa, tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu wskazać należy, że stan faktyczny sprawy jest w zasadniczej części bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów - jak słusznie podkreślał skarżący - podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 10 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1080/15 odwołującym się do wyroku tut. Sądu z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 848/14. Tym samym powtórzenia wymaga, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

Jednocześnie przypomnienia i powtórzenia wymaga, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie.

Stanowisko tożsame z prezentowanym, co także wymaga powtórzenia, wyraził NSA w wyrokach z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1129/12 i z tego samego dnia o sygn. akt I FSK 1101/12, które pomimo upływu lat w żadnym zakresie nie utraciły na aktualności. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie, (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13).

Mając na uwadze powyższe rozważania należy podnieść, że w realiach rozpatrywanej sprawy pierwszorzędną ale i zasadniczą kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy organ odwoławczy uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 848/14 przypomnianego w wyroku tego Sądu z 10 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 1080/15. Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził, ażeby zaistniały okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w przywołanym orzeczeniu WSA w Gliwicach. W jego uzasadnieniu Sąd w sposób jasny wskazał zalecenia (pytania) i nakazał ich wyjaśnienie, akcentując, brak należytego wyjaśnienia, po raz kolejny już podnoszonych przez stronę kwestii w zakresie braku wpływu stwierdzonej dyskopatii szyjnej, otyłości i hipercholesterolemii na powstanie zespołu cieśni nadgarstka, okoliczności. Podkreślił - co zasadnie zarzucił organowi skarżący w aspekcie pominięcia w rozważaniach - że "domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie - może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Nie jest zatem wystarczające – jak już wielokrotnie stwierdzono w orzecznictwie – wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne zobligowane są bowiem do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki – a nie sposób wykonywania pracy – wywołały dolegliwość".

Sąd zobowiązał zatem organ sanitarny do:

po pierwsze – ustalenia wpływu stwierdzonej dyskopatii szyjnej, otyłości i hipercholesterolemii na powstanie zespołu cieśni nadgarstka,

po drugie – wykazania – i to w sposób nie budzący wątpliwości – że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy,

po trzecie – jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie pozazawodowe czynniki – a nie sposób wykonywania pracy – wywołały u strony objętą diagnostyką dolegliwość,

po czwarte – udzielenia jednoznacznej odpowiedzi w zakresie wpływu wzajemnego powiązania czasowego wystąpienia u strony zespołu cieśni nadgarstka oraz schorzeń takich jak: dyskopatia szyjna, otyłość i hipercholesterolemia pod kątem ewentualnego wpływu jednych jednostek chorobowych na powstanie innych.

Tymczasem organ drugoinstancyjny za organem odwoławczym zacytowali fragment opinii IMPiZŚ z [...]r. podkreślając, iż przedmiotowej sprawie o rozstrzygnięciu zadecydowała dokonana w postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym ocena warunków pracy zawodowej pacjenta w aspekcie obciążenia stawów nadgarstkowych i potencjalnego ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka. Bez wskazania tej oceny i jej mierników. Przy jednoczesnym uznaniu, że współistnienie u badanego uznanych czynników pozazawodowych zespołu cieśni nadgarstka (otyłość, hipercholesterolemia) jest dodatkowym, istotnym argumentem, który nie uzasadnia przyjęcia co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem (a tym bardziej bezspornie) związku schorzenia z warunkami pracy zawodowej i uznania, że to właśnie sposób wykonywania pracy przez pacjenta były czynnikiem dominującym w powstaniu choroby. Tym razem także bez jakiegokolwiek odniesienia się w jakim stopniu, i które z czynników i w jakim momencie wpłynęły na powstanie i rozwój choroby u pracownika.

Uwaga ta jest istotna zwłaszcza, iż Sąd w przywołanych wyrokach orzekł, że wywody organu, miały charakter ogólny i nie zawierały konkretnych odniesień do argumentów podnoszonych konsekwentnie przez stronę, co wystąpiło i tym razem. Sąd stwierdził, że "w sprawach dotyczących chorób zawodowych, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Z tego powodu – w razie pozytywnych ustaleń w kwestii narażenia zawodowego – to domniemanie może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy, a więc nie wystarczy – jak przyjął organ w zaskarżonej decyzji - wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych". Wobec tego – jak dalej wskazał – "wbrew błędnemu rozumowaniu organu – dla stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka, w razie ustalenia, że praca była wykonywana w warunkach narażenia zawodowego - nie jest obowiązkiem organu - jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej, które – jak sam organ stwierdził - jest w ogóle niemożliwe, gdyż". Na zakończenie sformułował pogląd, że "decyzja administracyjna powinna bowiem zapaść w oparciu o jednoznaczny stan faktyczny, taki zaś w niniejszej sprawie nie został ustalony. Wprawdzie nie można zarzucić organom, iż nie podejmowały w ogóle prób rzetelnego poczynienia ustaleń faktycznych, jednakże, gdy nie doprowadziły one do satysfakcjonujących rezultatów z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej, winny były być podejmowane nadal. Możliwości w tym zakresie dawało brzmienie cytowanego wyżej § 8 ust. 2 i reguły dowodowe wynikające z unormowań Kpa. Powołany § 8 ust. 2 rozporządzenia nie wprowadza jakiejkolwiek hierarchii w zakresie przedstawionych w nim sposobów uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też jakichkolwiek ograniczeń w tym przedmiocie w rozumieniu limitu podejmowanych czynności. Granicą jest zatem ustalenie klarownego stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienie wszystkich wątpliwości, mających zasadnicze dla rozstrzygnięcia znaczenie".

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy weźmie pod uwagę opisane wyżej zasady orzekania w sprawie chorób zawodowych, w szczególności dotyczące związku przyczynowego między występującym u skarżącego schorzeniem a warunkami pracy, zwłaszcza oceni, czy w tej konkretnej sprawie istnieją powody, by ten związek przyczynowy obalić, oraz zwróci się do IMPiZŚ o wydanie dodatkowego uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, którego uzasadnienie będzie przekonujące i zawierające kompleksową analizę stanu zdrowia strony skarżącej w aspekcie badanej jednostki chorobowej. Toteż konieczne jest zwrócenie się do sosnowieckiego Instytutu o uzupełnienie uzasadnienia jego ostatniego orzeczenia przez odniesienie się do poruszonych przez stronę kwestii. Stanowisko to winno być szczegółowo uzasadnione, z podaniem dokumentacji medycznej, na której oparto określone wnioski diagnostyczne oraz ewentualnym wyjaśnieniem, dlaczego i które wyniki badań nie zostały uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze, dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego organ pierwszoinstancyjny podejmie rozstrzygnięcie, które szczegółowo uzasadni, stosownie do wymogów z art. 107 § 3 Kpa. Nadto uwzględniając treść opinii lekarskich, jak również uzasadnienie wydanych w sprawie decyzji Sąd stwierdził, że zawierają one jedynie ogólne stwierdzenie, że dokonane ustalenia wskazują na pozazawodową etiologię schorzenia, co zdaniem Sądu, w świetle powyższych uwag, nie jest wystarczające dla przyjęcia stanowiska o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W ocenie Sądu organy oparły swe rozstrzygnięcia na treści orzeczeń lekarskich, mimo że – jak wcześniej wskazano – nie można ich uznać za wszechstronnie wyjaśniające kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie dostrzegły tych braków i nie domagały się uzupełnienia treści orzeczenia lekarskiego w omawianym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy naruszyły art. 7 Kpa, który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto naruszyły art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Te naruszenia przepisów postępowania – w ocenie Sądu – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na zakończenie jawi się także uwaga, że wobec tak stanowiska Uczestnika postępowania zawartego w szerzej przytaczanym powyżej piśmie, jak i dołączonej przez stronę dokumentacji w postaci decyzji Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] r. wraz z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego z języka [...] na język polski i zawartych w nich konkluzji zasadnym jest uwzględnienie ich w toku postępowania prowadzonego przez organy sanitarne.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa uchylił decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyżej zaprezentowane stanowisko Sądu. Zadaniem organu będzie ponowne, z uwzględnieniem prawidłowo rozumianej treści definicji choroby zawodowej, pełne przeanalizowanie sprawy pod kątem przesłanek wystąpienia u skarżącego choroby zawodowej. W szczególności organ winien wystąpić do jednostki orzeczniczej celem uzupełnienia wydanej przez nią opinii lub wystąpić o taką opinię do innej jednostki orzeczniczej, a następnie, w zależności od dokonanych ustaleń wydać decyzję.