Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 932/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 1 i par. 2, art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz strony skarżącej kwotę 257,- ( dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9 lipca 2008r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2008r. Nr [...], znak: [...] o stwierdzeniu u M. K. choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej - wymienionej w poz. 19/6 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do w/w rozporządzenia. Jak wynika z przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego M. K. była zatrudniona:

od 02.11.1979r. do 18.08.1980r. jako pomoc w Barze Cukierniczym - K. D. w C. (zakład zlikwidowany). Do zakresu czynności należało przygotowywanie napojów i deserów i ich sprzedaż. Ponadto zmywała naczynia i przenosiła surowce stosowane do produkcji.

od 13.09.1983r. do 13.02.1988r. jako suwnicowa w Fabryce [...] "B" S.A. w C. Faktycznie pracowała od 13.09.1983r. do 18.09.1984r., a w pozostałym okresie aż do rozwiązania umowy o pracę przebywała na urlopie macierzyńskim, wychowawczym i wypoczynkowym. Przewożąc suwnicą podzespoły i elementy do montażu lokomotyw i żurawi posługiwała się nastawnikami obrotowymi (3 kierownicami) służącymi do podnoszenia i opuszczania haka suwnicy, jazdy mostem wzdłuż hali i jazdy wózkiem w poprzek hali. Suwnica w ciągu zmiany roboczej pracowała łącznie około 2 godzin. W pozostałym czasie oczekiwała na wezwanie brygad montażowych do przewożenia kolejnych elementów,

od 22.06.1992r. do 31.12.1992r. jako sprzedawca książek w Księgarni w C. (zakład zlikwidowany),

od 15.05.2006r. do 31.12.2007r. jako operator produkcji (kontrola szyb) w A sp. z o.o. z siedzibą w S., A1 w C. wykonując następujące czynności: odbiór szyb o wadze 0,7 kg z podajnika, podnoszenie powyżej wysokości głowy do kontroli wizualnej, odłożenie szyb na wózek. W ciągu zmiany roboczej kontrolowała ok. 900 szyb. Ponadto do zadań operatora należało przewiezienie wózka z kartonem szyb (około 40 sztuk w kartonie = około 28 kg) na odległość 4 - 5 m.

M. K. była badana w Ośrodku Medycyny Pracy. Ośrodek ten w dniu [...] 2007r. wydał przeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż przeprowadzone badania: neurologiczne, ortopedyczne i internistyczne oraz analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej dają podstawę do rozpoznania przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, które jest wymienione w wykazie chorób zawodowych spowodowanych sposobem wykonywania pracy. Kompleksowa analiza oceny narażenia zawodowego, w której brano pod uwagę możliwość obciążenia pracą zawodową wymagającą długotrwałej powtarzalności, przeciążenia i ruchów monotypowych w zakresie stawów kończyn górnych, głównie stawów łokciowych, potwierdziła, że pracownica w trakcie wykonywania czynności zawodowych wykonywała ruchy monotypowe, powtarzalne i obciążające stawy łokciowe. Stopień obciążenia był duży. Taki stopień obciążenia zgodnie z wiedzą medyczną mógł stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej co daje podstawę do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą, a warunkami pracy. W opinii uzupełniającej z dnia 06.03.2008r., znak: [...] wydanej po przedstawieniu przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego oceny narażenia zawodowego z okresu zatrudnienia M. K. w Fabryce [...] "B" w C. jednostka orzekająca stwierdziła, że przy orzekaniu brane były następujące fakty:

początek pracy zawodowej w firmie A1 nastąpił w dniu 15.05.2006r.,

narażenie zawodowe w w/wym. miejscu pracy w postaci ruchów monotypowych powodujących obciążenie stawów łokciowych należy ocenić jako duże,

opinie specjalisty neurologa i chirurga ortopedy są jednoznaczne - czasokres narażenia z lekarskiego punktu widzenia był wystarczający do indukcji schorzenia,

cała dokumentacja lekarska w sposób jednoznaczny wskazuje, że początek dolegliwości, pozwalających na rozpoznanie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej nastąpił pod koniec 2006 roku, wcześniej pacjentka takich skarg nie podawała.

Dane te pozwalaj na jednoznaczne stwierdzenie, że narażenie zawodowe w ostatnim miejscu pracy doprowadziło do indukcji schorzenia - przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej. W ocenie jednostki orzekającej narażenie zawodowe w innych zakładach pracy nie miało znaczenia w powstaniu tego schorzenia. Na podstawie powyższego orzeczenia lekarskiego, opinii uzupełniającej oraz dokonanej oceny narażenia zawodowego Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2008r., znak: [...] o stwierdzeniu u M. K. cytowanej na wstępie choroby zawodowej. Od decyzji tej wniósł odwołanie pełnomocnik A sp. z o.o z siedzibą w S., A1. W odwołaniu pełnomocnik zakładu podniósł, iż "półroczny okres zatrudnienia na stanowisku wymagającym obciążenia jakiejkolwiek kończyny jest bowiem zbyt krótki do tego, aby jakiekolwiek schorzenie z tego tytułu mogło powstać samoistnie", a choroba jest efektem dolegliwości istniejących przed podjęciem zatrudnienia w Zakładzie A1 w C. Wojewódzki Inspektor Sanitarny prowadzący postępowanie odwoławcze, po zapoznaniu się z całością dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie uznał, iż wydana decyzja organu I instancji jest merytorycznie uzasadniona. Odwołanie wniesione przez pełnomocnika zakładu nie przedstawia żadnych nowych faktów, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczono, iż sprawie orzekał Ośrodek Medycyny Pracy - jednostka służby zdrowia I szczebla diagnostycznego właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych. Podkreślono, iż w opinii jednostki orzeczniczej, a także w ocenie organu II instancji, podnoszony w odwołaniu fakt wykonywania przez M. K. w "B" pracy wymagającej "istotnego angażowania kończyn górnych" podczas "manualnego posługiwania się kierownicami" i zdaniem odwołującego mogącej stanowić przyczynę schorzenia - jest bezzasadny. Do wystąpienia objawów przewlekłych chorób narządu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy wymienionych w poz. 19 wykazu chorób zawodowych mogą prowadzić czynności zawodowe wykonywane długotrwale, charakteryzujące się powtarzalnością, rytmicznością, wymuszoną pozycją, uciskiem lub rozciąganiem określonych elementów narządu ruchu. Jednostka orzekająca znając dokładnie sposób wykonywania pracy na stanowisku suwnicowej w "B", który został opisany w protokole z dnia 29.01.2008r. oraz sposób wykonywania pracy na stanowisku operatora produkcji - kontrola szyb, opisany w charakterystyce stanowiska pracy z dnia 17.07.2007r. wystawionej przez A1 - jednoznacznie stwierdziła w opinii uzupełniającej, że przyczyną rozpoznanej choroby zawodowej, jest praca wykonywana przez M. K. w ostatnim miejscu zatrudnienia. Ponadto pierwsze objawy choroby wystąpiły pod koniec 2006r. tj. po 22 latach od faktycznego ustania wykonywania czynności zawodowych w "B". Praca w pozostałych w/w zakładach również nie była związana z wykonywaniem ruchów monotypowych powtarzalnych. Ustosunkowując się do pozostałych argumentów zawartych w odwołaniu, organ II instancji poinformował, że zgodnie z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), tylko pracownik który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Brak jest również podstawy prawnej do "powołania biegłego w celu oceny wpływu wykonywanej przez M. K. pracy w poprzednich zakładach na powstanie choroby zawodowej". Wojewódzki Inspektor Sanitarny biorąc pod uwagę:

orzeczenie lekarskie i opinię Ośrodka Medycyny Pracy o rozpoznaniu u M. K. choroby zawodowej wymienionej w poz. 19/6 wykazu chorób zawodowych,

sposób wykonywania pracy (ruchy monotypowe) na stanowisku kontroli szyb,

wystąpienie pierwszych objawów chorobowych pod koniec grudnia 2006r.,

brak narażenia na czynniki mogące spowodować przewlekłą chorobę narządu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy w pozostałych zakładach

uznał, iż decyzja organu I instancji jest merytorycznie uzasadniona i nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

Na powyższą decyzję skargę wniósł pełnomocnik A Sp. z o.o. z siedzibą w S., A1 domagając się jej uchylenia jako naruszającej prawo. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 77, 78, 79 i 107 Kpa. Pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że w uzasadnieniu wydanej decyzji nie wskazano faktów, które organ celny uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, jak również przyczyn, dla których innym dowodom zgromadzonym w trakcie postępowania odmówił wiarygodności. Ponadto postępowanie było prowadzone w sposób sprzeczny z dyspozycją przepisu art. 78 i 79 Kpa wobec niedopuszczenia zawnioskowanego przez stronę dowodu oraz niepowiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia badań lekarskich, a także o ich harmonogramie, rodzaju oraz celu. Organ II instancji naruszył również art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez niedopełnienie ciążącego na organie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej, mimo iż staniała podstawa do ich dopuszczenia dla realizacji celów określonych w art. 7 Kpa. Doprowadziło to do naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2002r.) poprzez stwierdzenie u M. K. choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie dokonano dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpująco zebrano materiał dowodowy, nie przekraczając równocześnie granicy swobodnej oceny dowodów, oparto się bowiem na racjonalnych argumentach wynikających z własnych ustaleń oraz przedstawionych przez jednostkę właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Ośrodek Medycyny Pracy. Skarżący powiadomiony był o wszczęciu postępowania, o zakończeniu postępowania dowodowego i z przysługujących mu uprawnień nie skorzystał. Powiadomiony przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o zebraniu materiału dowodowego pełnomocnik złożył oświadczenie, że zapoznał się z aktami sprawy i że w jego ocenie zachodzi konieczność przeprowadzenia szczegółowego ponownego badania medycznego przez zespół specjalistów, biegłych sądowych z zakresu medycyny, dla jednoznacznego wykluczenia, iż choroba zawodowa M. K., nie powstała w innym zakładzie pracy. Pełnomocnik skarżącego powołuje protokół z postępowania wyjaśniającego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 29.01.2008r. Jak wynika z dokumentacji (pismo PPIS z dnia 31.01.2008r.) protokół z postępowania wyjaśniającego z dnia 29.01.2008r. został przesłany do OMP w celu wydania opinii w sprawie i wyjaśnienia wątpliwości Inspektora Sanitarnego. OMP nie znalazł podstaw do zmiany swojego orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej, a swoje stanowisko zawarł w opinii z dnia 06.03.2008r., stwierdzając jednoznacznie, że narażenie zawodowe w ostatnim miejscu pracy doprowadziło do indukcji schorzenia. O takiej kwalifikacji odpowiedzialności ekspozycji zawodowej za powstałe schorzenie zadecydowali lekarze orzecznicy w jednostce służby zdrowia uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych, a nie można kwestionować ich uprawnień w tym zakresie posługując się jedynie przypuszczeniami. Jednostka orzecznicza znała dokładnie sposób wykonywania pracy na stanowisku suwnicowej w "B", który został opisany w protokole z dnia 29.01.2008r. oraz sposób wykonywania pracy na stanowisku operatora produkcji - kontrola szyb, opisany w charakterystyce stanowiska z dnia 17.07.2007r. wystawionej przez A1. Ponadto pierwsze objawy choroby wystąpiły u M. K. w okresie zatrudnienia u skarżącego (pod koniec 2006r.), tj. po 22 latach od faktycznego ustania wykonywania czynności zawodowych w "B" S.A. w C. Praca w pozostałych zakładach, w których pracowała M. K. nie była związana z wykonywaniem ruchów monotypowych, powtarzalnych. Inspektor Sanitarny nie przeprowadza badań lekarskich wobec czego zarzut nie powiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia tych badań nie znajduje uzasadnienia, a obecność przedstawiciela zakładu pracy w czasie badań w ocenie WIS nie miałaby wpływu na treść orzeczenia lekarskiego.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. P 23/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, póz. 1115) - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Równocześnie Trybunał orzekł, iż przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 2 lipca 2008r. nr 116, póz. 740. Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że ani art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, ani jego pozostałe przepisy (w szczególności zawarte w art. 234-237K.p.) nie zawierają jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego. Takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy, w tym zwłaszcza z obowiązującego w dacie wydania rozporządzenia Rady Ministrów art. 7 ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z1983r. Nr 30, póz. 144, ze zm.), stanowiącego, że "Za choroby zawodowe uprawniające do świadczeń przewidzianych w ustawie uważa się choroby określone przepisami wydanymi na podstawie art. 231 pkt 2 Kodeksu pracy" (obecnie art. 237 § 1 pkt 2 K.p.). Konsekwencją sformułowania takiego wniosku jest uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 K.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do ściśle powiązanego z nim rozporządzenia Rady Ministrów, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie niniejszej podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma fakt, że organy obu instancji, zarówno prowadząc postępowanie, jak i wydając decyzje w sprawie skarżącego stosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, póz. 740) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia), jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że żaden z przepisów kodeksu pracy nie zawiera jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego oraz że takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy. Konsekwencją sformułowania takiego wniosku jest uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 k.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do ściśle powiązanego z nim rozporządzenia RM, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej -jest również niezgodne z Konstytucją.

Wynika z powyższego, że postępowanie w sprawie dotyczącej skarżącej prowadzone było w oparciu o przepisy prawa, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne.

Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że w/w przepisy tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, które nastąpiło w dniu 2 lipca 2008r. Trybunał postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów uznając, iż wyznaczony przez Trybunał termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z Konstytucją".

W niniejszej sprawie powstaje zatem pytanie jakie skutki wywołało tego rodzaju rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie.

Z chwilą orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności przepisów prawnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, obalone zostało domniemanie konstytucyjności tych przepisów. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie ma logicznych przesłanek uzasadniających zakończenie tego postępowania na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, a następnie wznawianie postępowania zakończonego w ten sposób. Wydaje się, że obowiązywania aktu nie powinno się utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania (por. J. Trzciński, "Glosa do wyroku TK P 10/07, ZNSA 2008, nr 1), a stosowanie przez sąd przepisu, który orzeczeniem TK, ostatecznym i powszechnie obowiązującym, został uznany za niezgodny z Konstytucją nawet gdy TK odroczył utratę jego mocy obowiązującej, kłóciłoby się z logiką stosowania prawa. Argumentem przemawiającym za wstecznym działaniem orzeczenia Trybunału jest więc funkcjonalność prawa - dysfunkcjonalne byłoby domaganie się stosowania prawa, co do którego Trybunał stwierdził sprzeczność z Konstytucją po to tylko, aby po utracie jego mocy obowiązującej wznawiać postępowanie na podstawie procedur, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji.

Przyjąć zatem należy obowiązywanie w Konstytucji tzw. supernormy intertemporalnej przełamującej ogólne zasady prawa międzyczasowego. Zgodnie z nią przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny nie powinien być stosowany w przyszłości, nawet jeśli za jego stosowaniem przemawiałyby ogólne reguły prawa międzyczasowego (por. K. Gonera, E. Łętowska, "Wieloaspektowość następstw stwierdzania niekonstytucyjności", PiP 2008, z. 5, s. 31-32). W przypadku derogacji przepisu dokonanej przez TK nie ma więc zastosowania zasada tempus regit actum, ze względu na pozbawienie tego przepisu domniemania jego konstytucyjności. Za niestosowaniem niekonstytucyjnego przepisu przemawiają także argumenty dotyczące ochrony praw jednostki oraz ekonomiki procesowej. Trudno bowiem byłoby uznać za zgodne z zasadą ekonomiki procesowej zawieszenie postępowania przed sądem i oczekiwanie na wykonanie wyroku TK przez ustawodawcę, skoro to wykonanie może trwać bardzo długo. A zatem należy przyjąć, że w odniesieniu do sądów administracyjnych skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji w sprawie, może być uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarówno zatem w takich przypadkach, gdy na skutek orzeczenia TK przepis traci moc z chwilą ogłoszenia orzeczenia TK, jak i w tych przypadkach, gdy Trybunał korzystając z możliwości przewidzianej w art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji określa inny termin utraty mocy obowiązującej przepisu, sądy administracyjne mają prawo odmówić zastosowania tych przepisów. Pogląd taki jest zgodny z wyrażanym w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2007r., l OSK 1030/06; także wyrok NSA z 23 lutego 2006r, II OSK 1403/05, NSA z 31 stycznia 2008r., II OSK 1599/07).

Wobec spraw będących w toku sąd administracyjny ma zatem możliwość dokonania oceny rozpatrywanej sprawy z punktu widzenia ochrony praw jednostki i uniknięcia sytuacji, kiedy sąd orzekałby według niekonstytucyjnych przepisów tylko po to, by następnie strona wniosła o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd rozważając znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego odraczającego datę utraty mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wziął pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody dla których TK odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnego przepisu. Mając na uwadze wszystkie wymienione okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić orzeczenie Trybunału i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów, pomimo odroczenia terminu utraty ich mocy obowiązującej. Odsyłanie bowiem w niniejszej sprawie na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszeniem prawa do szybkiego załatwienia sprawy stanowiącego podstawowy standard europejski prawa do dobrej administracji, a na drodze sądowej - prawa do szybkiego procesu.

Mając powyższe na względzie - Sąd w sprawie niniejszej, mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania niezgodnych z Konstytucją przepisów aktu rangi podustawowej - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, a przeto - uchylił decyzje organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Organy administracji powinny rozpatrzyć niniejszą sprawę niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją RP.