Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1534/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1534/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006r., sprawy ze skargi K. H., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 8 września 2004r nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług, skargę oddala


UZASADNIENIE

W deklaracji podatkowej VAT-7 za m-c styczeń 2001 r / złożonej dnia [...] lutego 2001 r / skarżąca K. H. wykazała m.in. podatek naliczony w kwocie [...] PLN ustalony w wyniku spisu z natury towarów posiadanych w dniu 31 grudnia 2000r. Związane było to ze zmianą przepisów od stycznia 2001 r. regulujących limit sprzedaży a także eksportu towarów i usług, od których uzależnione było zwolnienie podatników od podatku od towarów i usług. Do końca 2000 r. limit ten wynosił 80.000 zł natomiast od 1 stycznia 2001 r. obowiązywał limit w wysokości kwoty wyrażonej w złotych, odpowiadającej kwocie 10.000 EURO.

Spis ten został przedłożony w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] lutego 2001 r. Równocześnie z informacją o wysokości podatku naliczonego z niego wynikającego, Skarżąca zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia powyższej informacji, gdyby zdaniem organu podatkowego został on przekroczony.

W odpowiedzi na złożony wniosek, Urząd Skarbowy decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2001r umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia jako bezprzedmiotowe, z uwagi na przekroczenie terminu, o którym mowa w § 76 c ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 109, poz. 1245 / /k.87 /.

Od decyzji tej Skarżąca wniosła odwołanie. Izba Skarbowa decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. po rozpatrzeniu zarzutów odwołania utrzymała decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

Rozpatrując skargę na decyzję organu odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2003r sygn. akt I S.A./Kr 1395/01 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, iż nie można przyjmować bezprzedmiotowości postępowania w sytuacji, gdy organ podatkowy nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu. Sąd wypowiedział się również merytorycznie stwierdzając, iż podatnik u którego w roku poprzedzającym wejście w życie znowelizowanego art. 14 ust 1 pkt 1 wartość sprzedaży towarów, a także wartość eksportu towarów lub usług nie przekroczyła w roku 2000 kwoty 80.000 zł nadal podlega zwolnieniu. Utraci je w momencie przekroczenia kwoty odpowiadającej 10.000 EURO w roku 2001 albo w latach następnych. Ponadto zdaniem Sądu przepis § 76 c cyt. rozporządzenia w całości jest niezgodny z art. 14 ust 11 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Urząd Skarbowy przeprowadzając postępowanie podatkowe jeszcze przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny wydał decyzje z dnia [...].08.2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 r. określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy i do przeniesienia na następny miesiąc. W decyzji tej nie uwzględnił jednak podatku naliczonego wynikającego ze spisu natury na dzień 31.12.2000 r. Zdaniem organu złożenie zawiadomienia o sporządzony spisie dopiero w dniu [...] lutego 2001 r. spowodowało niedopełnienie warunku z § 76c ust 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia Finansów z dnia 22 grudnia 1999r w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm./, zgodnie z którym podatnicy są zobowiązani do poinformowania właściwego urzędu skarbowego o łącznej kwocie podatku naliczonego, ustalonego w spisie z natury w terminie do 31 stycznia 2001 r.. Ww. decyzja nie była zaskarżana.

Podatniczka w dniu [...] stycznia 2004r Strona Skarżąca zwróciła się do Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w podatku od-towarów i usług za m-c styczeń 2001 r. w kwocie [...] PLN. Powodem złożenia w/w wniosku było uznanie, iż podatek w tej wysokości został przez nią nienależnie uiszczony.

W uzasadnieniu podniosła więc, iż podstawą pozytywnego jego rozpatrzenia winien być powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie bowiem z jego treścią, przepis § 76 c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm./jest niezgodny z art. 14 ust. 11 ustawy z dnia 8.01.1993r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm. /. Niezgodność rozporządzenia z ustawą po woduj e m.in., że dotknięty taką wadą akt normatywny, nie może stanowić podstawy prawnej decyzji

Nie uwzględniając treści złożonego wniosku, organ pierwszoinstancyjny decyzją z dnia [...] marca 2004r nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za m-c styczeń 2001 r w wysokości [...] PLN z uwagi na fakt, iż w rozliczeniu podatku VAT za ten okres określono kwotę różnicy podatku do zwrotu oraz do przeniesienia ostateczną decyzją z dnia [...].08.2001 r. nr [...].

W wyniku wniesionego dnia [...] kwietnia 2004r odwołania od w/w decyzji uzupełnionego pismem z dnia [...] maja 2004r, Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrzył sprawę ponownie i decyzją z dnia 8 września 2004r nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu odwoławczego nadpłaty nie stanowi ani kwota różnicy podatku wykazana do zwrotu ani nadwyżka podatku naliczonego nad należnym wykazana do przeniesienia, bowiem za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku / art.72§1 Ordynacji podatkowej /. Podatek naliczony w cenie zakupionego towaru nie stanowi również w myśl przepisów Ordynacji podatkowej ani podatku nadpłaconego ani nienależnie zapłaconego.

Rozliczenie podatkowe za m-c styczeń 2001 r zarówno dokonane przez Panią jak i zweryfikowane w decyzji Urzędu Skarbowego nr [...], określa kwotę różnicy podatku do zwrotu jak i do przeniesienia a to oznacza, że za ten miesiąc nie dokonała Skarżąca żadnej wpłaty podatku. Nie może więc być mowy o nadpłacie - zgodnie z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej.

Natomiast rozstrzygniecie kwestii czy była uprawniona do wykazania i odliczenia podatku naliczonego ustalonego w wyniku spisu z natury towarów posiadanych w dniu [...] grudnia 2000r nastąpiło w w/w decyzji nr [...].

Decyzja powyższa stała się ostateczna, ponieważ nie wniesiono od niej środka odwoławczego.

Ustosunkowując się do zarzutu opartego o wyrok NSA z dnia 16.10.2003r sygn. akt I S.A. / Kr 1395 / 01 /, iż z dniem 1.01. 2001r Skarżąca nie utraciła zwolnienia z podatku od towarów i usług organ odwoławczy uznał, iż nie ma to wpływu na rozstrzygniecie, ponieważ poprzez złożenie w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] grudnia 2000r formularza zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R stała się czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług z dniem 1 stycznia 2001 r.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi wykazano, iż § 76 c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm./jest niezgodny z art.14 ust. 11 ustawy z dnia 8.01.1993r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm. / co zostało potwierdzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administarcyjnego z dnia 16.10.2003 r. sygn. akt I SA/Kr 1395/01. Mając powyższe na uwadze, decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...].08.2001 r., nr [...], w sprawie określenia wysokości kwoty do zwrotu na rachunek bankowy oraz kwoty do przeniesienia na następny miesiąc, powinna być uchylona jako wydana bez podstawy prawnej. Uchylenie tej decyzji powinno nastąpić w trybie nadzwyczajnym tj. poprzez stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 247§ 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 157, poz. 926 ze zm.). Stwierdzenie nieważności tej decyzji powinno nastąpić z urzędu, na co pozwalał art. 248 §1 Ordynacji podatkowej.

Okoliczność nie odwoływania się od ww. decyzji Skarżąca wyjaśnia tym, iż w momencie jej wydania i otrzymania, w NSA zalegała skarga w przedmiotowej sprawie, z którą wiązała nadzieję na możliwość ponownego kompleksowego rozpatrzenia sprawy.

Zdaniem Skarżącej decyzja z dnia [...].08.2001 r. wydana została bez podstawy prawnej czyli nie ma racji bytu w obrocie prawnym, a tym samym nie wywołującej skutków prawnych. "Martwa" decyzja Urzędu Skarbowego, skutkuje tym, że w obrocie prawnym w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 r., obowiązuje stan faktyczny i prawny wyrażony w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc.

Ponadto skarżąca podnosi, iż składając w dniu [...].01.2004 r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie była zorientowana czy był on prawidłowy czy też może mylnie nazwany. Nie zna skomplikowanej procedury podatkowej, a jej głównym zamiarem było doprowadzenie do naprawienia szkody wyrządzonej faktem zmiany przepisów podatkowych z dniem 01.01.2001r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Na wstępie w pełni należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż nie stanowi nadpłaty kwota różnicy podatku wykazana do zwrotu jak również nadwyżka podatku naliczonego nad należnym wykazana do przeniesienia. Również podatek naliczony w cenie zakupionego towaru nie stanowi również w myśl przepisów Ordynacji podatkowej ani podatku nadpłaconego ani nienależnie zapłaconego.

Za nadpłatę uważa się bowiem wszystkie sytuację dotyczące podatnika świadczącego na rzecz organu podatkowego bez podstawy prawnej. Chodzi tu o wpłatę, kiedy zobowiązanie podatkowe nie istnieje, jak i wpłatę przewyższającą kwotę istniejącego zobowiązania. W tym kontekście stwierdzić należy, iż Skarżąca nie posiada żadnej nadpłaty za styczeń 2001 r., gdyż podatek od towarów i usług za ten miesiąc został rozliczony ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego. Skarżąca nie wykazała natomiast aby dokonywała jakichkolwiek wpłat przewyższających kwotę zobowiązania wynikającego z tej decyzji

Jak jednak wynika z treści odwołania składanego na etapie postępowania odwoławczego jak ze skargi zarzuty Skarżącej sprowadzają się de facto do zakwestionowania stanu prawnego wynikającego z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...].08.2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2001 r. Zdaniem Skarżącej decyzja wydana bez podstawy prawnej nie wywołuje skutków prawnych powodując potrzebę rozpoznania sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny wyrażony w deklaracji VAT- 7 za miesiąc styczeń .

Stanowisko takie jest bezzasadne. Zgodnie bowiem z art. 128 Ordynacji podatkowej decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Przepis ten formułuje tzw. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, która stanowi jedno z podstawowych założeń systemu postępowania podatkowego. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzja ta obowiązują tak długo dopóki nie zostaną uchylona lub zmieniona przez nową decyzję, jest tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Oznacza to, iż organ administracji, który wydał decyzję jest tą decyzją związany do czasu jej zmiany w sposób przewidziany prawem nawet w sytuacji, gdy jest ona wadliwa ( Por wyrok NSA z dnia 20.07.1981 sygn. akt SA 1478/81)

Zatem decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].08. 2001 r.. nr [...] będąc decyzją ostateczną jest wiążąca i wywołuje skutki prawne z niej wynikające .

Jednym ze sposobów podważenia ostatecznej decyzji jest stwierdzenie jej nieważności w trybie przewidzianym przepisami prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Organ podatkowy wszczyna postępowanie z urzędu, gdy jego zdaniem zachodzą przesłanki do takiego wszczęcia. W sytuacji, gdy organ uważa odmiennie - a takie stanowisko zostało zaprezentowane w odpowiedzi na skargę - trudno wymagać takiej aktywności ze strony organu. Niemniej jednak brak aktywności ze strony organu podatkowego nie wyklucza możliwości złożenia takiego wniosku przez zainteresowaną stronę .

Podkreślić ponadto należy, iż decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...].08. 2001 r. nr [...] nie może być przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. O ile bowiem zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) sąd nie jest związany granicami-skargi to jednak zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi (...) wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (...)" (por. wyr. NSA z dnia 20 listopada 1997 r., SA/Ł 2572/95, Pr.Gosp. 1998, nr 5, s. 36). Dlatego tez rozpatrując sprawę legalności decyzji w sprawie nadpłaty nie może oceniać legalności ostatecznej decyzji wymiarowej w przedmiocie podatku od towarów i usług .

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).