Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 106/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 20, art. 24
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 7, art, 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 109
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A w [...] na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 29 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu mapy ewidencyjnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Namysłowskiego z dnia 19 listopada 2014 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu na rzecz skarżącego A w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 12 listopada 2014 r. do Starosty Namysłowskiego wpłynął wniosek A w [...], reprezentowanego przez radcę prawnego E. G., w sprawie udostępnienia danych z ewidencji gruntów w postaci wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej dla nieruchomości należącej do spadkobiercy, po Z. K. i S. K. (działka ewidencyjna nr a arkusz mapy [...], obręb ewidencyjny [...]), z klauzulą o przeznaczeniu dokumentu do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Uzasadniając swój interes prawny w uzyskaniu ww. dokumentu A wskazał, że jego dłużnikiem jest spadkobierca po Z. K. i S. K., uprzednich właścicielach ww. działki. Obecnie właścicielem tej działki został jego dłużnik, zaś wnioskodawca posiada przeciwko spadkobiercy tytuł wykonawczy, którym jest bankowy tytuł egzekucyjny zaopatrzony przez Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny w klauzulę wykonalności. Poza tym, A oświadczył, że z uwagi na ochronę tajemnicy bankowej nie może załączyć tego dokumentu do wniosku. Jednocześnie podał, że na podstawie wspomnianego tytułu wykonawczego, w świetle art. 109 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika (hipoteka przymusowa). Wnioskodawcy przysługuje zatem uprawnienie do zabezpieczenia swej wierzytelności poprzez wpis hipoteki na nieruchomości. Stwierdził, że taką nieruchomością jest działka nr a położona w [...], której właścicielem stał się jego dłużnik, wskutek dziedziczenia ustawowego po uprzednich właścicielach. Dalej, A wyjaśnił, że wskazana działka nie posiada urządzonej księgi wieczystej, do której można by dokonać wpisu przedmiotowej hipoteki, dlatego należy ją założyć, a do dokonania tej czynności niezbędne są wnioskowane dokumenty, tj. wypis i wyrys z rejestru gruntów z adnotacją, iż dokumenty te służą dokonaniu wpisu do księgi wieczystej. Nadto wnioskodawca podkreślił, że nie zależy mu na ujawnieniu majątku dłużnika, gdyż majątek ten jest A znany. Chodzi mu jedynie o uzyskanie zabezpieczenia rzeczowego na nieruchomości, po myśli art. 109 ust. 1 ww. ustawy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, Starosta Namysłowski, działając na podstawie art. 217 i 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z póź. zm.- zwanej dalej K.p.a.) oraz art. 24 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287, z późn. zm.), postanowieniem z dnia 19 listopada 1014 r., nr [...], odmówił A wydania zaświadczenia - "wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej dla nieruchomości należącej do spadkobiercy po Z. K. i S. K. (działka ewidencyjna nr a arkusz mapy [...], obręb ewidencyjny [...])". W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania i stwierdził, że o udostępnienie żądanych informacji zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, może wystąpić każdy podmiot, z zastrzeżeniem ust. 5 ustawy. Natomiast w myśl ust. 5 tej ustawy starosta udostępnia dane z ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie:

1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie.

W odniesieniu do tego Starosta wywiódł, że z przytoczonych przepisów wynika, iż dane z operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczące właściciela lub innych osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki, a także miejsca zamieszkania lub siedziby tych osób nie zostały objęte jawnością i pełnym dostępem. Zatem wnioskodawca niebędący właścicielem nieruchomości a także podmiotem wymienionym w art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, może otrzymać wypis z operatu ewidencyjnego, jeśli spełnia warunki określone w art. 24 ust. 5 pkt 3, tj. wykaże interes prawny w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Natomiast "interes faktyczny", który wnioskodawca posiada, musi być poparty przepisem prawa powszechnie obowiązującego (ustawa, rozporządzenie). W ocenie organu I instancji, wnioskodawca nie wskazał takiego przepisu, który dałby mu prawo do uzyskania wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej dla nieruchomości, która nie jest jego własnością, lub w stosunku do której nie przysługuje mu prawo wieczystego użytkowania. Wyjaśnił, odwołując się do orzecznictwa sądowego, że interesu prawnego w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 cyt. ustawy nie tworzy postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika wskazanego we wniosku. Właściwym trybem ujawniania mienia dłużnika jest tryb cywilnoprawny uregulowany w art. 913-921 Kodeksu postępowania cywilnego, a nie procedura postępowania administracyjnego. Ponadto wnioskodawca nie udokumentował faktu posiadania tytułu wykonawczego przeciwko spadkobiercy, po Z. K. i S. K.

W zażaleniu na powyższe postanowienie A w [...] zarzucił organowi naruszenie art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 217 § 1 i 2, art. 219 K.p.a. oraz art. 104 § 1 K.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w formie postanowienia, podczas gdy rozstrzygnięcie powinno zapaść w formie decyzji, jak też art. art. 7, 77 oraz 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W ocenie A, wydane postanowienie narusza także art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przyjęcie, iż nie wskazał interesu prawnego w uzyskaniu żądanych dokumentów i nie udokumentował faktu posiadania tytułu wykonawczego przeciwko spadkobiercy, po Z. K. i S. K. A wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, bądź uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na fakt, iż postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powielił argumentację wniosku podkreślając, że gdyby nieruchomość miała urządzoną księgę wieczystą, to bez problemu dokonałby wpisu hipoteki przymusowej. Ponownie wyjaśnił, że nie mógł przedstawić tytułu wykonawczego z uwagi na ochronę tajemnicy bankowej, o której mowa w z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1376, z późn. zm.), stąd organ nie może mu stawiać zarzutu nieudokumentowania faktu posiadania tytułu wykonawczego. Poza tym, skoro celem wykazania interesu prawnego - w ocenie organu - należało przedstawić tytuł wykonawczy, to powinien był wezwać A do przedłożenia tego dokumentu i zadbać o zwolnienie z tajemnicy bankowej.

Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu, po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania podał, że A wykazał w uzyskaniu wypisu i wyrysu z operatu ewidencji gruntów jedynie interes faktyczny, a nie prawny. W odniesieniu do tego wywiódł, że pojęcie "interes prawny" ma charakter materialnoprawny i wymaga wskazania konkretnego przepisu prawa zobowiązującego organ do udzielenia danej informacji lub uprawniającego wnioskującego do jej otrzymania. Natomiast wnioskodawca jedynie wykazał, iż żądane informacje są mu potrzebne w związku z dochodzeniem roszczeń w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko spadkobiercy, na podstawie tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego przez Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny w klauzulę wykonalności. Zatem żądane informacje mają mu służyć w dochodzeniu roszczeń w postępowaniu egzekucyjnym. Odnosząc się do zarzutu zażalenie, że Starosta Namysłowski błędnie orzekł o odmowie żądanych dokumentów w formie postanowienia zamiast decyzji, przyznał rację A, lecz - powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2009 r. o sygn. akt I OSK 848/09 - uznał, że stwierdzone uchybienie nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż postanowienie zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie co do istoty sprawy oraz posiada wszystkie elementy wymagane dla decyzji administracyjnej, dlatego może pozostać w obrocie prawnym.

Równocześnie wyjaśnił, na podstawie analizy dokumentów nadesłanych przez organ I instancji, iż operat ewidencji gruntów i budynków prowadzony przez Starostę Namysłowskiego nie zawiera danych dotyczących następców prawnych Z. K. i S. K., bowiem do organu nie wpłynęły żadne dokumenty wskazujące na przeprowadzenie postępowania spadkowego. Ponadto, organ odwoławczy poinformował wnioskodawcę, że stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r. nr 231, poz. 1376, z późn. zm.) czynności egzekucyjne w sprawach cywilnych wykonuje wyłącznie komornik, który zgodnie z art. 5 cyt. ustawy, ma uprawnienie do pozyskiwania od organów administracji publicznej niezbędnych informacji do prawidłowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem to on jest jedynie osobą uprawnioną do żądania od starosty dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu A w [...] ponowił argumentację wniosku oraz zarzuty zażalenia. Wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości, i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący raz jeszcze podkreślił, iż organy obu instancji pozostają w błędnym przekonaniu, że jego wniosek ma na celu poszukiwanie, czy też wyjawienie majątku jego dłużnika. Podczas gdy A zna składniki majątku dłużnika, który stanowi m.in. opisana nieruchomość. Wskazał dokładne określenie ewidencyjne nieruchomości, a zatem jego wniosek dotyczy uzyskania dokumentów o konkretnej treści, a nie - jak sugeruje organ - uzyskania informacji na temat ewentualnych składników majątku dłużnika. Podkreślił, że organy I i II instancji uniemożliwiają skarżącemu podjęcie działań zmierzających do zabezpieczenia, a następnie także zaspokojenia jego należności, ponieważ odmawiają wydania żądanych dokumentów. Wskutek zaistniałej sytuacji, A nie ma możliwości wystąpienia z wnioskiem o urządzenie księgi wieczystej dla wyżej wymienionej nieruchomości, a następnie zgłoszenia wniosku o wpis hipoteki przymusowej, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o hipotece i księgach wieczystych.

Ponadto, skarżący zarzucił, niepodjęcie przez organ odwoławczy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i kompletny, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania wadliwego postanowienia. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone pobieżnie, gdyż organy obu instancji pominęły istotne okoliczności sprawy, na które wskazywał skarżący. Organ II instancji nie odniósł się do faktu, iż skarżący jest związany tajemnicą bankową, co uniemożliwiało przedstawienie w postępowaniu administracyjnym tytułu wykonawczego przeciwko jego dłużnikowi. Skarżący odnotował, że okoliczność wskazana przez organ II instancji, że nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ pomimo przeprowadzenia postępowania spadkowego, spadkobiercy często nie dokonują dalszych czynności mających na celu m.in. aktualizację danych gromadzonych w ewidencji gruntów. Zaniedbania po stronie spadkobiercy jednak nie powinny mieć wpływu na możliwość dochodzenia roszczeń przez wierzycieli.

W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutu braku odniesienia się do kwestii nieujawnienia tytułu wykonawczego i potrzeby zachowania tajemnicy bankowej przez skarżącego, ponownie podał, że czynności komornicze wykonuje wyłącznie komornik, a organy administracji publicznej są obowiązane na pisemne żądanie komornika udzielać mu informacji niezbędnych do prawidłowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, że skargę A w [...] należy uznać za uzasadnioną.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 P.p.s.a., polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty. W zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd, w tym zakresie kontrola, legalności zaskarżonego postanowienia, którym Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty Namysłowskiego z dnia 19 listopada 2014 r., wykazała, że akty te wydane zostały z naruszeniem prawa.

Trzeba przypomnieć, że zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podzielił stanowisko organu I instancji, że A w [...] nie posiada interesu prawnego w wystąpieniu z wnioskiem o wydanie wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego.

Przede wszystkim, odnosząc się do zarzutu wydania w sprawie postanowienia zamiast decyzji administracyjnej, należy stwierdzić, że zarzut ten jest uzasadniony. Przyjdzie przypomnieć, że organ I instancji, jako podstawę prawną orzeczenia podał art. 217 i art. 219 K.p.a. Przyjęta forma orzeczenia nie jest prawidłowa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się bowiem, że wypis i wyrys z operatu ewidencyjnego nie stanowią zaświadczenia w rozumieniu art. 217 § 1 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 848/09; z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 189/09; w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 457/10, z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 646/10 i II SA/Bk 648/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 796/10 i z dnia 30 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 803/10). Dlatego odmowa ich wydania powinna mieć formę decyzji, a nie postanowienia (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 647/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2008 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/08, wszystkie dostępne na stronach internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA). Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę i oceniając powyższe naruszenie przyjął, że wskazane przez skarżącego uchybienie w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy. Podczas gdy, w takim przypadku, dostrzegając nieprawidłowe działanie organu I instancji organ odwoławczy powinien skorygować działanie tego organu co do formy aktu, wydając decyzję administracyjną, a nie postanowienie. Trzeba bowiem zauważyć, że rolą organu II instancji rozpoznającego środek odwoławczy (zażalenie bądź odwołanie) strony nie jest kontrolowanie aktu administracyjnego wydanego przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się do badania zgodności postanowienia z prawem (taką kontrolę przeprowadza sąd), lecz powinien ponownie rozstrzygnąć sprawę, zgodnie z przepisami proceduralnymi, jak też materialnymi. Organ II instancji zobligowany jest do wyeliminowania uchybień i naprawienia błędów organu I instancji, wydając m.in. rozstrzygnięcie w prawidłowej formie, wyjaśniając w uzasadnieniu, że z tej przyczyny strona nie poniosła żadnych ujemnych skutków. Ewentualne wady postępowania pierwszoinstancyjnego mogą i powinny być sanowane przez organ II instancji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego formy podjętego przez organy rozstrzygnięcia, to zdaniem Sądu, uchybienie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa, skutkującego stwierdzeniem nieważności tego aktu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Ustawa ta reguluje m.in. sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków (art. 1 pkt 3 ustawy). Do spraw związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów odnosi się przepis art. 20 ustawy. Przepis ten w ust. 1 przewiduje, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

W art. 20 ust. 2 ustawy, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części (pkt 1), miejsce zamieszkania lub siedzibę ww. osób (pkt 2), informacje o wpisaniu nieruchomości do rejestru zabytków (pkt 3) i wartość nieruchomości (pkt 4).

Z powołanych przepisów wynika, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter przedmiotowy (dotyczy to informacji, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4) oraz podmiotowy (odnosi się to do informacji zamieszczonych w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2). Charakter informacji ma istotne znaczenie w świetle - określonych w art. 24 ust. 3, 4 i 5 - zasad dotyczących udostępniania informacji przez starostów. W myśl art. 24 ust. 2 ustawy informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Jawność, o której mowa, oznacza, iż informacje zawarte w ewidencji nie mają charakteru informacji niejawnych, nie powoduje to jednak powszechnego dostępu do nich. Udostępnianie przez starostę informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy, przybiera formę m.in. wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu (pkt 1) oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej (pkt 2).

Każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym (art. 24 ust. 4 ustawy). Jak wynika z art. 24 ust. 5 ustawy, starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, jedynie na żądanie:

1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie.

Od razu zauważyć należy, że A w [...] nie jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy, uprawnionym do uzyskania żądanych danych. Z tych też względów uzyskanie przedmiotowych dokumentów przez skarżącego jest uzależnione od wykazania jego własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie (art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy), co prawidłowo przyjęły rozstrzygające sprawę organy.

Pojęcie "interes prawny", użyte w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy nie zostało zdefiniowane w tej ustawie, a także nie zostało zdefiniowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z uwagi na brak legalnej definicji tego pojęcia, uzasadnione jest przyjęcie jego rozumienia w znaczeniu bezpośrednim, zgodnie z którym jest to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywny, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego, jakim w tym przypadku jest przepis art. 24 ust. 3 ustawy.

W niniejszej sprawie skarżący swój interes prawny w uzyskaniu żądanych dokumentów z operatu ewidencji w pierwszej kolejności wywodził z treści art. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który uprawnia wierzyciela, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym do uzyskania hipoteki na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Poza tym, we wniosku skonkretyzował swoje żądanie poprzez wskazanie gruntu, którego dotyczył wniosek, wyszczególniając numer działki ewidencyjnej (a) położonej w [...], jak i podał dane osobowe ówczesnych właścicieli omówionej działki. W uzasadnieniu wyjaśnił, że legitymuje się bankowym tytułem egzekucyjnym wobec dłużnika, będącego spadkobiercą działki nr a, a wskazane dokumenty są mu niezbędne do założenia księgi wieczystej. Tymczasem organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do tego żądania. Nie wyjaśniły w uzasadnieniu podjętego aktu, dlaczego powyższy przepis nie uprawnia skarżącego do uzyskania wnioskowanych dokumentów. Takim działaniem organy naruszyły art. 107 § 3 K.p.a. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. W uzasadnieniu należy przedstawić szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ, podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy powinno nadto zawierać ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a nie poprzestawać na ustaleniach i rozważaniach organu I instancji. Organy nie podjęły próby ustalenia, czy skarżący ma interes prawny w otrzymaniu żądanych dokumentów, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Nadto w oderwaniu od argumentacji zaprezentowanej we wniosku i przywołanego w nim artykułu 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece uznały, iż A nie wskazał przepisu, który dałby mu prawo do uzyskania wnioskowanych dokumentów dotyczących nieruchomości, która nie jest jego własnością. Wywodziły, iż udowodnił jedynie interes faktyczny, ponieważ interesu prawnego nie tworzy prawo do dochodzenia roszczeń w postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, wobec dłużnika wskazanego we wniosku.

W tym miejscu przyjdzie odnotować, że zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707, z późn. zm.), wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika (hipoteka przymusowa). Jednakże - wbrew sugestiom organów - hipoteka przymusowa nie jest środkiem egzekucyjnym, lecz jedynie stanowi środek zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności (art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), ułatwiający wierzycielowi prowadzenie egzekucji z danej nieruchomości. Ustanowienie hipoteki przymusowej nie powoduje wszczęcia takiej egzekucji i nie przesądza, że w ogóle zostanie ona wszczęta (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt IV CSK 76/14). Bankowy tytuł egzekucyjny nie ma także mocy wiążącej orzeczenia sądowego, ani nie stwarza stanu powagi rzeczy osądzonej. Wobec tego, mimo że po zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności tytuł taki pozwala na egzekwowanie świadczeń w nim wymienionych, w istocie dotyczy on roszczeń stale jeszcze dochodzonych w tym sensie, że nie zostały one osądzone. W świetle powyższych konstatacji twierdzenie organów, że skarżący domagał się wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów na użytek podjęcia postępowania egzekucyjnego, jest chybione.

Idąc dalej, należy wyjaśnić, że na zasadzie art. 626² § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm. - dalej zwanej K.p.c.), wniosek o dokonanie wpisu w postępowaniu wieczystoksięgowym może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ. Z brzmienia tego przepisu wynika, że A będący wierzycielem, któremu przysługuje prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej należy do kręgu osób, które mogą na tej podstawie wykazywać uprawnienie do uzyskania wpisów do księgi wieczystej. W myśl art. 6268 § 10 K.p.c. "założenie księgi wieczystej następuje z chwilą dokonania pierwszego wpisu", zatem nie w odrębnym postępowaniu o założeniu księgi wieczystej. Natomiast dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej, jakie powinny być dołączone do wniosku o dokonanie wpisu, określa § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów ( Dz. U. z 2001 r. nr 102, poz. 1122, z późn. zm.). Orzeczenie o założeniu nowej księgi wieczystej może zapaść, tylko wtedy, gdy wnioskodawca przedstawi odpowiednie dokumenty geodezyjne uzasadniające wpis w tej księdze w dziale I-O "Oznaczenie nieruchomości".

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, uznać należy, że skarżący, powołując się na treść art. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wskazał przepis stanowiący podstawę jego interesu prawnego, a tym samym swój indywidualny interes prawny w żądaniu wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów.

Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające postanowienie organu I instancji, gdyż wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego oraz materialnego. O wstrzymaniu wykonywania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a., a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a., uwzględniając wysokość kosztów sądowych poniesionych przez skarżącego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji zobowiązany jest uznać interes prawny skarżącego i w konsekwencji merytorycznie rozpatrzyć złożony przez niego wniosek, mając na uwadze powyższe konstatacje.