Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 818/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 43
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Marek Pilc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki budowli 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz M. K. kwotę 355 (trzysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. odmówił wydania M.K. zezwolenia na dokończenie budowy budynku handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia oraz nakazał wykonanie rozbiórki tego budynku. W dniu 2 czerwca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. przeprowadził wizję lokalną, w toku której stwierdzono, iż żadne prace budowlane na terenie posesji M.K. nie są wykonywane. W związku z powyższym wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne i w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał upomnienie wzywające stronę do wykonania obowiązku dokonania rozbiórki. Następnie organ nadzoru budowlanego I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne wydając w dniu [...] r. tytuł wykonawczy zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W wyniku rozpoznania złożonego przez zobowiązanego zażalenia organ II instancji uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], zobowiązujący M.K. do rozbiórki budynku handlowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Tytuł wykonawczy zaopatrzony został w klauzulę o skierowaniu go do egzekucji, zawierał również pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W piśmie z dnia [...] r. M.K. oświadczył, iż decyzję nakazującą rozbiórkę budynku tj. decyzję z dnia [...] r. otrzymał dopiero przy piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. i od decyzji tej odwołał się. Zarzucił, iż urząd nie wyjaśnił merytorycznych podstaw nakazu rozbiórki a w międzyczasie wystawiał kolejne tytuły wykonawcze. Ponadto podniósł argumenty dotyczące decyzji merytorycznej tj. decyzji nakazującej rozbiórkę, postawił m.in. pytanie czy istnieją przepisy prawa, które nakazywałyby rozbiórkę budynku ponieważ odległość budynku od realizowanego na działce sąsiedniej szamba wynosi 1,10 m. Skarżącemu nie jest znany żaden akt prawny, który określałby taki obowiązek. Sugerował, że w stosunku do tej budowli winien zostać wydany nakaz jej rozbiórki, w szczególności w obecnym stanie faktycznym, gdy jedynie sąsiad nie przeprowadził podłączenia do kanalizacji a tym samym uniemożliwia mu dokończenie budowy i rozpoczęcie działalności.

Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) nie uznał za zasadne zarzutów na tytuł wykonawczy nr [...], wniesionych przez M.K. w piśmie z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż podstawą zarzutów mogą być jedynie podstawy wyszczególnione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stawiane przez stronę zarzuty to zarzuty do decyzji merytorycznej będącej podstawą wszczęcia egzekucji, które nie mieszczą się w wyliczeniu powołanego przepisu i nie wywołują skutków prawnych.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w piśmie z dnia [...] r. Powtórzył, iż nie zgadza się z decyzją nakazującą rozbiórkę i uznaje ją za błędną. Wskazał, iż uzasadnienie tej decyzji nie ma podstaw w obowiązujących przepisach prawa natomiast organ nadzoru budowlanego I instancji nie wyjaśnił dlaczego wydane zostało rozstrzygnięcie tej treści. Zdaniem strony to w stosunku do sąsiada, który wybudował szambo bez wymaganego pozwolenia, winno toczyć się postępowanie administracyjne. Postępowanie w wyniku którego szambo zostałoby rozebrane a sąsiad zobligowany do podłączenia się do kanalizacji, gdyż obecnie wyłącznie jego posesja nie posiada przyłącza.

Postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i powtórzył, iż podstawą zarzutu mogą być jedynie podstawy wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych tam przesłanek. M.K. kwestionuje prawidłowość decyzji merytorycznej będącej podstawą wszczęcia egzekucji, jednakże ta decyzja nie może być przedmiotem oceny organu egzekucyjnego. Zarzuty nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej. Organ podkreślił także, iż w świetle zebranego materiału nie znajduje potwierdzenia wskazywana przez stronę okoliczność, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. została mu doręczona dopiero po 8 latach, gdyż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru tej decyzji z dniem [...] r. a w związku faktem, iż strona nie wnosiła odwołania od tejże decyzji, z upływem terminu do wniesienia odwołania stała się ona decyzją ostateczną. Wyjaśnił także, iż wszelkie kwestie związane ze znajdującym się na sąsiedniej nieruchomości szambem mogą być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i ponownie wskazał, że dopiero w 2003 r. otrzymał decyzję o nakazie rozbiórki. Decyzję, która jest błędna i nie wyjaśnia podstaw faktycznych i prawnych nałożonego na stronę nakazu rozbiórki. Nadto skarżący wyjaśnił, iż postawił budynek z myślą o otworzeniu skupu butelek, natomiast sąsiad, który odmawia przyłączenia swego domostwa do kanalizacji, uniemożliwia dokończenie budowy i realizację zamierzeń związanych z prowadzeniem własnej działalności. Sugerował, iż w stosunku do sąsiada powinno być prowadzone postępowanie nakazujące rozbiórkę szamba i przyłączenie do sieci kanalizacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wskazał na wstępie, iż przedmiotem zaskarżonego postanowienia było nieuznanie za zasadne zarzutów skarżącego zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego i do tego ograniczała się kontrola sądowa, w wyniku której ani nie można zmienić zaskarżonego postanowienia, ani też nie można badać lub tym bardziej zmienić rozstrzygnięcia, które nie jest przedmiotem skargi skierowanej do Sądu (tj. decyzji merytorycznej Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] r., którą organ odmówił wydania M.K. zezwolenia na dokończenie budowy budynku handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia oraz nakazał rozbiórkę tego budynku).

Sąd wskazując na poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego podniósł, iż pomimo faktu, iż w treści pouczenia zawartego w tytule wykonawczym wskazane zostały okoliczności, które zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, skarżący nie podniósł żadnej z okoliczności wymienionych w tym przepisie, formułując wyłącznie zarzuty skierowane przeciw decyzji merytorycznej. Zarzuty zgłaszane w toku tego postępowania stanowią zaś swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu i znajdujący zastosowanie jedynie gdy naruszono istotne zasady postępowania egzekucyjnego, lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W szczególności podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące zakończonego prawomocną decyzją postępowania administracyjnego.

Sąd I instancji odniósł się także do argumentu skarżącego, iż decyzję merytoryczną z dnia [...] r. otrzymał dopiero w 2003 r. i odwoływał się od niej. W ocenie Sądu z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż przedmiotową decyzję strona odebrała w dniu [...] r. (w aktach znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru). Od decyzji tej skarżący nie odwoływał się, w związku z czym stała się ona decyzją ostateczną. Jak wskazał Sąd, strona wprawdzie wskazywała, iż wnosiła odwołanie od tej decyzji jednakże w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty potwierdzające tę okoliczność. Skarżący składał odwołania, ale odwoływał się jedynie od wydawanych w toku postępowania postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Odwołanie od takiego rozstrzygnięcia skutkuje wyłącznie w stosunku do tego aktu i nie jest jednoznaczne z wniesieniem odwołania od decyzji merytorycznej o nakazie rozbiórki.

Sąd podkreślił ponadto, iż na etapie postępowania egzekucyjnego organ administracji nie może badać zasadności egzekwowanego obowiązku, bowiem oznaczałoby to rozpatrywanie sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. W konkluzji podkreślił, iż argumenty jakie podnosi strona mogłyby zostać ewentualnie przedstawione organowi administracji publicznej, który wydał decyzję ostateczną, co mogłoby zainicjować postępowanie w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 155 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną M.K. uznał za zasadny w szczególności zarzut wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zdaniem Sądu II instancji, wskazane wyżej naruszenie wiązać należy z istotą postępowania egzekucyjnego oraz określonymi w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji możliwościami wskazywania zarzutów. Sąd I instancji trafnie co prawda wskazał, że w skardze nie pojawił się żaden, wyraźnie sformułowany zarzut, przewidziany w art. 33 ustawy. Jednakże, biorąc pod uwagę treść art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak taki nie może oznaczać zwolnienia sądu od zbadania czy z treści skargi nie wynika, że taki zarzut mógł się w skardze pojawić. Jest to istotne zwłaszcza wówczas, gdy z treści skargi wynika jakaś wątpliwość, która powinna zostać przez Sąd zbadana. Wątpliwością taką było, zdaniem NSA, powołanie się przez skarżącego na fakt, iż decyzję nakazującą rozbiórkę otrzymał po ośmiu latach od daty jej wydania, wraz z pismem związanym już z samym postępowaniem egzekucyjnym. A także, co jest równie istotne, że od tej decyzji się odwoływał po wskazanym przez siebie fakcie jej otrzymania.

Istotę uchybienia należy upatrywać w tym, że Sąd I instancji, nie reagując na argument o otrzymaniu decyzji po ośmiu latach oraz o odwołaniu się od tej decyzji, nie poddał kontroli wypełnienia przez organ administracji normy, zawartej w art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazującej na obowiązek organu egzekucyjnego, polegający na badaniu z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Tym samym, pominięcie przez Sąd I instancji w ramach dokonywanej kontroli zaskarżonego postanowienia rozpatrzenia tego z zarzutów wymienionych w art. 33 powoływanej ustawy, który odnosi się do dopuszczalności egzekucji jest uchybieniem istotnym na gruncie art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niezależnie od tego, czy okoliczność ta została podniesiona w skardze czy nie została wyraźnie w niej wskazana.

Zasadny jest zatem, w ocenie NSA, zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 k.p.a. w sensie braku rozciągnięcia kontroli sądowej na badanie przez organ administracyjny dopuszczalności egzekucji poprzez odpowiednie ustalenie faktów związanych z doręczeniem decyzji nakazującej rozbiórkę, z jej statusem jako decyzji ostatecznej oraz z losami datowanego na dzień 5 września 2003 r. odwołania od tej decyzji.

Zdaniem Sądu II instancji, brak odpowiedniej argumentacji w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oznacza jednocześnie naruszenie art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ponownie rozpoznawał skargę M.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie nakazu rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje jednakże sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 powoływanej powyżej ustawy, który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Skargę, analizowaną w kontekście wskazanych wyżej kryteriów kontroli, należało uwzględnić, gdyż zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne, zapadły z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była ocena zgodności z prawem postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie nakazu rozbiórki.

Rozpoznając tę sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi związany był wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynikającymi z wyroku tego Sądu z dnia 6 lipca 2007 r., mocą którego uchylił on poprzednie rozstrzygniecie w tej sprawie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przede wszystkim, że istoty uchybienia należy upatrywać w tym, że Sąd I instancji, nie reagując na argument skarżącego o otrzymaniu decyzji po ośmiu latach oraz o odwołaniu się od tej decyzji, nie poddał kontroli wypełnienia przez organ administracji normy, zawartej w art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazującej na obowiązek organu egzekucyjnego, polegający na badaniu z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem zaskarżonego postanowienia było nieuznanie za zasadne zarzutów skarżącego zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego. W stanie faktycznym sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wystawił tytułu wykonawczy opatrzony w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji, wskutek czego wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania na zobowiązanym określonego w tym tytule zachowania, tj. rozebrania wybudowanego bez zezwolenia budynku. Po otrzymaniu przedmiotowego skarżący wystosował do organu pismo, w którym zawarł szereg argumentów odnoszących się do decyzji merytorycznej będącej podstawą wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego. W piśmie tym nie został jednak sformułowany żaden wyraźny zarzut, przewidziany w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Istotne jest jednakże, że w treści pisma M.K. podnosił, że decyzję nakazującą rozbiórkę otrzymał po ośmiu latach od daty jej wydania, wraz z pismem związanym już z samym postępowaniem egzekucyjnym. A także, co jest równie istotne, że od tej decyzji się odwoływał po wskazanym przez siebie fakcie jej otrzymania. Jak podnosi dalej strona skarżąca, odwołanie to nie zostało dotąd rozpatrzone.

Organy stwierdziły natomiast, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] r. nakazująca rozbiórkę została doręczona skarżącemu w dniu [...]r. Powołały się przy tym na znajdujące się w aktach administracyjnych potwierdzenie doręczenia.

Wskazać w związku z tym należy, że z akt sprawy nie wynika w sposób bezpośredni, że skarżący przedmiotową decyzję faktycznie odebrał. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, na które powołuje się organ administracji, jako potwierdzenie skutecznego doręczenia decyzji administracyjnej, wynika bowiem jedynie, że pismo (decyzja) odebrane zostało przez dorosłego domownika, brak jest przy tym wyjaśnienia, kto konkretnie pismo odebrał, a złożony podpis jest nieczytelny (k. 74 akt administracyjnych). Nie sposób w związku z tym stwierdzić, że doręczenie decyzji o nakazie rozbiórki, która stała się podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami k.p.a.

Zgodnie z postanowieniami art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przy czym, status domowników adresata mają jedynie zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu. Osoby takie traktować należy zatem jako sąsiadów adresata czy też administratorów i o fakcie doręczenia im przeznaczonej dla niego przesyłki należy poinformować zainteresowanego przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia na drzwiach jego mieszkania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1996 r., sygn. akt III RN 27/96, OSNP 1997/11/187).

W badanej sprawie jest niewątpliwe, że decyzja nie została skutecznie doręczona skarżącemu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wynika jedynie, że pismo (decyzję) doręczono dorosłemu domownikowi, nie precyzując kim on konkretnie jest. Należy w związku z tym podkreślić, że domniemanie doręczenia pisma adresatowi powstaje wówczas, gdy jest pewne, że pismo zostało wręczone jednej z osób wymienionych w przepisie art. 43. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1996 r., SA/Wr 81/96 (niepublikowanym), w którym stwierdzono, że "Fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba (art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a.) lub że spełnione zostały warunki określone w art. 44 k.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze)". W niniejszej sprawie, na co wskazano już powyżej, załączone do akt potwierdzenie odbioru decyzji ma podstawowy mankament - doręczyciel nie wskazał, komu przesyłka została doręczona. Samo wyjaśnienie, że pismo zostało odebrane pod wskazanym adresem nie wyjaśnia okoliczności zasadniczej - czy pismo zostało doręczone dorosłemu domownikowi w rozumieniu powoływanych przepisów. Niewyjaśnienie tej okoliczności, wobec zaprzeczania skarżącego, aby otrzymał decyzję powoduje, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie wydane zostało z istotnym naruszeniem przepisów proceduralnych (por. w tym względzie np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 1995 r., SA/Gd 1860/94, niepublikowany; wyrok z dnia 10 listopada 1996 r., SA/Gd 2571/94, niepublikowany). Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie wyjaśniono, czy pismo (decyzja stanowiąca podstawę wszczętego postępowania egzekucyjnego) zostało skutecznie doręczono adresatowi, czy też innej osobie wymienionej w art. 43 k.p.a., nie sposób ustalić, kto złożył podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Tym samym nie było więc możliwe rygorystyczne zastosowanie fikcji doręczenia zastępczego poprzez przyjęcie, iż decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...] r. W konsekwencji zaś, zarzut skarżącego nieskutecznego doręczenia mu decyzji o nakazie rozbiórki i wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie nieprawomocnej decyzji uznać należało za zasadny.

Uchybienie powyższe ma istotne znaczenie nie w kontekście kontroli samej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lecz właśnie kontroli dopuszczalności egzekucji. Wskazać bowiem należy, że przed podjęciem egzekucji, gdy postępowanie prowadzone jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny jest obowiązany zbadać z urzędu dopuszczalność powadzenia egzekucji. Badanie to obejmuje w szczególności ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie (art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, w sytuacji, gdy jest on konkretyzowany w drodze decyzji administracyjnej wymaga podania w tytule wykonawczym informacji o tej decyzji. Jeżeli przyjmie się, że niedopuszczalność egzekucji może wynikać z różnych przyczyn, wśród których znajduje się przesłanka skierowania egzekucji w stosunku do decyzji nie mającej statusu decyzji ostatecznej (por. R. Hauser, Z. Leoński: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz. Warszawa 2004, s. 103) należy przyjąć, że egzekucję administracyjną można prowadzić jedynie w stosunku do decyzji ostatecznej. Status decyzji ostatecznej posiada decyzja, która została prawidłowo doręczona oraz od której nie przysługuje w toku postępowania administracyjnego żaden środek odwoławczy. A zatem, skoro brak jest dowodu doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki, zgodnego z przepisami art. 39-49 k.p.a., prowadzenie egzekucji należy uznać za niedopuszczalne.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

A.R.

AR