Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2012/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 pkt 10 i 14, art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 oraz 136 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 743/19 w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 4 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 743/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, dalej również jako "WSA", oddalił skargę M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego.

Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze tej zarzucił naruszenie:

I. prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej jako "Konstytucja RP", (zasady równości wobec prawa i zasady równego traktowania każdego przez władze publiczne, a także zakazu dyskryminacji w życiu społecznym z jakiejkolwiek przyczyny) oraz art. 67 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (prawa do zabezpieczenia społecznego, w tym w razie inwalidztwa lub braku pracy nie z własnej woli przy braku innych środków utrzymania) - poprzez nie wzięcie pod uwagę (niezastosowanie) tych przepisów rangi konstytucyjnej przez Sąd pierwszej instancji, podczas gdy z przepisów tych wynika konieczność przyznania Skarżącemu zasiłku okresowego ze względu na sytuację, w jakiej się znajduje,

2. art. 38 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 pkt 10 i 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.) dalej jako "u.p.s.", poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że pomimo spełniania przez skarżącego przesłanek otrzymania zasiłku okresowego określonych w art. 38 ust. 1 u.p.s. skarżący nie jest osobą samotnie gospodarującą w myśl definicji ustawowej w art. 6 pkt 10 u.p.s., a także że skarżący wraz z żoną i synem tworzą rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 u.p.s., choć nie jest spełniony wymóg faktycznego związku oraz wspólnego gospodarowania,

3. art. 3 ust. 1, 3 i 4 u.p.s., poprzez ich niezastosowanie i w rezultacie brak uznania, że zasiłek okresowy jako najbardziej odpowiednia forma pomocy społecznej należy się skarżącemu dla zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb i umożliwienia mu życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a potrzeby skarżącego mieszczą się w możliwościach i odpowiadają celom pomocy społecznej określonym we wskazanych wyżej przepisach u.p.s.,

4. art. 8 ust. 1 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że skarżący przekroczył kryterium dochodowe, gdyż wliczony do niego został dochód całej rodziny, podczas gdy do tego kryterium nie należało wliczać dochodu rodziny, a jedynie dochód samego skarżącego, ponieważ prowadzi on samodzielne i odrębne gospodarstwo domowe,

II. przepisów postępowania mających istotny wpływa na wynik sprawy, tj.:

5. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 oraz 136 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 poz. 2096 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że organy dokonały naruszenia prawa materialnego oraz nie ustaliły i nie rozważyły wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W ocenie skarżącego kasacyjnie sąd w szczególności nie dostrzegł, że materiał dowodowy mógłby zostać uzupełniony o dokładne ustalenie specyficznej sytuacji życiowej i potrzeb Skarżącego w związku z jego sytuacją zdrowotną, a także o poczynienie innych szczegółowych ustaleń, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi w przypadku uznania sprawy za dostatecznie wyjaśnioną. Ponadto wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, jednocześnie oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Skarżący oświadczył także, że zrzeka się przeprowadzenia w niniejszej sprawie rozprawy.

W uzasadnieniu skarżący wskazał na brak więzi emocjonalnej z żoną, z którą zmuszony jest zamieszkiwać, niepełnosprawność syna oraz podjęte przez niego starania w celu usamodzielnienia się. W jego ocenie powodem odmowy przyznania zasiłku okresowego jest jego niepełnosprawność (skarżący jest osobą niewidomą), a co za tym idzie niesłuszne uznanie, że jest osobą niezdolną do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego. Zdaniem skarżącego w sprawie wykroczono poza definicję rodziny w rozumieniu art. 6 pkt 14 u.p.s., zgodnie z którym oprócz kryterium faktycznego związku wymagane są dwie inne przesłanki, tj. wspólnego zamieszkiwania i wspólnego gospodarowania, gdyż w jego przypadku mamy do czynienia jedynie ze wspólnym (wymuszonym) zamieszkiwaniem. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem o istnieniu "zależności finansowej" pomiędzy nim a jego żoną. Wskazał przy tym na "świadczenie uzupełniające 500 zł (tzw. 500 plus dla dorosłych osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji)" i wniósł o przeprowadzenia dowodu na tą okoliczność – wydruku zdjęcia zawiadomienia z ZUS o przyznaniu skarżącemu tegoż świadczenia. W przeświadczeniu skarżącego, zarówno organy jak i WSA uznały, że nie zasługuje on na przyznanie zasiłku okresowego, na skutek dowolnej interpretacji stanu faktycznego, nie biorącej pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy. Jego zdaniem jedyną słuszną interpretacją byłoby uznanie go za osobę samotnie gospodarującą i zastosowanie wobec niego (do wyliczenia kryterium dochodowego) art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Ponadto w ocenie skarżącego "materiał dowodowy mógłby zostać uzupełniony o dokładne ustalenie specyficznej sytuacji życiowej i potrzeb Skarżącego w związku z jego sytuacją zdrowotną, a także o poczynienie innych szczegółowych ustaleń, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że przedmiotowa sprawa została zainicjowana wnioskiem M.D. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego. Natomiast powstały w sprawie spór sprowadza się do kwestii, czy skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, czy też prowadzi gospodarstwo wspólnie z żoną i synem, a zatem czy przy ustaleniu prawa do wnioskowego zasiłku okresowego należy wziąć pod uwagę wyłącznie dochody skarżącego, czy także dochody uzyskiwane przez pozostałych członków rodziny. Organy oraz WSA przyjęły, że skarżący nie jest osobą samotnie gospodarującą, wobec czego odmówiono mu przyznania zasiłku okresowego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego (dochód rodziny wynoszący [...] zł przekracza kryterium dochodowe ustalone w ustawie o pomocy społecznej określone na kwotę 1.584 zł).

Przechodząc do rozpoznania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów wskazać należy, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, tak jak w niniejszej sprawie, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

Skarga kasacyjna zawiera jeden zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 oraz 136 ust. 1 k.p.a. Naruszenia powyższych przepisów skarżący upatruje w "niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej", gdyż WSA "nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że organy dokonały naruszenia prawa materialnego oraz nie ustaliły i nie rozważyły wszystkich okoliczności faktycznych sprawy". Skarżący wskazał na możliwość uzupełnienia materiału dowodowego odnośnie jego sytuacji życiowej i potrzeb.

Zarzut ten jest nieuprawniony. Art. 3 § 1 p.p.s.a. ma charakter ustrojowy i może stanowić podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Przepis ten zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jeżeli podnosząc zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., skarżący w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez sąd pierwszej instancji, to nie może być to skuteczne, gdyż przepisy te zakreślają jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, natomiast sposób przeprowadzania tej kontroli regulowany jest w dalszych przepisach p.p.s.a. Do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie.

Z kolei art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ma charakter wynikowy, a jego zastosowanie przez sąd pierwszej instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Jeżeli sąd nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie może stosować tego przepisu. Naruszenie wyżej wymienionego przepisu można zarzucić sądowi pierwszej instancji tylko wówczas, gdy sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powiązano z naruszeniem art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 77 § 1 k.p.a. (dotyczący sposobu prowadzenia przez organ postępowania dowodowego), art. 80 k.p.a. (dotyczący swobodnej oceny dowodów) i art. 136 ust. 1 k.p.a. (dotyczący uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy). Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia sprawy zostały wyjaśnione, przy czym w oparciu o te okoliczności prawidłowo ustalono, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, o czym będzie mowa podczas omawiania zarzutów naruszenia prawa materialnego. Dodatkowo w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku, WSA dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Na marginesie podkreślenia wymaga, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania materiałów dowodowych i prowadzenia postępowania w nieskończoność, przy czym samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia nie świadczy o dowolności działań Sądu.

Nie mogły również zostać uwzględnione zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.

W pierwszym skarżący kasacyjnie podnosi naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. W przepisach tych skarżący upatruje konieczność przyznania mu zasiłku okresowego, mając na względzie jego sytuację osobistą. Jednakże w istocie skarżący nie wykazał naruszenia zasady równości oraz zasady prawa do zabezpieczenia społecznego zawartych w ww. przepisach Konstytucji RP. Nie można bowiem wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa wykładać w ten sposób, że nakazuje ona niejako z góry identyczne traktowanie wszystkich wnioskujących o pomoc od państwa, bez uwzględnienia innych warunków, określonych jako niezbędne wymogi w świetle przepisów prawa, jak chociażby uzyskiwany dochód czy relacje rodzinne. Natomiast dyskryminacja pojawia się w sytuacji, gdy zróżnicowanie podmiotów następuje ze względu na cechę osobistą, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z kolei z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP nie wynikają żadne prawa podmiotowe. Nie można tym samym wyprowadzić z niego konstytucyjnego prawa do jakiejkolwiek konkretnej postaci świadczenia (wyrok TK z 23 stycznia 2003 r., SK 27/02, wyrok TK z 6 lutego 2002 r., SK 11/01, zob. również wyrok NSA z 28 listopada 2018 r., I OSK 976/18).

W przedmiotowej sprawie, wskutek wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku, organy wszczęły postępowanie i prowadziły je zgodnie z nałożoną prawem procedurą. Przy czym samo złożenie wniosku o przyznanie zasiłku nie skutkuje bezwzględnym obowiązkiem przyznania go wnioskującemu. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna nie jest jednak przyznawana automatycznie każdej osobie, która się o nią zwróci. W zależności od formy wnioskowanego świadczenia, ustawa o pomocy społecznej precyzuje kryteria, od których spełnienia uzależnia przyznanie wnioskowanej pomocy. Ich brak, skutkujący decyzją odmowną organu, może prowadzić do sytuacji, że nawet najbardziej uzasadnione potrzeby bytowe nie będą uwzględnione. W świetle powyższego nie sposób stwierdzić jakiegokolwiek naruszenia norm konstytucyjnych, w tym podniesionych w skardze kasacyjnej art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

W kolejnym zarzucie skarżący kasacyjnie podniósł naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 pkt 10 i 14 u.p.s., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że pomimo spełniania przez skarżącego przesłanek otrzymania zasiłku okresowego określonych w art. 38 ust. 1 u.p.s., nie jest on osobą samotnie gospodarującą w myśl definicji ustawowej w art. 6 pkt 10 u.p.s. Również ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Stosownie do art. 6 pkt 10 u.p.s. osoba samotnie gospodarująca to osoba prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, zaś art. 6 pkt 14 u.p.s. stanowi, że rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.

Wyjaśnienia więc wymaga, że faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym art. 6 pkt 14, oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie polega na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Z kolei wspólne gospodarowanie opiera się na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego (zob. wyrok SN z 2 lutego 1996 r., II URN 56/95)

Trafne jest stanowisko, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i synem, ponieważ zamieszkują oni razem w lokalu mieszkalnym składającym się z kuchni i jednego pokoju. Ponadto legitymuje się on orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, ustalonym do dnia [...] kwietnia 2023 r. Z kolei jego syn został zaliczony do osób niepełnosprawnych czasowo do [...] czerwca 2021 r. Małżonkowie nie pracują, lecz korzystają z pomocy państwa. Na dochód skarżącego składa się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 184,42 oraz jak podniósł w skardze kasacyjnej "świadczenie uzupełniające 500 zł (tzw. 500 plus dla dorosłych osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji)". Natomiast jego syn i małżonka uzyskują dochód w kwocie [...] z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, zasiłku rodzinnego.

Należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że skarżący nie może prowadzić odrębnego gospodarstwa domowego. Nie posiada on własnych dochodów pozwalających na utrzymanie, przy czym wbrew twierdzeniom skarżącego dla uznania, że prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe nie jest wystarczająca okoliczność otrzymywania przez niego zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 184,42 zł nawet łącznie ze "świadczeniem uzupełniającym 500 zł (tzw. 500 plus dla dorosłych osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji)". W ocenie sądu taki dochód nie jest wystarczający do samodzielnego utrzymania się. Ponadto w ocenie sądu skarżący jest osobą wymagającą stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób i wbrew jego przeświadczeniu nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2013 r., I OSK 1947/12). Podstawą ustalenia sytuacji życiowej skarżącego był wywiad środowiskowy przeprowadzony [...] kwietnia 2019 r. Jak wynika z akt sprawy w trakcie jego przeprowadzania skarżący poinformował, że od marca 2019 r. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a konflikt z żoną z uwagi na problemy finansowe trwa od około "połowy roku". Tego rodzaju oświadczenia także nie mogą zostać uznane za informacje świadczące o rozdzieleniu gospodarstwa domowego skarżącego i jego żony, bowiem konflikty zdarzają się w każdym związku, a podstawowym kryterium do przesądzenia tej kwestii pozostawał art. 6 pkt 14 u.p.s. Ostatecznie zatem prawidłowo dokonano w sprawie oceny, zgodnie z którą warunki mieszkaniowe oraz zależność finansowa istniejąca między skarżącym, jego żoną, a także synem stwarzają obiektywnie stan wskazujący na to, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe.

Tym samym uznać należy, że WSA właściwie zdefiniował pojęcie rodziny i osoby samotnie gospodarującej uznając, że skarżący nie jest osobą samotnie gospodarującą w myśl art. 6 pkt 10 u.p.s., a gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i synem. Idąc dalej oznacza to, że WSA prawidłowo odniósł się do kwestii kryterium dochodowego, gdyż dochód rodziny skarżącego przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania zasiłku okresowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że ani organy, ani sąd nie przesądzały kwestii czy skarżący w ogólności nie mógłby zostać uznany za osobę samotnie gospodarującą, a uznały jedynie, że skarżący nie jest osobą samotnie gospodarującą w realiach niniejszej sprawy, w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2019 r., I OSK 4373/18).

Wobec powyższego na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut oznaczony numerem 4, w którym skarżący podnosi naruszenie art. 8 ust. 1 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że skarżący przekroczył kryterium dochodowe.

W ostatnim zarzucie (oznaczonym numerem 3)skarżący kasacyjnie podnosi zarzut naruszenia art. 3 ust. 1, 3 i 4 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie brak uznania, że należy mu przyznać wnioskowany zasiłek okresowy. Zgodnie z tym przepisem pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1), rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3), a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4).

Wskazany w tym zarzucie przepis nie ma charakteru wypowiedzi dyrektywalnej, a zawiera jedynie reguły interpretacyjne u.p.s. Innymi słowy o czasie i rozmiarze pomocy decyduje organ, mając na uwadze ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej wyrażone w art. 3 u.p.s., przy czym reguły te nie stanowią normy zobowiązującej do przyznania wnioskowanej pomocy. Jak wskazano powyżej, podczas rozpoznawania innego zarzutu zawartego w skardze kasacyjnej pomoc społeczna nie jest przyznawana automatycznie każdej osobie, która się o nią zwróci, a w samej u.p.s. sprecyzowano dodatkowe kryteria, od których spełnienia uzależnia przyznanie wnioskowanej pomocy. Rozmiar i czas trwania zasiłku okresowego winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, w tym winny uwzględniać potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele pomocy społecznej. Dodatkowo użyte w tym przepisie słowo "wspiera" obliguje organy pomocy społecznej nie tylko do dostarczania pomocy materialnej, a w tym stricte pieniężnej, lecz do takiego korzystania z przyznanych im instrumentów prawnych, by beneficjenci pomocy społecznej, na ile to możliwe, stawali się jak najszybciej samowystarczalni i samodzielni.

Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się stawianych w skardze kasacyjnej naruszeń, uznając tym samym wyrok WSA za prawidłowy. Powyższe nie oznacza negowania trudnej sytuacji życiowej, w jakiej znalazł się skarżący.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.) przyznawane jest na wniosek przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.