Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 422/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 7,77 par. 1, 75 par. 1, 78 par. 1 i 80 kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi A. S. i Prokuratora Generalnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej A. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. S. wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przewidzianego w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 2002r., nr 42, poz. 371 ze zm.). We wniosku wskazał, że od maja 1944r. do stycznia 1945r. pełniła służbę w Armii Krajowej w placówce K., obwód Ł., okręg B.. Złożyła przysięgę, otrzymała pseudonim "[...]" i została przydzielona do służby sanitarnej kobiet, przenosiła pocztę i żywność, udzielała pomocy rannym żołnierzom i ukrywającym się oraz wykonywała inne zlecane jej zadania.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] odmówił przyznania A. S. uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w Armii Krajowej. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby pełniła ona służbę w szeregach Armii Krajowej, lecz co najwyżej dorywczo wykonywała na jej rzecz czynności pomocnicze. W szczególności nie udowodniono w sprawie podstawowego atrybutu służby w podziemnej organizacji wojskowej, a mianowicie złożenia przez A. S. przysięgi wojskowej. Zachowanie A. S. polegające na udzielaniu pomocy oddziałom partyzanckim nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania jej uprawnień kombatanckich w oparciu o treść art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. S. W uzasadnieniu podała, że fakt pełnienia przez nią służby w Armii Krajowej nie powinien budzić żadnych wątpliwości, gdyż został potwierdzony na piśmie zeznaniami świadków W. P. i J. B. Odwołująca podniosła, że jeżeli istnieje taka potrzeba, jest w stanie powołać dodatkowych świadków.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2004r. W uzasadnieniu decyzji powołano się na pkt 5a Instrukcji gen. Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939r, który stanowił, że członkiem ZWZ-AK może być każdy Polak (każda Polka) nieposzlakowanej czci, poczynając od lat 17 –tu, który cele organizacji przyjmie za swoje, podda się bez zastrzeżeń jej regulaminowi oraz złoży przepisaną przysięgę i uznano, że z punku widzenia obowiązujących w AK zasad A. S. jako 13- letnie dziecko nie mogła złożyć przysięgi i być członkiem podziemnej organizacji wojskowej. Organ podniósł, że jego stanowisko znalazło potwierdzenie również w tym, że wniosek A. S. nie uzyskał rekomendacji organizacji kombatanckiej, która umotywowała swoje stanowisko tym, że strona w okresie okupacji niemieckiej nie miała ukończonych 16 lat. Mając powyższe na uwadze uznano, że A. S. nie wchodziła w skład Armii Krajowej i nie pełniła służby w organizacji, lecz co najwyżej mogła współpracować z organizacją. Organ powołując się na przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i orzecznictwo NSA stwierdził, że współpraca z organizacją nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich.

A. S. od powyższej decyzji wywiodła skargę do sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005r. skarga została odrzucona a następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006r. odrzucono skargę kasacyjną A. S. od powyższego postanowienia.

Od ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2005r. sprzeciw wywiódł Prokurator Generalny i zarzucił:

1.rażące naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego polegające na nieprzyznaniu A. S. uprawnień kombatanckich pomimo spełnienia przez nią warunków przewidzianych w powyższej ustawie,

- art. 22 ust. 1 w/w ustawy polegające na odmowie przyznania A. S. uprawnień kombatanckich i oparcie decyzji o rekomendację niewłaściwego terenowo stowarzyszenia dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.

2. rażące naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i 77 §1 kpa przez zaniedbanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz wydanie decyzji w oparciu o nieobowiązujące przepisy - Instrukcję Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939r.

Wskazując na powyższe Prokurator Generalny wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. S. w którym podniosła, że wydana decyzja jest sprzeczna z rzeczywistością. Odwołanie zostało również wniesione przez Prokuratora Generalnego który zarzucił:

1. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj:

- art. 7, 77 §1 i 80 kpa poprzez zaniedbanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,

- art. 9 kpa poprzez niedoinformowanie strony o skutkach niewniesienia w terminie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i narażenie na powstanie szkody z powodu nieznajomości prawa,

- art. 113 i art. 124 kpa poprzez uznanie błędnych ustaleń faktycznych i błędnego rozstrzygnięcia za oczywistą omyłkę pisarską i sprostowanie ich w drodze postanowień oraz brak należytego uzasadnienia podjętych rozstrzygnięć.

2. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:

- art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, polegające na nieprzyznaniu A. S. uprawnień kombatanckich pomimo spełnienia przez nią warunków przewidzianych w ustawie i uzależnienie przyznania uprawnień kombatanckich od dodatkowych warunków nie przewidzianych przepisami,

- art. 22 ust. 1 w/w ustawy polegające na odmowie przyznania A. S. uprawnień kombatanckich i oparcie tej decyzji o rekomendację niewłaściwego terenowo stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.

Podnosząc powyższe zarzuty Prokurator Generalny wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie sprzeciwu.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że procesowanie organu w przedmiotowej sprawie zostało ograniczone do analizy zapisów zawartych w Instrukcji gen. Kazimierza Sosnkowskiego z 4 grudnia 1939r., zgodnie z którą członkiem AK mogła być osoba, po ukończeniu 17 lat. Instrukcję tę uznano jako jedyny, wystarczający i mający znaczenie w sprawie dowód. Ograniczając w ten sposób postępowanie, nie wyjaśniono i nie zweryfikowano danych zawartych we wniosku A. S, mimo istnienia takich możliwości. Nie sięgnięto chociażby do instrukcji wykonawczej do Statutu, wydanej w 1991r. przez Światowy Związek Żołnierzy AK, która w §9 ust. 3 przewiduje możliwość przyjęcia do organizacji osoby w wieku powyżej 12 lat, nie sięgnięto do istniejących dokumentów historycznych dotyczących działalności AK w obwodzie łomżyńskim i kolneńskim, zaniechano przesłuchania żyjących świadków posiadających wiedzę na temat działań A. S. Powyższe w ocenie Prokuratora Generlanego skutkowało tym, że decyzja została wydana w oparciu o niekompletny materiał dowodowy co stanowi naruszenie art. 7, 77§1 i 80 kpa. Naruszenie zaś przez organ reguł wyrażonych w przedmiotowych przepisach należy uznać za rażące naruszenie prawa. Nadto podniesiono, że wprowadzenie przez organ granicy wieku jako warunku przyznania uprawnień kombatanckich, mimo, że art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy warunku takiego nie wprowadza, rażąco narusza dyspozycję tego przepisu. Prokurator Generalny wywiódł również, że potraktowanie wymogu określonego w art. 22 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym o przyznaniu uprawnień kombatanckich rozstrzyga się na podstawie rekomendacji właściwego stowarzyszenia, jako nie mającego żadnego znaczenia w sprawie stanowi ewidentne naruszenie tego przepisu. Końcowo wskazano, że sprostowanie sentencji decyzji z dnia [...] kwietnia 2004r. oraz rekomendacji w trybie art. 113 kpa stanowiło naruszenie tego przepisu, gdyż przepis ten przewidziany jest dla nieistotnych wadliwości, tymczasem w przedmiotowej sprawie sprostowaniu uległy istotne błędy organu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane nie jakiekolwiek naruszenie prawa materialnego lub procesowego ale wtedy, gdy będzie to naruszenie rażące, oczywiste, jednoznaczne, dostrzegalne z łatwością dla każdego prawnika. Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku, gdy przepisy są niejednoznaczne i w doktrynie oraz orzecznictwie interpretowane są w różny sposób oraz wtedy, gdy rozbieżności pomiędzy stroną postępowania a organem administracji sprowadzają się wyłącznie do odmiennej oceny dowodów Zdaniem organu rozbieżności pomiędzy autorem sprzeciwu a organem administracji sprowadzają się w głównej mierze do odmiennej oceny dowodów. W sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 7, 77 §1 i 80 kpa, gdyż materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania decyzji odmawiającej A. S. przyznania uprawnień kombatanckich był kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Ze zgromadzonych dowodów jednoznacznie wynika, że A. S. nie pełniła służby w organizacji konspiracyjnej, lecz co najwyżej wykonywała czynności pomocnicze na rzecz osób zaangażowanych w służbę w Armii Krajowej. Zdaniem organu w sprawie nie było potrzeby sięgania po zeznania świadków. Nadto organ pokreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązkiem organu jest zajęcie się wyłącznie kwestiami prawnymi i nie ma w nim proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego, dlatego też organ nie mógł odnieść się do dołączonego do sprzeciwu dokumentu zatytułowanego "Protokół spisany komisyjnie", który powstał w dniu [...] czerwca 2004r.

Organ zgodził się z tym, że przepisy ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie wprowadzają kryterium wieku, jeżeli chodzi o możliwość przyznania uprawnień z tytułu służby w organizacji konspiracyjnej lub niepodległościowej, niemniej jednak możliwość pełnienia takiej służby wiązała się ściśle z osiągnięciem odpowiedniego wieku. W przypadku Armii Krajowej wiek był istotnym kryterium decydującym o możliwości zaprzysiężenia konkretnej osoby i przyjęcia jej do służby w tej organizacji o czym świadczy pkt 5a Instrukcji gen. Kazimierza Sosnkowksiego. Przy istnieniu tej regulacji A. S. jako 13-14 – letnia dziewczynka nie mogła złożyć przysięgi i nie mogła pełnić służby w Armii Krajowej. Przy czym organ zaznaczył, że przedmiotowa instrukcja nie stanowiła podstawy prawnej rozstrzygnięcia, lecz jako dokument historyczny stanowiła –jedno, bardzo istotne źródło dowodowe wykorzystane w postępowaniu. Przez pryzmat tego dokumentu uprawnione było uznanie, że relacje świadków i strony o zaprzysiężeniu 13 – letniego dziecka nie są wiarygodne.

Odnośnie rekomendacji organ wskazał, że jest ona jednym z dowodów na okoliczność działalności konspiracyjnej, podlegającym ocenie przez organ orzekający z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego i jej brak nie wyklucza automatycznie przyznania uprawnień, tak jak przedstawienie rekomendacji nie przesądza samo przez się o przyznaniu uprawnień. W ocenie organu ewentualne uchybienia, które mogły w przedmiotowej sprawie towarzyszyć procesowi uzyskiwania rekomendacji nie mogą być oceniane jako rażące naruszenie prawa. Kwestia ta jest bowiem regulowana wewnętrznymi przepisami statutowymi organizacji kombatanckich, które nie stanowią źródeł powszechnie obowiązującego prawa.

Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wywiodła A. S. oraz Prokurator Generalny. A. S. podniosła, że decyzja jest bezpodstawna merytorycznie, natomiast Prokurator Generalny zarzucił

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:

- art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, polegające na nieprzyznaniu A. S. uprawnień kombatanckich pomimo spełnienia przez nią warunków przewidzianych w ustawie i uzależnienie przyznania uprawnień kombatanckich od dodatkowych warunków nie przewidzianych przepisami,

- art. 22 ust. 1 w/w ustawy polegające na odmowie przyznania A. S. uprawnień kombatanckich i oparcie tej decyzji o rekomendację niewłaściwego terenowo stowarzyszenia

oraz

2. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj:

- art. 7, 77 §1 i 80 kpa poprzez zaniedbanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,

- art. 113 i art. 124 kpa poprzez uznanie błędnych ustaleń faktycznych i błędnego rozstrzygnięcia za oczywistą omyłkę pisarską i sprostowanie ich w drodze postanowień oraz brak należytego uzasadnienia podjętych rozstrzygnięć.

Podnosząc powyższe zarzuty Prokurator Generalny wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wniosek prokuratora poparła A. S.

Organ w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podnieść należy, że na etapie postępowania sądowego Sąd zarządził o połączeniu sprawy o sygn. IISA/Bk 422/07 ze skargi A. S. na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2007r. i sprawy o sygn. II SA/Bk 423/07 ze skargi Prokuratura Generalnego na tę samą decyzję i objęciu skarg jedną sygnaturą IISA/Bk 422/02.

Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 §1 pkt 2 kpa.

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty z zakresu administracji publicznej, a także skarg na bezczynność i polega na badaniu zgodności tych czynności i aktów z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego.

Stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty wymagają ustosunkowania się, jednak nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (vide wyroki WSA w Warszawie z dnia 06.05.2004r. w sprawie sygn. akt I SA 2027/02, Lex 146756 i z dnia 29.06.2004r. w sprawie sygn. akt I SA 2819/02, Lex 146750). Oznacza to możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego także z przyczyn nie podniesionych w skardze, a z powodu naruszenia przepisów prawa dostrzeżonych przez Sąd z urzędu jak również możliwość uwzględnienia skargi pomimo niepodzielenia części zarzutów o ile inne dostrzeżone błędy organu dyskwalifikują decyzję z racji mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 kpa. W przedmiotowej sprawie zarzut nieważności decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich opierał się na rażącym naruszeniu prawa (pkt 2 §1 art. 156 kpa). Przez rażące naruszenie prawa, należy rozumieć oczywistą sprzeczność z przepisem prawa nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa, z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wymaganiami praworządności.

W przedmiotowej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając jako organ nadzoru skoncentrował kontrolę wydanej w trybie zwykłym ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich wokół naruszenia norm prawa materialnego tj. art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 2002r., nr 42, poz. 371 ze zm.) w kontekście art. 22 tejże ustawy, wskazując na występujące w orzecznictwie rozbieżności w definiowaniu "pełnienia służby" w konspiracyjnych czy niepodległościowych organizacjach przez osoby małoletnie i zaakcentował, że odmienna ocena dowodów, przy niejednoznacznie brzmiącym przepisie nie może stanowić rażącego naruszenia prawa. Uszło natomiast uwadze organu nadzoru, iż zarzut nieważności decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich opierał się również na rażącym naruszeniu w toku postępowania przepisów procedury administracyjnej i zasad postępowania dowodowego tj. art. 7 i art. 77 kpa poprzez zaniedbanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Przepis art. 156 §1 pkt 2 kpa nie zawęża rażącego naruszenia prawa do uregulowań materialnoprawnych i nie wyklucza przypisania decyzji wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, jeżeli naruszenie to pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy ( vide: wyrok NSA z dnia 4 września 2002r., sygn. IV S.A. 2326/02, wyrok NSA z dnia 25 listopada 2002r., sygn. III SA 2643/01, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2006r., sygn. SA/Wa 1399/50). Przyczyny wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa procesowego mogą być różne. Do rażącej sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia decyzji a przepisami regulującymi jej wydanie może dojść w wyniku naruszenia ogólnych norm prawa procesowego, wspólnych dla całości postępowania administracyjnego, wyznaczających standardy prawidłowego procesowania w praworządnym państwie. Istnieją zasady proceduralne, których naruszenie dyskwalifikuje akt jako wydany przez organ praworządnego państwa. Strona postępowania administracyjnego ma przede wszystkim prawo do wysłuchania jej przez organ. Ma prawo oczekiwać, że złożone przez nią wnioski dowodowe nie zostaną zignorowane a procedura poprzedzająca wydanie decyzji będzie czytelna i sprawiedliwa.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ nadzoru nie dostrzegł w postępowaniu pierwszoinstancyjnym rażącego naruszenia przepisów art. 7, 77 §1 i 80 kpa stwierdzając, iż materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich był kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia o istocie sprawy. To stwierdzenie jest całkowicie nietrafne. Lektura akt administracyjnych pozwala dostrzec zaniedbania organu w zakresie zbierania materiału dowodowego oraz późniejszej jego oceny.

W przepisie art. 7 kpa została wyrażona ogólna zasada postępowania administracyjnego a mianowicie zasada prawdy obiektywnej. Zasada ta wyraża się w tym, że w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Oznacza to, że organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77§1 kpa). Przy czym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75§1 kpa). W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zasadę równej mocy dowodowej środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. Ustalenie bez wyraźnej podstawy ustawowej, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów jest sprzeczne z art. 75 kpa ( vide: wyrok NSA z 27 kwietnia 1992r. ,II S.A. 1838/91, ONSA 1992, Nr 2, poz. 45).

Ostateczna decyzja orzekająca o uprawnieniach kombatanckich została wydana z naruszeniem przepisów stanowiących gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej tj. art. 77 §1, art. 75 §1kpa a w konsekwencji również samej naczelnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7 kpa. Świadczą o tym następujące okoliczności:

a).brak odniesienia się przez organ I instancji do zeznań świadków J. G. i W. P., na które powołała się A. S., a które potwierdzały okoliczność zaprzysiężenia skarżącej, nadanie jej pseudonimu i pełnienie służby w AK ze wskazaniem funkcji, stopnia wojskowego i przynależności do oddziału,

b).uniemożliwienie skarżącej wykazania faktu służby w AK zeznaniami innych świadków, których nazwiska podała w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, przedmiotowy wniosek został zignorowany przez organ odwoławczy a mianowicie zaniechano przesłuchania H. S., W. Ch., K. R.,

c).przypisanie decydującego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia o wniosku faktowi braku rekomendacji Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, bez odniesienia się do stanowiska wyrażonego przez Koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w K., od początku potwierdzającego okoliczność zaprzysiężenia skarżącej i pełnienia przez nią służby w AK,

d).przypisanie decydującego znaczenia treści Instrukcji gen. Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939r. wskazującej, iż członkiem ZWZ-AK może być osoba 17- letnia ( później 16- letnia), mimo, iż przepisy ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie wprowadziły granicy wieku jako warunku przypisania działalności kombatanckiej.

W świetle powyższego podnieść należy, że organ orzekający o uprawnieniach kombatanckich pomimo ciążącego na nim obowiązku nie zebrał pełnego materiału dowodowego, pominął wręcz żądanie strony przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków pomimo tego, iż przedmiotem dowodu miała być okoliczność istotna dla sprawy, czym naruszył również art. 78§1 kpa. Nadto rozpatrując zebrany materiał dowodowy nie odniósł się do wszystkich przeprowadzonych dowodów podczas, gdy organ nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może co najwyżej odmówić wiarygodności jakiemuś dowodowi – przy jego ocenie. Niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie skutkowało również naruszeniem art. 80 kpa wyrażającego zasadę swobodnej oceny dowodów oznaczającą, że organ dokonuje oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Z powyższych rozważań wynika, że w sprawie niniejszej prowadzone postępowanie w trybie zwykłym dotkliwie godziło w uprawnienia strony albowiem organ z góry założył, iż przedkładane przez skarżącą wnioski dowodowe nie mogą mieć znaczenia w sprawie i wydał decyzję bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W wyroku z dnia 29 marca 1984r. ( sygn. akt SA/Wr 33/84) NSA uznał taką sytuację za przypadek ciężkiego naruszenia przepisów procedury administracyjnej (vide: monografia J.Borkowskiego "Nieważność decyzji administracyjnej" Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, Łódź – Zielona góra, 1997, str. 105). Wszystkie błędy proceduralne dyskwalifikują decyzję jako akt organu praworządnego państwa. W państwie prawa nie jest bowiem dopuszczalne odgórne zakładanie przez organ administracji niemożliwości dowiedzenia przez stronę spełnienia przesłanek uzyskania uprawnień kombatanckich.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania A. S. uprawnień kombatanckich albowiem odmowę przyznania uprawnień oparto na niepełnym materiale dowodowym przy całkowitym zignorowaniu prawa strony do wykazania swoich racji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o obowiązku organu zwrotu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego oraz zamieszczenie z urzędu obligatoryjnego orzeczenia o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku - art. 200 w zw. z art. 210 § 1 i art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.