Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3275/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1840
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jedn.
article: art. 5 par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami leczenia i utrzymania [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. W. kwotę 7011 (siedem tysięcy jedenaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 3275/16

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2016r. po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. od decyzji nr [...] Zarządu [...] z dnia [...] września 2015 r. w której obciążono W. W. kosztami leczenia i utrzymania [...] szt. fretek w kwocie [...] zł (słownie: [...] złote), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o obciążeniu W. W. kosztami leczenia i utrzymania [...] szt. fretek w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych).

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Zarząd [...] obciążył W. W. kosztami leczenia i utrzymania [...] szt. fretek w kwocie [...] zł.

W dniu 26 stycznia 2015 r. od powyższej decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w G. W odwołaniu podniesiono, że decyzja zawiera oczywisty błąd rachunkowy, gdyż "dokonując obliczeń pominięto przemnożenie kwoty przez liczbę zwierząt. Stowarzyszenie wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie w decyzji prawidłowej sumy, tj. [...] zł, na którą składają się koszty leczenia zwierząt w wysokości [...] zł oraz koszty utrzymania w wysokości [...] zł.

Odwołanie zostało złożone w terminie ustawowym, a w dniu 2 października 2015 r. - wraz z aktami sprawy - wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

W dniu 12 października 2015 r. do Kolegium wpłynęło również odwołanie W. W. od ww. decyzji nr [..]. Z odwołania wynikało, że skarżący złożył w Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] w [...] Wydziale [...] wniosek o przywrócenie terminu wniesienia apelacji. Pismem z dnia 16 października 2015 r. Kolegium wezwało W. W. do przesłania dokumentu, z którego wynikałoby, że skutecznie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji od wyroku w sprawie o sygn. akt [...]. W odpowiedzi na wezwanie W. W. przesłał Kolegium kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...], [...] Wydziału [...] z dnia [...] października 2015 r. (sygn. akt [...]), mocą którego uwzględniono wniosek oskarżonego W. W. i przywrócono mu termin do złożenia apelacji od wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt [...].

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. (sygn. akt [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zawiesiło postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego w sprawie o sygn. akt [...] toczącego się w Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] w [...] Wydziale [...].

Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2016 r. (data wpływu pisma do Urzędu [...]) Stowarzyszenie [...] z siedzibą w G., reprezentowane przez G. A., wystąpiło o podjęcie postępowania w powyższej sprawie. Do wniosku załączony został odpis prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego [...] w [...] [...] Wydział [...] Odwoławczy z dnia [...] kwietnia 2016 r. (sygn. akt. [...]).

Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. (sygn. akt [...]) Kolegium podjęło postępowanie w ww. sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i rozpatrzeniu sprawy, uznało, że odwołanie wniesione przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w G. zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy wskazał, że z treści art. 7 ust. 4 ustawy ochronie zwierząt wynika, iż w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a następnie orzekł o obciążeniu W. W. kosztami utrzymania i leczenia odebranych mu zwierząt. W zaskarżonym orzeczeniu nastąpił natomiast oczywisty błąd rachunkowy. W obliczeniu orzeczonej od W. W. kwoty kosztów utrzymania [...] fretek w okresie od dnia 22 sierpnia 2013 r. do dnia 27 maja 2015 r. - tj. 643 dni, organ pierwszej instancji pominął ilość odebranych zwierząt.

Wobec powyższego konieczne stało się dokonanie zmiany sentencji zaskarżonej decyzji, w której błędnie obliczono koszty utrzymania fretek pomijając przemnożenie tejże kwoty przez liczbę zwierząt, choć okoliczność ta - ilość [...] fretek - została uwzględniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec takich ustaleń prawidłowa suma należna Stowarzyszeniu to kwota [...] zł, na którą składają się koszty leczenia zwierząt w wysokości [...] zł oraz koszty utrzymania w wysokości [...] zł.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. W. zaskarżając decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na jej wynik, a mianowicie:

1/ art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa

poprzez ich niezastosowanie, polegające na:

- zaniechaniu doprowadzenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz odstąpieniu od zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w zakresie okoliczności wystawienia faktur weterynaryjnych, generujących łączne koszty jęczenia zwierząt w kwocie [...] zł, pomimo, że dokumenty te musiały budzić uzasadnione wątpliwości ponieważ były wystawiane w bardzo długim przedziale czasowym (31.08.2013r. - 31.01.2015r.) przez jedną placówkę weterynaryjną, w wyjątkowo ogólnej formule zbiorczej, określanej jako "Usługa weterynaryjna dla zwierząt domowych" - bez żadnych informacji pozwalających na ustalenie, że faktury te rzeczywiście dotyczą jakiegokolwiek zwierzęcia odebranego od W. W.;

- odstąpieniu od właściwego i wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego w postaci uchwały nr [...] Zarządu Stowarzyszenia [...] z dn. [...].11.2009r., ustalającej kwotę ryczałtową (3,50 zł.), która to uchwała stała się automatyczną podstawą wyliczeń należności wymaganych od W. W. (w obu instancjach administracyjnych) z tytułu kosztów utrzymania [...] szt. zwierząt, na rzecz wym. organizacji pozarządowej, podczas gdy uważna analiza przywołanego dokumentu wskazuje, że powołana kwota ryczałtowa nie odnosiła się do tego Stowarzyszenia ale wręcz przeciwnie - obejmowała opiekunów fretek, którym wymienione Stowarzyszenie przekazywało te zwierzęta, przy czym miała charakter fakultatywny (wymagany wniosek opiekuna), co powodowało, iż faktyczne wypłaty z tego tytułu były czynione rzadko;

2/ art. 80 kpa poprzez jego dowolne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym uznaniu, że: okoliczności dotyczące ustalenia kwoty [...] zł - jako wysokości kosztów utrzymania [...] szt. fretek domowych, odebranych od W. W., zostały udowodnione, podczas gdy swobodna ocena zebranych materiałów, prowadzi do wniosku, że poczynione ustalenia są niepełne i niewystarczające do podjęcia decyzji Merytorycznej w tym zakresie, gdyż oparte zostały wyłącznie na niczym nieuzasadnionym domniemaniu, (wynikającym z matematycznego wyliczenia pobytu [...] zwierząt, w okresie od dn. 22.08.2013r. do dn. 27.05.2015r. /tj. 643 dni/, pod °Pieką Stowarzyszenia [...], przy zastosowaniu dobowego przelicznika ryczałtowego /3,50 zł/), podczas gdy poczynione przez Skarżącego ustalenia Wskazują, że odebrane mu zwierzęta, były bardzo szybko przekazywane przez Stowarzyszenie [...] osobom fizycznym, które wykonywały nad nimi faktyczną opiekę, co wyklucza powoływanie się przez wym. organizację na poniesienie tak znacznych kosztów, związanych z utrzymywaniem wzmiankowanych zwierząt;

3/ art. 107§3 kpa poprzez jego niepełne zastosowanie, przejawiające się w zupełnym pominięciu w treści uzasadnienia Decyzji organu II instancji, faktów, które organ ten uznał za udowodnione, w zakresie ustalenia zasadności i wiarygodności kwoty [...] zł - przyjętej jako suma kosztów leczenia [...] szt. fretek domowych a także zasadności wyliczenia kwoty [...] zł - jako kosztów utrzymania tych zwierząt, poniesionych przez Stowarzyszenie [...] oraz poprzestanie, w tej kwestii, na szczegółowym wyjaśnieniu motywów konwalidowania błędu rachunkowego (omyłki pisarskiej), zawartego w Decyzji pierwszo-instancyjnej, pomimo, że błąd ten miał charakter wtórny w stosunku do zasadności błędnie przyjętego mechanizmu dokonania wyliczeń wskazanych kosztów.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przyjętych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że w dn. 14.07.2015r.do Zarządu [..] wpłynął wniosek Prokurenta Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] – [...] o wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia kosztów leczenia i utrzymywania zwierząt odebranych W. W.

Wnioskodawca zasugerował również w tym piśmie aby za stronę postępowania uznać Stowarzyszenie [...] z siedzibą w G., które miało ponosić faktyczne koszty z tytułu leczenia i utrzymywania tych zwierząt. W ten oto sposób, wymieniona organizacja została niejako wprowadzona do postępowania wszczętego na wniosek innej organizacji, a mianowicie Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] – [...]. Zabieg ten był o tyle kontrowersyjny, że - jak wspomniano wyżej - na mocy Decyzji Wydziału Ochrony Środowiska [...] z dn. [...].12.2013r. (nr [...]), jedynym podmiotem któremu przekazano [...] zwierząt ,,pod czasową opiekę", było Ogólnopolskie Towarzystwo [...] – [...] Inspektorat W. Co znamienne, w rzeczonej Decyzji wskazano jednoznacznie, że opieka wykonywana przez tę organizację ma trwać do "czasu wydania przez sąd wyroku o przepadku zwierząt lub umorzenia postępowania".

W ocenie strony skarżącej, kwestionowaną decyzję organu odwoławczego wydano w warunkach zaniechania właściwego wyjaśnienia sprawy. W szczególności, nie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy dotyczący istoty sprawy, co miało z kolei wpływ na zaniechanie ujawnienia wszystkich niezbędnych dla wydania decyzji okoliczności. Ponadto, w sposób niewłaściwy dokonano oceny dowodów i faktów z zakresu fragmentarycznie pozyskanej dokumentacji o znaczeniu finansowym, w wyniku czego musiały wystąpić mylne ustalenia przy wydawaniu orzeczenia.

Skarżący nie kwestionuje ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt, czyniącego go odpowiedzialnym za poniesienie kosztów tam wskazanych. Nie mniej jednak stoi na stanowisku, iż oszacowanie należnych z tego tytułu kwot winno przebiegać w sposób rzetelny, a więc szczegółowy, obiektywny oraz uniemożliwiający dowolne przeszacowanie poniesionych nakładów. Należy bowiem pamiętać, że w świetle cyt. wyżej dyrektywy, obciążenie kosztami odnosi się do utrzymania i ..koniecznego leczenia zwierzęcia", a nie każdej wizyty w gabinecie weterynaryjnym czy każdego wydatku.

Dokonując zupełnie newralgicznych dla niniejszej sprawy ustaleń z zakresu wysokości wydatków poniesionych na rzecz leczenia i utrzymania zwierząt odebranych na mocy stosownych przepisów W. W., organy administracji ograniczyły się do bezkrytycznego przyjęcia budzących istotne wątpliwości dokumentów, dostarczonych przez zainteresowany podmiot. Organ administracji I instancji, a za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze poprzestały na akceptacji, przekazanych przez Stowarzyszenie [...], 18 faktur (sporządzonych na przestrzeni kilkunastu miesięcy przez jeden gabinet) oraz tzw. Zestawienia wym. faktur, pomimo że z treści rzeczonych dokumentów w żaden sposób nie wynikało, iż dotyczyły one usług weterynaryjnych świadczonych wobec zwierząt odebranych Skarżącemu.

W rubrykach przeznaczonych na opis wykonanej usługi, w każdej z tych faktur widnieje identyczny wpis o wyjątkowo ogólnym brzmieniu "Usługa weterynaryjna dla zwierząt domowych". Taka formuła zapisu dyskwalifikowała z kilku względów przedłożone dokumenty, jako wiarygodne źródła wyliczenia zobowiązania finansowego W. W. Po pierwsze: uniemożliwiała jednoznaczne stwierdzenie czy "fakturowane" zwierzęta były fretkami czy innymi zwierzętami; po drugie: eliminowała ustalenie czy wśród badanych zwierząt były fretki z grupy odebranej W. W.; po trzecie: wykluczała ocenę w zakresie tego, czy wizyty weterynaryjne wynikały z "koniecznego leczenia zwierzęcia" czy też miały inny charakter (np. obserwacyjny, konsultacyjny, przeglądowy, związany ze szczepieniami, kastracją, sterylizacją itp.).

Co nie mniej znamienne, na niektórych fakturach, w miejscu przeznaczonym na "Adnotacje", widnieje odręcznie wpisane słowo "interwencja". Okoliczność ta mogłaby co prawda wprowadzać domniemanie, że objęte fakturą kwoty dotyczą niniejszej sprawy, gdyby nie fakt, że Stowarzyszenie [...], przeprowadzało wiele tego typu działań u różnych osób, w różnych częściach kraju. Z drugiej strony, część z dostarczonych faktur w ogóle nie zawiera tego rodzaju adnotacji, jak również żadnej innej. (Dowód: faktury nr [...],[...],[...],[...],[...] oraz faktura nienumerowana z dn. [...].01.2015r.).

W konsekwencji tego, zasadna jawi się niezwykle istotna wątpliwość, w zakresie prawidłowości procedowania organów administracji na polu weryfikowania oraz oceniania faktur dostarczonych przez zainteresowaną stronę, a także prawidłowości skompletowania innych dowodów, w celu ustalenia rzeczywistych kosztów poniesionych na leczenie fretek odebranych uprzednio Skarżącemu.

Podobnego rodzaju zastrzeżenia, związane z zaniechaniem zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego oraz dokonania niewłaściwej oceny pozyskanych materiałów, odnieść należy do drugiego "elementu składowego" zaskarżonego rozstrzygnięcia, a mianowicie konstatacji w zakresie ustalenia kosztów utrzymania fretek odebranych W. W., na poziomie [...] zł. Podstawowy (dotychczas) w tym względzie dokument, dostarczony przez Stowarzyszenie [...], w postaci uchwały Zarządu wym. organizacji nr [...] z dn. [...].11,2009r., nie został niestety przeanalizowany prawidłowo.

Jak wynika z treści rzeczonej uchwały (ustalającej kwotę ryczałtową 3,50 zł.) jej wektor nie był skierowany wobec Stowarzyszenia [...] lecz w stosunku do potencjalnych opiekunów fretek, którym wym. organizacja przekazywała te zwierzęta. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że wypłata ewentualnych kwot miała charakter fakultatywny (wymagany wniosek opiekuna). Co więcej, ze względu na fakt, że wym. organizacja nie dysponowała i nie dysponuje własnym obiektem mogącym służyć jako tymczasowe miejsce pobytu odbieranych zwierząt, bezpośrednio po interwencji były one przekazywane osobom zaufanym, które od tej pory sprawowały nad nimi faktyczną opiekę. Osoby te z reguły nie domagały się żadnych rekompensat finansowych z tego tytułu, w związku z czym wym. Stowarzyszenie nie mogło dokonywać w zasadzie wypłat w oparciu o cyt. wyżej uchwałę.

Ten aspekt braku ponoszenia kosztów byłby łatwy do wykazania poprzez przeprowadzenie np. analizy rachunku bankowego wym. organizacji, przesłuchanie księgowej oraz tych osób, które faktycznie sprawowały opiekę nad zwierzętami pochodzącymi z interwencji w dn. 22.08.2013r.

W ocenie strony skarżącej, w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, trudno doszukać się oceny dowodów oraz toku rozumowania, prowadzącego do ustalenia zasadności i wiarygodności kwoty [...] zł - przyjętej jako suma kosztów leczenia szt. fretek domowych a także zasadności wyliczenia kwoty [...] zł - jako faktycznych kosztów utrzymania tych zwierząt, poniesionych przez Stowarzyszenie [...]. Analiza kwestionowanej decyzji prowadzi natomiast do wysoce hipotetycznego wniosku, że organ II instancji dokonał niejako aksjomatycznej akceptacji ustaleń dokonanych przez instancję poprzednią, z jednoczesnym uchyleniem w całości jej rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze poświęciło całą swoją uwagę kwestii wyjaśnienia stosunkowo oczywistego mankamentu pisarskiego (obliczeniowego), pomijając przy tym całkowicie ustosunkowanie się do dowodów uzasadniających rzetelność przyjęcia wybranych mechanizmów wyliczeń wskazanych kosztów. Tak oto zrezygnowano z omówienia i oceny okoliczności o kardynalnym znaczeniu, poprzestając na ekspozycji treści mających znaczenie wtórne (omyłka pisarska).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak tylko częściowo z powodów w niej wskazanych. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016r. narusza przepisy prawa procesowego i materialnego.

Organ odwoławczy wydal zaskarżoną decyzję po rozpatrzeniu odwołania podmiotu tj. Stowarzyszenia [...], który nie jest i nie może być stroną postępowania o ustalenie kosztów leczenia i utrzymania zwierząt czasowo odebranych jego właścicielowi na podstawie decyzji administracyjnej.

Według art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Źródłem interesu prawnego jest obowiązująca norma prawa materialnego, która kształtuje sytuację prawną podmiotu w sposób indywidualny i konkretny. Stosowanie tej skonkretyzowanej normy prawnej lub norm prawnych stanowi z jednej strony podstawę uprawnienia po stronie podmiotu do żądania podjęcia przez organ administracji określonej czynności, z drugiej zaś podstawę zobowiązującą organ do takiego działania. Podmiot nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym i nie może ani inicjować tego postępowania, ani kwestionować wydawanych w nim rozstrzygnięć, jeżeli z przepisów prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego) nie wynikają wobec niego uprawnienia do żądania działania przez organ administracji albo obowiązki do znoszenia tego działania. Interes prawny występuje więc wówczas, gdy istnieje ścisły związek między sytuacją prawną danego podmiotu, a przedmiotem postępowania administracyjnego, z którym związane będą konkretne uprawnienia, albo obowiązki podmiotu.

Źródłem uprawnienia po stronie podmiotu, a obowiązku po stronie organu nie może być wyłącznie interes faktyczny podmiotu wywodzony z subiektywnego przekonania o potrzebie działania organu administracji w zakresie niezwiązanym z sytuacją prawną tego podmiotu. Interes faktyczny ma miejsce wówczas, gdy dany podmiot nie może bezpośredniego zainteresowania danym, korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, poprzeć takim przepisem prawa materialnego, który stanowi podstawę żądania stosownych czynności organu.

W ocenie sądu Stowarzyszenie [...] nie posiada interesu prawnego na gruncie art. 28 kpa w zw. z art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie zwierząt. Posiada co najwyżej interes faktyczny związany z rzekomo wykonywaną opieką nad odebranymi zwierzętami, wynikający z umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem, któremu organ administracji publicznej przekazał pod czasową opiekę odebrane zwierzęta.

Na marginesie tylko sąd wskazuje, że znajdujące się w aktach kopie umów zawartych pomiędzy Ogólnopolskim Towarzystwem [...], a Stowarzyszeniem [...] dotyczą zobowiązania do nieodpłatnego przejęcia opieki nad zwierzętami gatunku fretka, jednak ani liczba zwierząt, ani wskazywana jako podstawa ich czasowego odebrania decyzja, nie odpowiadają treści decyzji Zarządu [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r.

Podstawę podjęcia działania przez organ z urzędu w przedmiocie ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia stanowi norma prawa administracyjnego tj. art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2013 r., poz. 856 j.t.).

Z treści tego przepisu wynika wprost, że wymienione koszty obciążają dotychczasowego właściciela lub opiekuna odebranych zwierząt, a zatem określa wyraźnie adresatów tej normy, posiadających interes prawny w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary.

Nie może budzić wątpliwości, że podmiotem posiadającym interes prawny w sprawie związanej z ustaleniem w postępowaniu administracyjnym kosztów czasowej opieki nad zwierzętami jest podmiot, który w sytuacjach wskazanych w tym przepisie, a zatem określonych w art. 7 ust. 1 i 3 (przymusowe czasowe odebranie zwierząt) nadal mimo ingerencji organu administracji publicznej ma obowiązek ponosić koszty związane z opieką nad zwierzętami.

Nie może być więc uznany za stronę tego postępowania podmiot, który na podstawie umowy cywilnoprawnej przejął faktyczną opiekę nad zwierzętami odebranymi właścicielowi.

Ustalenie wysokości kosztów obciążających dotychczasowego właściciela zwierząt przez organ w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia rzeczywistej wysokości kosztów, w żaden sposób nie kształtuje sytuacji prawnej takiego podmiotu. Ustalenie wysokości kosztów nie wiąże się ani z nałożeniem jakiegokolwiek obowiązku na ten podmiot, ani z przyznaniem podmiotowi jakiegokolwiek uprawnienia.

Jedynym celem tego postępowania administracyjnego jest określenie obowiązku dotychczasowego właściciela, a jedynym wierzycielem związanym z wykonaniem tego obowiązku jest organ administracji publicznej.

O interesie prawnym Stowarzyszenia [...] nie świadczy ewentualny wpływ ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym przez organ co do wysokości kosztów sprawowanej czasowo opieki nad zwierzętami, na możliwość dochodzenia wydatkowanych kwot od podmiotu, z którym stowarzyszenie zawarło rzekomo umowę cywilnoprawną dotyczącą opieki nad zwierzętami.

Analiza przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt pozwala na stwierdzenie, iż nie upoważniają one organów administracji do nakładania na dotychczasowego właściciela lub opiekuna odebranego zwierzęcia obowiązku uiszczania jakichkolwiek płatności na rzecz podmiotu, któremu przekazano czasowo odebrane zwierzę i to niezależnie od faktu, czy podmiotem tym jest schronisko dla zwierząt, czy też inny podmiot, o jakim mowa w art. 7 ust. 1c ustawy. Właściciela lub opiekuna odebranego zwierzęcia nie łączy jakikolwiek stosunek prawny z podmiotem, któremu organ administracji przekazuje odebrane zwierzę.

Stosunek administracyjnoprawny powstaje natomiast pomiędzy właścicielem lub opiekunem odebranego zwierzęcia, a organem administracji I instancji właściwym w sprawie tymczasowego odebrania zwierzęcia. Stosunek o charakterze cywilnoprawnego stosunku obligacyjnego powstaje zaś pomiędzy organem, a podmiotem któremu przekazywane jest odebrane zwierzę. Wierzycielem z tytułu nałożenia na dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązku uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia jest każdorazowo organ właściwej gminy, która to jednostka samorządu terytorialnego jest jednocześnie i niezależnie od efektywności windykowania tych wierzytelności zobowiązana obligacyjnie (z uwzględnieniem przywołanego powyżej art. 7 ust. 1 a ustawy) wobec podmiotu, któremu przekazano tymczasowo odebrane zwierzę.

Według art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że wierzycielem - w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - może być jedynie podmiot administracji publicznej lub organ (instytucja) wykonujący funkcje władcze. Nie może zaś być nim ani osoba fizyczna, ani inny podmiot prawa prywatnego. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji. Obowiązek poniesienia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia jest zaś nakładany na dotychczasowego właściciela lub posiadacza zwierzęcia w decyzji administracyjnej.

W tej sytuacji organ odwoławczy zobligowany był uwzględnić, że odwołujące się Stowarzyszenie [...] nie jest stroną postępowania w przedmiocie ustalenia kosztów obciążających dotychczasowego właściciela zwierząt. W konsekwencji jego odwołanie od decyzji Zarządu [...] nie powinno być przez Kolegium rozpoznawane, zaś postępowanie odwoławcze w tej sprawie winno ulec umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Rozpoznanie zaś tego odwołania stanowi naruszenie przepisów art. 127 § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa.

Co więcej organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 kpa w zw. z art. 127 § 1 kpa w zw. z art. 15 kpa także z tego powodu, że choć sygnalizował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że właściwa strona postępowania, a więc dotychczasowy właściciel zwierząt złożył odwołanie, to jednak treść decyzji (zarówno jej komparycja, jak też uzasadnienie) wskazuje, że odwołanie to nie zostało rozpatrzone. W aktach sprawy znajduje się odwołanie oraz koperta (t. 2/2 akt administracyjnych) z której wynika data nadania pisma w placówce pocztowej w dniu 6 października 2015 r., a więc z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania, gdyż decyzja została skarżącemu doręczona w dniu 24 września 2015 r. Organ wydał decyzję po rozpatrzeniu wyłącznie jednego z odwołań, co więcej po rozpatrzeniu odwołania podmiotu nieuprawnionego do jego wniesienia.

W tej sytuacji mniej istotne jest naruszenie przez organ zasady dwuinstancyjności w kontekście nierozpoznania merytorycznego tej sprawy. Treść uzasadnienia wskazuje, że organ nie rozpoznał samodzielnie merytorycznie sprawy, a oceniał wyłącznie prawidłowość samej decyzji, nie przeprowadzając ponownie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie dokonując jego wszechstronnej oceny.

Wskazane naruszenia powodują, że konieczne stało się wyeliminowanie z obrotu zaskarżonej decyzji. W sytuacji, w której sąd ocenił, że organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie tej sprawy przedwczesna byłaby ocena czy materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w sprawie stanowi wystarczającą podstawę do ustalenia kosztów postępowania w wysokości określonej w decyzji przez organ I instancji dlatego sąd nie odniósł się do zarzutów skargi w tym zakresie.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni powyższą ocenę prawną i rozpozna ponownie sprawę z odwołania właściwego podmiotu, umarzając postepowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Stowarzyszenia [...]. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę, iż obciążający dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia ma charakter publicznoprawny, a obciążenie go tymi kosztami winno być każdorazowo szczegółowo uzasadnione przez organ administracji i winno odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, przy czym wydatki te winny mieć wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. Nie można uznać za sprawiedliwe obciążania dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia kosztami nie znajdującymi faktycznego uzasadnienia i wynikającymi wyłącznie z zaakceptowania przez organ administracji wysokich stawek za utrzymanie zwierzęcia arbitralnie ustalonych przez podmiot, któremu je przekazano.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.