Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 898/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 2, art. 90 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 60 pkt 1, art. 67, art. 252 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 68 § 1, art. 70 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej dotacji za 2011r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta Gnieźnieński – wydaną na skutek ponownego rozpoznania sprawy – decyzją z dnia 23 marca 2015 r., nr [...] zobowiązał X. sp. z o.o. w Ł. (dalej zwaną również skarżącą) do zwrotu nienależnie pobranej w 2011 r., dotacji w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia 29 lutego 2012 r., do dnia zapłaty.

Zaoczna Policealna Szkoła [...] X. prowadzona przez skarżącą otrzymała w 2011 r., dotację oświatową z budżetu Powiatu Gnieźnieńskiego na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy o systemie oświaty oraz uchwały nr XLV/356/2009 Rady Powiatu Gnieźnieńskiego z dnia 29 grudnia 2009 r., w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji otrzymanych z budżetu Powiatu Gnieźnieńskiego przez niepubliczne szkoły i placówki oraz trybu i kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Kwota dotacji przypadająca na jednego ucznia wynosiła [...] zł. Przeznaczenie dotacji zostało określone w przepisach ustawy o systemie oświaty. W toku kontroli we wskazanej powyżej szkole podano analizie comiesięczne informacje o rzeczywistej liczbie uczniów/słuchaczy oraz księgę uczniów. Na skutek analizy miesięcznych informacji o stanie uczniów stwierdzono, że skarżąca zawyżyła o 3 liczbę uczniów w miesiącu styczeń. Skarżąca po doręczeniu jej projektu protokołu z przeprowadzonej kontroli, naniosła na niego poprawki, które nie dotyczyły Zaocznej Policealnej Szkoły [...] X.. Dnia 23 stycznia 2012 r., skarżąca przedstawiła dodatkowe informacje dotyczące uczniów nieuwzględnionych w projekcie protokołu z kontroli. Po przedstawieniu księgi uczniów oraz dodatkowych wykazów sporządzonych przez skarżącą zostały one uwzględnione przez organ I instancji. Następnie przesłano skarżącej ostateczny protokół z przeprowadzonej kontroli. Protokół ten został następnie podpisany przez skarżącą i kontrolujących. W protokole stwierdzono zawyżenie o 2 liczby uczniów za miesiąc styczeń. Z uwagi na powyższe skarżąca otrzymała zawyżoną dotację na 2 uczniów/słuchaczy. W terminie otwartym do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego skarżąca wskazała, że w protokole kontroli błędnie podano liczbę uczniów. Podniesiono przy tym, że skarżąca nie otrzymała dotacji na 181 uczniów. W odpowiedzi na powyższe organ I instancji wskazał, że osoba prowadząca szkołę zobowiązana jest do składania w Biurze Podawczym Starostwa Powiatowego Gnieźnie w terminie do 5 każdego miesiąca informacji o rzeczywistej liczbie uczniów na pierwszy dzień każdego miesiąca. Na skutek przeprowadzonej kontroli ustalono, że skarżąca nie wywiązała się prawidłowo z powyższego obowiązku. Organ I instancji powołał się również na postanowienia art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Wskazano przy tym, że nie jest możliwe przyznanie dotacji na większą liczbę uczniów niż wykazana przez prowadzącego szkołę. Jeżeli zaś liczba uczniów podana w informacji przewyższała liczbę rzeczywistą (wynikającą z zapisów w księdze uczniów), to należy uznać, że część dotacji za określony miesiąc została pobrana w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi. Nie ma przy tym podstaw prawnych do korygowania kwoty należnej dotacji za miesiące, w których beneficjent wykazał liczbę uczniów zaniżoną w stosunku do zapisów w księdze. Zaznaczono, że wykonując wyrok WSA w Poznaniu z dnia 03 kwietnia 2013 r., I SA/Po 29/13 wezwano skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających rzeczywistą liczbę słuchaczy. Mimo wezwania skarżąca nie przedłożyła jakichkolwiek nowych dowodów. Mając na uwadze decyzję SKO w P. uchylającą poprzednią decyzję organu I instancji, uzupełniono zakres prowadzonego postępowania wskazując, że na podstawie księgi uczniów Zaocznego Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego X. stworzono listę osób, które były uczniami tej szkoły, na jej podstawie ustalono, że skarżąca zawyżyła liczbę uczęszczających do jej szkoły uczniów o 2 za miesiąc styczeń. Mimo wezwania ze strony organu I instancji skarżąca nie przedłożyła dokumentacji w postaci imiennego wykazu uczniów/słuchaczy, sporządzonego na potrzeby naliczenia dotacji w comiesięcznych informacjach o rzeczywistej liczbie uczniów.

Skarżąca wniosła odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie. Ewentualnie zaś wniesiono o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzji organu I instancji zarzucono:

I) naruszenie norma prawa procesowego, tj.:

1) art. 7 k.p.a. – poprzez niestanie na straży praworządności i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, jak również nieustosunkowanie się do pisma odwołującej się korygującego stany słuchaczy oraz niezwrócenie się do Kuratorium Oświaty w P. o przesłanie odpowiedniej dokumentacji;

2) art. 11 k.p.a. – poprzez brak wyjaśnienia podstaw zakwestionowania określonych słuchaczy, jak również zasad i sposobu ustalania rzeczywistej liczby słuchaczy, na których to zgodnie z ustawą przysługuje dotacja;

3) art. 77 i 107 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny podstaw decyzji, niewskazanie, na których to słuchaczy została pobrana nadmiernie dotacja, ewentualnie, jaka była rzeczywista liczba słuchaczy, jaka była podstawa nadmierności, co powoduje, że nie wiadomo, z jakiego powodu organ zakwestionował taką a nie inną liczbę słuchaczy, co zaś implikuje wniosek, iż brak jest na tym etapie możliwości subsumpcji pod normy prawa materialnego, gdyż organ nie ustalił, ani nie wyjaśnił, co jego zdaniem jest w ogóle nieprawidłowe, a także brak odniesienia się do tego, że liczba słuchaczy została także zaniżona;

II) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu określonej liczby słuchaczy zawyżonych, gdy tymczasem rzeczywista liczba słuchaczy w szkole była większa, co również wynika z protokołu kontroli organu, jak również z dokumentacji szkoły, a w konsekwencji oznacza, iż liczba słuchaczy była w części tylko zawyżona, a w części zaniżona;

III) naruszenie norm prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w zw. z § 2 uchwały nr XXXII/222/2013 Rady Powiatu Gnieźnieńskiego z dnia 31 stycznia 2013 r., w sprawie: trybu udzielania i rozliczania dotacji otrzymanych z budżetu Powiatu Gnieźnieńskiego przez niepubliczne szkoły i placówki oraz trybu i kontroli prawidłowości ich wykorzystania, poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy na każdego ucznia należy wypłacić dotację, czego organ meriti nie uczynił.

Na skutek rozpoznania odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji.

Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h oraz 3i. Zgodnie zaś z art. 90 ust. 3e powołanej ostatnio ustawy, organy jednostek samorządu terytorialnego, udzielające dotacji mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. Powołano się również na regulacje uchwały z dnia 29 grudnia 2009 r., nr XLV/356/2009 Rady Powiatu Gnieźnieńskiego, precyzującej warunki na jakich przysługuje dotacja. Wskazano również, że zgodnie z art. 252 ustawy o finansach publicznych, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 2) - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W ocenie SKO w P., organ I instancji wydając swoją decyzję nie naruszył norm prawa procesowego, tj. art. 7, 11, 77 i 107 k.p.a., jak też nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. Ustalenia organu I instancji zostały oparte na: protokole z przeprowadzonej kontroli potwierdzającej jej wynik, comiesięcznych informacjach o rzeczywistej liczbie uczniów, księdze uczniów oraz na imiennych listach uczniów. W oparciu o powyższe dowody ustalony został stan uczniów zadeklarowany przez skarżącą oraz liczba uczniów faktycznie uczęszczających do szkoły. Zaznaczono, że skarżąca nie wywiązała się ze swoich obowiązków zaniżając jak i zawyżając w poszczególnych okresach rozliczeniowych liczbę uczniów/słuchaczy, na których przysługiwała dotacja. Wskazano przy tym, że nie można przyznać dotacji oświatowej na większą liczbę uczniów niż podana przez prowadzącego szkołę. Jeżeli jednak okaże się, że liczba podana w informacji przewyższała rzeczywistą liczbę uczniów, to uznać należy, że część otrzymanej dotacji pobrano w nadmiernej wysokości, która podlega zwrotowi. Stwierdzono również, że nie ma podstaw prawnych do korygowania kwoty należnej dotacji za miesiące, w których wykazano zaniżoną liczbę uczniów względem zapisów znajdujących się w księdze uczniów. Za całkowicie nietrafny uznano zarzut nieuwzględnienia korekty dokonanej pismem z dnia 27 kwietnia 2012 r. W ocenie organu II instancji powołane powyższej dowody pozwalają na określenie rzeczywistej liczby uczniów, a samo postępowanie zostało przeprowadzone w prawidłowy sposób. Zaznaczono przy tym, że odwołująca się nie dostarczyła żadnych dokumentów wskazujących na inną liczbę uczniów. W końcowej części swoich rozważań organ odwoławczy wskazał, że dotacje są udzielane ze środków publicznych, skutkiem czego proces ich przyznawania i wykorzystanie musi podlegać rygorystycznej kontroli, ukierunkowanej na ochronę interesów budżetu.

Wyżej wymieniona ostateczna decyzja administracyjna Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 29 lutego 2016 r. stanowi przedmiot skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze, skarżąca reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Ewentualnie zaś wniesiono o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji zarzuca się:

I) naruszenie norma prawa procesowego, tj.:

1) art. 7 k.p.a. – poprzez niestanie na straży praworządności i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, jak również nieustosunkowanie się do pisma skarżącej korygującego stany słuchaczy oraz niezwrócenie się do Kuratorium Oświaty w P. o przesłanie odpowiedniej dokumentacji;

2) art. 11 k.p.a. – poprzez brak wyjaśnienia podstaw zakwestionowania określonych słuchaczy, jak również zasad i sposobu ustalania rzeczywistej liczby słuchaczy, na których to zgodnie z ustawą przysługuje dotacja;

3) art. 77 i 107 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny podstaw decyzji, niewskazanie, na których to słuchaczy została pobrana nadmiernie dotacja, ewentualnie, jaka była rzeczywista liczba słuchaczy, jaka była podstawa nadmierności, co powoduje, że nie wiadomo, z jakiego powodu organ zakwestionował taką a nie inną liczbę słuchaczy, co zaś implikuje wniosek, iż brak jest na tym etapie możliwości subsumpcji pod normy prawa materialnego, gdyż organ nie ustalił, ani nie wyjaśnił, co jego zdaniem jest w ogóle nieprawidłowe, a także brak odniesienia się do tego, że liczba słuchaczy została także zaniżona;

II) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu określonej liczby słuchaczy zawyżonych, gdy tymczasem rzeczywista liczba słuchaczy w szkole była większa, co również wynika z protokołu kontroli organu, jak również z dokumentacji szkoły, a w konsekwencji oznacza, iż liczba słuchaczy była w części tylko zawyżona, a w części zaniżona;

III) naruszenie norm prawa materialnego, tj. naruszenie art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w zw. z § 2 uchwały nr XLV/3 56/2009 Rady Powiatu Gnieźnieńskiego z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie: trybu udzielania i rozliczania dotacji otrzymanych z budżetu Powiatu Gnieźnieńskiego przez niepubliczne szkoły i placówki oraz trybu i kontroli prawidłowości ich wykorzystania, poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy na każdego ucznia należy wypłacić dotację, czego organ meriti nie uczynił.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna zasługuje na oddalenie.

Przedmiot skargi stanowi wydana na skutek ponownego rozpoznania sprawy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranej dotacji oświatowej wraz z odsetkami za zwłokę. Podstawę przyznania skarżącej dotacji stanowił art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., nr 256 poz. 257 ze zm. – dalej w skrócie: "u.s.o."), zgodnie z którym niepubliczne szkoły podstawowe specjalne i gimnazja specjalne oraz szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych, w tym z oddziałami integracyjnymi, otrzymują dotacje z budżetu powiatu.

Rozważania dotyczące meritum sporu muszą jednak zostać poprzedzone ustaleniem, czy nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej dotacji. Zgodnie z art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm. – dalej w skrócie: "u.f.p."), środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności wymienione dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym m. in. kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie. Stosownie do postanowień art. 67 powołanej ustawy do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."), zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 2) - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 O.p., do obowiązku zwrotu nienależnie pobranej dotacji skutkuje tym, że bieg terminu przedawnienia tego obowiązku rozpoczyna się z końcem roku kalendarzowego, w którym upływał przewidziany w art. 252 ust. 1 u.f.p., termin zwrotu nienależnie pobranej dotacji, tj. z końcem roku, w którym minęło 15 dni od dnia stwierdzenia pobrania nienależnej dotacji. Ustanowienie przedawnienia wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego, o której mowa w art. 2 Konstytucji i jest przejawem zasady bezpieczeństwa prawnego. (...) Jednym z przejawów bezpieczeństwa prawnego jest stabilizacja sytuacji prawnej jednostki, przekładająca się w efekcie na stabilizację sytuacji stosunków społecznych. Z art. 2 Konstytucji wynika tym samym obowiązek ustawodawcy ukształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu – wraz z upływem czasu – stanu niepewności [tak: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt P 41/10 pkt 3.3, LEX nr 1166849]. Z taką funkcją instytucji przedawnienia nie koreluje jednak wskazany powyżej wariant interpretacyjny, uzależniający rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia wyłącznie od zdarzenia przyszłego i niepewnego, jakim jest stwierdzenie przez wierzyciela faktu nienależnego pobrania dotacji. Doprowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której mająca w założeniu działać na korzyść dłużnika instytucja przedawnienia znajdowałaby zastosowanie w terminie, którego bieg rozpoczyna określone działanie wierzyciela.

Zaznaczyć jednak w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 68 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę odpowiednie stosowanie przytoczonego ostatnio przepisu – uwzględniające wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego zasadę bezpieczeństwa prawnego – w odniesieniu do obowiązku zwrotu nienależnie pobranej dotacji – stwierdzanego decyzją deklaratoryjną – oznacza, że prawo wierzyciela do stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nienależny sposób przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym pobrano tego rodzaju dotację. Stwierdzić zatem należy, że bieg terminu przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej dotacji rozpoczyna się z końcem roku kalendarzowego, w którym upływał przewidziany w art. 252 ust. 1 u.f.p., termin zwrotu nienależnie pobranej dotacji, pod warunkiem jednak, że okoliczność nienależnego pobrania dotacji zostanie ustalona przed upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym pobrano nienależną dotację.

W niniejszej sprawie okoliczność pobrania w 2011 r. nienależnej dotacji została stwierdzona w dniu 29 lutego 2012 r., (data podpisania przez skarżącą protokołu z kontroli). Termin przedawnienia zwrotu nienależnie pobranej dotacji rozpoczynał więc bieg w dniu 31 grudnia 2012 r., a upływa z dniem 31 grudnia 2017 r. Poddana sądowej kontroli decyzja SKO w P. z dnia 29 lutego 2016 r., została zatem wydana przed upływem terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji. Możliwym i koniecznym jest więc odniesienie się do meritum zawisłego przed sądem sporu.

Orzekające w sprawie organy obu instancji na podstawie protokołu z przeprowadzonej kontroli, comiesięcznych informacji o rzeczywistej liczbie uczniów, księgi uczniów oraz ich imiennej listy ustaliły liczbę uczniów, na których przyznano dotację oświatową oraz liczbę uczniów faktycznie uczęszczających do szkoły. Efekt ustaleń został przedstawiony w formie tabeli, gdzie skonfrontowano liczbę uczniów, na których w poszczególnych miesiącach 2011 r., uzyskana została dotacja oświatowa ze stanem określonym w prowadzonych przez skarżącą księgach uczniów. Na skutek porównania ustalono, że w styczniu 2011 r., skarżąca zawyżyła o 2 liczbę uczniów, na których pobrano dotację. Z kolei w miesiącach od lutego do września 2011 r., skarżąca zaniżyła liczbę uczniów, z tytułu których mogłaby przysługiwać jej dotacja oświatowa. W kierowanej do tutejszego sądu skardze strona skarżąca podnosi zarzuty naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej w skrócie: "k.p.a"), kwestionując prawidłowość poczynionych przez organy ustaleń.

Odnosząc się do tych zarzutów należy wskazać, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 k.p.a., zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konkretyzację zasady prawdy obiektywnej stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z kolei z art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Wskazany przepis wyraża zasadę przekonywania zakładającą obowiązek wydania przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia w taki sposób, aby strona postępowania nie miała wątpliwości co do jego prawidłowości, słuszności i legalności. Konkretyzację zasady prawdy materialnej, a także zasady przekonywania stanowi art. 107 § 4 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Odnosząc wymogi wypływające z przytoczonych przepisów do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza postanowień k.p.a. Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji ustaliły rzeczywistą liczbę uczniów uczęszczających do placówki skarżącej jak również liczbę uczniów, na których otrzymano dotację. Powtórzyć w tym miejscu należy, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzony został materiał dowodowy w postaci protokołu z przeprowadzonej kontroli, comiesięcznych informacji o rzeczywistej liczbie uczniów, księgi uczniów oraz ich imiennej listy. Podkreślenia wymaga, że wystarczające dla wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranej dotacji oświatowej jest ustalenie liczby uczniów, na których pobrana została dotacja oraz liczby uczniów faktycznie uczęszczających do placówki. W poddanej sądowej kontroli sprawie z uwagi na poczynienie wystarczających ustaleń w zakresie liczby uczniów, na których pobrana została dotacja oraz liczby uczniów faktycznie uczęszczających do placówki skarżącej nie doszło do naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a.

Nie sposób również zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 11 k.p.a., na skutek niewyjaśnienia podstawy zakwestionowania określonych słuchaczy, jak też zasad i sposobu ustalania rzeczywistej ich liczby. Z zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tabeli jednoznacznie wynika, że liczbę uczniów uczęszczających do placówki skarżącej ustalono na podstawie prowadzonej przez nią księgi uczniów. Obowiązek jej prowadzenia przez placówkę oświatową ma wyraźne źródło normatywne, zgodnie bowiem z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. nr 23 poz. 225 ze zm.), szkoła prowadzi księgę uczniów. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia, do księgi uczniów wpisuje się imię (imiona) i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania ucznia, imiona i nazwiska rodziców (prawnych opiekunów) i adresy ich zamieszkania, a także datę przyjęcia ucznia do szkoły oraz klasę, do której ucznia przyjęto. W księdze uczniów odnotowuje się datę ukończenia szkoły albo datę i przyczynę opuszczenia szkoły przez ucznia. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały nr XLV/356/2009 Rady Powiatu Gnieźnieńskiego z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji otrzymanych z budżetu Powiatu Gnieźnieńskiego przez niepubliczne szkoły i placówki oraz trybu i kontroli prawidłowości ich wykorzystania (Dz. U. Woj. Wlkp. z 2010 r., nr 33 poz. 868 ze zm.), osoba prowadząca zobowiązana jest do składania w Biurze Podawczym Starostwa Powiatowego Gnieźnie w terminie do 5 każdego miesiąca informacji o rzeczywistej liczbie uczniów na pierwszy dzień każdego miesiąca zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały. Treść przytoczonego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że skarżącą obciążał obowiązek informowania organu dotującego o faktycznej liczbie uczniów. W orzecznictwie także nie budzi wątpliwości, że rzeczą podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę jest ustalenie i zorganizowanie takich wewnętrznych zasad jego funkcjonowania, aby dysponować miarodajną wiedzą odnośnie stanu liczby uczniów [por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2016 r., II GSK 2663/14, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Podkreślenia w tym miejscu powtórnie wymaga, że liczba uczniów faktycznie uczęszczająca do prowadzonej przez skarżącą szkoły została ustalona na podstawie prowadzonej przez nią dokumentacji w postaci księgi uczniów.

Zamierzonego skutku nie może wywrzeć również podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. Zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie wskazujące na fakty, które uznano za udowodnione oraz dowody, na których się oparto. Uzasadnienie prawne wydanych w sprawie decyzji zawiera prawidłowe rozważania obejmujące przytoczenie przepisów stanowiących podstawę zapadłego rozstrzygnięcia. Nie sposób również uznać za trafny zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., jak wskazano bowiem powyżej w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji zostały poczynione wystarczające ustalenia faktyczne co do liczby uczniów, na których pobrana została dotacja oraz liczby uczniów faktycznie uczęszczających do placówki skarżącej. Niecelowe byłoby występowanie do Kuratorium Oświaty w P. o wydanie przekazanej tam przez skarżącą dokumentacji, wobec poczynienia wystarczających dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń. Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organy obu instancji w toku powtórnie przeprowadzonego postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji zrealizowały wytyczne wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 03 kwietnia 2013 r. sygn. I SA/Po 29/13, w którym nakazano dokładnie ustalić – przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych – istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, a następnie ocenić, czy odpowiadają one choćby jednej z ustawowych przesłanek zwrotu dotacji.

Odnosząc się do pisma, w którym skarżąca skorygowała liczbę zadeklarowanych uczniów, organ prawidłowo wskazał brak podstaw prawnych do dokonania takiej czynności. Stosownie do art. 90 ust. 3 zd. 1 u.s.o., dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Z przytoczonego przepisu wynika, że złożenie przez prowadzącego niepubliczną szkołę (placówkę) wniosku oraz wskazanie wymaganych danych, co do liczby uczniów uczęszczających do szkoły (placówki), skutkuje dla organu wykonawczego samorządu terytorialnego obowiązkiem obliczenia należnej dotacji i wypłacenia jej osobie uprawnionej (konkretyzacja wysokości dotacji). Obowiązujące w dacie otrzymania oraz wydatkowania spornej dotacji przepisy u.s.o. nie przewidywały możliwości skorygowania planowanej przez dotowany podmiot liczby uczniów. Bez znaczenia dla tej konstatacji pozostaje również treść § 2 powołanej powyżej uchwały, która jako akt niższej rangi nie może wpływać na obowiązujące postanowienia ustaw. Za niezasadne należało uznać w tej sytuacji również zarzuty naruszenia art. 90 ust. 3 u.s.o. w zw. z § 2 powołanej uchwały Rady Powiatu Gnieźnieńskiego.

Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że poddana sądowej kontroli decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji zostały wydane w toku postępowania administracyjnego prowadzonego zgodnie z regułami wyrażonymi w k.p.a. Orzekające w sprawie organy nie dopuściły się również żadnych naruszeń prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).