Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 460/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 1, art. 39
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 roku sprawy ze skargi I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie pieniężne na zakup żywności i odmowy jego przyznania 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T. G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania I. F., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 106 ust. 1, ust. 3, ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm. - w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie uchylenia decyzji Dyrektora MOPS z dnia [...] października 2010 r. [...] przyznającej świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych w okresie od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 30 listopada 2010 r. w kwocie 60 zł; odmowy przyznania świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych w okresie od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 30 listopada 2010 r. w kwocie 60 zł.

Jak wynika z akt sprawy, po wydaniu decyzji z dnia [...] października 2010 r. wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności w postaci informacji o uzyskaniu przez rodzinę wnioskodawcy dochodów, które nie zostały zgłoszone przy składaniu wniosku. Po ponownym przeliczeniu dochodów rodziny wnioskodawcy okazało się, że łączny dochód rodziny osiągnął kwotę 1381,08 zł co oznacza, że przekroczył kwotę 150% kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczeń, a określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, które wynosi 912 zł. x 150% = 1368 zł. Organ I instancji zauważył, iż wprawdzie ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na podstawie której udzielono stronie pomocy utraciła z dniem 1 stycznia 2014 r. moc, ale na mocy aktualnie obowiązujących przepisów dochód strony nadal przekracza kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny, które wynosi 1368 zł.

Od powyższej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu złożył odwołanie I. F., który nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ przypomniał, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. organ I instancji wznowił postępowanie, gdyż wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności, wystąpiła tym samym przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu zostało stronie doręczone w dniu 26 stycznia 2011 r. Wyjaśniając przesłanki wznowienia postępowania organ przywołał brzmienie art. 145 § 1 k.p.a. podkreślając, iż z ustaleń faktycznych wynika, że w sprawie ujawnione zostały po wydaniu decyzji ostatecznej, a więc nie znane organowi, nowe okoliczności faktyczne. Zaznaczył, iż w toku prowadzonego postępowania potwierdziły się informacje o tym, iż w dniu wydawania decyzji przez organ administracji, to jest w dniu [...] października 2010 r. organ nie dysponował wiedzą o istotnych okolicznościach sprawy, to jest o istnieniu innych niż wykazane przy wniosku dochodach rodziny strony. Skoro w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania okazało się, że te potwierdzone informacje miały wpływ na wynik sprawy, stosownie do brzmienia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. wydaną uprzednio decyzję należało uchylić i wydać nową decyzję o istocie sprawy. Nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy uwzględnia aktualny stan prawny, stąd też prawidłowo organ I instancji zbadał, jakie kryterium dochodowe obowiązuje na dzień wydawania decyzji i z tych też względów powołał w podstawie prawnej stosowne uchwały Rady Miasta Z. oraz Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2012.poz.823 ).

Odnosząc się do odwołania strony wskazał, że postępowanie w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej toczy według ogólnych reguł wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego oraz w myśl norm prawnych zapisanych w ustawie o pomocy społecznej. Strona, składając wniosek o przyznanie świadczeń, składała również oświadczenia o swych dochodach i stanie majątkowym wraz z deklaracją, że podane przez nią dane są prawdziwe i rzetelne. W aktach sprawy znajduje się takie oświadczenie z dnia 10 sierpnia 2010 r. podpisane przez wnioskodawcę. Uznanie przez organ, że strona prowadzi wraz z synem wspólne gospodarstwo domowe oznacza, iż dochody wszystkich członków rodziny brane są pod uwagę. Nie jest rolą postępowania administracyjnego badanie okoliczności, kto zawinił w złożeniu pełnej i prawdziwej informacji o dochodach, strona czy jej syn. Wywiad środowiskowy i sporządzający go urzędnik odbiera jedynie oświadczenia od stron postępowania, a strony zobowiązane są do złożenia ich w sposób zgodny z prawdą. To strony posiadają najpełniejszą informację o swych dochodach a nie pracownik socjalny. Stwierdzenie zaistnienia niezgłoszonych do wniosku o przyznanie pomocy społecznej dochodów jest okolicznością obligującą organ administracji do ponownego ich przeliczenia i w zależności od wyniku, wydania nowej decyzji w sprawie. Organ dodał, iż wydane rozstrzygnięcie stanowi jednocześnie realizację wytycznych WSA w Łodzi zawartych w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Łd 1227/11, który zapadł w tej sprawie wobec konieczności wzruszenia ostatecznej decyzji o przyznaniu świadczeń w mocą " ex tunc".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. F. argumentował, iż nie posiadał wiedzy o dochodach syna, nadto zwrócił uwagę na swoją obecną sytuację życiową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie podlega uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli jest decyzja wydana po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego i w następstwie prawidłowego ustalenia, iż zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Dodać należy, iż wznowienie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie stanowi jednocześnie realizację wytycznych tutejszego Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., w sprawie II SA/Łd 1227/11, które stosownie do art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

Przechodząc do istoty sprawy, z ustaleń poczynionych w ramach szczegółowo prowadzonego postępowania dowodowego bezsprzecznie wynika, iż po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2010 r. w sprawie ujawnione zostały, nie znane organowi, nowe okoliczności faktyczne. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję.

Warunkiem wznowienia postępowania jest to, aby nowa okoliczność, czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję. O istotności nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów można mówić tylko wtedy, jeżeli dotyczą one przedmiotu sprawy i mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do istoty odmienna od dotychczasowej (por. wyroki WSA: w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2313/13, w Gliwicach z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 437/14 – dostępne, jak i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości ustalenie, iż ujawniona w warunkach niniejszej sprawy okoliczność ma istotne znaczenie i niewątpliwie gdyby znana była organowi w dacie wydawania decyzji z dnia [...] października 2010 r. zapadłoby rozstrzygnięcie odmiennej treści. Jak zasadnie wskazał organ I instancji, gdy decyzja przyznająca skarżącemu świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych była już ostateczna, wyszło na jaw, iż syn skarżącego zawarł w dniu 1 września 2010 r. umowę o dzieło, co za tym osiągnął z tego tytułu dochód, a jest to o tyle istotne, iż skarżący wspólnie z synem prowadził w badanym okresie gospodarstwo domowe. Doliczenie do dochodu skarżącego dochodu syna niewątpliwie skutkuje ustaleniem, iż przekroczone zostało kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania pomocy w zakresie dożywiania, które dla dwuosobowej rodziny wynosi 1368 zł, zaś dochód rodziny skarżącego wyniósł 1381,08zł. Jak słusznie wyjaśnił organ I instancji, zgodnie z § 1 uchwały Rady Miasta Z. z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w zakresie dożywania dla osób objętych programem wieloletnim "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014-2020", pomoc państwa może być przyznania nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy. I wprawdzie jak zwrócił uwagę organ ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na podstawie której wydana została decyzja z dnia [...] października 2010 r. utraciła moc z dniem 1 stycznia 2014 r., jednakże niewątpliwie zarówno na dzień wydania przedmiotowej decyzji, jak i aktualnie, skarżący nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie pomocy, gdyż przekroczył kwotę 150% kryterium dochodowego, które aktualnie wynosi dla dwuosobowej rodziny 1368zł.

Z tych wszystkich względów nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość zaskarżonych decyzji. Jak bowiem stanowi przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Podkreślić trzeba, iż istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję – rozstrzygającą zatem o istocie sprawy – wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. W świetle poczynionych dla potrzeb niniejszej spraw ustaleń faktycznych i prawnych organ administracji publicznej zasadnie zatem rozstrzygnął o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego wobec ustalenia, iż przekroczone zostało kryterium ustawowe wynikające z art. 8 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, zasiłek celowy może zostać przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, ale jego przyznanie na podstawie tego przepisu uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy Oznacza to, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych, organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej obowiązany jest odmówić przyznania zasiłku celowego osobie samotnie gospodarującej, bądź rodzinie, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 875/12).

Reasumując, w ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż wykładnia zastosowanych przepisów nie uchybia prawu w zakresie, w jakim mogłaby wpłynąć na wynik sprawy, powodując jednocześnie, że zaskarżoną decyzję należy ocenić jako prawidłową. Organy administracji przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem, ale przede wszystkim na podstawie obwiązujących przepisów prawa i wywiązały się z podstawowych reguł postępowania.

W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).

ds