Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 617/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2004 rok 1. oddala skargę 2. zasądza z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokat D. D. kwotę 73,20 zł (siedemdziesiąt trzy złote i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu


UZASADNIENIE

I SA/Bd 617/07

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] nr [...] ustalającą K.L. wymiar podatku rolnego na rok 2004 w kwocie 325,20 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny : ww. decyzją Wójt Gminy S. ustalił stronie wymiar podatku rolnego dotyczącego gruntów oznaczonych jako działki nr [...] [...], [...] i [...] w obrębie M. gmina S. na rok 2004 w kwocie 325,20 zł. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym organ podatkowy pierwszej instancji ustalił według stanu na dzień 01 stycznia 2004r. na podstawie wypisu z ewidencji gruntów otrzymanego od Starostwa Powiatowego w B. Wydział Geodezji, Kartografii i Nieruchomości.

Od decyzji Wójta Gminy strona złożyła odwołanie zarzucając jej niezgodność z prawem, poprzez błędne przyjęcie przez organ podatkowy pierwszej instancji powierzchni ogółem gospodarstwa rolnego 4,4268 ha gdy zdaniem odwołującej się faktycznie jej gospodarstwo rolne ma powierzchnię wynoszącą 4,43 ha.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że kryterium decydującym o sposobie opodatkowania gruntów są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że organ podatkowy jest nimi związany w zakresie wymiaru poszczególnych podatków. Tym samym organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym zakresie. Na poparcie powyższego organ odwoławczy wskazał na orzeczenia NSA z dnia 15 listopada 1994r., sygn. akt SA/Ka 2592/93, WSA w Białymstoku z 2004 roku, sygn. Akt SA/Bk 104/2004 oraz NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/94 .

Dodatkowo organ II instancji wskazał na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków .

Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, iż wypis z ewidencji gruntów ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, iż dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wskazano, iż wymiar podatku rolnego na rok 2004 w zaskarżonej decyzji dokonany został na podstawie wypisu z rejestru gruntów wydanego przez Starostwo Powiatowe w B. Wydział Geodezji i Kartografii obrazującego stan gruntów należących do strony na dzień 01 stycznia 2004r. Zgodnie z danymi z tego rejestru powierzchnia gruntów obejmujących działki nr [...], [...], [...] i [...] wynosi 4,4268 ha, powierzchnia użytków rolnych 4,1968 ha, zaś podstawa opodatkowania podatkiem rolnym 4,3359 ha przeliczeniowych.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zważywszy na powyższą argumentację oraz zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku rolnym, w myśl którego podstawę opodatkowania tym podatkiem stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego organ I instancji prawidłowo dokonał obliczenia podstawy opodatkowania podatkiem rolnym.

Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, iż decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr [...] z dnia [...] została uchylona decyzja Starosty B. nr [...] z dnia [...] dokonująca sprostowania w ewidencji gruntów wpisu dotyczącego powierzchni działki oznaczonej nr [...] w obrębie M. gmina S. w ten sposób, że w miejsce dotychczasowej powierzchni 2,5800 ha, zaokrąglonej do ara, wpisano powierzchnię wyliczoną ze współrzędnych wynoszącą 2,5832 ha .

Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Na powyższą decyzję K. L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...]nie została podzielona. W ocenie skarżącej Kolegium błędnie przyjęło, że ogółem powierzchnia rolna wynosi 4,4268 ha, podczas, gdy faktycznie jest to 4,43 ha. Kolejnym zarzutem podniesionym w skardze jest dwukrotna odmowa udostępnienia stronie akt sprawy oraz odmowa przesłuchania w charakterze świadka D.D. Dodatkowo skarżąca podnisła, iż nie została wydana decyzja Starosty B. nr [...] z dnia [...]

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, iż zgodnie z art. 200 § l Ordynacji podatkowej pismem z dnia 18 czerwca 2007r. (doręczonym dnia 22 czerwca 2007r.) zawiadomiono stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W odpowiedzi strona złożyła pismo, w którym zakwestionowała prawdziwość danych zawartych w ewidencji gruntów oraz wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka D.D. na okoliczność rzeczywistego stanu gruntów. K. L. nie skorzystała w wyznaczonym terminie z prawa przejrzenia akt sprawy. Tym samym zarzut, że odmówiono stronie dwukrotnie udostępnienia akt sprawy jest niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia wniosku strony o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka na okoliczność prawdziwości danych zawartych w ewidencji gruntów Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż spowodowane było to przekonaniem składu orzekającego Kolegium o niedopuszczalności czynienia ustaleń przeciwko osnowie dokumentów urzędowych, który to walor przysługuje ewidencji gruntów i budynków.

Twierdzeniom skarżącej , że nie została wydana decyzja Starosty B.z dnia [...] przeczy zdaniem organu II instancji zgromadzony materiał dowodowy - w aktach sprawy znajduje się odpis ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr [...] z dnia [...] która uchyla wyżej wymienioną decyzję Starosty B.. Odpis decyzji włączony został do akt sprawy w dniu [...], w związku z czym zdaniem organu odwoławczego skarżącej zapewniono możliwość zapoznania się z treścią tego rozstrzygnięcia.

Pełnomocnik skarżącej na rozprawie przedłożył kserokopie pisma Wójta Gminy S. z dnia [...] decyzji Starosty B. z [...] decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] w sprawie zmian zapisów dotyczących działki nr [...] oraz decyzji Starosty B. z [...] o przywróceniu w operacie ewidencyjnym stanu sprzed podziału działki ewidencyjnej nr[...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Podkreślić także należy, iż zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy i na podstawie akt sprawy, co oznacza, że orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt I SA 2673/03, LEX nr 165019).

W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego wskazać trzeba, iż rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie uzależnione jest od odpowiedzi na pytanie, czy w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym zasadnie organy podatkowe oparły swe rozstrzygniecie na ewidencji gruntów i budynków.

Rozstrzygając przedmiotową sprawę - zdaniem Sądu - organy podatkowe, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, dokonały wymiaru należności publicznoprawnej na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W świetle bowiem art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z powołanego przepisu wprost wynika zasada, iż podstawę wymiaru podatków stanowią dane ujęte w ewidencji gruntów i budynków.

Należy więc podzielić stanowisko organów, iż podatek rolny, jak i łączne zobowiązanie podatkowe ustalane są w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które to dane są wiążące dla organów podatkowych wymierzających te zobowiązania. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1685/93, wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., syg. akt FSK 912/04, LEX nr 164493).

Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., sygn. akt III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., sygn. akt III Sa/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.

Na konieczność ustalania zobowiązań podatkowych na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, wskazuje bezpośrednio przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, jak również art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, w których to przepisach wymienia się ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów.

Skoro zatem organ pierwszej instancji dokonał wymiaru zobowiązania podatkowego na podstawie wypisu z ewidencji gruntów według jej stanu na dzień pierwszego stycznia roku, za który dokonano ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, to działanie takie było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, nie można wobec tego skutecznie postawić organom zarzutu jego naruszenia.

W związku z podnoszoną przez skarżącą kwestią części gruntu przejętego pod drogę gminną zauważyć należy, że w myśl art. 22 ust. 1 powołanej wyżej ustawy ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (właściciel, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części) i art. 51 (w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 02 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego), są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów. Natomiast art. 23 omawianej ustawy stanowi, że właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Z tego ostatniego przepisu wynika obowiązek spoczywający na organach administracji przesyłania właściwym starostom prawomocnych decyzji, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się tych decyzji. Godzi się w tym miejscu podnieść, że przepis ten odnosi się do prawomocnych, a nie ostatecznych decyzji. Decyzja ostateczna to decyzja, od której nie przysługuje odwołanie, w wyniku upływu terminu do jego wniesienia lub decyzja drugoinstancyjna. Decyzja prawomocna zaś to taka, od której nie przysługuje skarga do sądu, w związku z upływem terminu do jej wniesienia lub decyzja, w stosunku do której zapadło już prawomocne orzeczenie sądu.

Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że dopiero prawomocna decyzja zawierająca zmiany danych objętych ewidencją gruntów będzie stanowiła podstawę do wprowadzenia zmian w treści ewidencji.

W niniejszej sprawie na rozprawie przedłożono kserokopię decyzji Starosty B.z dnia [...] nr [...] orzekającej o przywróceniu w operacie ewidencyjnym stanu sprzed podziału działki ewidencyjnej nr [...] Wprawdzie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego została wydana w dniu [...] tj 3 dni po wydaniu decyzji przez Starostę, to jednak decyzja Starosty nie mogła mieć wpływu na prawidłowość orzeczenia SKO, gdyż w dacie rozstrzygania przez Kolegium w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego, decyzja Starosty B. nie posiadała jeszcze przymiotu decyzji prawomocnej. Nie była to nawet decyzja ostateczna, nie minął bowiem jeszcze czternastodniowy termin do jej zaskarżenia. Tym samym brak było podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej do Sądu decyzji.

Ponadto zauważyć należy, iż w świetle art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Uchylenie w stanie faktycznym sprawy zaskarżonej do Sądu decyzji z oceną, iż winien być naliczony wyższy podatek, bądź też uchylenie decyzji do ponownego rozpatrzenia z wytycznymi zmierzającymi do weryfikacji wysokości zobowiązania podatkowego - w kontekście twierdzeń strony wyższego opodatkowania - prowadziłoby do pogorszenia jej sytuacji, co naruszałoby zasadę wynikającą z art. 134 § 2 p.p.s.a. – zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego. Zaznaczyć należy, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, tym bardziej nie można mówić o jego rażącym naruszeniu.

Niezależnie od powyższego wyjaśnić wypada, że Sąd rozstrzygając o zgodności z prawem decyzji wymierzającej zobowiązanie podatkowe nie ma kompetencji do wykraczania poza zakres przedmiotowy sprawy (sprawy podatkowej). Nie jest więc uprawniony do badania kwestii prawidłowości podziałów gruntowych, jak i tego co zawarto lub należało zawrzeć w ewidencji gruntów. Są to bowiem odrębne sprawy, wychodzące poza postępowanie podatkowe, które załatwiane są w formie decyzji – jak decyzja w przedmiocie przywrócenia w operacie ewidencyjnym stanu sprzed podziału działki – i podlegają oddzielnemu zaskarżeniu do Sądu.

Jak już podkreślono, Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów i czynności pod względem ich zgodności z prawem. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga podlega oddaleniu. Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 cyt. ustawy w zw. z § 18 ust 1 pkt 1 lit a oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348; z późn. zm.).

L. Kleczkowski D. Dudra U. Wiśniewska