Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 852/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2015 poz 990
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 990 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] o zwolnieniu M. Z. ze służby w Izbie Celnej w S.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w S. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia specjalisty Służby Celnej, [...] M. Z. ze służby w Izbie Celnej S. W postanowieniu tym organ wskazał, że w związku długotrwałą absencją w służbie, w okresie [...] grudnia 2012 r. – [...] maja 2015 r. trwającej łącznie 316 dni, zasadne jest zbadanie wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, skutkujących zwolnieniem ze służby.

W toku postępowania Dyrektor Izby Celnej w S. poinformował pismami z dnia 24 czerwca 2015 r. Związek Zawodowy Służby Celnej Województwa [...], Związek Zawodowy Szczególnego Nadzoru Podatkowego i Akcyzy oraz Koło Terenowe Związku Zawodowego Celnicy PL w Izbie Celnej w S., o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia, czy zachodzą przesłanki skutkujące zwolnieniem M. Z. ze służby w Izbie Celnej w S., na podstawie art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej.

Zarząd Związku Zawodowego Służby Celnej Województwa [...] w piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r. poinformował, że M. Z. nie jest członkiem ww. zakładowej organizacji związkowej i nie zwracała się z prośbą o podjęcie obrony jej praw i interesów. Przewodniczący Koła Terenowego Związku Zawodowego Celnicy PL w Izbie Celnej w S. w piśmie z dnia 25 czerwca 2015 r. zajął takie samo stanowisko. Przewodniczący Związku Zawodowego Szczególnego Nadzoru Podatkowego i Akcyzy Oddział w S. w piśmie z dnia 25 czerwca 2015 r. wskazał natomiast, że na obecnym etapie postępowania wyrażenie opinii odnośnie tego, czy zachodzą przesłanki do zwolnienia wyżej wymienionego funkcjonariusza ze służby nie jest możliwe. Wskazał, że możliwe to będzie dopiero po zbadaniu sprawy przez organ właściwy w sprawie zwolnienia. Podniósł również, że nie ma wiedzy na temat przyczyn choroby i okoliczności z nią związanych, a powinno to być przedmiotem ustaleń.

W kolejnym piśmie z dnia 14 lipca 2015 r. Przewodniczący Związku Zawodowego Szczególnego Nadzoru Podatkowego i Akcyzy Oddział w S. podniósł, że w okresie prawie 2,5 roku, będącym przedmiotem analizy, okresy absencji M. Z. przeplatały się z okresami służby. Nie wiadomo, czy absencja była spowodowana jedną chorobą, czy też był to splot różnych chorób, oraz czy przeprowadzane były kontrole mające wykazać sposób wykorzystywania zwolnienia lekarskiego, a także, czy możliwe jest pełnienie służby przez funkcjonariusza na innym stanowisku. Ponadto zwrócił uwagę, że choroba trwająca dłużej niż rok, stanowi przesłankę zwolnienia ze służby na podstawie art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej. Tym samym, jego zdaniem, w przepisie art. 105 pkt 9 ustawy należałoby dopatrywać się innej przyczyny niż choroba, albo przynajmniej okoliczności związane z chorobą trwającą krócej niż rok powinny wyraźnie wskazywać na utratę gwarancji należytego wykonywania przez funkcjonariusza celnego obowiązków służbowych. Zdaniem Przewodniczącego samo lakoniczne wskazanie, że absencja funkcjonariusza w okresie [...] grudnia 2012 r. – [...] maja 2015 r. wynosiła 316 dni jest niewystarczające do oceny tego, czy można już mówić w tym konkretnym przypadku o utracie gwarancji do należytego wykonywania obowiązków służbowych. Wskazał, że bez wyjaśnienia powyższych wątpliwości nie jest w stanie wydać opinii w przedmiotowej sprawie.

Przewodniczący Związku Zawodowego Służby Celnej Województwa [...] w piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r. wyraził negatywną opinię co do zwolnienia M. Z. ze służby. Wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w S. nie przedstawił żadnych informacji wskazujących na fakt, iż przebywanie na zwolnieniu lekarskim w przypadku M. Z. nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych lub że nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych. Zwrócił również uwagę, że okoliczność choroby trwającej dłużej niż rok stanowi przesłankę zwolnienia ze służby na podstawie art. 105 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w S., działając na podstawie art. 105 pkt 9 powołanej ustawy o Służbie Celnej zwolnił M. Z ze służby w Izbie Celnej w S. z dniem upływu trzymiesięcznego terminu, licząc od daty doręczenia niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w okresie od [...] grudnia 2012 r do [...] maja 2015 r. M. Z była nieobecna w służbie łącznie 583 dni. Organ przedstawił również stan absencji w tym okresie w relacjach z okresami zwolnień lekarskich oraz urlopem wypoczynkowym. Dodatkowo organ wskazał, że absencja wyżej wymienionego funkcjonariusza w ostatnich trzech latach (do dnia [...] grudnia 2015 r.) wyniosła 677 dni, co stanowi 92,36 % absencji w stosunku do 733 dni służby. Zdaniem organu świadczy to o istotnym zaburzeniu w świadczeniu służby.

Organ podał, że w zaistniałej sytuacji uwzględnił treść art. 19 ust. 1 ustawy

o Służbie Celnej, zgodnie z którym do zadań dyrektora izby celnej należy realizacja i nadzór nad właściwą realizacją polityki celnej państwa, polityki kadrowej

i szkoleniowej w podległych jednostkach, sprawowanie kontroli, zwalczanie i ściganie przestępstw oraz wykroczeń skarbowych oraz innych zadań określonych

w przepisach odrębnych. Powyższe zadania dyrektor izby celnej wykonuje przy pomocy podległych funkcjonariuszy celnych. W związku z określonymi zadaniami nałożonymi na dyrektora izby celnej przez ustawodawcę oraz mając na uwadze treść art. 105 pkt 9 ww. ustawy o Służbie Celnej, na podstawie którego funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędna do wykonania obowiązków służbowych, wszczęto postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby. Organ wskazał, że zwolnienie ze służby w tym przypadku następuje w ramach uznania administracyjnego, co daje kierownikowi urzędu pewien zakres swobody decyzyjnej, niemniej nie oznacza, że decyzja może posiadać cechy dowolności. Granice uznania wyznaczają nie tylko wskazane przepisy prawa materialnego ale i przepisy prawa procesowego na czele z zasadami ogólnymi, zwłaszcza zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.

Dyrektor Izby Celnej w S. wskazał, że na przesłanki, wykluczające przyznanie ochrony stronie postępowania, wpływają aspekty właściwego zorganizowania procesów służby, składających się na służbę publiczną, w tym przypadku na "dobro służby" oraz racjonalne wydatkowanie środków finansowych w kontekście interesu publicznego. Organ podkreślił, że w kontekście zadań nałożonych na Służbę Celną wymaga się od tej formacji, aby była skuteczna, ekonomiczna i efektywna w działaniu. Osiągnięcie celów określonych w wyżej powołanym art. 19 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej wymaga od kierownika urzędu właściwego planowania, a także organizowania procesów służby.

Organ podał, że przeanalizowano wpływ długotrwałej absencji M.Z. na realizację zadań Referatu Obsługi Zgłoszeń [...], w Wydziale [...] w Izbie Celnej w S. (tj. miejsca pełnienia służby funkcjonariusza), w kontekście prawidłowego funkcjonowania tej komórki organizacyjnej, terminowości wykonywanych obowiązków służbowych, obciążenia dodatkowymi obowiązkami innych funkcjonariuszy celnych, a także zapewnienia płynności realizacji zadań. Organ ustalił, że absencja M. Z., która osiągnęła wymiar 677 dni ma istotny wpływ na realizację zadań w kontekście prawidłowego funkcjonowania tej komórki. Szczegółowa analiza dotycząca wszystkich zadań regulaminowych realizowanych w Referacie Obsługi Zgłoszeń [...], w Wydziale [...] w Izbie Celnej w S., prowadzi do wniosku, iż długotrwała absencja funkcjonariusza, wymusza konieczność ciągłego przeorganizowania pracy komórki poprzez zlecanie przez kierującego komórką organizacyjną dodatkowych czynności innym funkcjonariuszom ww. Referatu. Powoduje to stan ciągłej dezorganizacji pracy oraz konieczność permanentnych zmian w podziale zadań. Zadania M. Z. muszą być wykonywane przez innych funkcjonariuszy celnych w ramach ciągłego i obciążającego zastępstwa.

Dalej organ wyjaśnił, że służba na stanowisku zajmowanym przez M. Z. polega m. in. na obsłudze zgłoszeń [...] składanych przez określoną grupę podmiotów zobowiązanych. Jej specyfika wymaga ciągłości działań ukierunkowanych na współpracę z klientem zewnętrznym, a intensywność wzrasta okresowo przed zamknięciem zbioru statystycznego. Na stronach internetowych umieszczone są adresy mailowe i numery telefonów funkcjonariuszy odpowiedzialnych za udzielanie wsparcia i pomocy respondentom. Kluczem podziału obsługi przedsiębiorców są ustalone i przypisane dla każdego funkcjonariusza określone podmioty przydzielone do obsługi konkretnym funkcjonariuszom na podstawie numerów identyfikacji podatkowej (NIP). Ideą tak przydzielonych zadań było uzyskanie po stronie Służby Celnej efektu wsparcia klienta - respondenta - przedsiębiorcy, poprzez wykreowanie funkcjonariuszy asystentów. Dłuższa nieobecność osoby wskazanej do kontaktu, wprowadza problemy komunikacyjne oraz trudności odczuwane zarówno przez współpracowników, jak i przedsiębiorców. Dodatkowo absencje M. Z. utrudniają planowanie służby wszystkich funkcjonariuszy celnych w komórce, powodują jej dezorganizację oraz konieczność ciągłych zamian w podziale zadań. Obowiązki służbowe powierzane muszą być innym funkcjonariuszom celnym w ramach zastępstwa, co z kolei generuje stałe, nadmierne obciążenie dodatkowymi obowiązkami i skutkuje nie tylko pogorszeniem warunków służby oraz spadkiem efektywności działań i motywacji całego zespołu, ale też negatywnie wpływa na należyte i terminowe realizowanie zadań komórki, stanowiąc tym samym zagrożenie dla kompletności i jakości tworzonego zbioru statystycznego. Innym problemem długotrwałej absencji funkcjonariusza, jest skutek w postaci dezaktualizacji wiedzy w sytuacji nowelizacji/zmian przepisów prawa oraz procedur dotyczących realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną.

Faktyczne wykonywanie obowiązków w przerwach pomiędzy zwolnieniami lekarskimi oraz urlopami w przypadku M. Z. wynosi 44 dni (w badanym okresie prawie 3 lat). Sytuacja taka powoduje ograniczone możliwości uzupełnienia i aktualizacji bieżącej wiedzy zawodowej niezbędnej do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. W efekcie, zdaniem organu, prowadzi to do wniosku, że M. Z. nie gwarantuje należytego wykonania obowiązków.

Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że obsada w komórkach organizacyjnych winna podlegać systematycznym analizom, albowiem pomimo tego, iż etaty w Izbie Celnej w S. są obsadzone, mogą nie być efektywnie wykorzystane, między innymi z uwagi na długotrwałe absencje funkcjonariuszy. Prowadzi to do negatywnych skutków finansowych dla Izby Celnej w S. związanych z koniecznością wypłaty uposażenia funkcjonariuszowi, który w długim okresie nie pełni służby lub pełni służbę nieefektywnie (brak aktualnej wiedzy, brak szkoleń itp.).

Organ wyjaśnił, że w Wydziale [...] w Izbie Celnej w S. realizowane są centralne zadania Służby Celnej. Żadna inna jednostka w kraju nie ma przypisanych zadań obsługi zbioru statystycznego [...]. Powierzone funkcjonariuszowi celnemu zadania wiążą się ze standardowymi czynnościami, których intensywność wzrasta okresowo przed zamknięciem zbioru statystycznego. Zatem obciążenie dodatkowymi obowiązkami wynikającymi z długotrwałej absencji współpracowników skutkuje nie tylko pogorszeniem warunków służby oraz spadkiem efektywności działań i motywacji całego zespołu, ale również negatywnie wpływa na należyte i terminowe realizowanie zadań komórki, stanowiąc tym samym zagrożenie dla kompletności i jakości tworzonego zbioru statystycznego.

Ponadto Dyrektor Izby Celnej w S. podał, że misją Służby Celnej jest między innymi aktywne wspieranie przedsiębiorczości. Stan obciążenia pracą zastępujących funkcjonariuszy z tytułu absencji M. Z. - nie pozwala na właściwą realizacje przyjętej misji.

Zdaniem organu specyfika zadań realizowanych przez funkcjonariuszy Służby Celnej wymusza doskonalenie swojego warsztatu, który stanowi o jego potencjale

i możliwościach. Natomiast sytuacja, w której funkcjonariusz, prawie nieprzerwanie, przez okres 677 dni jest nieobecny w służbie, uniemożliwia funkcjonariuszowi oraz kierującemu komórką organizacyjną, w której pełni on służbę, prawidłowe i płynne realizowanie zadań statutowych. Funkcjonariusz przebywający na tak długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie ma możliwości uaktualniania swojej wiedzy,

z uwzględnieniem dynamicznie zmieniających się przepisów prawa, a także nie ma możliwości doskonalenia się w trakcie organizowanych szkoleń specjalistycznych.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że każda absencja powoduje utrudnienia

w realizacji czynności i wpływa na ograniczoną możliwość gospodarowania zasobami ludzkimi, ze szczególnym nasileniem w okresie urlopowym, bowiem większość funkcjonariuszy tutejszej Izby Celnej posiada pełny wymiar urlopu wypoczynkowego, w tym również dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze do 10 dni. Organ wyjaśnił przy tym, że w myśl art. 138 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego oraz zgodnie z ust. 4 ww. przepisu, funkcjonariuszowi, który osiągnął określony staż służby w Służbie Celnej przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w każdym roku kalendarzowym w wymiarze 5 dni - po 15 latach służby lub 10 dni - po 20 latach służby, (w zależności od ww. stażu).

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ, nawiązując do wyrażonej w toku postępowania opinii Związku Zawodowy Szczególnego Nadzoru Podatkowego

i Akcyzy, którą uznał za negatywną, wyjaśnił, że kierownik jednostki, informując organizacje związkowe o wszczęciu postępowania, na podstawie art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, wskazuje istotne fakty z przebiegu służby funkcjonariusza, nie dokonując argumentacji przesłanek, albowiem można tego dokonać dopiero w decyzji kończącej postępowanie. Organ podkreślił, że treść wskazanego przepisu zostawia swobodę podejmowania decyzji przez kierownika jednostki, a opinia wydana przez Związek Zawodowy Szczególnego Nadzoru Podatkowego i Akcyzy nie jest dla kierownika jednostki wiążąca, bowiem w procesie rozstrzygania sprawy zobligowany jest wziąć pod uwagę wszystkie czynniki mające wpływ na rozstrzygnięcie, w taki sposób, aby nie przekroczyć granic swobodnego uznania. Granice te wyznaczają przepisy prawa materialnego w zakresie oceny dowodów oraz w zakresie ustalenia stanu faktycznego przepisy prawa proceduralnego.

Dyrektor Izby Celnej w S. wskazał również, że uznanie administracyjne jest uprawnieniem organu administracyjnego, co do wyboru rozstrzygnięcia sprawy

i nie pozwala organowi na dowolność w jej załatwieniu. Dlatego należało zbadać,

a następnie ocenić przesłanki skutkujące zwolnieniem M. Z. ze służby w oparciu o treść art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej w szczególności, gdy wymaga tego "dobro służby". Jednocześnie organ zauważył, że ww. przepis nie definiuje pojęcia "dobro służby". Powołując się orzecznictwo sądów administracyjnych organ podał, że wyjaśnienia tego pojęcia należy upatrywać w przepisach ustawy o Służbie Celnej, która reguluje zadania i cele Służby Celnej. Pojęcie to należy niewątpliwie utożsamiać z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji przez Służbą Celną nałożonych na tę formację obowiązków, wynikających w szczególności z treści art. 1 ustawy o Służbie Celnej.

Ponadto organ podkreślił, iż fakultatywne zwolnienie ze służby, na podstawie ww. powołanego przepisu prawa materialnego, nakłada obowiązek uwzględnienia wszystkich aspektów "dobra służby", w tym również interesu społecznego rozumianego jako wydatkowanie środków publicznych w sposób celowy, poprzez wykorzystanie ich dla efektywnej realizacji zadań urzędu, tj. Izby Celnej w S. wraz z podległymi urzędami celnymi. Ocenie podlegał również aspekt finansowy

w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U.

z 2013, poz. 885). Ustawa ta określa zakres i zasady działania oraz organizację jednostek budżetowych (art. 1 ust. 1 pkt 1). W rozumieniu ww. ustawy izba celna jest jednostką budżetową. Z kolei art. 124 ust. 3 powołanej ustawy stanowi, że wydatki bieżące jednostek budżetowych obejmują wynagrodzenia i uposażenia osób zatrudnionych w państwowych jednostkach budżetowych oraz składki naliczane od tych wynagrodzeń i uposażeń. Regulacja zawarta w art. 44 ust. 3 wspomnianej ustawy o finansach publicznych określa ramy gospodarowania finansami publicznymi, bowiem wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy

i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów; optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; terminowej realizacji zadań.

Powyższe przepisy nakładają na dysponenta wydatków, w tym przypadku Dyrektora Izby Celnej w S., obowiązek wydatkowania środków publicznych w sposób celowy i oszczędny. Za celowe wydatkowanie środków należy uznać wykorzystanie posiadanych zasobów, w tym pieniężnych dla uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów.

Podejmując decyzję o zwolnieniu ze służby w trybie art. 105 pkt 9 ustawy

o Służbie Celnej Dyrektor Izby Celnej w S. uznał, że przeszkodą do uwzględnienia interesu funkcjonariusza był słuszny interes publiczny, któremu to ustawodawca dał normatywny wyraz w wyżej powołanych przepisach: ustawy o Służbie Celnej oraz ustawy o finansach publicznych. Ponadto, podejmując rozstrzygnięcie, zdaniem organu, należało uwzględnić charakter stosunku prawnego, na podstawie którego nawiązano stosunek służbowy z funkcjonariuszem oraz wynikające z treści tego stosunku prawnego obowiązki i uprawnienia funkcjonariusza. Stosunki służbowe, jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych, w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego organ zwrócił uwagę na szczególny status prawny funkcjonariusza, z którego wynikają zarówno przywileje, jak też zwiększone obowiązki i ograniczenia, a to pociąga za sobą obowiązek wykonywania zadań w miejscu i w sposób podyktowany dobrem służby. Zdaniem organu niewątpliwie nie mamy do czynienia

z dobrem Służby Celnej w sytuacji, gdy funkcjonariusz nie realizuje wizji i misji tej Służby.

Organ wyjaśnił, że podejmując decyzję o zwolnieniu M. Z. ze służby wziął pod uwagę wszystkie przesłanki, oceniając je na tle obowiązujących przepisów prawa oraz respektując orzecznictwo sądów w tym zakresie. Jedną z przesłanek zwolnienia ze służby nie jest negatywna prognoza, co do stanu zdrowia, lecz negatywna ocena, co do gwarancji zapewnienia realizacji zadań w kontekście "dobra służby". Organ podkreślił, że podjęcie decyzji o zwolnieniu M. Z. ze służby nie nastąpiło w wyniku incydentalnego zdarzenia. W ocenie organu dokonując oceny wyżej ustalonych faktów na tle wskazanej przesłanki zwolnienia, nie można było dać pierwszeństwa interesowi indywidualnemu nad interesem ogólnym. Podejmując decyzję o zwolnieniu uznano przede wszystkim, że na "dobro służby" należy niewątpliwie patrzeć przez pryzmat zadań stawianych przed Izbą Celną w S. i konieczność zapewnienia prawidłowej realizacji tych zadań oraz efektywnego wydatkowania środków publicznych.

Dyrektor Izby Celnej podniósł również, że z analizy absencji M. Z. wynika, iż okresy przerwy pomiędzy zwolnieniami lekarskimi następowały w dniach wolnych od pracy (święta, niedziele, soboty), a także w dniach wykorzystywanego urlopu wypoczynkowego. W tej sytuacji organ stwierdził, że wiedza M. Z. zarówno zawodowa jak i w zakresie obsługi systemów informatycznych funkcjonujących i aktualnie wdrażanych w Służbie Celnej systematycznie się dezaktualizowała.

W związku z tym oraz z uwagi na utratę gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych Dyrektor Izby Celnej w S. uznał, że dalsze pozostawanie M. Z. w strukturach organizacyjnych Izby Celnej w S. jest niemożliwe. Jednocześnie dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Izby Celnej w S. w kontekście "dobra Służby Celnej" organ uznał, że zwolnienie wyżej wymienionego funkcjonariusza w trybie art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej umożliwi prawidłowe gospodarowanie powierzonymi zasobami finansowymi, bowiem pozostawanie w stosunku służbowym bez faktycznego pełnienia służby zagraża właściwemu zorganizowaniu służby

i oddziałuje negatywnie na motywację pozostałych funkcjonariuszy celnych.

Od decyzji tej M. Z. wniosła odwołanie do Szefa Służby Celnej, w którym podniosła, że w związku z długotrwałą nieobecnością nie posiada aktualnie przydzielonych konkretnych podmiotów. Pełniąc służbę wykonuje czynności zlecone przez Kierownika Referatu Obsługi Zgłoszeń [...], Wydziału [...] Izby Celnej w S. Są to między innymi: sporządzanie archiwum, obsługa zgłoszeń [...] za pracowników nieobecnych, procedura upominawcza, informowanie firm o elektronicznym przekazie deklaracji. Wyjaśniła, że w czasie absencji na bieżąco na stronach internetowych śledzi wszelkie zmiany przepisów dotyczące komórki [...] oraz realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną. Wskazała również, że w czasie długoletniej służby odbyła zewnętrzne szkolenie informatyczne zakończone egzaminem ECDL i w momencie powrotu do służby jest w stanie obsługiwać systemy informatyczne wykorzystywane aktualnie w administracji celnej. Podniosła także, że jako funkcjonariusz celny daje gwarancję należytego wykonywania powierzonych obowiązków służbowych. Zaznaczyła również, że nie ma negatywnej prognozy zdrowotnej co jej osoby w zakresie możliwości powrotu do pracy.

Szef Służby Celnej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołana, decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że ustawa o Służbie Celnej ustala obligatoryjne (art. 104) i fakultatywne (art. 105) przyczyny zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Jedną z przyczyn fakultatywnego zwolnienia ze służby jest, zgodnie z przepisem art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy, zaistnienie innej, niż określone w pkt 1-8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych. Utrata zaufania może być podstawą zwolnienia ze służby funkcjonariusza, jeżeli znajduje oparcie w przesłankach natury obiektywnej oraz racjonalnej i nie jest wynikiem osobistych ocen oraz subiektywnych uprzedzeń. Termin "zaufanie" jest pojęciem trudnym do zdefiniowania, wyraża się on m.in. w przekonaniu o możliwości polegania na danej osobie, jej oddaniu, jak również poczuciu pewności wobec danej osoby. Z tych też względów istnienie stanu zaufania lub jego brak może mieć znaczenie przy ocenie pracownika w kontekście skutków jakie prawo pracy z nim łączy.

Szef Służby Celnej wskazał, że drugą przesłanką zawartą w przepisie art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, dopuszczającą zwolnienie ze służby funkcjonariusza celnego, jest dobro służby. W powołanym artykule i innych przepisach ustawy nie zdefiniowano określenia "dobro służby". Nie zawarto tam też żadnych wskazówek dotyczących interpretacji tego pojęcia. Oznacza to, że istnienie wskazanej przesłanki musi być rozważane na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Niezbędne jest przy tym wykazanie realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności, czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności funkcjonariusza do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych, ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych

z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem funkcjonariusza w służbie lub poza nią, o ile takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.

W ocenie Szefa Służby Celnej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dostarczył Dyrektorowi Izby Celnej w S. podstaw do zwolnienia M. Z. ze służby w oparciu o podaną wyżej podstawę prawną.

Organ II instancji powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, co do tego, że absencja chorobowa M. Z. ma negatywny wpływ na wykonywanie zadań w Referacie Obsługi Zgłoszeń [...] Wydziału [...].

Zdaniem organu odwoławczego przywołane w odwołaniu argumenty, iż

w związku z długotrwałą nieobecnością w służbie M. Z. nie posiada aktualnie przydzielonych konkretnych podmiotów, wykonując czynności zlecone przez Kierownika Referatu Obsługi Zgłoszeń [...], nie mogą świadczyć na jej korzyść,

a wręcz przeciwnie potwierdzają ustalenia poczynione przez organ I instancji

i dowodzą, że jej długotrwała absencja negatywnie wpływa na organizację służby

w ww. komórce organizacyjnej, wymuszając długofalowe, dodatkowe obciążanie pracą innych funkcjonariuszy.

Organ podkreślił, że zwolnienie ze służby w tym przypadku podyktowane było w szczególności wymaganiami dobra służby, przejawiającymi się w realizacji celów

i zadań Służby Celnej. Przesłanką zwolnienia nie był stan zdrowia funkcjonariusza, ani jego przyczyny, ale konsekwencje nieobecności w służbie w postaci niewykonywania zadań służbowych, co godziło wprost w interes służby, a tym samym i w interes społeczny. Dyrektor Izby Celnej w S. nie kwestionował zasadności wystawiania funkcjonariuszowi zwolnień lekarskich, uznając nieobecność M. Z. w służbie za usprawiedliwioną. Będąc jednak odpowiedzialny za realizację polityki kadrowej w podległej jednostce obowiązany jest dążyć do tego, by posiadane etaty wykorzystywać w sposób efektywny. Osiągnięcie tego celu możliwe jest m.in. poprzez racjonalną politykę w ramach posiadanych zasobów kadrowych. W świetle powyższego absencja chorobowa funkcjonariusza nie może uzasadniać tego, aby dyrektor izby celnej brał pod uwagę możliwość poprawy stanu zdrowia funkcjonariusza i od tego uzależniał rozwiązanie stosunku służbowego.

W końcowej części uzasadnienia decyzji Szef Służby Celnej stwierdził,

że niewątpliwie słuszny interes strony przemawia za pozostawieniem funkcjonariusza w służbie. Stoi on jednak w sprzeczności z interesem społecznym,

a co za tym idzie, również interesem Służby Celnej. Słuszny interes M. Z. musi być oceniany przez pryzmat pełnionej służby. Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstaje w drodze mianowania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Istotą służby jest dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjno-prawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Z istoty samego stosunku służbowego i unormowania statusu prawnego funkcjonariusza w ustawie o Służbie Celnej wynika, że jego prawa jako obywatela są w wielu wypadkach wyłączone bądź ograniczone.

Takie uregulowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych powoduje, zdaniem organu, że uznanie administracyjne oraz słuszny interes obywatela

w sprawach ze stosunku służbowego funkcjonariusza celnego winny być badane pod kątem interesu społecznego w związku z wagą i rodzajem zadań realizowanych przez funkcjonariuszy w imieniu Państwa. Szef Służby Celnej stwierdził, że organ I instancji w należyty sposób wyważył interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 K.p.a.) wskazując argumenty przemawiające przy podejmowaniu skarżonej decyzji

o zwolnieniu za uznaniem, że przede wszystkim w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu strony był interes społeczny, tzn. dobro Służby Celnej.

Szef Służby Celnej wyjaśnił jednocześnie, że w decyzji Dyrektora Izby Celnej

w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. błędnie wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia - art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, zamiast art. 105 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że

w przypadku, gdy organ odwoławczy dochodzi do wniosku, że rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji jest prawidłowe, a tylko podstawa prawna tego rozstrzygnięcia została wadliwie wskazana, to utrzymuje w mocy kwestionowaną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., wskazując w swojej decyzji prawidłową, jego zdaniem, podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy.

Na powyższą decyzję M. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, że jej nieobecność w służbie wymusza ciągłe przeorganizowywanie pracy komórki. Zdaniem skarżącej takiej oceny dokonano bez analizy czynności, które wykonywała w komórce [...]. Zaznaczyła, że w momencie przenoszenia do tej komórki otrzymała możliwość uczestniczenia w szkoleniu, które trwało dwie godziny i było zakończone testem w dniu następnym. Wskazała, że pracując tam brała udział jedynie w ogólnym szkoleniu "Model kompetencyjny w Służbie Celnej" oraz kursie "Atena-BHP dla stanowisk administracyjno-biurowych". Podniosła, że cały czas indywidualnie uzupełnia swoją wiedzę z zakresu języków obcych. W ocenie skarżącej daje ona cały czas gwarancję należytego wykonywania powierzonych obowiązków służbowych.

Skarżąca zwróciła również uwagę na negatywną opinię jaką w sprawie jej zwolnienia wyraził Związek Zawodowy Służby Celnej Województwa [...] oraz że Związek Zawodowy Szczególnego Nadzoru Podatkowego i Akcyzy stwierdził, iż w jej sprawie nie ma zastosowania art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej.

Wskazała, że należy wziąć pod uwagę cały długoletni okres jej służby oraz że zawsze starała się wykonywać powierzone zadania należycie, uwzględniając dobro służby. Podkreśliła, że wiedzę, którą zdobyła podczas prawie trzydziestu lat pracy, chce wykorzystywać nadal w administracji celnej. Podniosła, że jest pełnowartościowym pracownikiem, który nadal zamierza brać czynny udział w szkoleniach w służbie celnej oraz indywidualnie.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu w piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2016 r. popierając skargę wywiedzioną przez M. Z., zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art, 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji zasadności przesłanek i twierdzeń, na podstawie których organ ustalił, że zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącej ze służby;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy tj. art. 7 K.p.a. w zw. z 77 § 1 K.p.a. i w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co skutkowało dokonaniem błędnej oceny co do udowodnienia poszczególnych okoliczności istotnych dla sprawy, na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz dowolnych ustaleń organu w przedmiotowej kwestii;

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 84 K.p.a. poprzez nie zwrócenie się do biegłego o wydanie opinii w sprawie możliwości powrotu skarżącej do służby bez uszczerbku dla dalszego wykonywania obowiązków służbowych;

4) naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że zaistniały wymienione w powołanym przepisie przesłanki do zwolnienia skarżącej ze służby;

5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji

organu pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozważenie możliwości uchylenia także decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, a także przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.

Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik podniósł, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie istnieją żadne okoliczności, które pozwalałyby na stwierdzenie, że wobec poprawy stanu zdrowia skarżącej i jej chęci powrotu do pracy, nie może ona wykonywać swoich dotychczasowych obowiązków w sposób należyty. Organ dążąc do wyczerpującego zbadania okoliczności sprawy winien w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy stan zdrowia skarżącej pozwala na powrót do pracy i należyte wykonywanie obowiązków. Tym bardziej, że skarżąca w toku postępowania wskazywała na okoliczności czyniące jej powrót do pracy możliwym (zaświadczenie lekarskie) oraz deklaruje chęć powrotu do służby. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości organ winien dopełnić staranności w ustaleniu, czy zachodzi ewentualne ryzyko dalszej długotrwałej absencji chorobowej skarżącej. W tym celu zasadne było skorzystanie z pomocy biegłego. Teza, że wobec długiej nieobecności zdezaktualizowały się wiedza i umiejętności skarżącej nie została natomiast poparta żadnymi dowodami. Organ w żaden sposób nie zbadał bowiem wiedzy skarżącej np. poprzez przeprowadzenie testu kompetencyjnego, a stan faktyczny w tym zakresie ustalił jedynie na podstawie własnych przypuszczeń i nie popartym dowodami wnioskowaniem. Również jedynie na fakcie pozostawania skarżącej na długotrwałych zwolnieniach lekarskich organ konstruuje wniosek o konieczności reorganizacji pracy w komórce organizacyjnej, w której była ona zatrudniona. Istotne znaczenie dla sprawy miałoby natomiast zestawienie ze sobą takich danych jak ilość spraw załatwianych w referacie do czasu rozpoczęcia przez skarżącą leczenia, ilość pracowników zatrudnionych w tej komórce, średnia ilość spraw jakie przypadały na jednego pracownika itp. z danymi z okresu zwolnienia lekarskiego. Pozwoliłoby to na jasne określenie realnego wpływu nieobecności skarżącej na sytuację izby celnej. Dodatkowo organ winien wykazać ile spraw z zakresu obowiązków skarżącej przekazał do realizacji innym funkcjonariuszom oraz ile wolnych dni odebrali ci funkcjonariusze wskutek zastępowania skarżącej, skoro organ wskazuje na takie okoliczności. Podsumowując pełnomocnik podkreślił, że podstawowe znaczenie należy przypisać możliwości realnego powrotu skarżącej do pracy. Jedynie bowiem niepewność w tym zakresie mogłaby stanowić podstawę do zwolnienia jej ze służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.

Dokonując oceny zasadności skargi M. Z. na decyzję Szefa Służby Celnej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej ( Dz. U. z 2015 r. poz. 990 ze zm.) funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych: zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić w tym przypadku po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy.

Przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie zwolnienia M. Z. ze służby.

Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ dysponuje zatem możliwością wyboru skutku prawnego. Możliwość skorzystania przez organ z przyznanych mu w ten sposób przez ustawodawcę uprawnień nie oznacza jednak dowolności i nieograniczonego (arbitralnego) czynienia użytku z przyznanych mu kompetencji. Stąd, decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu powinny uwzględniać wymogi przewidziane w art. 7 K.p.a. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 820/81 (ONSA 1981, z. 1, poz. 57), przyjmuje się, że powinnością organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Sąd administracyjny, badając dopełnienie tego obowiązku, nie ingeruje w celowość rozstrzygnięcia organu, ale ocenia zgodność decyzji z art. 7 K.p.a.

Dla stosowania art. 105 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy niezbędne jest ponadto wykazanie, że rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego wymaga dobro służby. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie. Zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie poglądem użycie w tekście pojęcia niedookreślonego zobowiązuje organ do jego doprecyzowania (skonkretyzowania). Organ ustalając znaczenie pojęcia niedookreślonego obowiązany jest nie tylko używać uznanych reguł i metod wykładni prawa, lecz uwzględniać przede wszystkim wszelkiego rodzaju okoliczności faktyczne i normatywne, które są prawnie doniosłe. Z tego punktu widzenia należy przyjąć, że ustalenie znaczenia użytego pojęcia niedookreślonego nie może być dokonane w wyniku abstrakcyjnej wykładni tego pojęcia, lecz powinno przede wszystkim uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy. Wymaga to wyczerpującego zebrania dowodów oraz obiektywnej i rzetelnej oceny materiału dowodowego. Dopiero wówczas można stwierdzić, że ustalony stan faktyczny sprawy wyczerpuje przesłankę dobra służby.

W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie uznały w niniejszej sprawie, że zwolnienie skarżącej ze służby mieści się w pojęciu " dobra służby ". Pojęcie jakim jest " dobro służby " należy bowiem odczytywać z uwzględnieniem zadań nałożonych na Służbę Celną, jej specyfiki oraz obowiązków funkcjonariusza. Jak wynika z art. 1 ustawy o Służbie Celnej stanowi ona jednolitą, umundurowaną formację, utworzoną w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy podejmując służbę funkcjonariusz w składanym ślubowaniu zobowiązuje się do rzetelnego wykonywania powierzonych obowiązków oraz dbania o dobre imię służby.

W sprawie jest niesporne, że skarżącą w okresie od [...] grudnia 2012 r. do [...] maja 2015 r. była nieobecna w służbie łącznie 583 dni. Uwzględniając natomiast ostatnie trzy lata tj. rok 2013, rok 2014 oraz okres do [...] grudnia 2015 r. jej absencja w służbie wyniosła 677 dni, co stanowiło 92,36 % absencji w stosunku do 733 dni służby.

Jakkolwiek, korzystanie ze zwolnień lekarskich w okresie choroby samo w sobie nie musi jeszcze przemawiać za koniecznością rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem ze względu na dobro służby, to jednak w sytuacji, gdy długotrwałe absencje chorobowe przerywane są jedynie krótkimi okresami formalnej obecności funkcjonariusza w służbie, nie sposób nie dostrzec, że tego rodzaju postawa funkcjonariusza świadczy o świadomym obchodzeniu art. 105 ust. 1 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej, który pozwala zwolnić funkcjonariusza w przypadku nieobecności w służbie trwającej dłużej niż rok. Tego rodzaju postępowanie funkcjonariusza Służby Celnej nie może zostać niezauważone w aspekcie interesu służby, który – mierzony interesem społecznym – jako ważny, winien determinować podejmowaną decyzję zwolnieniową, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Funkcjonariusz Służby Celnej, który nie podejmuje służby i nie wykonuje obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, przerywanych tylko krótkimi okresami obecności w służbie, nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Jego postępowanie wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań Służby Celnej. Nie bez znaczenia są tu względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki (ciągłe przebywanie na zwolnieniach lekarskich, przerywanych krótkotrwałymi okresami pełnienia służby, z pewnością dezorganizuje służbę), jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego), i nie można tego rodzaju ocen postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy potwierdzeniem negatywnego wpływu absencji chorobowych skarżącej na organizację służby był fakt, iż na skutek długotrwałych nieobecności w służbie zrezygnowano z przydzielenia jej do obsługi konkretnych podmiotów w Referacie Obsługi Zgłoszeń [...], w Wydziale [...], w którym pełniła służbę, lecz w okresach krótkotrwałych obecności w służbie wykonywała tylko doraźne czynności zlecone przez Kierownika Referatu Obsługi Zgłoszeń [...], Wydziału [...].

Niewątpliwie taka sytuacja nie leży w interesie służby, prowadzi bowiem do jej dezorganizacji oraz wywołuje negatywne skutki w zakresie efektywności wykonywania zadań. Prowadzi również do negatywnych skutków finansowych związanych z koniecznością wypłaty uposażenia. Oznacza to, że przedłużająca się absencja funkcjonariusza w służbie zwykle godzi w jej dobro i zachowanie w służbie funkcjonariusza, który od dłuższego czasu nie wykonuje swoich obowiązków odbywa się ze szkodą dla służby, co w określonym stanie faktycznym może stanowić ważną przyczynę w rozumieniu art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy, uzasadniającą zwolnienie funkcjonariusza.

Zasadnie też organy podniosły, że taka długotrwała absencja skarżącej w służbie powoduje, iż nabyte przez nią wieloletnie doświadczenie w zakresie znajomości i stosowania przepisów celnych, na które sama się powołuje, podkreślając, że jest wartościowym funkcjonariuszem, dezaktualizuje się wobec nieustannych nowelizacji przepisów prawa dotyczących działalności Służby Celnej. Natomiast z uwagi na bardzo krótkie okresy faktycznego wykonywania obowiązków w przerwach pomiędzy zwolnieniami, nie ma możliwości uzupełnienia i aktualizacji na bieżąco wiedzy zawodowej niezbędnej do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. W efekcie prowadzi to do uzasadnionego stwierdzenia, że skarżąca nie gwarantuje w takiej sytuacji należytego wykonywania obowiązków funkcjonariusza celnego. Powyższe okoliczności oparte na wiedzy i doświadczeniu życiowym, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, nie wymagały przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego.

W świetle powyższych faktów, oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organy Służby Celnej zachowały warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes skarżącej (art. 7 K.p.a.) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca wydane decyzje, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym).

Organy Służby Celnej mogły zatem zwolnić skarżącą ze służby. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. W pierwszej kolejności na podkreślenie zasługuje, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało uzasadnione przesłankami dostatecznie zindywidualizowanymi. Organ szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Istotne przy tym jest również i to, że organ zgromadził taki materiał dowodowy, którego drobiazgowa analiza stanowi dostateczne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do poczynionych ustaleń faktycznych organ precyzyjnie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia, decyzja nie nosi zatem znamion dowolności, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca i w pełni przekonywująca.

Absencja skarżącej w służbie do [...] grudnia 2015 r. wyniosła 677 dni, a zatem przydzielony jej zakres obowiązków musiał zostać przejęty przez innych funkcjonariuszy. To z kolei musiało rzutować na poziom i terminowość czynności realizowanych przez pozostałych funkcjonariuszy. Skutki ponad półtorarocznej nieobecności skarżącej w służbie, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i zasad doświadczenia życiowego, wydają się być zatem dość oczywiste.

Zasadnie tym samym organ uznał, że tak ukształtowana sytuacja faktyczna, tj. długotrwała nieobecność skarżącej w służbie i konieczność realizacji przez pozostałych funkcjonariuszy większej ilości zadań, nie pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie Referatu Obsługi Zgłoszeń [...], w Wydziale [...] w Izbie Celnej w S.

Interes służby został także oceniony z perspektywy finansowej, którego to aspektu skarżąca zdaje się nie zauważać. Skarżąca przez okres korzystania ze zwolnień lekarskich otrzymywała bowiem uposażenie chorobowe, co z pewnością mogło zostać ocenione jako nadużycie przysługujących jej uprawnień i nie pozostaje bez wpływu na wizerunek Służby Celnej w odbiorze społecznym. Reasumując, Sąd w pełni podziela pogląd organu, że niezwykle istotne z punktu widzenia dobra Służb Celnej, jest to, aby osoby pełniące tę służbę w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki.

Tymczasem skarżąca z uwagi na stan zdrowia, wykazuje zupełny brak dyspozycyjności, który niezależnie od przyczyny, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrem służby. Dlatego też okoliczność ta, jak też inne wskazane powyżej, zostały zasadnie potraktowane przez organ jako uzasadniające zastosowanie art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej.

Tym samym nie można skutecznie postawić organowi zarzutu niewłaściwego zastosowania ww. przepisu i na ocenę tę pozostaje bez wpływu okoliczność, czy skarżąca jest aktualnie zdolna do służby. Bez znaczenia dla sprawy jest bowiem to, czy w przyszłości stan zdrowia skarżącej nie będzie przeszkodą do należytego wykonywania obowiązków, ale istotne jest to czy pozostawienie jej w służbie daje takie gwarancje. Gwarancje te należy oceniać na podstawie dotychczasowego zachowania funkcjonariusza, jego postawy, a w szczególności zdyscyplinowania i zaangażowania w realizację powierzonych zadań. Dla zastosowania regulacji art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej miarodajny jest zatem stan istniejący bezpośrednio przed podjęciem decyzji o zwolnieniu, a ten wskazywał na brak gwarancji odnośnie tego, że pozostawienie skarżącej w służbie przyczyni się dla jej dobra.

W świetle powyższych ustaleń za nietrafne należ uznać, w ocenie Sądu, podniesione przez pełnomocnika skarżącej zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 84 K.p.a., a także art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny z uwzględnieniem tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony. Wbrew sugestiom pełnomocnika skarżącej, nie było potrzeby ustalania za pomocą opinii biegłego rekomendacji co stanu zdrowia skarżącej na potrzeby prowadzonego postępowania, gdyż to nie ta okoliczność legła u podstaw zwolnienia jej ze służby, lecz brak gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych i dobro służby.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniona została również przesłanka określona w przepisie art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej w zakresie obowiązku zasięgnięcia opinii związku zawodowego funkcjonariuszy Służby Celnej w kwestii zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Opinia ta, co słusznie podkreślił organ, nie ma charakteru wiążącego, a zatem nie musi rzutować na treść wydanego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy nie można uznać zasadności skargi, jak też uwzględnić zawartych w niej zarzutów.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.