Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 961/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) października 2014 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. "I." Spółki z o.o. w S. (dalej: Spółka, skarżąca) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2014 r., nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2014 r., o odmowie przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

G. "I." Spółka z o.o. w S. została zawiązana aktem notarialnym z ... .2011r. przez 5 wspólników (członków), tj.: M. W., L. W., "N." spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, "S." spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością oraz "M." spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. W dniu ...2011r. uzyskała wpis do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa ... . Decyzją nr ... z dnia ... stycznia 2012 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał Grupie pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 31.10.2011r. do 30.10.2016 r.

W dniu ... listopada 2013 r. G. "I." Sp. z o.o., złożyła w ... Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", za okres od dnia 31 października 2012 r. do dnia 30 października 2013 r.

Decyzją z dnia ... czerwca 2014 r. nr ..., Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania Grupie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, w okresie od dnia 31 października 2012 r. do dnia 30 października 2013 r., to jest za 2 rok korzystania z pomocy finansowej.

W dniu ... lipca 2014 r., Strona złożyła do Prezesa ARiMR odwołanie od ww. decyzji, zaś Prezes ARiMR wskazaną na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając pogląd organu I instancji, że Grupa została powołana w celu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności, zaś zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W celu wykazania trafności swojego poglądu Prezes ARiMR powołał się m.in. na powiązania pomiędzy poszczególnym członkami Grupy.

Wyjaśnił, że M. W., był członkiem pierwotnie funkcjonującej G. "B." Sp. z o.o., która w dniu ... października 2008 r., na mocy decyzji Marszałka Województwa ..., nr ... została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa ... . W/w grupa producentów rolnych na podstawie decyzji nr ... o przyznaniu pomocy finansowej, złożyła w dniu ... listopada 2009 r. wniosek o płatność za okres trwający od 28 października 2008 r. do 27 października 2009 r., tj. 1 rok działalności grupy. Ww. grupa składała się z pięciu członków tj. D. W. (obecnie D. W.), A. W., M. W., M. W. oraz "H. "B." Sp. z o.o.

Organ podkreślił, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż produkcja związana z chowem i hodowlą drobiu stanowi tzw. działalność nadzorowaną i wymaga uzyskania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r., Nr 213, poz. 1342, późn.am).

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa analizując powyższe wymaganie ustalił, że członek Grupy "I." Sp. z o.o. , tj. "M." Sp. z o.o. rozpoczęła prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu ... sierpnia 2011 r., natomiast "N." Sp. z o.o. "S." Sp. z o.o., L. W. oraz M. W. w dniu ... sierpnia 2011 r., we wskazanych powyżej terminach nadany został bowiem ww. podmiotom weterynaryjnym numer. W dniu ... października 2011 r. Grupa złożyła do Marszałka Województwa ... wniosek o wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Z kolei z dniu ... października 2011 r., G. "I." Sp. z o.o. została zarejestrowana przez Marszałka Województwa ... w rejestrze Grup Producentów Rolnych.

Wskazał, że "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o. o oraz "M." Sp. z o.o. mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, ul. ... ... ... . Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba G. "I." Sp. z o.o.

Wskazał, iż w dniu ... lipca 2011 r. A. W. wydzierżawiła "K." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości S. W., na działkach ewidencyjnych nr ... i nr ... . Również w dniu ... lipca 2011 r. A. W. wydzierżawiła "M." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości S. W., na działkach ewidencyjnych nr ... i nr 1... .

Zaznaczył, iż na w/w obiektach A. W. prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem G. "B." Sp. z o.o, która pierwotnie wpisana została do rejestru Marszałka Województwa ... w dniu ... października 2008 r. W planie działania grupy z dnia ... sierpnia 2008 r. fermy A. W. położone w miejscowości S. W. zostały opisane jako: "Ferma dobrze zorganizowana. Wyposażenie dobre w linie technologiczne (...). Ferma spełnia wymagania przepisów Unii Europejskiej".

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił również, że wszyscy członkowie posiadali numer weterynaryjny w oparciu o decyzje Powiatowego Lekarza Weterynarii, na dzień rozpatrzenia odwołania, jak również na dzień złożenia wniosku do Marszałka Województwa ... o wpis Grupy do rejestru grup producentów rolnych. Jednakże "K." Sp. z o.o. "M." Sp. z o.o. "T." Sp. z o.o. w okresie poprzedzającym utworzenie G. "I." Sp. z o.o., nie uzyskali żadnego przychodu ze sprzedaży indyków.

Prezes ARiMR ustalił również udziały własnościowe członków G. "I." Sp. z o.o.

Ustalił nadto, iż w dniu ... lipca 2011 r., zgodnie z decyzją Marszałka Województwa ... nr ..., G. "B." Sp. z o.o. została ponownie wpisana do rejestru Grup Producentów Rolnych. Grupa została zawiązana przez 5 wspólników (członków) tj.: M.W., J.W., "Z." Sp. z o.o., "J." Sp. z o.o. oraz D.W. (obecnie D.W.).

Ustalono, iż M.W. zawarł z członkiem G."B." Sp. z o.o. tj. "J." Sp. z o.o. w dniu ... czerwca 2011 r. umowę dzierżawy nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr ... w miejscowości L. Tego samego dnia, tj. ... czerwca 2011 r., M.W. zawarł z J.W. umowę dzierżawy nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr 81/1 w miejscowości L. Na obiektach położonych w miejscowości L. M. W. prowadził działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem G. "B." Sp. z o.o., która pierwotnie wpisana została do rejestru Marszałka Województwa ... w dniu ... października 2008 r.

Ustalono także, iż "J." Sp. z o.o. oraz J.W. rozpoczęli prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu ... lipca 2011 r., tego dnia bowiem nadany został ww. podmiotom weterynaryjny numer. Natomiast w dniu ... lipca 2011 r. Grupa złożyła do Marszałka Województwa ... wniosek o wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Z kolei w dniu ... lipca 2011 r. G. "B." Sp. z o.o. została zarejestrowana przez Marszałka Województwa ... w Rejestrze Grup Producentów Rolnych. Podkreślono nadto, że "J." Sp. z o.o. oraz "Z." Sp. z o. o., mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, ul. ..., ... . Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba Grupy "B." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. jak również trzech członków grupy "I." Sp. z o.o., tj. "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o. o, oraz "M." Sp. z o.o.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił również udziały własnościowe członków Grupy "B." Sp. z o.o.

Z akt sprawy wynika ponadto, iż w dniu ... października 2011 r., decyzją Marszałka Województwa ... nr ..., G. "I." Sp. z o.o. została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Przedmiotowa grupa składa się z pięciu członków, tj. "N." Sp. z o.o., L.W., M.W., "S." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. i jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została zarejestrowana przez Sąd Rejonowy w ..., VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w dniu ... lipca 2011 r.

Organ podniósł, iż H. "B." Sp. z o.o. (były członek pierwotnie działającej G. "B." Sp. z o.o.) podzieliła swoje gospodarstwo i wydzierżawiła członkom G."I." Sp. z o.o. część swoich nieruchomości. W dniu ... lipca 2011 r. H. "B." Sp. z o.o. wydzierżawiła podmiotowi "S." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości ..., przy ul. ... na działce ewidencyjnej nr ... . Również w dniu ... lipca 2011 r. H. "B." Sp. z o.o. wydzierżawiła podmiotowi "N." Sp. z o.o., nieruchomość położoną w miejscowości ..., przy ul. ... na działkach ewidencyjnych nr ...,...,... .

Organ zwrócił uwagę na fakt, iż na w/w obiektach H. "B." Sp. z o.o. prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem G. "B." Sp. z o.o., która pierwotnie wpisana została do rejestru Marszałka Województwa ... w dniu ... października 2008 r.

Zostało ustalone, iż członkowie Grupy "I." Sp. z o.o., tj. "M." Sp. z o.o. oraz "N." Sp. z o.o. rozpoczęli prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu ... sierpnia 2011 r., natomiast "S." Sp. z o.o., L.W. oraz M.W. w dniu ... sierpnia 2011 r., we wskazanych powyżej terminach nadany został bowiem ww. podmiotom weterynaryjny numer. Natomiast w dniu ... października 2011 r. Grupa złożyła do Marszałka Województwa ... wniosek o wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Z kolei w dniu ... października 2011 r., G. "I." Sp. z o.o. została zarejestrowana przez Marszałka Województwa ... w Rejestrze Grup Producentów Rolnych.

Prezes ARiMR ustalił także udziały własnościowe członków Grupy "I." Sp. z o.o.

Organ odwoławczy przypomniał także, że "S." Sp. z o. o., "N." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, ul. ..., ... . Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba Grupy "I." Sp. z o.o., "B." Sp. z o.o. oraz dwóch jej członków "J." Sp. o.o. oraz "Z. Sp. z o. o., jak również Grupy "I." Sp. z o.o. oraz jej członków "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o. o, oraz "M." Sp. z o.o.

Mając na uwadze powyższe wskazano, iż podział bazy produkcyjnej M. W., H. "B." Sp. z o.o. oraz A.W., poprzez wydzierżawienie kurników położonych w miejscowości L., S. i S. W. dla poszczególnych członków grup producentów rolnych tj. J. W., K. P., "J." Sp. z o.o., "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o. o, "K." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o., miało na celu dekoncentrację tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego trzech podmiotów, a następnie ponowne ich połączenie w celu stworzenia trzech osobnych grup producentów rolnych.

W ocenie organu II instancji, utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 2 członków prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych gruntach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków, wynikającym z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 642).

Organ odwoławczy wskazał również to, iż członkowie grupy "I." Sp. z o.o. "B." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. tj. "J." Sp. z o.o., "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o.o. , "K." Sp. z o.o. , "M." Sp. z o.o., "T." Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o. powstały w tym samym dniu, w tej samej kancelarii (w dniu ... listopada 2010 r.).

W ocenie organu, istnienie limitów wysokości przyznawanej corocznie pomocy finansowej dowodzi, że wyodrębnienie trzech grup producentów rolnych ("B." Sp. z o.o., "I." Sp. z o.o. , "I." Sp. z o.o.) w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu zwielokrotnienie pomocy poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".

W konsekwencji mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w niniejszej sprawie w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do wypłaty pomocy, a otrzymanie przez Skarżącą w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Utworzenie Grupy, zdaniem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, doprowadziło do sztucznego rozdrobnienia produkcji, mającego na celu umożliwienie nowo utworzonym podmiotom wykazywaniem się jakąkolwiek produkcją oraz umożliwić Stronie wypełnienia minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych.

Mając powyższe na uwadze, Prezes stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wypełnione przesłanki wskazane w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którymi, nie naruszając przepisów szczególnych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Grupa, wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń, poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Od powyższej decyzji G. "IN." Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Rozpoznając skargę po raz pierwszy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn.. akt V SA/Wa 3334/14 skargę oddalił.

W uzasadnieniu ww. wyroku sąd przywołał w pierwszej kolejności mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa zarówno krajowego jak i unijnego oraz podkreślił, iż stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, ma miejsce w przypadku, gdy beneficjent poprzez pozornie zgodne z prawem działania, próbuje osiągnąć cel sprzeczny z zamiarami danego systemu.

Zdaniem sądu I instancji Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydając zaskarżoną decyzję, w sposób wyczerpujący rozpatrzył całość zebranego materiału dowodowego w sprawie i w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazał, iż podział bazy produkcyjnej H. "B." Sp. z o.o. poprzez wydzierżawienie jej obiektów czterem z pięciu członków Grupy nastąpił po tym, jak pierwotnie funkcjonująca G."B." Sp. z o.o., na własny wniosek została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa ... i następnie z dniem ... lipca 2011 r. pod tą samą nazwą została ponownie wpisana do w/w rejestru. Pierwotnie funkcjonującej Grupie Producentów Rolnych "B." odmówiono przyznania płatności za pierwszy rok działalności grupy, z uwagi na fakt, iż grupa dokonywała sprzedaży produktów nabytych uprzednio od poszczególnych członków do jednego z członków tj. H. "B." Sp. z o.o. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że wyliczona zgodnie z przedstawionymi dokumentami przez "B." Sp. z o.o. "I." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wskazanych jako wytworzonych w gospodarstwach jej członków, w oparciu o ustalony kurs euro w wysokości 4,1543 zł, przekracza pułap określony jako maksymalny w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, tj. w drugim roku (stanowi obecnie równowartość kwoty 415 430 zł).

W ocenie sądu wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organy, w tym organ II instancji, odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Organ II instancji wyjaśnił też dlaczego nie dał wiary twierdzeniom zgłaszanym przez Stronę.

Sąd zauważa, że organ wzywał Stronę (pismo nr ...) do wyjaśnienia powodów oraz okoliczności zawiązania spółek "S." Sp. z o.o. i "M." dokumentów dot. wszystkich członków grupy producentów rolnych "I." (poinformowano, iż należy wyjaśnić te kwestie z uwagi na treść art. 35 Rozporządzenia Nr 1698/2005 i art. 4 pkt 8 Rozporządzenia Nr 65/2011). Sąd podkreśla, że prawo nie zabrania prowadzenia działalności gospodarczej w formie wielu spółek z tymi samymi udziałowcami. Jednak tam gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy) lub cele dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania Grupy, w skład której wchodzą podmioty ze sobą powiązane jak i sposób prowadzenia przez te podmioty działalności produkcyjnej. Sąd przypomina, że organ odmowę przyznania płatności oparł na treści art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011. Przepis ten ma takie same brzmienie jak obowiązujący w poprzednim stanie prawnym art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. U.E. L. 2006. 368.74).

Sąd I instancji podnosi, że kwestia dotycząca właściwego zastosowania art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1141/11. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na złożoną konstrukcję wewnętrzną art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. Otóż zgodnie z tym przepisem przesłanką odmowy płatności jest:

1) stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności oraz

2) wykazanie celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1595/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) pogląd ten podzielił i stwierdził, że pozostaje on aktualny na gruncie obecnie obowiązującego art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Oznacza to, że oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 powołanego rozporządzenia należy skonfrontować jego subsumcje z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent, w tym wypadku, grupa producentów rolnych, stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel, ich stworzenia.

Kwestia interpretacji art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 była też przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwość UE w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie o sygn. C-434/12 w sprawie ze skargi Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija. Trybunał wskazał, że aby zbadać czy stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności należy ocenić elementy obiektywne i subiektywne . W ramach tych pierwszych należy ocenić warunki i cele wsparcia – czy są przez dany projekt realizowane (np. skierowanie pomocy do określonego kręgu podmiotów). Co do elementu subiektywnego to przy dokonywaniu tego oceny można wziąć pod uwagę, okoliczności faktyczne takie jak więzi natury prawnej, ekonomicznej lub personalnej pomiędzy osobami zaangażowanymi w rozpatrywaną inwestycję (LEX nr 1362597).

W ocenie Sądu obie kwestie zostały przez organ wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wyżej przytoczonymi orzeczeniami. Wyjaśniono zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa. Zaś poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy organ w sposób czytelny odniósł się do elementu subiektywnego – zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.

W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej od wyżej przywołanego wyroku wniesionej przez G. "I." Sp. z o.o. w Sławie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2017 r. sygn.. akt II GSK 2381/15 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu własnego wyroku NSA zauważa m.in., że teza kasatora o odmowie dopuszczenia dowodu z dokumentów jest nieusprawiedliwiona. NSA uznał jednak za zasadne zarzuty naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a w oparciu o art. 174 pkt 1 naruszenia art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

NSA podkreślił, że w myśl art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie naruszając przepisów szczegółowych nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Cele wsparcia dla grupy producentów określa z kolei art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, zgodnie z którym są to: dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy s a członkami takich grup (art.35 ust. 1a), wspólne wprowadzenie towarów do obrotu, w tym przygotowanie do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych (art. 35 ust. 1b), ustanowienie wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności (art. 35 ust. 1c).

NSA zauważa, że przepisy rozporządzenia 65/2011 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo. Jednak w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija. (www.eur-lex.europa.eu). Trybunał Sprawiedliwości dokonał wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 i orzekł, że: 1) przepis ten należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami; 2) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

W ocenie NSA uwzględniając wykładnię art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2001 dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjąć należy, że dla zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie przez organ trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań , a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazania sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia. Oznacza to, że stwierdzenie przez organ, iż doszło do sztucznego stworzenia przez skarżącą warunków do uzyskania płatności, możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o te płatność. Punktem odniesienia przeprowadzonej przez organ oceny powinny być cele ustanowione przez prawodawcę unijnego i krajowego, uzasadniające przyznanie korzyści, a obowiązkiem Sądu oceniającego zgodność z prawem decyzji w tym przedmiocie jest zbadanie czy organ wykazał w sposób staranny, wszechstronny, logiczny i przekonywujący, że miało miejsce sztuczne, pozorne w istocie, stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Konieczne jest zatem dokładne określenie nie tylko korzyści finansowej, którą miała zamiar osiągnąć skarżąca, ale również w celu płatności, o którą ubiegała się skarżąca, a który zdefiniowany został w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że oceniając prawidłowość subsumcji art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 Sąd I instancji pominął kwestię wynikającą z treści tego przepisu – przesłankę uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy, uznaje, że Sąd pierwszej instancji powinien rozważyć w świetle wskazań zawartych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt: C-434/12 (w sprawie Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencija), czy organ wywiązał się z konieczności precyzyjnego wykazania, że skarząca sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć jednak należy, że w przedmiotowej sprawie zajmował stanowisko zarówno tut. sąd , jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Ze względu na to, że wyrok NSA był chronologicznie późniejszy, oraz ze względu na treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postanowieniu przed sądami administracyjnymi tut. sąd związany jest ponownie rozpoznając sprawę wskazaniami wynikającymi z tegoż wyroku, oraz z jego uzasadnienia. Przywołany przepis stanowi bowiem, że sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz, że nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając na względzie powyższe zauważyć należy, iż NSA w uzasadnieniu wyroku wskazanego w sprawie o sygn.. akt II GSK 2381/15 podkreślił, że oceniając prawidłowość subsumcji art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 sąd I instancji pominął kwestię wynikającą z treści tego przepisu, a mianowicie przesłankę uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W ocenie NSA sąd I instancji powinien nadto rozważyć, w świetle wskazań zawartych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt C-434/12, czy organ wywiązał się z konieczności precyzyjnego wykazania, że skarżąca sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 wynika, iż stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia ma miejsce w przypadku, gdy beneficjent poprzez pozornie zgodne z prawem działania, próbuje osiągnąć cel sprzeczny z wymaganiami danego systemu.

Zdaniem sądu szereg działań podejmowanych przez podmioty tworzące grupę oraz samą grupę wskazywało na dążenie do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Działania te zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji organu II instancji oraz wyeksponowane w uzasadnieniu wyroku tut. sądu orzekającego w sprawie po raz pierwszy. Zatem raz jeszcze godzi się przypomnieć, iż w dniu ... października 2011 r., decyzją Marszałka Województwa ... nr ..., G. "I." Sp. z o.o. została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Przedmiotowa grupa składa się z pięciu członków, tj. "N." Sp. z o.o., L.W., M.W., "S." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. i jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została zarejestrowana przez Sąd Rejonowy w Z., VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w dniu ... lipca 2011 r.

Podkreślić również należy, iż H. "B." Sp. z o.o. (były członek pierwotnie działającej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.) podzieliła swoje gospodarstwo i wydzierżawiła członkom G. "I." Sp. z o.o. część swoich nieruchomości. W dniu ... lipca 2011 r. H. "B." Sp. z o.o. wydzierżawiła podmiotowi "S." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości Sława, przy ul. ... na działce ewidencyjnej nr 221/16. Również w dniu ... lipca 2011 r. H. "B." Sp. z o.o. wydzierżawiła podmiotowi "N." Sp. z o.o., nieruchomość położoną w miejscowości ..., przy ul. ... na działkach ewidencyjnych nr ..., ..., ... .

Co istotne na ww. obiektach H."B." Sp. z o.o. prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem G."B." Sp. z o.o., która pierwotnie wpisana została do rejestru Marszałka Województwa ... w dniu ... października 2008 r.

Nie jest sporne to, iż członkowie Grupy "I." Sp. z o.o., tj. "M." Sp. z o.o. oraz "N." Sp. z o.o. rozpoczęli prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu ... sierpnia 2011 r., natomiast "S." Sp. z o.o., L.W. oraz M. W. w dniu ... sierpnia 2011 r. (we wskazanych powyżej terminach nadany został bowiem ww. podmiotom weterynaryjny numer). Natomiast w dniu ... października 2011 r. Grupa złożyła do Marszałka Województwa ... wniosek o wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Z kolei w dniu ... października 2011 r., G. "I." Sp. z o.o. została zarejestrowana przez Marszałka Województwa ... w Rejestrze Grup Producentów Rolnych.

Nie od rzeczy będzie również przypomnienie, że "S." Sp. z o. o., "N." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, ... ... .. Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba Grupy "I." Sp. z o.o., "B." Sp. z o.o. oraz dwóch jej członków "J." Sp. o.o. oraz "Z." Sp. z o. o., jak również Grupy "I." Sp. z o.o. oraz jej członków "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o. o, oraz "M." Sp. z o.o.

W ocenie tak organu, jak i sądu podział bazy produkcyjnej M.W., H. "B." Sp. z o.o. oraz A. W., poprzez wydzierżawienie kurników położonych w miejscowości L., S. i S. W. dla poszczególnych członków grup producentów rolnych tj. J.W., K. P., "J." Sp. z o.o., "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o. o, "K." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o., miało na celu dekoncentrację, tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego trzech podmiotów, a następnie ponowne ich połączenie w celu stworzenia trzech osobnych grup producentów rolnych.

Niewątpliwie więc, utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 2 członków prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych gruntach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków, wynikającym z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 642), a w konsekwencji także do sztucznego stworzenia warunków do otrzymania płatności w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Zdaniem sądu organ odwoławczy ma rację podnosząc, że chronologia kolejnych zdarzeń, poprzedzających utworzenie Grupy wskazuje, że zamiarem osób zawiązujących Grupę "I." Sp. z o.o., jak również Grup "S. Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. było ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1968/2005 oraz zwielokrotnienie otrzymywanych płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".

Na potrzeby wypełnienia warunku minimalnej liczby członków zostały utworzone spółki kapitałowe, na potrzebę których do prowadzącego działalność rolniczą pierwotnego członka Grupy "B." Sp. z o.o. wydzielona została część gruntów rolnych, tak aby i one również mogły się wykazać produkcją.

Powyższe wskazuje zatem, iż zamiarem Strony było stworzenie sztucznych warunków w celu sprzecznym z celami systemu wsparcia. Nie budzi więc wątpliwości sądu, iż w przedmiotowej sprawie wypełnione zostały przesłanki wskazane w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którymi, nie naruszając przepisów szczególnych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.