Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1404/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 3, art. 25 ust. 2 i art. 32 ust. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Piotr Broda /spr./ Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody [..] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1302/16 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] marca 2016 r. nr [..] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od K. S. na rzecz Wojewody [..] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1302/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K. S. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] marca 2016 r. w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta [..] z dnia [..] lutego 2015 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W dniu 9 lutego 2015 r. J. R. złożył do Prezydenta [..] wniosek o zameldowanie na pobyt czasowy na okres 2 lat w lokalu nr [..] przy ul. T. w [..]. Do wniosku dołączony został wypełniony druk "Zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące" bez potwierdzenia pobytu przez uprawnioną osobę.

Kolejno decyzjami z dnia [..] kwietnia 2015 r. i [..] sierpnia 2015r. Prezydent [..] orzekał o zameldowaniu J. R. na pobyt czasowy

w wymienionym lokalu. Decyzje te po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. S.były przez Wojewodę [..] uchylane w całości i przekazane do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia[.] lutego 2016 r. Prezydent [..] kolejny raz orzekł o zameldowaniu J. R. na pobyt czasowy w wymienionym lokalu na okres 2 lat., a Wojewoda [..] decyzją z dnia [..] marca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że J. R. wraz z żoną D. R. zamieszkują w wymienionym wyżej lokalu od dnia [..] września 2006 r. na podstawie umowy najmu zawartej z ówczesnymi jego właścicielami. K. S., po nabyciu przedmiotowego lokalu, wytoczył powództwo cywilne w celu eksmitowania J. R. i D. R. W wyniku rozpoznania wniesionego powództwa sąd powszechny prawomocnie nakazał J. R. i D. R. opuszczenie lokalu oraz przyznał im uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Zarząd Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [..] wyraził zgodę na wydanie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [..] przy ul. O. na rzecz J. i D. R. oraz wezwał o przyspieszenie przeprowadzenia jego remontu. Jednocześnie dokonane przez organ I instancji oględziny lokalu nr [..] przy ul. T. oraz zeznania świadków wykazały, że lokal ten jest zamieszkiwany przez J. R. i D. R.

Organ II instancji uzasadniając wydane rozstrzygniecie wskazał, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i powinno odzwierciedlać fakt zamieszkiwania w danym miejscu. Przeprowadzone przez organ w sprawie postępowanie wykazało, że J. i D. R. zamieszkują w lokalu nr [..] przy ul. T. w W., wobec czego zaskarżona decyzja Prezydenta [..] jest zgodna z obowiązującymi przepisami .

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K.S. Skarżący zarzucił naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. oraz naruszenie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga wniesiona przez K. S. zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy I i II instancji błędnie uznały, że okres pobytu czasowego J. R. w przedmiotowym lokalu powinien wynosić 2 lata, nie wyjaśniając przy tym, czym kierowały się ustalając taki czasookres. Organy pominęły fakt prawomocnego orzeczenia eksmisji J. R. z przedmiotowego lokalu wraz z przydzieleniem mu lokalu socjalnego oraz treść znajdującego się w aktach sprawy pisma dotyczącego przyspieszenia remontu przydzielonego lokalu socjalnego. Zdaniem Sądu organy nie ustaliły na jakim etapie znajdowało się postępowanie dotyczące eksmisji J. R. oraz przydzielenia mu lokalu socjalnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda [..], zarzucając:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.- naruszenie prawa materialnego

w postaci art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w rozstrzygnięciu dotyczącym zameldowania na pobyt czasowy organ ma obowiązek wyjaśnienia czym kierował się ustalając konkretny okres zameldowania, skutkiem czego uznano obie decyzje organów meldunkowych za nieprawidłowe,

2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie prawa procesowego w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwą kontrolę obu decyzji pod względem ich zgodności z prawem, co skutkowało ich uchyleniem.

Na tej podstawie skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku WSA powinno sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1211/13, LEX nr 1572635), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Wprawdzie zarzuty kasacyjne nie zostały w ten sposób sformułowane, to jednak mając na uwadze treść uchwały NSA z dnia 26 października 2009r. I OPS 10/09 Naczelny Sąd Administracyjny powinien poddać merytorycznej kontroli każdy zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, zarówno w jej sentencji, jak i w uzasadnieniu, bez względu na to, czy jest powiązany z przepisami Prawa o ustroju sądów administracyjnych lub Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też ogranicza się tylko do wskazania przepisów materialnych lub procesowych zawartych w prawie administracyjnym.

Zasadny zatem okazał się zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 388 z póżn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego. Przy zameldowaniu na pobyt czasowy należy wskazać deklarowany okres pobytu w tym miejscu ( art. 28 ust. 3 i art. 30 ust. 2 pkt 7). W istotę pobytu czasowego, zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wpisuje się fakt, że w odróżnieniu od pobytu stałego, nie towarzyszy mu zamiar danej osoby stałego przebywania pod oznaczonym adresem. Zatem jego istotą jest przebywanie w określonym miejscu "jakiś czas", dający się określić. Stąd też ustawodawca dla celów rejestrowych wymaga aby osoba zgłaszająca pobyt czasowy podała także, jak długo będzie on trwał. Wprowadzenie wymogu określenia długości pobytu czasowego, odróżnia go od pobytu stałego. Wskazać przy tym należy, że wydane na wniosek osoby zgłaszającej pobyt zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy traci ważność z upływem terminu zameldowania ( art. 32 ust. 4).

W tym stanie rzeczy Wojewoda [..] właściwie wskazał, że brak jest przepisów prawa, które nakładałyby na organ obowiązek ustalenia przesłanek dla określenia konkretnego okresu zameldowania czasowego. To występujący z wnioskiem o zameldowanie na pobyt czasowy wskazuje okres, na jaki dokonuje zameldowania (deklarowany okres pobytu). W konsekwencji to również na występującym z wnioskiem, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, spoczywa obowiązek wymeldowania przed upływem deklarowanego okresu pobytu w razie opuszczenia miejsca pobytu czasowego. Organy prawidłowo ustaliły w toku prowadzonego postępowania, że J. R. przebywał czasowo w lokalu nr [..] przy ul. T. w W. Dowodzą temu zarówno wyniki oględzin lokalu oraz treść zeznań powołanych świadków.

Chybiony natomiast okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa procesowego w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie organ ograniczył się jedynie do powołania wymienionego przepisu wynikowego, błędnie przy tym powołując art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jako podstawę naruszenia przepisów postępowania, nie wskazując przy tym zarówno konkretnych przepisów postępowania, jak i ich wpływu na wynik sprawy. Z kolei przepis art. 3 p.p.s.a. w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, określa wyłącznie zakres postępowania sądowoadministracyjnego i nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego bez powiązania z innymi przepisami procesowymi. Przepis ten ma charakter ustrojowy, określając w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem: do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało.

Prawidłowe były natomiast ustalenia Sądu I instancji, wskazujące na brak podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze skierowanej do tego Sądu przez K.S.

W oparciu o te ustalenia Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.