Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 157/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 3 ust. 1 pkt 80
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 66, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 82, art. 85
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 15, art. 28, art. 40, art. 77, art. 80, art. 107, art. 109, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi A. K., M. D., T. D., K. O., A. D., B. D., K. F. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia - oddala skargę. ał


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym w dniu 24 marca 2011 r. A Sp. z o.o. w K. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, planowanego na działce ozn. nr ewid. 901, polegającego na zmianie sposobu użytkowania terenów po byłej cegielni na zakład produkcji paliwa alternatywnego z odpadów oraz kompostownię odpadów wraz z niezbędną infrastrukturą w miejscowości M., gmina M..

Pismem z dnia 23 maja 2011 r. znak [...] organ gminy wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (dalej RDOŚ) i do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej PPIS) o wyrażenie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia.

RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2011 r. wyraził opinię, że dla ww. przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. PPIS w piśmie z dnia 7 czerwca 2011 r. poinformował, że nie uznaje za zasadne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia.

Postanowieniem z dnia [....] czerwca 2011 r. organ gminy orzekł o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia i ustalił pełny zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, wskazując elementy wymagające szczegółowej analizy.

Po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i uzyskaniu od PPIS opinii co do warunków realizacji przedsięwzięcia oraz od RDOŚ uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. Organ wskazał m.in., że planowane przedsięwzięcie zgodnie z art. 59 ust. 1 u.o.ś. oraz § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zaliczone zostało do przedsięwzięć, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być wymagany. W toku postępowania szczegółowo wyjaśniano kwestie wynikające z raportu, w tym dotyczące dojazdu do planowanego zakładu oraz parametrów planowanych pryzm kompostowych. Organ gminy dwukrotnie odmawiał określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, jednak organ odwoławczy uchylił te decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ podkreślił, że ponowna, wnikliwa analiza materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wykazała, iż:

• lokalizacja planowanej inwestycji nie pozostaje w sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na jego brak dla przedmiotowego terenu,

• analizując wpływ przedsięwzięcia na środowisko, odniesiono się do faktycznego, istniejącego zagospodarowania terenu planowanej inwestycji oraz terenów przyległych,

• określając środowiskowe uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia organ oparł się na dowodzie w postaci raportu o oddziaływaniu na środowisko wraz z uzupełnieniem, który został sporządzony zgodnie z przepisami prawa obowiązującego w tym zakresie z wykorzystaniem odpowiednich programów obliczeniowych,

• z przedstawionych w raporcie obliczeń rozprzestrzeniania się hałasu wynika, iż na terenach chronionych akustycznie, tj. terenach zabudowy mieszkaniowej znajdujących się w odległości 330 m od planowanego przedsięwzięcia oraz w odniesieniu do zabudowań znajdujących się na działce nr 901, nie zostaną przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu,

• w celu ograniczenia uciążliwości hałasowej powodowanej środkami transportu, nałożono obowiązek zapewnienia dojazdu do zakładu z ominięciem terenów zamieszkanych,

• uciążliwości odrowe związane z działalnością zakładu produkcji paliwa alternatywnego oraz kompostowni, nie powinny wykraczać poza granice terenu inwestycji, co wynika z obliczeń przedstawionych w raporcie, uwzględniających typowe dla zamierzonej działalności substancje odorotwórcze, tj. siarkowodór, merkaptan etylowy, aldehyd octowy, dwutlenek siarki,

• mieszkańcy w swoich protestach zawarli jedynie obawy, co do możliwości negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie przedstawiając żadnego dowodu potwierdzającego możliwość takiego oddziaływania,

• mając na uwadze ustalenia raportu oraz uzgodnienie RDOŚ i opinię PPIS należy stwierdzić, że na działce o numerze ewidencyjnym 901 w M., gmina M., może być zlokalizowane zamierzenie inwestycyjne polegające na zmianie sposobu użytkowania terenów po byłej cegielni na zakład produkcji paliwa alternatywnego z odpadów oraz kompostownię odpadów, wraz z niezbędną infrastrukturą, pod warunkiem wykonania zabezpieczeń określonych w decyzji środowiskowej,

• realizacja oraz eksploatacja planowanego przedsięwzięcia z uwzględnieniem warunków zawartych w decyzji środowiskowej nie będzie negatywnie wpływać na warunki życia mieszkańców i środowisko przyrodnicze w pobliżu terenu, na którym planuje się lokalizację inwestycji.

Od powyższej decyzji zostały wniesione odwołania przez radnych Gminy M. – M. D. i A.K., których organ pierwszej instancji nie uznał za strony postępowania.

A.K. złożyła też odwołanie jako sołtys Sołectwa Wsi M.-Osiedle oraz jako pełnomocnik K.O., M.P. i K. F. (których organ pierwszej instancji nie uznał za strony postępowania). Odwołania złożyli również A.D., B. D. i R.Ż., uznani za strony postępowania przez organ I instancji.

W piśmie z dnia 4 grudnia 2013r. A.K. wyjaśniła, że wniesione przez nią odwołanie od ww. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało złożone "w imieniu mieszkańców", jako odwołanie mieszkańców Gminy M., a w szczególności mieszkańców sołectwa M. oraz wsi K. Z uwagi na fakt, że jednocześnie pełni funkcję Radnej Rady Gminy M. oraz Sołtysa Wsi M.-Osiedle oraz że pod protestem przeciwko realizacji ww. przedsięwzięcia podpisało się kilkadziesiąt osób, została zobligowana przez mieszkańców (wraz z M. D. - Radnym Rady Gminy M.) do monitorowania, formułowania pism, wniosków oraz składania odwołań w przedmiocie sprawy w imieniu mieszkańców. Do powyższego pisma A. K. z dnia 4 grudnia 2013r. załączone zostały pisma również z dnia 4 grudnia 2013r. imiennie wskazanych "mieszkańców - właścicieli działek i nieruchomości leżących w pobliżu ww. planowanej inwestycji" - "popierające i podtrzymujące" odwołanie. W piśmie tym A.K. powoływała się również na swój indywidualny interes prawny związany z posiadaniem działki w pobliżu spornej inwestycji.

W kolejnych pismach z dnia 18 grudnia 2013r. zarówno A.K., jak i M.D. wyjaśnili ponownie, że jako radni reprezentują społeczność gminną, która w toku postępowania wniosła protest społeczny (w szczególności mieszkańców M. i K.). Jednocześnie oboje podnieśli zarzut, że decyzja narusza ich indywidualny interes prawny.

W związku z wniesionym odwołaniem oraz pismami "rozszerzającymi treść powyższego odwołania" A. K. załączyła pełnomocnictwa "osób - właścicieli działek i nowopowstałych nieruchomości, A. D., K. O., M. P. i K.F. - do reprezentowania w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia.

R. Ż., A.D. i B. D. w złożonych odwołaniach z dnia 24 września 2013r. o tożsamej treści podnieśli, że ich działka graniczy bezpośrednio z działką nr 901 i nie wyrażają zgody na powstanie planowanego przedsięwzięcia. Realizacja inwestycji obniży wartość i atrakcyjność ich działki, odpady będą siedliskiem gryzoni, a ponadto nieodzownym elementem składowisk odpadów jest fetor. Wydanie decyzji jest sprzeczne z ich interesem i będą domagać się odszkodowania za wyrządzone krzywdy.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Kolegium:

1) umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami M.D. i A.K. - Radnych Gminy M. oraz Sołectwa Wsi M. Osiedle, reprezentowanego przez A. K. - Sołtysa Wsi M.-Osiedle,

2) po rozpatrzeniu odwołań: R.Ż., B. D., A. D. (występującej osobiście i przez pełnomocnika A. K.), K.O., M. P. i K.P. – reprezentowanych przez A. K. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 1037/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi K. O., A.K. i M.D., uchylił zaskarżoną decyzją Kolegium z dnia [...] r. w punkcie 2 i oddalił skargę w pozostałej części. W wyroku Sąd zarzucił Kolegium, że z motywów zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ II instancji rozpoznał odwołania A. K. i M.D., złożone przez nich we własnym imieniu, a ponadto organ odwoławczy zaniechał jakiejkolwiek oceny pism kilkudziesięciu osób, które w grudniu 2014 r. w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia odwołań czy złożenia pełnomocnictwa dla A.K. bądź M.D. złożyły pisma datowane na 4 grudnia 2013 r. "popierające odwołanie" A.K. i M.D. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy pisma te potraktował jako pełnomocnictwa udzielone do odwołań z dnia 13 września 2011 r., brak rozstrzygnięcia w tym zakresie. W ocenie WSA Kolegium nie wyjaśniło kręgu stron postępowania odwoławczego, nie zweryfikowało działań podejmowanych przez osoby aktywnie uczestniczące w postępowaniu w kontekście składanych pism i form poparcia odwołań. Organ odwoławczy nie rozstrzygnął też, czy intencją osób składających "poparcie odwołania" było udzielenie indywidualnych procesowych pełnomocnictw A.K. i M.D. w trybie art. 33 K.p.a. Niedopełnienie przez Kolegium obowiązku wyjaśnienia intencji osób składających i popierających odwołanie, a w konsekwencji nierozpatrzenie wszystkich odwołań złożonych od decyzji Wójta Gminy M. stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji z powodów formalnych bez merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1892/16, oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Kolegium Odwoławcze od wyroku WSA, podkreślając w uzasadnieniu wyroku, że rację ma Sąd I instancji, iż A. K. i M.D. składali odwołania także we własnym imieniu, próbując wykazać naruszenie ich indywidualnego interesu prawnego związanego z prawem własności nieruchomości. Rację ma także Sąd I instancji wskazując, że SKO zaniechało jakiejkolwiek oceny pism kilkudziesięciu osób, które w grudniu 2013 r. w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia odwołań czy złożenia pełnomocnictwa dla A.K. bądź M.D. złożyły pisma datowane na 4 grudnia 2013 r. "popierające odwołanie" A.K. i M.D. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy pisma te potraktował jako pełnomocnictwa udzielone do odwołań z 13 września 2013 r., brak rozstrzygnięcia w tym zakresie. Słusznie zatem uznał Sąd I instancji, że SKO nie rozpoznało wszystkich odwołań złożonych do akt i zasadnie w związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.

1) po rozpatrzeniu odwołania B.Ł. reprezentowanego przez A. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., póz. 2096 ze zm.), dalej K.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem B. Ł.,

2) po rozpatrzeniu odwołań: R. Ż., B. D., A.D. (występującej osobiście i przez pełnomocnika A. K.), K.O., M. P., K. F., T. D., H. K., A. P., L.P., E. K., P. K., E.O., J. K. - reprezentowanych przez A. K., oraz M. D. i A.K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ w pierwszej kojności wyjaśnił, że pismami z dnia 17 października 2018 r. Kolegium wystąpiło do M. K., T. D., J. T., E. Z., Z.Z., H.K., M.K., A.P., G. M., J.P., S. B., B. S., P.S., S.J., R.S., M.M., H. S., T. J., J. K., A.K.,R. D., L..P., M.P., A.K., Z. M., A. Z., M.L., E. K., P. K., R.D., A.N., E.O., J. K. i B. Ł. o wyjaśnienie czy ich pisma z dnia 4 grudnia 2013 r. należy potraktować jako pełnomocnictwa udzielone A.K. bądź M.D., czy też jest to odrębne odwołanie od ww. decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] r. Jednocześnie Kolegium poinformowało, że nieusunięcie braku podania z dnia 4 grudnia 2013 r., tj. niewyjaśnienie istoty żądania, w terminie 7 dni od otrzymania pisma, spowoduje pozostawienie podania z dnia 4 grudnia 2013 r. bez rozpoznania, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a..

T. D., H. K., A.P., L.P., E. K., P. K., E.O., J. K., B. Ł. i R.D. poinformowali Kolegium, że ich pisma z dnia 4 grudnia 2013 r. należy traktować, jako pełnomocnictwa udzielone A. K. do złożenia odwołania w ich imieniu od decyzji Wójta Gminy M.

J.P. poinformował Kolegium, że jego pismo z dnia 4 grudnia 2013 r. należy potraktować jako odrębne odwołanie od ww. decyzji Wójta Gminy M. Sprawa z ww. odwołania została rozpatrzona postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. znak [...].

Przy piśmie adresowanym do R. D. Kolegium przesłało skarżącemu kserokopię jego pisma z dnia 4 grudnia 2013 r. celem jego podpisania i odesłania Kolegium. Pismo to nie zostało odesłane Kolegium, co powoduje pozostawienie go bez rozpoznania.

Pozostałe pisma z dnia 4 grudnia 2013 r. osób, które nie odpowiedziały na pismo Kolegium z dnia 17 października 2018 r. i nie wyjaśniły istoty żądania w nim zawartego, pozostawione zostały bez rozpoznania, o czym Kolegium powiadomiło zainteresowanych odrębnymi pismami z dnia 31 grudnia 2018 r.

Organ uznał ponadto, że K. O., M. P., K.F., T.D., H. K., A. P., L. P., E.K., P.K., E.O., J.K. i B. Ł. (reprezentowani przez A.K.) nie byli uznani za strony postępowania zakończonego decyzją organu gminy z dnia [...] r. Wniesione przez nich odwołania są prawnie skuteczne na gruncie art. 127 § 1 i art. 129 § 2 K.p.a., bowiem złożone zostały w terminie odwoławczym biegnącym dla stron postępowania pierwszoinstancyjnego, którym decyzja ta została doręczona.

Odnosząc się do odwołania B.Ł. Kolegium wyjaśniło, że jest on właścicielem działki ozn. nr ewid. 895. Jak ustaliło Kolegium działka nr 895 jest własnością A.Ł. (syna B. i H.). Zatem B.. nie wykazał legitymacji do bycia stroną w niniejszym postępowaniu, co skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego wszczętego jego odwołaniem (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.).

Kolegium podniosło również, że w okresie pomiędzy złożeniem wniosku przez inwestora planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, a rozpatrywaniem sprawy przez organ gminy nastąpiła zmiana przepisów w zakresie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Kolegium podkreśliło, że planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dla planowanego przedsięwzięcia stwierdzony został postanowieniem organu gminy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.ś. warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione z RDOŚ i zaopiniowane przez PPIS. Powyższe stanowiska organów współdziałających zostały przedstawione tak, aby zabezpieczone zostały interesy w zakresie ochrony środowiska oraz z punktu widzenia wymagań sanitarnych i higienicznych, a podane warunki realizacji przedsięwzięcia odzwierciedlono w decyzji środowiskowej. W toku postępowania zapewniono możliwość udziału społeczeństwa i stron. Jego uczestnicy zgłaszali liczne sprzeciwy i protesty w odniesieniu do planowanej inwestycji wyrażając zastrzeżenia pod adresem wcześniejszej działalności firmy A Sp. z o.o. i podnosząc w szczególności, że:

- inwestycja będzie zagrożeniem dla środowiska i ludzi, gdyż będzie powodować zanieczyszczenie powietrza, hałas, odory, pogorszenie warunków egzystencji, brak możliwości korzystania w pełni z prawa własności działek,

- raport jest niekompletny w zakresie produkcji paliwa alternatywnego, magazynowania odpadów, oddziaływania skumulowanego, odorów, usunięcia azbestu, którym pokrytych jest część budynków na terenie planowanego przedsięwzięcia,

- przedsięwzięcie może spowodować skażenie gleby i wód, będzie zagrażać zwierzętom, które występują na tym terenie, i znajdującym się w sąsiedztwie terenom mieszkaniowym, rolnym, leśnym, gospodarstwom: rolno - hodowlanemu i agroturystyczno - hodowlanemu,

- inwestycja spowoduje, że tereny sąsiednie nie będą mogły być przekształcone pod budownictwo mieszkaniowe z uwagi na uciążliwość odorową, spowoduje spadek wartości działek położonych w sąsiedztwie, a wyhodowane w sąsiedztwie rośliny będą bezużyteczne z uwagi na zawartość w nich nadmiernych stężeń toksyn i szkodliwych związków chemicznych.

Organ stwierdził, że zgłoszone w toku postępowania z udziałem społeczeństwa uwagi i wnioski zostały przeanalizowane w świetle zebranych dowodów, w tym raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia RDOŚ i opinii PPIS oraz obowiązujących przepisów. Jeżeli chodzi o uwagi podnoszone w ramach sprzeciwów i protestów w toku procedury z udziałem społeczeństwa oraz zgłoszone w odwołaniach od decyzji pierwszoinstancyjnej dotyczące: uciążliwości odorowych, zagrożeń ze strony planowanego przedsięwzięcia dla środowiska i zdrowia ludzi, zanieczyszczenia gleby i wód, usunięcia azbestu, oddziaływania skumulowanego, produkcji paliwa alternatywnego, gospodarki odpadami, to kwestie te są rozważone w raporcie oraz zostały ocenione przez RDOŚ i PPIS. Uwagi i zastrzeżenia są formułowane w sposób ogólny i nie zostały poparte żadnymi dowodami (np. dowodem z opinii innej osoby, aniżeli ta, która była autorem raportu). Z kolei, jeżeli chodzi o zgłoszone w toku procedury z udziałem społeczeństwa oraz w odwołaniach od decyzji pierwszoinstancyjnej obawy, że w przyszłości spadnie wartość działek położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji, że przez planowane przedsięwzięcie nie będzie można przekształcić terenów położonych w jego sąsiedztwie w tereny pod budownictwo mieszkaniowe oraz że w przyszłości zablokowana zostanie możliwość funkcjonowania gospodarstw: rolno - hodowlanego i agroturystyczno - hodowlanego, to nie mogą one przynieść zamierzonego skutku w postaci odmowy z tych przyczyn określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Kwestie te nie wiążą się z oceną planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z przepisami u.o.ś. inwestor jest obowiązany przedstawić raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, który ma spełniać określone wymagania (art. 66 i 68 u.o.ś.), a taki raport został w niniejszej sprawie złożony. W opinii organu przepisy u.o.ś. nie przewidują na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia rozważań na temat spadku czy wzrostu wartości działek położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji, czy na temat możliwości dokonania w przyszłości przekształceń terenów położonych w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia w tereny pod budownictwo mieszkaniowe. Nie przewidują też rozważań na temat możliwości dalszego funkcjonowania w przyszłości znajdujących się w okolicy planowanego przedsięwzięcia różnego rodzaju działalności, w tym gospodarstw: rolno - hodowlanego i agroturystyczno - hodowlanego. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że charakterystyka projektowanego przedsięwzięcia przedstawiona w raporcie o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia i jego uzupełnieniu oraz stanowiska RDOŚ i PPIS w zakresie uzgodnienia i opinii, potwierdzają, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko oraz warunki życia i zdrowie ludzi, nie przyczyni się do degradacji środowiska przyrodniczo - kulturowego, nie będzie powodować konfliktów przestrzennych i uzasadnionych konfliktów społecznych, nie naruszy interesu osób trzecich i nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Dla poszczególnych rodzajów oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określono zakres działań prewencyjnych i ograniczających, w sferze tych działań określono rodzaj urządzeń i instalacji koniecznych do realizacji w celu minimalizacji skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Rodzaj i zasięg emisji powodowanych eksploatacją przedsięwzięcia nie będą powodować przekroczenia norm ochrony środowiska oraz uciążliwości dla warunków życia ludzi. Przewiduje się zastosowanie odpowiednich rozwiązań ograniczających zasięg oddziaływania przedsięwzięcia, dobranych adekwatnie do wielkości przedsięwzięcia i jego usytuowania. W ocenie Kolegium, przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest rzetelny, spójny, nie budzi zastrzeżeń i nie zawiera nieścisłości czy nieprawidłowości, a nadto pozwala zweryfikować tok rozumowania autora raportu. Kolegium podkreśliło, że w przedmiotowej sprawie zarówno RDOŚ, jak i PPIS, wnikliwie badali raport, który w toku postępowania był dwukrotnie uzupełniany na wezwanie RDOŚ w zakresie problematyki: oddziaływania akustycznego, gospodarki wodnej, wjazdu i wyjazdu z terenu inwestycji oraz drogi transportu, którą poruszać się będą samochody dostawcze, przewidywanej w czasie funkcjonowania przedsięwzięcia liczby przejazdów samochodów ciężarowych, procesu kompostowania, gospodarki odpadami, wariantowości przedsięwzięcia, znajdującego się w okolicy planowanego przedsięwzięcia składowiska odpadów (jego lokalizacji, odległości od planowanej inwestycji, powiązania z planowaną inwestycją, oddziaływania skumulowanego obu przedsięwzięć), pokrycia budynków przeznaczonych do adaptacji materiałem zawierającym azbest i określenia sposobu postępowania z tym materiałem, receptur produkcji paliwa alternatywnego, jakie stosowane będą na terenie zakładu i określenia parametrów tak wyprodukowanego paliwa. Zarówno RDOŚ, jako organ ochrony środowiska, jak i PPIS, jako organ ochrony sanitarnej, przedstawiając własne stanowiska co do warunków realizacji przedsięwzięcia szczegółowo je uzasadnili. PPIS wskazał w swojej opinii, że z przeprowadzonej oceny, z punktu widzenia jakości środowiska i poszczególnych jego elementów, brak jest przeciwwskazań do realizacji i funkcjonowania projektowanej inwestycji w rozważanej lokalizacji. RDOŚ w oparciu o analizę raportu i jego uzupełnień stwierdził w postanowieniu uzgadniającym, że a) planowane przedsięwzięcie po zrealizowaniu zgodnie z zaproponowanymi w raporcie o oddziaływaniu na środowisko rozwiązaniami techniczno-technologicznymi i organizacyjnymi, nie powinno stwarzać zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi, b) informacje dostępne w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko są wystarczająco szczegółowe, aby ocenić oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium nie ma podstaw, aby odmówić opracowanemu raportowi waloru wiarygodności i nie przyjąć go za podstawę ustaleń faktycznych. Spełnienie określonych w decyzji warunków ma zapewnić, że planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Warunki te odnoszą się także do podnoszonych w toku postępowania kwestii. Kolegium nie podzieliło zarzutu, że raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest niewystarczający, nie oddaje on w pełni stanu faktycznego oraz bagatelizuje zagrożenia ze strony planowanego przedsięwzięcia na istniejący stan środowiska. Wbrew twierdzeniom skarżących raport wraz z uzupełnieniami szczegółowo przedstawia wszystkie zagadnienia odnoszące się do planowanego przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko. Kolegium nie zgodziło się też z zarzutem wskazującym na brak w zaskarżonej decyzji nałożenia obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej, skoro nałożenie takiego obowiązku nie jest obligatoryjnym elementem decyzji środowiskowej (82 ust. 1 pkt 5 u.o.ś.), przy czym na zasadność nałożenia takiego obowiązku nie wskazywał ani RDOŚ ani PPIS. Kolegium nie podzieliło również zarzutu dotyczącego braku określenia w sposób zrozumiały rodzaju przedsięwzięcia, a w szczególności wyjaśnienia nazewnictwa metod R15 i R3. Rodzaj przedsięwzięcia został przedstawiony szczegółowo w raporcie o jego oddziaływaniu na środowisko i w decyzji środowiskowej, gdzie wyjaśniono na czym polegają wskazane metody.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli A.K., M. D. i T.D., K. O., K.F., A. D. i B.D. i P.S., reprezentowani przez adw. R. P.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:

• art. 10, art. 15, art. 28, art. 40, art. 109 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stron postępowania, niedoręczenie wszystkim stronom decyzji I instancji i naruszenie tym samym zasady dwuinstancyjności postępowania, czego konsekwencją jest zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania, gdyż strony bez swojej winy nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym,

• naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w: a) braku rzetelnej oceny, czy i jak nowy obiekt wpłynie na środowisko oraz już istniejące zabudowania, a także czy nie będzie zakłócał już istniejącej zabudowy, b) nieuwzględnieniu znacznego upływu czasu między wydaniem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko a chwilą obecną i tym samym również niezbadaniu aktualności raportu, c) oparciu się na nierzetelnym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który: błędnie określił zasięg i sposób oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sąsiednie zabudowania, nie zawierał wystarczającego badania zanieczyszczeń (emisji) wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia oraz skażenia gleby i wód, nie zawierał wyczerpującej analizy oddziaływania na ludzi, zwierzęta, rośliny i dobra materialne, nie zbadał kwestii możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, nie odniósł się do kwestii, że na terenie przedsięwzięcia swe siedliska mają gatunki nietoperzy objęte ścisłą ochroną,

• naruszenie art. 8 § 1, art. 9 i art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i oparcie go na nierzetelnym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

• naruszenie art. 7, art. 84 i art. 128 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego oraz pominięcie okoliczności, że dowodu takiego nie przeprowadził również organ I instancji, mimo iż merytoryczna kontrola raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz zbadanie zasadności argumentacji stron wymagały wiadomości specjalnych,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

• art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 7 lit a) i c) i pkt 15 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: u.o.ś.) w brzmieniu odpowiednio sprzed lub zgodnie z przepisami przejściowymi ustaw zmieniających z dnia 24 kwietnia 2015 r. i 9 października 2015 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji opartej na nierzetelnym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który błędnie opisywał przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, nie badał w sposób wyczerpujący wpływu przedsięwzięcia na ludzi i dobra materialne, ani nie analizował możliwych konfliktów społecznych między mieszkańcami sąsiednich nieruchomości, a właścicielem inwestycji,

• art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.ś. w zw. z art. 37 pkt 2 u.o.ś. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, że decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych została wydana bez uwzględnienia postępowania z udziałem społeczeństwa i protestów mieszkańców sąsiednich nieruchomości,

• art. 82 ust. 1 lit. b) u.o.ś. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że warunki korzystania z terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia nie uwzględniają konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych (graniczące tereny leśne) oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,

• art. 85 ust. 1, 2 i 3 u.o.ś. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, iż decyzja środowiskowa nie zawiera odpowiedniego uzasadnienia, a w szczególności jest oparta na nierzetelnych informacjach o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa,

• art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez wydanie decyzji z pominięciem obowiązku dbałości o przyrodę i gatunki chronione,

• art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 i 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, iż decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych jest podstawą do wydania decyzji o warunkach zabudowy, wobec czego powinna ona już wstępnie uwzględniać również podstawowe zasady planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Biorąc pod uwagę powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] r., nadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę skarżący podnieśli, że Kolegium całkowicie pominęło fakt, że w okolicy powstały nowe budynki oraz że nie wszyscy mieszkańcy brali udział w postępowaniu. Co więcej, stronom tym nigdy nie doręczono decyzji I instancji, więc uniemożliwiono im odwołanie się od niej. Takie działanie organów należy traktować jako naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. W takiej sytuacji pozostają m.in. A. Ł., E.Z. i P. S.. E.Z., P.S. oraz jeszcze innych mieszkańców terenów sąsiednich zarówno SKO, jak i organ I instancji, całkowicie pominęli w postępowaniu. Osoby te nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym mimo, że są właścicielami działek sąsiadujących z terenami, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Postępowanie niewątpliwie dotyczy więc interesu prawnego tych osób ze względu na przysługujące im prawo własności działek. Powyższe stanowi podstawę wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Ponadto, Kolegium nie dokonało żadnej głębszej analizy zanieczyszczeń, analizy oddziaływania na ludzi, zwierzęta i dobra materialne oraz analizy możliwych konfliktów społecznych. Zdaniem skarżących decyzja I instancji jest wadliwa, gdyż została wydana na podstawie nierzetelnego, wybrakowanego raportu. Raport bowiem tylko pozornie zawiera wszystkie elementy przewidziane ustawą. Nie oddaje on jednak w pełni stanu faktycznego sprawy oraz marginalizuje realne zagrożenia ze strony planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Skoro mieszkańcy zgłaszali liczne obawy i argumenty przeciwko inwestycji, organ winien skorzystać z dowodu z opinii biegłego, celem weryfikacji zgłoszonych przez mieszkańców twierdzeń. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera nieaktualne i nieprawdziwe ustalenia w zakresie zabudowy mieszkaniowej oraz na samej działce, na której jest ona planowana. Nie analizuje ponadto procesów produkcji paliwa alternatywnego, a co za tym idzie - magazynowania odpadów, oddziaływania skumulowanego, odorów, obecności azbestu. Zdaniem skarżących przedsięwzięcie stanowi realne zagrożenie dla gleby i wód oraz może spowodować ich skażenie. Jest to o tyle istotne, że w jego bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się nie tylko domy mieszkalne, ale i tereny leśne. Skażenie gleby lub wody będzie oddziaływało na życie oraz zdrowie ludzi, roślin i zwierząt. Nie sposób również pominąć oczywistych skutków odorowych i poziomu hałasu. Pierwsze zabudowania mieszkaniowe znajdują się już w odległości 330 metrów od granic terenu przedsięwzięcia. Mieszkańcy podnosili również, że na terenie planowanego przedsięwzięcia żyją gatunki nietoperzy objęte ścisłą ochroną gatunkową. Organ całkowicie pominął również, że przedsięwzięcie może realnie doprowadzić do konfliktów przestrzennych i uzasadnionych konfliktów społecznych. Zdaniem skarżących zakład produkcji paliwa alternatywnego z odpadów oraz kompostowania odpadów nie współgra z osiedlami mieszkalnymi czy terenami lasów. Nie sposób pominąć okoliczności znacznego upływu czasu między datą wydania raportu a chwilą obecną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium skarga w sposób niezasadny zarzuca, że organ odwoławczy nie ustalił w sposób właściwy stron postępowania oraz nie doręczył wszystkim stronom decyzji I instancji, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Kolegium w postępowaniu odwoławczym zbadało bowiem, zgodnie z wyrokami WSA i NSA status każdej z osób składających pisma z dnia 4 grudnia 2013 r. Wbrew twierdzeniom skarżących sprawa została wyjaśniona do merytorycznego rozstrzygnięcia. Dokumentacja przedmiotowej sprawy była wystarczająco szczegółowa, aby określić środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. Organ podkreślił, że skutkiem zapewnienia udziału społeczeństwa nie jest przypisanie każdemu podmiotowi przymiotu strony postępowania, lecz umożliwienie wyłącznie społeczeństwu, które wzięło udział w postępowaniu, zapoznania się z rezultatami swojej procesowej aktywności.

Postanowieniem z dnia 17 maja 2019 r. Sąd odrzucił skargi M.P., A.P., E.O., H. K., L.P., E. K., P.K., J.K., R. D., M. L., A. Ł., E. Z.

Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżących doprecyzował skargę w ten sposób, że wniósł o uchylenie decyzji SKO w P. w zakresie pkt 2 oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jedn. Dz.U.2019.2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.2019.2325 ), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Kontrola ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonej do sądu decyzji.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach prawa.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji tego organu przez tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 1037/15. Skarga kasacyjna wniesiona od wspominanego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1892/16.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

Zdaniem Sądu organ orzekający w przedmiotowej sprawie zastosował się do zaleceń wyrażonych w powołanych orzeczeniach wydanych w I jak i II instancji, bowiem rozpoznał odwołania A. K. i M.D. (złożonych we własnym imieniu), rozstrzygnął kwestię odwołań załączonych do odwołania z dnia 13 września 2013 r., wyjaśnił kwestię pism datowanych na 4 grudnia 2014 r. "popierających odwołanie" A. K. i M. D. Powyższe oznacza, że Kolegium rozpatrzyło wszystkie odwołania od decyzji organu I instancji.

W dalszej kolejności wskazać należy, że podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Od 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy z dnia 9 października 2015 r. ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936). Do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2017 r. W art. 6 ustawy nowelizującej wskazuje się na przedłożenie oceny oddziaływania czy raportu w wersji ostatecznej, jako kompletnych dokumentów. W przedmiotowej sprawie taki raport, dwukrotnie uzupełniany został załączony do sprawy przed 1 stycznia 2017 r., co potwierdza niekwestionowane przez strony postępowania założenie, że w sprawie miały zastosowanie przepisy dotychczasowe.

W ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań ustala się i ocenia bezpośredni oraz pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania między tymi elementami, dostępność do złóż kopalni oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 ustawy). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa więc wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych.

Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

a. weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

b. uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

c. zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszym postępowaniu jest decyzja, która w pkt 2 utrzymuje w mocy decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania terenów po byłej cegielni na zakład produkcji paliwa alternatywnego z odpadów oraz kompostownię odpadów wraz z niezbędną infrastrukturą w miejscowości M., gmina M..

W sprawie nie ulega wątpliwości, iż planowana inwestycja została – na mocy § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku – zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Oczywiście powyższa okoliczność nie oznacza, że w sposób automatyczny powstaje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek ten może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie stwierdzenia, że jest to konieczne by wydać decyzję środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania w jakich ma powstać i funkcjonować może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Organ pierwszej instancji – po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, postanowieniem z dnia [...] września 2012 roku nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. We wspomnianym postanowieniu organ ustalił zakres raportu, który winien złożyć inwestor. Wydając w sprawie postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, organ przedstawił jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Następnie po złożeniu przez inwestora raportu, został on poddany kontroli oraz procedurze uzgadniania i opiniowania. Pozytywne uzgodnienie w sprawie wydał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a opinię – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. Raport był – na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska – uzupełniany, ale ostatecznie został pozytywnie uzgodniony przez organ uzgadniający i pozytywnie zaopiniowany przez organ opiniujący i finalnie stał się podstawą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Podkreślić w tym miejscu wypada, iż raport został oceniony przez organ uzgadniający i opiniujący, a następnie przez organy orzekające w sprawie za rzetelny, jasny, szczegółowy, logiczny i spójny, zatem za taki, który może stanowić podstawę decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. Dokonana w tym zakresie kontrola przez Sąd nie wykazała błędów dyskwalifikujących raport jako dowód w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań.

Wskazać wypada, iż część argumentów skarżących przedstawionych w odwołaniu zmierzała do podważenia złożonego przez inwestora raportu, jako dokumentu, który może stanowić podstawę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odnosząc się do tej kwestii Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób kompleksowy i wyczerpujący odniosło się w motywach rozstrzygnięcia do wszystkich tych kwestii. Argumenty te – w ocenie Sądu – zasługują na uwzględnienie, tym samym żaden z zarzutów skargi, który odnosił się do treści raportu, nie uzyskał potwierdzenia. Z tego powodu – w ocenie składu orzekającego – słusznie organy obu instancji oceniły, iż raport może stanowić podstawę wydania pozytywnej dla inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport został także oceniony przez organy jako kompleksowy w kontekście przepisu art. 66 ustawy. Skład orzekający nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego stanowiska.

W tym miejscu zasygnalizować wypada utrwalony w judykaturze pogląd, według którego raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, chociaż jest dokumentem prywatnym, jest opracowany przez osoby posiadające wiadomości specjalne, zatem musi być kompleksowy, spójny i rzetelny. Oznacza to, że raport musi uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66 ustawy, ponieważ jest także kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena Sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (por. np. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2015 roku, II OSK 2313/13; z dnia 28 czerwca 2014 roku, II OSK 495/13 i inne).

Skarżący w motywach skargi wskazali na naruszenie art. 66, art. 80, 82 i art. 85 ustawy m.in. poprzez zaakceptowanie błędnie opisanego przewidywania rodzaju i ilości zanieczyszczeń, wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, niezbadanie w sposób wyczerpujący wpływu przedsięwzięcia na ludzi i dobra materialne, niezanalizowanie możliwych konfliktów społecznych między mieszkańcami sąsiednich nieruchomości a właścicielem inwestycji, nieuwzględnienie protestów mieszkańców sąsiednich nieruchomości, pominięcie okoliczności, że warunki korzystania z terenu nie uwzględniają konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że niewątpliwie podstawę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia sporządzany przez uprawniony podmiot na zlecenie inwestora. Raport w niniejszej sprawie podlegał ocenie organów obu instancji, dlatego nie można poczynić w tym zakresie organom żadnych zarzutów. Raport ten w toku postępowania był kilka razy uzupełniany, co także potwierdza, że był przedmiotem dokładnej analizy ze strony organu pierwszej instancji, jak i organów uzgadniających i opiniujących.

Załączony do akt administracyjnych raport nie potwierdził szkodliwego oddziaływania planowanej inwestycji na okoliczne nieruchomości. Wbrew opinii strony skarżącej organy poczyniły ustalenia w zakresie wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz istniejące zabudowania, w tym m.in. przewidywanej ilości zanieczyszczeń. W tej sytuacji twierdzenia skarżących odnoszące się do tej kwestii, jako że nie mają poparcia w żadnym dokumencie, nie zyskują uzasadnienia. Zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2014 r., sygn.. akt II OSK 2564/12, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem z treści raportu sporządzonego w niniejszej sprawie jasno wynika, że na terenach chronionych akustycznie tj. na terenach zabudowy mieszkaniowej, znajdujących się w odległości 330m od planowanego przedsięwzięcia oraz w odniesieniu do zabudowań znajdujących się na działce nr 901, nie zostaną przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu. W celu ograniczenia uciążliwości hałasowej powodowanej środkami transportu, nałożono obowiązek zapewnienia dojazdu do zakładu z ominięciem terenów zamieszkanych. Ponadto, uciążliwości odorowe związane z działalnością zakładu nie będą wykraczać poza granice terenu inwestycji, co wynika z zaprezentowanych obliczeń. Z ustaleń organów wynika także, że realizacja i eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie negatywnie wpływać na warunki życia mieszkańców i środowisko przyrodnicze w pobliżu terenu, na którym planuje się lokalizację inwestycji. Z kolei wody deszczowe z terenów narażonych na zanieczyszczenia podczyszczane będą w separatorze substancji ropopochodnych, a następnie odprowadzane do odbiornika, nawierzchnie terenu inwestycji będą utwardzone, a odcieki z płyty kompostowej (uszczelnionej i utwardzonej) kierowane będą do bezodpływowych zbiorników zamkniętych. Realizacja inwestycji ma być prowadzona bez usuwania roślinności wysokiej, ponadto realizację inwestycji należy rozpocząć poza sezonem lęgowym ptaków. Tym samym wobec braku skutecznego podważenia treści raportu nie sposób podzielić stanowiska skarżących, że w sprawie błędnie określono zasięg i sposób oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie zbadano w wystarczający sposób emisji wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, nie dokonano wyczerpującej analizy oddziaływania na ludzi, zwierzęta, rośliny i dobra materialne.

Wbrew opinii skarżących organy odniosły się do kwestii możliwości występowania nietoperzy – decyzja organu I instancji, przewiduje, że w przypadku stwierdzenia występowania nietoperzy w miejscach wskazanych jako potencjalne miejsca bytowania tych zwierząt, nie należy wykonywać prac budowlanych i remontowych w okresie kwiecień-lipiec oraz nie należy niepokoić nietoperzy w okresie ich hibernacji tj. od 15 listopada do 15 marca.

Co więcej, w obowiązujących przepisach nie ma podstawy prawnej do uznania po upływie pewnego czasu raportu za nieaktualny. Brak jest też podstaw do żądania od inwestora przedłożenia w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań ujednoliconej wersji raportu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 358/17).

Wbrew twierdzeniom skarżących organ nie miał obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego w celu dokonania merytorycznej kontroli raportu oraz zbadania zasadności argumentacji stron. Zagadnienia poruszone w raporcie złożonym przez inwestora, zostały sformułowane przez uprawnioną osobę, która zobowiązana jest do zachowania rzetelności. Ponadto, raport był przedmiotem zainteresowania wyspecjalizowanych organów takich jak: RDOŚ i PPIS.

Co więcej, wbrew zarzutom skargi, postępowanie było prowadzone z udziałem społeczeństwa, a zgłaszane w toku postępowania wnioski i uwagi były przedmiotem analizy organów administracji.

Warto też podzielić argumentację Kolegium, zgodnie z którą przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Sam sprzeciw lokalnej społeczności lub stron postępowania nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy wydania decyzji środowiskowej. Decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przesłanki odmowy zgody polegać przy tym mogą wyłącznie na: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy), odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy (art. 81 ust. 1 ustawy), wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy), wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 ustawy). O ile zatem żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań.

W dalszej kolejności należy dostrzec, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) i stojąc na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.). Wydane w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia zostały rzetelnie i rzeczowo uzasadnione, dlatego w tym stanie rzeczy zarzuty skargi o naruszeniu przepisów art. 7, art. 8, 9, art. 77, 80 i art. 107 K.p.a. należało uznać za nieuzasadnione. Organy obu instancji w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne czynności celem oceny możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotem uwagi organów były w szczególności zarzuty skarżących związane z raportem i szerzej z planowaną inwestycją w zakresie mającym wpływ na rozstrzygnięcie.

Skarżący podnieśli także zarzut naruszenia art. 10, 15, 28, 40, 109 i 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stron postępowania, czego konsekwencją jest zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania. Odpowiadając na tak postawiony zarzut zaznaczyć wymaga, że tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który również z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot niewnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Powołany zarzut nie może zatem wpłynąć na wynik sprawy w sytuacji gdy skargi skarżących A. Ł. i E. Z., powołujących się na ich pominięcie w postępowaniu administracyjnym, zostały przez sąd odrzucone postanowieniem z dnia 17 maja 2019 r. Odnosząc się natomiast do skargi P.S. wskazać należy, że wprawdzie w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, jednakże w ocenie Sądu przesłanki tej nie można rozpatrywać w oderwaniu od przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać zaś należy, iż o ile w myśl art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, to wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Skoro zatem wznowienie postępowania z tej przyczyny, iż strona nie brała w nim udziału należy wyłącznie do sfery jej woli, to sąd nie może działać w tym zakresie za stronę (podobnie WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 809/08, Lex nr 467044). Jeżeli zatem P.S. nie złożył wniosku o wznowienie postępowania, to w ocenie Sądu nie może skutecznie domagać się uchylenia zaskarżonej decyzji tylko z tej przyczyny, iż nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Może natomiast podnosić zarzuty merytoryczne dotyczące zaskarżonej decyzji, do których zresztą Sąd odniósł się na wstępie rozważań.

W konkluzji należy zaakcentować, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w obliczu zarzutów skargi, nie pozwala na przyznanie argumentom skarżących skuteczności. Organ uznawszy, iż spełnione są warunki określone w ustawie, wydał pozytywną dla inwestora decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po przeprowadzeniu postępowania, w którym zapewnił zainteresowanym prawo do czynnego udział w postępowaniu oraz zapewnił udział społeczeństwa i – co najistotniejsze – poddał swojej analizie zarzuty stron postępowania.

Reasumując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi w całości.

dc