Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 57/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: *Stwierdzono bezskuteczność aktu wydanego na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy: article: art. 26, 34, 47
journal: Dz.U. 2020 poz 17
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.
article: par. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 493
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodwej  z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia  funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi C. "[...]" Sp. z o.o. w L. na czynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za grudzień 2020 r. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Prezydenta Wrocławia na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

C. ‘‘[...]’’ sp. z o.o. w L. (dalej: strona skarżąca, Spółka, Szkoła), działając na podstawie art. 47 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 17, ze zm., dalej także: u.f.z.o.), art. 50 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami powszechnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a., art. 54 § 1 p.p.s.a. oraz art. 57 § 1 p.p.s.a., wniosła pismem z 14 stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność Prezydenta Wrocławia (dalej: organ) w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za grudzień 2020 r. dla słuchaczy: Szkoły Policealnej [...] [...] ‘‘[...]’’ we W., Szkoły Policealnej K. ‘‘[...]’’ we W., Liceum Ogólnokształcącego [...] ‘‘[...]’’ we W., Szkoły Policealnej C. ‘‘[...]’’.

W skardze zarzuciła, że w związku z kwestionowaną czynnością organu doszło do naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. w związku z § 10 ust. 9-13 rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 493 ze zm., dalej: rozporządzenie) poprzez nieprzekazanie w miesiącu grudniu 2020 r. dotacji w pełnej wysokości, tj. wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego na ilość słuchaczy wskazanych przez szkoły, w terminie do 15 grudnia 2020 r. na rachunki bankowe szkół, podczas gdy zostały spełnione wymagane przepisami prawa przesłanki do otrzymania dotacji, a tym samym brak było podstaw do zaniżenia kwoty jej wypłacenia.

Mając powyższe na względzie, strona skarżąca wniosła o:

1. stwierdzenie bezskuteczności wypłaty zaniżonej dotacji oświatowej w miesiącu grudniu 2020 r. oraz uznanie obowiązku wypłaty przez organ na rzecz skarżącej dotacji we właściwej kwocie;

2. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie;

3. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że jest organem prowadzącym szkoły niepubliczne dla których wypłacana jest dotacja oświatowa, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Zgodnie z art. 34 u.f.z.o. dotacja wypłacana jest do ostatniego dnia danego miesiąca z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego, zatem dotacja za miesiąc grudzień 2020 r. winna zostać wypłacona w całości do 15 grudnia 2020 r., co oznacza – w ocenie strony skarżącej, że skargę należy uznać za złożoną w terminie.

Strona skarżąca zwróciła uwagę na problematykę związaną z kognicją sądów administracyjnych w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyła, iż zgodnie z treścią art. 47 u.f.z.o. do kognicji sądów administracyjnych należą wszystkie czynności podejmowane przez organ dotujący dotyczące ustalenia wysokości lub przekazania dotacji i stanowią czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądów administracyjnych. Spółka podkreśliła, że sądownictwo administracyjne odrzuca jednak skargi na czynność wypłaty zaniżonej dotacji przyjmując, iż czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji, czyli jedynie czynność techniczna, polegająca na przelaniu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę, nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Właściwą zaś drogą dochodzenia roszczenia związanego z wypłatą dotacji, będącego w istocie roszczeniem o zapłatę, jest droga postępowania cywilnego, przed sądem powszechnym (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 30 stycznia 2019 r., I SA/Bk 2/19). Strona skarżąca podkreśliła, że aprobuje stanowisko judykatury, jednakże zwróciła uwagę, iż sądy powszechne w świetle treści art. 47 u.f.z.o. stoją na stanowisku o niedopuszczalności drogi sądowej i odrzucają pozwy o zapłatę zaniżonej/niewypłaconej dotacji. Jako przykład wskazała na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2019 r., IV CSK 490/18. Autor skargi zaznaczył, że składa niniejszą skargę z ostrożności procesowej, aby w zaistniałej sytuacji móc skorzystać z dyspozycji art. 1991 k.p.c.

W ocenie strony skarżącej organ wypłacił dotację w zaniżonej kwocie za miesiąc grudzień 2020 r., nie wskazując jednocześnie z jakich powodów dokonuje zaniżenia dotacji. Strona skarżąca powołała treść art. 26 ust. 2 u.f.z.o oraz 34 ust. 1 u.f.z.o. Podkreśliła, że skoro w miesiącu, którego dotyczy zaskarżona czynność miało miejsce ograniczenie funkcjonowania dotowanych szkół, organ dotacyjny ustalając wysokość wypłaconej dotacji powinien wziąć pod uwagę także regulacje zawarte w rozporządzeniu, tj. w § 10 ust. 9-13.

Szkoły prowadzone przez skarżącą przekazały w miesiącu grudniu 2020 r. organowi dotującemu informację o liczbie słuchaczy, na których dotacja winna zostać przekazana do 15 grudnia 2020 r. w oparciu o stawkę wynikającą z przepisów prawa. Dotacja nie została jednak do 15 grudnia 2020 r. wypłacona w pełnej wysokości. Wypłacenie dotacji w zaniżonej kwocie, bez wcześniejszego wskazania z jakich powodów do takiego zaniżenia dojdzie pozbawia stronę możliwości złożenia jakichkolwiek wyjaśnień oraz ustosunkowania się do zarzutów organu administracji. Końcowo strona skarżąca podkreśliła, że gmina/powiat bez wydania decyzji nie może samodzielnie dokonać potrącenia z kolejnej transzy dotacji, a zwrot kwot dotacji następuje w drodze decyzji, za wyjątkiem art. 34 ust. 3 u.f.z.o.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżona w sprawie czynność ma charakter techniczny bowiem polega na wypłacie dotacji oświatowej w zaniżonej wysokości a zatem nie mieści się w katalogu czynności wskazanych w art. 47 u.f.z.o. i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi. Organ nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika organu, odpis odpowiedzi na skargę został wysłany pełnomocnikowi strony skarżącej listem poleconym.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu, strona skarżąca podała, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi w odniesieniu do: Szkoły Policealnej [...] [...] ‘‘[...]’’ we W. – 3.736,35 zł, Szkoły Policealnej K. ‘‘[...]’’ we W. – 10.255,28 zł, Liceum Ogólnokształcącego [...] ‘‘[...]’’ we W. – 4.837,86 zł, Szkoły Policealnej C. ‘‘[...]’’ we Wrocławiu – 13.104,30 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie była wypłata dotacji oświatowej, która zdaniem strony skarżącej, nastąpiła w zaniżonej wysokości. W orzecznictwie istnieje rozbieżność w zakresie stanowisk dotyczących oceny dopuszczalności skargi na czynność wypłaty dotacji oświatowej w zaniżonej wysokości. Podstawę prawną wypłaty dotacji w sprawie stanowiła ustawa o finansowaniu oświaty, która w art. 47 stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym wypłata dotacji stanowi wyłącznie czynność techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o., która nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ przepis ten nie został wymieniony w art. 47 u.f.z.o. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie przychyla się do tego stanowiska, podziela natomiast stanowisko zaprezentowane m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2021 r. (sygn. akt I GSK 1713/20)

i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 listopada 2020 r. (sygn. akt I SA/Rz 406/20). W orzeczeniach tych Sądy wskazały, że za akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które:

1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 - 19). Ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., związane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska (red. T. Woś), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70). Czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określonych organów dotujących i rodzajów dotacji, a nie do rodzajów czynności. Z treści art. 47 u.f.z.o. nie wynika zatem żadne ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom organu nie można uznać, że wypłata dotacji jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania środków finansowych, bowiem stanowi ona finalny rezultat ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu, dokonanego na podstawie konkretnych regulacji prawnych, do stosowania których uprawniony jest organ administracji.

Wobec powyższego, Sąd uznał, że czynność wypłaty dotacji w zaniżonej wysokości podlega kognicji sądów administracyjnych.

Sąd przyjął, że skarga została wniesiona w terminie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W sprawie spór dotyczył wysokości dotacji, jaka powinna być wypłacona za grudzień 2020 r. W ocenie Sądu należy przyjąć, że strona skarżąca mogła dowiedzieć się o wypłacie zaniżonej – w jej ocenie dotacji – najwcześniej w dniu 15 grudnia 2020 r.

Z przekazanych Sądowi akt wynika, że obciążenie rachunku bankowego organu przekazującego stronie skarżącej dotację miało miejsce w dniu 14 grudnia 2020 r. (wobec każdej ze szkół). Obowiązujące w bankach zasady księgowań wpłat na rachunkach kontrahentów/odbiorców dają uzasadnione podstawy do przyjęcia, że o wpłacie zaniżonej - zdaniem skarżącej kwoty dotacji, spółka mogła powziąć wiedzę w kolejnym dniu roboczym – 15 grudnia 2020 r. Tym samym wniesienie skargi w dniu 14 stycznia 2021 r. nastąpiło z zachowaniem terminu, czego zresztą organ nie kwestionował w odpowiedzi na skargę.

Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy wskazać należy, że istota sporu sprowadzała się do ustalenia w jakiej wysokości organ powinien był przekazać stronie skarżącej dotację oświatową za miesiąc grudzień 2020 r. dla poszczególnych szkół.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 34 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Stosownie do treści art. 34 ust. 3 u.f.z.o., jeżeli faktyczna liczba uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, jest inna niż liczba uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, a faktyczną liczbą uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty.

W miesiącu, którego dotyczy zaskarżona czynność, miało miejsce ograniczenie funkcjonowania dotowanych szkół. Od dnia 19 października 2020 r. rozporządzeniem z 16 października 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020, poz. 1830) wprowadzono ograniczenie funkcjonowania publicznych i niepublicznych szkół ponadpodstawowych, podstawowych dla dorosłych, placówek kształcenia ustawicznego i centrów kształcenia zawodowego w powiatach znajdujących się na obszarze czerwonym i żółtym. Kolejnymi rozporządzeniami przedłużano ograniczenie funkcjonowania szkół na terenie kraju. Rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z 24 listopada 2020 r. (Dz.U. z 2020, poz.2087) przedłużono ograniczenie funkcjonowania szkół do 3 stycznia 2021 r.

Wobec powyższego ustalając wysokość wypłaconej dotacji organ powinien wziąć pod uwagę także regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Zgodnie z § 10 ust. 9-12 (dodanym przez § 1 pkt 7 lit. c rozporządzenia z dnia 12 sierpnia 2020 r., Dz.U. z 2020, poz.1394 zmieniającego rozporządzenie z 20 marca 2020 r. z dniem 1 września 2020 r.) w przypadku ograniczenia funkcjonowania szkoły dotowanej na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, warunek, o którym mowa w art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 tej ustawy dotyczący uczestnictwa ucznia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustala się w danym miesiącu w odniesieniu do okresu, w którym danego ucznia nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły (§ 10 ust. 9). Okres, o którym mowa w ust. 9, nie może być krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia edukacyjne, o których mowa w ust. 9 (§ 10 ust. 10). Jeżeli okres, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły, w danym miesiącu jest krótszy niż 40%, to uznaje się, że uczeń spełnił w tym miesiącu warunek, o którym mowa w ust. 9, jeżeli spełnił go w odniesieniu do ostatniego miesiąca, w którym ustalano spełnienie tego warunku na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych lub ust. 9 i 10 (§ 10 ust. 11). Jeżeli okres, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły, we wrześniu 2020 r. albo we wrześniu i w październiku 2020 r. jest krótszy niż 40%, a uczeń rozpoczął naukę na pierwszym semestrze roku szkolnego 2020/2021 w szkole, o której mowa w ust. 9, to uznaje się, że warunek uczestnictwa ucznia w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w art. 26 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, został spełniony (§ 10 ust. 12).

Z dniem 1 października 2020 r. do § 10 dodany został ust. 13 przewidujący, że przepisy art. 34 ust. 3 oraz art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych stosuje się z uwzględnieniem ust. 9-12.

Z dniem 1 listopada 2020 r. zmianie uległ z kolei § 10 ust. 12 rozporządzenia. Na mocy rozporządzenia z dnia 18 listopada 2020 r. (Dz.U. z 2020., poz. 2047) zmieniającego rozporządzenie z dniem 1 listopada 2020 r., przepis ten otrzymał brzmienie: "Jeżeli okres w danym miesiącu, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły, jest krótszy niż 40%, a uczeń rozpoczął naukę na pierwszym semestrze roku szkolnego 2020/2021 w szkole, o której mowa w ust. 9, i niemożliwe jest spełnienie warunku uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w art. 26 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, na podstawie tych przepisów lub ust. 9-11, to uznaje się, że warunek został spełniony, gdy organizacja zajęć w tym semestrze umożliwia temu uczniowi spełnienie warunku, o którym mowa w art. 44 w ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty."

Uwzględniając powyższe uregulowania, wskazać zatem należy, że przepisy obowiązujące w związku ze stanem epidemii, a konkretnie przepisy § 10 ust. 9-13 rozporządzenia, znajdują zastosowanie w przypadku ograniczenia funkcjonowania szkoły. Jeżeli w danym miesiącu obowiązywało ograniczenie funkcjonowania szkoły, wówczas dotację należy obliczać wg zasad określonych w § 10 ust. 9-13 rozporządzenia.

Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z § 10 ust. 9 rozporządzenia warunek dotyczący uczestnictwa ucznia w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych ustala się w danym miesiącu w odniesieniu do okresu, w którym danego ucznia nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły. W sprawie ostatnim "okresem", kiedy nie obowiązywało ograniczenie funkcjonowania szkoły był okres od 1 do 18 października 2020 r. Z § 10 ust. 10 rozporządzenia wynika natomiast, że "ostatni okres" nie może być krótszy niż 40 % czasu przeznaczonego w danym miesiącu na obowiązkowe zajęcia edukacyjne. Jeżeli natomiast "ostatni okres" w danym miesiącu, kiedy nie obowiązywało ograniczenie funkcjonowania szkół był krótszy niż 40%, to przyjmuje się, że uczeń spełnił w tym miesiącu warunek 50% frekwencji, jeżeli spełnił go w ostatnim miesiącu, w którym ustalono spełnienie tego warunku (§ 10 ust. 11 rozporządzenia). W konsekwencji ustalając kwotę dotacji na grudzień 2020 r. trzeba w pierwszej kolejności ustalić, ile czasu w październiku 2020 r. zaplanowano na obowiązkowe zajęcia edukacyjne (jaki był harmonogram zajęć) jeszcze przed wprowadzeniem ograniczenia funkcjonowania szkół. W dalszej kolejności szkoły powinny wskazać, ile obowiązkowych zajęć odbyło się do 18 października i czy stanowiło to co najmniej 40 % czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia w październiku (np. jeżeli zaplanowano zajęcia na dwóch zjazdach w październiku, a do 18 października odbył się jeden zjazd, to czas ogólnych zajęć do momentu ograniczenia funkcjonowania szkół wynosił 50 %). Jeżeli co najmniej 40% zajęć obowiązkowych do 18 października nie odbyło się, to należy wziąć pod uwagę miesiąc poprzedzający, w którym warunek 40% jest spełniony (np. wrzesień).

Jeżeli natomiast w danym miesiącu ograniczenia nie było, wówczas należy stosować zasady ogólne wynikające z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. z tym, że do ustalenia frekwencji uczniów należy dodatkowo uwzględnić przepis § 10 ust. 13 rozporządzenia, zgodnie z którym, przepisy art. 34 ust. 3 oraz art. 42 ust. 2 pkt 2 u.f.z.o. stosuje się z uwzględnieniem § 10 ust. 9-12e rozporządzenia (por. wyrok WSA w Szczecinie z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 267/21).

Przedstawione przez organ w niniejszej sprawie informacje nie pozwoliły na weryfikację prawidłowości przyznania i wypłacenia dotacji stronie skarżącej, ze względu na zbytnią ogólnikowość i brak jakiegokolwiek wskazania sposobu (elementów kalkulacyjnych) obliczenia dotacji. Organ w odpowiedzi na skargę powołał obowiązujące przepisy. Wskazał ogólne zasady rozliczania dotacji, podkreślając, że w pierwszym miesiącu okresu dotacja przekazywana jest na każdego ucznia wykazanego przez szkołę wg stanu na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca, w kolejnym już naliczana jest na każdego ucznia wykazanego przez szkołę wg stanu na pierwszy dzień roboczy kolejnego miesiąca i korygowana o liczbę uczniów, którzy nie spełnili w poprzednim miesiącu wymaganego warunku 50% frekwencji. Zauważył, że powyższe jest uregulowane zarówno w przepisach ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (art. 34 ust. 3) jak i uchwały nr LXII/1446/18 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 13 września 2018 r. w sprawie dotacji udzielanych publicznym i niepublicznym przedszkolom, szkołom i placówkom oświatowym oraz innym formom wychowania przedszkolnego, prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne (Dz. Urz. Województwa Dolnośląskiego z 2018 r., poz. 4598 ze zm.) - § 3 ust. 2. Przywołał następnie przepisy obowiązujące w związku z ograniczeniem funkcjonowania szkół. Podkreślił, że z uwagi na ograniczenie funkcjonowania szkół od 19 października 2020 r., w grudniu 2020 r. szkoły odznaczały uczniom, wprowadzonym do systemu służącemu naliczaniu dotacji, dane dotyczące możliwości spełnienia warunku uczestnictwa w zajęciach edukacyjnych. Wszystkie wskazane w skardze szkoły strony skarżącej wykazały brak możliwości spełnienia wymaganej obecności dla uczniów w październiku. Oznaczało to, jak wskazał organ, że do 19 października 2020 r. nie odbyło się 40% zajęć, tak by można było oznaczyć rzeczywistą obecność na zajęciach uczniom w październiku. Dlatego do naliczenia dotacji uwzględnione powinno być spełnienie przez uczniów wymaganej frekwencji w ostatnim "możliwym" miesiącu czyli wrześniu 2020 r. z uwzględnieniem uczniów przyjętych na I semestr roku szkolnego 2020/2021. Następnie organ wskazał w sposób bardzo ogólny jak była przekazywana dotacja od początku roku szkolnego, czyli od września 2020 r.:

- "we wrześniu 2020 r. dotację przekazano szkołom na każdego ucznia wykazanego wg stanu na pierwszy dzień roboczy września;

- w październiku 2020 r. dotacja została wypłacona na każdego ucznia wykazanego wg stanu na pierwszy dzień roboczy października, z uwzględnieniem liczby uczniów, którzy we wrześniu 2020 r. nie uczestniczyli w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych;

- w listopadzie 2020 r. dotacja została wypłacona na każdego ucznia wykazanego wg stanu na pierwszy dzień roboczy listopada, z uwzględnieniem liczby uczniów, którzy we wrześniu 2020 r. nie uczestniczyli w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych wraz z przyjętymi na pierwszy semestr uczniami".

Ostatecznie stwierdził arbitralnie i dowolnie, że dokonał obliczenia dotacji w sposób prawidłowy. W ocenie Sądu taki sposób załatwienie sprawy narusza wyrażone w art. 9 k.p.a. i w art 11 k.p.a. zasady informowania i przekonywania. Organy administracji powinny wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji czy akceptacji innego sposobu załatwienia sprawy bez potrzeby stosowania środków przymusu czy uruchamiania procedur odwoławczych

Dokonując oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności należy stwierdzić, że organ nie uzasadnił w sposób jasny i konkretny powodów pomniejszenia kwoty dotacji przyznanej stronie skarżącej w grudniu 2020 r. Nie przedstawił konkretnych wyliczeń i nie wskazał jaka liczba uczniów została uwzględniona przy obliczeniu dotacji za grudzień 2020 r. Wskazując kwoty przekazanych dotacji odniósł się tylko ogólnikowo do września, października i listopada 2020 r. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do samodzielnego ustalenia wysokości dotacji oświatowej, a jedynie do skontrolowania, czy ustalenie jej wysokości i wypłata określonej kwoty nie nastąpiła z naruszeniem prawa (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 406/20 i wyrok NSA z 7 lipca 2021 r, sygn. akt I GSK 122/21, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku w sprawie I SA/Rz 406/20, wyrok WSA w Rzeszowie z 13 października 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 453/20 i wyrok NSA z 7 lipca 2021 r., sygn. akt I GSK 75/21, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku w sprawie I SA/Rz 453/20). Wskazać także należy, że organ przekazując skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, powinien dostarczyć materiały umożliwiające dokonanie weryfikacji jego stanowiska. W szczególności powinien przejrzyście uzasadnić i wyjaśnić sposób i mechanizm obliczenia dotacji. Mechanizm ten nie wynika z odpowiedzi na skargę, ani z dołączonych przez organ tabelek.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględnił skargę i stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Dokonując ponownie wyliczenia przedmiotowej dotacji organ winien przede wszystkim przedstawić sposób wyliczenia dotacji (przy uwzględnieniu przesunięć w czasie przy jej obliczaniu), z uwzględnieniem wszystkich jej elementów kalkulacyjnych, a także wyjaśnić swoje stanowisko odnośnie dotacji na każdego z uczniów, tak by możliwe było zweryfikowanie stanowiska organu.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.

Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie strona skarżąca zawarła wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym w skardze, którą wniosła za pośrednictwem organu. Organ, ani w odpowiedzi na skargę, ani w dalszym toku postępowania nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.