Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 286/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 106,54,59,60,61 ust. 1,2, art. 17 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 138 par. 1 pkt 1, art. 7,8,77par. 1, art. 80,107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 ust.1 pkt c, art. 200,205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej U. S. kwotę [...] zł ( [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej działając

z upoważnienia Burmistrza Miasto decyzją z dnia [...] na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 106, art. 54, art. 59, art. 60 oraz art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, po rozpoznaniu wniosku U.S., odmówił skierowania R.S. do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu organ ten wskazał, że w [...] r. U.S., jako opiekun prawny syna, wystąpiła z podaniem o umieszczenie go w domu pomocy społecznej. Po rozpatrzeniu wniosku organ, odmówił zainteresowanej skierowania i umieszczenia jej syna R. w domu pomocy społecznej uznając, że ze względu na stan zdrowia klienta miałby zapewnioną lepszą opiekę medyczną i rehabilitację w placówce opiekuńczo-leczniczej bądź pielęgnacyjno-opiekuńczej. Ponadto podniesiono, że w Ośrodku już trzy osoby czekają na skierowanie do domu pomocy społecznej, a tegoroczny budżet jaki przeznaczony jest na pokrycie kosztów pobytu klientów w domach pomocy społecznej już nie jest wystarczający. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, które zostało uwzględnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ II instancji wskazał, iż MOPS rozważając możliwość umieszczenia syna U.S. w placówce opiekuńczo-leczniczej lub pielęgnacyjno -opiekuńczej nie wskazał konkretnie takiej placówki. Mając na uwadze stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji ponownie rozpatrzył sprawę umieszczenia R.S. w domu pomocy społecznej, jednocześnie podając zainteresowanej wykaz placówek pełniących świadczenia opiekuńczo-lecznicze. Decyzję odmowną ponownie uzasadnił brakiem wystarczających środków Ośrodka na poniesienie kosztów pobytu w domu pomocy społecznej. Również ta decyzja, w wyniku wniesienia odwołania, została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylona z uwagi na nierozpoznanie sprawy pod kątem skierowania syna U.S. do domu pomocy społecznej w [...] r.

Dalej organ wskazał, że mając na względzie stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ustalił w oparciu o posiadaną dokumentację,

że syn U.S. – R.S. w [...] r., uległ wypadkowi w pracy, gdzie doznał ciężkiego urazu czaszkowo - mózgowego. Jest osobą leżącą, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Obecnie przebywa w NZOZ "P". Placówka ta w związku ze zmianą charakteru swoich usług w [...] r., wystosowała do zainteresowanej pismo, że do końca [...] r. będzie musiała zabrać swojego syna do domu. Z tego powodu U.S. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z podaniem o skierowanie jej syna R. do domu pomocy społecznej. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego, strona ma prawo zarówno starać się o umieszczenie syna w domu pomocy społecznej jak również w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub placówce pielęgnacyjno - opiekuńczej. Organ po przeanalizowaniu sytuacji klientki i jej syna podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, iż niemożliwe jest pozytywne rozpoznanie wniosku, gdyż w chwili obecnej na umieszczenie w domu pomocy społecznej czekają już trzy osoby, a tegoroczne środki finansowe jakie Ośrodek otrzymał na pokrycie kosztów pobytu klientów w domach pomocy społecznej już nie są wystarczające. Podczas wywiadu środowiskowego pracownik socjalny powiadomił klientkę, iż w [...] r. Ośrodek dokona wszelkich starań, aby zabezpieczyć środki finansowe na skierowanie i umieszczenie syna R.S. w domu pomocy społecznej. Zdaniem organu, do momentu otrzymania powyższych środków, najbardziej alternatywnym rozwiązaniem dla syna U.S. będzie ponowne umieszczenie go w placówce opiekuńczo - leczniczej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła U.S., reprezentowana przez radcę prawnego K.K., zarzucając naruszenie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 17 ust. 2 pkt 3 tej ustawy poprzez nieuzasadnioną odmowę skierowania R.S. do domu pomocy społecznej oraz art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 77 § 1 Kpa.

W odwołaniu strona wyjaśniła, że syn przebywa w NZOZ "P"

do końca [...] r. i z uwagi na planowane z końcem [...] r. zamknięcie placówki, zmuszony jest do opuszczenia tego opiekuńczo-pielęgnacyjnego zakładu.

Nie ulega wątpliwości, że stan zdrowia oraz sytuacja osobista R.S. kwalifikuje go do umieszczenia do domu pomocy społecznej. Z uwagi na niezdolność syna do samodzielnej egzystencji bezsprzecznie wymaga on całodobowej opieki i pielęgnacji w wykonywaniu wszelkich czynności, zaś sytuacja życiowa wymusza konieczność podjęcia przez organ natychmiastowych działań w celu zapewnienia ciągłości opieki. Ponadto skarżąca podniosła, że jej stan zdrowia nie pozwala na opiekę nad synem, a wskazywane przez Ośrodek inne alternatywne rozwiązania nie spełniają wymogu całodobowej opieki i pielęgnacji.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ wskazał, że dom pomocy społecznej jest placówką przeznaczoną dla osób najbardziej tego potrzebujących, znajdujących się w skomplikowanej sytuacji życiowej, dla których po wyczerpaniu wszystkich możliwości pomocy dostępnych w środowisku, jedynym wyjściem staje się umieszczenie w placówce pobytu zapewniającej całodobową opiekę i pielęgnację. Prowadząc postępowanie w sprawie skierowania osoby do domu pomocy społecznej organ przede wszystkim ma obowiązek ustalić, czy osoba taka może otrzymać konieczną pomoc w miejscu zamieszkania np. pomoc rodziny, czy też pomoc w formie usług opiekuńczych. W przypadku ustalenia, że udzielenie takiej pomocy jest możliwe, ale w rozmiarze niewystarczającym należy uznać, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca do skierowania, a następnie do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Kolegium zaznaczyło, że decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej poprzedza decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, jednakże otrzymanie skierowanie nie jest jednoznaczne z umieszczeniem osoby w takiej placówce. Organ ten zwrócił również uwagę, że Ośrodek w [...] wydał już skierowania do domu pomocy społecznej trzem osobom, które dotychczas oczekują na umieszczenie w tych placówkach, a termin umieszczenia nie jest obecnie znany.

Uznając za bezpodstawny zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, Kolegium wyjaśniło, że przepis ten tylko ogólnie określa zadania gminy

w zakresie pomocy społecznej i nie nakazuje bezwzględne konieczności prowadzenia domu pomocy społecznej.

W ocenie organu odwoławczego, stan zdrowia syna U.S. przesądza, że potrzebna jest mu specjalistyczna i intensywna opieka medyczna, której pomimo szerokiego zakresu usług pomocy społecznej nie są w stanie zapewnić domy pomocy społecznej. Powinien on być skierowany do specjalistycznej placówki jakim jest zakład opiekuńczo-leczniczy lub zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy tym bardziej, że w ostatnim okresie syn strony przebywał właśnie w tego rodzaju zakładzie w [...]. Jednocześnie organ przychylając się do stanowiska organu I instancji uznał, że materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób wyczerpujący, zaś stan faktyczny oceniony w sposób właściwy.

U.S. zakwestionowała powyższą decyzję w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie

w całości, względnie o uchylenie również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, w tym:

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa polegające na niewyczerpującym zgromadzeniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie z jakich powodów organ uznał wskazaną w uzasadnieniu placówkę za najbardziej właściwą dla chorego R.S., nie przedstawiając jednocześnie zakresu świadczeń jakie zapewnia wskazana placówka,

- art. 9 i 11 Kpa poprzez niedostateczne, a wręcz lakoniczne, wyjaśnienie podstaw

i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji,

- art. 10 § 1 Kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie,

- art. 138 § 1 pkt 1 (względnie art. 138 § 2) Kpa polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że zaskarżoną decyzję należało uchylić i orzec co do istoty sprawy, względnie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi

I instancji,

- art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez ograniczenie się

w uzasadnieniu jedynie do wskazania powyższej normy prawa materialnego, bez jakiegokolwiek odniesienia się przez organ do spełnienia bądź też nie spełnienia przez chorego przesłanek umieszczenia w domu pomocy społecznej,

- art. 54 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne uznanie,

iż w okolicznościach sprawy bardziej alternatywnym rozwiązaniem byłoby umieszczenie chorego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub placówce pielęgnacyjno-opiekuńczej, w sytuacji gdy zakres świadczonych w tych placówkach świadczeń jest niewystarczający dla potrzeb całkowicie niezdolnego do samodzielnej egzystencji syna skarżącej,

- art. 17 ust. 2 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez dokonanie przez organ błędnej interpretacji powyższej normy prawnej polegającej na uznaniu, iż przepis ten nie nakazuje gminie w sposób bezwzględny tworzenia i prowadzenia domu pomocy społecznej,

- art. 17 ust. 1 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej -poprzez jego niezastosowanie,

a w konsekwencji błędne przyjęcie braku po stronie gminy obowiązku kierowania osoby spełniającej kryteria do domu pomocy społecznej, w sytuacji gdy obowiązek ten wynika wprost z ustawy,

- art. 59 ust. 1 ustawy z dnia o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie,

a w konsekwencji podtrzymanie decyzji odmownej organu I instancji w zakresie skierowania R.S. do domu pomocy społecznej, podczas gdy wystąpiły wszelkie przesłanki do pozytywnego załatwienia sprawy i wydania decyzji kierującej zainteresowanego do domu pomocy społecznej.

W skardze skarżąca podniosła, że syn z uwagi na niezdolność do samodzielnej egzystencji wymaga wzmożonej całodobowej opieki i pielęgnacji, której sama nie jest w stanie zapewnić z uwagi na swój wiek i stan zdrowia. Syn jest osobą ubezwłasnowolnioną, leżącą od kilku lat, pozostaje w stanie [...], nie reaguje na bodźce bólowe, wymaga karmienia i pojenia, nie nawiązuje logicznego kontaktu. Obecnie przybywa w zakład opiekuńczo-pielęgnacyjny "P", lecz zmuszony jest do opuszczenia tej placówki z przyczyn od niego niezależnych. Według skarżącej, powyższa sytuacja wymaga od organów podjęcia natychmiastowych działań w celu zapewnienia choremu ciągłości należytej opieki, którą jest w stanie zapewnić mu dom pomocy społecznej. Tymczasem organy odmówiły uprawnionemu skierowania do domu pomocy społecznej, powołując się na alternatywne rozwiązanie w postaci możliwości skierowania do placówek opiekuńczo-leczniczych. Organ wskazując na ośrodki, do których mógłby być skierowany R.S. nie zweryfikował, czy spełniają one warunek całodobowych placówek, czy są wolne miejsca i czy zakres świadczonych usług będzie dla syna wystarczający. W ocenie skarżącej, organy naruszyły zasadę praworządności i szybkości postępowania, przedłużając termin załatwienia sprawy poprzez powoływanie się na brak środków finansowych, a także okoliczność osób już oczekujących na umieszczenie w DPS, tym bardziej, że okoliczność ponoszenia wyższych kosztów utrzymania chorego w domu pomocy społecznej czy brak możliwości finansowych organu, nie może powodować ujemnych skutków dla osób, którym pomoc społeczna przysługuje. Organ błędnie też założył po stronie gminy brak obowiązku kierowania do domu pomocy społecznej, osób spełniających ustawowe przesłanki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola dokonana według kryterium zgodności z prawem, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta, w której to odmówiono skierowania syna skarżącej do domu pomocy społecznej.

Organy administracji publicznej wydając rozstrzygnięcie w sprawie o skierowanie do domu pomocy społecznej zobowiązane są do przestrzegania zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności do respektowania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa). Realizacji tej zasady służy dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 Kpa, co nakazuje organom podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest art. 77 § 1 Kpa, który obciąża organ obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 Kpa, który zobowiązuje organ do dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, następuje w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 Kpa), co związane jest z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 Kpa.

Podkreślić należy, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania prawa materialnego.

W związku z tym organ z urzędu powinien ocenić jakie fakty mają znaczenie dla sprawy i określić, jakie dowody należy przeprowadzić w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przy czym obowiązkiem organu jest zebranie całego materiału dowodowego, a więc wszelkich dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie dla sprawy faktów. O tym jakie fakty są istotne dla rozpoznania sprawy

i w jakim kierunku należy prowadzić postępowanie wyjaśniające, przesądza przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia sprawy.

W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej jako "ustawa", zgodnie z którym, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że uprawnienie do świadczenia z pomocy społecznej w formie zapewnienia możliwości pobytu i opieki

w domu pomocy społecznej uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. po pierwsze: od zaistnienia sytuacji, gdy wiek, choroba lub niepełnosprawność całkowicie uniemożliwiają samodzielną egzystencją, w wyniku czego osoba wymaga całodobowej opieki, po drugie: gdy usługi opiekuńcze są niewystarczające do zapewnienia funkcjonowania takiej osoby. Organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej powinien zatem zbadać: czy osoba wymaga całodobowej opieki, a jeśli tak to z jakiego powodu i czy możliwe jest zapewnienie funkcjonowania takiej osobie w miejscu zamieszkania przez rodzinę lub w formie usług opiekuńczych. Innymi słowy rzecz ujmując skierowanie do domu pomocy społecznej wymaga ustalenia stanu zdrowia, sytuacji rodzinnej oraz możliwości korzystania przez daną osobę z pomocy środowiskowej.

Organ administracji publicznej zwolniony jest od badania przesłanek skierowania do domu pomocy społecznej w sytuacji, gdy o umieszczeniu w domu pomocy społecznej zadecydował sąd powszechny. Wówczas to Sąd dokonuje oceny, czy istnieją okoliczności warunkujące konieczność umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej, natomiast rola organu, z uwagi na związanie prawomocnym orzeczeniem sądu, sprowadza się do wykonania orzeczenia poprzez wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym np. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa1040/09 (lex nr 750537), w wyroku WSA w Kielcach z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 283/08 (lex nr 499740), czy wyroku WSA w Opolu z dnia 24 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Op 62/11 (dostępny na stronie internetowejwww.orzeczenia.nsa.gov.pl). Związanie wyrokiem sądu powoduje, że ocenie organu podlega tylko okoliczność, jaki typ domu jest właściwy dla danej osoby z uwagi na stan jej zdrowia oraz potrzeby. Decyzja w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej rozstrzyga bowiem nie tylko o przyznaniu lub nieprzyznaniu świadczenia określonego w art. 36 pkt 2 lit. o ustawy o pomocy społecznej (tj. w postaci pobytu i usług w domu pomocy społecznej), ale również o typie placówki, w której osoba zainteresowana powinna zostać umieszczona (art. 54 ust. 2 w zw. z art. 56 ustawy). W myśl art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej.

W kontekście powyższego stanu prawnego, stwierdzić należy, że Sąd dokonując analizy nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych sprawy jak i mając na uwadze lekturę decyzji organów obu instancji, doszedł do przekonania, że decyzje organu I i II instancji zostały wydane bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy.

Zaznaczenia wymaga, że do Sądu zostały nadesłane wraz z odpowiedzią na skargę niekompletne akta administracyjne, tj. nie zawierające wniosku inicjującego postępowanie administracyjne, zawiadomienia o wszczęciu postępowania, decyzji, które zostały wydane w toku trwania postępowania administracyjnego. Sąd jednakże uznał, że nie ma potrzeby wzywania organu do uzupełnienia akt administracyjnych, skoro kwestia przedmiotu postępowania była niesporna, poprzednio wydane decyzje pozostawały bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, zaś

w uzasadnieniach decyzji I i II instancji nie przywołano innych dowodów, aniżeli te które znalazły się w nadesłanych do Sądu aktach administracyjnych. Usunięcie tych braków, ze względu na niżej przytoczone okoliczności, nie miałoby wpływu na sądową ocenę zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Zauważyć należy, że organy nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości, czy syn skarżącej wymaga całodobowej opieki. Według ustaleń organu I instancji, zawartych w decyzji, syn skarżącej jest osobą leżącą, cierpiącą na schorzenia neurologiczne, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy nadesłanych do sądu administracyjnego brak jest jakichkolwiek dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do przyjęcia poczynionych przez organ I instancji ustaleń faktycznych co do sytuacji zdrowotnej syna skarżącej jak i związanej z tą sytuacją możliwości samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym. Burmistrz Miasta wprawdzie wskazał, że ustaleń dokonał na podstawie dokumentacji znajdującej się w organie, jednakże nie wiadomo jakie dowody tworzyły tą dokumentację, ani w jakich aktach sprawy ona się znajduje. W szczególności, w aktach administracyjnych organu I instancji, brak jest dokumentacji medycznej potwierdzającej jaki jest stan zdrowia R.S., w tym zaświadczeń lekarskich odpowiednich specjalistów o rozpoznaniu choroby, a także występujących ograniczeniach w funkcjonowaniu w życiu codziennym oraz opinii lekarza rodzinnego o stanie zdrowia. Do akt sprawy nie załączono również orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, o którym mowa w wywiadzie środowiskowym, tj. zaliczającym R.S. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, a które to orzeczenie mogłoby mieć istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy z uwagi na zawarte w nim wskazania odnoszące się do rodzaju choroby jak i konieczności sprawowania opieki i pomocy innej osoby w związku z występującymi ograniczeniami w samodzielnej egzystencji. Pomocna mogłaby być również opinia z NZOZ "P", w którym syn skarżącej przebywa.

Należyte wyjaśnienie omawianej okoliczności z poszanowaniem zasad procedury administracyjnej ma także wpływ na prawidłowość ustaleń w zakresie spełnienia kolejnej przesłanki z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. możliwości zapewnienia osobie zainteresowanej usług opiekuńczych. Wyczerpujące zgromadzenie dowodów co do sytuacji zdrowotnej R.S. umożliwia bowiem ocenę, czy możliwe jest przyznanie tej osobie usług opiekuńczych w zakresie niezbędnym do zaspokojenia codziennych potrzeb życiowych w sytuacji, gdy jego matka nie jest w stanie opiekować się nim ze względu na swój wiek jak i niedomagania zdrowotne.

Zdaniem Sądu, ustalenia organu, że względu na stan zdrowia syn skarżącej wymaga specjalistycznej opieki medycznej, której nie jest w stanie zapewnić dom pomocy społecznej uznać należy za dowolne w sytuacji, gdy z jednej strony, brak jest w sprawie dowodów wskazujących na sytuację zdrowotną R.S., oraz jego potrzeb, a z drugiej strony, brak jest wskazań jakie typy domu pomocy społecznej zlokalizowane są na terenie gminy i powiatu. Przypomnieć wypada, że domy pomocy społecznej charakteryzują się dużą różnorodnością w zakresie profilu działalności jak i specjalizacji w zakresie świadczonych usług, co umożliwia realizację potrzeb osób znajdujących się w rożnej sytuacji osobistej. Dzielą się na sześć typów ze względu na kategorię świadczeniobiorców i adresatów ich usług z uwzględnieniem dolegliwości zdrowotnych i trudności życiowych. To jakie usługi świadczone są w domach pomocy społecznej wynika z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej oraz specyfiki danego typu domu. Instytucje te zapewniają swoim podopiecznym usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne wynikające z indywidualnych potrzeb oraz umożliwiają i organizują pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych (art. 55, art. 58 ust. 2 ustawy). Świadczą zatem szeroki zakres usług dla osób najbardziej potrzebujących. Tak więc, ogólne wskazanie, że instytucja domu pomocy społecznej nie jest w stanie zapewnić właściwej opieki osobie potrzebującej, jest zbyt daleko idące.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że zasadniczą kwestią, która nie została wyjaśniona jest to, czy organ w ogóle był zobligowany do dokonywania analizy przesłanek wynikających z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pod kątem zasadności skierowania syna skarżącej do domu pomocy społecznej. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego, skarżąca ma prawo starać się o umieszczenie syna zarówno w domu pomocy społecznej jak i w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w placówce pielęgnacyjno-opiekuńczej. Powyższe wskazuje więc na to, że w stosunku do syna skarżącej zostało wydane bliżej nieokreślone z daty i sygnatury akt sprawy, orzeczenie sądu opiekuńczego o umieszczeniu R.S. w instytucji zapewniającej całodobową opiekę i utrzymanie. Jednakże do akt administracyjnych nie załączono tego postanowienia. Ponadto nie wyjaśniono, czy postanowienie to pozostaje w obrocie prawnym, czy też może zostało zmienione, a co pozwoliłoby na stwierdzenie o ewentualnym związaniu organu tym orzeczeniem. Niewątpliwie ustalenie tych kwestii determinuje kierunek dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego orzeczenie sądu. Przesądzenie bowiem istnienia w obrocie prawnym postanowienia sądu powszechnego, obliguje organ do zebrania i oceny materiału dowodowego w kontekście art. 54 ust. 2 ustawy.

Za prawidłowe uzasadnienie odmowy uczynienia zadość wnioskowi skarżącej nie sposób uznać argumentów, które nie znajdują odzwierciedlenia w aktach administracyjnych sprawy, jak i takich, które nie odnoszą się do podstawy prawnomaterialnej rozstrzygnięcia. Rolą organu w przypadku złożenia wniosku

o skierowanie do domu pomocy społecznej jest jego rozpoznanie w kontekście podstaw faktycznych i prawnych wynikających z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Istnienie tych podstaw, powoduje powstanie o stronie organu obowiązku wydania decyzji kierującej do domu pomocy społecznej. Z kolei odmowę skierowania do domu pomocy społecznej może uzasadniać jedynie stwierdzenie, że osoba zainteresowana nie spełnia wskazanych w art. 54 ust. 1 ustawy warunków. Żadne inne okoliczności, nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Tak więc za nieuprawnione uznać należy, oparcie decyzji odmawiającej skierowania do domu pomocy społecznej o argumentację, że syn skarżącej spełnia przesłanki umożliwiające skorzystanie z innej formy pomocy, tj. zakładu opieki zdrowotnej. Takie załatwienie sprawy nie odpowiada wymogowi uwzględnienia słusznego interesu strony, ale także wykracza poza kompetencje organu, skoro ocena przesłanek warunkujących skierowanie do zakładu zdrowotnego należy do starosty. Tym samym niedopuszczalne jest także dokonywanie oceny wniosku skarżącej, przez pryzmat wartościowania usług świadczonych przez dom pomocy społecznej i zakłady zdrowotne (do których należy zaliczyć zakłady opiekuńczo-lecznicze oraz placówki pielęgnacyjno-opiekuńcze) w aspekcie, która z tych dwóch jednostek będzie dla osoby zainteresowanej odpowiedniejsza.

Pozbawione podstaw prawnych jest również powołanie się przez organy na brak środków finansowych oraz brak wolnych miejsc w domach pomocy społecznej. Sąd podziela pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r. VIII SA/Wa 1085/10 (dostępny w lex nr 1099035) zgodnie z którym, z punktu widzenia przepisu art. 54 ust. 1 ustawy możliwości finansowe organu stanowią okoliczność nieistotną. Z kolei kwestia ilości wolnych miejsc w domu pomocy społecznej jak i przewidywanego okresu oczekiwania wymaga wprawdzie rozważenia przed wydaniem decyzji, ale wyłącznie w kontekście zastosowania trybu przewidzianego w art. 54 ust. 2a ustawy (tj. w przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące) bądź wynikającego z art. 65 ust. 2 ustawy (tj. skierowania do domu pomocy społecznej prowadzonego przez podmioty niepubliczne). Brak wolnych miejsc nie stanowi przeszkody do wydania decyzji kierującej do domu pomocy społecznej, ale obliguje organ, po jej wydaniu, do wpisania takiej osoby na listę oczekujących i powiadomienia ją o tym jak i o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 3 ustawy).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ I instancji wydając decyzję w dniu 27 listopada 2012 r. naruszył art. 7, 8, 11, 77, 80, 107 § 3 Kpa, zaś organ II instancji utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji dodatkowo uchybił unormowaniu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. W tej sytuacji, nie przesądzając przyszłego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, celem uzupełnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, umożliwienie zapoznania się z tym materiałem stronie i dokonanie ponownej oceny istnienia podstaw do wydania decyzji w kontekście wyżej przedstawionych rozważań Sądu.

W tym stanie rzeczy, w pkt I orzeczono o uchyleniu decyzji obu instancji,

na podstawie art. 145 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku wydano na podstawie art. 152, zaś w pkt III

na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy.