Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 753/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2014 poz 1577
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego - tekst jedn.
article: par. 1 pkt 1 lit. c) i  pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 93 poz 600
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o  produktach pochodzenia zwierzęcego.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 139 poz 55  art. 4 ust. 1,  ust. 2,  ust. 3
law: Rozporządzenie (WE) NR 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące  higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "[...]" Spółka jawna Z. i W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z siedzibą w S. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Lekarz Weterynarii w R. (dalej: organ I instancji, PLW) decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r.

o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2014 r. poz. 1577 ze zm., zwana dalej: u.p.p.z.), § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2010 r. Nr 93, poz. 600, zwane dalej: rozporządzeniem w sprawie wysokości kar pieniężnych), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.

z 2016 r. poz. 23, zwana dalej: k.p.a.), wymierzył Przedsiębiorstwu Produkcyjno Handlowo Usługowemu "[...]" Spółka jawna Z. i W. M. (dalej: zakład, skarżąca, spółka, strona) karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, w tym w wysokości [...] zł za prowadzenie produkcji w zakładzie, który podlega zatwierdzeniu, zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.U.UE.L.2004.139.55, zwanego dalej: rozporządzeniem nr 853/2004), bez tego zatwierdzenia albo warunkowego zatwierdzenia oraz w wysokości [...] zł za wprowadzanie na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego pochodzących z takiego zakładu bez jego zatwierdzenia lub warunkowego zatwierdzenia.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 8 i 10 lutego 2016 r. stwierdzono, że żołądki wieprzowe, wyprodukowane w zakładzie bez zatwierdzenia działalności polegającej na pozyskiwaniu i przetwarzaniu żołądków wieprzowych, były wprowadzane do obrotu. Ustalając okres wprowadzania do obrotu, organ

I instancji oparł się na fakturach, handlowych dokumentach identyfikacyjnych oraz wykazie z firmy [...], w której produkt był składowany. Dokumenty te oraz wyjaśnienia strony wskazywały, że wprowadzanie do obrotu trwało najpóźniej od 2013 r. do 10 lutego 2016 r. Organ I instancji wskazał przy tym, iż nie jest możliwe wykluczenie, że pozyskiwanie i wprowadzanie do obrotu żołądków miało miejsce przed 2013 r., jednak zaniechano kontroli dokumentacji dotyczącej okresu wcześniejszego z uwagi na pismo strony z dnia 1 kwietnia 2016 r. wskazujące na znaczne wydłużenie postępowania dowodowego oraz zaniechanie produkcji i sprzedaży żołądków z dniem 10 lutego 2016 r.

PLW ustalił także odbiorców żołądków wieprzowych, produkowanych przez zakład, którymi byli: "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w G. oraz "[...]" Zakład Garmażeryjny T. B.. Ustalono również odbiorców, którzy nabyli towar od spółki "[...]r" (tj. zakład "[...]" w S., przedsiębiorstwo "[...]" R. L. oraz odbiorca zagraniczny), co potwierdza, że towar został wprowadzony do obrotu.

Po opisaniu przebiegu postępowania w przedmiotowej sprawie, organ

I instancji wywiódł, że zakład naruszył przepisy: art. 4 ust. 1 lit. a) i b), ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia nr 853/2004, co było podstawą do zastosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz przepisów rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych. Wymierzając karę PLW uwzględnił stopień społecznej szkodliwości czynu, którego dopuścił się podmiot prowadzący działalność nadzorowaną, oraz niebezpieczeństwo stworzone w ten sposób dla konsumentów. Jednocześnie wskazał, że kara ta będzie stanowiła przestrogę dla skarżącej, aby w przyszłości dokładała większej staranności w celu niedopuszczenia do kolejnych naruszeń wymagań weterynaryjnych w tym względzie.

Od decyzji tej odwołanie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, działanie w sposób ograniczający zaufanie do organów państwa, odstąpienie od zapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz nieprawidłową i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Spółka zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego: art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.z. przez jego niewłaściwe zastosowanie, bez oparcia w ustaleniach kontroli oraz § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych przez błędną wykładnię tego przepisu.

Strona wskazała, że posiadanie przez zakład zatwierdzenia, które pozwala na ubój i rozbiór mięsa, w tym – stosownie do załącznika III rozporządzenia nr 853/2004 – wytrzewianie zwierząt, opróżnianie i oczyszczanie żołądków i jelit, a także przechowywanie ich w warunkach chłodniczych, uprawniało zakład do prowadzenia kwestionowanej działalności.

[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii z siedzibą w S. (dalej: organ odwoławczy, [...]WLW, organ II instancji) decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że stosownie do art. 26 ust. 1 u.p.p.z., powiatowy lekarz weterynarii jest zobligowany do wymierzenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia niezgodności, przy czym jest to niezależne od obowiązku tego samego organu przeprowadzenia odrębnego postępowania w sprawie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych podczas kontroli uchybień. Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej ma na celu niedopuszczenie w przyszłości do powstania tych samych lub podobnych nieprawidłowości mogących zagrażać zdrowiu publicznemu.

W ocenie organu odwoławczego, analiza decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., znak [...], którą zatwierdzono zakład należący do spółki do uboju bydła, świń, rozbioru, przetwórstwa i składowania na potrzeby własne oraz decyzji ją zmieniających, tj. z dnia [...] października 2007 r., znak [...], oraz z dnia [...] czerwca 2008 r., znak [...], wykazała, że zakład nie został przez PLW zatwierdzony do pozyskiwania żołądków wieprzowych. [...]WLW odniósł się przy tym do twierdzenia strony, że w jej posiadaniu znajdują się dwie wersje decyzji datowanych na [...] grudnia 2005 r. o tym samym znaku, ale różnych rozstrzygnięciach, wskazując, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla tego postępowania, bowiem w żadnej wersji decyzji nie zatwierdzono zakładu do produkcji ani pozyskiwania żołądków.

Organ II instancji wywiódł, że nie można zgodzić się, że z samego faktu zatwierdzenia zakładu wynika możliwość pozyskiwania żołądków wieprzowych.

W załączniku III sekcja I rozdział IV pkt 18 do rozporządzenia nr 853/2004 wskazano bowiem, że w przypadku przeznaczenia do dalszej obróbki żołądki trzeba sparzyć lub oczyścić. Przepis ten świadczy o tym, że pozyskiwanie żołądków nie jest obligatoryjnym elementem uboju, lecz działalnością dodatkową. Przedsiębiorca może bowiem podjąć decyzję, że nie będzie występował o zatwierdzenie zakładu do pozyskiwania żołądków i będą one traktowane w zakładzie jako uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego. Z uwagi na powyższe oraz na to, że wymagania dla żołądków określono w osobnej sekcji załącznika III do rozporządzenia nr 852/2004 należy uznać, że prowadzenie takiej działalności wymaga odrębnego zatwierdzenia.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że zgodnie z art. 19 ust. 3 u.p.p.z.,

w przypadku zmiany użytkowania zakładu lub jego części, w szczególności zakresu

i wielkości produkcji lub wyposażenia pomieszczeń produkcyjnych, podmiot jest zobowiązany sporządzić projekt technologiczny zakładu i przesłać go wraz

z wnioskiem o zatwierdzenie tego projektu właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii, jak również powiadomić go pisemnie o zakresie i wielkości produkcji oraz rodzaju produktów pochodzenia zwierzęcego, które mają być produkowane w tym zakładzie. Fakt złożenia przez zakład takiego wniosku w dniu 21 marca 2016 r. do PLW w związku z rozszerzeniem profilu produkcyjnego m.in. o pozyskiwanie

i przetwarzanie żołądków świadczy o świadomości strony dotyczącej konieczności posiadania takiego zatwierdzenia.

[...]WLW wywiódł, że uchybienie polegające na prowadzeniu zakładu bez wymaganego w tym zakresie zatwierdzenia narusza art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004, zgodnie z którym, bez uszczerbku dla art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 852/2004, zakłady poddające obróbce produkty pochodzenia zwierzęcego, dla których wymogi ustanawia załącznik III rozporządzenia, nie mogą podejmować działalności do czasu uzyskania zatwierdzenia właściwego organu, z wyjątkiem zakładów zajmujących się wyłącznie produkcją podstawową, transportem, przechowywaniem produktów, które nie muszą być przechowywane

w pomieszczeniach o kontrolowanej temperaturze lub działalnością związaną

z handlem detalicznym (inną niż podlegająca zakresowi rozporządzenia). Dodatkowo uznać należy, że zakład, wprowadzając do obrotu żołądki bez wymaganej zgody PLW, prowadził działalność wbrew zapisom art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 853/2004, zgodnie z którym przedsiębiorstwa sektora spożywczego wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego wytwarzane we wspólnocie wyłącznie

w przypadku, gdy zostały one przygotowane oraz poddane obróbce w zakładach zarejestrowanych przez właściwy organ lub – gdy jest to wymagane – zatwierdzonych.

Organ odwoławczy wskazał, że wysokość wymierzonej grzywny za naruszenie polegające na prowadzeniu produkcji w zakładzie bez stosownego zatwierdzenia

w kwocie [...] zł jest tylko o [...] zł wyższa niż minimalna, określona

w rozporządzeniu. [...]WLW przy wymiarze kary wziął pod uwagę skalę naruszeń prawa weterynaryjnego, zwłaszcza okres, w jakim strona prowadziła produkcję bez zatwierdzenia zakładu, ilość wprowadzanych żołądków wieprzowych, częstotliwość oraz powtarzalność.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia procedury administracyjnej, organ II instancji wskazał, że organ powiatowy prawidłowo przeprowadził postępowanie i na podstawie dokumentów ustalił istotne okoliczności w sprawie, przede wszystkim sam fakt wprowadzania przez zakład żołądków wieprzowych do obrotu. Organ podniósł również, że odwołująca się spółka miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, jej przedstawiciel brał udział w kontrolach przeprowadzonych w zakładzie oraz została zawiadomiona o zamknięciu postępowania dowodowego w trybie art. 10 k.p.a.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. W jej ocenie, miała ona prawo do wprowadzania do obrotu świeżych, zamrożonych żołądków wieprzowych, a istota problemu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w ramach prowadzonego zgodnie z decyzją administracyjną uboju, zakład ma prawo opróżniać, opłukiwać, układać

w pojemnikach i zamrażać żołądki wieprzowe, po czym je zbywać specjalistycznym podmiotom (jak "[...]" Spółka z o.o.).

Skarżąca wywiodła, że załącznik III dział IV pkt 18 do rozporządzenia nr 853/2004 zobowiązuje podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze prowadzące rzeźnie do sparzenia lub oczyszczenia żołądków w przypadku ich przeznaczenia do dalszej obróbki. Zdaniem spółki, żaden przepis prawa nie nakazuje jednak, aby obróbka miała miejsce w tym samym zakładzie produkcyjnym.

Z żadnego przepisu nie wynika również, by czyszczenie żołądków, ich chłodzenie czy mrożenia stanowiło przetwarzanie wymagające zezwolenia. Spółka wskazała, że w zakładzie prowadzony był tylko proces oczyszczania żołądków, który w żaden sposób nie zmienia właściwości produktu. Nie były one zaś parzone ani w żaden inny sposób przetwarzane. W przekonaniu skarżącej świadczy o tym ustalenie organu

I instancji, że przedmiotem obrotu były żołądki mrożone, co wskazuje, że był to produkt świeży, nie poddany przetwarzaniu.

Skarżąca wywiodła dalej, że projekt technologiczny zakładu został zatwierdzony przez PLW bez żadnych uwag. Projekt ten przewiduje oddzielne pomieszczenie do opróżniania i oczyszczania żołądków i jelit. Według rozporządzenia nr 853/2004, nie byłoby możliwe uzyskania zatwierdzenia dla określonego zakładu w obszarze uboju świń, bez posiadania pomieszczeń specjalnych do pozyskiwania żołądków czy jelit. Spółka wywiodła z tego faktu, że skoro posiada zatwierdzenie w obszarze uboju świń, posiada także prawo do pozyskiwania i czyszczenia żołądków wieprzowych.

Spółka odwołała się również do definicji zawartych w art. 2 pkt 1 lit. m) i n) rozporządzenia nr 852/2004, zgodnie z którymi "przetwarzanie" oznacza każde działanie, które znacznie zmienia produkt wyjściowy, w tym ogrzewanie, wędzenie, solenie, dojrzewanie, suszenie, marynowanie, ekstrakcję, wyciskanie lub połączenie tych procesów, zaś "produkty nieprzetworzone" oznaczają środki spożywcze, które nie podlegają przetwarzaniu i obejmują produkty rozdzielone, podzielone na części, przecięte, pokrojone, pozbawione kości, rozdrobnione, wygarbowane, skruszone, nacięte, wyczyszczone, przycięte, pozbawione łusek, zmielone, schłodzone, zamrożone, głęboko zamrożone lub rozmrożone. Analizując definicję, skarżąca wskazała, że zakład nigdy nie przetwarzał (nie poddawał obróbce) żołądków,

a jedynie je pozyskiwał i oczyszczał, co mieściło się w zakresie zatwierdzenia.

Skarżąca wywiodła także, że sekcja XIII załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 nie dotyczy pozyskiwania żołądków, a ich przetwarzania. To ostatnie jest zdefiniowane w załączniku I pkt 7.9 do tegoż rozporządzenia i oznacza "żołądki, pęcherze i jelita, które po uzyskaniu i oczyszczeniu zostały poddane obróbce takiej jak solenie, podgrzewanie czy suszenie". Rozporządzenie nr 853/2004 rozróżnia więc pozyskiwanie (polegające na wytrzewieniu i oczyszczeniu) od przetwarzania.

Spółka podniosła również, że nie jest uprawnione odwoływanie się przez organ II instancji do definicji produkcji zawartej w u.p.p.z., skoro w ustawie tej – w art. 1 pkt 3 – wskazano, że określa ona wymagania, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego i przez te produkty w zakresie nieuregulowanym w przepisach rozporządzenia nr 853/2004 oraz w przepisach Unii Europejskiej (...) z uwzględnieniem zasad, obowiązków i wymagań określonych

w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 roku ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.Urz.WE.L. 31

z 01.02.2002 r., str. 1 ze zm.) i rozporządzeniu nr 852/2004. Tym samym niezrozumiałe jest, w przekonaniu skarżącej, powoływanie się na definicje krajowe

w przypadku bardzo szczegółowej regulacji tego zagadnienia przez prawo europejskie.

Skarżąca zarzuciła, że w decyzji PLW brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia co do wysokości nałożenia kary w kwocie [...] zł, zaś [...]WLW ograniczył się w tym zakresie do zauważenia, że jest ona tylko nieco wyższa od minimalnej. Takie uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. W orzeczeniach sądów administracyjnych wskazuje się na obowiązek podania, jakie okoliczności brał pod uwagę przy miarkowaniu każdej z kar oraz czy i z jakich powodów zbliżona jest ona do górnej lub dolnej granicy kar przewidzianej w rozporządzeniu. Natomiast brak wykazania takiego związku stanowi naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę [...]WLW wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Tym samym legalność orzeczenia organu administracji publicznej oznacza jego zgodność nie tylko z prawem materialnym, ale również z przepisami postępowania.

Kontrolując zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy administracji przy ich wydawaniu nie naruszyły obowiązujących przepisów

i prawidłowo zinterpretowały mające tu zastosowanie przepisy prawa krajowego

i unijnego.

Na wstępie należy wskazać na treść przepisu art. 4 ust. 1 lit. a) i b), ust. 2

i ust. 3 rozporządzenia nr 853/2004, z którego wynika, że:

- ust. 1) podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego wytwarzane we Wspólnocie wyłącznie

w przypadku, gdy zostały one przygotowane oraz poddane obróbce w zakładach:

a) spełniających odpowiednie wymogi rozporządzenia (WE) 852/2004, wymogi określone w załącznikach II i III do niniejszego rozporządzenia oraz stosowne wymogi prawa żywnościowego oraz

b) zarejestrowanych przez właściwy organ;

- ust. 2) (...) zakłady poddające obróbce produkty pochodzenia zwierzęcego, dla których wymogi ustanawia załącznik III niniejszego rozporządzenia, nie mogą podejmować działalności do czasu uzyskania zatwierdzenia właściwego organu zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu (...);

- ust. 3) zakład podlegający zatwierdzeniu zgodnie z ust. 2 nie podejmuje działalności, chyba że, zgodnie z rozporządzeniem nr 854/2004, właściwy organ:

a) udzielił zakładowi zgody na działalność w następstwie wizyty w miejscu lub

b) udzielił zakładowi zatwierdzenia warunkowego.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 882/2004, w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. W myśl art. 54 ust. 2 lit. b) i h) ww. rozporządzenia, działanie takie zawiera ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu pasz, żywności lub zwierząt oraz zastosowanie wszelkich innych środków, jakie organ uznaje za właściwe.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organy orzekające w tej sprawie, mając na uwadze wyniki kontroli w spółce, uznały, że decyzja zatwierdzająca zakład (wielokrotnie zmieniana) obejmuje: ubój bydła, świń, ich rozbiór, przetwórstwo i składowanie na potrzeby własne, z przeznaczeniem produktów do handlu. Analizowana decyzja nie obejmuje jednak zatwierdzenia

w zakresie pozyskiwania żołądków wieprzowych, ich przetwarzania i wprowadzania do obrotu.

Sąd podziela ustalenia organów, że zatwierdzenia zakładu w zakresie uboju zwierząt nie należy utożsamiać z zatwierdzeniem w zakresie produkcji żołądków wieprzowych oraz wprowadzania ich do obrotu jako żywność. Wbrew twierdzeniom skarżącej, pozyskiwanie i oczyszczanie żołądków wieprzowych w zakładzie nie stanowi obligatoryjnego etapu uboju zwierząt, czyli podstawowej działalności zakładu, lecz jest dodatkową czynnością, zmierzającą dalej do ich obróbki.

Jak wynika z art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 852/2004, podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze ma obowiązek powiadomić właściwy organ

o prowadzeniu jakiegokolwiek z etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności w celu rejestracji takiego podmiotu. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 u.p.p.z., to podmiot sektora spożywczego w składanym do powiatowego lekarza weterynarii wniosku o zatwierdzenie danego zakładu ma obowiązek wskazać m.in. rodzaj produktów pochodzenia zwierzęcego, które mają być w zakładzie produkowane. Niewątpliwie, skarżąca do daty kontroli nie zwracała się

o zatwierdzenie zakładu w zakresie produkcji żołądków, ponieważ była przekonana, że pozyskiwanie i oczyszczanie żołądków jest jednym z etapów uboju zwierząt.

Z treści punktu 18 litera a) rozdziału IV sekcji III załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 wynika, że żołądki trzeba sparzyć lub oczyścić

w przypadku przeznaczenia ich do dalszej obróbki. Z literalnego brzmienia tego przepisu należy wnioskować, że proces oczyszczania żołądków, jakiego dokonywano w zakładzie, występuje wówczas, gdy przeznacza się je do dalszej obróbki. Nie można więc w takiej sytuacji utrzymywać, że oczyszczanie jest elementem uboju. Analizując kolejne przepisy prawa unijnego trzeba zwrócić uwagę na treść punktu 1, zawartego w sekcji XIII załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004, z którego wynika, że żołądki zwierzęce można wprowadzać do obrotu wyłącznie po poddaniu ich obróbce, a takiego zatwierdzenia skarżąca nie posiadała.

Skoro strona wprowadzała do obrotu żołądki wieprzowe, co jest bezsporne, to musiały być one poddane obróbce. Nie ma więc znaczenia okoliczność wskazywana przez spółkę, że żołądki były mrożone, a więc był to produkt świeży, nie poddany obróbce, stąd można było ich wprowadzać na rynek w ramach posiadanego zatwierdzenia. W istocie, bez dodatkowego zatwierdzenia zakładu w zakresie pozyskiwania i przetwarzania żołądków wieprzowych produkty te nie mogły trafić na rynek w jakiejkolwiek postaci. Uprawnień wynikających z posiadanego zatwierdzenia nie można domniemywać, ani ich rozszerzać.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy prawidłowo zastosowały wobec skarżącej art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 i wydały decyzję o zakazie produkcji i wprowadzania do obrotu żołądków wieprzowych do czasu uzyskania przez zakład zatwierdzenia w tym zakresie. Tym samym Sąd podziela stanowisko organów, że spółka, pozyskując i wprowadzając na rynek przedmiotowe żołądki dokonywała ich produkcji w rozumieniu art. 5 pkt 1 u.p.p.z., w myśl którego produkcja, to co najmniej jedna z następujących czynności: pozyskiwanie, chów, wytwarzanie, oczyszczanie, rozbiór, przetwarzanie, pakowanie, przepakowywanie, przechowywanie lub transport.

Z treści art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.p.z. wynika, że ustawa ta określa wymagania, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego

i przez te produkty w zakresie nieuregulowanym w przepisach rozporządzenia nr 853/2004. Zatem, definicje zawarte w tej ustawie mają zastosowanie do podmiotów prowadzących działalność na podstawie rozporządzenia nr 853/2004.

Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, skarżąca

w okresie od 2013 r. do 10 lutego 2016 r. wprowadziła do obrotu żołądki wieprzowe w następujących ilościach: w 2013 r. – 5.577,40 kg, w 2014 r. – 2.043,30 kg, w 2015 r. – 8.293 kg, w 2016 r. – 1.396,40 kg (pismo strony z dnia 25 marca 2016 r.), uprzednio je pozyskując i mrożąc. Postępowanie wyjaśniające wykazało, że zakład nie posiadał zatwierdzenia lub warunkowego zatwierdzenia do pozyskiwania, przetwarzania i wprowadzania do obrotu tych produktów, co skutkowało wydaniem przez PLW decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o zakazie produkcji

i wprowadzania do obrotu żołądków wieprzowych do czasu uzyskania przez zakład zatwierdzenia w tym zakresie.

W związku z powyższym organ I instancji był zobowiązany do nałożenia na stronę kary pieniężnej za naruszenia wymagań weterynaryjnych.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 lit. a) u.p.p.z., karze pieniężnej podlega ten, kto prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania: - w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach UE wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia lub – określone w rozporządzeniu nr 853/2004 lub

w przepisach UE wydanych w trybie art. 12 ust. 2 tego rozporządzenia lub – weterynaryjne określone w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie.

Z kolei zgodnie z art. 26 ust. 2 u.p.p.z., minister właściwy do spraw rolnictwa określił w drodze rozporządzenia wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, różnicując je w zależności od rodzaju tych naruszeń, społecznej szkodliwości czynu i stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego i żywności (cytowane w kontrolowanych decyzjach rozporządzenie

w sprawie wysokości kar pieniężnych).

Wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w art. 26 ust. 1 u.p.p.z., kształtuje się w granicach powyżej 33.000 zł do 66.000 zł - za prowadzenie produkcji w zakładzie, który podlega zatwierdzeniu, zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004, bez tego zatwierdzenia albo warunkowego zatwierdzenia, jeżeli naruszenie to trwa powyżej 6 miesięcy (§ 1 punkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych) oraz od 1.000 zł do 20.000 zł – za wprowadzenie na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego pochodzących

z zakładu, o którym mowa w punkcie 1, bez jego zatwierdzenia albo warunkowego zatwierdzenia (§ 1 punkt 3 rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych).

Organy weterynaryjne orzekające w przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom skargi, uzasadniły wymiar kar wymierzonych skarżącej za poszczególne ww. naruszenia, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. [...]WLW wskazał, że utrzymując decyzję organu I instancji wziął pod uwagę skalę naruszeń prawa weterynaryjnego, zwłaszcza okres, w jakim skarżąca prowadziła produkcję bez zatwierdzenia zakładu, ilość wprowadzonych na rynek żołądków wieprzowych, częstotliwość oraz powtarzalność naruszeń. Nie można więc twierdzić, że zostały wymierzone w sposób dowolny, gdyż ich wysokości kształtowały się w minimalnych przewidywanych rozporządzeniem wysokościach, aby w przyszłości skarżąca dokładała większej staranności w celu niedopuszczenia do kolejnych naruszeń wymagań prawa weterynaryjnego. Należy też pamiętać, że przepis obligujący do stosowania kary pieniężnej, który ma charakter represyjny i prewencyjny, uwzględnia rodzaj i zakres nieprawidłowości. Kara powinna być proporcjonalna do popełnionego czynu

w aspekcie niezbędności regulacji dla ochrony bezpieczeństwa żywności i zdrowia konsumentów, powinna także uwzględniać osiągnięcie zamierzonych skutków (celów), zachowanie proporcji pomiędzy efektami regulacji a ciężarami.

W ocenie Sądu, zastosowane wobec spółki kary spełniają powyższe wymagania.

Mając powyższe wywody na uwadze Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, dokonały swobodnej oceny dowodów i wydając zaskarżoną decyzję podjęły działania zgodne

z przywołanymi wyżej przepisami. Skarżąca miała zapewniony czynny udział

w postępowaniu, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., zarówno przed organem I instancji, jak

i przed organem odwoławczym. Organy nie naruszyły więc przepisów prawa stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji czy też jej uchylenia.

Dlatego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako niezasadną.