Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 860/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie robót rozbiórkowych obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. z dnia [...] r. nr [...] , 2) orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej, tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] złotych,


UZASADNIENIE

B. R., pełnomocnik skarżącej M. R., pismem z dnia [...] r., poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., że jego sąsiad przystąpił do prac rozbiórkowych wiaty, w czasie których doszło do zawalenia się ściany wiaty. Kontynuowane roboty rozbiórkowe grożą zawaleniem się całej konstrukcji wiaty.

Z akt sprawy oraz oświadczeń pełnomocnika skarżącej złożonych na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. wynika, że działki oznaczone nr [...] (własność G. R.) oraz nr [...] (własność M. R. i K. R.) w przeszłości stanowiły jedną nieruchomość. Wtedy też została wykonana wiata o konstrukcji murowanej ze stropodachem. W następstwie podziału nieruchomości na działki [...] i [...] granica między działkami przecięła wiatę w ten sposób, że 2/3 tej wiaty znalazło się na działce [...], a 1/3 na działce [...]. Wiata ta nigdy nie posiadała żadnej ściany wewnętrznej.

W następstwie pisma z dnia [...] r. organ nadzoru przeprowadził kontrolę miejsca usytuowania wiaty i stwierdził prowadzenie robót rozbiórkowych bez pozwolenia na rozbiórkę.

Następnie, to jest w dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118) postanowienie nakazujące inwestorom B. i G. R. wstrzymanie wykonywania robót budowlanych związanych z rozbiórką wiaty, a prowadzonych bez pozwolenia na budowę.

Inwestor G. R. w dniu [...] r. dokonał zgłoszenia rozbiórki wiaty, które to zgłoszenie zostało przez organ architektoniczno-budowlany przyjęte bez uwag w dniu [...]r.

Poświadczenie przyjęcia zgłoszenia zostało przez G. R. złożone organowi nadzoru budowlanego I instancji. Organ ten dnia [...]r. decyzją nr [...] na podstawie art. 105 kpa umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania robót związanych z rozbiórką wiaty.

Zdaniem organu fakt przyjęcia zgłoszenia rozbiórki przez właściwy organ bez uwag czyni postępowanie w sprawie bezprzedmiotowym.

Od tej decyzji odwołanie złożył B. R. – pełnomocnik K. R.

W odwołaniu wskazał na przeprowadzenie robót rozbiórkowych części wiaty przez G. R. mimo, że decyzja z [...]r. jest nieprawomocna. Przede wszystkim w odwołaniu podkreślono, że dokonana częściowa rozbiórka wiaty (1/3 części wiaty) spowodowała utratę równowagi dla pozostałej części wiaty i wywołała stan zagrożenia dla życia ludzi.

Powyższe odwołanie spowodowało wszczęcie przez organ nadzoru I instancji "na żądanie B. R." postępowania w sprawie zagrożenia konstrukcji wiaty spowodowanego jej częściową rozbiórką. W tym postępowaniu organ I instancji w dniu [...]r. wydał postanowienie nr [...], którym zobowiązał B. R. do złożenia w terminie do [...]r. dowodu dysponowania nieruchomością, na której zlokalizowana jest część wiaty pozostała po rozbiórce, decyzji o pozwoleniu na budowę wiaty, ekspertyzy technicznej części wiaty pozostałej po rozbiórce oraz pełnomocnictwa właścicieli nieruchomości.

W postanowieniu tym organ I instancji pouczył sprzecznie z art. 81c ust. 3, że na postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego zażalenie nie przysługuje.

Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania od decyzji z dnia [...] r. umarzającej postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych wykonywanych przez G. R., decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił tą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego rozbiórka części wiaty z uwagi na jej usytuowanie wymagała stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na rozbiórkę. Skoro jednak organ architektoniczno-budowlany przyjął zgłoszenie to robót wykonanych przez inwestora nie można traktować jako samowoli budowlanej, natomiast powinno w stosunku do nich być przeprowadzone postępowanie przewidziane art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Do umorzenia postępowania doszło w sposób przedwczesny (ustalenie przyjęcia zgłoszenia), a to z pominięciem ustalenia czy przedmiotowa rozbiórka nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia na działce sąsiedniej.

Rozpoznając sprawę ponownie organ nadzoru I instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wstrzymania rozbiórki części wiaty.

Zdaniem organu I instancji prowadzenie postępowania w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego do części rozebranej przez G. R. wiaty wymaga w pierwszym rzędzie ustalenia legalności powstania wiaty. W tym zakresie organ wszczął postępowanie i postanowieniem z dnia [...]r. zobowiązał pełnomocnika właścicielek działki nr [...] do złożenia między innymi pozwolenia na budowę wiaty i ekspertyzy technicznej części wiaty pozostałej po rozbiórce.

Ponieważ zobowiązany nie wykonał nałożonych na niego obowiązków zagadnienie wstępne nie może zostać rozstrzygnięte, co uzasadnia zawieszenie postępowania.

W zażaleniu B. R. (działając jako pełnomocnik właścicielek) podniósł, że przedmiotem postępowania jest wstrzymanie robót rozbiórkowych między innymi z uwagi na wywołane tymi robotami zagrożenie bezpieczeństwa. Zwrócił uwagę, że to od inwestora dokonującego częściowej rozbiórki wiaty organ mógł się domagać dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia [...]r.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Podzielił stanowisko organu I instancji, iż ustalenie legalności budowy wiaty jest niezbędne do zakończenia sprawy w przedmiocie dokonanej rozbiórki jej części.

W skardze do Sądu pełnomocnik właścicielek działki nr [...] – M. R. i K. R. zarzucił, że organy nadzoru zmuszają właścicieli części nie wyburzonej wiaty do ponoszenia kosztów ekspertyz. Nadto zarzucił organom orzekającym "mataczenie i zajmowanie się sprawami innymi jak to, że nie została przy wyburzeniu (części wiaty) zachowana prawna procedura".

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 25 lutego 2008 r. Sąd odrzucił skargę K. R.

Na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. pełnomocnik skarżącej M. R. podał, że pozostała po rozbiórce część wiaty, usytuowana na działce skarżącej została w [...]r. rozebrana ponieważ groziła zawaleniem.

Podtrzymał skargę podając, iż oczekuje wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do pracowników organu nadzoru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim jednak z uwagi na sformułowane przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. żądanie należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej, obejmującej orzekanie w sprawach skarg między innymi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym pod względem zgodności z prawem. Nie jest rolą tych sądów karanie czy ocenianie pracowników organów administracyjnych, z zastrzeżeniem art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm. dalej ppsa), do zastosowania którego w okolicznościach sprawy skład orzekający nie znalazł podstaw.

Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem tego postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Z powyższego przepisu wynika, że organ prowadzący postępowanie "zasadnicze" musi ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem tego postępowania a zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie zależy od innego organu.

Żaden z tych warunków nie został spełniony.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonywanych robót rozbiórkowych dotyczących części wiaty znajdującej się na działce [...].

Natomiast postanowienie z dnia [...]r. wydane w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego zostało podjęte w postępowaniu wszczętym zawiadomieniem z dnia [...] r. (k. 8 akt administracyjnych) "w sprawie zagrożenia konstrukcji wiaty w następstwie jej częściowej rozbiórki".

Postępowanie to dotyczyło więc części wiaty usytuowanej na działce nr [...],

a przedmiotem "zasadniczego" postępowania była rozbiórka wiaty na działce [...].

Już z tego powodu zakończenie postępowania w sprawie wszczętej dnia [...]r. nie stanowiło zagadnienia wstępnego dla sprawy wstrzymania robót rozbiórkowych części wiaty usytuowanej na działce nr [...].

Nadto obie sprawy były prowadzone przez ten sam organ nadzoru, a więc nie został też spełniony warunek "uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ".

Dla składu orzekającego pozostaje w ogóle niezrozumiałe wszczęcie tego ostatniego postępowania, określenie iż zostało ono wszczęte na żądanie B. R. i obciążenie tego ostatniego w postanowieniu z dnia [...]r. szeregiem obowiązków, z których część łączy się z kosztami.

W sprawie brak takiego żądania B. R., w szczególności nie jest nim odwołanie od decyzji z dnia [...]r. Postanowienie to oznacza także przeniesienie odpowiedzialności za roboty rozbiórkowe wykonane przez właściciela działki nr [...] na sąsiadów.

Ponieważ aktualnie również uległa rozbiórce ta część wiaty, która pozostała po robotach rozbiórkowych, których wykonanie wstrzymano postanowieniem z dnia [...]r. to w postępowaniu ponownym organ I instancji powinien umorzyć postępowanie w sprawie wobec jego bezprzedmiotowości.

W ocenie Sądu umorzeniu powinno także podlegać postępowanie wszczęte zawiadomieniem z dnia [...]r. z tym, że organ nadzoru powinien rozważyć potrzebę usunięcia z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym postanowienia z dnia [...] r. bowiem zostało ono skierowane do niewłaściwej osoby.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c w związku z art. 135 oraz art. 152 i 200 ppsa orzekł jak w sentencji.