Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 566/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 262 poz 2607
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 lutego 2008 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26.11.2004r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. Nr 262, poz. 2607 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. D. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]. Nr [...] orzekającej o odmowie uznania z dniem [...] za osobę bezrobotną, Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że decyzją Prezydenta W. z dnia [...] orzeczono o odmowie uznania D. D. z dniem [...] za osobę bezrobotną. Od decyzji tej D. D. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Podniósł, że organ I instancji niewłaściwie interpretuje art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz wadliwie utożsamia swoją właściwość miejscową. Zdaniem odwołującego się, skoro nie ulega wątpliwości, że mieszka on aktualnie we W. przy ul. [....] z zamiarem pobytu stałego, to niezależnie od posiadania, czy nieposiadania meldunku stałego lub czasowego, właściwym miejscowo organem administracji w sprawie rejestracji odwołującego się jako osoby bezrobotnej jest ten organ, na terenie którego strona mieszka. W tej sytuacji odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i uznanie za osobę bezrobotną.

W toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że D. D. w dniu [...] złożył pisemny wniosek o ponowne zarejestrowanie w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. Pismem z dnia 26.07.2006r. organ I instancji wyjaśnił zainteresowanemu tryb i wymogi rejestracyjne, a także wyznaczył termin 7 dni od daty otrzymania pisma na załatwienie formalności związanych z rejestracją, w tym na uzupełnienie dokumentów. W dniu 31.07.2007r. D. D. zgłosił się do urzędu pracy i złożył wymagane dokumenty oraz oświadczenia. Organ podał, że z akt sprawy oraz z karty rejestracyjnej wynika, że strona nie posiada zameldowania stałego, ani czasowego na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy we W., natomiast posiada zameldowanie stałe w miejscowości D., powiat z.. W związku z tym organ I instancji wydał decyzję o odmowie uznania odwołującego się za osobę bezrobotną z dniem rejestracji, tj. z dniem 17.07.2007r. z tego względu, że nie spełnia on wszystkich przesłanek normatywnych.

Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji uznał, że decyzja Prezydenta W. jest zgodna z obowiązującym prawem. Wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (....).

Zdaniem organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w odwołaniu zarzut błędnej wykładni przez organ I instancji art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ocenie organu II instancji argumenty podniesione w odwołaniu nie mogły zostać uwzględnione, gdyż zarówno organ I, jak i II instancji zobowiązany jest do ścisłego przestrzegania obowiązujących przepisów prawa. Art. 2 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy jednoznacznie określa wymogi, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o status bezrobotnego, natomiast z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26.11.2004r. wynika, że bezrobotny zgłasza się w celu dokonania rejestracji do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na stałe lub czasowe zameldowanie, a jeżeli nie jest zameldowany do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa. Przepis ten wyraźnie stanowi, że jedynie w przypadku braku stałego lub czasowego miejsca zameldowania właściwym dla bezrobotnego urzędem jest ten urząd, na terenie którego przebywa. Nie ma on jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie. Strona posiada bowiem stałe zameldowanie poza Wrocławiem. W tej sytuacji właściwym organem do obsługi D. D. jest urząd pracy, na terenie którego posiada on meldunek stały. W tej sytuacji organ I instancji, będąc zobligowanym do respektowania przepisów prawa, zasadnie orzekł o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną.

Organ dodał, że D. D. może ponownie zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W., jeżeli będzie spełniał wszystkie wymogi wynikające z obecnie obowiązujących przepisów. Brak statusu bezrobotnego nie stanowi przeszkody w korzystaniu z ofert pracy i podjęciu zatrudnienia w razie znalezienia pracy.

Mając powyższe na uwadze, organ ten orzekł jak w zaskarżonej decyzji.

W skardze na tę decyzję D. D. domagał się jej uchylenia, podnosząc zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. przez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Zarzucił, że organ nie odniósł się w pełni do argumentów odwołania. Wadliwie organ ten uzależnia właściwość miejscową urzędu pracy do zarejestrowania i przyznania statusu bezrobotnego od posiadania zameldowania na obszarze działania tego urzędu. Podał, że mieszka aktualnie we W, choć z przyczyn od niego niezależnych nie posiada zameldowania w miejscu pobytu. Podniósł, że miejsce zamieszkania strony jest zawsze miejscem jej zameldowania. Nie ma przy tym znaczenia, czy w danym momencie strona posiada, czy nie posiada zameldowania. Zameldowanie ma bowiem na celu wyłącznie odzwierciedlenie w urzędowej ewidencji faktycznego zamieszkiwania danej osoby pod wskazanym adresem z zamiarem pobytu stałego, bądź czasowego. Użyty zatem w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy zwrot: "miejsce zameldowania stałego lub czasowego" nie oznacza nic innego, jak miejsce zamieszkania z zamiarem pobytu stałego lub czasowego. Sam fakt zamieszkiwania osoby na terenie objętym właściwością miejscową danego urzędu pracy powoduje, niezależnie od posiadania, czy nie posiadania zameldowania przez tę osobę, że ten urząd pracy jest właściwy dla miejsca jej zameldowania (stałego lub czasowego), a to wyczerpuje przesłankę z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy mówiącą o powiatowym urzędzie pracy jako organie właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego.

Skarżący ponadto podniósł, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26.11.2004r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy rejestracja bezrobotnego następuje w dniu przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 3 ust.1 i 2, po poświadczeniu przez bezrobotnego lub poszukującego pracy własnoręcznym podpisem prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych w karcie rejestracyjnej. Wszystkie wymagane dokumenty skarżący przedłożył na wezwanie organu I instancji w dniu 31.07.2007r. oraz wypełnił kartę rejestracyjną i ją podpisał. Wobec tego w tym dniu, zdaniem skarżącego, nastąpiła jego rejestracja jako osoby bezrobotnej, stosownie do § 4 ust. 1 w/w. rozporządzenia. W ocenie skarżącego przepis ten wskazuje jednoznacznie, że rejestracja następuje z mocy prawa, a nie w wyniku wyrażenia woli prze organ prowadzący postępowanie rejestracyjne. Skoro zatem w dniu 31 lipca 2007r. nastąpiła rejestracja skarżącego w organie I instancji, to tym samym spełnił on przesłankę z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy dotyczącą zarejestrowania się przez niego w "tym organie", wobec czego nie było podstaw do odmowy uznania skarżącego za osobę bezrobotną.

Skarżący podniósł, że przepisy powołanej wyżej rozporządzenia nie wymieniają jako jednego z dokumentów wymaganych do rejestracji zaświadczenia o zameldowaniu, co dodatkowo potwierdza zaprezentowaną przez skarżącego w skardze wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy w zakresie właściwości miejscowej urzędów pracy. Skoro wśród dokumentów wymaganych do rejestracji ustawodawca nie wymienia zaświadczenia o zameldowaniu, to posiadanie lub nieposiadanie meldunku przez skarżącego pozostaje bez wpływu na rejestrację i uzyskanie przez niego statusu bezrobotnego. O właściwości miejscowej organu I instancji decyduje, zdaniem skarżącego, fakt zamieszkiwania na terenie działania tego organu.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Podlegała zatem oddaleniu.

Zgodnie z definicją bezrobotnego zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (....). Przepis ten ustanawia przesłanki, od spełnienia których zależy uznanie danej osoby za osobę bezrobotną. Omawiana ustawa w art. 33 ust. 5 zawiera dla ministra właściwego do spraw pracy delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu rejestracji i sposobu prowadzenia rejestru bezrobotnych i poszukujących pracy, wzoru karty rejestracyjnej, a także dokumentów niezbędnych do ustalenia statusu bezrobotnego i uprawnień rejestrowanych osób, z uwzględnieniem pozyskania wszystkich koniecznych informacji mających wpływ na uprawnienia rejestrowanych osób. W oparciu o powyższą delegację ustawową Minister Gospodarki i Pracy wydał w dniu 26 listopada 2004r. rozporządzenie w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. Nr 262, poz. 2607 z późn. zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia: "Bezrobotny zgłasza się, w celu dokonania rejestracji, do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego, a jeżeli nie jest zameldowany - do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa."

Zdaniem Sądu ustanowione w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przesłanki, od spełnienia których zależy uznanie za osobę bezrobotną mają charakter materialnoprawny. Dotyczy to także wymienionej w tym przepisie przesłanki zameldowania stałego lub czasowego. Brak jest podstaw do uznania, by wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie prawa były przesłankami materialnopranymi poza przesłanką dotyczącą zameldowania, a przesłanka dotycząca zameldowania miała charakter techniczno-ewidencyjny. Ustanowienie w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy dodatkowych przesłanek, od spełnienia których uzależnione jest uznanie danej osoby za bezrobotną wykracza poza delegację ustawową wynikającą z art. 33 ust. 5 ustawy. W przepisie tym minister właściwy do spraw pracy został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu rejestracji i sposobu prowadzenia rejestru bezrobotnych i poszukujących pracy, wzoru karty rejestracyjnej, a także dokumentów niezbędnych do ustalenia statusu bezrobotnego i uprawnień rejestrowanych osób, z uwzględnieniem pozyskania wszystkich koniecznych informacji mających wpływ na uprawnienia rejestrowanych osób. Według "Nowego słownika języka polskiego" (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002) "tryb" to: "ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw; metoda postępowania, sposób, system" (s. 1050), a "sposób" to: "1. określona metoda, forma wykonania, ujęcia czegoś; 2. to, co umożliwia uzyskanie, osiągnięcie, wykonanie czegoś" (s. 945). Według zaś "Słownika poprawnej polszczyzny" pod red. prof. dr Witolda Doroszewskiego, PWN Warszawa 1980 "tryb" to: "ustalony porządek, metoda postępowania; sposób, system" (s. 794), zaś "sposób" to: "określona metoda, forma wykonania jakiejś czynności" (s. 715). Z zawartej w art. 35 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia (...) delegacji ustawowej wynika, że rozporządzenie ma określać tryb rejestracji, tzn. rodzaj podejmowanych czynności, porządek działań ewidencyjnych, ich kolejność oraz wzajemną zależność, itp. Pojęcie trybu ma konotacje procesowe (proceduralne), tzn. mieści się w nim regulacja zasad procesowych i kompetencyjnych (tzn. "jak robić"), a nie regulacja materialnoprawna. Zatem regulacja w ramach pojęcia "trybu rejestracji", np. tego, co jest przedmiotem regulacji pkt 2 § 2 omawianego rozporządzenia, wykracza poza delegację i pozostaje w sprzeczności z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, który jednoznacznie określa, gdzie ma być zarejestrowany bezrobotny ("we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy"). Rejestracja jest czynnością o charakterze materialno-technicznym i wykonawczym. Zawarta w art. 35 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia (...) delegacja dotycząca określenia "trybu rejestracji" upoważnia jedynie do określenia przez rozporządzenie rodzaju, kolejności i porządku czynności wykonawczych związanych z "rejestracją", a nie do określania (wbrew jednoznacznemu brzmieniu ustawy) właściwości organu zatrudnienia.

Zatem w użytym w art. 33 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pojęciu "tryb" nie mieściło się upoważnienie dla ministra właściwego do spraw pracy do ustanowienia w rozporządzeniu wydanym w oparciu o delegację wynikającą z tego przepisu prawa dodatkowych przesłanek, od spełnienia których uzależnione jest uznanie danej osoby za bezrobotną. Zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy definicja bezrobotnego ma decydujące znaczenie jako przepis rangi ustawowej, objęty domniemaniem zgodności z Konstytucją.

W świetle powyższego zgodzić się należy ze stanowiskiem organów decyzyjnych, że urzędem pracy właściwym do zarejestrowania się przez skarżącego jako bezrobotnego jest urząd pracy, na terenie działania którego skarżący jest zameldowany. Z niekwestionowanych przez skarżącego i prawidłowych ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie przez organy decyzyjne wynika, że skarżący jest zameldowany na stałe w miejscowości D., powiat z.. Nie jest natomiast zameldowany ani na pobyt stały, ani na pobyt czasowy na terenie objętym działaniem Powiatowego Urzędu Pracy we W. W związku z zarzutami skargi należy zauważyć, że bez znaczenia pozostają w sprawie przyczyny, dla których skarżący nie jest zameldowany we Wrocławiu, to jest na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy we W..

W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe.

Wbrew podniesionym w skardze twierdzeniom, pojęcie zameldowania nie jest tożsame z pojęciem zamieszkania. Zawarte w definicji ustawowej bezrobotnego pojęcie zameldowania należy, stosując wykładnię systemową, wykładać w zgodzie z pojęciem zameldowania użytym w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Omawiana część definicji bezrobotnego zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy opiera się na obowiązku (zameldowania) wynikającym z systemu prawa. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nakłada na osoby wskazane w jej art. 2 obowiązek meldunkowy i określa m.in. pojęcie obowiązku meldunkowego oraz zameldowania zarówno na pobyt stały, jak i czasowy.

Wbrew także odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26.11.2004r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy regulacje dotyczące uznania za bezrobotnego i rejestracji bezrobotnych, co do właściwości urzędów pracy właściwych do rejestracji bezrobotnego, mają charakter wystarczający do określenia właściwego miejscowo urzędu do załatwienia sprawy dotyczącej rejestracji bezrobotnego w związku z czym nie ma podstaw do poszukiwania rozstrzygnięcia tej kwestii w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Nie znajduje również oparcia w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz przepisach wydanego na podstawie art. 33 ust. 5 tejże ustawy rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26.11.2004r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy twierdzenie skarżącego, jakoby rejestracja bezrobotnego następowała z mocy samego prawa z chwilą złożenia przez niego w urzędzie pracy wymaganych przepisami tego rozporządzenia dokumentów. Zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy definicja bezrobotnego do podstawowych przesłanek uznania za bezrobotnego zalicza także zarejestrowanie się danej osoby we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. W myśl § 4 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy, rejestracja bezrobotnego oraz poszukującego pracy następuje w dniu przedłożenia dokumentów, o jakich mowa w § 3 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, po poświadczeniu przez bezrobotnego lub poszukującego pracy własnoręcznym podpisem prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych w karcie rejestracyjnej. Sama rejestracja jest czynnością materialno-techniczną. Przedłożenie przez daną osobę wymaganych przepisami prawa dokumentów i oświadczeń daje, w świetle powołanych przepisów prawa, podstawę do podjęcia przez właściwy organ decyzji, o jakiej mowa w art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) ustawy. Dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest zatem wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Decyzja o uznaniu danej osoby za bezrobotną stwierdza nabycie tego statusu z dniem rejestracji. Ma zatem charakter deklaratoryjny. Zawiera jednak elementy konstytutywne. Możliwość bowiem uzyskania statusu osoby bezrobotnej zależy od autorytatywnego potwierdzenia tego statusu przez uprawniony organ w formie decyzji administracyjnej. Adresat takiej decyzji korzysta legalnie z przyznanych tą decyzją uprawnień od jej wydania.

W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. Skarga zatem podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).