Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 725/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy M., działając na podstawie m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako: "u.ś.r."), decyzją z dnia 16 lutego 2021 r.

(nr [...]) odmówił przyznania R. H. (zwana dalej także jako: "wnioskodawczyni", "strona" lub "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem – M. H.

Powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uregulowane w art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Znaczny stopień niepełnosprawności M. H. ustalono od maja 2011 r., natomiast niepełnosprawność istnieje od 1998 r. (od 48 roku życia).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także jako: "SKO"), po rozpatrzeniu wniesionego przez R. H. odwołania, w decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735) oraz art. 17 i art. 24 u.ś.r., utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję Wójta Gminy M.

SKO w uzasadnieniu swojej decyzji w pierwszej kolejności zaznaczyło, że z brzemienia art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika jednoznacznie, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wskazanym w ustawie osobom, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że koniecznym dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są po pierwsze - sprawowanie rzeczywistej opieki nad osobą wymagającą stałej pielęgnacji, po drugie - niepodejmowanie z tego powodu pracy, po trzecie - osoba występująca o przyznanie powyższego świadczenia nie jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności (wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 237/20). Jednocześnie też zwraca się uwagę, że świadczenie pielęgnacyjne, nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu, bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16). Oznacza to, że przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego polegająca na niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powinna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas osobie sprawującej tę opiekę, że nie jest ona w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jej codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 624/12).

Następnie SKO wskazało, że z akt sprawy wynika, że M. H. jako osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga pomocy i opieki w czynnościach życia codziennego (przygotowywanie posiłków, czynności higieniczne). Opiekę nad nim sprawuje żona - R. Z akt sprawy wynika również, że skarżąca od lutego 1996 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (raport - aktualny status osoby sporządzony przez PUP M. - k. 2 akt organu pierwszej instancji). Niepełnosprawność M. H. istnieje od 1998 r. (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności - k. 8 akt organu pierwszej instancji), a zatem powstała długo po tym, jak R. H. zaprzestała aktywności zawodowej.

Uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, z którego - zdaniem SKO - wynika, że R. H. zrezygnowała z jakiejkolwiek formy zatrudnienia na kilka lat przed tym, jak jej mąż M. stał się osobą niepełnosprawną, SKO przyjęło, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy między przesłanką nie podejmowania/rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

SKO odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji prawa materialnego poprzez niezastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, wyjaśniło że w przypadku przesłanek negatywnych przyznania świadczenia odmowa przyznania świadczenia wymaga wykazania tylko jednej z nich. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że taka przesłanka zachodzi, należało pominąć wywody dotyczące interpretacji art. 17 ust. 1b u.ś.r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października

2014 r., sygn. akt K 38/13. SKO nadmieniło jednak, że stanowiska organu pierwszej instancji w tym zakresie nie podziela.

R. H., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy M. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy prawa wynika zatem, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem, która to opieka uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, a tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, iż skarżąca nie zrezygnowała z pracy zarobkowej, gdyż niepełnosprawność u syna skarżącej powstała w 1998 r., gdyż gdyby nie sytuacja rodzinna skarżącej mogłaby być osobą aktywną zawodową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi skarżąca uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2021 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia 16 lutego 2021 r., którą odmówiono jej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem - M. H.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia twierdząc, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż znaczny stopień niepełnosprawności M. H. (męża skarżącej) ustalono od maja 2011 r., natomiast niepełnosprawność istnieje od 1998 r. (od 48 roku życia).

SKO uznało natomiast, że skarżącej należało odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem nie spełnia ona przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tzn. w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy między przesłanką nie podejmowania/rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W zakresie spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1b u.ś.r. SKO wskazało, że nie podziela stanowiska organu pierwszej instancji.

Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji błędnie zastosował przepis art. 17

ust. 1b ustawy, bowiem wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, przymiot konstytucyjności utraciło przewidziane

w tym przepisie kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Sąd podziela linię orzeczniczą sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału, dostrzegają jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów i wyrażają stanowisko o konieczności uchylenia decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 923/16 oraz wyrok z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1578/16; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1026/14; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 623/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 366/15; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 51/17).

Pomimo tego decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Nie może bowiem ujść uwadze, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z przytoczonego wyżej art. 17 ust. 1 ustawy wynika jednoznacznie, że osoba wnioskująca o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

Zaakcentować należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób zdolnych i gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca.

Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/1). A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21, wyraził pogląd, który skład orzekający w pełni akceptuje, że prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje również konieczność poszukiwania związku - także czasowego - pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła w dniu 12 stycznia 2021 r. w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w M. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem - M. H. (ur. [...] 1950 r.). Mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie z dnia 25 października 2011 r. wydane na stałe przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M.), w którym podano, że niepełnosprawności istnieje od 1998 r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od maja 2011 r. Symbol przyczyny niepełnosprawności: 04-O (choroby narządu wzroku). W orzeczeniu tym podano ponadto, że istnieje możliwość zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS (orzeczenie z dnia 25 listopada 2014 r.) ustalono, że M. H. jest trwale i całkowicie niezdolny do pracy (data powstania całkowitej niezdolności do pracy: istniała na dzień 17 stycznia 2012 r.), jak również jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji (niezdolność do samodzielnej egzystencji: istniała na dzień 17 stycznia 2012 r.). Niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji pozostają w związku ze stanem narządu wzorku. W uzasadnieniu Lekarz Orzecznik ZUS wskazał, że u badanego (M. H.) w warunkach domowych doszło do znacznego naruszenia funkcji narządu wzroku. Od ponad dwóch lat praktyczna ślepota oka lewego, natomiast prawa gałka oczna zanikowa od wielu lat. Obecnie wymaga opieki osoby drugiej. Nie rokuje poprawy. Całkowita niezdolność do pracy i do samodzielnej egzystencji z powodu schorzenia narządu wzroku na trwałe, która istniała na dzień 17 stycznia 2012 r., jak wynika z wpisów w kartotece od okulisty. R. i M. H. są małżeństwem od [...] 1974 r. Mieszkają wspólnie pod adresem: K. [...], M. Mają troje dzieci, tj. A. H. (lat 45, niepełnosprawny, stopień znaczny, zam. K. [...]), S. H. (lat 44, pracuje, zam. S.), A. H. (43 lata, pracuje, zam. L.). R. H. (ur. [...] 1956 r.) zarejestrowana była od 1996 r. do 6 grudnia 2011 r. w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (zob. - k. 2 akt postępowania organu pierwszej instancji, Raport - aktualny status osoby). Nie odnotowano informacji na temat jakiejkolwiek aktywności zawodowej skarżącej. Sama skarżąca, ani w odwołaniu, ani w skardze, nie wskazywała, że kiedykolwiek pracowała.

W tym miejscu wskazać należy, że sam fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej nie jest przeszkodą, aby przyznać osobie wnioskującej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 6 u.ś.r. zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże może mieć wpływ na ocenę spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. powiązania pomiędzy sprawowaniem opieki a niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Zatem, mając na uwadze całokształt podniesionych powyżej okoliczności, trudno uznać, że skarżąca obecnie nie podejmuje zatrudnienia lub pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad mężem. Sąd przychyla się do stanowiska SKO, że w rozpatrywanej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości, że skarżąca chciałaby podjąć aktywność zawodową, lecz jej nie podejmuje z uwagi na sprawowanie opieki. Skarżąca nigdy nie była aktywna zawodowo. Co prawda, od

1996 r. zarejestrowana była w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, jednakże nie można przyjąć, że rejestracja ta miała na celu poszukiwanie pracy, bowiem posiadała ona status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku przez prawie 15 lat. Traciła ten status z powodu braku stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1100 ze zm.) bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w określonym okresie o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Tożsame przepisy istniały w dacie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej.

Nie może też ujść uwadze, że z ww. Raportu wprost wynika, że skarżąca w urzędzie pracy nie stawiła w żadnym w wyznaczonych jej terminów, ani nie powiadomiła o uzasadnionych przyczynach swojego niestawiennictwa.

Konkludując, Sąd nie kwestionuje faktu, że mąż skarżącej jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, a co za tym idzie, wymaga opieki sprawowanej przez inne osoby, jednak nie można dać wiary twierdzeniom skarżącej, że nie podejmuje zatrudnienia ze względu na konieczność opieki nad mężem. Mąż skarżącej przynajmniej od 2005 r. (zob. karty informacyjne z leczenia szpitalnego, akta postępowania organu pierwszej instancji) leczy jaskrę. Ponadto, jak wynika z powołanego powyżej orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS, od 2012 r. jest praktycznie ślepy na lewe oko, natomiast prawa gałka oczna od wielu lat jest zanikowa. Od 17 stycznia 2012 r. jest całkowicie niezdolny do pracy i do samodzielnej egzystencji. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. w orzeczeniu z dnia 25 października wskazał, że niepełnosprawność M. H. istnieje od 1998 r. Tymczasem skarżąca nigdy nie była aktywna zawodowo, przez prawie 15 lat (od 1996 r.) zarejestrowana była w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W realiach niniejszej sprawy uprawniony jest pogląd, że fakt rejestracji w urzędzie pracy nie był wyrazem "gotowości do pracy" skarżącej, lecz jedynie miał na celu pozyskanie uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego. Zauważyć należy ponadto, że skarżąca mieszka nie tylko z niepełnosprawnym mężem, ale również z niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem.

Wobec tego należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że opisana w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad mężem a niepodejmowaniem przez nią z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W aspekcie dokonanych powyżej rozważań należy zauważyć, że w opozycji do ustalenia organu odwoławczego, że skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. (tj. podstawowej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną), profesjonalny pełnomocnik skarżącej na etapie skargi ograniczył się tylko do stwierdzenia, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem, która to opieka uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, nie przedstawiając jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd ma świadomość, że pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu skargi wskazał "syn" zamiast "mąż", jednakże przyjął, że jest to omyłka pisarska.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).