Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 870/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 w zw z art. 205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 93 ust. 1, art. 135f ust. 7, art. 135e ust. 9, art. 132 ust. 4b, art. 135g ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 1 pkt 1 i 2, art. 7, art. 77, art. 80, art. 15
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 24 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenie kary dyscyplinarnej nagany I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...], z dnia [...] r., II. zasądza od Komendanta Policji na rzecz strony skarżącej M. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. wydanym na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.

o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. K. Komendant Policji utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] maja 2019 r., którym organ ten uznał st. post. M. K. winną popełnienia zarzucanego jej czynu, tj., że w dniu

[...] grudnia 2018r. usiłowała wprowadzić w błąd przełożonego przez przedłożenie do zatwierdzenia wniosków o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby

z zajmowanego lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej za miesiące kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2018 r., a także złożenie ustnego oświadczenia, z którego wynikało, że zamieszkuje w D. , podczas gdy jej miejscem zamieszkania pozostaje W., ul. [...] co mogło doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez Wydział Finansów KWP w S. poprzez dokonanie wypłaty nienależnego zwrotu kosztów dojazdu, czym naruszyła dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 93 ust. 1 ustawy o Policji i wymierzył karę nagany.

Uzasadniając powyższe orzeczenie organu II instancji podał, że obwiniona w dniu [...] grudnia 2018 r. złożyła w KPP w W. pięć wniosków o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby z miejscowości pobliskiej, w których podała, że zwrot kosztów dotyczy przejazdu trasą D. - W., co sugeruje, że obwiniona mieszka w D. gm. W.. Do akt postępowania dyscyplinarnego załączono kserokopię raportu obwinionej z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym informuje Komendanta Powiatowego Policji w W., iż od [...] grudnia 2016 r., jej adresem zameldowania jest D. , [...].

W toku wszczętego postępowania przesłuchano w charakterze świadka podinsp. D. S., która zeznała, cyt.: "Jak wynikało z ustaleń, st. post. M. K. zamieszkuje w W. ul.[...] razem z mężem P. K., teściami A. i W. K.. Na moje pytanie, że jej teściowa A. K. w złożonym zawiadomieniu o przestępstwie dot. kradzieży zeznała, iż zamieszkuje z nimi synowa M. K. odpowiedziała, cyt.: iż nie wiem co powiedziała teściowa i ponownie oświadczyła, że zamieszkuje w D. gm. W. (...). Nadmieniam, że w ubiegłym roku we wrześniu 2018r., będąc na czynnościach służbowych w sprawie pożaru dachu budynku mieszkalnego w W., ul. [...] około godz.23.00, spotkałam tam st. post. M. K. (...). Na moje pytanie co tutaj robi o tej porze powiedziała, że niedaleko mieszka na ulicy [...] (...)".

W charakterze świadka przesłuchano też D. M., zamieszkującego w D. pod nr [...], który zeznał, cyt.: "Jeżeli chodzi o córkę [...] to widziałem ją ostatni raz nie pamiętam, czy w ubiegłym, czy jeszcze w poprzednim roku też na drodze dojazdowej. Tak więcej osoby tej nie widziałem i nie mam co do tego żadnych wątpliwości (...). Jestem codziennie na swoim terenie, pilnuje swojego gospodarstwa o różnych porach dnia i na pewno nie widuje jej na posesji przy domu, czy w trakcie dojazdu, czy wyjazdu z niej. Co do tego, czy i kto tam faktycznie mieszka to myślę, że przebywają tam jedynie osoby korzystające z noclegów (...). Wracając do córki państwa K. M., z tego co wiem i kojarzę to pracuje ona w Policji. Wówczas w roku ubiegłym czy jeszcze poprzednim, jak ją widziałem to była chyba w samochodzie Straży Gminnej lub Miejskiej. Widziała mnie wtedy, skinęła głową mówiąc "dzień dobry". Zarówno Państwa K. , jak ich dzieci znam dobrze i nie mam możliwości żebym się mylił w tym co widzę i mówię. Jestem przekonany o tym i nie ma możliwości, że gdyby osoba wspomniana mieszkała w przedmiotowym miejscu to jej na co dzień bym nie widział. Dojazd od drogi głównej utwardzonej w D. do naszych posesji jest tylko jeden (...)".

Przesłuchano także w charakterze świadka D. P. mieszkającą w D. pod nr [...], która zeznała: cyt.: "M. jest policjantką i jest zamężna. Jej mąż ma na imię P. i jest strażakiem. Pobrali się oni chyba w [...] roku, jak jeszcze u nich pracowałam. Już wtedy M. tam nie mieszkała. Już jako panna mieszkała z rodzicami na M. . Aktualnie nie wiem gdzie ona mieszka czy z rodzicami, czy z mężem, nie interesuje mnie. Odwiedzam matkę M. B. od czasu do czasu, jak jest w D. na agroturystyce. Po raz ostatni M. widziałam jak jeszcze tam sprzątałam. Widywałam ją głównie w piątki, czy soboty jak było dużo sprzątania i jak przyjeżdżała tam do pomocy. Na pewno tam nie mieszkała na stałe i aktualnie tam nie przebywa, czyli zamieszkuje na stałe. Nie wiem gdzie jest ona zameldowana. W miejscu tym od czterech lat nie ma nikogo kto byłby tam na stałe (...). Powtarzam i nie mam co do tego żadnych wątpliwości, że ich córka M. nie pamiętam jej aktualnego nazwiska po mężu w ogóle tam nie mieszkała, czy jako panienka, czy już później po ślubie. Z tego co wiem mieli oni jakieś plany co do przygotowania parteru do zamieszkania ale nic z tego nie wyszło,

a ja nie wiem z jakiego to powodu, nie dopytywałam o to i nie interesowało mnie to (...)".

Jako dowód w sprawie załączono kserokopię protokołów przesłuchań

w charakterze świadków teściów obwinionej - A. i W. K., którzy zeznając do sprawy [...], [...] dotyczącej kradzieży z ich domu zeznali,

że zamieszkują w W. przy ul. [...] wraz z synem P. K.

i synową M. K..

W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego post. M. K. zeznała, że cyt.: "Od miesiąca grudnia 2016 roku dokładnie daty nie pamiętam jestem zameldowana i mieszkam w m. [...] gm. W.. Z tego miejsca każdorazowo od tego czasu, do chwili obecnej stawiam się w Komendzie Powiatowej Policji w W. na wyznaczone zgodnie z grafikiem dni służby. Zdarza się tak, że jeżeli gdy kończę służbę o godzinie 22-ej a na drugi dzień mam wolne to noc spędzam albo u moich rodziców na M. w W. lub u teściów A. i W. K. w W., przy ul. [...]. Sytuacje takie mają miejsce rzadko, średnio raz na tydzień lub dwa tygodnie. Od [...] kwietnia do [...] sierpnia ubiegłego roku byłam w SP w P. na kursie specjalistycznym. Nie jestem w stanie wskazać dokładnie dni-nocy i ich przedziałów, tj. odstępów w których nocowałam u teściów w W. w roku ubiegłym, chciałabym podkreślić, że każdorazowo nie była to więcej, jak jedna noc. Moim centrum życiowym jest miejscowość D. [...], gdzie posiadam swoje rzeczy osobiste i dokumenty (...)".

W dniu [...] kwietnia 2019 r. obwiniona została zapoznana z aktami postępowania dyscyplinarnego i nie wiosła zastrzeżeń co do zgromadzonego materiału dowodowego ani innych wniosków dowodowych.

W dniu [...] maja 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w W. wydał orzeczenie nr [...].

W odwołaniu od tego orzeczenia M. K., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła Komendantowi Powiatowemu Policji w W. naruszenie:

- art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i nieprzeprowadzenie wszechstronnego

i wyczerpującego postępowania dowodowego, celem ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie na gruncie niniejszej sprawy, tj. czy obwiniona w okresie od kwietnia do listopada 2018 r. zajmowała lokal mieszkalny w miejscowości D. [...],

- art. 135j ust. 1 ustawy o Policji poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i uznanie wyjaśnień obwinionej za niewiarygodne mimo braku miarodajnych dowodów przeciwnych pozwalających na jednoznaczne ustalenie, iż obwiniona w okresie od kwietnia do listopada 2018 r. nie zajmowała lokalu mieszkalnego w miejscowości D. [...]

- art. 135j ust. 3 ustawy o Policji poprzez nie uchylenie przez przełożonego dyscyplinarnego postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych, pomimo,

że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności niniejszej sprawy.

Pełnomocnik obwinionej wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego w postaci przesłuchania w charakterze świadków rodziców obwinionej, jej teściów oraz męża i sąsiadów zamieszkujących w miejscowości D. na okoliczność miejsca zamieszkania obwinionej w spornym okresie i relacji sąsiedzkich pomiędzy obwinioną i jej rodziną a świadkami D. M. i D. P. oraz na okoliczność położenia posesji nr [...] w miejscowości D. względem posesji D. M. oraz D. P., a także ogrodzenia posesji nr [...]. Nadto pełnomocnik wniósł o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w S. o akta sprawy o sygn. [...] i przeprowadzenie dowodu ze wszystkich znajdujących się w aktach dokumentów na okoliczność miejsca zamieszkania obwinionej w okresie od kwietnia do listopada 2018 r., przedmiotu postępowania i odmowy wszczęcia postępowania karnego wobec obwinionej w prowadzonym postępowaniu.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji podkreślił, że organ

I instancji pozyskał materiał dowodowy w postaci zeznań sąsiadów mieszkających najbliżej posesji D. . Do akt dołączono wydruk zdjęcia satelitarnego ze strony internetowej Google maps przedstawiający okolicę D. , a konkretnie dom rodziców obwinionej i dwa najbliższe gospodarstwa, należące właśnie do świadków. Biorąc pod uwagę, że na powyższym zdjęciu do gospodarstw tych prowadzi jedna droga oraz, że są położone w najbliższej okolicy domu D. należy uznać zeznania świadków za obiektywne i nie budzące wątpliwości. Prowadzący postępowanie dyscyplinarne podczas realizacji czynności nie miał wiedzy o żadnym konflikcie sąsiedzkim, a przesłuchani świadkowie nie zeznali, aby ich relacje z rodzicami obwinionej były negatywne. W związku z tym prowadzący postępowanie nie mógł z góry założyć, że jeśli świadek zeznaje na niekorzyść obwinionej, to robi to w sposób celowy, aby zaszkodzić tym bardziej, że świadkowie ci zostali pouczeni o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 k.k.

Ponadto, wbrew twierdzeniom pełnomocnika obwinionej, dowód z zeznań teściów obwinionej złożonych do sprawy kradzieży w ich domu był istotny w tej sprawie, ponieważ A. i W. K. zgodnie zeznali, że mieszkają wraz z synem i jego żoną, czyli M. K.. Dowód ten nie był obarczony presją postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko ich synowej, a zeznania były autentyczne i niewymuszone. Podobnie z zeznaniem bezpośredniej przełożonej podinsp. D. S., która pamiętała wypowiedź policjantki będącej poza służbą, podczas ich rozmowy o pożarze. Wówczas obwiniona otwarcie i swobodnie oświadczyła, że mieszka niedaleko, przy ul. [...]

Zdaniem organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia przesłuchanie osób najbliższych M. K., ponieważ mają oni świadomość konsekwencji dyscyplinarnych grożących obwinionej, a zatem obiektywizm tych zeznań budzi szczególne zastrzeżenia.

Następnie organ II instancji wyjaśnił, że Rzecznik dyscyplinarny przekazał Prokuraturze część materiału dowodowego, natomiast obwiniona na żadnym z etapów prowadzonego postępowania dyscyplinarnego nie złożyła wniosku o włączenie jakiegokolwiek materiału dowodowego znajdującego się w dyspozycji Prokuratury, którego treści świadczyłby na jej korzyść. Złożenie zatem w odwołaniu wniosków o przesłuchanie kolejnych 15 osób oraz dołączenie materiału z czynności sprawdzających należy potraktować jako próbę nieuzasadnionego przedłużenia trwającego postępowania dyscyplinarnego.

W odpowiedzi na zarzut obrońcy dotyczący działania organu I instancji wbrew zasadom logiki, bowiem cyt.: "kwota zwrotu kosztów za dojazdy w spornym okresie była kwotą niską, dla uzyskania której obwiniona nie narażałaby swojej służby w policji, którą stosunkowo niedawno rozpoczęła", organ odwoławczy wskazał, że st. post. M. K. otrzymuje uposażenie w wysokości [...] zł i dodatek służbowy w kwocie [...]zł miesięcznie. Za złożone przez obwinioną wnioski o zwrot kosztów dojazdów miałaby otrzymać w sumie [...] zł. Kwota która miałaby być wypłacona obwinionej, stanowi około Ľ % jej miesięcznego wynagrodzenia i nie może być uznana jako kwota niska.

Uwzględniając okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby, dały podstawę, aby jednoznacznie ocenić, że zachowanie obwinionej wypełniło znamiona przewinienia dyscyplinarnego i wymierzyć najłagodniejszą z kar dyscyplinarnych - naganę.

Na orzeczenie Komendanta Policji M. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu obrazę przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 15 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji ponownego postępowania wyjaśniającego, a jedynie ograniczenie się do zweryfikowania poprawności wydanego orzeczenia przez Komendanta Powiatowego Policji w W.;

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 135g ustawy o Policji poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez st. post. M. K. czynności dowodowych;

- art. 135e ust. 1 ustawy o Policji poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i nieprzeprowadzenie wszechstronnego oraz wyczerpującego postępowania dowodowego celem ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie na gruncie niniejszej sprawy, tj. czy obwiniona w spornym zajmowała lokal mieszkalny położony w miejscowości D. [...]

- art. 135j ust. 1 ustawy o Policji, poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i uznanie wyjaśnień obwinionej za niewiarygodne mimo braku miarodajnych dowodów przeciwnych pozwalających na jednoznaczne ustalenie, iż obwiniona w okresie od kwietnia do listopada 2018 r. nie zajmowała lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości D. [...]

Zdaniem skarżącej, zarówno organ I, jak i II instancji zaniechał przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, przede wszystkim w zakresie zgłaszanych przez nią wniosków dowodowych. Uzasadnienie orzeczenia Komendanta Policji stanowi powielenie stanowiska Komendanta Powiatowego Policji w W. i zawiera lakoniczne odniesienie się do zarzutów stawianych w odwołaniu, bez odniesienia się do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy. Organ II instancji uznał jedynie, że przeprowadzenie dowodów, na które się powołuje zmierza do przedłużenia postępowania, i jako takie nie powinny być przeprowadzone. Tymczasem brak ustalenia okoliczności dotyczących relacji obwinionej ze świadkiem D. M. skutkował wadliwym przyjęciem, że zeznania świadka zachowują przymiot wiarygodności. Świadek ten jest skonfliktowany z jej rodziną od ponad 15 lat. Ponadto obie posesje oddalone są od siebie o około 250 - 300 metrów, a posesja nr [...] ogrodzona jest wysokim na około 5 metrów żywopłotem. Prawidłowa ocena tych faktów, w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego, prowadzi do wniosku, że świadek ten nie ma fizycznej możliwości obserwowania jej posesji, a tym bardziej dostrzeżenia i rozpoznania osób tam przebywających.

Ponadto, według skarżącej, organ ustalając czy faktycznie zamieszkiwała

w miejscowości D. powinien analogicznie zweryfikować, czy zamieszkuje ona

w W.. Świadkowie, o których przesłuchanie wnioskowała zamieszkują w W.,

w najbliższym sąsiedztwie jej teściów. Organ II instancji, w ślad za organem I instancji nie przeprowadził dowodu z przesłuchania A. i W. K., a swoje ustalenia oparły jedynie na zeznaniach tych osób złożonych w związku z innym postępowaniem, wbrew obowiązującej zasadzie bezpośredniości. Ponadto treść zeznań są jedynie wyrwanymi z kontekstu wypowiedziami, bez odniesienia do całokształtu okoliczności. W ramach prawidłowego ustalenia stanu faktycznego koniecznym było ustalenie co świadkowie ci mieli na myśli wskazując, że "(...) zamieszkują z synem i synową". Należy wskazać, że mając służbę do godziny 22, a następnie dzień wolny, incydentalnie nocuje u teściów, co nie przesądza o faktycznym jej zamieszkiwaniu w W. przy ul. [...]

Skarżąca podkreśliła dalej, że niezrozumiałym jest dla niej fakt, że organy obu instancji nie odniosły się w całości do akt postępowania karnego, które zawierało o wiele obszerniejszy materiał dowodowy i nie zaliczyły go na poczet dowodów w niniejszej sprawie. Jej zdaniem wynik postępowania karnego prowadzonego wobec niej nie może pozostawać bez wpływu na ustalenia poczynione w postępowaniu dyscyplinarnym.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Na rozprawie w dniu [...] lutego 2020 r. działający jako pełnomocnik skarżącej P. K. (mąż) oświadczył, że odległość miedzy miejscowościami D.

a W. wynosi 8 km. Dom w D. jest własnością rodziców M. K.. Skarżąca nie jest współwłaścicielem tego domu, ale w nim mieszka i jest zameldowana. Natomiast dom w W. jest własnością jego rodziców, a jej teściów. Ani ona, ani on nie mają żadnego tytułu prawnego do tego domu. Ponadto z postanowienia Prokuratury Rejonowej w S. wynikało, iż podstawa odmowy wszczęcia postępowania karnego w przedmiotowej sprawie było stwierdzenie, iż M. K. zamieszkuje w miejscowości D.. Okoliczność, że skarżąca, jako policjantka, incydentalnie nocuje bądź to u rodziców męża, bądź to u swoich rodziców wynika ze specyfiki służby w Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził,

że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.

Przedmiotem zaskarżenia i badania pod względem zgodności z prawem jest orzeczenie Komendanta Policji utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w W. o uznaniu funkcjonariusza Policji M. K. winną zarzucanego jej czynu z art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) i wymierzeniu jej z tego tytułu kary dyscyplinarnej nagany.

Mając na względzie treść zarzutów skargi, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) nie znajdują zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów uregulowane są

w Rozdziale 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest pełna w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego, poza unormowaniem zawartym w art. 135p ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego. Podstawy do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów nie zawiera również art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2007 r., I OSK 1518/06, LEX nr 447371; wyrok NSA

z dnia 12 października 2018 r., I OSK 79/17 - CBOIS).

Tym samym, powołane przez skarżącą jako naruszone zasady z art. 7, art. 77,

art. 80, i art. 15 k.p.a., w niniejszej sprawie nie miały zastosowania i nie mogły służyć Sądowi za wzorzec kontroli.

Natomiast prawidłowość postępowania dyscyplinarnego i zaskarżonej decyzji podlegała ocenie z punktu widzenia przepisów ustawy o Policji i w tym zakresie Sąd uznał zasadność skargi.

Zastosowanie którejkolwiek z kar dyscyplinarnych wobec policjanta wymaga uprzedniego, w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, ustalenia,

że funkcjonariusz dopuścił się, umyślnie bądź nieumyślnie, zarzucanego mu czynu, będącego przewinieniem dyscyplinarnym. Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego.

Dlatego też organ prowadzący postępowanie winien wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, tak aby ustalenia faktyczne pozwalały na postawienie policjantowi zarzutów popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Organy Policji prowadząc postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza mają więc obowiązek zebrania i szczegółowego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności są zobowiązane do dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu końcowym winy należycie uzasadnić (por. art. 135e ust. 1 ustawy o Policji).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ prowadzący postępowanie nie wyjaśnił pojęcia "miejsce zamieszkania", które ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia o naruszeniu przez skarżącą dyscypliny służbowej. Pojęcia tego nie definiuje ustawa o Policji. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego (K.c.), miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Zgodnie zaś z art. 28 K.c. można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. W świetle zaś art. 24 ust.1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1397) obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu w miejscu pobytu stałego lub czasowego.

Z akt sprawy, w tym z dokonanych przez organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne wynika, że skarżąca od 2016 r. zameldowana jest w miejscowości D., w domu będącym własnością jej rodziców, z którymi wcześniej zamieszkiwała.

Po wyjściu za mąż i podjęciu pracy w Policji (K.P. w W.) wraz z mężem korzysta z mieszkania rodziców męża w W., do którego ona jak też jej mąż nie posiadają żadnego tytułu prawnego. Nie ustalono, iż w miejscu tym zameldowana jest na okres czasowy.

Rodzi to określone wątpliwości interpretacyjne.

Sytuacja ta mogła budzić u skarżącej uzasadnione przekonanie,

iż właśnie zameldowanie określa w sensie prawnym miejsce jej zamieszkania

w rozumieniu przepisów ustawy o Policji dotyczących uprawnienia funkcjonariuszy Policji do zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Okoliczność ta czyni wątpliwym zarzut dyscyplinarny, który winien cechować się określonym stopniem zawinienia.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne nie podjął wszystkich czynności, niezbędnych do obiektywnego i rzetelnego wyjaśnienia spornej okoliczności miejsca zamieszkania skarżącej; nie przeprowadził bowiem wszystkich zawnioskowanych przez skarżącą dowodów w tym dowodu z przesłuchania wskazanych świadków na okoliczność miejsca jej zamieszkiwania w podanym okresie.

Zgodnie bowiem z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza protokoły.

W niniejszej sprawie nie można mówić o wszechstronnie przeprowadzonym

i wyczerpującym postępowaniu dowodowym w celu ustalenia istotnych faktów dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie odmówił przeprowadzenia dowodów z zeznań wskazanych przez skarżącą osób, które miały wyjaśnić okoliczności jej zamieszkiwania w D. jak i w mieszkaniu rodziców męża w W..

Zdaniem Sądu, dopiero konfrontacja zgłaszanych przez skarżącą, a nie przeprowadzonych przez organ dowodów z dowodami z przesłuchania świadków zamieszkałych w D. , zwłaszcza wobec kategorycznego stanowiska skarżącej,

iż centrum jej życia znajdowało się i znajduje w miejscowości [...] oznaczać będzie wszechstronną ocenę całego materiału dowodowego w sprawie, co warunkuje obiektywną analizę wszystkich istotnych okoliczności w sprawie.

Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy skarżąca podnosiła, że organ odwoławczy oceniając wartość dowodową zeznań sąsiadów z D. pominął podnoszoną w odwołaniu okoliczność wieloletniego konfliktu pomiędzy rodziną skarżącej a zeznającym na jej niekorzyść sąsiadem. Tymczasem bez zweryfikowania tej okoliczności w toku przesłuchania świadka, czy też innych świadków, nie można ocenić, czy fakt ten miał wpływ na zeznania, czy też pozostawał bez wpływu na ich treść, a zeznania są w pełni obiektywne.

Organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do argumentów skarżącej podważających moc dowodową zeznań przesłuchanych dotąd świadków, co winien był uczynić zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i dać temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia.

Pomimo podniesionych zarzutów w powyższym zakresie i zgłoszenia w odwołaniu wniosków dowodowych z uzasadnieniem konieczności ich przeprowadzenia, organ odwoławczy autorytatywnie i bez rzetelnego odniesienia się do argumentów odwołującej ocenił, iż wskazane przez nią osoby nie są wiarygodniejszym źródłem dowodowym.

Taka ocena wartości dowodowej zgłaszanych przez skarżącą świadków mogłaby być uzasadniona tylko w sytuacji przeprowadzenia dowodów z przesłuchania tych osób, a więc po analizie ich zeznań jako świadków.

Ustawa o Policji jednoznacznie określa podstawy do odmowy uwzględnienia

w postępowaniu dyscyplinarnym zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych, które także organ II instancji winien mieć na względzie, a do których nie odniósł się, negując wnioski dowodowe odwołującej się. Zgodnie z art. 135f ust. 7 ww. ustawy, odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych może mieć miejsce w sytuacji gdy okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy lub dowód ten jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności, lub nie da się przeprowadzić, albo przeprowadzenie dowodu jest sprzeczne z prawem.

W ocenie Sądu, odmowa uwzględnienia wniosku strony o przesłuchanie wskazanych w odwołaniu osób, analogicznie jak przesłuchano sąsiadów skarżącej

w D. , na okoliczność faktycznego miejsca zamieszkania strony, nie mieści się

w katalogu przesłanek uzasadniających odmowę przeprowadzenia danego dowodu

w sprawie. Niewłaściwe zastosowanie art. 135 f ust. 7 ustawy o Policji doprowadziło do bezpodstawnej odmowy uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego na okoliczności istotne z punktu widzenia prawa obwinionej do obrony.

Nieuwzględnienie wniosku dowodowego na tej tylko podstawie, że dotychczasowe dowody wykazały przeciwieństwo tego, co wnioskodawca zamierza udowodnić, jest sprzeczne z przepisami prawa i w sposób oczywisty ogranicza prawo obwinionego do obrony.

Nie znajduje również uzasadnienia stanowisko organu II instancji w zakresie wniosku strony o zażądanie akt z Prokuratury Rejonowej w S. dotyczących sprawy o nr [...] i przeprowadzenie z nich dowodu na okoliczność miejsca zamieszkania obwinionej, zwłaszcza gdy możliwość zwrócenia do właściwego organu o udostępnienie akt postępowania w całości lub w części wynika wprost z art. 135e ust. 9 ustawy o Policji.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył art. 135f ust. 7 w związku z art. 135l ust. 1 ustaw o Policji, zgodnie z którym w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres.

Zauważyć też należy, że ustawodawca w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji przewidział możliwość odstąpienia od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości

i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przewinienia dyscyplinarne, mające charakter incydentalny, obiektywnie niezamierzone, które

nie wynikają ze złej woli funkcjonariusza, mogą być kwalifikowane jako przypadki mniejszej wagi (por. wyrok WSA w Olsztynie z 10 grudnia 2013 r., sygn. II SA/Pol 867/13, wyrok WSA w Warszawie z 9 lutego 2012 r., sygn. II SA/Wa 2173/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie rozważył powyższych przesłanek ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary bądź też umorzenia postępowania na podstawie art. 132 ust. 4b ustawy o Policji,

w szczególności nie wykluczył tego, że skarżąca będąc zameldowana w m. D., a nie mająca tytułu prawnego do lokalu w W., mogła być przekonana, że postępując zgodnie ze stanem formalnym, nie narusza prawa ani zasad etyki obowiązujących funkcjonariusza Policji.

Powyższe wskazuje, że w analizowanym postępowaniu dyscyplinarnym nie rozważono wszystkich okoliczności w sprawie i nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego, przez co organ naruszył art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.

Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. postanowił uchylić orzeczenia wydane w obu instancjach celem ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem rozważań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a.