Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1740/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7,8 i 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.3 ust.1, art. 39 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 200/11 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r. sygn. II SA/Gd 200/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - oddalił skargę.

Powyższy wyrok wydano w następujących okolicznościach faktycznych:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 roku M. N. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Słupsku (dalej jako: Ośrodek) o przyznanie środków pieniężnych na zakup opału (węgla i drewna).

Decyzją z dnia [...] października 2010 roku nr [...], wydaną na podstawie art. 7, art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39, art. 100, art. 106, art. 106a i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm. - dalej jako u.p.s.) Prezydent Miasta Słupska przyznał wnioskodawcy pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 350 zł na zakup opału. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że przyczynami przyznania pomocy są niepełnosprawność, długotrwała, ciężka choroba i ubóstwo wnioskodawcy, którego dochód wynosi 477 zł, co jest równe kryterium dochodowemu. Organ wyjaśnił także, iż przyznana pomoc ma jedynie charakter uzupełniający i nie zaspokaja wszystkich potrzeb w pełnym zakresie i pełnej wysokości, bowiem środki, którymi dysponuje ośrodek, są ograniczone.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] października 2010 roku, nr [...], M. N., opisując swój zły stan zdrowia oraz trudną sytuację osobistą i majątkową, zakwestionował wysokość przyznanej mu pomocy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) oraz art. 39 ust. 1 u.p.s. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, chorą i pozostaje w ubóstwie. Podkreślono, że skarżący utrzymuje się z zasiłku stałego i innych form pomocy społecznej oraz korzysta z usług opiekuńczych i darmowych obiadów. Jak wskazano, dochód skarżącego za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku stanowiła kwota 477 zł, przy czym w październiku 2010 r. Ośrodek wydał na pomoc celową łącznie kwotę 181.921,89 zł, a wypłacono 1236 zasiłków, zaś średnia ich wysokość wyniosła 147,19 zł. Kolegium stwierdziło nadto, iż z treści art. 39 ust. 1 u.p.s. wynika, że decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Zasiłek ten więc może, lecz nie musi być przyznany, a przepisy nie określają jego wysokości, ani kryteriów jego ustalania. Wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku jest w tej sytuacji, jak wskazano, z jednej strony sytuacja materialna i życiowa strony oraz cel, na który pomoc jest przyznawana, z drugiej strony możliwości finansowe organu pomocy społecznej.

Zwrócono uwagę, że na skutek złożonego w niniejszej sprawie wniosku skarżący otrzymał pomoc finansową w kwocie 350 zł. Podkreślono, że nie była to wyłączna pomoc udzielona skarżącemu. Jak wyjaśniono, otrzymał on zasiłek stały, dodatek mieszkaniowy oraz pomoc celową na zaspokojenie różnych potrzeb, w tym na zakup żywności oraz dofinansowanie do opłat i leków. W dalszej kolejności wskazano, że skarżący z pomocy korzysta stale. Kolegium wyjaśniło przy tym, że pomoc społeczna jest instytucją mającą na celu umożliwienie podopiecznym przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, a ich potrzeby winny być uwzględnione m. in. jeżeli mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Oznacza to, że nie wszystkie, nawet usprawiedliwione potrzeby osób objętych pomocą mogą być zaspokojone ze środków pomocy społecznej. Z tych też przyczyn Kolegium uznało, iż rozmiar przyznanej do tej pory wnioskodawcy pomocy uzasadnia przyjęcie, że uczyniono zadość realizacji obowiązku wsparcia skarżącego.

W skardze na powyższą decyzję, adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, M. N. przedstawił swój stan zdrowia oraz sytuację majątkową. Podniósł, że organy rozpatrujące sprawę nie zapoznały się z jego stanowiskiem zawartym we wniosku i odwołaniu. W ocenie skarżącego przyznana mu pomoc w formie zasiłku celowego nie jest wystarczająca na zaspokojenie niezbędnych mu potrzeb bytowych. Za otrzymany zasiłek - jak zauważył sam skarżący - może on zakupić opał jedynie na około dwa miesiące.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wskazał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane na podstawie art. 39 ust. 1 u.p.s. Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, przy czym zważywszy na treść art. 39 ust. 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W dalszej kolejności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że zgodnie z art. 3 u.p.s. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1); zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust. 2); rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3); potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). W dalszej kolejności Sąd I instancji podkreślił, że osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Nie jest tak - jak zauważył Sąd I instancji - że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych oraz rodzin wielodzietnych żyjących w ubóstwie.

Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stanął na stanowisku, że organy obu instancji poddały należytej ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione było udzielenie skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego. Podkreślono przy tym, że skarżący w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym złożył wniosek, otrzymywał wsparcie w formie zasiłku stałego, dodatku mieszkaniowego oraz zasiłku pielęgnacyjnego - w łącznej wysokości 477 zł miesięcznie, jak również objęty był pomocą w formie zakupu posiłków przez 5 dni w tygodniu oraz w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie pielęgnacji przez 3 dni robocze po 2 godziny dziennie. W świetle powyższego Sąd I instancji uznał, że skarżący nie pozostawał bez wsparcia, w formie świadczeń pieniężnych jak i niepieniężnych, udzielonego ze strony organu pomocy społecznej. Ponadto, jak zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, organ I instancji - decyzją z dnia [...] października 2010 roku, nr [...], przyznał skarżącemu pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 120 zł na zakup żywności oraz dofinansowanie do opłat, leków i odzieży. Słusznie również - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - podkreśliło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie wszystkie, nawet uzasadnione potrzeby osób objętych pomocą mogą być zaspokojone ze środków pomocy społecznej. Sąd I instancji wyjaśnił, że organy pomocy społecznej nie są w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej. Zauważono, że ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe skarżącego. W dalszej kolejności, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że średnia miesięczna pomoc w formie zasiłku celowego w październiku 2010 roku, to jest w miesiącu, w którym został rozpatrzony wniosek skarżącego przez organ I instancji, wynosiła 147,19 zł. Tymczasem, wysokość pomocy udzielonej skarżącemu z tytułu zasiłków celowych w miesiącu październiku stanowi łącznie kwotę 470 zł, w tym 350 zł na opał, co ponad trzykrotnie przewyższa wysokość przeciętnego zasiłku celowego. Ponadto, jak zauważono, skarżący objęty jest innymi pieniężnymi i niepieniężnymi formami wsparcia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku powyższe okoliczności oraz ograniczone możliwości finansowe ośrodka zadecydowały o tym, iż oczekiwania skarżącego w zakresie wysokości przyznanego świadczenia nie mogły zostać w pełni zaspokojone.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. N., który na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, do którego - w ocenie autora skargi kasacyjnej - doszło poprzez pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku faktu naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku przepisu art. 3 ust. 1 u.p.s. - przez błędną jego wykładnię i uznanie, że przepis ten nie przyznaje skarżącemu prawa do zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, a tylko na poczet części tej potrzeby. W skardze kasacyjnej podniesiono, że skarżącemu odmówiono zabezpieczenia społecznego w zakresie usprawiedliwionym jego słusznymi potrzebami, pomimo ustalenia, że te słuszne potrzeby skarżącego faktycznie nie są w pełni zaspokojone, a skarżący sam nie jest w stanie, z uwagi na swój stan zdrowia ich zaspokoić. W dalszej kolejności wskazano na naruszenie art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. - przez błędną jego wykładnię i uznanie, że również ten przepis nie przyznaje skarżącemu prawa do zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, a tylko na poczet części tej potrzeby. Autor skargi kasacyjnej wskazał ponadto na naruszenie art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483) wskazując na dokonanie błędnej wykładni tego przepisu, skutkującej wadliwą oceną legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych.

Powołując się na art. 174 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a do którego - jak wyjaśniono - doszło poprzez pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku faktu naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku art. 7 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 4 i art. 2 ust. 2 u.p.s. – poprzez, niedostateczne, w ocenie autora skargi kasacyjnej, wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim poprzez brak ustaleń, czy organ organizujący pomoc społeczną w przypadku skarżącego faktycznie nie miał możliwości oraz zasobów pieniężnych do pełnego, a nie tylko częściowego, zaspokojenia jego potrzeby. W dalszej kolejności podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia art. 77 i art. 136 k.p.a. - poprzez niespójną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także wskazano na uchybienie postanowieniom art. 8 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji administracyjnej w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności zarzutów złożonej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny nie kontroluje ponownie legalności zaskarżonego aktu lub czynności w takim zakresie, w jakim może i powinien to czynić Sąd I instancji. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują, kierunek badawczej działalności tego sądu determinują przytoczone podstawy kasacyjne. NSA nie może zastępować stron i w jakikolwiek sposób uzupełniać czy modyfikować za nie podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony do podjęcia własnej inicjatywy w celu ustalenia innych wad zaskarżonego orzeczenia. Rola tego Sądu w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się zatem wyłącznie do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów autora skargi kasacyjnej.

Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. - art. 3 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm. - dalej jako u.p.s.) oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483). Ponadto wskazano na naruszenie przepisów postępowania tj. – art. 7 , art. 8, art. 77 i art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.).

Analiza wskazanych w niniejszej sprawie podstaw kasacyjnych prowadzi do wniosku, że złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie są trafne.

W sytuacji, kiedy - jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść, bowiem dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Przystępując zatem do oceny zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że stanowisko strony w tej kwestii nie jest prawidłowe. Ustosunkowując się do argumentacji skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że nie precyzuje się w niej – konkretnie – jakich ustaleń organów administracji publicznej zabrakło. Nie wskazano, jakich okoliczności faktycznych organ nie wziął pod uwagę. Autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje w istocie rzeczy, że organ organizujący pomoc społeczną w przypadku skarżącego faktycznie nie miał możliwości oraz zasobów pieniężnych do pełnego, a nie tylko częściowego, zaspokojenia jego potrzeby. W skardze kasacyjnej zawarto jedynie gołosłowne twierdzenie o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co rzeczywistych możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Słupsku. Nie wskazano jednak na czym autor skargi kasacyjnej opiera swoje wątpliwości. Z treści skargi kasacyjnej wynika, iż jej autor kwestionuje prawidłowość ustaleń Sądu I instancji, jakoby postępowanie administracyjne przeprowadzono z poszanowaniem przepisów k.p.a. Jednakże, należy podkreślić, ze w świetle zebranego w aktach sprawy materiału, nie sposób zgodzić się aby decyzje organów administracji publicznej wydano z naruszeniem przepisów postępowania. Zauważyć należy, że wbrew błędnym wywodom skargi kasacyjnej, ustalenia zaprezentowane w wyroku Sądu I instancji uznać należy za prawidłowe i znajdujące oparcie w przedstawionym materiale dowodowym. Prawidłowości poczynionych przez organy administracji publicznej oraz przez Sąd I instancji ustaleń dowodzi choćby znajdujący się w aktach Harmonogram wypłat dla skarżącego za 2010 r. i informacja z [...] października 2010 r. załączona do odwołania o wysokości przyznawanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Słupsku zasiłków celowych. W świetle tych dokumentów oraz przedstawionego materiału dowodowego, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia na gruncie rozpoznawanej sprawy przepisów k.p.a. uznać należało za bezzasadne. W ocenie Sądu II instancji, nie można, podzielić poglądu autora skargi kasacyjnej, jakoby poczynione przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie ustalenia można było uznać za dowolne. Przypomnieć, bowiem należy, że jako dowolne należy traktować tylko ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Zarzut dowolności wykluczają zatem ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie, organy w sposób dokładny wyjaśniły stan faktyczny sprawy na poparcie czego przedstawiły rzetelny materiał dowodowy. Dlatego też zarzut skargi kasacyjnej dotyczący wadliwości wyroku Sądu I instancji, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, uznać należało za nieusprawiedliwiony

Odnosząc się z kolei do argumentacji przekonującej o naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przepisów prawa materialnego wskazać należy, że zarzuty te również nie zasługiwały na uwzględnienie.

Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej wydaje się nie dostrzegać, że przepis art. 3 u.p.s. stanowi jedynie klauzulę generalną i wytycza ogólną zasadę, którą winny kierować się organy administracji publicznej w sprawach o przyznanie świadczeń pieniężnych w ramach pomocy społecznej. Natomiast skarga kasacyjna całkowicie pomija okoliczność, iż ustęp 4 art. 3 u.p.s. limituje rozmiar przyznanej pomocy, uzależniając ją od możliwości pomocy społecznej. Oznacza to, iż - jak trafnie wskazał Sąd I instancji - nie wszystkie potrzeby w pełnym zakresie mogą być zaspokojone w drodze przyznanego świadczenia, a tylko te, które organ - uwzględniając wielkość posiadanych środków i potrzeby innych osób - jest w stanie zaspokoić. Organy pomocy społecznej muszą, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, limitować rozmiar przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe. Sąd I instancji zasadnie, więc przyjął, że organy administracji, przyznając skarżącemu zasiłek celowy zmuszone były uwzględnić realizację celu pomocy społecznej nie tylko względem niego, ale również względem innych osób zakwalifikowanych do jej przyznania (por. wyrok NSA z 26.05.2011 r., sygn. I OSK 2128/10). Z tego też powodu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 3 ust. 1 u.p.s.

Odnosząc się do drugiego z zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, wskazać należy, że w myśl art. 39 ust. 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zauważyć należy, że może on być przyznany w szczególności na pokrycie - części lub całości - kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Z przepisu tego wynika, jak zasadnie stwierdził Sąd I instancji, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest przez organy w ramach uznania administracyjnego. Obejmuje ono prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Sam zatem fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika zatem, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwością pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 15.04.2010 r., sygn. I OSK 1724/09). Zważywszy na powyższe, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, iż organy administracji publicznej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy dokonały prawidłowej wykładni art. 39 ust. 1 u.p.s.

Za nieuprawniony uznać również należało zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów Konstytucji RP. Zauważyć, bowiem należy, że zgodnie z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP (Dz.U. 1997 r. nr 78 poz. 483, sprost. 2001 nr 28 poz. 319, zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471, 2009 nr 114 poz. 946) obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy, ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego, przy czym zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Podkreślenia jednak wymaga, że w ust. 2 art. 67 Konstytucji RP ustrojodawca określił, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Oznacza to, że praw określonych w art. 67 Konstytucji RP można dochodzić tylko w granicach określonych przez ustawę (por. wyrok NSA z 10.02.2011 r. sygn. I OSK 1771/10). Analiza argumentacji zaprezentowanej w zaskarżonym wyroku, a także okoliczności rozpoznawanej sprawy, nie pozostawiają wątpliwości, że Sąd I instancji dokonał prokonstytucyjnej wykładni przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w toku postępowania administracyjnego. Z tego też względu nie sposób podzielić stanowiska autora skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisu art. 67 Konstytucji RP.

Z powyższych względów uznając, że skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.

Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie adw. A. I. wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) ustanowiony z urzędu pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie.