Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 138/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ odwoławczy, organ drugiej instancji, Dyrektor OR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ pierwszej instancji, Kierownik BP) z dnia [...] października 2020 r. odmawiającą D sp. z o.o. (Skarżącej) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej: płatność ONW) w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (dalej: PROW 2014-2020) na rok 2018.

Z uzasadnienia decyzji Dyrektora OR wynikał następujący stan sprawy. Skarżąca w złożonym 30 marca 2018 r. wniosku o płatności domagała się płatności ONW do łącznego areału 110,21 ha. Decyzją z dnia [...] października 2020 r. Kierownik BP odmówił przyznania żądanej płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), wobec uznania, że Skarżąca, faktycznie funkcjonowała w ramach struktury licznych podmiotów, w tym spółek zarządzanych i powiązanych ze S.T. i J.G., a grunty, do których formalne tytuły prawne posiadali wnioskujący o wsparcie, były de facto składnikiem jednego spójnie kierowanego organizmu gospodarczego. Występowanie o dopłaty przez różne osoby prawne i fizyczne, które zgłaszały grunty wydzielone z większego gospodarstwa rolnego spowodowało stworzenie sztucznych warunków pozwalających uzyskanie płatności z pominięciem mechanizmów zmniejszenia kwot wsparcia.

Organ pierwszej instancji wskazał, że Spółka została zarejestrowana

w Krajowym Rejestrze Sądowniczym dnia [...] grudnia stycznia 2015r. Jej udziałowcami są spółki B Sp. z o. o. (1/2 udziału) oraz spółka O Sp. z o.o. (1/2 udziału) natomiast prezesem zarządu jest J.G.. Z kolei głównym udziałowcem i prezesem zarządu spółek B Sp. z o.o. i O Sp. z o.o. jest S.T..

Podkreślił, że S.T. i J.G. pełnią funkcje zarządcze oraz właścicielskie w powiązanych spółkach, które w 2018r. złożyły wnioski o przyznanie płatności tj. D Sp. z o.o., R Sp. z o.o., L Sp. z o.o., J Sp. z o.o., T Sp. z o.o., T Sp. z o.o., T Sp. z o.o., P Sp. z o.o., K Sp. z o.o. oraz P sp. z o.o. Wnioski złożyli również J.G. i Ł.G., (których pełnomocnikiem był J.G. będący jednocześnie ich ojcem) oraz sami S.T. i J.G..

Powołanie do życia spółki D powiązanej kapitałowo i osobowo oraz przeniesienie praw własności gruntu, których właścicielem był S.T., miało na celu – zdaniem organu - stworzenie sztucznego podmiotu celem uzyskania dopłat, których to nie byłyby w stanie uzyskać S.T.. Zabieg ten ma charakter multiplikacji sztucznych podmiotu i służył uniknięciu skutków wynikających z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013.

Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Kierownika BP. Po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, wymienioną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2021 r. Dyrektor OR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Potwierdził ocenę, że Skarżąca nie jest samodzielnym podmiotem,

a utworzona została i funkcjonuje w celu pozyskania płatności do gruntów rolnych

w kwotach większych niż faktycznie możliwe do uzyskania przez osoby kreujące sztuczne warunki poprzez utworzenie odrębnych podmiotów w postaci spółek prawa handlowego. Wskazał, że zasadnicze znaczenie w zakresie odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanej płatności ma fakt, iż szereg podmiotów prawa handlowego: P sp. z o.o., P sp. z o.o., R sp. z o.o., J sp. z o.o., T sp. z o.o., T sp. z o.o., L sp. z o.o., K sp. z o.o., jak również osoby fizyczne: J.G., J.G., Ł.G. zostały uznane za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w postępowaniach prowadzonych nie tylko przed organami ARiMR (za rok 2017), ale też przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. (m.in. wyroki w sprawach o sygnaturze akt: I SA/Go 19/20, I SA/Go 23/20, I SA/Go 25/20, I SA/Go 28/20, I SA/Go 29/20, I SA/Go 30/20, I SA/Go 33/20, I SA/Go 35/20, I SA/Go 37/20, I SA/Go 49/20, I SA/Go 51/20 i in.). W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w roku 2018 w/w spółka działała w zakresie rolnictwa w sposób tożsamy jak w roku 2017, a w toku prowadzonego postępowania spółka nie przedstawiła przekonywujących dowodów pozwalających uznać ją za wyodrębnionego, samodzielnego oraz działającego na własną rzecz, rachunek i ryzyko producenta rolnego.

Jak wynika z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (zwanym dalej KRS) D sp. z o.o. zawiązana została w dniu [...].11.2015 r. przez S.T., a od dnia 4.04.2016 r. wspólnikami D sp. z o.o. są: B sp. z o.o. oraz O sp. z o.o. Prezesem zarządu jest J.G., a do dnia [...] kwietnia 2016 r. wiceprezesem tejże spółki był S.T.. Zarówno w spółce B sp. z o.o., jak i O sp. z o.o. (obie nie wnoszą o przyznanie płatności w ARiMR) S.T. jest wspólnikiem (posiada 99 na 100 udziałów) i prezesem zarządu, a J.G. wiceprezesem zarządu. Oprócz Skarżącej o płatności na rok 2018 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z w/w osobami fizycznymi tj. J.G. oraz S.T. (P sp. z o.o., R sp. z o.o., P sp. z o.o., J sp. z o.o., T sp. z o.o., L sp. z o.o., T sp. z o.o., T sp. z o.o. oraz N sp. z o.o. (aktualnie K sp.z o.o.). We wszystkich tych spółkach występował tożsamy jak u Skarżącej schemat własnościowo-zarządczy. Oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatności na rok 2018 - jako osoby fizyczne - wystąpili również: S.T., J.G. oraz J.G. i Ł.G. (dzieci J.G.).

Organ odwoławczy stwierdził, iż osoby fizyczne tj. S.T. oraz J.G. - w roku 2018 występują jako: wspólnik, udziałowiec, prezes zarządu, prokurent etc. w 10 spółkach kapitałowych, które wystąpiły o przyznanie płatności. Oprócz powyższego w/w osoby (wraz z J.G. oraz Ł.G.) również wystąpiły o płatności na rok 2018 jako osoby fizyczne. Jak wskazuje suma zgłoszonych obszarów w roku 2018 w/w 10 spółek, w tym strona niniejszego postępowania, jak również wymienione osoby fizyczne, wystąpili o przyznanie płatności na rok 2018 do łącznej powierzchni 1 698,36 ha. Przedmiotowe grunty zostały zgłoszone przez poszczególne osoby prawne i fizyczne w ramach następujących rodzajów płatności:- D sp. z o. o. - płatność PRSK (PROW 2014 - 2020), płatność do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwana dalej ONW) (PROW 2007 - 2013), jednolita płatność obszarowa (zwana dalej JPO), płatność za zazielenianie (zwana dalej PZZ), płatność redystrybucyjna (zwana dalej RDST), płatność do roślin strączkowych (zwana dalej PSTR);- K sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST; - P sp. z o.o.

- JPO, PZZ, RDST, ONW, PRŚ (2007-2013) płatność rolnośrodowiskowa (zwana dalej PRŚ) (PROW 2007-2013);- J sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW, PRŚ (PROW 2007-2013);- P sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW;- T sp. z o.o. - JPO, PZZ, RDST, ONW;- R sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, ONW;- T sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW, PRŚ (PROW 2007-2013);- T sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW; - L sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, ONW;- J.G. - JPO, PZZ, RDST, ONW, PRŚ (PROW 2007 - 2013);- Ł.G. - JPO, PZZ, RDST, PSTR oraz płatność dla młodego rolnika (zwana dalej płatnością MR), ONW, Rolnictwo ekologiczne (zwana dalej płatnością RE);- J.G. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, płatność MR; - S.T. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW, PRŚ (2007-2013).

W w/w spółkach tylko S.T. oraz J.G. mają istotny wpływ na ich działalność i okoliczność ta w żaden sposób nie zmieniła się w odniesieniu do kampanii obszarowej roku 2017. Nikt inny nie zasiada w zarządzie w/w spółek, jak również nikt inny nie posiada w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów. Z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika ponadto, że w przypadku osób fizycznych tj. J.G. i Ł.G. ich gospodarstwa pozostają w ścisłej zależności z osobami J.G. oraz S.T.. Stwierdzono również, że J.G. także nie posiada gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną i niezależną całość gospodarczą. W ocenie organu odwoławczego J.G. oraz S.T. w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, w celu obejścia limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednego gospodarstwu rolnemu.

Organ odwoławczy wskazał, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013). Zgodnie z definicją określoną w art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz. U. UE L.2018.200.1) gospodarstwo rolne oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo

i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie (...). Gospodarstwo rolne stanowi zatem wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak

i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Powinna posiadać odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo.

W ocenie organu w/w podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. W przypadku analizowanych spółek kapitałowych, jak również podmiotów występujących o dopłaty jako osoby fizyczne, stwierdzono brak podstawowych atrybutów odrębności pod względem technicznym, jak również kierowniczym. Przede wszystkim zauważyć należy, iż w zarządach wszystkich w/w spółek kapitałowych zasiadają te same osoby tj. tylko i wyłącznie S.T. i J.G.. Nie stwierdzono ponadto posiadania udziałów w w/w spółkach przez inne osoby. Wobec powyższego realny wpływ na sposób działalności w/w spółek kapitałowych mają tylko S.T. i J.G.. Tym samym wszystkie 10 w/w spółek kapitałowych jest pod wyłączną kontrolą w/w osób. Spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Mają tych samych kontrahentów, z którymi zawierane są operacje kupna środków produkcji i sprzedaży płodów rolnych, tych samych doradców rolnych oraz księgowość zlecaną do tego samego miejsca. Poza spółką R sp. z o.o. niemal wszystkie wymienione sukcesywnie utworzone spółki nie posiadają jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów przechowalniczych, środków transportu, a wszystkie zabiegi

i usługi są zlecane do podmiotów zewnętrznych (w tym podmiotów powiązanych

z S.T. i J.G.). Mając powyższe na uwadze wymienione wyżej spółki należy traktować jako jeden organizm gospodarczy tj. jako jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez J.G. i S.T..

W ocenie organu, realny wpływ na sposób działalności tych spółek mają tylko S.T. i J.G.. Tym samym wszystkie 10 spółek kapitałowych jest pod wyłączną kontrolą ww. osób co wynika z tabeli zamieszczonej na str. 17-18 decyzji. Nadto wszystkie spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Mają tych samych kontrahentów, doradców rolnych oraz księgowość zlecana do tego samego miejsca.

Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie R sp. z o.o. ma kluczowe znaczenie. Podkreślił, że R sp. z o.o. została zarejestrowana w KRS w dniu [...] sierpnia 2002 r. Z dokumentu "Dodatkowe informacje i objaśnienia za rok 2018 r." sporządzonego na dzień 31 grudnia 2018 r. wynika, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka posiada: grunty; budynki, urządzenia techniczne i maszyny; środki transportu, inne środki trwałe.

Organ stwierdził, że wnioski obszarowe są składane przez tę spółkę od roku 2007. Przy czym od 2013 r., nastąpił znaczący spadek powierzchni zgłaszanej

do płatności obszarowych przez spółkę R. Dyrektor OR ARiMR wskazał na nowe spółki, które powstały z podziału R sp. z o.o. oraz później powołane spółki, które stopniowo formalnie obejmowały areał wcześniej wchodzący w skład gospodarstwa prowadzonego przez R sp. o.o.

Organ odwoławczy zaznaczył, że Skarżącą rozpoczęła składnie wniosków

o przyznanie płatności od 2016 roku. Z bilansu D sp. z o.o. sporządzonego

na dzień 31.12.2018 r. wynika, iż w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka

ta posiada jedynie grunty, które nabyła od S.T. (osoba fizyczna) na podstawie aktu notarialnego repertorium A nr [...] z dnia [...].04.2016r. (w imieniu D sp. z o. o. wystąpił J.G.). Wśród sfery zarządzająco - właścicielskiej D sp. z o. o. (oraz innych spółek) "przewijają się" te same osoby fizyczne będące także wspólnikami lub kadrą zarządczą w innych spółkach zgłaszających grunty rolne do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 bądź też składają takie wnioski jako osoby fizyczne. Organ nadmienił, że przedmiotem deklaracji ze strony D sp. z o.o. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 jest 8 działek ewidencyjnych: nr [...] (obręb ew. [...]), nr [...] (obręb ew. [...]) oraz nr [...] (obręb [...]). Jak wynika z systemu, o którym mowa w art. 9a Ustawy EP w roku 2015 o płatności do gruntów rolnych dystrybuowanych przez ARiMR do przeważającej większości powyższych działek ewidencyjnych tj. nr [...] - położonych w obrębie ewidencyjnym ubiegał się jako osoba fizyczna S.T..

Następnie w dniu [...].04.2016 r. (na podstawie warunkowej umowy sprzedaży sporządzonej w dniu [...].03.2016 r.) S.T. - działając jako osoba fizyczna - sprzedał część w/w działek tj. działki nr: [...] spółce D sp. z o.o. (w której bezpośrednio lub pośrednio poprzez inne spółki jest wspólnikiem), którą reprezentował prezes zarządu tj. J.G. (vide: akt notarialny repertorium A nr [...] - w aktach sprawy). Jednocześnie J.G. w dniu [...].03.2016 r., działając jak prezes zarządu spółki P sp. z o. o., wydzierżawił (vide: umowa z dnia [...].03.2016 r. w aktach sprawy) działki nr [...] na rzecz D sp. z o.o. (gdzie tenże J.G. również jest prezesem zarządu). Na marginesie organ dodał, że w/w działki nr [...] (obręb [...]) spółka P sp. z o.o. kupiła od osoby fizycznej tj. S.T. (vide: akt notarialny repertorium A nr [...] - w aktach sprawy). Z kolei umową sprzedaży repertorium A nr [...] została przekazana do spółki D z o.o. przez S.T. również działka ewidencyjna nr [...] (obręb ewidencyjny [...]), która - mimo, iż S.T. przestał być jej właścicielem - została przez niego jako osobę fizyczną zgłoszona do płatności na rok 2018 (dane potwierdzone w oparci u o system, o którym mowa w art. 9a Ustawy EP). Okoliczność ta jest zdaniem organu wyjątkowo zadziwiająca albowiem jak wynika z zeznań J.G. z dnia [...].05.2019 r. (odpowiedź na pytanie 4 - w aktach sprawy) prezesa zarządu D sp. z o. o., spółka nie wydzierżawiała swoich gruntów. Nie sposób zatem ustalić na jakiej podstawie S.T. użytkował grunty, które sprzedał spółce D sp. z o. o.

W ocenie organu odwoławczego osoby pełniące funkcje zarządcze

w spółkach D i P podpisały "same ze sobą" umowy dzierżawy przekazując tym samym swobodnie grunty pomiędzy sobą. W ocenie organu odwoławczego, charakter ww. przeniesień posiadania gruntów – o ile dozwolony w sensie uwarunkowań gospodarczych czy handlowych – utwierdza w przekonaniu

o pozorności działań mających na celu uzyskanie dopłat. Organ opisał schematy działań występujące także w innych, kontrolowanych równolegle, spółkach powiązanych ze skarżącą. Podkreślił, że z przedłożonych organom ARiMR bilansów wynika, że w/w spółki, w tym D sp. z o.o., poza gruntami nie posiadają na własność jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej (budynki inwentarskie, magazyny przechowalnicze, maszyny i urządzenia, środki transportu etc.). Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że D sp. z o.o. nie posiada na własność jakiejkolwiek infrastruktury magazynowej, w związku z powyższym by mieć możliwość przechowywania głodów rolnych prezes zarządu J.G., w dniu [...].12.2015 r. podpisał - w imieniu spółki - umowę dotyczącą użyczenia nieruchomości zabudowanej magazynem zbożowym zlokalizowanym w miejscowości [...] z osobą fizyczną tj. S.T.. Przedmiotowa umowa została aneksowana w dniu [...].10.2018 r., a pod aneksem podpisały się te same osoby. Kluczowe znaczenie dla opisywanych okoliczności i powiązanych spółek ma fakt, iż mimo podpisania umowy użyczenia - na korzystanie z powierzchni magazynowych - z S.T., spółka D korzystała w roku 2018 z powierzchni magazynowych spółki R sp. z o. o. i jeszcze za to płaciła (zob. faktura z dnia [...].12.2018 r. nr [...] wraz z dowodem opłaty).Co istotne, w tożsamy sposób sytuacja związana z kwestiami magazynowymi wygląda w przypadku spółek: T sp. z o.o., J sp. z o.o., T sp. z o.o., P sp. z o.o. Poza tym, za tym, paliwo zakupione odrębnie przez każdą ze spółek przechowywane jest w zbiorniku należącym do spółki R sp. z o. o., która z kolei musi przechowywać również paliwo zakupione na cel własnej działalności. Okoliczność ta w sposób rażący pokazuje zależność funkcjonalną D sp. z o. o. (i innych spółek) od spółki R sp. z o. o., bez infrastruktury której inne podmioty nie są w stanie funkcjonować.

Zwrócił uwagę na zmianę w trakcie trwającego postępowania, w zakresie siedziby spółki z [...], pod którym to adresem znajdują się nieruchomości magazynowe należące do S.T.. Dodał, że w tym samym czasie swoje siedziby pod ww. adresem umiejscowiły: L sp. z o.o.; T sp. z o.o., T sp. z o.o., P sp. z o.o., P sp. z o.o., T sp. z o.o., J sp. z o.o., R, co potwierdza jedynie – zdaniem organu – ustalenia w zakresie pozorności odrębności opisywanych podmiotów.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podzielił wniosek organu pierwszej instancji, że adresy zarówno siedzib spółek, jak i do korespondencji przewijają się we wszystkich omawianych podmiotach, które zgłosiły się o przyznanie płatności. Zaznaczył, że o ile zabieg taki jest prawnie dozwolony to w okolicznościach niniejszej, sprawy, musi budzić wątpliwości.

W ocenie organu odwoławczego zabieg polegający na zawiązaniu podmiotu D sp. z o. o. oraz pozyskaniu przez tę spółkę gruntów rolnych pośrednio

od S.T. ma formę czynności pozornej. Pomimo przypisania gruntów spółce D sp. z o. o. oraz innym nowo powstałym podmiotom (w przypadku spółki J również budynków) pełnienie zarządu w tych spółkach oraz udziały w tych spółkach pozostały wyłącznie w rękach tych samych osób S.T. i J.G.. Nowo powstałe podmioty nie stanowią gospodarstw rolnych stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą, gdyż nie posiadają niezbędnej do tego kadry pracowniczej oraz infrastruktury, a ich działalność opiera się na zlecaniu wszystkich wymaganych usług podmiotom zewnętrznym. W celu prowadzenia działalności rolniczej nowo powstałe podmioty - w tym D sp. z o.o. - zawarły umowy ze spółką macierzystą R sp. z o. o. oraz ze spółką

R3 sp. z o. o. na wykonywanie zabiegów agrotechnicznych. A - jak wskazano wcześniej - działalność spółek R sp. z o. o. oraz R3 sp. z o.o. również pozostaje w gestii: S.T. i J.G.. Przypomniał, że w przypadku podmiotu D sp. z o.o. w 2018 r. podjęta została próba odejścia od realizacji w/w umów jednak o przedłożony do akt sprawy jako dowód w dniu [...].07.2019 r. aneks do w/w umowy ruchomości oraz stwierdzenia pełnomocnika wynikające z treści pisma odwoławczego (wskazujące na fakt ścisłej współpracy w/w podmiotów pomiędzy sobą) nakazują poddać pod wątpliwość prawdziwość inicjatywy podjętej przez organ zarządczy D sp. z o. o. Ponadto zauważył, iż księgowość wszystkich spółek zlecona jest do spółki macierzystej R. Podobna sytuacja występuje w przypadku pozostałych nowo zawiązanych podmiotów tj. spółek L sp. z o.o., T sp. z o.o. T sp. z o. o., P

sp. z o.o., K sp. z o.o., a także w przypadku J.G., J.G. i Ł.G., którym to spółkom i osobom przypisano jedynie grunty zgłaszane do dopłat. Jednak wymienione osoby prawne i fizyczne, zdaniem organu odwoławczego, nie prowadzą odrębnych gospodarstw rolnych stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą. W ocenie organu odwoławczego, zamiarem J.G. oraz S.T., pod kontrolą których znajdował się areał ok. 1700 ha gruntów uprawowych, kadra pracownicza oraz infrastruktura techniczna było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych o powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa.

Następnie przedstawił wyliczenia o ile zwiększyły się płatności w wyniku pozornego podziału gruntu rolnego i rozdysponowania go na odrębne podmioty

w stosunku do faktycznie przysługujących. Organ odwoławczy stwierdził, że jedynym celem multiplikacji podmiotów przez J.G. oraz S.T. było uzyskanie dodatkowych korzyści finansowych z tytułu płatności ONW, dopłat bezpośrednich, płatności PRŚ, płatności PRSK i płatności RE. Natomiast zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności we wszystkich schematach pomocowych mogłoby stanowić łączną kwotę 552 546,04 zł. Podkreślił, iż system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Tymczasem działalność J.G. i S.T. stoi w sprzeczności do w/w celów, ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa Wskazane podmioty nie można uznać" za pojedyncze gospodarstwa, ponieważ pozostają pod wyłączną kontrolą J.G. i S.T. i nikt inny nie posiada istotnej części udziałów w w/w spółkach. Zaznaczył, że dokonana analiza powiązań pomiędzy podmiotami wskazuje na: zbliżony charakter pozyskania potencjału produkcyjnego poszczególnych podmiotów (wydzielenie działek z zasobów S.T. bądź spółek bezpośrednio lub pośrednio z nim powiązanych (R sp. z o.o. oraz R1 sp. z o.o.) i przekazanie ich w formie sprzedaży lub dzierżawy osobom prawnym lub fizycznym aby te zgłaszały je do płatności, tożsamy sposób prowadzenia przez nowo zawiązane podmioty działalności rolniczej (brak pracowników, brak sprzętu, wyłącznie zlecenia do zewnętrznych powielających się podmiotów, jednolite umowy o współpracy i najmie podpisywane w tym samym czasie), wykonywanie prac agrotechnicznych na zgłaszanych użytkach przez tych samych zleceniobiorców (A J.P., Firma F sp. z o.o.), tożsame adresy siedzib lub adresy korespondencyjne, łączące je więzi personalne i kapitałowe (ten sam prezes zarządu, wspólnicy: S.T. bądź spółki kapitałowe, w których tenże jest udziałowcem, bezpośrednie więzy rodzinne). W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe okoliczności świadczą o zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów m.in. polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, pozwalających na uzyskanie korzyści finansowych niezgodnych z regulacjami prawnymi dotyczącymi systemu wsparcia.

Nadto Dyrektor OR stwierdził, że w świetle zgromadzonej dokumentacji nie można mówić o tym by działalność D sp. z o.o. w roku 2018 spełniła cele wspólnej polityki rolnej jakimi są m.in. zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz racjonalne wykorzystanie siły roboczej. Nie można również stwierdzić, w świetle faktu, iż spółka nikogo nie zatrudnia - by D sp. z o.o. jakkolwiek wypełniała cele wspólnej polityki rolnej jakim i są osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.

Zdaniem organu, nie można uznać, że D sp. z o.o. jest podmiotem wyodrębnionym, w szczególności w sferze kierowniczej i funkcjonalnej, a jest jedynie częścią większego organizmu stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą, dysponującą łącznie prawie 1700 ha gruntów rolnych, podczas gdy D sp. z o.o. zadeklarowała w roku 2018 jedynie 110,21 ha gruntów. Tym samym D sp. z o.o. nie jest oddzielną jednostką zarówno pod względem technicznym jaki

i ekonomicznym. Spółka ta jest sztucznie wykreowanym dodatkowym ogniwem, będącym w rzeczywistości częścią wielkiej zorganizowanej całości gospodarczej. Co do zarzutu, że uzasadnienie decyzji nie zmieniło się od uzasadnienia

za 2017 r. stwierdził, że w zakresie tworzenia sztucznych warunków zarówno za rok 2017 i jak i 2018 obowiązują tożsame przepisy. Poza tym, w celu oceny czy doszło do stworzenia sztucznych warunków, konieczna jest analiza działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów (beneficjenta oraz podmiotów powiązanych) jak i występowania o płatności. Podkreślił, że podane przez pełnomocnika powody wykreowania tak znacznej ilości podmiotów (dywersyfikacja ryzyka, rozdzielenie kosztów i zysków), nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Ponadto, postępowanie wbrew regulacji z art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013, bez wykazania niebudzących wątpliwości powodów multiplikacji podmiotów, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż zamiarem S.T. w porozumieniu z J.G., był podział bazy produkcyjnej w celu uzyskania zwiększonych dopłat.

Odnosząc się przywołanej przez stronę zasady swobody umów podkreślił,

że nie neguje jej istnienia. Jednakże fakt, iż w przypadku omawianych podmiotów krąg kontrahentów jest wyjątkowo zwięzły i zamknięty (przede wszystkim Firma F sp. z o. o. oraz A J.P.) jednoznacznie świadczy o tym, że nie mamy do czynienia z niezależnymi jednostkami, a jednolitym organizmem. Powodem takiej tezy jest fakt sprawowania kontroli nad tymi podmiotami wyłącznie przez S.T. i J.G.. Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom pełnomocnika, iż są to jedyni racjonalni kontrahenci działającymi na rynku usług rolniczych w rejonie [...]. Zauważył, że siedziba Firmy F sp. z o. o. mieści się w [...] (dodatkowo w [...] mieści się oddział tej firmy), a tym samym wbrew twierdzeniom pełnomocnika, nie działa w rejonie bliskim [...], a na obszarze kilku województw, na którym to terenie działają liczne firmy zajmujące się dostarczaniem środków do produkcji rolnej i skupem zbóż.

Organ nie dał wiary temu, że powodem podziału spółki R był zamiar docelowej sprzedaży spółek T i P, gdyż w latach 2013 – 2018 nic takiego nie nastąpiło. Ponadto S.T. i J.G. od czasu poddziału sukcesywnie tworzyli dodatkowe nowe spółki, a część ziemi przydzielono również w ramach dzierżaw osobom fizycznym.

Ustosunkowując z kolei do podniesionego w odwołaniu argumentu

o nowelizacji przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego organ odwoławczy wyjaśnił, że podział bazy produkcyjnej przez J.G. i S.T. miał miejsce w latach 2013 - 2015 (poza spółkami P i K zarejestrowanymi w KRS na początku 2016 r.). Natomiast nowelizacja ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2019, poz. 1362) ograniczająca możliwości nabywania ziemi przez rolników indywidualnych miała miejsce dopiero 30 kwietnia 2016 r. Tym samym podział bazy produkcyjnej nie mógł być następstwem nowelizacji przepisów o kształtowaniu ustroju, gdyż został zrealizowany przed wejściem w życie ww. regulacji. Natomiast na mocy regulacji ustawy z dnia 19 października 1991 r o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U z 2019 r. poz. 817) w art. 28a przedmiotowego aktu prawnego ustanowiono ograniczenie w przypadku nabywania ziemi. tj. w wyniku sprzedaży przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (wcześniej Agencję Rynku Rolnego) łączna powierzchnia użytków rolnych nabywcy nie mogła przekraczać 500 ha, a po nowelizacji w/w ustawy - obowiązującej od dnia 30 kwietnia 2016 r. - nie może przekraczać 300 ha. Organ odwoławczy zauważył, że np. T sp. z o.o. nabyła grunty od R1 sp. z o.o. a spółki D, L, T, P. K nabyły grunty od S.T., w których to przypadkach ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnym Skarbu Państwa nie ma zastosowania. Ponadto areał ziemi przypisany nowo utworzonym podmiotom znacznie odbiega od ww. limitów, a tym samym wskazane ograniczenia nie mogły być powodem podziału bazy produkcyjnej na wskazane areały. Organ zaznaczył również, że zgodnie z aktualną treścią przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. 2019. poz. 1362) możliwe jest połączenie spółek prawa handlowego z pominięciem limitu maksymalnej powierzchni gospodarstwa ustalonego na poziomie 300 ha.

Organ podkreślił, również, że nie kwestionuje, iż każda z omawianych spółek formalnie posiada odrębny byt prawy. Jednakże w opinii organu odwoławczego powołanie przez J.G. i S.T. nowych podmiotów, a następnie podpisanie aktów notarialnych i umów dzierżaw, zrealizowane było w celu upozorowania prowadzenia przez te podmioty samodzielnej działalności rolniczej. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że tytuł prawny przesądza o posiadaniu.

Za niezasadne uznał też zarzuty naruszenia prawa proceduralnego. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW na organie nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego a ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Na powyższą decyzję D sp. z o.o. wniosła skargę zarzucając organowi:

1. Rażące naruszenie prawa materialnego: 1. rażące naruszenie prawa materialnego w zakresie nie rozstrzygnięcia sprawy w terminie – tj. naruszenie art. 24 Ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020;

2. rażące naruszenia prawa materialnego w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 2 lit a rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 oraz art. 3 lit. H Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej (...), art. 4 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 1307/2013 art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że spółka D sp. z o.o. nie jest rolnikiem, beneficjentem ani producentem a nie posiadaczem gospodarstwa rolnego;

II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

1. niewłaściwe zastosowanie normy art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca spółka nie ma prawa do przyznania płatności,

2. niewłaściwe zastosowanie normy art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżąca spółka podjęła działanie skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego,

3. naruszenie normy art. 3 pkt. 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (EP), art. 2 ust 1a Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 2 ust. 1 d Rozporządzenia nr 1306/2013, oraz Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008 poprzez jej niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie jest producentem rolnym i nie posiada gospodarstwa rolnego,

4. niewłaściwe zastosowanie normy art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wypełnia celów wspólnej polityki rolnej,

5. niewłaściwe zastosowanie normy art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 /95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżąca spółka stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści, w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego,

6. rażące naruszenie prawa w zakresie w jakim organ przyjmuje iż spółka D sp.

z o.o. powinna wraz z innymi podmiotami być jednym gospodarstwem rolnym

i otrzymać płatność rolnośrodowiskową, ONW, płatności bezpośrednie uwzględniających limity powierzchniowe i liczbowe do przyznania płatności,

tj. niewłaściwe zastosowanie norm:

a) art. 18 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,

b) § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (rozporządzenie ONW PROW 2014-2020),

c) § 20 ust. 1 i 2 oraz § 13a ust. 1 Rozporządzenia Ministerstwa Rozwoju i Rolnictwa Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (rozporządzenie PRŚ 2013),

d) § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2014-2020;

e) art. 13, art. 15 ust 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

III. naruszenia prawa proceduralnego , formalnego poprzez naruszenie:

1. naruszenie przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (ustawa zw. PROW 2014-2020) poprzez niewłaściwe i nieterminowe przeprowadzenie postępowania;

a) naruszenie art. 24 i przedłużające się prowadzenie postępowania,

b) naruszenie art. 27 ust. 1 pkt. 3) i 4) nieudzielanie żadnych wyjaśnień

o przyczynach przedłużającego się postępowania i wyjaśnień umożliwiających stronie czynny udział w sprawie, uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych;

c) art. 27 ust. 2 poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów i realizacji przez stronę obowiązku ponoszenia ciężaru dowodowego w sprawie i prawa do skorzystania z przysługujących stronie wyjaśnień

i przedstawienia wniosków dowodowych,

2. przepisu art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie,

3. przepisu art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe (dowolne, niezgodne z prawem, bezprawne) dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego,

4.przepisu art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie , niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałami i wypowiedzenia w sprawie;

5. rażące naruszenie szeregu przepisów dotyczących zasad postępowania, w tym naczelnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak:

a) zasada praworządności (art. 6 KPA)

b) zasada prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu społecznego i interesu obywateli, (art. 7 KPA)

c) zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 KPA)

d) art, 9 KPA albowiem organ nie poinformował na żadnym etapie postępowania czego naprawdę dotyczy postępowanie, uniemożliwiając stronie podjęcie skutecznej obrony i złożenia wniosków dowodowych,

e) zasada zasadności przesłanek (art. 11 KPA)

f) zasady rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony (art. 7a KPA) - organ zastosował szeroko idące domniemania faktyczne bez przeprowadzenia dowodów,

w oparciu o własne przypuszczenia i całkowitą i dowolną uznaniowość, a wszystkie nieudowodnione twierdzenia przyjął za dogmaty rozstrzygające wątpliwości lub pomijając braki,

g) zasada szybkości i prostoty postępowania (art. 12 KPA), albowiem postępowanie trwało 31 miesięcy licząc od dnia złożenia wniosku. Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji a także wydanie w trybie art. 145a § 1 K.p.a zobowiązania Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR do zmiany tej decyzji poprzez orzeczenie o zmianie decyzji Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i przyznanie skarżącej spółce płatności ONW o które ubiegała się spółka, zgodnie z jej wnioskiem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiającą skarżącej przyznania wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegała się we wniosku o przyznanie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018.

Rozstrzygnięcie sprawy wymagało oceny prawidłowości stanowiska organu

o tym, że zaszły przesłanki do odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 r. przewidziane w art. 60 rozporządzenia

nr 1306/2017, ponieważ skarżąca wraz ze wskazanymi przez organ podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających

z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.

Sprawa o analogicznym stanie faktycznym i prawnym była rozstrzygana przed tutejszym Sądem wyrokiem z 12 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 15/20. Stanowisko w zawarte w jego uzasadnieniu skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za własne ponawiając argumentację poniżej.

Istota sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się do rozstrzygnięcia czy skarżąca wraz ze wskazanymi przez organ podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.

Skarżąca nie godząc się z ww. wnioskami organu podniosła w skardze zarzuty związane z naruszeniem przez Dyrektora OR ARiMR przepisów prawa materialnego jaki i przepisów procesowych. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego.

Skarżąca zarzuciła organowi, że prowadził postępowanie z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) – zwanej dalej "K.p.a" oraz oraz art. 3 i art. 27 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 618) – zwaną dalej "ustawą PROW". W ocenie Sądu zarzuty te są bezpodstawne..

Przypomnieć bowiem należy, że niektóre z zasad postępowania określone

w ww. przepisach K.p.a, w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.

Stosownie do treści art. 4 ustawy PROW z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań

w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1)

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o PROW w postępowaniach o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postepowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa

w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2 art. 27 ustawy PROW).Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., a rozwijanej

w dalszych przepisach m.in. art. 77 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania

z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art.

7 K.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 790/19).

Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału stron

w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie

to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń

co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie

ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie

na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W kontekście powyższego chybiona jest argumentacja skarżącej, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie kilkanaście miesięcy zataił prawdziwy jego cel i nigdy nie informował strony, że zmierza do ustalenia w celu otrzymania płatności stworzyła tzw. sztuczne warunki i działała w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności, co w konsekwencji spowodowało, że nie miała możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych w celu wykazania, iż zarzut stworzenia sztucznych warunków jest nieuzasadniony oraz, że spółki powiązane ze skarżącą osobowo nie stanowią jednego organizmu i działają każda we własnym imieniu. Podobnie też chybiony jest zarzut, że organ odwoławczy podając w uzasadnieniu swej decyzji, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku informowania strony

o prawdziwym celu postępowania zaprzeczył prawu skarżącej do obrony jej praw.

Wyjaśnić bowiem trzeba, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Tym samym skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, winna być świadoma,

że złożony przez nią wniosek oceniany jest także w tym aspekcie. Zwłaszcza, gdy jednocześnie kontroli podlegały wnioski złożone przez podmioty z nią powiązane.

Organ pierwszej instancji, informując, o niezakończeniu prowadzonego postępowania w terminie wskazywał co prawda, że następuje to "z uwagi na prowadzone postępowanie w zakresie weryfikacji spełnienia warunków uzyskania płatności na rok 2018". Niemniej jednak, trudno czynić organowi z tego powodu zarzut, bowiem ustalenie tej powierzchni także było jednym z elementów kontroli wniosku o przyznanie płatności.

Natomiast skarżąca na żadnym etapie postępowania przed organem pierwszej instancji - pomimo, iż prowadzone one było przez wiele miesięcy i organ

w tym czasie domagał się od strony przedłożenia wielu szczegółowych dokumentów -nie zwracała się do organu by udzielił jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Podobnie też nie żądała od organu

by zapewnił jej czynny udział w każdym stadium postępowania.

Zaznaczyć należy, że skarżąca po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji znała już szczegółowo stanowisko organu i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji mogła zaprezentować kontrargumenty i dowody pozwalające

je podważyć. Trudno zatem przyjąć by była pozbawiona możliwości obrony swych praw. Zwłaszcza, gdy organ odwoławczy przeprowadził wszystkie zawnioskowane przez stronę dowody a strona nie wskazała w skardze jakież to jeszcze inne dowody mogły by zostać w sprawie przeprowadzone.

Jak już wyżej wyjaśniono, z treści art. 27 ust. 2 ustawy PROW wynika,

że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ II instancji wykazał,

na stronach 15-36 zaskarżonej decyzji, iż skarżąca spółka wraz z powiązanymi z nią podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią

i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L. 2013.347.549) – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013".

Zgodnie z ww. przepisem bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone

na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane

są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie

z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (wyrok NSA z 3 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 3579/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niemniej jednak ani przepisy rozporządzenia 1306/2013 ani wcześniej rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005

w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L 2011.25.8) nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku

z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga,

po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika,

że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można odnieść

do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 60 rozporządzenia

nr 1306/2013. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 60 rozporządzenia

nr 1306/2013 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r.

w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe

w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających

z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanego wyroku TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono

w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1313/18).

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2021 r. sygn. Akt I GSK 1772/18 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie

i technicznie, a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności,

że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; pkt 52-53)). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich

(na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich)

i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi

na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.

W ocenie Sądu organ wykazał istnienie po stronie Skarżącej wszystkich elementów wskazanych w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie

C-434/12. Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami powiązanymi ze S.T. i J.G.. Wskazał na powiązania kapitałowe trafnie badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. Właściwie oznaczył więzy rodzinne w przypadku osób fizycznych zgłaszających grunty, trafnie wywodząc o ich uczestnictwie w przedsięwzięciu gospodarczym spójnie kierowanym przez S.T. i J.G.. Właściwie wreszcie ocenił, że wszystkie podmioty, a ściśle ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez wykreowanie części podmiotów oraz przesunięcia majątkowe i kapitałowe odpowiadające zmianom legislacyjnym promującym, zgodnie z celami wsparcia, mniejsze podmioty, doszło do - zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia - koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.

Trafnie ustalono, że poprzez rozdrobnienie areału i przeniesienie własności

i praw obligacyjnych do gruntów niemożliwe było osiągnięcie celów wsparcia bezpośredniego.

Jak wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dziennik Urzędowy C 326, 26/10/2012 P. 000-0390 wersja skonsolidowana) – zwanego dalej "TFUE", gdzie wskazano,

że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.

W przypadku ONW cel prawodawstwa jest również wyrażony w pkt 3 preambuły do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347

z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013". a jest nim rozwój obszarów wiejskich. Zgodnie z pkt 4 preambuły dla jego realizacji, niezbędne jest skoncentrowanie się na ograniczonej liczbie podstawowych priorytetów związanych z transferem wiedzy i innowacją w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich, rentownością gospodarstw, konkurencyjnością wszystkich rodzajów rolnictwa we wszystkich regionach oraz promowaniem innowacyjnych technologii w gospodarstwach i zrównoważonego zarządzania lasami, organizacją łańcuchów żywnościowych, w tym przetwarzania i wprowadzania

do obrotu produktów rolnych, dobrostanem zwierząt, zarządzaniem ryzykiem

w rolnictwie, odtwarzaniem, ochroną i wzmacnianiem ekosystemów związanych

z rolnictwem i leśnictwem, propagowaniem efektywnego gospodarowania zasobami

i przechodzeniem na gospodarkę niskoemisyjną w sektorach rolnym, spożywczym

i leśnym oraz wspieraniem włączenia społecznego, ograniczania ubóstwa

i promowania rozwoju gospodarczego obszarów wiejskich.

Płatności dla rolników na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami powinny przyczyniać się, przez zachęcanie

do dalszego użytkowania gruntów rolnych, do utrzymania terenów wiejskich oraz utrzymania i propagowania zrównoważonych systemów rolniczych. W celu zapewnienia skuteczności takiego wsparcia płatności powinny rekompensować rolnikom utracone dochody i dodatkowe koszty związane z niedogodnościami danego obszaru. Oblicza się je przez porównanie z obszarami nie charakteryzującymi się ograniczeniami naturalnymi ani innymi szczególnymi ograniczeniami, biorąc pod uwagę płatności zgodnie z tytułem III rozdział

4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia

17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013".

Płatności, zgodnie z art. 31 ust. 2 rozporządzenia 1305/2013, udziela się rolnikom, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 32 tego rozporządzenia i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia 1307/2013. Wysokość płatności, zgodnie z art. 31 ust. 3 rozporządzenia 1305/2013, ustala się w przedziale między kwotami minimalną a maksymalną, określonymi w załączniku II.

Państwa członkowskie stosują przy tym zasadę degresywności płatności dla gospodarstw rolnych o powierzchni gruntów powyżej określonego progu, który ma zostać określony w programie, z wyjątkiem sytuacji, gdy wysokość wsparcia odpowiada jedynie minimalnej płatności na hektar na rok, jak określono w załączniku II (art. 31 ust. 4 rozporządzenia 1305/2013).

Organ prawidłowo wskazał na str. 40-42 zaskarżonej decyzji, że dzięki zgłoszeniu do płatności 14 podmiotów dokonano obejścia przepisów prawa m.in. § 3 ust. 4 Rozporządzeniem ONW 2014-2020, a co za tym idzie zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności ONW i uzyskano korzyść w postaci większej

o 110.713,25 zł kwocie dopłat. Natomiast zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności we wszystkich schematach pomocowych mogłoby stanowiłoby łączną kwotę korzyści 552.456,04 zł (str. 42-55 zaskarżonej decyzji).

Trafnie zatem organ odwoławczy uznał, iż tworzenie przez S.T. oraz J.G. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, § 13a ust. 1 oraz § 20 ust 1 Rozporządzenia PRŚ oraz § 3 ust. 3 Rozporządzenia PRSK oraz § 4 ust 4 rozporządzenia RE oraz art. 13, art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s.w.b.

Spółka jednocześnie nie wykazała, ani nie zaoferowała wiarygodnych dowodów potwierdzających, że realizowała cel jakim jest rozwój ludności wiejskiej. Nie przedstawiła bowiem wiarygodnych dowodów potwierdzających transfer wsparcia do mieszkańców obszarów wiejskich.

Prawidłowo ustalono fakty świadczące o nie tylko zależności prawnej ale również o faktycznej gospodarczej niesamodzielności Skarżącej spółki i jej zależności od decyzji S.T. i J.G. podporządkowanych interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika".

Organ ustalił, że udziały w spółce D posiadają spółki O Sp. z o. o. (1/2 udziału) i B Sp. z o. o. (1/2 udziału) natomiast prezesem zarządu jest J.G.. Głównym udziałowcem i prezesem zarządu spółek O i B jest S.T.. Prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2018 r. Oprócz spółki D sp. z o. o. o płatności na rok 2018 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J.G. oraz S.T., tj.: L sp. z o.o., R sp. z o. o., P sp. z o. o., J sp. z o. o., T sp. z o. o., T sp. z. o. o., T sp. z o. o., P. z o. o. oraz N sp. z. o. o. (aktualnie K sp. z o. o.). Oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatności na rok 2018 - jako osoby fizyczne - wystąpili również: S.T., J.G. oraz J.G. i Ł.G. (dzieci J.G.).

Trafnie skonkludowano o funkcjonowaniu spółki w ramach szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez S.T. i J.G.. Jednocześnie trafnie ustalono, iż spółka była gospodarczo niesamodzielna i nie prowadziła gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty: a) Wyłącznie S.T. i J.G. byli członkami zarządów spółek które deklarowały produkcję rolną, posiadając jednocześnie większość udziałów w ich kapitale zakładowym. b) Wszystkie spółki kapitałowe były zarządzane w niemal identyczny sposób. Z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług: tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych, tych samych doradców rolnych oraz podmiotu prowadzącego księgi rachunkowe. O wyborze kontrahentów decydowały te same osoby. Wszystkie spółki, z wyłączeniem K sp. z o.o. miały jednocześnie ten sam adres siedziby i korzystały z tego samego adresu do korespondencji. c) Skarżąca Spółka, podobnie jak inne, nie posiadała zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów, środków transportu, a wszystkie zabiegi i usługi zlecała tym samym podmiotom: zewnętrznym oraz związanym ze S.T. i J.G.. d) Wszystkie spółki zawarły stałe ramowe umowy współpracy z R Sp. z o.o. oraz umowy najmu z R3 Sp. z o.o. e) Trafnie ustalono rolę R sp. z o. o. w działalności rolniczej prowadzonej pod kierownictwem J.G. i S.T.. Z bilansu tej spółki wynika bowiem, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiadała aktywa zapisane pod pozycjami: grunty; budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej; urządzenia techniczne i maszyny; środki transportu, inne środki trwałe. Pozostałe podmioty współpracowały z tą spółką na podstawie zawartych umów ramowych, zobowiązujących R sp. z o.o. do świadczenia usług agrotechnicznych, udostępniania sprzętu rolnego, maszyn, urządzeń, ciągników z obsługą pracownika oraz do wykonywania usług rolnych zleconych przez zleceniodawcę. R sp. z o.o. w 2018 r. prowadziła księgowość Skarżącej oraz pozostałych spółek.

Suma powyższych wniosków potwierdza prawidłowość konkluzji sformułowanej przez Dyrektora OR ARiMR, że wszelkie zmiany w schemacie zależnych podmiotów w ramach jednego wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego kierowanego przez J.G. i S.T. sprowadzały się do głównie do przenoszenie własności oraz umownych praw do gruntów i de facto nie doprowadziły do powstania podmiotów prowadzących samodzielnie działalność rolniczą.

Podkreślić należy, że w trakcie prowadzonego postępowania Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów podważających ustalenia organów, tj. wskazujących, że samodzielnie decyduje o prowadzonej działalności a jej byt jako producenta rolnego jest niezależny od pozostałych wskazanych w decyzji podmiotów .

W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż:

- działalność spółek i podmiotów zależnych w ramach szerszego organizmu gospodarczego centralnie i spójnie kierowanego przez S.T. i J.G., nie miało charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności"

w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

- skarżąca Spółka była gospodarczo niesamodzielna i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie prowadziła gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (§2 ust. 1 Rozporządzenia ONW w zw. z art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013, art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Stanowiące jej własność oraz dzierżawione przez nią grunty były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego przez inny podmiot. Poza rzeczowymi i obligacyjnymi prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.

Prawidłowo wreszcie ustalono również istnienie przesłanki subiektywnej zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Działaniom polegającym

na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez J.G. i S.T. zawiadywanego przez nich areału, trafnie bowiem przypisano cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń Spółki co do motywacji działań ww. osób, dowiódł bowiem, że przekształcenia korporacyjne oraz transfery gruntów rolnych służyły obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wyjściowo wskazać należy, o czym była już mowa we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, że ukształtowanie struktury deklarowanego posiadania gruntów w grupie podmiotów współtworzących jeden organizm gospodarczy zarządzany jednolicie przez S.T. i J.G., przy pozytywnym rozpoznaniu wniosków tych podmiotów o przyznanie płatności, doprowadziłoby do uzyskania płatności których suma byłaby wyższa od tych które przysługiwałyby, gdyby o płatność wystąpił jeden podmiot legitymujący się posiadaniem zagregowanego areału. To określa korzyść finansową płynącą z ominięcia mechanizmów zmniejszenia płatności. Konkretnie jednak za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:

1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną, obejmującą zmiany kapitałowe oraz zmiany w zakresie stanu własności oraz obligacyjnych praw do gruntów rolnych dokonywane w ramach całej grupy spółek oraz podmiotów zależnych od S.T. i J.G.. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z rozdrobnienia i zmian struktury podmiotowej w zakresie deklarowanego posiadania gruntów rolnych.

2) Dyrektor OR ARiMR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu

o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12. Trybunał wprost poruczył tam sądowi krajowemu weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.

3) Trafnie oceniał cel działań tych osób w szerszej perspektywie czasowej.

W tym zakresie, na podstawie m. in. zapisów w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokonał szczegółowej analizy powiązań kapitałowych i osobowych, jak również dat i sposobów powołania spółek (w tym Skarżącej) powiązanych z J.G. i S.T.. Ustalenia zasadnie - i to tym wnioskom należy przypisać kluczowe znaczenie w odczytaniu z ustalonych faktów celu stworzenia sztucznych warunków - odnosił do regulacji prawnych przewidujących zmniejszania płatności, w tym również dla zapewnienia realizacji celów wsparcia. Wnioski płynące z tej analizy, potwierdzały że kolejne na przestrzeni lat zmiany polegające na tworzeniu nowych spółek i pozyskiwaniu przez nie praw do gruntów już wcześniej należących do podmiotów związanych z J.G. i S.T., odpowiadały zmianom legislacyjnym promującym kwotami należnego wsparcia mniejszych producentów. Organ trafnie wskazał na korzyści finansowe płynące z dokonywanych zmian i to w odniesieniu do wszystkich płatności z obu filarów wspólnej polityki rolnej. Rozumowanie organu w tej kwestii nie ujawnia błędów logicznych, jest przekrojowe i spójne. Organ prawidłowo ocenił, że: - pomniejszenie areału R sp. z o.o. w 2013 r. na rzecz T sp. z o.o. oraz podział R1 z przeniesieniem gruntów na rzecz J sp. z o.o., - włączenie się 2014 roku w krąg podmiotów zgłaszających grunty do płatności przez J.G. (dzierżawiącego grunty od działającej w ramach schematu T sp. o.o.), - w 2016 roku przez Ł.G. i J.G., - w 2016 r. włączenie w krąg aplikujących o wsparcie spółek z o.o.: P, D, T, L, P i K, doprowadzało do sukcesywnego ograniczenia skutków: zmniejszającej korekty kwot wsparcia bezpośredniego, ominięcie zmniejszenia wsparcia w okresie przejściowym (w 2014 roku), oraz ograniczeniem finansowych skutków limitów powierzchniowych pozostałych płatności.

Sąd wnioski te podziela w całości i przyjmuje jako własne. Uznaje jednocześnie za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń ze korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora OR ARiMR wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących ze wsparcia, jako że pozwalały

na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne z celami wsparcia. Sąd uznał jednocześnie, że spółka wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.

Negując ww. ustalenia organu skarżąca twierdzi, że docelową działalnością części spółek jest budowa farm fotowoltaicznych oraz, że jest w trakcie opracowywania dokumentacji i ustalenia możliwości odbioru energii przez operatorów. Argument ten spółka podniosła również w sprawach dotyczących 2017 r.

Należy zauważyć, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków" podlegał sens założenia i prowadzenie przez Spółkę działalności rolniczej w roku 2018 r. Jak powyżej wskazano okoliczności jej powstania osadzono w kontekście działania oraz akomodacji całej grupy podmiotów pośrednio lub bezpośrednio podległych osobom S.T. i J.G.. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora OR ARiMR o tym, że celem zarówno powołania Spółki jak i nabycia przez nią własności oraz zawarte przez nią umowy dzierżawy gruntów było upozorowanie działalności rolniczej w celu maksymalizacji korzyści z płatności.

Podobnie jak okoliczność, że S.T. i J.G. utworzyli 10 spółek, posiadających jedynie grunty (prócz sp. z o.o. J, która posiada jeszcze budynki) w celach biznesowych czy też po to by zatrzeć złe wrażenie uprzedniego zarządu Spółek R1 sp. z o.o. (obecnie K sp. z o.o.) i R. Taki argument jest nielogiczny w świetle faktów powoływania w kolejnych latach następnych, licznych spółek.

Odrzucić należy również argument Spółki, iż powstanie licznych spółek miało służyć dokonaniu ich płynniejszej sprzedaży, gdyż mniejsze gospodarstwa rolne łatwiej sprzedać. Twierdzenie to stoi w sprzeczności ze znajdującym się w aktach oświadczeniem S.T. z [...] maja 2019 r., w którym wskazał, że od 2016 r. prowadzi rozmowy oraz zbiera informacje w zakresie niezbędnym do przygotowania się do transakcji nabycia od S.T. udziałów w niektórych jego spółkach, ponadto w zakresie koniecznym do nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki R. Podobnie też argument ten wyklucza poczynione w dalszej części skargi twierdzenie skarżącej, że "nikt z osób trzecich nie chciał słyszeć o nabyciu udziałów w tak zadłużonych spółkach". To, że na rozprawie w dniu 24 czerwca 2021 r. przedłożono akt notarialny z [...] sierpnia 2020 r. – przeniesienie prawa własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nie zmienia tego, że intencją S.T. na przestrzeni lat było multiplikowanie spółek w celu uzyskania większych dopłat, a nie w celu ich odsprzedaży. Zresztą ww. warunkowa umowa sprzedaży nie dotyczyła nabycia udziałów w spółce ale zorganizowanej części gospodarstwa rolnego w tym zaledwie 8,8690 ha. Jest to niewielka powierzchnia wobec tej, którą rzeczywiście zawiadowali S.T. oraz J.G..

Skarżąca podniosła, że dokonano podziału spółek R1 i R by ratować finanse spółek i ich reputację, mogły bowiem nabywać materiały siewne i środki ochrony roślin, usługi i inne wyłącznie za gotówkę wobec daleko idącej ostrożności kontrahentów i złej opinii publicznej. Zabiegi restrukturyzacyjne miały zatem służyć odzyskaniu zaufania rynku, zawiązaniu i utrzymaniu kontaktów z rolnikami, dostawcami, usługodawcami i usługobiorcami na rynku rolnym. Niemniej jednak z akt sprawy nie wynika by nowoutworzone spółki, w tym skarżąca zawierały umowy czy też kontrakty z rolnikami, dostawcami czy usługobiorcami innymi niż podmioty powiązane. Trudno też przyjąć by odzyskaniu wizerunku i zaufania kontrahentów miał służyć fakt, że skarżąca spółka ma ten sam adres siedziby, który miała spółka R1 i R.

W ocenie skarżącej gdyby wszystkie spółki miały zostać zawiązane w celu uzyskania płatności, zapewne osoby je zawiązujące zrobiły by to w jednym czasie

a nie na przestrzeni kilku lat. Skarżąca pominęła jednak fakt, że czas w którym wyodrębniano kolejne spółki, pokrywał się ze zmianami przepisów, które wprowadzały ograniczenia m.in. obszarowe do uzyskania płatności.

Zdaniem Sądu powyższe okoliczności w powiazaniu z obszernymi ustaleniami i wyjaśnieniami organu pozwalają przyjąć, że skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń organu, że została utworzona w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów.

Zaznaczyć należy, że składanie przez utworzone podmioty odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które zgłoszone łącznie uzasadniałyby mniejszą płatność wskazuje na stworzenie sztucznych warunków. Całokształt okoliczności niniejszej sprawy oraz spraw pozostałych podmiotów powiązanych

z J.G. oraz S.T. przemawia za przyjęciem, że utworzenie spółek miało na celu uzyskanie większych dopłat, co ma wpływ na wartość majątku skarżącej spółki, a tym samym rzeczywistą wartość udziałów wspólnika w spółce z o.o. W szczególności świadczy o tym tożsamość działalności prowadzonej przez wszystkie powiązane spółki, ich skład osobowy, organy, siedziba, oraz brak wiarygodnych dowodów na prowadzenie niezależnej gospodarki rolnej.

Sąd nie wyklucza, że stworzenie większej ilości spółek może realizować także inne cele niż tworzenie sztucznie warunków do uzyskania płatności (np. późniejsza sprzedaż spółek, ich udziałów lub majątku, poddzierżawa gruntów). Cele te mogą bowiem współtworzyć mechanizm i utrudniać jego identyfikację jako zmierzający

do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Innymi słowy, realizacja w ramach stworzonego mechanizmu innych działań, zgodnych bądź niezgodnych z prawem, nie może stać na przeszkodzie możliwości skorzystania przez organy z art. 60 Rozporządzenia 1306/2013. Raz jeszcze należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym

ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Przepis ten obejmuje zatem również takie sytuacje, w których

w ramach działań organizacyjno-prawnych stworzono nie tylko warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego ale także umożliwiono np. optymalizację podatkową, obejście ograniczeń dotyczących nabywania ziemi, czy prowadzenie innej niż rolnicza działalności gospodarczej.

Jak już wskazano ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować,

w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio

z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29 kwietnia 2021 r., sygn.. akt I GSK 1772/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego wynika, że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą,

o strukturze zasiewów decydowała jedna osoba, decyzje o zakupach nawozów

i materiałów siewnych oraz o wykorzystaniu i sprzedaży płodów rolnych, u wszystkich spółek podejmowała ta sama osoba. Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie decydują w swobodny sposób o prowadzonej produkcji i konkurują ze sobą na rynku rolnym.

W ocenie Sądu trafny jest również wniosek organu, że działania skarżącej zdecydowanie nie wypełniają celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013. Skarżąca nie korzysta bowiem

z usług podmiotów niepowiązanych i nie posiada własnego zaplecza technicznego trudno zatem przyjąć by jej działalność służyła zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy. Zaś uczestnictwo

w procederze stworzenie sztucznych warunków raczej niszczy niż wspiera konkurencyjność rolnictwa.

Wyjaśnić trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu

i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie

- w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności

na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15 lutego 2017 r. II GSK 1518/15).

Niewątpliwie wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw,

a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących

w tych gospodarstwach. Tymczasem, z materiału dowodowego zgromadzonego

w sprawie wynika, że skarżąca spółka została stworzona wyłącznie w celu uniknięcia skutków modulacji.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z motywem 13 preambuły Rozporządzenia nr 1307/2013 charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki

ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5 % część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150.000 EUR. Aby zapobiec nieproporcjonalnym skutkom dla dużych gospodarstw o wysokiej liczbie pracowników, państwa członkowskie mogą zadecydować o uwzględnieniu kosztów zatrudnienia podczas stosowania tego mechanizmu. Aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organy zasadnie odmówiły skarżącej przyznania płatności stosując w sprawie art. 60 rozporządzenia

nr 1306/2013.Oceny Sądu nie zmienia fakt, że spółka otrzymała dopłaty do gruntu

w 2020 r. mimo – że jak twierdzi - jej sytuacja prawna i faktyczna się nie zmieniła do 2018. Prócz bowiem tego, że organ zobowiązany jest zweryfikować każdy wniosek o płatności odrębnie, to skarżąca mija się z prawdą twierdząc, że sytuacja faktyczna nie zmieniła się od 2018 r. Przeczy bowiem temu kolejne zdanie protokołu, z którego wynika, że w 2020 r. wnioski o dopłaty składał tylko R oraz J.G., Ł.G. i J.G., a więc nie 14 podmiotów, jak to miało miejsce w 2018 roku. Sąd oddalił zawarty w piśmie strony skarżącej wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentów: uchwały dot. dopłat za lata 2008 – 2012, umowy pożyczki 2008 – 2012, prywatnej opinii biegłego oraz wyroków sądu okręgowego oraz sądu apelacyjnego. Zgodnie z art. 106 §3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny uzupełniającego dowodu

z dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy zatem zastępowaniu organu

w obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz ocenie, czy właściwe

w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, weryfikacji jego kompletności oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego (wyr. NSA z 30.03.2021 r., II FSK 3216/18).

Zdaniem Sadu fakt, że skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu

z dokumentów (pkt 6-8 pisma), które zobowiązała się dopiero przedstawić, musiał skutkować odmową ich przeprowadzenie, szczególnie, że część z nich miała dotyczyć lat 2008 – 2012 r., a więc nie mogły mieć znaczenia w kontekście dopłat na rok 2018 r. Podobnie wyroki sądów karnych dotyczące działalności spółki w latach 2008 – 2012, wydane wobec poprzedniego zarządu, w kontekście ustalenia,

czy spółka w 2018 r. była uprawniona do płatności, nie mogły mieć znaczenia. Sąd nie kwestionuje zatem okoliczności, które miały z nich wynikać, uznaje jednak brak ich przydatności dla wyjaśnienia sprawy.

Sąd postanowił natomiast przeprowadzić dowód z dokumentów wymienionych w pkt 1,2,3,4,5,9 pisma strony skarżącej, z dokumentów dołączonych do skargi oraz przedłożonej kopii aktu notarialnego z [...] sierpnia 2020 r. Zdaniem Sądu, nie podważają one jednak zasadniczych ustaleń tj. że J.G. oraz S.T. w 2018 r. byli posiadaczami jednego dużego gospodarstwa rolnego, którego grunty zostały w sposób wcześniej w sposób sztuczny podzielone i rozdysponowane na poszczególne spółki i osoby fizyczne, celem uniknięcia skutków modulacji i degresywnych płatności. Sąd oddalił wniosek spółki o zawieszenie postępowania oparty o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tj. do czasu wydania rozstrzygnięcia przez NSA w analogicznej sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności za rok 2017. Trzeba bowiem zaakcentować, że zawieszenie o którym w art. 125 § 1 pkt 1 P.ps.a. ma charakter fakultatywny, o czym świadczy stwierdzenie "sąd może". A zatem Sąd może, a nie jest zobligowany zawiesić postępowanie w tym przypadku. Co jednak najistotniejsze, Sąd nie dostrzega by w sprawie zaistniała kwestia prejudycjalna. Należy w tym miejscu choćby wskazać choćby na uchwałę NSA z 24.11.2008 r. (sygn. akt II FPS 4/08) w której przyjęto, że art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie stanowi podstawy

do zawieszenia przez wojewódzki sąd administracyjny z urzędu postępowania

do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w innej sprawie tego samego rodzaju, w której zapadło już orzeczenie, ale zostało ono zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.