Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1697/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi H. P. i P. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., na podstawie art. 123 § 1 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku [...] z dnia 14 grudnia 2016r. uzupełnionego pismami z dnia 19 stycznia 2017r. oraz z dnia 27 lutego 2017r. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z dnia [...] maja 2008r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. nakładającą na [...] obowiązek rozbiórki będącego w budowie budynku gospodarczego zlokalizowanego w [...] nr [...] - odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu organ wojewódzki podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nałożył na [...] na podstawie art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), obowiązek rozbiórki będącego w budowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości w [...] nr [...], przy granicy z sąsiednią działką.

Po rozpatrzeniu odwołania [...], decyzją z dnia [...] maja 2008r. [...]WINB utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 22 września 2009r. (II SA/Po 639/08) oddalił skargę wniesioną przez [...].

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej [...] od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 20 marca 2012r. (sygn. II OSK 5/11) oddalił skargę kasacyjną.

W piśmie z dnia 14 grudnia 2016r. [...] zwrócili się do [...] WINB z wnioskiem o "uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej czy też wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB".

Po wezwaniu do sprecyzowania pisma, [...] wyjaśnili, że ich podanie stanowiło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...]WINB z dnia [...] maja 2008r., wskazując jednocześnie, iż zgodnie z art. 145 k.p.a. wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody.

Następnie, [...]WINB wezwał wnioskodawców do wyjaśnienia i udowodnienia kiedy dowiedzieli się o przesłance (okoliczności) mającej stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

W odpowiedzi, wnioskodawcy wskazali, że o przesłance mającej stanowić podstawę do wznowienia postępowania dowiedzieli się na początku grudnia 2016r. Ponadto wskazali, że PINB nie informował ich m.in. o wyrokach sądu i jako strona nie uczestniczyli bez własnej winy w sprawie, a ponadto istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

- dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.);

- strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.);

- wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Ponadto zgodnie z art. 148 k.p.a. "§ 1 podanie o wznowienie postępowania wnosi się (...) w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2 Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. "

Organ badał, czy wniosek [...] z dnia 14 grudnia 2016r. został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia i terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji (w przypadku przesłanki przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

W tym kontekście wskazał, że decyzja [...]WINB z dnia [...] maja 2008r. została odebrana przez [...] dnia 29 maja 2008r., zatem wnioskodawcy brali udział w postępowaniu, a z pewnością ich wniosek nie został złożony w terminie 30 dni od dnia dowiedzenia się o wydanej decyzji (tj. od dnia jej odebrania).

Kolejnymi przesłankami do wznowienia postępowania powoływanymi w pismach [...] było wystąpienie nowych okoliczności nie znanych organowi w dniu wydania decyzji oraz wydanie decyzji w oparciu o dowody, które okazały się fałszywe.

Nową okolicznością, mającą jednocześnie świadczyć o tym, że dowód, w oparciu o który wydana została decyzja jest fałszywy, była zdaniem [...] opinia biegłego sądowego sporządzona w grudniu 2014r. wskazująca, iż obiekt objęty nakazem rozbiórki nie narusza przepisów budowlanych, nadto opinia grafologa mająca świadczyć o podrabianiu podpisów Starosty [...] oraz fakt, że w aktach organu powiatowego znajdowały się 2 kopie zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowych robót.

W piśmie z dnia 27 lutego 2017r. wnoszący podanie wskazali, iż "w grudniu 2016r. dowiedzieliśmy się, że można wznowić postępowanie jeśli wyjadą na jaw istotne fakty nieznane organowi w dniu wydania decyzji. Tak więc dopiero w grudniu 2016r. na podstawie treści opinii biegłego sądowego złożyliśmy wniosek wszczynający niniejsze postępowanie."

W związku z powyższym organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia otrzymania przez [...] wspomnianych opinii biegłych (rzeczoznawcy budowlanego oraz grafologa) sporządzonych w 2014r.

Część opinii biegłego sądowego inż. [...] z grudnia 2014r., oraz część opinii biegłego z zakresu badań pisma ręcznego z maja 2014r., jak i kserokopia zgłoszeń zamiaru budowy skierowanych do Starosty [...], zostały załączone do wniosku [...] z dnia 11 października 2016r. (nadany 12 października 2016r.) o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Zatem wnioskodawcy byli w posiadaniu powyższych dokumentów już w momencie wystosowania ww. wniosku tj. w dniu 12 października 2016r. Dlatego od tego terminu należy liczyć miesięczny termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, który upłynął dnia 14 listopada 2016r.

Natomiast wniosek [...] o wznowienie postępowania został nadany drogą pocztową dnia 14 grudnia 2016r. - po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia.

Na tej podstawie [...]WINB stwierdził przekroczenie przez [...] ustawowego jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania było podstawą do wydania rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania.

Z rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego nie zgodzili się [...] składając zażalenie.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2017 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia [...].04.2008 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał [...] rozbiórkę będącego w budowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości w [...] nr [...], przy granicy z sąsiednią nieruchomością [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania [...], decyzją z dnia [...].05.2008 r., utrzymał w mocy ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].04.2008 r.

Pismem z dnia 14.12.2016 r., uzupełnionym pismami z dnia 19.01.2017 r., i z dnia 27.02.2017 r., skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2008 r.

W przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ zobligowany był m.in. do ustalenia w fazie wstępnej postępowania, czy spełniona została przesłanka natury formalnej, dotycząca terminu złożenia wniosku.

Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia pomimo uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Skarżący wskazywali, że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2008 r., został zawarty przez nich już w piśmie z dnia 11.10.2016 r. jednakże zarówno z "tytułu" jak i treści pisma wynika, że ww. podanie stanowiło wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].04.2008 r., oraz wyłączenie wskazanego organu z prowadzonego postępowania.

Następnie w piśmie z dnia 25.11.2016 r., stanowiącym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2016 r., [...] również zawarli wniosek "o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej bądź też o wznowienie postępowania".

Pismem z dnia 5.12.2016 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił skarżących, że w sprawie wznowienia postępowania powinni wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Jednocześnie poinformowano skarżących, że zgodnie z art. 66 § 2 Kpa odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania.

Zgodnie z informacją zawartą w ww. piśmie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 14.12.2016 r., [...] złożyli do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podanie, w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...].05.2008 r.

Zdaniem GINB, w okolicznościach niniejszej sprawy organ wojewódzki, prawidłowo przyjął, że wniosek o wznowienie został złożony przez skarżących z uchybieniem terminu miesięcznego z art. 148 § 1 Kpa.

Analizując treść wniosku z dnia 14.12.2016 r., uzupełnionego pismami z dnia 19.01.2017 r., 27.02.2017 r., prawidłowo organ wojewódzki przyjął, że okoliczności podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2008 r., były skarżącym znane dużo wcześniej.

We wniosku z dnia 14.12.2016 r., uzupełnionym pismami z dnia 19.01.2017 r., oraz z dnia 27.02.2017 r., [...] wskazali, że wnoszą o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi (art. 145 § 1 pkt 5 Kpa). Według skarżących była to opinia biegłego rzeczoznawcy budowlanego sporządzona w 2014 r., oraz sfałszowanie dokumentów (w aktach sprawy znajdują się dwa zgłoszenia), jak również podrabianie podpisów Starosty [...], o czym świadczy opinia grafologa sporządzona w 2014 r.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W piśmie z dnia 27.02.2017 r., skarżący wskazali, że o przesłance mającej stanowić podstawę wznowienia postępowania dowiedzieli się na początku grudnia 2016 r., jednakże z akt sprawy wynika, że wiedzę o tych okolicznościach posiadali dużo wcześniej, a argumentacja dotycząca opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego z 2014 r., jak i istnienia dwóch zgłoszeń robót budowlanych była podnoszona przez skarżących wielokrotnie. Natomiast opinia grafologa wskazująca na podrabianie podpisów Starosty [...], nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że już na etapie postępowania sądowego, w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2008 r., skarżący posiadali wiedzę o dwóch zgłoszeniach robót budowlanych, o czym świadczy treść uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 22.09.2009 r., sygn. akt II SA/Po 639/08.

Podobnie, z pisma Wojewody [...] z dnia [...].02.2016 r., wynika, że w piśmie z dnia 29.12.2015 r., zatytułowanym "prośba o pomoc", skarżący również podnosili zarzuty dotyczące nieprawidłowości występujących w Starostwie, jak i sprawę fałszerstw.

Na opinię biegłego rzeczoznawcy sporządzoną w grudniu 2014 r., skarżący powoływali się już na etapie postępowania egzekucyjnego, co wynika z postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2015 r., znak: [...].

Nie można zatem przyjąć, że skarżący o okolicznościach i dowodach mających stanowić podstawę do wznowienie postępowania dowiedzieli się na początku grudnia 2016 r.

Dlatego gdyby nawet przyjąć, że wniosek [...] o wznowienie postępowania, został złożony w piśmie z dnia 11.10.2016 r., to stwierdzić należy, że termin (dotyczący przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa) określony w art. 148 § 1 Kpa nie został zachowany.

Co do przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, to decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2008 r. została odebrana przez [...] w dniu 29.05.2008 r., w związku z czym nie można uznać, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji (tj. od dnia odebrania decyzji).

Ponadto kwestionowana decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...].05.2008 r., została zaskarżona przez [...] do sądu administracyjnego.

Kontrolując tę decyzję, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 22.09.2009 r., sygn. akt II SA/Po 639/08 nie dopatrzył się naruszenia przepisów poprzez niezapewnienie czynnego udziału skarżącym w prowadzonym postępowaniu. Skoro sąd oddalił skargę na decyzję objętą następnie wnioskiem o wznowienie postępowania uznać należy, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Odnosząc się do fałszerstwa dokumentu zgłoszenia (art. 145 § 1 pkt 1 Kpa) organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.

Zgodnie z art. 145 § 2 Kpa z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

W orzecznictwie administracyjnym przyjęty jest pogląd, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Organ administracji nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1.

W przedmiotowej sprawie fałszywość zgłoszenia nie została potwierdzona orzeczeniem sądu, natomiast opinia grafologa wskazująca na podrabianie podpisów Starosty [...], na którą powołują się skarżący, nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania. Nie zachodziły również przesłanki zawarte z art. 145 § 2 K.p.a. - sfałszowanie dowodu (zgłoszenia) nie jest oczywiste.

Wbrew twierdzeniu skarżących, w przypadku terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa nie jest istotna świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia (wyrok NSA z dnia 9.01.2002 r., sygn. akt V SA 1460/01).

[...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że opinia biegłego sądowego na którą powoływali się została sporządzona na zlecenie Prokuratury Rejonowej w [...], która wszczęła postępowanie na wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W postępowaniu toczącym się w prokuraturze nie byli stronami, nie mieli wiedzy o tym, że taka opinia została wydana ani jej nie otrzymali.

Nie jest prawdą, że od 2014 r. wiedzieli o przesłance, która może być podstawą wznowienia postępowanie jak ocenił to Główny Inspektor Nadzoru budowlanego. Opinia sporządzona w 2014r. przez biegłego sądowego stwierdza, że obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

PINB w [...] nie poddał analizie opinii sporządzonej przez biegłego sądowego. Fakty ustalone przez PINB okazały się fałszywe, gdyż sporządzona opinia wskazuje, że budynek spełniał i spełnia wszystkie wymogi techniczno- budowlane.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie zarzucił iż skargi zostały oddalone wyrokiem z dnia 22.09.2009 r. Natomiast skarżący podnieśli, że posiadają tylko postanowienie wydane przez NSA sygn. akt II OSK 5/11, w którym orzeczono o wstrzymaniu wykonania decyzji o rozbiórce.

Nie można podzielić twierdzenia, że brali udział w postępowaniu. Nigdy nie otrzymali wiadomości od PINB, że można zapoznać się z aktami przed wydaniem decyzji. Akta były zawsze nieuporządkowane, bez chronologii. PINB w [...] nie dał im szansy legalizacji. Wydał decyzję nakazująca rozbiórkę obiektu nie będąc na gruncie.

Sfałszowanie podpisu starosty było związane z osobą składającą donos o wybudowaniu obiektu. Sąsiadka, która złożyła do PINB pismo, że dokonali samowoli budowlanej pracuje w Starostwie. Zgłoszenia (które znajdują się w aktach) nie zostały do dnia dzisiejszego wyjaśnione. Wznowienie postępowania powinno nastąpić z urzędu przez PINB.

Zgodnie ze znowelizowanym Prawem budowlanym, po ewentualnym dokonaniu rozbiórki obiektu, natychmiast można wybudować ten sam budynek bez zgłoszenia i zgodnie z prawem.

Skarżący podnosili, że są rolnikami i utrzymują się tylko z gospodarstwa. Rozbiórka obiektu w którym przechowują paszę dla zwierząt byłaby bardzo krzywdząca i spowodowałaby niekorzystne i nieodwracalne skutki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga nie jest zasadna.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Nie jest to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi m.in. w art. 145 § 1 Kpa, których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 Kpa.

Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ musi zbadać jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także - czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 Kpa.

Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

- dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1);

- strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.);

- wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Ponadto zgodnie z art. 148 k.p.a. "§ 1 podanie o wznowienie postępowania wnosi się (...) w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2 Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. "

W piśmie z dnia 27.02.2017 r., skarżący wskazali, że o przesłance mającej stanowić podstawę wznowienia postępowania dowiedzieli się na początku grudnia 2016 r., jednakże z akt sprawy wynika, że wiedzę o istniejących okolicznościach posiadali dużo wcześniej. Argumentacja dotycząca opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego z 2014 r., jak i istnienia dwóch zgłoszeń robót budowlanych była podnoszona przez skarżących wielokrotnie. Natomiast opinia grafologa wskazująca na podrabianie podpisów Starosty [...], nie dotyczy bezpośrednio przedmiotu niniejszego postępowania.

Wskazać należy, że już na etapie postępowania sądowoadministarcyjnego, w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2008 r., skarżący posiadali wiedzę o dwóch zgłoszeniach robót budowlanych, o czym świadczy treść uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 22.09.2009 r., sygn. akt II SA/Po 639/08.

Podobnie, z pisma Wojewody [...] z dnia [...].02.2016 r., wynikało, że skarżący w piśmie z dnia 29.12.2015 r., zatytułowanym "prośba o pomoc", podnosili zarzuty dotyczące nieprawidłowości występujących w Starostwie, jak i sprawę fałszerstw.

Natomiast na opinię biegłego rzeczoznawcy sporządzoną w grudniu 2014 r., skarżący powoływali się już na etapie postępowania egzekucyjnego, co wynika z postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2015 r., znak: [...].

Nie można zatem przyjąć, że skarżący o okolicznościach i dowodach mających stanowić podstawę do wznowienie postępowania dowiedzieli się na początku grudnia 2016 r., co w tym postępowaniu deklarowali.

Słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że nawet gdyby przyjąć, że wniosek [...] o wznowienie postępowania, został złożony przy piśmie z dnia 11.10.2016 r., to termin (dotyczący przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa) określony w art. 148 § 1 Kpa nie został zachowany.

Podobnie przedstawia się kwestia zachowania terminu do wznowienia postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2008 r. została odebrana przez [...] w dniu 29.05.2008 r., w związku z czym nie można przyjąć za wiarygodne, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji (tj. od dnia odebrania decyzji).

Ponadto kwestionowana decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...].05.2008 r., wskutek jej zaskarżenia przez [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, była poddana kontroli sądu.

WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 22.09.2009 r., sygn. akt II SA/Po 639/08 nie dopatrzył się naruszenia przepisów procesowych poprzez niezapewnienie czynnego udziału skarżącym w prowadzonym postępowaniu. Skoro Sąd oddalił skargę na decyzję objętą następnie wnioskiem o wznowienie postępowania to tym samym, brak było podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Odnosząc się do fałszerstwa zgłoszenia skarżących (art. 145 § 1 pkt 1 Kpa) organ słusznie wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.

Zgodnie z art. 145 § 2 Kpa z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

Sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Organ administracji nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.

W przedmiotowej sprawie fałszywość zgłoszenia nie została potwierdzona orzeczeniem sądu, natomiast opinia grafologa wskazująca na podrabianie podpisów Starosty [...], na którą powoływali się Skarżący, nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania.

Nie były również spełnione przesłanki z art. 145 § 2 K.p.a. - sfałszowanie dowodu (zgłoszenia) nie było oczywiste.

Zdaniem Sądu, organy rozpatrzyły i oceniły wniosek skarżących w sposób prawidłowy z zachowaniem reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi, nie doszło zwłaszcza do naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1, 4 , 5 i art. 148 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).