Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4180/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 140aa ust. 1, art. 140ab
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzja z dnia [...] października 2014r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD lub organ), po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o. (dalej też spółka lub skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD) z dnia [...] czerwca 2014r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężną w wys. 15.000zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII, bez zezwolenia.

Decyzja została wydana w oparciu o przepis na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013r., poz. 267 – dalej: k.p.a.) oraz art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1,3,4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (jt.Dz.U.z 2012r. poz. 1137 z późn. zm – dalej: p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (jt. Dz.U. z 2013r. Poz. 260 z późn. zm.- dalej: u.d.p.), § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposarzenia (Dz.U. z 2013r. poz. 951).

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] maja 2014r. w miejscowości B. na drodze krajowej nr 11 zatrzymano do kontroli dwuosiowy pojazd marki Volvo o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan M.K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci wkładów do zniczy umieszczonych na paletach w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy P. sp. z o.o. Przebieg Kontroli utrwalono protokołem nr [...].

W trakcie kontroli dokonano ważenia i mierzenia pojazdu i stwierdzono przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,38t. (przekroczenie o 23,8%). Nacisk pojedynczej osi napędowej wynosił bowiem 12,38t. Tymczasem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz.U. poz. 1061- dalej: rozporządzenie z dnia 6 września 2012r.), droga krajowa nr 11 na odcinku: Kołobrzeg-Koszalin-Bobolice-Szczecinek-Podgaje-Piła-Ujście-Chocież-Oborniki- Poznań-Kórnik-Jarocin-Pleszew-Ostrów Wielkopolski-Ostrzeszów-Kępno-Kluczbork-Lubliniec-Tworóg -Bytom /Droga 94/ została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t.

Jednocześnie, jak wynika z protokołu kontroli, kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów pojazdu.

Powyższe ustalenia stanowiły podstawę nałożenia przez WITD kary pieniężnej decyzją z [...] czerwca 2014r. nr [...] na P. sp. z o.o., w wys. 15.000zł.

Od w/w decyzji odwołanie zostało wniesione przez Spółkę, która wniosła o uchylenie skarżonej decyzji. Strona zarzuciła naruszenie art. 10 k.p.a., wskazując, że organ I instancji nie umożliwił Spółce wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, czym naruszył nie tylko § 1 powołanego wyżej przepisu, ale także art. 81 kpa. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie własnych interesów. Natomiast niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu w ramach wskazanych czynności skutkuje naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania z powodu zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] GITD, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na ustalony stan faktyczny sprawy, przywołał brzmienie obowiązujących w sprawie przepisów, w tym w szczególności wskazał sposób ustalania oraz kryteria, którymi kieruje się organ przy ustalaniu kategorii wymaganego zezwolenia. Organ podkreślił, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia 28 sierpnia 2013r., który został zatwierdzony przez uprawnionego geodetę. Pojazd zaś został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o nr fab. 09/13, która w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Brzegu z terminem ważności do dnia 30 września 2015r. Kierowca natomiast został poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz przysługujących mu uprawnieniach.

Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy a ponownie rozpoznając sprawę GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 140aa ust.4 p.r.d., przy czym strona również nie dostarczyła takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia we wskazanym wyżej przepisie, bowiem nieprzekroczenie przez pojazd DMC oraz dokonanie załadunku pojazdu przez P. J.K. nie wyłącza tej odpowiedzialności. Jednocześnie organ II instancji nie zgodził się z zarzutami zawartymi w odwołaniu, wskazując, że organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] czerwca 2014 r. pouczył stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a., umożliwiając jej czynny udział w postępowaniu. Organ podkreślił, że ze wskazanego prawa strona skorzystała w toku postępowania wyjaśniającego, składając wyjaśnienia w sprawie pismem z dnia [...] czerwca 2014r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GITD, P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc jak w odwołaniu, że nie została zawiadomiona o zakończeniu prowadzonego przez organ I instancji postępowania, co pozbawiło ją możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wyłączyło możliwość złożenia ewentualnych uwag i wyjaśnień oraz dowodów. Tym samym pozbawiono stronę czynnego udziału w sprawie, co – w ocenie Spółki – świadczy o naruszeniu art. 10 § 1-3 w związku z art. 81 k.p.a. W konsekwencji wskazanych naruszeń zachodzi podstawa do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, bowiem strona nie miała możliwości podjęcia czynności procesowych w obronie własnych interesów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że nie jest ona zasadna, ponieważ organy Inspekcji Transportu Drogowego nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego wydając rozstrzygnięcia w obu instancjach.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 p.r.d.).

W myśl art. 41 ust. 1 u.d.p., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem m. in. określonym w ust. 2, który stanowi że:

Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 41 ust. 2 u.d.p.).

W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t zostały ustalone w rozporządzeniu z dnia 6 września 2012 r. Ponieważ w niniejszej sprawie wykonywany był przewóz ładunku podzielnego (wkłady do zniczy umieszczone na paletach), to zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 p.r.d. nie było możliwe uzyskanie zezwolenia na taki przejazd. Zgodnie natomiast z art. 140ab p.r.d. w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 w/w ustawy, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

W niniejszej sprawie kontrolowany w dniu 29 maja 2014r. pojazd poruszał się po odcinku drogi krajowej nr 11 (lp.7, zał. Nr 1 do rozporządzenia z dnia 6 września 2012r.), która została zaliczona do dróg o dopuszczalnym nacisku osi do 10t. Miejsce ważenia pojazdu legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 28 sierpnia 2013r. Pojazd (wraz z ładunkiem) został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia dynamicznego pojazdów w ruchu o nr fabrycznym 09/13 (producent: TENZO VAHY –Czechy, typ. PLT 0995), która w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji pierwotnej – organ w tym zakresie błędnie wskazał, że ponownej, co nie ma jednak wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie – wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Brzegu z przewidzianym terminem ważności do dnia 30 września 2015r.

W toku kontroli kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. W wyniku ważenia stwierdzono następujące naruszenia przewidzianych norm:

-nacisk 12,38 t. na pojedynczej osi napędowej pojazdu, przekroczenie o 2,38 t (23,8%)

-brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Mając na uwadze wynik ważenia pojazdu (nacisk na oś), jego kierowca powinien legitymować się zezwoleniem kategorii VII.

Zgodnie z Załącznikiem nr 1 do ustawy prawo o ruchu drogowym zezwolenie kategorii VII wydaje się dla pojazdu, który: porusza się trasą wskazaną w zezwoleniu i jest pojazdem o:

a) wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych kategoriach I-VI,

b) naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t;

Sąd zauważa również, że kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników ważenia (nie zażądał też powtórnego ważenia) oraz podpisał protokół kontroli gdzie została zamieszczona jego uwaga, że został poinformowany o drugim ważeniu i że okazano mu świadectwo legalizacji przyrządów pomiarowych. Przy czym podkreślić należy, że protokół jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.. A sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy, w ich zakresie działania, protokół stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta zatem z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1224/04, LEX nr 205475 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10 LEX nr 1137861).

Podkreślić przy tym w tym miejscu wypada, że skarżący w żadnym z pism w tym również w skardze nie neguje ustaleń kontroli w tym w szczególności stwierdzonego przez organ przekroczenia. A także, że odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych norm jest odpowiedzialnością za skutek i ma charakter obiektywny. Odpowiedzialność ta nie jest oparta na zasadzie winy, a zatem sam wynik ważenia, potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych, wystarcza do nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu nie podlega uznaniu administracyjnemu, co oznacza, że organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości.

Jak już zostało zaznaczone, ładunek nie może przekraczać dopuszczalnych norm. Zatem nie tylko na nadawcy, odbiorcy i załadowcy, ale przede wszystkim na przewoźniku spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności, by ładunek nie stwarzał zagrożenia na drodze, oraz by nie przekraczał dopuszczalnych norm. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Przewożone wkłady do zniczy są ładunkiem podzielnym, toteż skarżąca Spółka mogła dostosować przewóz do wymagań ustawowych, a biorąc pod uwagę uzyskane wyniki ważenia, przewóz nie mógł być wykonywany bez wymaganego zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Sąd zauważa również, że strona skarżąca na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które wpływałyby na wynik sprawy i zwalniałyby ją z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Za takowe, słusznie bowiem, organ nie uznał informacji, że załadunku pojazdu dokonywał kto inny nie przewoźnik oraz że pojazd nie przekraczał po załadowaniu dopuszczalnej masy. Należy bowiem podkreślić, że organ nie stwierdził by masa pojazdu została przekroczona a fakt, że załadunku dokonywał kto inny a nie przewoźnik może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania przeciwko załadowcy niezależnie od postępowania prowadzonego w stosunku do przewoźnika.

Odnośnie zarzutu podniesionego w skardze Sąd uznał go za niezasadny, bowiem nie można uznać, że strona została pozbawiona możliwości brania czynnego udziału w sprawie, zważywszy że organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] maja 2014r. pouczył stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a., umożliwiając jej wzięcie czynnego udział w postępowaniu w celu wypełnienia dyspozycji art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Sąd zgadza się natomiast, że przed zamknięciem postępowania i wydaniem decyzji przez organ I instancji, strona nie została wezwana do zajęcia stanowiska. Nie mniej jednak uchybienie organu I instancji w tym zakresie zostało konwalidowane przez organ II instancji, który pismem z dnia [...] września 2014r. poinformował stronę w oparciu o przepis art. 10 k.p.a., że ma prawo wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłoszenia żądań a także wniosków dowodowych. Jak wynika z akt strona nie podniosła żadnych dodatkowych argumentów w sprawie ani nie zapoznawała się z aktami sprawy. Nie można wobec tego przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1-3 w związku z art. 81 kpa, co oznacza, że w sprawie nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem, zdaniem Sądu, skarżąca nie została pozbawiona możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie własnych interesów.

W tej sytuacji, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku