Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1233/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki (spr.), Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], Komendant Główny Policji (dalej także: "organ") - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r., utrzymującego w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Rejonowego Policji w [...] z dnia [...] marca 1993 r. wymierzające karę wydalenia ze służby w Policji K.S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") - utrzymał w mocy sporne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W piśmie z dnia 20 stycznia 2017 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 22 marca 2017 r., skarżący K.S., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji oraz orzeczeń dyscyplinarnych wydanych wobec skarżącego, wskazując na rażące naruszenie prawa organu wydającego owe rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż przyczyną wymierzenia kary dla skarżącego był czyn polegający na nieokazaniu w dniu [...] stycznia 1993 r. w [...] w toku kontroli ważnego biletu na przejazd autobusem PKS na trasie B.- R., rewizorom PKS, przy którego popełnieniu skarżący zachowywał się arogancko wobec rewizorów, podrywając tym samym autorytet Policji i naruszając etykę zawodową. Skarżący zwrócił uwagę, iż przedmiotowe orzeczenie o ukaraniu skarżącego pozostaje w sprzeczności z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 czerwca 1991 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. Nr 48, poz. 212). Skarżący wskazał, że przywołane rozporządzenie określało obligatoryjne elementy orzeczenia dyscyplinarnego wskazując pośród nich m.in. uzasadnienie orzeczenia. Jednocześnie, powołując się na § 34 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia, skarżący uznał, że zgodnie z ogólną dyrektywą wynikającą z powołanych przepisów, wymierzona kara dyscyplinarna powinna być współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego, zaś wśród okoliczności, które należy uwzględnić przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej, organ winien uwzględnić: charakter przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej, ich skutki, pobudki działania, okoliczności popełnienia czynu, stopień nasilenia złej woli, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, zachowanie się obwinionego poza służbą, a także inne okoliczności zarówno łagodzące jak i obciążające istotne w sprawie. W związku z powyższym, skarżący zarzucił, iż sporne orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. wymierzające karę wydalenia ze służby w Policji, pomimo że posiada uzasadnienie, to jednak jest niezmiernie lakoniczne i nie uwzględnia praktycznie żadnych okoliczności, które zgodnie z § 34 ust. 2 cyt. rozporządzenia powinny zostać uwzględnione przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej, poza okolicznościami obciążającymi obwinionego, tj. związanymi z uprzednim dwukrotnym wymierzeniem kar dyscyplinarnych. Skarżący wskazał ponadto, że rozkaz personalny nr [...] dnia [...] kwietnia 1993 r., na mocy którego skarżący został zwolniony ze służby w Policji, wśród okoliczności stanowiących przyczynę zwolnienia, przywołuje okoliczności wykraczające poza te, które zostały wskazane w orzeczeniu o ukaraniu, a na mocy którego nałożono karę wydalenia ze służby w Policji ([...]) będącą podstawą zwolnienia. Skarżący zarzucił, że nie znajduje potwierdzenia czyn popełniony przez skarżącego, polegający na nakłanianiu świadków do składania oświadczeń potwierdzających jego niepoprawne zachowanie wobec rewizorów, niewłaściwym wykorzystywaniu zwolnienia lekarza, czy też lekceważeniu przełożonych. W konsekwencji, skarżący uznał, że sporne decyzje i orzeczenia dyscyplinarne wydane przez organ w przedmiotowej sprawie dotknięte są rażącym naruszeniem prawa.

W wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej, Komendant Główny Policji - działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r. utrzymującego w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Rejonowego Policji w [...] z dnia [...] marca 1993 r. wymierzające karę wydalenia ze służby w Policji.

W uzasadnieniu postanowienia, odnosząc się do żądania strony skarżącej dotyczącego stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego przez Komendanta Rejonowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] marca 1993 r., które następnie zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r. - Komendant Główny Policji wskazał, iż nie jest możliwym weryfikowanie w kontekście zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności wyłącznie decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy decyzja ta była przedmiotem kontroli organu odwoławczego. Organ stwierdził, że w przypadku, gdy sprawa została ostatecznie załatwiona decyzją organu odwoławczego, brak było podstaw prawnych do orzekania jedynie o zgodności ważności decyzji pierwszoinstancyjnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 633/00), a tym samym, kiedy żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji organu pierwszej instancji nie można w postępowaniu nieważnościowym pominąć decyzji organu drugiej instancji, skoro w danej sprawie taka decyzja zapadła (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1415/10).

Komendant Główny Policji stwierdził, iż mając na uwadze treść wniosku strony skarżącej z dnia 20 stycznia 2017 r., uzupełnionego następnie w piśmie z dnia 22 marca 2017 r., nie jest możliwe wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia z zastosowaniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na fakt, iż przepisy k.p.a. nie mają bowiem żadnego zastosowania do spraw dyscyplinarnych policjantów.

Komendant Główny Policji podkreślił, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, zgodnie z którym sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą indywidualną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Organ podniósł, że z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i na zawartą w ustawie o Policji regulację szczególną (art. 135p), do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów k.p.a. W ocenie organu, podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów powyższych przepisów nie zawiera również art. 1 pkt 1 i pkt 2 tego kodeksu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1227/08, a także wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt I OSK 702/09, czy też wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1155/12). Ponadto, Komendant Główny Policji wskazał, że postępowanie prowadzone w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów jest postępowaniem odrębnym i samodzielnym, kompleksowo uregulowanym w rozdziale 10 ustawy o Policji, a tym samym, czynności podejmowane w ramach tego postępowania nie mogą być oceniane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa2144/12).

W tej sytuacji, Komendant Główny Policji uznał, że przepisy dotyczące spraw dyscyplinarnych policjantów w żadnym wypadku nie odsyłają do k.p.a. Organ wskazał, że orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest decyzją administracyjną, w świetle przepisów k.p.a., dlatego też - mając na względzie wyraźne żądanie strony skarżącej, aby sprawa rozpatrywana była w trybie art. 156 i nast. k.p.a. - nie ma możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r. utrzymującego w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] marca 1993 r. wymierzające karę wydalenia ze służby w Policji.

Komendant Główny Policji podkreślił, że stosownie do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które - zgodnie z art. 61a § 2 k.p.a. - służy zażalenie. Organ uznał, ze z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Natomiast, drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Organ wyjaśnił, iż przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (tak m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/OI 893/11).

Reasumując, Komendant Główny Policji uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia w trybie administracyjnym żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia 20 stycznia 2017 r., a doprecyzowanego w piśmie z dnia 22 marca 2017 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Komendanta Rejonowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] marca 1993 r. wymierzającego karę wydalenia ze służby w Policji oraz utrzymującego je w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r.

Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, w piśmie z dnia 27 kwietnia 2017 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Komendant Główny Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r., utrzymującego w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Rejonowego Policji w [...] z dnia [...] marca 1993 r. wymierzające karę wydalenia ze służby w Policji.

W uzasadnieniu postanowienia Komendant Główny Policji stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, albowiem nie ulega wątpliwości, że obowiązujące unormowania zawarte w ustawie o Policji w sposób kompleksowy regulują zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz prowadzenie postępowań dyscyplinarnych zarówno w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym. W ocenie organu, oznacza to, że orzeczenie dyscyplinarne, które jest dotknięte wadą, może być zmienione lub uchylone jedynie w trybie przewidzianym w przepisach ustawy o Policji.

W związku z powyższym, Komendant Główny Policji uznał, iż jedynym trybem nadzwyczajnym umożliwiającym wzruszenie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem jest postępowanie określane mianem wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Organ zauważył, że przepisy ustawy o Policji nie przewidują natomiast postępowania określanego mianem stwierdzenia nieważności orzeczeń dyscyplinarnych i to na zasadach określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też nie odsyłają do stosowania przepisów tego Kodeksu w postępowaniu dyscyplinarnym. Jednocześnie, Komendant Główny Policji podniósł, że przyjęta linia orzecznicza sądów administracyjnych, ugruntowana w oparciu o obowiązujące w tej materii normy prawne, jednoznacznie wyklucza możliwość stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym przepisów k.p.a., a tym bardziej określonych w nim trybów nadzwyczajnych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1000/12).

Organ zaznaczył ponadto, że analiza porównawcza uregulowań prawnych obowiązujących w dniu wydania kwestionowanych orzeczeń dyscyplinarnych z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wskazuje jednoznacznie na brak prawnych możliwości wzruszania w trybie stwierdzenia nieważności ostatecznych orzeczeń wydanych w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu.

Mając powyższe na względzie, Komendant Główny Policji - powołując się na regulację prawną wyrażoną w art. 61a § 1 k.p.a. - uznał, że w przedmiotowej sprawie występuje jedna z okoliczności wypełniających dyspozycję przywołanego przepisu, albowiem brak jest materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, co uniemożliwia uruchomienie tego trybu zgodnie z żądaniem strony skarżącej i co w konsekwencji rodzi po stronie organu obowiązek wydania stosownego postanowienia odmawiającego wszczęcia postepowania.

W piśmie z dnia 21 lipca 2017 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r.

Wnosząc w petitum skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania, ewentualnie o uchylenie obu spornych postanowień Komendanta Głównego Policji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu:

1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie, pomimo rażącego naruszenia § 34 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 czerwca 1991 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów;

2) rażące naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie oraz rażące naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w postaci błędnego uznania, że brak jest materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, pomimo, iż taka przeszkoda do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, iż Komendant Główny Policji, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności spornych orzeczeń dyscyplinarnych, które rażąco naruszają prawo, uniemożliwił stronie skarżącej dochodzenia swoich praw, w tym również uniemożliwił zwrócenia się do sądu administracyjnego celem skontrolowania zasadności ukarania, czy też prawidłowości samego postępowania dyscyplinarnego.

Skarżący stwierdził ponadto, że - wbrew stanowisku organu - unormowania zawarte w k.p.a. znajdują jednak zastosowanie w przypadku orzeczeń dyscyplinarnych, albowiem nie zostały one wyłączone spod mocy obowiązującego kodeksu. W tym miejscu, skarżący wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt I OSK 845/15, z którego wynika możliwość zastosowania przepisów k.p.a. do spraw dotyczących m.in. stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby.

W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, wydając oba sporne postanowienia, Komendant Główny Policji naruszył art. 61 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r. utrzymującego w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Rejonowego Policji w [...] z dnia [...] marca 1993 r. wymierzające karę wydalenia ze służby. Jednocześnie, skarżący zarzucił, że organ naruszył także art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w postaci błędnego uznania, że brak jest materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, pomimo, że taka przeszkoda do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła.

W związku z powyższym, skarżący uznał, że organ, wydając sporne postanowienia, dopuścił się fundamentalnych błędów, stojąc na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe rozpatrzenie na podstawie przepisów k.p.a. orzeczeń dyscyplinarnych i stwierdzenie ich nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania owego aktu lub podjęcia spornej czynności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę K. S., należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bowiem, że Komendant Główny Policji, wydając zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r., utrzymującego w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Rejonowego Policji w [...] z dnia [...] marca 1993 r. wymierzające karę wydalenia skarżącego ze służby w Policji - nie dopuścił się naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, wydając oba sporne postanowienia, Komendant Główny Policji, wbrew zarzutom strony skarżącej, w sposób prawidłowy zastosował przepis art. 61a § 1 k.p.a., zasadnie przyjmując w uzasadnieniu obu wskazanych powyżej rozstrzygnięć, iż w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia 20 stycznia 2017 r., uzupełnionym następnie w piśmie z dnia 22 marca 2017 r., o stwierdzenie nieważności wskazanych orzeczeń dyscyplinarnych - zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania.

Przechodząc do analizy niniejszej sprawy, należy zaznaczyć na wstępie, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania w omawianym trybie wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność, przy czym niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania może mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Samo więc złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.

Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, że w sytuacji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, ustawodawca wprowadził w nim dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Należy zauważyć, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że regulację art. 61a § 1 k.p.a., tj. odmowę wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" stosuje się do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np.:

a) gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie;

b) w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1163/12, dostępny na stronie internetowej https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl);

c) przedawnienie materialnoprawne tj. upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 298);

d) sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta, np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sytuacji, której legalność kontrolował sąd administracyjny, ale skargę oddalił (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 826/15).

Wskazać warto jednocześnie na marginesie, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12, LEX nr 1216728).

Na gruncie analizowanej sprawy, zauważyć trzeba, że orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] marca 1993 r., o którego stwierdzenie nieważności wystąpił skarżący we wniosku z dnia 20 stycznia 2017 r., jest orzeczeniem dyscyplinarnym, do którego, zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych, nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1000/12).

Zdaniem Sądu, uznać należy, że w Rozdziale 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", przewidzianym w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zawarto pełną regulację zarówno materialnoprawną odpowiedzialności policjantów, jak i procesową postępowania dyscyplinarnego. Zauważyć należy, iż jedynie przepis art. 135p ust. 1 cyt. ustawy zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Stanowi on, że "W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego". W powołanej ustawie o Policji brak jest natomiast przepisu zawierającego odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zawiera również przepis art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., albowiem sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i zawartą w ustawie o Policji regulację szczególną, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1518/06 (Legalis nr 35834), jak i wyroku z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1227/08 (Legalis nr 225499), jednoznacznie przesądził, że przedmiot postępowania oraz szczególna regulacja zawarta w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wskazują, iż do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2016 r., wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 794/15 (LEX nr 2168122), jednoznacznie wskazał, że skoro ustawa o Policji nie zawiera jakiegokolwiek odesłania do przepisów k.p.a., w konsekwencji oznacza to, że brak jest podstawy materialnoprawnej do wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tej sytuacji, nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż w wyniku wydania przez Komendanta Głównego Policji zaskarżonego postanowienia z dnia [...] czerwca 2017 r., doszło do naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy.

W analizowanej sprawie uznać trzeba, że skoro występuje jedna z okoliczności wypełniających dyspozycję przepisu art. 61a § 1 k.p.a., z uwagi na brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, to niemożliwe stało się uruchomienie tego trybu zgodnie z żądaniem strony skarżącej, co w konsekwencji rodziło po stronie Komendanta Głównego Policji obowiązek wydania stosownego postanowienia, zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a.

Jednocześnie, Sąd uznał, że organ, wydając oba sporne postanowienia, uzasadnił swoje rozstrzygnięcia w sposób wymagany przez prawo, prawidłowo wskazując również, dlaczego - w świetle art. 61a § 1 k.p.a. - wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia dyscyplinarnego jest niedopuszczalne.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.