Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1141/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6274 Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust. 1a
journal: Dz.U. 2004 nr 167 poz 1758
law: ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców - tekst jednolity
article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 34 poz 201
law: Ustawa z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2008r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2008 r. nr ... w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości. oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu ... września 2007r. spółka T. S.A. z siedzibą w W. będąca cudzoziemcem w rozumieniu ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz.U. z 2004r., Nr 167, poz. 1758 z późn. zm.) - dalej: ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców - złożyła wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wydanie zezwolenia na zakup działek (wskazanych we wniosku) stanowiących nieruchomości rolne, niezabudowane, położone na terenie Gminy Miasta S., województwo [...], będące własnością S. L. i D. L., o łącznej powierzchni : ... ha.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia ... listopada 2007r ... stosownie do art. 1 ust. 1 a ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zajęcie stanowiska w niniejszej sprawie.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z ... grudnia 2007r. zgłosił sprzeciw na wydanie zezwolenia na nabycie przez spółkę T. S.A. z siedzibą w W., nieruchomości rolnych wskazanych we wniosku spółki.

W uzasadnieniu stwierdził, iż z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż zgodnie z wypisem z gruntów nieruchomości te stanowią grunty orne, pastwiska oraz nieużytki.

Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż zamiarem Wnioskodawcy jest zbudowanie na nabytych gruntach miasteczka z pełną infrastrukturą i zabudową jedno i wielorodzinną. Tymczasem dla nieruchomości objętych niniejszym wnioskiem nie ma planu zagospodarowania przestrzennego.

Następnie organ zauważył, iż przedmiotem działalności spółki jest m.in. [...].

W związku z powyższym, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż Wnioskodawca zamierza przedmiotowe nieruchomości rolne przeznaczyć na cele nie związane z ich charakterem rolniczym, a więc sprzecznie z interesem rolnictwa - co stanowiło podstawę zgłoszenia sprzeciwu.

W dniu ... grudnia 2007r. T. S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z ... grudnia 2007r. oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i niewnoszenie sprzeciwu co do nabycia przez Wnioskodawcę - spółkę pod firmą T. S.A. - objętych wnioskiem z dnia ...12.2007r. nieruchomości rolnych. We wniosku zarzucono, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał zaskarżone postanowienie przed złożeniem przez Wnioskodawcę dokumentów, do których złożenia został wezwany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 30 listopada 2007r. Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca zarzucił organowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz nieprzedstawienie dowodów, potwierdzających, iż zamierzona forma zagospodarowania nieruchomości "jest sprzeczna z interesem rolnictwa".

Postanowieniem nr ... z dnia ... lutego 2008r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Minister podtrzymał argumentację zawartą w postanowieniu z dnia ... grudnia 2007r. , a nadto ustosunkował się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdził, iż omawiane nieruchomości stanowią grunty orne, a więc posiadają rolniczy charakter i powinny być wykorzystane do prowadzenia działalności rolniczej. Tymczasem z nadesłanych dokumentów wynika, że "zamiarem Spółki T. S.A. są inwestycje budowlane z pełną infrastrukturą i zabudową jedno i wielorodzinną." Wnioskodawca, w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił dokumentacji świadczącej o zmianie klasyfikacji gruntów, pozwalającej na realizację planowanej inwestycji. Z uwagi na powyższe, Minister Rolnictwa i Rozwoju Rolnictwa nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska.

Spółka T. S.A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia ... lutego 2008r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920r. ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców poprzez naruszenie ustawowych przesłanek, których spełnienie pozwala na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy w celu ustalenia stanu faktycznego umożliwiającego wydanie decyzji merytorycznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w postanowieniach wydanych w przedmiotowej sprawie. Podkreślił, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2003r., Nr 159, poz. 1548 z późn. zm.) - dział rozwój wsi obejmuje m.in. sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. Zauważył, iż Minister obligowany jest dokonać oceny zamiaru wnioskodawcy co do planowanej działalności pod kątem gospodarki rolnej. Przedmiotowa nieruchomość ma charakter rolniczy, a więc powinna być wykorzystywana rolniczo poprzez prowadzenie działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2003r., Nr 64, poz. 592 z późn. zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, a zatem ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny.

Badając sprawę z tego punktu widzenia, należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z ustawą z dnia 24 marca 1920r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców ( Dz.U. z 1996 Nr 54 poz. 245 z późn. zm.) zezwolenie na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wydawane jest, w formie decyzji administracyjnej, przez Ministra Spraw Wewnętrznych, jeżeli sprzeciwu w określonym terminie nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych - również Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wyrażenie takiego sprzeciwu następuje w formie postanowienia.

Przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nie zakreślają merytorycznego zakresu oceny Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ale jest rzeczą oczywistą, iż dotyczyć ona powinna tych aspektów sprawy, które wiążą się z zadaniami organu orzekającego, czyli w tym konkretnym wypadku szeroko pojętymi zagadnieniami z zakresu kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne.

Należy uznać za trafny pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie V SA 2699/96, który zyskał także akceptację doktryny (Orzecznictwo Sądów Polskich nr 3, 1999,poz. 56, z glosą J. Borkowskiego) a mianowicie, że jeżeli przepis prawa materialnego uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska w formie opinii przez inny organ, to opinia ta nie może dotyczyć dowolnych spraw związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz tylko tych aspektów, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego. Organ współdziałający przyczynia się do prawidłowego załatwienia sprawy przez inny organ, ale bez wkraczania we właściwość, zadania i kompetencje innego organu. Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 159, poz. 1548 ze zm.) zakresem działu rozwoju wsi objęła między innymi sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne (art. 23 ustawy). Sama ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców stwierdza, że nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje dodatkowo z zachowaniem ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (art. 6 ust. 6 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców).

Zatem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako organ współdziałający na podstawie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, uwzględnia nie tylko przedmiot sprawy administracyjnej, ale także zakres swoich zadań. Postanowienia art. 1 pkt 1 i pkt 1a powyższej ustawy nie zawierają przesłanek uzasadniających wniesienie sprzeciwu lub wyrażenie stanowiska o braku sprzeciwu przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Minister, załatwiając sprawę, kieruje się ogólną dyrektywą wynikającą z art. 7 k.p.a., a więc powinien uwzględniać interes ogólny i słuszny interes obywatela. Rozstrzyganie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności i wymaga przedstawienia motywów, którymi kierował się organ.

Tym samym nie jest zasadny zarzut skargi, naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 1a ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, gdyż organ ten nie orzeka na podstawie tego przepisu, jest on bowiem podstawą prawną do ewentualnego wydania zezwolenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając jako organ współdziałający i oceniając wniosek o udzielenie zezwolenia na nabycie przez cudzoziemca nieruchomości rolnej, jest uprawniony na podstawie art. 7 k.p.a. do uwzględnienia interesu społecznego poprzez odwołanie się do postanowień ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.

Realizacja ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego następuje poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przeciwdziałaniu nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych oraz zapewnieniu prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach (art. 1 ustawy).

Należy podzielić stanowisko organu orzekającego w sprawie, iż skarżąca nie prowadzi działalności rolniczej i sprzecznie z celami ww. ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego zamierza nieruchomości rolne przeznaczyć na cele nie związane z ich charakterem rolniczym, co jest niezgodne z interesem rolnictwa.

Uwzględniając stan faktyczny na dzień wydania ostatecznej decyzji organ wziął pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika, iż dla nieruchomości objętych wnioskiem nie ma uchwalonego aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego mogłaby nastąpić zmiana przeznaczenia gruntu. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntu nieruchomości mają charakter rolny a zatem powinny być wykorzystane do prowadzenia działalności rolniczej.

Zdaniem sądu orzekającego takiego stanowiska nie można uznać za dowolne i naruszające treść art.7 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się również, zarzucanego w skardze, naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo i w zakresie wystarczającym dla zakresu orzekania przez Ministra Rolnictwa w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, należało na podstawie art. 151 p.p.s.a orzec jak w sentencji.