Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 19/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 183 § 1 i 2, art. 174 pkt 1 i 2, art. 151, art. 184, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 138 § 1 pkt 2 , art. 107 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 18 ust. 1 pkt 1 oraz § 19 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 499
law: Rozporządzenie rady Ministrów z dnia 23 lutego 2017 r. w sprawie  realizacji  przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1173/19 w sprawie ze skargi A. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy z tytułu wyrównania ceny sprzedaży świń z przeznaczeniem do uboju w ramach nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. z siedzibą w K. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 lutego 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1173/19, oddalił skargę A. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy z tytułu wyrównania ceny sprzedaży świń z przeznaczeniem do uboju w ramach nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

A. z siedzibą w K. ("skarżąca", "A.") wnioskiem z 10 lipca 2017 r. zwróciła się do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego (Oddział Terenowy ARR) w [...] o udzielenie pomocy z tytułu wyrównania ceny sprzedaży świń z przeznaczeniem do uboju. A. ubiegała się o udzielenie pomocy z tytułu wyrównania cen do sprzedaży 4773 sztuk świń sprzedanych w okresie od 19 września 2016 r. do 2 czerwca 2017 r.

Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w [...] ("organ pierwszej instancji") w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dane zawarte w Rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt ("IRZ"), prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ("ARiMR") zgodnie z ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2017 r., poz. 546 ze zm.) ustalił, że w okresie od 19 września 2016 r. do 2 czerwca 2017 r. producent sprzedał z przeznaczeniem do uboju 4773 sztuk świń. W odniesieniu do 180 sztuk świń sprzedanych 16 stycznia 2017 r., według danych zawartych w IRZ, organ pierwszej instancji stwierdził wystąpienie nieprawidłowości, polegającej na braku potwierdzenia uboju 180 sztuk świń. Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że cena uzyskana przez skarżącą za 215 sztuk świń, sprzedanych 27 września 2016 r. była wyższa od średniej ceny zakupu netto masy poubojowej ciepłej tuszy świni dla wszystkich klas według klasyfikacji poubojowej, notowanej w regionie gdzie znajduje się siedziba stada producenta świń, z której świnie zostały sprzedane oraz w tygodniu, w którym świnie zostały sprzedane, opublikowanej w biuletynie informacyjnym urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rynków rolnych.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji decyzją z 17 sierpnia 2017 r. przyznał pomoc z tytułu wyrównania ceny sprzedaży 4378 sztuk świń oraz odmówił przyznania pomocy do 395 sztuk w ramach nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych.

Prezes ARiMR ("organ odwoławczy") decyzją z 21 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR.

Wyrokiem z 17 października 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 400/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2017 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zaskarżona przez stronę decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 138 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. dalej: "k.p.a."). Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie decyzji i jej uzasadnienie faktyczne pozostają ze sobą w sprzeczności oraz że organ nie odniósł się do twierdzeń skarżącej o uzyskaniu cen poniżej progu umożliwiającego przyznanie pomocy.

Organ odwoławczy decyzją z [...] kwietnia 2019 r. uchylił w części decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR z 17 sierpnia 2017 r. o przyznaniu pomocy z tytułu wyrównania ceny sprzedaży świń z przeznaczeniem do uboju w zakresie pkt 2 rozstrzygnięcia w części dotyczącej odmowy wypłaty pomocy do sprzedanych 16 stycznia 2017 r. 180 sztuk świń w ramach nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie rozstrzygnięcia pkt 2 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, dotyczącą odmowy przyznania pomocy z tytułu wyrównania ceny sprzedaży 215 sztuk świń. W uzasadnieniu wskazał, że w oparciu o dane zawarte w IRZ ustalono, że w odniesieniu do wszystkich 4773 sztuk świń objętych wnioskiem, warunki określone w § 18 ust. 1 pkt 1 oraz § 19 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lutego 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych (Dz. U. z 2017 r., poz. 499 ze zm., dalej "rozporządzenie RM z 23 lutego 2017 r.") zostały spełnione, to jest sprzedaż i ubój świń zostały odnotowane w IRZ, i zdarzenia te miały miejsce w okresie od 1 września 2016 r. do 30 czerwca 2017 r. Dodał, że powyższe potwierdzają wyjaśnienia strony w zakresie występującej wcześniej niezgodności w numerach identyfikacyjnych zwierząt, spowodowanej błędnym zgłoszeniem zdarzenia uboju przez rzeźnię, jak również, że niezgodność ta została usunięta.

Organ odwoławczy ustalił, że cena uzyskana przez producenta świń za 215 sztuk świń sprzedanych 27 września 2016 r. była wyższa od średniej ceny zakupu netto masy poubojowej ciepłej tuszy świni dla wszystkich klas według klasyfikacji poubojowej, notowanej w regionie gdzie znajduje się siedziba stada producenta świń, z której świnie zostały sprzedane oraz w tygodniu w którym świnie zostały sprzedane, opublikowanej w biuletynie informacyjnym urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rynków rolnych. Cena ta wynosiła za 1 kilogram masy poubojowej ciepłej 7,14 zł w przypadku 18 sztuk oraz 7,05 zł w przypadku 197 sztuk świń. Jednocześnie, na podstawie biuletynu "Rynek Mięsa Wieprzowego" Nr 39/2016, opublikowanego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, organ odwoławczy ustalił, że w okresie od 26 września 2016 r. do 2 października 2016 r. w regionie, w którym położone jest gospodarstwo strony, z którego świnie zostały sprzedane (to jest w regionie [...]), średnia cena zakupu netto masy poubojowej ciepłej tuszy świni, dla wszystkich klas według klasyfikacji poubojowej wynosiła 7, 01 zł/kg.

Prezes ARiMR stwierdził, że powyższe oznacza, że za 215 sztuk tuczników klasy S oraz klasy E, sprzedanych 27 września 2016 r., uzyskano cenę wyższą niż średnia rynkowa cena zakupu opublikowana w ww. biuletynie, co świadczy, że w odniesieniu do tych 215 sztuk świń nie została spełniona przesłanka, o której mowa w § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 23 lutego 2017 r.

Odnosząc się do 180 sztuk świń, sprzedanych 16 stycznia 2017 r., do których z uwagi na brak potwierdzenia uboju w IRZ organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, organ odwoławczy stwierdził, że analiza danych zawartych w IRZ wykazała, że zarówno zdarzenie sprzedaży z przeznaczeniem do uboju, jak i zdarzenie uboju świń zostało odnotowane w IRZ. Wyjaśnił, że 23 sierpnia 2017 r., to jest po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, rzeźnia zgłosiła do IRZ zdarzenie uboju 180 sztuk świń (data uboju 16 stycznia 2017 r.), zakupionych od A.. Jednocześnie organ wyjaśnił, że pomimo ustalenia w postępowaniu odwoławczym spełniania przez wnioskodawcę przesłanek kwalifikujących do przyznania pomocy określonej w rozporządzeniu RM z 23 lutego 2017 r. z tytułu wyrównania ceny sprzedaży 180 sztuk świń sprzedanych 16 stycznia 2017 r., brak jest możliwości sfinansowania pomocy z uwagi na upływ terminu, który został określony w art. 1 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/1613 z dnia 8 września 2016 r. przewidującego nadzwyczajną pomoc dostosowawczą dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych (Dz.Urz.UE.L.2016.242.10 z dnia 9 września 2016 r., dalej: "rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/1613"). Dodał, że postępowanie administracyjne wszczęte przez A. wnioskiem z 10 lipca 2017 r. w zakresie dotyczącym wniosku o udzielenie wsparcia z tytułu wyrównania ceny sprzedaży 180 sztuk świń, stało się bezprzedmiotowe, gdyż zaistniały w jego trakcie przeszkody, które nie pozwalają już na ukształtowanie stosunku materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wskazanym na wstępie oddalił skargę A.. W uzasadnieniu, powołując treść art. 153 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Prezes ARiMR zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku z 17 października 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 400/18 i wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję usunął pierwotnie istniejące sprzeczności swego rozstrzygnięcia, jak również odniósł się do twierdzeń strony o uzyskaniu cen poniżej progu umożliwiającego przyznanie pomocy w zakresie zakwestionowanych 215 sztuk świń. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w treści zaskarżonej decyzji organ prawidłowo, interpretując treść § 19 ust. 1 rozporządzenia RM z 23 lutego 2017 r. wyjaśnił, w jaki sposób sprzedaż świń kwalifikowana jest do przyznania pomocy z tytułu wyrównania ceny sprzedaży świń z przeznaczeniem do uboju w ramach nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej.

W ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że za 215 sztuk tuczników sprzedanych 27 września 2019 r., to jest 18 sztuk tuczników klasy S sprzedanych po cenie 7,14 zł/kg oraz 197 sztuk tuczników klasy E sprzedanych po cenie 7,05 zł/kg uzyskano cenę wyższą niż średnia rynkowa cena zakupu opublikowana w biuletynie "Rynek Mięsa Wieprzowego" Nr 39/2016, co świadczy, że w odniesieniu do sprzedaży tych 215 sztuk świń nie została spełniona przesłanka, o której mowa w § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 23 lutego 2017 r.

Odnosząc się do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w części dotyczącej przyznania pomocy z tytułu wyrównania ceny sprzedaży 180 sztuk świń, sprzedanych 16 stycznia 2017 r., do których z uwagi na brak potwierdzenia uboju w IRZ organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wbrew ocenie skarżącej, powołane przez nią przepisy rozporządzenia RM z 23 lutego 2017 r., to jest § 30 i § 31 w związku z regulacją unijną, to jest art. 1 i art. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/1613 nie stanowią podstawy do wypłaty jej pomocy. Zgodnie bowiem z § 30 rozporządzenia RM z 23 lutego 2017 r., w przypadku gdy łączna wysokość pomocy finansowej wynikająca z rozpatrzonych wniosków o udzielenie pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 jest większa niż suma kwot środków, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 3 i § 23 ust. 2a brakujące środki na sfinansowanie tej pomocy pokrywa się z budżetu państwa w kwocie nie wyższej niż kwota środków, o której mowa w art. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/1613. Przepis § 31 rozporządzenia RM z 23 lutego 2017 r. stanowi natomiast, że środki finansowe wypłaca się w terminie 21 dni od dnia wydania decyzji administracyjnej, ale nie później niż do dnia 30 września 2017 r.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji wskazana w § 31 rozporządzenia RM z 23 lutego 2017 r. data 30 września 2017 r. odzwierciedla treść regulacji unijnej dotyczącej wnioskowanej pomocy. Zgodnie z cytowanymi już wyżej przepisami rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/1613 wydatki państw członkowskich w odniesieniu do płatności w ramach rozporządzenia kwalifikują się do pomocy finansowej Unii jedynie w przypadku, gdy płatności te zostały dokonane najpóźniej do dnia 30 września 2017 r. (art.1). Państwa członkowskie mogą przyznawać dodatkowe wsparcie na rzecz środków wprowadzanych na podstawie art. 1 do maksymalnej wartości równiej 100% kwoty określonej w załączniku, przy spełnieniu tych samych warunków dotyczących obiektywności, niedyskryminacji i niezakłócania konkurencji, określonych w art. 1. Państwa członkowskie wypłacają dodatkowe wsparcie najpóźniej do dnia 30 września 2017 r. (art. 2).

W ocenie Sądu pierwszej instancji treść ww. przepisów, zarówno polskiego jak i unijnego rozporządzenia, wprost wskazuje, że choć Polska miała możliwość finansowania mechanizmu dodatkowo środkami krajowymi, to takie wypłaty mogły być dokonywane tylko do dnia 30 września 2017 r. Słusznie zatem wskazano w treści zaskarżonej decyzji, że limit dostępnych środków finansowych w ramach mechanizmu pomocy wsparcia finansowego z tytułu wyrównania ceny sprzedaży świń z przeznaczeniem do uboju, określonego w rozporządzeniu RM z 23 lutego 2017 r., na który Komisja Europejska przeznaczyła określoną kwotę, został wyczerpany i z dniem 30 września 2017 r. nastąpiło zakończenie mechanizmu. W konsekwencji pomimo ustalenia w postępowaniu odwoławczym spełniania przez A. przesłanek kwalifikujących do przyznania pomocy określonej w rozporządzeniu RM z 23 lutego 2017 r. dla ww. 180 szt. świń, brak było możliwości sfinansowania pomocy z uwagi na upływ terminu, który został określony w art. 1 ust 1 rozporządzenia 2016/1613.

Skargą kasacyjną A. zaskarżyła powyższy wyrok w części dotyczącej uznania za zasadne umorzenia postępowania w zakresie przyznania pomocy dotyczącej 180 sztuk świń, sprzedanych w dniu 16 stycznia 2017 r., mimo spełnienia przez A. warunków do jej przyznania. Wniosła o uchylenie wyroku w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy z tytułu wyrównania ceny sprzedaży w dniu 16 stycznia 2017 r. 180 sztuk świń, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w zakresie pkt 2 w części dotyczącej odmowy wypłaty pomocy do sprzedanych w dniu 16 stycznia 2017 r. 180 sztuk świń, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi A. zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 31 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lutego 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych w związku z przepisami rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/1613 z dnia 8 września 2016 r., poprzez niezasadne uznanie, że w ustalonym stanie faktycznym zaistniały podstawy do niewypłacenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa środków finansowych z tytułu pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia.

Argumentację na poparcie zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona także wnosiła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Według art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Żadna z przyczyn nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła.

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie zarzut skargi kasacyjnej skonstruowany został w oparciu jedynie o podstawę przewidzianą w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zarzut ten został wadliwie sformułowany, bowiem wskazano w nim jedynie na naruszenie przepisów administracyjnego prawa materialnego. Według art. 173 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Oznacza to, że wnoszący skargę kasacyjną powinien kierować zarzuty pod adresem sądu pierwszej instancji, a co za tym idzie, jeżeli naruszenie przepisów miałoby polegać na bezzasadnym uwzględnieniu lub oddaleniu skargi przez sąd pierwszej instancji na skutek wadliwej kontroli przez ten sąd stosowania lub wykładni przez organ administracji w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, to wówczas w zarzucie kasacyjnym należy wskazać odpowiedni przepis postępowania sądowoadministracyjnego stosowanego przez sąd administracyjny w powiązaniu z przepisami postępowania administracyjnego lub przepisami prawa materialnego stosowanymi lub wykładanymi przez organ administracji, których stosowanie lub wykładnia zostały, według skarżącego kasacyjnie, nieprawidłowo skontrolowane przez sąd pierwszej instancji.

Odnosząc powyższe do treści zarzutu naruszenia prawa materialnego w niniejszej sprawie trzeba stwierdzić, że nie spełnia on wskazanych wyżej wymagań, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jakie przepisy lub przepis postępowania przed sądami administracyjnymi naruszył Sąd pierwszej instancji, kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ administracji. W to miejsce wskazał tylko naruszenie przepisu prawa materialnego zastosowanego przez organ administracji, którego stosowanie było skontrolowane przez Sąd pierwszej instancji. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej, chociaż wadliwej formalnie, nie wyłącza jej rozpoznania. Możliwość taka jest konsekwencją uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1. Według uzasadnienia uchwały w sytuacji, gdy strona przytoczy w petitum skargi kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa stosowanego przez organ administracji publicznej, nie powiązawszy go z zarzutem naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji, nie jest uzasadnione bezwarunkowe i automatyczne dyskwalifikowanie takiej skargi z powołaniem się na niedopełnienie wymagań określonych w art. 176 p.p.s.a. ("przytoczenie podstaw kasacyjnych"). Nie ma przeszkód, dla których NSA - przeanalizowawszy uzasadnienie skargi kasacyjnej – nie mógłby samodzielnie zidentyfikować zarzutu naruszenia prawa przez WSA i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie, mimo niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej.

Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skoro Sąd pierwszej instancji oddalając skargę zastosował przepis art. 151 p.p.s.a., to skarżącej kasacyjnie A. kwestionującej takie rozstrzygnięcie, chodzi o naruszenie wskazanego wyżej przepisu w powiązaniu ze wskazanym w zarzucie przepisem prawa materialnego.

Konstrukcja tego zarzutu dotknięta jest jeszcze innym błędem. Sformułowany został zarzut naruszenia § 31 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 lutego 2017 r. w związku z przepisami rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/1613, ale bez wskazania żadnego konkretnego przepisu tego ostatniego aktu prawnego. Takie zaniechanie wskazania przepisów jest wadliwe, ponieważ nie uwzględnia zasady badania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. związany jest granicami skargi kasacyjnej. Ze związania tego wynika możliwości badania naruszenia jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane w zarzutach przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, uzupełniać, ani w inny sposób korygować.

Tym niemniej także ta wadliwość skargi kasacyjnej nie uniemożliwia jej rozpoznania i odniesienia się do jedynego zarzutu, chociaż tylko w zakresie jaki można ustalić na podstawie jego treści odnoszącej się do zarzucanego naruszenia § 31 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 lutego 2017 r. Według skarżącej kasacyjnie naruszenie przepisu miałoby nastąpić poprzez niezasadne uznanie, że w ustalonym stanie faktycznym zaistniały podstawy do niewypłacenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa środków finansowych z tytułu pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia.

Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony.

Według § 31 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 lutego 2017 r. środki finansowe z tytułu pomocy, między innymi tej, o której mowa w § 2 ust. 1 wypłaca się w terminie 21 dni od dnia wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w § 4 ust. 1 albo 2, nie później niż do dnia 30 września 2017 r.

Z uzasadnienie skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca A. dostrzega upływ wskazanego wyżej terminu do wypłaty pomocy, jednak uważa, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa miała wystarczająco dużo czasu do wypłacenia pomocy, postępowanie administracyjne trwało zbyt długo a producent nie może ponosić konsekwencji braku należytego rozpoznania wniosku we właściwym terminie i zostać pozbawiony pomocy stanowiącej w istocie wyrównanie powstałej z przyczyn obiektywnych szkody, której wyrównanie kraje członkowskie UE uznały za konieczne.

Dostrzegając okoliczność, że przedłużenie się postępowania administracyjnego poza termin, w którym możliwe było udzielenie pomocy zgodnie z § 31 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 lutego 2017 r., nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącej Spółdzielni, trzeba jednak stwierdzić, że treść wymienionego wyżej przepisu nie pozwalała Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa udzielić spornej pomocy po dniu 30 września 2017 r. a postępowanie administracyjne po tej dacie było bezprzedmiotowe, co zobowiązywało organ administracji do umorzenia tego postępowania.

Treść omawianego przepisu jest wynikiem jego skorelowania z odpowiednimi regulacjami dotyczącymi nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych przewidzianej w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2016/1613. Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Państwom członkowskim udostępniona została pomoc Unii w całkowitej kwocie 350 000 000 EUR w celu zapewnienia nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w sektorach wołowiny i cielęciny, wieprzowiny, mięsa baraniego i koziego. Jednocześnie wskazano, że wydatki Państw członkowskich w odniesieniu do płatności w ramach tego rozporządzenia kwalifikują się do pomocy finansowej Unii jedynie w przypadku, gdy płatności te zostały dokonane najpóźniej do dnia 30 września 2017 r. Także dodatkowe wsparcie, które mogły Państwa członkowskie przyznawać, mogło być wypłacane najpóźniej do 30 września 2017 r. (art. 2 rozporządzenia).

W związku z tym prawidłowa wykładnia § 31 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 lutego 2017 r. uwzględniająca także regulację przewidzianą w art. 1 ust. 1 i art. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/1613 prowadzi do uznania, że termin 30 września 2017 r. wynikający z ich treści jest elementem materialnego stosunku prawnego. To znaczy, że norma prawna zawarta w tym przepisie, nakazująca kwalifikować wydatki do pomocy finansowej Unii albo do dozwolonego dodatkowego wsparcia jedynie w przypadku, gdy płatności te zostały dokonane najpóźniej do dnia 30 września 2017 r., skierowana jest także do skarżącej A., jako potencjalnej beneficjentki i wiąże ją w ten sposób, że jej prawidłowo złożony wniosek o przyznanie pomocy finansowej nie może zostać uwzględniony i pomoc finansowa nie może zostać jej przyznana z uwagi na upływ terminu kwalifikowalności wydatków do wskazanych wyżej kategorii z dniem 30 września 2017 r. W świetle powyższego nie ma wątpliwości, że Agencja nie miała, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, podstawy do przyznania pomocy finansowej, a co więcej w tym czasie postępowanie administracyjne było już bezprzedmiotowe. Termin 30 września 2017 r. przewidziany w wyżej wymienionych przepisach jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością powodującą brak podstawy do udzielenia pomocy. Przyznanie beneficjentowi wnioskowanej pomocy finansowej jest możliwe po łącznym spełnieniu wszystkich normatywnych przesłanek, do których należy zaliczyć możliwość dysponowania przez ARiMR środkami finansowymi na przyznanie takiej pomocy oraz termin, do którego płatności mogą być przyznane. Brak możliwości wypłaty przez organy środków finansowych w ramach nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych na skutek upływu terminu ich kwalifikowalności do pomocy finansowej Unii albo do dozwolonego dodatkowego wsparcia krajowego wywiera ten skutek, że ustaje możliwość realizacji prawa do pomocy finansowej a w konsekwencji odpada podstawa materialnoprawna przyznania pomocy. W związku z tym organ nie ma podstawy prawnej do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy, jeżeli przyznanie pomocy następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Ze wskazanych wyżej wzgledów sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Dodać też należy, że podstawą procesową decyzji organu odwoławczego kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji był art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., według którego organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji, może, między innymi, umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części. W skardze kasacyjnej nie został przedstawiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu postępowania w procesie kontroli decyzji organu odwoławczego w zakresie zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jako podstawy umorzenia postępowania administracyjnego. W związku z tym, niezależnie od oceny zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, skarga kasacyjna pozbawiona wskazanego wyżej zarzutu naruszenia przepisu postępowania nie mogłaby być skuteczna.

Biorąc pod uwagę omówione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota 360 zł stanowi zwrot wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez radcę prawnego, który nie prowadził sprawy przed Sądem pierwszej instancji.