Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1774/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją nr [...] z [...] maja 2017 r., znak: [....], określił w pkt 1 w stosunku do Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. [...] w [...] kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 28.335,13 zł tytułem dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, otrzymanej na podstawie umowy Nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. dotyczącej realizacji zadania pn. [...], kościół p.w. św. [...] (XIV/XV w.): naprawa więźby dachowej i wymiana pokrycia dachu oraz w pkt 2) ustalił, iż termin, od którego nalicza się odsetki od należności ustalonej w pkt 1, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych na dzień 16 maja 2016 r.

Parafia (dalej także jako: strona, skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W następstwie rozpatrzenia tego wniosku, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaskarżoną obecnie decyzją z [...] lipca 2018 r. znak [...]:

- uchylił własną decyzję z [...] maja 2017 r. oraz:

- na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.) określił w odniesieniu do Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. [...] w [...] kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 44.537,45 zł tytułem dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, otrzymanej na podstawie umowy Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., zmienionej aneksem z dnia [...] grudnia 2011 r. na realizację zadania pn. [...], kościół p.w. św. [...] (XIV/XV w.): naprawa dachowej i wymiana pokrycia dachu;

- ustalił, że termin, od którego nalicza się odsetki od wyżej ustalonej należności, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych na dzień 16 maja 20162 r.

W uzasadnienie decyzji przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Stosownie do art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz.U. 2017 poz. 2077 ze zm. – dalej także: "u.f.p.", dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Szczególny charakter środków finansowych przekazywanych w ramach dotacji polega na tym, że środki te mogą być wykorzystane wyłącznie na określony cel, na realizację konkretnego zadania, w tym przypadku na realizację zadań jednoznacznie wskazanych w umowie z [...] sierpnia 2011 r.

Zdaniem Ministra środki z dotacji przekazane beneficjentom na podstawie umowy nie tracą publicznego charakteru, bowiem beneficjent nie staje się ich właścicielem, a jedynie dysponentem na realizację ściśle określonego zadania (celu). Argumentację tę wzmacnia także i ta okoliczność, że w przypadku stwierdzenia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem (przekazanej na podstawie umowy) stosownie do treści art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych jej zwrot następuje na podstawie decyzji administracyjnej, a nie w trybie postępowania cywilnego.

Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Jak wynika z art. 169 ust. 2 i 3 powołanej ustawy dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, zaś dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

Minister przypomniał, że zgodnie z umową z [...] sierpnia 2011 r. Parafia Rzymskokatolicka pw. św. [...] w [...] otrzymała ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotację celową w wysokości 50.000,00 zł na realizację zadania pn. pn. [...], kościół p.w. św. [...] (XIV/XV w.): naprawa więźby dachowej i wymiana pokrycia dachu.

Koszt całkowity, zgodnie z kosztorysem ofertowym przedłożonym przez Firmę Budowlano-Konserwatorską "[...]" wynosił 274.597,24 zł. Zadanie było współfinansowane także z dotacji [...] w kwocie 30.000,00 zł, środków Fundacji [...] w kwocie 50.000,00 zł oraz ze środków własnych Parafii w wysokości 224.597,24 zł. Pismem z [...] listopada 2011 r. Parafia poinformowała Ministra, że błędnie wskazano udział ze środków własnych, albowiem w rzeczywistości wynosi on 144.597,24 zł. Ponadto Parafia poinformowała o wydatkowaniu kwoty 30.000 zł (udokumentowanej fakturą) na roboty budowlane. W związku z nieuznaniem tej kwoty w rozliczeniu dotacji przez MKiDN, strona [...] grudnia 2011 r. dokonała zwrotu części dotacji w kwocie 5.462,55 zł.

Aneksem z [...] grudnia 2011 r. dokonano zmiany umowy dotacyjnej z [...] sierpnia 2011 r. w ten sposób, że w § 2 pkt 4 umowy wskazano, że kwota środków własnych beneficjenta wynosi 144.597,24 zł. Parafia złożyła oświadczenie o posiadanych środkach finansowych w § 2 pkt 4 umowy, co było warunkiem uzyskania dotacji ze środków budżetu państwa, których w części dysponentem jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W 2016 r. została przeprowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej we [...], kontrola celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2011 r. przez Parafię pw. Św. [...] w [...]. Po zakończeniu kontroli został sporządzony protokół z [...] maja 2016 r. [...]. W toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej we [....], a w szczególności analizy historii rachunku bankowego Parafii ustalono, że Parafia wpłacała przelewem na rachunek wykonawcy, tj. Firmy Budowlano-konserwatorskiej "[...]" należności wynikające z faktur VAT, zaś firma dokonywała na rachunek Parafii częściowego zwrotu środków pieniężnych, przekazywanych jej przez Parafię. Czynności te były dokonywane w okresie od 1 czerwca 2011 r. do 13 grudnia 2011 r.

Z analizy wpłat i wypłat dokonywanych na koncie bankowym Parafii wynika, że Parafia w [...] dokonywała ratami (głównie po 50.000 zł) wpłat na rzecz wykonawcy robót budowlanych w celu wykazania przed dotacjodawcami 100 % zapłaty za faktury wystawione przez firmę, zaś wykonawca dokonywał częściowego zwrotu wpłaconych kwot na rzecz Parafii, tak by Parafia mogła wykazać istnienie wkładu własnego, zadeklarowanego w umowie dotacyjnej. Z zeznań właściciela firmy Budowlano-konserwatorskiej "[...]" wynika, że pieniądze wpłacane przez niego na rachunek Parafii nie stanowiły darowizny na jej rzecz. Jak wynika z ustaleń kontroli UKS, płatności dokonane przez Parafię na rzecz firmy "[...]" wynosiły łącznie 274.597,24 zł. Równocześnie wykonawca dokonał zwrotu środków na konto Parafii w kwocie 155.615,15 zł, która obejmowała kwotę wkładu własnego zadeklarowanego przez Parafię w § 2 pkt 4 umowy dotacyjnej. Rozliczenie dotacji, udzielonej Parafii na podstawie umowy z [...] sierpnia 2011 r., zmienionej aneksem z [...] grudnia 2011 r. nastąpiło na podstawie faktur VAT wystawionych przez firmę Budowlano-konserwatorską "[...]", oraz w oparciu o kosztorys powykonawczy tej firmy z [...] października 2011 r. Łączna kwota za wykonane usługi wynosiła 274.597,24 zł i była zgodna z kosztorysem, stanowiącym załącznik do umowy o udzielenie dotacji. W pierwotnej decyzji Ministra z [...] maja 2017 r., uznano, że z uwagi na nieuwzględnienie kwoty 30.000 zł, wydatkowanej przed zawarciem umowy dotacyjnej, całkowity koszt zadania wyniósł 88.982,24 zł i stosownie do § 3 pkt 1 umowy dotacyjnej, udział środków z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu, a zatem skoro całkowity koszt zadania wynosi 88.982,24 zł, to odpowiadająca mu kwota dotacji wynosi 16.202,32 zł. Różnica pomiędzy dotacją otrzymana w wysokości 44.537,45 zł, a należną w wysokości 16.202,32 zł, wynosi 28.335,13 zł i podlega zwrotowi jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości. W kontrolowanej obecnie decyzji Minister wskazał, że w § 2 pkt 4 umowy z 12 sierpnia 2011 r., zmienionej aneksem z [...] grudnia 2011 r. Parafia Rzymskokatolicka pw. św. [...] w [...] złożyła oświadczenie o posiadanych środkach finansowych w wysokości 144.597,24 zł na realizację zadania dotacyjnego, a zatem prace budowlane, objęte dotacją pochodzącą ze środków finansowanych z budżetu państwa w części miały pochodzić ze środków własnych Parafii. Jednakże mając na względzie okoliczności ujawnione w toku kontroli, tj. fakt wystawienia przez wykonawcę faktur za wykonane prace łącznie w wysokości 274.597,24 zł oraz zwrot przez wykonawcę na rzecz Parafii łącznej kwoty 155.615,00 zł, która wedle oświadczenia wykonawcy, nie stanowiła darowizny, a także czas, w którym zostały wykonane przelewy, Minister uznał, że Parafia nie dokonała finansowania zadania dotacyjnego ze środków własnych, zadeklarowanych w § 2 ust. 4 umowy dotacyjnej. Środki te Parafia uzyskała z wpłat pochodzących od wykonawcy w okresie od [...] października 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. jako częściowy zwrot za wystawione przez Parafię faktury. Nie można zatem uznać, że środki te stanowiły zasoby finansowe Parafii, określone w § 2 ust. 4 umowy dotacyjnej, a przeznaczone na realizację zadania, objętego dotacją udzieloną ze środków budżetowych, których dysponentem jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tym samym, Minister uznał, iż działania Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. [....] w [...] stanowiły naruszenie warunków ujętych w § 2 pkt 4 umowy z 12 sierpnia 2011 r., zmienionej aneksem z [...] grudnia 2011 r., albowiem Parafia zobowiązała się do pokrycia części kosztów zadania pn. [...], kościół pw. św. [...] (XIV/XV w.): remont więźby dachowej i wymiana pokrycia dachu, ze środków własnych. Zgodnie z § 3 ust. 3 umowy, w przypadku całkowitego braku pokrycia przez beneficjenta wkładu własnego, o którym mowa w § 2 ust. 4, zobowiązany jest on, bez wezwania, do niezwłocznego zwrotu przekazanych środków finansowych Ministra wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia ich przekazania. Naruszenie warunków umowy dotacyjnej powoduje, że kwota udzielonej dotacji podlega zwrotowi na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych jako pobranej w nadmiernej wysokości.

Zdaniem Ministra uwzględniając fakt, że w niniejszej sprawie kwota udzielonej dotacji podlega zwrotowi na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych jako pobranej w nadmiernej wysokości, odsetki od kwoty dotacji podlegającej zwrotowi należy naliczyć od dnia sporządzenia protokołu przez Urząd Kontroli Skarbowej we [....] tj. od 16 maja 2016 r., albowiem z datą sporządzenia protokołu zostały ujawnione okoliczności, uzasadniające wydanie decyzji orzekającej o zwrocie dotacji. Organ wskazał też, że rozstrzygnięcie II – instancyjne, mimo że zapadło po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez Parafię (co oczywiste na jej korzyść) jest dla strony mniej korzystne od pierwotnego. Wskazał jednak, że art. 139 k.pa. statuujący ogólną zasadę zakazu reformationis in peius, dopuszcza taki kierunek rozstrzygnięcia, o ile zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Minister w tym kontekście podkreślił, że dokonał oceny decyzji własnej z [...] maja 2017 r. i wskazał, że nieuwzględnienie okoliczności niewywiązania się beneficjenta z postanowień § 2 pkt 4 umowy z [...] sierpnia 2011 r., zmienionej aneksem z [...] grudnia 2011 r., w konsekwencji prowadziłoby do naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 2 u.o.f.p., a to uzasadnia wydanie decyzji na niekorzyść strony skarżącej. Nadto, utrzymanie w mocy pierwotnie wydanej decyzji prowadziłoby do usankcjonowania działań Parafii polegających na przyjmowaniu od wykonawcy środków pieniężnych - za opłacone uprzednio przez Parafię faktury za wykonane prace budowlane - w celu wykazania wkładu własnego, którego strona nie posiadała. Zaakceptowanie takich praktyk naruszałoby interes społeczny.

Opisaną decyzję zaskarżyła strona. Sformułowała zarzuty:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 169 ust. 1 pkt 2, art. 169 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.) polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i określeniu w stosunku do Rzymskokatolickiej Parafii pw. św. [...] w [...] kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości 44.537,45 zł tytułem dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, podczas gdy w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 169 ust. 2 u.f.p., których ziszczenie się pozwoliłoby na stwierdzenie, że Parafia pobrała dotację w nadmiernej wysokości;

2. art. 169 ust. 4 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie i wskutek tego pomimo przyjęcia, że mamy do czynienia z dotacją pobraną w nadmiernej wysokości, określenie zwrotu pełnej kwoty dotacji udzielonej Parafii, podczas gdy stosownie do art. 169 ust. 4 u.f.p. zwrotowi do budżetu państwa podlega tylko ta część dotacji, która została pobrana w nadmiernej wysokości. Już zatem literalna wykładania tego przepisu wskazuje na obowiązek określenia wysokości dotacji będącej nadmierną w stosunku do postanowień umowy, nie zaś pełnej kwoty przyznanej dotacji. Zarzut ten skarżąca podnosi z bardzo dalekiej ostrożności procesowej, na wypadek gdyby w ocenie Sądu w niniejszym przypadku dotacja pobrana przez Parafię byłaby dotacją pobraną w nadmiernej wysokości w rozumieniu art. 169 ust, 2 u.f.p., co skarżąca konsekwentnie kontestuje;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spraw, a to:

1. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym: m. in. dokumentacji z czynności kontrolnych Urzędu Kontroli Skarbowej we [...], a także pominięcie dowodów zawnioskowanych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń z zakresu stanu faktycznego i niezasadne przyjęcie, że Parafia nie dokonała finansowania zadania dotacyjnego ze środków własnych, podczas gdy Parafia zapłaciła wykonawcy robót całą określoną w umowie dotacyjnej należność za wykonanie zadania pn. [...], kościół p.w. św. [...] (XIV/XV w.): naprawa więźby dachowej i wymiana pokrycia dachu, w tym kwotę 144.597,24 środkami niepochodzącymi z dotacji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, stanowiącymi wkład własny;

2. naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. polegające na nieuwzględnieniu żądania skarżącej o dopuszczenie dowodów zawnioskowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym z zeznań świadka ks. [...], zgłoszonych w celu wykazania, że Parafia finansowała zadanie ze środków własnych w kwocie 144.597,24 zł, pomimo że przedmiotem tych dowodów były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącej udowodnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, w tym obalenie domniemania prawdziwości tego co zostało stwierdzone w protokole z kontroli Urzędu Kontroli Skarbowego we [....], a co w rezultacie doprowadziło do niekorzystnego dla Parafii rozstrzygnięcia w sprawie, podczas gdy stosownie do art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.);

3. art. 76 § 3 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez niezasadne przyjęcie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że z uwagi na ustalony stan faktyczny wynikający z analizy konta bankowego oraz oświadczenia wykonawcy nie zachodzi konieczność uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej i w rezultacie nieprzeprowadzenie tych dowodów, a przez to uniemożliwienie stronie przeprowadzenia dowodu przeciwko treść protokołu kontroli Urzędu Skarbowego we [....] i obalenia domniemania prawdziwości tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a co doprowadziło do dokonania wadliwych ustaleń stanu faktycznego i negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, podczas gdy stosownie do art. 76 § 3 k.p.a, stwierdzenie faktów w dokumencie urzędowym nie wyklucza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego dokumentu, a stosownie do art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy;

4. art. 139 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez określenie w stosunku do Parafii przypadającej do zwrotu tytułem dotacji pobranej w nadmiernej wysokości kwoty 44.537,45 zł, to jest kwoty wyższej niż w pierwotnej decyzji nr [....] z [...] maja 2017 r. i tym samym orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się i naruszenie zasady zakazu reformationis in peius, podczas gdy nie wystąpiły okoliczności, uzasadniające takie rozstrzygnięcie, co więcej Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie wskazał nawet tego, że stwierdzone przez niego naruszenie prawa i interesu społecznego jest w jego ocenie rażące;

5. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w zw. art. 140 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. polegające na: niewskazaniu podstawy prawnej naliczania odsetek od należności określonej do zwrotu oraz na niewyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji i tym samym niewyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co czyni tę decyzję wadliwą i w istocie niemożliwą do zweryfikowania. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wprawdzie jako podstawę materialnoprawną wskazał art. 169 ust. 1 pkt 2) u.f.p. i przytoczył ten przepis, jednakże w ocenie skarżącej nie wyjaśnił, która z przesłanek określonych w art. 169 ust. 2 u.f.p. w niniejszej sprawie w ocenie Organu została ziszczona i dlaczego dotacja przyznana Parafii jest dotacją pobraną w nadmiernej wysokości, zwłaszcza, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego określił obowiązek zwrotu całej wypłaconej Parafii dotacji, co pozostaje w sprzeczności z art. 169 ust. 4 u.f.p.

W ocenie skarżącej sposób sporządzenia uzasadnienia decyzji nie daje podstaw do ustalenia jakie racje doprowadziły organ do wniosku, że doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości (mając na względzie brzmienie art. 169 ust. 2 u.f.p.). Strona nie ma możliwości odtworzenia toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów jej rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że zawarte w uzasadnieniu decyzji ustalenia Organu nie mają nawet oparcia w treści protokołu kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej we [...]. Nie można także dokonać weryfikacji decyzji w świetle art. 169 ust. 2 u.f.p. i określić, czy mamy do czynienia z dotacją w nadmiernej wysokości, ponieważ zdaniem Organu dotacja pobrana została w wysokości wyższej niż określona w przepisach prawa, wyższej niż określona w umowie, czy też wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Ma to istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem tylko dotacja pobrana w nadmiernej wysokości w rozumieniu powołanego przepisu podlega zwrotowi do budżetu państwa na powołanej przez MKiDN podstawie art. 169 ust. 1 pkt 2) ustawy o finansach publicznych.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasadzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie przypomnieć należy umową z [...] sierpnia 2011 r., zmienioną aneksem z [...] grudnia 2011 r., Parafia Rzymskokatolicka pw. św. [...] w [...] otrzymała ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotację celową w wysokości 50.000,00 zł na realizację zadania pn. pn. [...], kościół p.w. św. [...] (XIV/XV w.): naprawa więźby dachowej i wymiana pokrycia dachu.

Koszt całkowity zadania, zgodnie z kosztorysem ofertowym wynosił 274.597,24 zł. Zadanie było współfinansowane także z dotacji [...] w kwocie 30.000,00 zł, środków Fundacji [...] w kwocie 50.000,00 zł oraz ze środków własnych Parafii, ostatecznie wskazanych na kwotę 144.597,24 zł. W § 2 pkt 4 umowy Parafia złożyła oświadczenie o przeznaczeniu na zadanie finansowego wkładu własnego w kwocie 144.597,24 zł oraz, że "kwota na ten cel została zabezpieczona". Tym samym Parafia złożyła oświadczenie o posiadanych środkach finansowych w § 2 pkt 4 umowy, co było warunkiem uzyskania dotacji ze środków budżetu państwa, których w części dysponentem jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W 2016 r. została przeprowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej we [...] kontrola celowości i zgodność z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2011 r. przez Parafię. W toku postępowania kontrolnego ustalono, że Parafia wpłacała przelewem na rachunek wykonawcy tj. firmy Budowlano-konserwatorskiej "[...]" należności wynikające z faktur VAT, zaś firma dokonywała na rachunek Parafii częściowego zwrotu środków przekazywanych jej przez Parafię. Z zeznań świadka [....] właściciela firmy Budowlano – konserwatorskiej "[...]" wynika, przy tym, że pieniądze wpłacane przez jego firmę na rachunek Parafii nie stanowiły darowizny na rzecz Parafii.

Jak wynika z ustaleń kontroli UKS, płatności dokonane przez Parafię na rzecz firmy "[...]" wyniosły łącznie 274.597,24 zł. Równocześnie wykonawca dokonał zwrotu środków na konto Parafii w kwocie 155.615,15 zł, która obejmowała kwotę wkładu własnego zadeklarowanego przez Parafię w § 2 pkt 4 umowy dotacyjnej. Rozliczenie dotacji, udzielonej Parafii na podstawie umowy z [...] sierpnia 2011 r., zmienionej aneksem z [...] grudnia 2011 r., nastąpiło na podstawie faktur VAT wystawionych przez firmę Budowlano-konserwatorską "[...]" oraz w oparciu o kosztorys powykonawczy tej firmy z [...] października 2011 r. Łączna kwota za wykonane usługi wyniosła 274.597,24 zł i była zgodna z kosztorysem, stanowiącym załącznik do umowy o udzielenie dotacji.

Nie budzi wątpliwości tak organu jak i Sądu, że łączna kwota za wykonane usługi była zgodna z kosztorysem, stanowiącym załącznik do umowy o udzielenie dotacji. W § 2 pkt 4 umowy Parafia złożyła jednak oświadczenie o posiadanych środkach finansowych w wysokości 144.597,16 zł na realizację zadania co oznaczało, że prace budowlane, objęte dotacją pochodzącą ze środków finansowanych z budżetu państwa w części miały pochodzić ze środków własnych Parafii.

Sąd uznaje przy tym za prawidłowo udowodnione ustalenie organu, że fakt wystawienia przez wykonawcę faktur za wykonane prace w wysokości łącznie 274.597,24 zł oraz zwrot przez wykonawcę na rzecz Parafii kwoty zwrotu środków na konto Parafii w kwocie 155.615,15 zł nie stanowił darowizny. Także czas, w którym zostały wykonane przelewy uprawniał Ministra do uznania, że Parafia nie dokonała finansowania zadania dotacyjnego ze środków własnych. Środki te Parafia uzyskała z wpłat pochodzących od wykonawcy. W związku z powyższym Minister trafnie uznał, że działania Parafii stanowiły naruszenie warunków § 2 pkt 4 umowy.

W przypadku całkowitego braku pokrycia przez Beneficjenta wkładu własnego, o którym mowa w § 2 ust. 4, zobowiązany jest on, bez wezwania, do niezwłocznego zwrotu przekazanych środków finansowych wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Wynika to wprost z § 3 ust. 3 umowy. Naruszenie warunków umowy dotacyjnej powoduje więc, że kwota udzielonej dotacji podlega zwrotowi na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych jako pobranej w nadmiernej wysokości. Art. 169 ust. 2 u.f.p. stanowi, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona m.in. w umowie. W realiach sprawy, w sytuacji w której Parafia – wbrew zapewnieniu złożonemu w umowie – nie zabezpieczyła żadnej części finansowego wkładu własnego – nadmierną wysokość dotacji, o której mowa w art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. stanowi całość uzyskanej dotacji. Przy braku wkładu własnego Parafii, zgodnie z umową wysokość dotacji z budżetu państwa powinna wynosić 0 zł.

Sąd podkreśla, że kontrola przeprowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej we [...], obejmowała zgodność z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2011 r. przez Parafię. Z przeprowadzonych czynności został sporządzony protokół. Ustalenia dokonane przez UKS, ujęte w tym protokole, mają moc dowodu w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., którego nie mogą podważyć ewentualne zeznania Proboszcza jako osoby zainteresowanej w sprawie. Podobnie rzecz ma się z innymi wnioskowanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dowodami. Protokół z kontroli powstał w trybie określonym Ordynacją podatkową, a wynik kontroli sporządzony także w oparciu o ustawę z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 553 ze zm.). Przywołane akty normatywne przewidują procedurę zgłaszania ewentualnych oświadczeń i zastrzeżeń do ich treści. Tymczasem protokół kontroli skarbowej, stanowiący podstawę wyniku kontroli, a obecnie kontrolowanej decyzji, został zaakceptowany i podpisany przez Proboszcza reprezentującego Parafię. W tej sytuacji Minister był w pełni uprawniony do czynienia ustaleń faktycznych na podstawie tego dokumentu, zaś w realiach sprawy wnioskowane przez skarżącą rozszerzenie postępowania dowodowego nie było niezbędne dla prawidłowego rozstrzygania.

Minister w kontrolowanej obecnie decyzji był przy tym w pełni uprawniony do uznania, że jego pierwotne rozstrzygnięcie z [...] maja 2017 r. zapadło z rażącym naruszeniem prawa i rażącym naruszeniem interesu społecznego. Uprawniało to Ministra, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, do wydania decyzji mniej korzystnej dla strony, wbrew ogólnej regule zakazu reformationis in peius wynikającej z art. 139 k.p.a. Niezależnie od tego, że stanowisko w tym zakresie Minister wyraził niezwykle lakonicznie, sama treść obecnie kontrolowanego rozstrzygnięcia jednoznacznie wskazuje na takie właśnie stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Po pierwsze wskazane w uzasadnieniu pierwotnej decyzji kwoty całkowitego kosztu zadania, na podstawie którego wyliczono część przypadającej do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, mają się nijak do wskazanych w wyniku kontroli UKS realiów sprawy. Po wtóre rozstrzygnięcie pierwotne zapadło z rażącym naruszeniem art. 169 ust. 2 u.f.p. w zakresie wskazania przypadającej do zwrotu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Wreszcie rację ma Minister wskazując w kontrolowanej obecnie decyzji, że akceptacja pierwotnego rozstrzygnięcia prowadziłoby do usankcjonowania działań Parafii polegających na przyjmowaniu od wykonawcy środków pieniężnych - za opłacone uprzednio przez Parafię faktury za wykonane prace budowlane - w celu wykazania wkładu własnego, którego strona nie posiadała. Zaakceptowanie takich praktyk przez Ministra rażąco naruszałoby interes społeczny.

Sąd podkreśla też, że zgodnie z art. 169 ust. 5 ustawy o finansach publicznych odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, 2) stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji z zastrzeżeniem, że jeżeli dotacja stanowi pomoc publiczną, w rozumieniu art. 87 ust 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji beneficjentowi. Organ uznał jednak, że odsetki od kwoty dotacji podlegającej zwrotowi należy naliczyć od dnia sporządzenia protokołu przez Urząd Kontroli Skarbowej we [...] tj. od 16 maja 2016 r., albowiem z datą sporządzenia protokołu zostały ujawnione okoliczności, uzasadniające wydanie decyzji orzekającej o zwrocie dotacji. Jest to pogląd co najmniej dyskusyjny zwłaszcza w kontekście treści cytowanego wyżej przepisu. Ze względu jednak na treść art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie mógł w tym zakresie wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącej. Naruszenie art. 169 ust. 5 u.f.p. nie skutkowało bowiem koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Poza wskazanymi wcześniej mankamentami, kontrolowana decyzja akceptowalnie wyjaśnia motywy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Stwierdzone w tym zakresie uchybienia nie są tego rodzaju, by przesądzały o konieczności wydania wyroku kasatoryjnego.

Reasumując, Sąd nie stwierdza, by kontrolowana decyzja naruszała prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy, naruszała prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy wreszcie naruszała inne przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe Sąd skargę oddalił, uznając tym samym, że żaden z jej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie.

Podstawę wyroku stanowi art. 151 p.p.s.a.