Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1566/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4a
journal: Dz.U. 2004 nr 142 poz 1514
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1566/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009r., sprawy ze skargi D.W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25 września 2008r. Nr [...], w przedmiocie podatku od spadku, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 1, 7, 8, 9, 14, 15, 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142 póz. 1514 z późn. zm.) ustalił D. W. podatek od spadków i darowizn z tytułu spadku po zmarłym L.W. w wysokości 45.470,00 zł.

Organ wskazał w uzasadnieniu, że wartość spadku - stosownie do art. 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn - ustalono wg przeciętnych cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego (tj. [...].12.2007 r. - dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...].11.2007r. sygn. akt [...]) na łączną kwotę 906.988,00 zł.

Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego odliczono kwotę wolną od podatku w wysokości 9.637 zł właściwą dla I gr. podatkowej (córka) z dnia powstania obowiązku podatkowego tj. [...].12.2007 r. Z uwagi na złożenie oświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków wynikających z treści art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn zastosowano ulgę w kwocie 238.975,00 zł dotyczącą budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. R. Od pozostałej kwoty podatek obliczono według skali stosownie do art. 15 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązującej na dzień powstania obowiązku podatkowego w wysokości 45.470,00 zł.

Organ podatkowy wskazał, że D. W. nie może skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. W przedmiotowej sprawie obowiązek podatkowy powstał bowiem [...].12.2007r., natomiast zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z1 zostało złożone w dniu [...].01.2008r., a zatem po upływie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego tj. od uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej złożyła D. W. zarzucając naruszenie:

- art. 4a ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zw. z art. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przez odmowę jego zastosowania,

- art. 120, art. 121 i art. 122, w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, z uwagi na niepełną i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

W oparciu o powyższe zarzuty odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 25 września 2008r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn przy nabyciu w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku lub stosownie do treści art. 6 ust. 4 w/w ustawy - jeżeli nabycie nie zgłoszone do opodatkowania stwierdzono pismem, którym jest orzeczenie sądu obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Zarówno art. 6 ust. 4 określający moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu w drodze dziedziczenia, jak również art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zawierają jedynie zwrot "uprawomocnienie się orzeczenia" i nie odnoszą miesięcznego terminu do zgłoszenia nabycia od daty nadania klauzuli prawomocności. Ustawodawca nie uzależnia zgłoszenia o nabyciu majątku celem zwolnienia z podatku od otrzymania prawomocnego postanowienia sądu. W związku z tym, organy podatkowe za datę powstania obowiązku podatkowego uznały datę uprawomocnienia się postanowienia sądu tj. [...].12.2007 r., stosownie do art. 357 § 1 w zw. z art. 517 oraz art. 369 i art. 518 k.p.c.

W przedmiotowej sprawie zgłoszenie nabycia spadku nastąpiło w dniu [...].01.2008 r., a więc po upływie miesięcznego terminu, który jest ustawowym warunkiem do zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Do ustalenia w niniejszej sprawie terminu nie ma zastosowania art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ zgodnie z oświadczeniem strony z dnia [...].09.2007 r. oraz aktem notarialnym z dnia [...].09.2007r. Rep. [...] E.W. odrzuciła spadek w całości, czyniąc córkę D. W. jedynym spadkobiercą, a ponadto D. W. była wnioskodawczynią w postępowaniu sądowym w sprawie spadku po zmarłym L. W.

Ponadto organ wskazał, że termin zakreślony w art. 4a ust. 1 pkt 1 jest przepisem prawa materialnego, który po jego upływie nie może zostać przywrócony.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ podał, że w prowadzonym postępowaniu w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Wszystkie okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wyjaśniono oraz wnikliwie przeanalizowano zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła D. W. zarzucając naruszenie:

1. art. 4a ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w zw. z art. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przez odmowę jego zastosowania,

2. art. 120, art. 121, art. 122, w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej z uwagi na niepełną i niewłaściwą interpretacje materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, że miesięczny termin określony w art. 4a ust. 1 biegnie od momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, przy czym termin ten stosuje się z zastrzeżeniem art. 4a ust. 2. Podatniczka podniosła, że dopiero dnia [...] grudnia 2007 roku uzyskała klauzulę prawomocności i w związku z tym dopiero wtedy dowiedziała się, że od postanowienia spadkowego nie została wniesiona apelacja. W tej też dacie powzięła informację o nabyciu przez nią własności rzeczy i praw majątkowych, a znajdujące się w aktach sprawy postanowienie spadkowe z klauzulą prawomocności nadaną w dniu [...] grudnia 2007r. czyni zadość wymaganiom co do uprawdopodobnienia okoliczności, na które powołuje się podatniczka. Nadto skarżąca wskazała, że bez klauzuli nie mogła wiedzieć czy postanowienie spadkowe jest prawomocne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, odpowiadają przepisom prawa.

W kontrolowanej przez Sąd sprawie nie budzi wątpliwości, że spadek po L. W. nabyła w całości jego córka D. W, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...].11.2007r. sygn. akt [...] Powyższe postanowienie uprawomocniło się z dniem [...] grudnia 2007 r. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po L. W. toczyło się na wniosek skarżącej D. W. D. W. zgłosiła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego nabycie rzeczy i praw majątkowych dopiero w dniu [...] stycznia 2008r., a więc po upływie miesięcznego terminu uprawniającego spadkobiercę do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego przepisami art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn - liczonego od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu powszechnego stwierdzającego nabycie spadku. Z powyższego wynika, że sama skarżąca spowodowała to, iż poprzez niedopełnienie warunku terminowego zgłoszenia, utraciła prawo do zwolnienia podatkowego, a otrzymany przez nią spadek podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej, zgodnie z art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo odmówiły zastosowania wobec skarżącej, wyjątkowego rozwiązania co do liczenia miesięcznego terminu do zgłoszenia organowi podatkowemu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych przez spadkobiercę, przewidzianego w art. 4a ust. 2 znowelizowanej ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten stanowi, że jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie miesięcznego terminu - wówczas zwolnienie od podatku stosuje się, gdy zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu. Z wyjątkowego charakteru tego przepisu wynika, że ustawodawca tylko w ograniczonym zakresie uwzględnia niezawinione przez podatnika opóźnienia, związane z realizacją obowiązku zgłoszenia. W taki też sposób przepis ten powinien być wykładany i stosowany. W świetle zatem tego przepisu w rozpatrywanej sprawie, nie można przyjąć, iż skarżąca dowiedziała się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po swym zmarłym ojcu po upływie terminów, o których mowa w art. 4a ust.1 pkt 1, a także aby uprawdopodobniła fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu. D. W. była bowiem wnioskodawcą w sprawie o deklaratoryjne stwierdzenie praw do spadku i w związku z tym posiadała wiedzę o wydanym postanowieniu, a także miała możliwość ustalenia z jakim dniem postanowienie spadkowe się uprawomocniło. Stosownie do art. 327 § 1 w zw. z art. 361 k.p.c. – D. W. jako wnioskodawca postępowania o stwierdzenie nabycia praw do spadku została przez sąd spadkowy pouczona o możliwości zaskarżenia wydanego postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw i o terminie 21 dni, w jakim wobec niezaskarżenia owe postanowienie stanie się prawomocne z mocy prawa. Skarżąca miała też jako wnioskodawca w postępowaniu spadkowym możliwość ustalenia czy w sprawie złożona została apelacja. Przepisy procedury cywilnej skutek w postaci prawomocności postanowienia spadkowego wiążą z upływem terminu do jego zaskarżenia, a nie z nadaniem temu postanowieniu klauzuli prawomocności. Ponadto matka skarżącej E. W. – jedyna obok wnioskodawczyni uczestniczka postępowania spadkowego odrzuciła spadek w całości czyniąc D. W. jedynym spadkobiercą. Zatem w ocenie Sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca ustaliła z jakim dniem postanowienie się uprawomocniło i zgłosiła organowi podatkowemu nabycie rzeczy lub praw majątkowych - o których wiedziała i zabiegała w sądzie powszechnym o ich potwierdzenie - w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, a zatem nie zasługują na uwzględnienie również podniesione w skardze zarzuty w zakresie naruszenia przepisów procesowych Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.