Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 991/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 151a par. 2, art. 153, art. 64e
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 grudnia 2020 r. sprawy ze sprzeciwu S.P. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] 2020 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), decyzją z [...] 2020 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Z.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2020 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wykonania otworów okiennych w ścianie północnej garażu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce przy ul. [...] w S. (działka nr ewid. [...]), na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor podał, że pracownicy organu I instancji przeprowadzili 12 lipca 2018 r. kontrolę w sprawie rozbudowy budynku garażowego na działce przy ul. [...] w [...]. Podczas kontroli ustalono, że od frontowej strony działki istnieje murowany budynek mieszkalny jednorodzinny, trzykondygnacyjny, podpiwniczony, z częścią parterową stanowiącą garaż, usytuowaną od strony północno-zachodniej Na garażu istnieje taras w poziomie 1,5 kondygnacji głównej części budynku, na którym wykonano otwartą zabudowę drewnianą. Uczestniczący w czynnościach kontrolnych mąż właścicielki nieruchomości oświadczył, że budynek mieszkalny wybudowany został przez jego teścia w 1986 r. Z kolei A.K. - współwłaścicielka nieruchomości przy ul. [...] oświadczyła, że garaż w granicy z jej działką wybudowany został nielegalnie w 1995 r. (wcześniej był sam budynek mieszkalny).

Na skutek interwencji A.K. WINB zobowiązał organ I instancji do wyjaśnienia kwestii bytu prawnego decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w [...] z [...] 1988 r. w kontekście jej wykonalności. Decyzja ta podjęta w trybie przepisów art. 36, 37 i 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229) nakazywała m.in. rozbiórkę pomieszczenia garażowego z kanałem rewizyjnym do 30 maja 1988 r. i uporządkowanie terenu po rozbiórce oraz przedłożenie do 30 czerwca 1988 r. 2 egzemplarzy inwentaryzacji budynku.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych otworów okiennych w ścianie północnej garażu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewid. [...], organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wydał decyzję z [...] 2018 r., którą nakazał S.P. wykonanie w terminie do 31 marca 2019 r., robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym przy ul. [...] w [...], polegających na likwidacji dwóch otworów okiennych wykonanych w ścianie północnej (od strony granicy z działką nr ewid. [...]) garażu przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym, poprzez demontaż okien i zamurowanie (wypełnienie) otworów materiałem ściennym z jednoczesnym dopuszczeniem do wypełnienia otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub im podobne.

Powyższa decyzja została w całości uchylona przez organ odwoławczy, który nakazał zbadać podstawę prawną wykonania garażu od strony działki nr ewid. [...] oraz wyjaśnienie kwestii oświadczeń A.K. złożonych do protokołu kontroli, gdzie stwierdziła, że "garaż był wybudowany w 1995 r. Wcześniej był sam budynek mieszkalny, a później był dostawiony garaż".

Wobec powyższego organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, na której A. K. oświadczyła, że garaż został wybudowany na przełomie lat 1987 - 1988. Odbiór budynku miał miejsce w 1995 r. Garaż do dzisiaj stoi w takiej formie jak został wybudowany.

Następnie organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowanego wydał decyzję z [...] 2019 r., którą nakazano S.P., wykonanie w terminie do 31 lipca 2019 r., robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce przy ul. [...] w [...], polegających na likwidacji dwóch otworów okiennych istniejących w ścianie północnej garażu przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym (od strony granicy z działką nr ewid. [...]), poprzez demontaż okien i zamurowanie (wypełnienie) otworów materiałem ściennym z jednoczesnym dopuszczeniem do wypełnienia otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub im podobne.

Powyższe rozstrzygnięci zostało uchylone decyzją WINB z [...] 2019 r. w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku, w pozostałej części utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że garaż w stosunku do którego wydano decyzję z [...] 1988 r. nie jest tożsamy z obecnie istniejącym garażem, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie administracyjne.

WSA w Kielcach wyrokiem z 30 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Ke 760/19 uchylił decyzję z [...] 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] 2019 r. Sąd uzasadnił, że organy nie wyczerpały wszystkich możliwości zebrania materiału dowodowego celem ustalenia, czy decyzja z [...] 1988 r. nakładająca obowiązek dokonania rozbiórki pomieszczenia garażowego została wykonana.

Ponownie prowadząc postępowanie, organ I instancji przeprowadził w dniu 23 stycznia 2020 r. kontrolę w sprawie stwierdzenia zamurowania dwóch otworów okiennych istniejących w ścianie północnej garażu. Podczas kontroli stwierdzono, że otwory zostały zlikwidowane, zaślepione pianką poliuretanową i płytą z blachy. Z uwagi na nieuczestniczenie właściciela działki w czynnościach kontrolnych kontrolę przeprowadzono bez wchodzenia do pomieszczenia garażu.

Dalej Inspektor Wojewódzki zauważył, że na obecnym etapie postępowania administracyjnego, w ogóle nie ma podstaw do analizowania sprawy garażu usytuowanego przy budynku mieszkalnym w kontekście umorzenia postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z uwagi na przedstawiony w aktach sprawy sposób zaślepienia otworów okiennych w ścianie północnej garażu płytami, co nie spełnia wymogów ściany pełnej i budzi wątpliwości, czy roboty te zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Z dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu kontroli z 23 stycznia 2020 r. wynika, że otwór okienny jest zaślepiony blachą falistą, przymocowaną do ściany budynku, widoczny jest parapet okienny, a organ I instancji nie był w stanie przeprowadzić czynności kontrolnych wewnątrz pomieszczenia potwierdzających, że otwory okienne zostały zamurowane (wypełnione właściwym materiałem). Po drugie z uwagi na niewyczerpanie zaleceń zawartych w wyroku WSA w Kielcach z 30 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Ke 760/19, co stanowi najistotniejszą przesłankę przemawiającą za niezaakceptowaniem stanowiska o umorzeniu postępowania. W wyroku tym bowiem Sąd wskazał na konieczność ustalenia, czy decyzja Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w [...] z [...] 1988 r., nakładająca obowiązek dokonania rozbiórki pomieszczenia garażowego została przez zobowiązanego wykonana. Sąd stwierdził również, że organy zaniechały zgromadzenia dowodów wskazujących na to, że inwestor wykonał nakazaną rozbiórkę, nie wezwano inwestora do przedstawienia odpowiednich dokumentów wskazujących na fakt dokonania rozbiórki garażu, nie skorzystano z opinii biegłego z zakresu budownictwa celem ustalenia daty wybudowania przedmiotowego garażu.

Organ odwoławczy zaznaczył, że uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie o przesłuchanie córki zmarłego inwestora było niewystarczające do wyjaśnienia kwestii legalności wykonania garażu. Jej zeznania nie wniosły bowiem nic nowego do sprawy. Informacje uzyskane od Urzędu Miasta w [...] również nie dały odpowiedzi, czy nakaz rozbiórki garażu zawarty w decyzji z [...] 1988 r. został wykonany. Nadal więc nie została wyjaśniona kwestia wykonania decyzji z [...] 1988 r., a tym samym organ przedwcześnie analizował sprawę otworów okiennych usytuowanych w północnej ścianie garażu pod kątem zastosowania art. 51 Prawa budowlanego oraz art. 105 kpa. Nie zostało bowiem wyjaśnione, czy w ogóle sama bryła garażu została wykonana legalnie. Wyjaśniając tą kwestię organ szczebla powiatowego winien, zgodnie ze wskazaniami WSA w Kielcach, nie tylko przesłuchać spadkobierców albo następców prawnych inwestora, wystąpić do właściwego organu o akta z postępowania egzekucyjnego, ale także powinien uzupełnić materiał dowodowy o opinię biegłego z zakresu budownictwa celem ustalenia daty wybudowania garażu. Inspektor Wojewódzki podkreślił, że zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko, że niecelowe będzie zlecenie wykonania opinii biegłego w zakresie ustalenia daty wybudowania garażu, w sposób rażący naruszy art. 153 p.p.s.a.

Organ odwoławczy dodał, że wyrok z 30 grudnia 2019 r. jest prawomocny, żadna ze stron postępowania nie zaskarżyła go, a tym samym zgodzono się ze wskazaniami Sądu, co do sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. W sytuacji uprawomocnienia się wyroku nie ma już miejsca na jakąkolwiek polemikę organu z oceną prawną, wykładnią i wskazaniami do dalszego postępowania.

W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sprzeciwie od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia, S.P. zarzuciła naruszenie: art. 138 § 2 w związku z art. 136 kpa, poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji uchylenie decyzji organu I instancji, podczas gdy nie zaszła potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który uzasadniałby przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, skutkujące błędnym uznaniem, że bryła garażu nie została wykona legalnie, a ściana północna nie spełnia ściany oddzielenia przeciwpożarowego po likwidacji istniejących otworów okiennych; art. 6 w związku z art. 7 i art. 8 kpa, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem zasad określonych tymi przepisami.

W uzasadnieniu sprzeciwu jego autorka podniosła, że ściana północna garażu jest pełna, a zaślepienie jej poprzez płytę z blachy sprawia, że jest to ściana bez otworów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ściana ta winna być ścianą pełną, ale przepisy nie określają, z jakiego materiału i nigdzie nie pisze, że część ściany nie może być z blachy.

Wnosząca sprzeciw nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu II instancji, że nie udowodniono, że sama bryła garażu została wykonana legalnie. Wskazała, że jej tata przedłożył projekt zamienny, który wynikał z decyzji z [...] 1988 r. Projekt ten został przyjęty i opieczętowany przez Urząd Miasta w [...] z adnotacją, że jest to załącznik do decyzji z 10 lipca 1987 r. Projekt ten stanowił podstawę pozwolenia na użytkowanie i zawiera od strony północnej garaż o wymiarach 3,55x9,50m, natomiast zgodnie z decyzją z [...] 1988 r. podlegał rozbiórce garaż o wymiarach 3,90x9,50m. Ta inna szerokość świadczy, że garaż został rozebrany. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę na upomnienie wysłane przez Urząd Miasta w [...], w którym przypomina się o wykonaniu obowiązku określonego decyzją z [...] 1988 r. W treści upomnienia nie ma przypomnienia o wykonaniu rozbiórki, co świadczy, że do rozbiórki doszło.

Następnie autorka sprzeciwu zarzuciła, że z wyroku z 30 grudnia 2019 r. nie wynika, że organ powinien powołać biegłego. Zdaniem skarżącej z wyroku tego wynika jedynie, że Sąd napisał, że należy rozważyć możliwość skorzystania z opinii biegłego, a "możliwość rozważenia", to nie to samo co "powinien".

W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Sprzeciw nie jest zasadny.

Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zakres kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Z przepisu tego wynika, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny.

Powyższa regulacja w sposób istotny ogranicza zastosowanie w sprawie art. 134 § 1 oraz 145 P.p.s.a. Tożsamy wniosek wynika również z art. 151a § 1 P.p.s.a. Sąd nie bada zatem w tym postępowaniu innych naruszeń prawa, niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W świetle tej regulacji stwierdzić należy, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Tak więc dokonując oceny zaistnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej sąd powinien wziąć pod uwagę, czy w danej sprawie możliwe było uzupełnienie materiału dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a., a więc czy zakres przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ II instancji w konkretnym przypadku był na tyle szeroki, że jego przeprowadzenie przez ten organ wykraczałoby poza dodatkowy charakter tego postępowania, a co za tym idzie naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi W-ctwo C.H.BECK Warszawa 2017, str. 448).

W ocenie Sądu kwestionowana decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a., a zakres koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego przekracza zakres możliwości zastosowania w sprawie art. 136 k.p.a.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postepowaniu była decyzja, którą Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach uchylił decyzję organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania otworów okiennych w ścianie północnej garażu budynku mieszkalnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Wydając decyzję kasacyjną organ odwoławczy argumentował, że organ I instancji nie miał podstaw do stwierdzenia, że powyższe postępowanie jest bezprzedmiotowe, a w konsekwencji podlega merytorycznemu załatwieniu, z dwóch powodów:

- dokonania przez organ I instancji przedwczesnej analizy wykonania obowiązku zlikwidowania otworów okiennych w ścianie północnej garażu,

- niewyczerpania przez organ I instancji wskazań WSA w Kielcach, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z 30 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Ke 760/19, co spowodowało, że nie zostało wyjaśnione, czy decyzja z [...] 1988 r. nakładająca obowiązek dokonania rozbiórki pomieszczenia garażowego została wykonana.

Powyższe stanowisko organu odwoławczego uznać należy za trafne. Odnośnie pierwszego z przedstawionych wyżej powodów, rację ma Wojewódzki Inspektor, że badanie, czy w ścianie północnej garażu doszło do likwidacji dwóch otworów okiennych, jest przedwczesne, skoro nie zostało wyjaśnione, czy sama bryła tego garażu została wykonana legalnie. Z tej przyczyn przedwczesne było również odnoszenie się do zarzutu sprzeciwu, że zaślepienie otworów okiennych płytami z blachy falistej przymocowanej do budynku jest zgodne z regułami sztuki budowlanej.

Rację ma również organ II instancji, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie mogło zostać umorzone, skoro nie zostało ustalone czy garaż aktualnie posadowiony na działce przy ul. [...] jest tożsamy z garażem wybudowanym w 1987 r., z czym się wiąże brak ustalenia, czy garaż postawiony na tej działce w 1987 r. został rozebrany.

Powyższą okoliczność nakazał ustalić WSA w Kielcach w wyroku z 30 grudnia 2019 r. W wyroku tym Sąd zarzucił, że organ nie wyczerpał wszystkich możliwości dowodowych celem ustalenia, czy dokonano rozbiórki garażu. Inaczej rzecz ujmując, nie ustalił, czy decyzja z [...] 1988 r. nakładająca obowiązek dokonania rozbiórki pomieszczenia garażowego została przez zobowiązanego wykonana. Sąd również wskazał, że "brak jest w aktach sprawy dowodów potwierdzających aktywność organów ukierunkowaną na pozyskanie np.: protokołów kontroli, dowodów wskazujących na wszczęcie i zakończenie postępowania egzekucyjnego. Trafnie również skarżący podnosi, że organ zaniechał zgromadzenia dowodów wskazujących na to, że inwestor wykonał nakazaną rozbiórkę, a w szczególności wezwania inwestora do przedstawienia odpowiednich dokumentów wskazujących na fakt dokonania rozbiórki garażu. Organ zaniechał również rozważenia, na co słusznie zwraca uwagę skarżąca, możliwości skorzystania z opinii biegłego z zakresu budownictwa celem ustalenia daty wybudowania przedmiotowego garażu".

Organy obu instancji były związane powyższymi wytycznymi, na podstawie art. 153 P.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Ocena prawna wynikająca z uzasadnienia wyroku dotyczy wykładni przepisów prawa i sposobu ich zastosowania w związku z konkretną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Niezastosowanie się do nich przez organ administracji publicznej przy ponownym wydawaniu decyzji narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Okoliczność tę sąd administracyjny bierze pod uwagę z urzędu, a naruszenie przez organ art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu (por. wyrok NSA z 13 września 2006 r., II FSK 1099/05, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie ulega wątpliwości, że organ I instancji naruszył powyższy przepis skoro nie ustalił, czy dokonano rozbiórki garażu oraz nie dopuścił, celem ustalenia tej okoliczności, wszystkich wskazanych przez Sąd dowodów. W konsekwencji słusznie Wojewódzki Inspektor uznał, że umorzenie postępowania przez organ I instancji było nieakceptowalne ze względu na brak wykonania wszystkich zaleceń Sądu, co do dalszego postępowania wskazanych w wyroku wydanym w sprawie II SA/Ke 760/19.

Nie jest trafny zarzut sprzeciwu, że Sąd w wyroku z 30 grudnia 2019 r. nakazał "rozważenie powołania" a nie nakazał "powołać" biegłego, a więc nie został naruszony art. 153 p.p.s.a. Sąd bowiem wymienił, jakie dowody organ I instancji winien zgromadzić, aby ustalić kwestię legalności wykonania garażu i nie narazić się jednocześnie na zarzut braków w materiale dowodowym. Sąd nie mógł z góry narzucić organowi przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, skoro ustalenie spornej kwestii mogło nastąpić już po przedstawieniu dokumentów wskazujących na fakt dokonania rozbiórki garażu. Dopiero brak takich dokumentów, czy stwierdzenie, że zgromadzone dokumenty są niewystarczające dla rozstrzygnięcia, powodowało konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Z tych też względów w uzasadnieniu Sąd wskazał na "możliwości skorzystania z opinii biegłego z zakresu budownictwa celem ustalenia daty wybudowania przedmiotowego garażu". Kończąc ten wątek warto dodać, że wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy; nie mogą np. wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych (por. wyrok SN z 13 marca 1975 r., III CRN 466/74, OSPiKA 1976/3, poz. 63). Niewątpliwie sposób sformułowania wskazań co do dalszego postępowania w omawianym wyroku był zgodny z powyższymi wymogami.

Skoro zatem podniesione w sprzeciwie zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.