Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 281/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Środki unijne
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędzia NSA Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Moskała, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. D. na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektora D. Instytucji Pośredniczącej (zwanej dalej DIP) pismem z dnia [...] 2016 r., [...], doręczonym w dniu [...] 2016 r. poinformował K. D. , prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą: "K. D. Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowo – Szkoleniowe we W." (zwanej dalej wnioskodawczynią, stroną skarżąca, skarżącą) o negatywnym wyniku oceny formalnej projektu nr [...] pn. "[...]" z powodu niespełnienia obligatoryjnego kryterium oceny formalnej zawartego w "Kryteriach wyboru projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020", zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO W[...], tj. Kryterium nr [...] -"Kwalifikowalność typu projektu".

Przedmiotem konkursu, na który aplikowała wnioskodawczyni był wybór do dofinansowania projektów w ramach Osi priorytetowej 3 Gospodarka niskoemisyjna RPO W[...] 2014-2020 określone dla Działania 3.2 Efektywność energetyczna w MŚP.

W ramach oceny wniosku skarżącej stwierdzono brak spełnienia kluczowego kryterium formalnego – tj. Kwalifikowalności typu projektu, w ramach którego jest sprawdzane czy projekt jest zgodny z typem projektów wskazanym w Regulaminie konkursu. Ma ono charakter obligatoryjny, a jego niespełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku bez możliwości korekty.

Pierwszy oceniający stwierdził, że niniejszy projekt dotyczy przeprowadzenia termomodernizacji w obiekcie budowlanym, który nie jest użytkowany i nie wpisuje się w definicję określoną w ustawie - Prawo budowlane. Opierając się na dołączonych zdjęciach uznał, że budynek nie spełnia na chwilę obecną żadnej funkcji, jest w złym stanie technicznym, nie posiada instalacji grzewczej i tym samym nie wpisuje się w przedmiot konkursu. Oceniający nadmienił, że pomoc inwestycyjna ma na celu wsparcie efektywności energetycznej obiektu, przez który – rozumie się budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W świetle uzyskanych informacji na chwilę obecną brak jest możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, stąd nie można mówić o wyższym poziomie efektywności energetycznej. Z przepisów bowiem ustawy o efektywności energetycznej oraz z zapisów dyrektywy energetycznej wynika, że efektywność energetyczna powinna się odnosić do już użytkowanego /eksploatowanego obiektu.

Reasumując oceniający uznał, że skoro obiekt jest nieużytkowany i wymaga gruntownego remontu, to nie kwalifikuje się do dofinansowania.

Także drugi oceniający uznał, że projekt nie jest zgodny z typem projektów wskazanych w Regulaminie konkursu uzasadniając, że budynek przy ul. P. we Wrocławiu będący przedmiotem przewidzianych prac budowlanych nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Jego stan nie pozwala też stwierdzić o możliwości dotychczasowego użytkowania (z dołączonych zdjęć wynika m in. fakt zdemontowania grzejników), co jest zaś kluczową przesłanką wymaganą zapisami Regulaminu konkursu. Skoro więc na chwilę obecną brak jest możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, to nie można również mówić o wyższym poziomie efektywności energetycznej.

Protest od powyższego złożyła skarżąca nie zgadzając się z twierdzeniami oceniających, iż budynek będący przedmiotem projektu nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Wnioskodawca przytoczył definicję ustawową "obiektu budowlanego" i stwierdził, że niniejszy budynek spełnia kryteria w niej zawarte ze względu na klasyfikację obiektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami. W ocenie strony "fakt ten potwierdza załączony do wniosku o dofinansowanie akt notarialny, audyt efektywności energetycznej, inwentaryzacja techniczno-budowlana oraz zdjęcia.

Ponadto skarżąca wskazała, że w dniu [...] 2016 r. została wydana decyzja nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Do protestu załączyła także: opinię projektanta sporządzającego projekt prac budowlanych na niniejszym obiekcie budowlanym, wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, załącznik do uchwały Zarządu Województwa D. nr [...] z dnia [...] 2015 r. w sprawie przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości położonej we W. przy ul. P.[...].

Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem oceniającego, że stan istniejącego budynku z uwagi na brak/stan instalacji nie pozwala stwierdzić o możliwości jego dotychczasowego użytkowania (z dołączonych zdjęć wynika m.in. fakt zdemontowania grzejników) co jest kluczową przesłanką wymaganą zapisami Regulaminu konkursu stwierdziła, że "w Regulaminie Konkursu brak jest zapisów wykluczających z możliwości dofinansowania głębokiej modernizacji energetycznej obiektów budowlanych nieużytkowanych w dniu składania wniosku o dofinansowanie. Podkreśliła przy tym, że obiekt posiadał wszelkie niezbędne instalacje umożliwiające jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.

Do protestu wnioskodawca załączyła także: opinię dr inż. arch. A. B. – S. posiadającej uprawnienia projektowe, potwierdzającej, że budynek stolarni zlokalizowanej przy ul. P. jest obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego oraz opinię mgr inż. M. M. odpowiedzialnego za audyt energetyczny, w której audytor wskazał, że "do dokonania prawidłowych i zgodnych z obowiązującymi regulacjami prawnymi obliczeń, obiekt nie musi być użytkowany na moment sporządzenia audytu.

Zarząd Województwa D. (zwany dalej organem lub Instytucją Zarządzającą) rozstrzygnięciem z dnia [...] 2017 r., [...], podjętym na podstawie art. 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 2 oraz art. 55 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm., zwanej dalej ustawą lub w skrócie u.p.s.f.), nie uwzględnił protestu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że niniejszy projekt nie spełnia obligatoryjnego kryterium "Kwalifikowalność typu projektu" i tym samym skarżąca nie może ubiegać się o dofinansowanie ze środków unijnych w ramach przedmiotowego konkursu. Zaznaczył jednak przy tym, że należy przyznać rację wnioskodawcy w zakresie jego zarzutu dotyczącego kwalifikacji budynku zgłoszonego w ramach wniosku o dofinansowanie do głębokiej termomodernizacji, jako obiektu budowlanego.

W kontekście powyższego wskazano, że prawo budowlane nie wskazuje, iż przyjęta na tej płaszczyźnie definicja "obiektu budowlanego" odnosi się do budynków aktualnie użytkowanych. Ma ona na celu raczej kompleksowe ujęcie budynku w sensie technicznym - wraz z koniecznymi instalacjami (np. eklektycznymi, ciepłowniczymi, itp) - jako całości. Nie wprowadza ona także rozróżnienia na obiekt budowlany do remontu i obiekt budowany wyremontowany i użytkowany. Rozróżnienie ustawowe następuje dopiero w przypadku budynków kwalifikujących się do rozbiórki, które ustawa określa jako "tymczasowe obiekty budowlane". W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma jednak miejsca, gdyż sporny budynek jest obiektem, dla którego w celu nadania mu użyteczności biurowo-szkoleniowej koniecznym jest przeprowadzenie remontu, przebudowy, rozbudowy, a nie dokonanie rozbiórki.

Zdaniem organu sam fakt, iż obecnie brak jest możliwości użytkowania tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem, z uwagi na jego zły stan techniczny nie powinien prowadzić do uznania przez oceniających, iż w przedmiotowym przypadku nie mamy do czynienia z "obiektem budowlanym". W tym zakresie organ nie przychylił się do zdania oceniających i uznał, że dokonali oni błędnej interpretacji ustawowej definicji "obiektu budowlanego". Jednakże fakt błędnej interpretacji tego elementu nie przesądza o uznaniu za błędną dokonanej oceny w pozostałym zakresie.

W dalszej części organ podał, że dla oceny przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma to, że w ramach naboru w celu otrzymania dofinansowania na głęboką termomodernizację, skarżąca zgłosiła budynek, który obecnie nie jest użytkowany jak również nie był użytkowany w chwili składania wniosku o dofinansowanie. Z wniosku wynika bowiem, że budynek nie jest użytkowany zarówno z uwagi na jego zły stan techniczny jak i zaplanowaną rozbudowę mającą doprowadzić do zmiany jego przeznaczenia z obiektu produkcyjnego (stolarni) na biurowo-szkoleniowy.

Powyższe, jak również fakt, iż budynek nie posiada wymaganej zgody na jego użytkowanie w sposób jasny potwierdzają, że nie nadaje się w obecnym stanie do przeznaczonego użytku i wymaga przeprowadzenia remontu, przebudowy i rozbudowy wraz z wymianą: dachu, podłogi, okien, drzwi, naprawą ścian zewnętrznych i wewnętrznych oraz całkowitą wymianą instalacji (w szczególności instalacji c.o. i c.w.u) na nowe.

Mając na względzie powyższe organ uznał, że budynek w opisanym stanie technicznym nie kwalifikuje się do dofinansowania w ramach konkursu. Przedmiotem konkursu jest bowiem - na co wskazuje sama jego nazwa - "[...])" - a nie remont, nadbudowa, rozbudowa i przebudowa nieużytkowanego budynku.

Także z Regulaminu Konkursu wynika, że projekty kwalifikujące się do wsparcia w ramach schematu 3.2A muszą dotyczyć "Głębokiej modernizacji energetycznej obiektów", a beneficjent kwalifikuje się do dofinansowania pod warunkiem osiągnięcia w wyniku realizacji projektu, efektu, w postaci oszczędności energii rozumianej jako różnica pomiędzy łącznym zapotrzebowaniem danego obiektu urządzenia technicznego lub instalacji na energię przed realizacją projektu oraz po realizacji projektu (w MWh/rok) na poziomie nie mniejszym niż 35%.

Z powyższego zatem wynika, że istotą konkursu jest przyznanie dofinansowania na ulepszenie (modernizację) obiektów budowlanych w celu uzyskania efektu w postaci zmniejszenia strat ciepła i zaoszczędzenia energii elektrycznej. Zatem w przypadku nieużytkowanego, nie posiadającego sprawnych instalacji budynku, nie można mówić o osiągnięciu celu konkursu. Skoro bowiem budynek stoi obecnie nieużytkowany - do czasu przeprowadzenia generalnego remontu, nadbudowy, rozbudowy i oddania go do użytku - nie można mówić o ulepszeniu i zmniejszeniu zapotrzebowania na energię końcową.

Organ nadmienił, że nie można ustalić, czy projekt spełniłby warunek osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej (oszczędności energii) o co najmniej 35%, gdyż z uwagi na zdegradowany stan budynku brak jest wiarygodnych danych wyjściowych. Przedmiotowy budynek wymaga (co potwierdza przeprowadzony audyt energetyczny) wyposażenia go - od podstaw - w podstawowe systemy grzewcze (w tym wymianę rur). Nadto uszkodzenia podłogi, ścian, dachu, okien powoduje, czy też powodowałoby niekontrolowane i nadmierne straty ciepła (również w przypadku podjęcia ogrzewania budynku). Podkreślono, że wnioskodawca wskazał, co prawda, iż zamierza osiągnąć większą sprawność termiczną obiektu jednak gdy obecnie budynek nie jest wykorzystywany i użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i wymaga uprzedniego przeprowadzenia generalnego remontu nie może być mowy o "ulepszeniu" czy "modernizacji" istniejących systemów ogrzewania i docieplenia budynku. Wnioskodawca musi najpierw przywrócić i nadać nową użyteczność budynku. Powinien także uzyskać decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie. Dopiero wtedy można byłoby w sposób wiarygodny ustalić, ile energii "zużywa" użytkowany budynek i starać się poprawić jego efektywność energetyczną.

Zdaniem organu zawarta w proteście informacja, że dla obiektu zawarta została w dniu [...] 2016 r. umowa na dostawę prądu nie może być uznana jako dowód użytkowania obiektu albowiem umowa na dostawę energii elektrycznej zapewne dotyczy dostawy energii na potrzeby realizacji inwestycji - prac remontowych, budowlanych, a nie na potrzeby eksploatacyjne związane z użytkowaniem budynku zgodnie z jego przeznaczeniem funkcjonalno-użytkowym.

Konkludując organ wskazał, że przeprowadzonej w niniejszej sprawie ocenie nie można zarzucić wadliwości, gdyż przedstawiony przez wnioskodawcę projekt nie dąży do głębokiej modernizacji użytkowanego budynku posiadającego sprawne instalacje lecz jego celem jest wyremontowanie, przebudowa, rozbudowa obiektu stolarni o kubaturze budynku [...] m3 (stan obecny przed rozbudową) do kubatury budynku [...] m3 (stan po rozbudowie) i wyposażenie obiektu w sprawne instalacje (grzewcze, wodne i wentylacyjne) ponieważ istniejące są niezdatne do użytku. Projekt ten nie jest więc zgodny z celem przyznawania dofinansowania w ramach ogłoszonego konkursu.

Odnosząc się do pozostałych argumentów podniesionych w złożonym proteście Instytucja Zarządzająca wskazała, że co prawda wnioskodawca powołał się na fakt uzyskania pozwolenia budowlanego, w którym mowa jest o obiekcie budowlanym przy ul. P. [...] we W., ale nie oznacza to, że legitymuje się on pozwoleniem na użytkowanie.

Ustosunkowując się z kolei do przedstawionego przez skarżącą umowy sprzedaży nieruchomości, która ma uzasadniać kwalifikowalność projektu, z uwagi na widniejący w nim m.in. zapis, potwierdzający fakt, iż działka, na której usytuowany jest budynek jest uzbrojona w przyłącza, a przedmiotowy budynek posiada sprawne instalacje i jest wykorzystywany (użytkowany) zgodnie z przeznaczeniem, wskazano, że argument ten nie wpływa na ocenę spełnienia kryterium przez przedstawiony projekt. Nadal bowiem budynek - choć umiejscowiony na działce uzbrojonej - nie nadaje się obecnie do użytkowania z uwagi na zdegradowany stan techniczny. Instytucja Zarządzającą zwróciła przy tym uwagę, że powyższa interpretacja wnioskodawcy byłaby zasadna w przypadku, gdyby celem i przedmiotem konkursu była rewitalizacja lub remont zdegradowanych budynków.

W związku z niespełnieniem kluczowego kryterium oceny formalnej, tj. - "Kwalifikowlaność typu projektu", organ uznał, że niniejszy wniosek zasadnie wykluczono z dalszej oceny i tym samym brak było podstaw do uwzględnienia protestu.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o jej uwzględnienie oraz stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a także przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 37 ust. 2 ustawy w zw. z art. 125 ust. 3 pkt a (i) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego przez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji pominięcie definicji głębokiej modernizacji energetycznej obiektów zawartej w załączniku do Uchwały nr [...] Zarządu z dnia [...] 2016 r.- szczegółowy opis osi priorytetowych RPO W[...] 2014-2020, a także w Regulaminie konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020, co skutkowało błędną oceną kryterium kwalifikowalności projektu;

- art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz.U. z 2016, poz. 831 ze zm., dalej jako ustawa o efektywności energetycznej lub w skrócie u.e.e.) przez jego niezastosowanie i pominięcie zawartej w nim definicji pojęcia oszczędności energii, z której wprost wynika, że oszczędność energii to ilość energii stanowiąca różnicę między energią potencjalnie zużytą przez obiekt, urządzenie techniczne lub instalację w danym okresie, przed zrealizowaniem jednego lub kilku przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, a energią zużytą przez ten obiekt, urządzenie techniczne lub instalację w takim samym okresie, po zrealizowaniu tych przedsięwzięć;

- art. 37 ust. 2 ustawy przez zaniechanie pełnej oceny przedłożonego przez skarżącą projektu pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, przy jednoczesnym bezzasadnym pominięciu istotnych okoliczności wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z audytu efektywności energetycznej, jednoznacznie wskazującego na spełnienie przez projekt skarżącej kryterium modernizacji energetycznej obiektu;

- art. 57 ustawy przez rozpoznanie protestu skarżącej z przekroczeniem maksymalnych terminów, a nadto z przekroczeniem terminu wskazanego w piśmie organu z dnia [...] 2017 r.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przyjęta w Regulaminie konkursu definicja pojęcia "głęboka modernizacja energetyczna" przesądza o konieczności uwzględnienia tej definicji przy ocenie spełnienia przez projekt skarżącej kryterium formalnego. W definicji tej nie wskazano, aby miała ona doprowadzić do zmniejszenia zużycia energii, ale do zmniejszenia zapotrzebowania na energię, co nie jest pojęciem tożsamym. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia (str. 11-12) zawiera sformułowania wprost wskazujące, że Zarząd Województwa D. rozpatrując protest interpretował kryterium kwalifikowalności projektu właśnie w kontekście zmniejszenia zużycia energii, a nie zmniejszenia zapotrzebowania budynku na energię. Przedłożony zaś przez skarżącą wniosek, oraz załączone do niego dokumenty, a w szczególności wyniki audytu efektywności energetycznej budynku jednoznacznie wskazują, że planowane prace zmniejszą zapotrzebowanie budynku na energię o 85,05 %.

Dalej strona skarżąca podkreśliła, że z art. 2 pkt 10 u.e.e. bezsprzecznie wynika, że pod pojęciem oszczędności energii należy rozumieć "ilość energii stanowiącą różnicę między energią potencjalnie zużytą przez obiekt, urządzenie techniczne lub instalację w danym okresie, przed zrealizowaniem jednego lub kilku przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, a energią zużytą przez ten obiekt, urządzenie techniczne lub instalację w takim samym okresie, po zrealizowaniu tych przedsięwzięć ".

Przedstawiona definicja rozróżnia metody określenia ilości energii zużytej przez między innymi budynek, wskazując na energię rzeczywiście zużytą (po przeprowadzeniu działań służących poprawie efektywności energetycznej), oraz na energię potencjalnie zużytą (przed podjęciem działań służących poprawie efektywności energetycznej).

Nadto skarżąca wskazała, że o braku podstaw do odwoływania się przez organ do rzeczywistego zużycia energii przed podjęciem działań termomodernizacyjnych wprost świadczą zapisy Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020, a także Regulaminu Konkursu, gdzie stwierdza się, że: "W przypadku głębokiej modernizacji energetycznej budynku przedsiębiorstwa obligatoryjnym elementem projektu jest założenie licznika ciepła/chłodu/ciepłej wody użytkowej a także termostatów i zaworów podpionowych, które stanowią koszt kwalifikowany".

W ocenie skarżącej z przedstawionych powyżej argumentów bezsprzecznie wynika, że dla ustalenia oszczędności energii, jaka wynika z definicji ustawowej punktem wyjścia nie jest rzeczywiste zużycie energii przed podjęciem przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, ale potencjalne zużycie, które w niniejszej sprawie zostało w sposób precyzyjny wykazane w audycie energetycznym. Jednocześnie w audycie tym wyliczona została efektywność energetyczna rozumiana jako ilość zaoszczędzonej energii ustalonej w drodze pomiaru lub szacowania zużycia przed wdrożeniem środka mającego na celu poprawę efektywności energetycznej i po jego wdrożeniu. W sprawie zaistniały też prawne przesłanki umożliwiające dokonanie wskazanych w audycie obliczeń, wynikających z obowiązujących przepisów oraz regulacji prawnych dotyczących wykonywania audytów efektywności energetycznej.

Tymczasem w niniejszej skardze, Zarząd Województwa D. nie tylko wbrew definicji głębokiej modernizacji energetycznej przyjął, że jej wyznacznikiem jest nie zmniejszenie zapotrzebowania na energię, a ograniczenie jej zużycia, ale nadto z pominięciem pojęcia oszczędności energii przyjął, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że projekt skarżącej spełnia warunek poprawy efektywności energetycznej.

Skarżąca wskazała, że przedłożona przez nią dokumentacja, a w szczególności audyt efektywności energetycznej w pełni potwierdza spełnienie przez nią spornego kryterium. Wynika bowiem z niego, że prace objęte projektem skutkować będą oszczędnością energii na poziomie 85,05 %.

Wreszcie argumentując zasadność postawionego zarzutu co do rozpoznania protestu skarżącej z przekroczeniem maksymalnych terminów wynikających z tego przepisu, a nadto z przekroczeniem terminu wskazanego w piśmie organu z dnia [...] 2017 r. strona wskazała, że jej protest z dnia [...] 2016 r. wpłynął do Urzędu Marszałkowskiego w dniu [...] 2017 r. Zatem zgodnie z przepisem art. 57 ustawy termin na jego rozpoznanie minął w dniu [...] 2017 r. W niniejszej jednak sprawie pismem z dnia [...] 2017 r., a więc sporządzonym już po upływie 30 dniowego terminu poinformowano skarżącą o przedłużeniu terminu rozpatrzenia protestu do dnia [...] 2017 r., który przypada na 62 dzień po doręczeniu organowi protestu skarżącej. Zdaniem strony protest nie został w rzeczywistości w tym terminie rozpoznany, bowiem pismo zawierające rozstrzygnięcie protestu zostało nadane listem poleconym na adres skarżącej dopiero w dniu [...] 2017 r., a więc w 70 dniu po wpływie protestu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Ustosunkowując się do sformułowanych w skardze zarzutów organ wyjaśnił, że założenia projektu strony skarżącej nie odzwierciedlały istoty pojęcia "Głęboka modernizacja energetyczna obiektów" w rozumieniu dokumentacji konkursowej. Pojęcie to zostało zdefiniowane w dokumentacji konkursowej przez pryzmat celu, jaki ma zostać osiągnięty w wyniku założonych przez wnioskodawcę działań, które mają być ukierunkowane na zwiększenie efektywności energetycznej przez zmniejszenie strat ciepła oraz zmniejszenie zużycia energii elektrycznej. Tym samym niewątpliwie warunkiem uznania projektu za spełniający kryterium obligatoryjne ogólne było wykazanie, że w wyniku założonych przez wnioskodawcę działań dojdzie do zwiększenia efektywności energetycznej przez zmniejszenie strat ciepła oraz zmniejszenie zużycia energii. Tak skonstruowane kryterium obligatoryjne mogło być spełnione jedynie przez wykazanie wielkości faktycznego zmniejszenia strat ciepła oraz zmniejszenia zużycia energii elektrycznej, które będą następstwem podjętych przez wnioskodawcę działań. Dokumentacja konkursowa nie odnosiła się w tym zakresie do pojęcia oszczędności energii w rozumieniu ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, lecz w sposób samodzielny definiowała efekty jakie w ramach "głębokiej modernizacji energetycznej obiektów" mają zostać osiągnięte. Definicja wynikająca z dokumentacji konkursowej odnosi się do pojęcia straty, a zatem ujemnego wyniku oraz do zmniejszenia zużycia energii, nie zaś do oszczędności potencjalnej, do czego stara się przekonać skarżąca. Wynikające z dokumentacji konkursowej pojęcie "głębokiej modernizacji energetycznej" odnosić trzeba do konkretnych parametrów (zmniejszenia strat ciepła oraz zmniejszenia zużycia energii), nie zaś do wartości potencjalnych.

Organ nadmienił też, że przy ocenie wniosków o dofinansowanie jest w pełni związany postanowieniami dokumentacji aplikacyjnej i nie może interpretować występujących w niej pojęć w sposób dowolny. Istotą głębokiej modernizacji energetycznej obiektu w rozumieniu dokumentacji konkursowej jest zmniejszenie strat ciepła oraz zmniejszenie zużycia energii nie zaś oszczędność energii w rozumieniu ustawy o efektywności energetycznej. Zatem w sytuacji, gdy obiekt, który miał być przedmiotem modernizacji nie jest obiektem funkcjonującym i nie jest możliwe określenie dla niego ani strat ciepła, ani zużycia energii w punkcie wyjściowym - nie będzie również możliwe wskazanie wielkości ocenianych w ramach kryterium tj. wskazanie o jaką ilość jednostek zmniejszą się straty ciepła i zużycie energii. Powyższe dowodzi, że działania planowane przez wnioskodawcę nie mieszczą się definicjach kryterium obligatoryjnego nr 6, co wyklucza możliwość przyznania wnioskodawcy dofinansowania.

Dalej organ nadmienił, że chociaż w Regulaminie konkursu nie wskazano wprost, iż obiekt poddawany głębokiej modernizacji musi być zdatny do użytku i użytkowany w momencie ubiegania się o dofinansowanie, to jednak wniosek taki wypływa z całokształtu zapisów Regulaminu, jak i celu udzielenia dofinansowania w ramach przedmiotowego konkursu. Należy także mieć na uwadze, iż obiekt budowlany stanowi całość pod względem techniczno- użytkowym, a możliwość jego użytkowania — zgodnie z obowiązującymi przepisami — musi zostać potwierdzona w wydanej decyzji właściwego organu.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2017 r. strona skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie. Podniosła przy tym, iż treść udzielonej odpowiedzi na skargę w pełni potwierdza stawiane przez nią zarzuty oraz zasadność podnoszonych argumentów. Zauważyła również, iż Zarząd Województwa D. w ogóle nie odniósł się do zarzutu rozpoznania protestu z przekroczeniem terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2 tegoż przepisu, natomiast po myśli dalszego § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014 -2020, której art. 61 ust. 1 stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 61 ust. 8 u.p.s.f. w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, w stopniu uzasadniającym wydanie rozstrzygnięcia o treści odmiennej niż oddalenie skargi.

Kontroli tut. Sądu podlegała czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] 2017 r. nie uwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu skarżącego pn. "[...]".

W realiach badanej sprawy Sąd podzielił twierdzenia organu co do braku spełnienia przez skarżącą ogólnego kryterium obligatoryjnego – Kryterium nr [...] – "Kwalifikowalność typu projektu". W ramach wymienionego kryterium rzeczą oceniających było zbadanie, czy projekt jest zgodny z typem projektów wskazanym w regulaminie danego konkursu. Ma ono przy tym charakter obowiązkowy, a jego nie spełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku bez możliwości korekty.

Z Regulaminu Konkursu [ogłoszonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D[...] 2014 – 2020, Oś priorytetowa 3, Gospodarka niskoemisyjna, Działanie 3.2 "Efektywność energetyczna w MŚP – konkurs horyzontalny" Schemat 3.2 A Głęboka modernizacja energetyczna obiektów, w tym wymiana lub modernizacja źródła energii, mająca na celu zwiększenie efektywności energetycznej poprzez zmniejszenie strat ciepła oraz zmniejszenie zużycia energii elektrycznej z ewentualnym uwzględnieniem OZE (z wyłączeniem źródeł w układzie wysokosprawnej kogeneracji i trigeneracji)] wynika, że dofinansowanie można otrzymać na projekt związany z głęboką modernizacją energetyczną obiektów, w tym wymianą lub modernizacją źródła energii, mającą na celu zwiększenie efektywności energetycznej poprzez zmniejszenie strat ciepła oraz zmniejszenie zużycia energii elektrycznej z ewentualnym uwzględnieniem OZE (z wyłączeniem źródeł w układzie wysokosprawnej kogeneracji i trigeneracji). Przedmiotowe dofinansowanie można otrzymać pod warunkiem że:

a) w przypadku wszystkich inwestycji efektem realizacji będzie oszczędność energii na poziomie nie mniejszym niż 35% (uwzględniając całą inwestycję);

b) w przypadku inwestycji w urządzenia do ogrzewania wsparcie:

- może zostać udzielone na inwestycje w odnawialne źródła energii oraz w kotły spalające biomasę lub ewentualnie paliwa gazowe, ale jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach jako element projektu oraz, gdy osiągnięte zostanie znaczne zwiększenie efektywności energetycznej i gdy istnieją szczególnie pilne potrzeby;

- może zostać udzielone jedynie w przypadku, gdy podłączenie do sieci ciepłowniczej na danym obszarze nie jest uzasadnione ekonomicznie.

- musi przyczyniać się do zmniejszenia emisji CO2 i innych zanieczyszczeń powietrza oraz do znacznego zwiększenia oszczędności energii.

c) w przypadku inwestycji dotyczących źródeł ciepła, wsparte projekty muszą skutkować redukcją CO2 w odniesieniu do istniejących instalacji (o co najmniej 30% w przypadku zamiany spalanego paliwa).

Zaznaczono nadto, iż przez głęboką modernizację energetyczną należy rozumieć przedsięwzięcie wpływające na poprawę efektywności energetycznej budynku, którego przedmiotem jest: (a) ulepszenie w wyniku, którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię końcową dostarczaną do budynku na potrzeby ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej, (b) ulepszenie w wyniku, którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii i izolacyjności cieplnej, określone w przepisach technicznobudowlanych, lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków, (c) wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynku oraz zmniejszenie emisji CO2, (d) całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie innego źródła ciepła skutkującego zmniejszeniem emisji CO2, (e) modernizacja systemu wentylacji skutkująca zmniejszeniem strat ciepła do wentylacji (wentylacja mechaniczna, wentylacja z odzyskiem ciepła itp.), (f) instalacja lub modernizacja systemu klimatyzacji, (g) wymiana oświetlenia oraz innych urządzeń elektrycznych stanowiących wyposażenie budynku (pompy, windy, wentylatory, klimatyzatory).

W przypadku ulepszenia polegającego na poprawie izolacyjności cieplnej przegród, powinny być spełnione:

1. minimalne wymagania dotyczące oszczędności energii i izolacyjności cieplnej określone w przepisach techniczno-budowlanych (tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.).;

2. zmniejszenie zapotrzebowania na energię (cieplną, elektryczną) o co najmniej 25% w stosunku do stanu sprzed rozpoczęcia projektu i jest to potwierdzone audytem energetycznym, przy czym oba warunki muszą być spełnione jednocześnie.

W postanowieniach konkursu nadmieniono też, że Beneficjent zobowiązuje się do osiągnięcia w wyniku realizacji projektu, efektu, w postaci oszczędności energii rozumianej jako różnica pomiędzy łącznym zapotrzebowaniem danego obiektu urządzenia technicznego lub instalacji na energię przed realizacją projektu oraz po realizacji projektu (w MWh/rok) na poziomie nie mniejszym niż 35%. W celu weryfikacji faktycznych oszczędności energii wymagane będzie przeprowadzenie audytu energetycznego/audytu efektywności energetycznej po zakończeniu realizacji inwestycji, który powinien zawierać opis i analizę istniejącego stanu wykorzystywania energii.

W realiach badanej sprawy Sąd podzielił twierdzenia organu, iż zgłoszony przez skarżącą projekt, określany przez nią jako prace związane z termomodernizacją nieużytkowanego budynku, tj. dawnej stolarni zlokalizowanej przy ul. P. [...] we W., nie spełnia wymagań typu projektów przewidzianych w wyżej przywołanym Regulaminie Konkursu. Zasadnie wskazano, iż niniejszy konkurs dotyczył tych wszystkich projektów, które miały za przedmiot głęboką modernizację energetyczną obiektów ukierunkowaną na ogólnie rzecz ujmując poprawę efektywności energetycznej budynku związaną ze zmniejszeniem zapotrzebowania na nią. Stąd za podmiot kwalifikowany należało uznać taki, który w wyniku realizacji projektu osiągnie efekt w postaci oszczędności energii rozumianej jako różnica pomiędzy łącznym zapotrzebowaniem danego obiektu urządzenia technicznego lub instalacji na energię przed realizacją projektu oraz po realizacji projektu na poziomie nie mniejszym niż 35%. Niniejsze założenie - określone w Regulaminie Konkursu - potwierdza, iż rzeczą konieczną jest to, aby w wyniku realizacji określonego projektu nastąpiło faktyczne zmniejszenie zużycia energii i to w ten sposób należy pojmować preferowaną oszczędność energii. Tym samym nie mogły zostać uwzględnione podniesione w skardze zarzuty co do tego, iż w realiach badanej sprawy chodziło o pojęcie oszczędności energii w znaczeniu przyjętym w art. 2 pkt 10 u.e.e. traktowaną jako ilość energii stanowiąca "różnicę między energią potencjalnie zużytą przez obiekt, urządzenie techniczne lub instalację w danym okresie, przed zrealizowaniem jednego lub kilku przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, a energią zużytą przez ten obiekt, urządzenie techniczne lub instalację w takim samym okresie, po zrealizowaniu tych przedsięwzięć i po uwzględnieniu znormalizowanych warunków zewnętrznych wpływających na zużycie energii". Można jeszcze wskazać, iż w żadnym miejscu Regulamin Konkursu nie odnosi niniejszego pojęcia do wyżej przywołanego ustawowego rozumienia, konstruując własne kryterium związane z faktycznym zmniejszeniem strat ciepła lub zmniejszeniem zużycia energii.

W rezultacie powyższego – skoro celem niniejszego konkursu była modernizacja obiektów budowlanych ukierunkowana na oszczędność energii w wyżej przyjętym znaczeniu to, konkurs ten był adresowany do tych podmiotów, którzy zainteresowani byli poprawą efektywności energetycznej określonego budynku, zapewniającą możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

Tymczasem w niniejszej sprawie oceniany projekt dotyczy obiektu, w którym skarżąca w ramach Konkursu założyła przeprowadzenie przebudowy i rozbudowy obiektu stolarni na potrzeby planowanej działalności szkoleniowej. Innymi słowy ma ona na celu zmianę dotychczasowego przeznaczenia stolarni na obiekt biurowo – szkoleniowy. Okoliczność ta wynika z krótkiego opisu projektu, gdzie wprost wskazano, że "Realizacja projektu ma na celu przebudowę nieczynnego obiektu przemysłowego – dawnej stolarni na obiekt szkoleniowy spełniający standardy nowoczesnego budynku użytkowego z zakresu efektywności energetycznej". W wyniku realizacji przedsięwzięcia nastąpi istotna zmiana w kubaturze obiektu. Obecnie wynosi on [...] m³, zaś po planowanej rozbudowie [...] m³. Stąd nie sposób przyjąć, aby w niniejszej sprawie można było mówić o obiekcie budowlanym, który przy zachowaniu dotychczasowego sposobu użytkowania – na skutek podjętych działań modernizacyjnych - uzyska efekt zmniejszenia strat ciepła i zaoszczędzenia energii elektrycznej. Projekt ten – jak nie omieszkał zauważyć to organ- ma na celu dostosowanie niniejszego obiektu przez przeprowadzenie remontu, dokonanie przebudowy i nadbudowy budynku przy ul. P. do wypełniania nowej funkcji, a zakładane przy tym zmodernizowanie systemu ogrzewania, oświetlenia czy wentylacji stanowi oczywisty zakres prac, jaki wiąże się z planowanym remontem generalnym. Nie mogą już jednak być kwalifikowane w ramach podejmowanych ulepszeń ukierunkowanych na oszczędność energii w ramach określonego wykorzystania obiektu, co też jest celem niniejszego Konkursu.

Wobec zatem powyższego, jakkolwiek Sąd nie podziela twierdzeń organu, iż przedmiotem modernizacji w ramach ogłoszonego konkursu mógł być wyłącznie obiekt użytkowany, gdyż w postanowieniach Regulaminu nie ma wprost zapisów o konieczności faktycznego użytkowania budynku, to jednak uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, albowiem oceniany projekt – z uwagi na zakładaną przebudowę, rozbudowę i zmianę przeznaczenia nie spełniał kryterium kwalifikowalności, które ma charakter bezwzględny. Wykluczone jest bowiem przy tak zakreślonych zamiarach inwestycyjnych wskazanie konkretnych i rzeczywistych parametrów – tj. o jaką ilość jednostek zmniejszą się straty ciepła i zużycie energii przed dokonaniem głębokiej modernizacji i po jej przeprowadzeniu, skoro w istocie będziemy mieli do czynienia z dwoma różnymi obiektami co do kubatury oraz przeznaczenia (przed realizacją projektu – stolarnią, a po - obiektem biurowo – szkoleniowym). Z tych też względów niniejsze skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 57 u.p.s.f. przez rozpoznanie protestu z przekroczeniem maksymalnych terminów oraz wbrew ich zakreśleniu w piśmie z dnia 13 lutego 2017 r. wskazać należy, iż określenie na płaszczyźnie ustawy konkretnych terminów podyktowane jest koniecznością zmobilizowania organu do podejmowania działań bez zbędnej zwłoki, tak aby jak najbardziej efektywnym było wydanie rozstrzygnięcia w prawnie chronionej sferze wolności i praw jednostki. Na płaszczyźnie sądownictwa administracyjnego niniejszy obowiązek pozostaje w bezpośrednim związku z możliwością złożenia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku omawianego projektu taka skarga nie została jednak złożona, a podniesiony w niniejszej sprawie zarzut pozostawał bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.p.s.f., oddalił skargę.