Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1824/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie 19 maja 2004 roku sprawy ze skargi A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w Ł., po uprzednim wszczęciu z urzędu postępowania celnego w przedmiocie kontroli zgłoszenia celnego dokonanego w dn. 23 sierpnia 2000r. przez A. Spółkę z o.o. w Ł., decyzją z dnia [...] wydaną z powołaniem się na przepisy m.in. art. 207 ustawy z dn. 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 23 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b, art. 83 § 1, art. 85 § 1, art. 231 § 1 i art. 262 ustawy z dn. 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802) oraz decyzji Ministra Gospodarki z dn. [...] w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z dn. [...] (M.P. Nr 25, poz. 525), uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej obliczenia opłat, określił nową wysokość długu celnego oraz ustalony niedobór długu w kwocie 8.156,20 zł i wraz z odsetkami wyrównawczymi nakazał wpłacić na konto bankowe Urzędu Celnego.

W motywach wydanego orzeczenia organ stwierdził, iż sprowadzone przez stronę na polski obszar celny plastikowe zapalniczki gazowe kieszonkowe, pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej lub Tajwanu, oznaczone kodem PCN 9613 20 90 0 podlegają, zgodnie z powołaną decyzją Ministra Gospodarki z dn. [...] nałożeniu cłem antydumpingowym, a od określonej zaległości należy, zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, pobrać odsetki wyrównawcze.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Spółka "A", wniosła o jej uchylenie w całości oraz zarzuciła, iż decyzja wydana została bez dostatecznych podstaw prawnych. Strona podniosła, że powołana przez organ pierwszej instancji decyzja Ministra Gospodarki z dn.[...], nakładająca m.in. na pochodzące z Chin zapalniczki gazowe kieszonkowe do wielokrotnego napełniania cło antydumpingowe weszła w życie z dniem jej ogłoszenia w Monitorze Polskim tj. z dniem 25 sierpnia 2000r., a więc po dniu dokonania przedmiotowego zgłoszenia celnego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w Ł., decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej naliczenia odsetek wyrównawczych uznając, iż są one nienależne, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy uzupełnił podstawę prawną decyzji o przepisy art. 39, art. 40 i art. 45 ustawy z dn. 11 grudnia 1997r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. Nr 157, poz. 1028) oraz wskazał, iż zgodnie z art. 45 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia w wyniku postępowania, że objęty nim przywóz ma na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych, Minister Gospodarki ma obowiązek nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego na towary podobne lub ich części od daty wprowadzenia obowiązku ewidencjonowania przywozu tych towarów na polski obszar celny na zasadach i w trybie określonym w art. 27 cyt. ustawy. Organ podniósł, iż Minister Gospodarki już w dn. 02 czerwca 1999r. wystąpił, na podstawie art. 27 ust. 2 cyt. ustawy, do Prezesa Głównego Urzędu Ceł z wnioskiem o prowadzenie przez organy celne ewidencji towarów przywożonych na polski obszar celny objętych postępowaniem antydumpingowym i tego rodzaju ewidencja została wprowadzona od dn. 16 lipca 1999r. Zdaniem organu, z uwagi na powyższe uregulowania ustawy z dn. 11 grudnia 1997r., fakt dokonania przez stronę przedmiotowego zgłoszenia celnego w dn. 23 sierpnia 2000r. (tj. dwa dni przed datą wejścia w życie decyzji Ministra Gospodarki z dn.[...]) nie ma istotnego znaczenia dla możliwości nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego, a jedynie ma wpływ na odstąpienie od pobrania odsetek wyrównawczych. Zgodnie bowiem z art. 45 cytowanej ustawy nałożenie ostatecznego cła antydumpingowego na będące przedmiotem importu zapalniczki następuje od daty wprowadzenia obowiązku ewidencjonowania przywozu tych towarów na polski obszar celny.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "A" wniosła o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji organów celnych obu instancji lub ewentualnie o uchylenie decyzji organu drugiej instancji w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca podniosła, że w dn. 25 listopada 2001r. weszła w życie nowa ustawa z dn. 24 sierpnia 2001r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. Nr 123, poz. 1352), która w art. 81 stanowi, iż postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznym postanowieniem lub decyzją przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu według jej przepisów. Ponadto strona zarzuciła, iż organ pierwszej instancji orzekając w sprawie nie wskazał wyczerpująco podstaw prawnych jej wydania, gdyż nie podał przepisów ustawy o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (ani ustawy poprzednio obowiązującej ani ustawy nowej) ograniczając się do przytoczenia przepisów aktu wykonawczego – decyzji Ministra Gospodarki z dn. [...] natomiast organ drugiej instancji powołując się na przepisy ustawy z dn. 11 grudnia 1997r. nie uwzględnił wymienionego w skardze przepisu art. 81 ustawy z dn. 24 sierpnia 2001r., obowiązującej w chwili wydawania zaskarżonych decyzji. Według strony powyższe uchybienia organów celnych powinny skutkować stwierdzeniem nieważności wydanych decyzji.

W zakresie zarzutu merytorycznej niezasadności stanowiska organów celnych strona podniosła, że powołana przez organy decyzja Ministra Gospodarki weszła w życie po dokonaniu zgłoszenia celnego, natomiast odnośnie argumentacji organów odnoszącej się do możliwości nałożenia ostatecznych ceł antydumpingowych wstecz, począwszy od daty wprowadzenia ewidencji przywozu zapalniczek stwierdzono, iż tego rodzaju wnioski dotyczące ewidencjonowania oraz wprowadzenia ewidencji nie podlegały publikacji w obowiązujących dziennikach urzędowych RP. Zdaniem strony brak obowiązku urzędowej publikacji tego rodzaju decyzji organów państwa wprowadza importera w błąd, naraża go na szkodę poprzez nałożenie ceł antydumpingowych z datą wsteczną, co stanowi naruszenie jednej z podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa – lex retro non agit.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. W ustosunkowaniu się do zarzutu nie uwzględnienia przez organy orzekające art. 81 ustawy z dn. 24 sierpnia 2001r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych organ stwierdził, iż powołany przepis nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż jest to przepis przejściowy dotyczący tylko i wyłącznie wszczętych i nie zakończonych postępowań antydumpingowych, a nie postępowań celnych. Według organu, zgodnie z treścią art. 222 § 1 Kodeksu celnego, organy orzekające musiały zastosować element kalkulacyjny w postaci cła antydumpingowego w wysokości obowiązującej w dniu powstania długu celnego tj. w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Stąd też organy celne dla oceny zgłoszenia celnego z dn. 23 sierpnia 2000r. były obowiązane zastosować wyłącznie obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dn. 11 grudnia 1997r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach antydumpingowych. W odniesieniu się do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz organ stwierdził, że art. 45 ustawy z dn. 11 grudnia 1997r. wyraźnie przewiduje możliwość nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego wstecz, począwszy od daty wprowadzenia ewidencji przywozu tego rodzaju zapalniczek, które strona sprowadziła. Podniesiono, że na odpowiedni wniosek Ministra Gospodarki organy celne wprowadziły od dnia 16 lipca 1999r. ewidencję przywożonych na polski obszar celny towarów, objętych postępowaniem antydumpingowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W związku z tym, że skarga firmy "A" Spółka z o.o. w Ł. wniesiona została w dniu 10 września 2002r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia.

Przede wszystkim nie można podzielić najdalej idącego zarzutu i żądania skargi, dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji organów celnych obu instancji, z uwagi na brak uwzględnienia przez organy orzekające przepisów ustawy z dn. 24 sierpnia 2001r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. Nr 123, poz. 1352).

W powyższym zakresie należy zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej w Ł., zawartym w odpowiedzi na skargę, iż powołana przez stronę skarżącą treść art. 81 wymienionej wyżej ustawy odnosi się wyłącznie do wszczętych i niezakończonych postępowań antydumpingowych, prowadzonych przez Ministra Gospodarki na podstawie przepisów wcześniejszej ustawy z dn. 11 grudnia 1997r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. Nr 157, poz. 1028), a zwłaszcza na podstawie przepisów art. 20 – 27 tej ustawy. Natomiast, zaskarżone orzeczenia organów celnych wydane zostały w toku odrębnych postępowań celnych, prowadzonych przede wszystkim na podstawie przepisów ustawy z dn. 09 stycznia 1997r. Kodeks celny ( t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), do których to postępowań art. 81 wyżej wymienionej ustawy z dn. 24 sierpnia 2001r. nie może mieć zastosowania. Należy jednocześnie zauważyć, iż przy podejmowaniu swoich decyzji w zakresie oceny, czy strona skarżąca w zgłoszeniu celnym dokonanym w dn. 23 sierpnia 2000r. nie naruszyła przepisów dotyczących cła antydumpingowego, organy celne były obowiązane stosować przepisy prawa materialnego dotyczące ochrony przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, obowiązujące w dacie zgłoszenia celnego. Zgodnie bowiem z niekwestionowaną zasadą współczesnego prawa intertemporalnego "tempus regit actum", każde zdarzenie prawne należy oceniać według stanu prawnego, obowiązującego w dacie, gdy miało ono miejsce.

Nie można również podzielić merytorycznego zarzutu strony skarżącej dotyczącego niezgodności zaskarżonych decyzji organów celnych z przepisami prawa.

Zgodnie z art. 40 cytowanej wyżej ustawy z dn. 11 grudnia 1997r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych, ostateczne cło antydumpingowe nakłada się przywożone z zagranicy tego rodzaju towary od daty określonej w decyzji Ministra Gospodarki ustanawiającej takie cło. W myśl natomiast art. 45 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia w wyniku postępowania, że objęty nim przywóz ma na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych, Minister Gospodarki ma obowiązek nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego na towary podobne lub ich części od daty wprowadzenia obowiązku ewidencjonowania przywozu tych towarów na polski obszar celny na zasadach i w trybie art. 27 cyt. ustawy. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, iż Minister Gospodarki wnioskiem z dn. 02 czerwca 1999r. wystąpił do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o prowadzenie przez organy celne odpowiedniej ewidencji tego rodzaju towarów, objętych postępowaniem antydumpingowym i taka ewidencja została wprowadzona od dnia 16 lipca 1999r.

Minister Gospodarki, po przeprowadzeniu stosownego postępowania stwierdził, iż przywóz z Chińskiej Republiki Ludowej lub Tajwanu plastikowych kieszonkowych zapalniczek gazowych do wielokrotnego napełniania podlega nałożeniu określonym cłem antydumpingowym od dnia objęcia tych towarów ewidencją prowadzoną przez organy celne. W tych warunkach należy uznać, iż fakt dokonania przez stronę skarżącą zgłoszenia celnego w dn. 23 sierpnia 2000r., tj. na dwa dni przed wejściem w życie przedmiotowej decyzji Ministra Gospodarki z dn. [...] w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z dnia [...] (M.P. nr 25, poz.525) nie może mieć istotnego znaczenia dla możliwości dokonania przez organy celne przedmiotowego określenia długu celnego. Zgodnie z przepisami art. 65 § 5 i 83 § 1 Kodeksu celnego organy celne mają 3-letni okres czasu na przeprowadzenie stosownej kontroli zgłoszenia celnego oraz wydanie decyzji uznającej to zgłoszenie celne za nieprawidłowe.

W związku z tym, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko to mogło być podstawą do jej uchylenia w myśl art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy należało skargę oddalić.