Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 694/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 576
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann /spr./ Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R. P. na czynność materialno-techniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu w przedmiocie odebrania broni palnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z [...] listopada 2015 r., znak: [...], Zastępca [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu poinformował R. P. (zwanego też dalej "Stroną" lub "Skarżącym"), że w dniu 5 listopada 2015 r. zostały zdeponowane w depozycie ww. Wydziału, stanowiące własność Strony, trzy jednostki broni palnej wraz z amunicją, tj.:

- dubeltówka [...] wraz z amunicją 5 szt.

- dubeltówka [...]

- sztucer [...] wraz z amunicją 3 szt.

wraz z legitymacją posiadacza broni [...] (pozwolenie na broń).

W piśmie wyjaśniono, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576 – a nie jak błędnie podano: "poz. 575" [uw. Sądu] – ze zm.; dalej w skrócie: "u.b.a."), Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Należąca do R. P. broń palna wraz z amunicją została zabezpieczona przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym o czyn z art. 190 § 1 k.k., którego kwalifikacja mieści się w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b u.b.a. i w konsekwencji daje podstawę do zastosowania art. 19 ust. 1a u.b.a. Podkreślono, że skoro R. P. występuje w postępowaniu karnym o ww. czyn jako podejrzany, to jego wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni "poddana została wątpliwościom". Ponieważ zarzucany czyn cechuje się umyślnym działaniem ukierunkowanym na osiągnięcie określonych, społecznie szkodliwych skutków, to pozostawienie w dyspozycji Strony należącej do niej broni stworzyć może zagrożenie dla dóbr chronionych prawem. Tymczasem na organach Policji w tego typu sprawach spoczywa obowiązek troski o dobro społeczne, jakim jest porządek prawny – tu wyrażony w normie art. 19 u.b.a. i pojmowany jako eliminowanie z życia społecznego potencjalnych przypadków, które mogłyby sprowadzić istnienie uzasadnionej obawy, że podejrzany posiadający broń palną może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stąd też – jak stwierdzono w konkluzji referowanego pisma z [...] listopada 2015 r. – "zdaniem organu wydającego pozwolenia na broń słusznym wydaje się zastosowanie art. 19 ust. 1 pkt 1 Ustawy o broni i amunicji" i pozostawienie w depozycie posiadanych przez Stronę jednostek broni palnej myśliwskiej i amunicji wraz z dokumentem potwierdzającym legalność jej posiadania.

Pismem z 13 czerwca 2016 r. R. P. wezwał Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu (zwanego też dalej "Komendantem Wojewódzkim" lub "Organem") do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie ww. "postanowienia" ("decyzji") z [...] listopada 2015 r., znak: [...], oraz zwrot zatrzymanych rzeczy – zarzucając "kwestionowanemu rozstrzygnięciu błędną wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego, poprzez naruszenie normy przepisu art. 19 ust. 1a ustawy (...) o broni i amunicji".

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Organ, pismem z [...] czerwca 2016 r., znak: [...], odmówił Skarżącemu wydania przedmiotowej broni, amunicji i pozwolenia na broń, wskazując, że w jego przypadku toczyło się i nadal się toczy postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 19 ust. 1a u.b.a. – w którym przedstawiono Skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 190 § 1 k.k. oraz art. 209 § 1 k.k., a także zastosowano środki zapobiegawcze w postaci zakazu jakiegokolwiek kontaktowania się z pokrzywdzonymi oraz zakazu zbliżania się do nich na odległość bliższą niż 15 metrów – co uzasadniało zastosowanie art. 19 ust. 1a u.b.a. Organ podkreślił, że ten ostatni przepis – w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. – został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2013 r. [sygn. akt P 43/12 – uw. Sądu] za zgodny z zasadą prawidłowej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Pismem z 23 lipca 2016 r. R. P. wniósł skargę na "czynność materialno-techniczną, dokonaną przez Wielkopolskiego Komendanta Policji, z dnia 05.11.2015 r. (rozstrzygnięcie KWP w P. z [...] listopada 2015 r.) w przedmiocie zatrzymania stronie skarżącej do depozytu policyjnego myśliwskiej broni palnej, posiadanej przez stronę w oparciu o wydaną przez tenże organ decyzję administracyjną, do celów łowieckich, wobec prowadzonego wobec strony postępowania karnego o przestępstwo penalizowane w art. 190 § 1 k.k." – zarzucając "skarżonemu rozstrzygnięciu":

- rażące naruszenie prawa, polegające na wadliwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, poprzez nieprawidłową wykładnię i zastosowanie art. 19 ust. 1a u.b.a.;

dodatkowo także naruszenie prawa procesowego, polegające na:

- rażącej sprzeczności zachodzącej pomiędzy częścią motywacyjną a sentencją skarżonego rozstrzygnięcia, objawiającej się w powołaniu przez Organ rozbieżnych podstaw prawnych mających stanowić podstawę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, tj. naruszenie art. 107 k.p.a.;

- przekroczeniu przez Organ granic oceny swobodnej i dokonanie wadliwej oceny dowolnej, tym samym zaś naruszenie art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a.

Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie "kwestionowanego rozstrzygnięcia" oraz zobowiązanie organu Policji do zwrotu zatrzymanych rzeczy.

W uzasadnieniu Skarżący powtórzył zarzuty podniesione już wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, w tym piętnujące wewnętrzną sprzeczność pomiędzy sentencją "rozstrzygnięcia" z [...] listopada 2015 r. (w której powołany został art. 19 ust. 1a u.b.a.), a jego uzasadnieniem (odnoszącym się do art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a.), a także wskazujące, że nie wolno przyjmować bezkrytycznie, iż każda sytuacja związana z przedstawieniem zarzutów bądź też przesłuchaniem w charakterze podejrzanego (w tym przypadku: z art. 190 § 1 k.k.) skutkuje uznaniem danej osoby za taką, która użyje broni w celu sprzecznym z interesem społecznym, tj. niosąc zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, bądź samego siebie. Ponadto Skarżący podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt P 43/12) uznał, iż ustawodawca nie daje Policji swobody w sferze stosowania art. 19 ust. 1a u.b.a., gdyż użycie przezeń słowa "może" stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, iż oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.

Kolejne naruszenie procedury – w ocenie autora skargi – stanowiło przytoczenie przez Organ zarzutu (nieistniejącego), pod którym miałby pozostawać Skarżący (rzekome wypełnienie znamion przestępstwa penalizowanego w art. 209 k.k.), a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów na rzecz oceny dowolnej. W tym kontekście Skarżący podkreślił, że z części zarzutów został już oczyszczony. Ponadto na żadnym etapie postępowania nie wykazano, aby groził on komukolwiek użyciem broni bądź do takiego stanu doprowadził. Fakt, iż prowadzone jest przeciwko Skarżącemu postępowanie karne, z zawiadomienia byłej konkubiny, nie świadczy jeszcze o tym, iż popełnił on lub mógł popełnić zarzucany mu czyn – a to choćby wobec zasady domniemania niewinności. Gdyby dochodziło kiedykolwiek do zdarzeń wskazujących, iż Skarżący chciał choćby tylko w ramach groźby zastraszyć kogokolwiek posiadaną do celów łowieckich bronią, mogłoby to uzasadniać podjęcie przez organ Policji działań, o których mowa w art. 19 ust. 1a u.b.a., jednakże takowe sytuacje nigdy nie miały miejsca, a powoływanym w postępowaniu karnym zarzutom Skarżący w ramach procesu karnego stanowczo zaprzecza.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki, reprezentowany przez [...], wniósł o: (1) odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku – o jej oddalenie oraz o (2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm "przypisanych".

W uzasadnieniu pełnomocnik Organu wyjaśnił, że R. P. w dacie dokonania zaskarżonej czynności zawierał się w kategorii osób wymienionych w art. 19 ust. 1a u.b.a., stał bowiem przed zarzutami popełnienia przestępstw umyślnych określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a., tj. czynów z art. 190a § 1 k.k., z art. 190 § 1 k.k. i z art. 193 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Z uzyskanych materiałów wynika natomiast, że m.in. groził on wielokrotnie pokrzywdzonej pozbawieniem jej życia, co w związku z innymi okolicznościami, w tym z posiadaniem przez niego broni palnej, wzbudziło u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę spełnienia tych gróźb. Ponadto na podstawie ustaleń dokonanych w toku postępowania karnego zastosowano wobec Skarżącego środki zapobiegawcze w postaci dozoru policyjnego oraz zakazu jakiegokolwiek kontaktowania się z pokrzywdzoną, zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość bliższą niż 15 metrów i zakazu przebywania w lokalu zajmowanym przez pokrzywdzoną. Powyższe – w ocenie Organu – uzasadniało przypuszczenie, że Skarżący posiadając broń palną, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.

Odnosząc się zaś do faktu wniesienia skargi, pełnomocnik Organu w pierwszej kolejności wskazał, że zastosowany w tej sprawie art. 19 ust. 1a u.b.a. dotyczy czynności materialno-technicznej, która należy do kategorii "czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu, lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że Skarżący dowiedział się o podjęciu czynności przejęcia do czasowego depozytu Policji należącej do niego broni palnej, amunicji do tej broni oraz dokumentu potwierdzającego legalność jej posiadania w dniu 19 listopada 2015 r., tj. w dniu doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia – pisma z [...] listopada 2015 r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożył zaś w dniu 14 czerwca 2016 r., a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów Skarżącego, autor odpowiedzi na skargę stwierdził, iż organ Policji skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 19 ust. 1a u.b.a. w celu wyeliminowania ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego w związku z toczącym się przeciwko Skarżącemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstw umyślnych wymierzonych przeciwko wolności.

W piśmie procesowym z 17 października 2016 r. Skarżący – odnosząc się do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę – oświadczył, iż w pełni podtrzymuje swe "stanowisko skargowe". Ponadto zaznaczył, że wypełnił obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa płynący z art. 52 § 4 p.p.s.a. Zarazem z ostrożności procesowej – na wypadek uznania przez Sąd słuszności stanowiska Organu, iż w sprawie znajdował zastosowanie art. 52 § 3 p.p.s.a. – Skarżący zauważył, że wprawdzie nie dochował 14-dniowego terminu, o jakim mowa w tym przepisie, ale w ogóle nie został przez Organ pouczony o sposobie i terminie zaskarżenia przedmiotowej czynności materialno-technicznej odebrania broni. W konkluzji wniósł o rozpoznanie skargi i stwierdzenie bezskuteczności czynności stanowiącej jej przedmiot.

Na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. Skarżący podtrzymał wnioski i wywody zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym z 17 października 2016 r. Wyjaśnił, że postępowanie z zawiadomienia M. S. nadal jest w toku, jednak, jak podkreślił, "nigdy nikomu nie groził".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności oraz procesu jego wydania (odpowiednio: jej podjęcia) z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) – w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 [tj. niż decyzje i postanowienia administracyjne – uw. Sądu] akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu lub czynności.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszym postępowaniu czynność odebrania Skarżącemu broni palnej myśliwskiej, amunicji do tej broni oraz dokumentu "pozwolenia na broń" – podjęta na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576 z późn. zm.) – stanowiąca "inną czynność z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 in principio p.p.s.a.

Do zaskarżania takiej czynności do sądu administracyjnego, jak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę, znajduje zastosowanie art. 52 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że: "Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę."

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że Skarżący wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego z wymaganym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (pismem z 13 czerwca 2016 r. – k. 46–50 akt adm.), z tym że uczynił to z przekroczeniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 zd. pierwsze p.p.s.a., gdyż po upływie blisko siedmiu miesięcy od dnia, w którym Skarżący dowiedział się o podjęciu przez Organ przedmiotowej czynności (tj. od 19 listopada 2015 r., będącego dniem doręczenia Skarżącemu pisma Organu z [...] listopada 2015 r.).

Mimo to zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o odrzucenie skargi z powodu niedochowania ww. terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd bowiem uznał, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy Skarżącego, gdyż – co bezsporne – nie został on pouczony o sposobie i terminie zaskarżenia przedmiotowej czynności; w szczególności stosownego pouczenia nie zawierało ww. pismo z [...] listopada 2015 r. Wprawdzie czynność odebrania broni, o jakiej mowa w art. 19 ust. 1a u.b.a., podejmowana jest poza sformalizowanym postępowaniem administracyjnym – a więc przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają do niej wprost zastosowania – nie oznacza to jednak, że organ nie ma obowiązku pouczenia osoby, wobec której ta czynność jest skierowana, o przysługujących jej środkach zaskarżenia i sposobie oraz terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Obowiązek udzielania takiego pouczenia również w przypadku innych, niż unormowane przepisami k.p.a. decyzje i postanowienia administracyjne, władczych form działania administracji publicznej wynika bowiem z ogólnej zasady praworządnego działania organów administracji publicznej oraz zasady pogłębienia zaufania do organów administracji publicznej, wynikających z art. 7 i art. 2 Konstytucji RP.

W utrwalonym orzecznictwie sądowym trafnie przyjmuje się, że brak pouczenia (podobnie jak pouczenie niepełne, błędne lub niejasne) powoduje, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienia NSA: z 27.07.2011 r., II OSK 1592/11; z 09.02.2012 r., II OZ 61/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Analogicznie należy przyjąć, że może być także podstawą do zastosowania przez sąd przepisu art. 53 § 3 p.p.s.a., tj. do uznania, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nastąpiło bez winy skarżącego i do rozpoznania skargi – co też uczynił Sąd w niniejszej sprawie.

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1a u.b.a. – który stanowił podstawę prawną podjęcia przez Organ zaskarżonej czynności – Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. W powołanym przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. mowa jest o: umyślnych przestępstwach lub umyślnych przestępstwach skarbowych (lit. a), a także nieumyślnych przestępstwach przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnionych w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b).

Jak to już wyżej wskazano, przewidziane w art. 19 ust. 1a u.b.a. odebranie broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni jest inną niż akt administracyjny "czynnością z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – tzw. czynnością materialno-techniczną (według doktrynalnej typologii form prawnych działania administracji publicznej). Tego rodzaju czynność, podobnie jak akt administracyjny, wymaga wyraźnej podstawy prawnej, ale w odróżnieniu od takiego aktu, nie jest skierowana wprost na wywołanie skutków prawnych, lecz na osiągnięcie określonego stanu rzeczy.

Analizowany przepis art. 19 ust. 1a u.b.a. był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, stwierdził, że przepis ten w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W uzasadnieniu Trybunał zwrócił m.in. uwagę, że zgodnie z art. 20 u.b.a. cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ze względów faktycznych lub proceduralnych decyzja taka może zostać wydana z pewnym opóźnieniem. Jednak do czasu zakończenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni na podstawie art. 18 u.b.a., skazany za przestępstwo może faktycznie nadal posiadać broń i amunicję. Z tej racji ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie regulacji z art. 19 ust. 1 u.b.a., która pozwala na odebranie broni, amunicji oraz dokumentu pozwolenia na posiadanie broni, w sytuacji gdy zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Natomiast w przypadku oskarżonego o popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. – w przeciwieństwie do skazanego – ustawodawca dozwala Policji na czynność materialno-techniczną odebrania broni, amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni. Ustawodawca nie posłużył się w kwestionowanym przepisie ani zwrotem ocennym, ani klauzulą odsyłającą.

Trybunał zaznaczył, że czynność materialno-techniczna odebrania broni nie jest równoznaczna – podobnie jak w przypadku art. 19 ust. 1 u.b.a. – z cofnięciem pozwolenia na broń. Oskarżony prawomocnie uniewinniony ponownie może nabyć broń lub odzyskać broń odebraną mu na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. Broń oraz dokumenty, o których mowa w ust. 1 oraz 1a, niezwłocznie przekazuje się do depozytu właściwemu organowi Policji albo Żandarmerii Wojskowej (art. 19 ust. 1a u.b.a.).

Trybunał podkreślił także, iż polskie prawo – ani ustawa zasadnicza, ani ustawa o broni – nie gwarantuje prawa do posiadania broni. Zgodnie z art. 2 u.b.a.: "Poza przypadkami określonymi w ustawie nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione". Oznacza to, że w Polsce posiadanie broni jest reglamentowane i dopuszczalne jedynie pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek. Na mocy ustawy o broni i amunicji ustawodawca zdecydował się ograniczyć możliwość wykonywania prawa własności broni. W przypadku legalnego posiadania broni można mówić o wykonywaniu prawa własności, jednak jest to ograniczone prawo wykonywania własności.

W konkluzji Trybunał – mając na uwadze obowiązujące regulacje ustawowe oraz wykonawcze dotyczące warunków posiadania broni – stwierdził, że kwestionowany przepis art. 19 ust. 1a u.b.a. jest proporcjonalną konstytucyjnie ingerencją w prawo własności. Ograniczenie wykonywania prawa własności uzasadnione jest koniecznością ochrony praw i wolności innych osób; sposób ograniczenia jest adekwatny do założonego celu (broń pozostaje w depozycie do czasu zakończenia postępowania sądowego lub też może zostać zbyta przez dotychczasowego właściciela) i nie jest nieproporcjonalny (osoba ta – zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 u.b.a. – nie ponosi kosztów pozostawienia broni w depozycie, a po zakończeniu postępowania karnego, jeżeli nie zostanie skazana, będzie mogła korzystać z dotychczasowego prawa własności broni). Trybunał nie dostrzegł nadmiernej swobody pozostawionej Policji w sferze stosowania art. 19 ust. 1a u.b.a. Zauważył, że zakwestionowany przepis ma podobną funkcję do środków zapobiegawczych przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego. Przy czym ustawodawca przewiduje wobec osoby, przeciwko której toczy się postępowanie karne, możliwość zastosowania środków przymusu niekiedy znacznie mocniej ingerujących w konstytucyjnie chronione prawa i wolności (np. tymczasowe aresztowanie). Te ustalenia potwierdzają, zdaniem Trybunału, tezę, że art. 19 ust. 1a u.b.a. spełnia konstytucyjne przesłanki dopuszczalności ograniczeń praw i wolności.

Ponadto Trybunał stwierdził, że użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany / oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób (zob. wyrok TK z 18.12.2013 r., P 43/12, OTK-A 2013, nr 9, poz. 139.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że Organ, przy dokonywaniu zaskarżonej czynności, zastosował się do wskazań wynikających z cytowanego wyroku Trybunał Konstytucyjnego i przeprowadził wymaganą ocenę, czy zachodzi obawa, że Skarżący, jako podejrzany (ówcześnie; obecnie: oskarżony) o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Wynik tej oceny – twierdzący – mieści się, zdaniem Sądu, w granicach uznania przyznanego organom Policji przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a u.b.a. (które wyraża się w użyciu w tym przepisie słowie "może") i nie ma charakteru arbitralnego.

Bezsprzecznie przeciwko Skarżącemu toczy się postępowanie karne (w dacie dokonywania zaskarżonej czynności: na etapie postępowania przygotowawczego), w ramach którego postawiono Skarżącemu zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. ( Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.") i art. 190 § 1 k.k. ("Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.") i art. 193 k.k. ("Kto wdziera się do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu albo wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca takiego nie opuszcza, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.") i – dodatkowo na etapie wniesienia aktu oskarżenia (vide: kopia aktu oskarżenia przeciwko R. P. z [...] – k. 38 akt adm.) – art. 217 § 1 k.k. ("Kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.") w zw. z art. 11 § 2 k.k., na szkodę byłej konkubiny M. S. (vide: kopia postanowienia o przedstawieniu zarzutów R. P. z [...]

Zarzucane Skarżącemu czyny niewątpliwe mieszczą się w katalogu "umyślnych przestępstw" w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a. A jako że ich znamiona wiążą się z użyciem agresji (w tym słownej), siły fizycznej, a nawet przemocy, niewątpliwie mogły uzasadniać przypuszczenie, iż Skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a przede wszystkim dla wolności i praw innych osób (tu: byłej konkubiny). Poza kompetencjami Sądu w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej pozostaje natomiast ocena stopnia realności tego zagrożenia, gdyż kwestia ta – jak to już wyżej wskazano – pozostawiona została uznaniu organu Policji, który w rozpoznawanej sprawie dopuszczalnych granic uznania nie przekroczył.

Należy zauważyć, że przepisy prawa materialnego nie określają formy prawnej, w jakiej organ działający na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. powinien zająć stanowisko w powyższej kwestii. Przywołany przepis wymaga jedynie, żeby prewencyjne odebranie broni, amunicji i uprawniającego dokumentu zostało dokonane "za pokwitowaniem". Taki wymóg w niniejszej sprawie został zachowany – w aktach administracyjnych sprawy znajdują się kopie protokołów zatrzymania rzeczy (k. 20–27). Ponadto Organ w piśmie z [...] listopada 2015 r. wyjaśnił Stronie merytoryczne przesłanki podjęcia tej czynności.

Wypada jeszcze podkreślić, że ani to pismo, ani wcześniejsze ww. protokoły zatrzymania, ani też późniejsza korespondencja Organu kierowana do Strony, nie stanowią ani nie zawierają rozstrzygnięcia w sprawie – w przypadku czynności odebrania broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. żadne "rozstrzygnięcie" (w szczególności decyzja lub postanowienie administracyjne) nie jest wydawane. W konsekwencji ewentualne usterki w pismach kierowanych do Strony w związku z dokonaną czynnością odebrania broni i amunicji – jak np. trafnie wytknięte przez Skarżącego: niespójność we wskazaniu podstawy prawnej przedmiotowej czynności w treści pisma Organu z [...] listopada 2015 r. (w drugim akapicie tego pisma trafnie przytoczono art. 19 ust. 1a u.b.a., natomiast w ostatnim akapicie błędnie przywołano art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a.) oraz bezpodstawność "przypisania" Skarżącemu w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo Organu z [...] czerwca 2016 r.) w ramach toczącego się postępowania zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. – co do zasady nie mogły mieć wpływu na wynik oceny prawidłowości samej czynności.

Z przedstawionych względów Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej czynności odebrania Skarżącemu broni, amunicji i dokumentu "pozwolenia na broń" podjętej na mocy art. 19 ust. 1a u.b.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.