Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2655/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skarg S. W. i B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 października 2021 r. znak KOA/3004/Ar/21 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 25 października 2021 r., znak: KOA/3004/Ar/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), art. 39 ust. 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2020, poz. 713) a także art. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez S. W. oraz B. W.– uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta P. z [...] czerwca 2021 r., nr [...] i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej także: "SKO" bądź "organ odwoławczy").

Burmistrz Miasta P. (dalej także "organ pierwszej instancji") decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy na rzecz wnioskodawcy - B.W., dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku garażowego i zmiany sposobu jego użytkowania na budynek warsztatowy na terenie działki o nr ew. [...]z obrębu geodezyjnego nr [...] przy ul. [...] w P.

SKO w wyniku rozpoznania jednobrzmiących odwołań wnioskodawcy oraz S.W., orzeczeniem z 25 maja 2020 r., znak: KOA/1318/Ar/20, uchyliło zaskarżoną decyzję, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w uzasadnieniu zawierając wskazania co do dalszego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1490/20, oddalił sprzeciw wniesiony od ww. decyzji organu odwoławczego, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2986/20, oddalił skargę kasacyjną od powołanego wyroku WSA w Warszawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], Burmistrz Miasta P. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej przez B.W. w trybie legalizacji samowoli budowlanej, tj. inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania oraz rozbudowie budynku garażowego na warsztat samochodowy - naprawa silników - posadowionego na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu geodezyjnego nr [...] w P.

Odwołania od powyższej decyzji – z zachowaniem ustawowego terminu – złożyli B. W. oraz S. W.

SKO rozpoznając odwołania wskazało, że w myśl art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U z 2020 r., poz. 293, dalej także "u.p.z.p."), zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z cytowanego przepisie wynika jednoznacznie, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na terenie, na którym zlokalizowana jest inwestycja, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W przypadku zatem obowiązywania na danym terenie planu miejscowego, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest niedopuszczalne (wyroki NSA: z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1291/14; z 21 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1430/09; wyrok WSA w Opolu z 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 300/16).

Jeżeli zatem w dacie złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy teren planowanej inwestycji nie był objęty planem miejscowym, a w trakcie postępowania weszła w życie uchwała rady miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, to z dniem wejścia w życie tej uchwały, wniosek o ustalenie warunków stał się bezprzedmiotowy.

W ocenie SKO, przesądzające znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma więc okoliczność, że wnioskowana inwestycja planowana na działce nr [...] obr. [...], od dnia 23 lipca 2021 r. znajduje się w obszarze, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części P. "[...]", zatwierdzony uchwałą Nr [...] (omyłka organu – powinno być Nr [...] – uwaga Sądu) Rady Miejskiej w P. z [...] maja 2021 r., opublikowany w dniu 8 lipca 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2021 r., poz. 6132, dalej także "Plan miejscowy" bądź "MPZP").

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Za sytuację tego rodzaju należy – zdaniem SKO – m.in. uznać stan, w którym w systemie prawa nie istnieje podstawa prawna, upoważniająca jakikolwiek organ administracji do merytorycznego załatwienia określonego żądania strony w drodze orzeczenia administracyjnego. Dla uznania postępowania za bezprzedmiotowe nie ma znaczenia fakt, iż w dacie jego wszczęcia bezprzedmiotowość ta nie występowała.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał za konieczne uchylenie objętej odwołaniem decyzji Burmistrza Miasta P. i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się S. W., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuca:

I. naruszenie art. 59 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu dla obszaru objętego tym planem, w sytuacji gdy wniosek o ustalenie warunków zabudowy skarżący złożył przed uchwaleniem tego planu i przed tą datą spełnił warunki z art. 61 ust. 1 ww. ustawy;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia t.j. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a, poprzez jego niezastosowanie i nie wskazanie w decyzji podstawy prawnej umorzenia postępowania;

III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że uchwała Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części P. "[...]" weszła w życie w trakcie postępowania, podczas gdy w dacie wydawania przez Burmistrza P. decyzji z [...] czerwca 2021 r., nr [...] uchwała nie była podjęta.

Z uwagi na powyższe zarzuty, skarżący wnosi m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta P. oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zarówno w dacie składania wniosku o ustalenie warunków zabudowy w trybie legalizacji samowoli budowlanej dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania oraz rozbudowie budynku garażowego na warsztat samochodowy - naprawa silników - posadowionego na terenie działki o nr. ew. [...] z obr. nr [...] w P., jak też w dacie wydania przez Burmistrza Miasta P. decyzji odmawiającej ustalenia ww. warunków, brak było dla terenu objętego wnioskiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy przed uchwaleniem Planu miejscowego i przed tą datą spełnił warunki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., których oceny organ nie dokonał przy ponownym rozpoznaniu sprawy uznając postępowanie za bezprzedmiotowe. W ocenie skarżącego należy dokonać rozróżnienia wniosku dotyczącego planowanej inwestycji od inwestycji już wykonanej w warunkach samowoli, co do której toczy się postępowanie legalizacyjne. W przypadku zrealizowanej zabudowy przyjęcie niedopuszczalności ustalenia warunków zabudowy prowadzi do sytuacji, w której miejscowy plan zagospodarowania nakłada ograniczenia z mocą wsteczną. Zastosowanie wykładni przyjętej przez organ prowadzi do sytuacji zaskoczenia adresata normy prawa nową regulacją prawną i zmienia na niekorzyść jego dotychczasową sytuację prawną, wyłączając możliwość wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem. Uwzględnienie nowej regulacji, która weszła w życie po wydaniu decyzji przez Burmistrza Miasta P., wobec nadmiernie przewlekłego postępowania wskutek wcześniejszej wadliwej decyzji, narusza nabyte prawo do zabudowy nieruchomości, która była dopuszczalna pod rządami dotychczasowych regulacji. W sytuacji legalizacji samowoli budowlanej organ kontrolujący poprawność decyzji w przedmiocie warunków zabudowy powinien brać pod uwagę stan faktyczny i prawny z okresu realizacji tej zabudowy.

Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy nie wskazał w decyzji na jakiej podstawie prawnej umorzył postępowanie w pierwszej instancji w całości, co stanowi rażące naruszenie normy art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a.

Przywołany przez SKO na uzasadnienie decyzji wyrok WSA w Opolu z 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 300/16 wydany został w odmiennym stanie faktycznym, ponieważ dotyczył odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i nie odnosi się do stanu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wydaniu decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy w trybie legalizacji samowoli budowlanej. Wyrok ten nie potwierdza przyjętej przez organ odwoławczy wykładni art. 59 u.p.z.p,, która doprowadziła do nieuzasadnionego umorzenia postępowania.

Skarżący uważa, że wbrew zajętemu przez SKO stanowisku, w przedmiotowej sprawie nie zaistniał stan pozwalający na stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, pierwotny wniosek skarżącego nie był obarczony wadami prawnymi i kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania również po uchwaleniu Planu miejscowego. Organ w uzasadnieniu nie wskazał też, którego z elementów materialnego stosunku prawnego brakuje w przedmiotowej sprawie.

Skargę na wspomnianą na wstępie decyzję SKO wniósł do tutejszego Sądu również B.W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze tej sformułowane zostały tożsame zarzuty i argumentacja na ich poparcie, jak w skardze złożonej przez S.W.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.") zarządził połączenie sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2655/21 ze skargi S.W. ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 369/22 ze skargi B.W. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod sygnaturą VII SA/Wa 2655/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc to pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja SKO nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Skarżący B.W. w dniu 6 grudnia 2016 r. wystąpił do Burmistrza Miasta P. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji (zrealizowanej w ramach samowoli budowlanej) polegającej na rozbudowie budynku garażowego i zmiany sposobu jego użytkowania na budynek warsztatowy na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w P.

Nie jest jednak sporne, że przed wydaniem ostatecznej decyzji w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, w dniu 25 maja 2021 r. Rada Miejska w P. przyjęła uchwałę Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części P. "[...]". W obszarze objętym przedmiotowym Planem miejscowym znajduje się działka nr ew. [...] z obrębu [...] w P.. Uchwała w sprawie przedmiotowego MPZP weszła w życie z dniem 23 lipca 2021 r.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do treści art. 4 ust. 2 ww. ustawy, jedynie w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:

1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

Ponadto art. 59 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.

Jak zatem wynika z przywołanych przepisów obowiązywanie dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza prowadzenie postępowania oraz możliwość i konieczność uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla danej inwestycji. Podstawową przesłanką umożliwiającą organowi administracji wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest właśnie brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu, na którym ma być realizowana inwestycja. W sytuacji, gdy dla terenu tego obowiązuje plan miejscowy, możliwość realizacji inwestycji oceniana jest bezpośrednio na podstawie przepisów tego planu. Uchwalenie i wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w toku postępowania o wydanie warunków zabudowy skutkuje uznaniem, że postępowanie takie staje się bezprzedmiotowe (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 563/15, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Unormowania art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p. stanowią bowiem, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a dopiero wtedy, gdy brak jest planu miejscowego, w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (względnie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego). Przepis ten daje więc pierwszeństwo ustaleniom planu miejscowego, przed ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy (zob. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2537/19; tak też WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 874/18, CBOSA).

Wobec niedopuszczalności wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla terenu, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Od chwili wejścia w życie planu miejscowego postępowania o ustaleniu warunków zabudowy nie może być kontynuowane, staje się ono bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1138/11, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie SKO prawidłowo przyjęło zatem, że skoro teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy położony jest w obszarze obowiązywania uchwalonego w toku postępowania Planu miejscowego, to dalsze procedowanie wniosku o wydanie warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe, gdyż od tej chwili sporna inwestycja może być ocenia przez organy administracji (w tym również w postępowaniu legalizacyjnym) wyłącznie przez pryzmat obowiązujących postanowień MPZP.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że z punktu widzenia przywołanych wyżej rozwiązań prawnych nie ma znaczenia fakt wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie jeszcze przed wejściem w życie Planu miejscowego. Nie jest też istotne, że wniosek o wydanie warunków zabudowy został złożony w ramach postępowania legalizacyjnego inwestycji, która została wykonana w ramach samowoli budowlanej.

Trzeba bowiem ponownie podkreślić, że według zgodnych poglądów judykatury, wyrażanych m.in. w przywołanych wcześniej orzeczeniach sądów administracyjnych, decyzja o warunkach zabudowy staje się bezprzedmiotowa, gdy dla danego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji (art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Z przepisu tego wynika zatem pierwszeństwo ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wobec ustaleń decyzji. Wyjątek stanowi sytuacja, w której została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę (art. 65 ust. 2 u.p.z.p.). Wówczas pierwszeństwo ustawodawca przyznał decyzji o pozwoleniu na budowę, uwzględniając tym samym zasadę praw nabytych. Oczywiście pierwszeństwo decyzji o pozwoleniu na budowę zachodzi tylko wówczas, kiedy decyzja ta jest decyzją ostateczną, gdyż tylko taka skutkuje nabyciem prawa do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji inwestycji. Przepis art. 65 ust. 1 pkt 2 nie nakazuje stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli ustalenia planu nie są inne niż w tej decyzji. Ustalenia nie będą "inne" wówczas, kiedy nie będą się różniły od ustaleń planu miejscowego, a więc będą identyczne (zob. Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, wyd. III, opublikowano: WKP 2018).

Wobec powyższego, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, że przepis art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. ma głównie zadanie porządkujące – stanowi uprawnienie dla organów administracji do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdy jej ustalenia są inne niż planu miejscowego. Jak podkreśla NSA, nawet gdyby ustawodawca przepisu tego nie uchwalił, to i tak w sytuacji, w której po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wszedłby w życie plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w tej decyzji, obowiązywałyby ustalenia tego planu, a nie decyzji (zob. np. wyrok NSA z 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1207/09, LEX nr 737693).

Skutkiem wejścia w życie planu miejscowego, który zawiera odmienne uregulowania zasad zagospodarowania danego terenu, jest więc utrata mocy obowiązującej decyzji o warunkach zabudowy a oceny zamierzenia inwestycyjnego opisanego we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę należy dokonywać na podstawie ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie ma zatem podstaw do oceny przez organ architektoniczno-budowlany zamierzenia inwestycyjnego przez pryzmat nieobowiązującej już decyzji, skoro zasadą jest, iż zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr.bud. właściwy organ przed wydaniem pozwolenia na budowę ma obowiązek sprawdzić zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tylko wobec jego braku, z decyzją o warunkach zabudowy (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 152/10, LEX nr 952961).

Mając to na uwadze stwierdzić przyjdzie, że podobna sytuacja ma miejsce na gruncie postępowania zmierzającego do zalegalizowania samowoli budowlanej. Gdyby więc w niniejszej sprawie doszło do ustalenia warunków zabudowy, przed wydaniem stosownej decyzji przez organ nadzoru budowlanego, legalizującej wspomniane przedsięwzięcie budowlane, organ ten zobowiązany byłby do oceny jej zgodności z postanowieniami obowiązującego już obecnie Planu miejscowego, a nie wydanej decyzji o warunkach zabudowy. W tym też przejawia się bezprzedmiotowość postępowania o ustalenie warunków zabudowy, dla inwestycji zamierzonej na terenie, gdzie obowiązują aktualnie przepisy MPZP.

Jak wskazał, NSA w wyroku z dnia 12 lipca 2022 r. (sygn. akt II OSK 2537/19), z brzmienia przepisów art. 4 ust. 2 oraz art. 59 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niekwestionowaną bowiem zasadą – na gruncie wspomnianej ustawy – jest, że określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w planie miejscowym (art. 4 ust. 1). Oznacza to, że od chwili wejścia w życie planu miejscowego postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie może być kontynuowane, staje się ono bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu w myśl art. 105 § 1 k.p.a.

Z kolei stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Jeżeli zatem organ administracji publicznej ustala bezprzedmiotowość postępowania, oceniając, czy strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania w drodze decyzji administracyjnej jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego, to ocena ta winna być przeprowadzona w świetle regulacji zawartych w przepisach prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie takimi przepisami były przywołane wyżej przepisy u.p.z.p.

W przywołanym wyżej orzeczeniu NSA zwrócił uwagę, że pomimo, iż skarżący wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy złożył, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego działkę inwestycyjną nie istniał, to kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy ma fakt, że przed ostatecznym zakończeniem tego postępowania został uchwalony plan miejscowy, który swoim zasięgiem objął teren planowanego przedsięwzięcia. W ocenie NSA, który to pogląd tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, z datą wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy utracił kompetencję do rozstrzygania sprawy w ramach postępowania administracyjnego wobec braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy.

W takiej sytuacji, gdy postępowanie z wniosku skarżącego bez wątpienia stało się bezprzedmiotowe – wydanie rozstrzygnięcia in merito tym samym stało się niemożliwe – zakończenie postępowania musiało nastąpić przy zastosowaniu art. 105 § 1 k.p.a. Jak bowiem podkreślił NSA w cytowanym wyżej orzeczeniu, należy zaaprobować stanowisko wyrażone w wyroku tego Sądu z dnia 13 grudnia 2006 r. (sygn. akt II OSK 65/06), iż powstała w toku postępowania administracyjnego jego bezprzedmiotowość stanowi przesłankę umorzenia postępowania i tego skutku nie zmienia fakt, że w chwili wszczęcia postępowania z wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jego merytoryczne rozpoznanie było możliwe.

Z przedstawionych powodów za słuszną uznać trzeba ocenę, wedle której, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję zobowiązany był do uchylenia decyzji Burmistrza Miasta P. z [...] czerwca 2021 r. i umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji określonej we wniosku skarżącego.

Sąd nie dopatrzył się przy tym naruszenia przez SKO zasad postępowania administracyjnego, w tym również obrazy przepisu art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a,, które to zarzuty zostały wyartykułowane w skardze.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.