Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3382/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 57 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 października 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej O. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1025/14 w sprawie ze skargi O. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1025/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę O. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] o odmowie udzielenia O. S. (obywatelce [...]) zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wydając na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach) decyzję o odmowie udzielenia skarżącej wnioskowanego zezwolenia organ I instancji miał na względzie, że pomimo prawidłowo doręczonego stronie wezwania do dnia wydania decyzji strona nie uzupełniła akt sprawy o: umowę o pracę zgodną z posiadanym przez nią zezwoleniem na wykonywanie pracy, zaświadczenie o przyznaniu zasiłku macierzyńskiego, PIT-37 za 2012 r., oświadczenie o ilości osób pozostających na utrzymaniu cudzoziemki oraz dokumentu poświadczającego posiadanie przez nią ubezpieczenia zdrowotnego.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ustalił, że w dniu składania wniosku cudzoziemka przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wielokrotnej wizy krajowej o symbolu "D" 07 wydanej przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej [...] [...] października 2012 r., ważnej od 31 października 2012 r. do 9 października 2013 r., na 344 dni pobytu w związku z zatrudnieniem jako pomoc domowa u K. R. W przedmiotowym wniosku cudzoziemka pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzasadniła wyłącznie zamiarem wykonywania pracy.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji do akt sprawy zostały dołączone m.in.:

– przedłużenie zezwolenia na pracę typu A nr [...] dla skarżącej na rzecz K. R. wydane [...] września 2013 r. przez Wojewodę Mazowieckiego, z terminem ważności od 10 października 2013 r. do 9 października 2015 r. na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/4 etatu, jako pomoc domowa, z uposażeniem nie mniejszym niż 850 zł miesięcznie;

– zaświadczenie o niezaleganiu przez skarżącą w podatkach wydane przez Urząd Skarbowy [...] [...] października 2013 r.;

– umowa najmu lokalu przy ul. [...] w W. zawarta przez cudzoziemkę i B. R. z K. R. 7 września 2012 r. na czas nieokreślony.

Na etapie postępowania odwoławczego akta sprawy zostały uzupełnione o następujące dokumenty:

– zezwolenie na pracę typu A nr [...] dla O. S. na rzecz K. R., wydane [...] października 2012 r. przez Wojewodę Mazowieckiego, z terminem ważności od 10 października 2012 r. do 9 października 2013 r., na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/4 etatu, jako pomoc domowa, z uposażeniem nie mniejszym niż 850 zł miesięcznie;

– przedłużenie zezwolenia na pracę typu A nr [...] dla cudzoziemki na rzecz K. R., wydane [...] września 2013 r. przez Wojewodę Mazowieckiego, z terminem ważności od 10 października 2013 r. do 9 października 2015 r. na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/4 etatu, jako pomoc domowa, z uposażeniem nie mniejszym niż 850 zł miesięcznie.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z 16 stycznia 2014 r. wezwał stronę do nadesłania w wyznaczonym terminie następujących dokumentów:

– aktualnej umowy o pracę;

– dokumentów potwierdzających posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenia pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

– dokumentów potwierdzających otrzymywanie przez O. S. wynagrodzenia z tytułu wykonywanej pracy;

– zeznania PIT-11 lub PIT-37 za 2013 r.;

– oświadczenia o ilości osób pozostających na utrzymaniu cudzoziemki;

– wszelkich innych dokumentów potwierdzających posiadanie przez wnioskodawczynię stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów pobytu w Polsce.

Mimo prawidłowego doręczenia wezwania - potwierdzonego własnoręcznym podpisem przez pełnomocnika cudzoziemki Z. G. - do dnia wydania decyzji przez organ II instancji strona nie uzupełniła wymienionych braków.

W tych warunkach organy stwierdziły, że wnioskodawczyni nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 53b ust. 2 i 5 ustawy o cudzoziemcach, gdyż przedstawione przez nią dokumenty nie pozwalają na ocenę kwestii dotyczącej posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów pobytu cudzoziemki w Polsce. O. S. poprzez niedołączenie do akt sprawy dokumentów dotyczących uzyskiwanych przez nią dochodów nie udowodniła, że posiada stabilne i regularne źródło dochodu wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny zamieszkałych w Polsce. Cudzoziemka nie udokumentowała również posiadania ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, obligująca do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Na koniec Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że w podstawie prawnej decyzji Wojewody Mazowieckiego zamiast art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach wskazany powinien być art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Uchybienie to, w ocenie organu odwoławczego, nie podważa jednak zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W skardze na decyzję z dnia 7 lutego 2014 r. skarżąca podniosła zarzuty naruszenia 53 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. Powołując się na przedstawienie przez skarżącą przedłużenia zezwolenia na pracę typu A nr [...] na rzecz K. R. wydanego w dniu [...] września 2013 r. przez Wojewodę Mazowieckiego, z terminem ważności od 10 października 2013 r. do 9 października 2015 r., pełnomocnik strony przyznał, że pełnomocnik skarżącej reprezentujący ją w postępowaniu administracyjnym był wzywany do uzupełniania braków wniosku i składał dokumenty, które jak sądził mogą być wystarczające. Skarżąca natomiast o tych wezwaniach organu nie wiedziała, zaś gdy pytała się o przebieg sprawy w Urzędzie, to odsyłano ją do ówczesnego pełnomocnika. W tym czasie skarżąca opiekowała się małym i chorowitym dzieckiem. Zdaniem strony organ mógł dokonać z urzędu ustalenia, czy skarżąca spełnia kryterium dochodowe.

Jednocześnie wraz ze skargą złożono: zaświadczenie lekarskie z 7 kwietnia 2014 r. dokumentujące chorobę dziecka skarżącej; PIT-11 za 2013 r., PIT-11A za 2013 r. (dokumentujący otrzymywanie ubezpieczenia z ZUS); akt urodzenia syna (urodzony [...] stycznia 2013 r.) i kartę informacyjną ze szpitala dotyczącą jego urodzin; zaświadczenie K. R. do ZUS z [...] marca 2013 r., że umowa o pracę ze skarżącą trwa nadal oraz zgoda na urlop macierzyński do 15 lipca 2013 r., z ewentualną zgodą na przedłużenie go do 1 roku; ZUS RMUA raport miesięczny dotyczący skarżącej za czerwiec 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę stwierdził, że zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.

Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53 - 53b tej ustawy. Wobec podanego przez skarżącą - jako jedynej przesłanki do ubiegania się o zezwolenie - zamiaru wykonywania pracy, zastosowanie miał art. 53b tej ustawy, który w ust. 1 stanowił, że cudzoziemiec, o którym mowa m.in. w art. 53 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania mu pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane), obowiązany jest posiadać:

1) ubezpieczenie zdrowotne;

2) stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu.

W świetle art. 53b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, po odliczeniu kosztów zamieszkania, przypadający na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca lub na cudzoziemca, gdy jest osobą samotną, musi być wyższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2013 r., poz. 182 z późn. zm.). Natomiast zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł i 456 zł dla osoby w rodzinie. Natomiast zgodnie z art. 60 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy cudzoziemiec jest obowiązany uzasadnić wniosek, przedstawić ważny dokument podróży oraz dołączyć do wniosku dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

W ocenie Sądu wskazane przepisy zostały zastosowane przez organy administracji publicznej w sposób uprawniony, a wyciągnięte wnioski i ustalenia odpowiadają prawu. Sąd podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym cudzoziemka ustanowiła pełnomocnika Z. G. i udzielone pełnomocnictwo nie było w swej treści ograniczone. Pełnomocnictwa tego skarżąca nie wypowiedziała (w aktach sprawy brak dokumentu świadczącego o tym). Pełnomocnik odbierał kierowane do strony wezwania i nadsyłał dokumenty, inne niż żądane przez organy obu instancji, wniósł także w imieniu skarżącej odwołanie. W aktach administracyjnych sprawy nie ma żadnego pisma skarżącej świadczącego o jej interesowaniu się biegiem tej sprawy bezpośrednio w organie, czy też oświadczenia wyrażającego niezadowolenie z działań ustanowionego pełnomocnika. Na rozprawie przed Sądem strona oświadczyła, że z organem porozumiewała się telefonicznie i nie posiada żadnych dowodów na udokumentowanie swych twierdzeń. Bezsporne jest przy tym, że cudzoziemka nie uzupełniła materiału dowodowego do czasu zakończenia postępowania przed organem II instancji. Sąd zaznaczył, że również wśród dokumentów nadesłanych wraz ze skargą nie ma aktualnej umowy o pracę skarżącej. Strona nie udokumentowała, by posiadała taką umowę obowiązującą na dzień wydania zaskarżonej decyzji (świadczenia z ubezpieczenia społecznego z tytułu urodzenia dziecka, o ile urlop macierzyński został przedłużony do 1 roku, wówczas już zakończyły się - zaświadczenie K. R. do ZUS z [...] marca 2013 r.). Sąd zauważył, że wiele z przedłożonych wraz ze skargą dokumentów pochodzi z okresu wcześniejszego niż wydanie decyzji przez organ I instancji, co każe przyjąć, że utraciły one aktualność w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Wobec wskazanych okoliczności nawet udokumentowanie pobierania w 2013 r. świadczeń z ZUS z tytułu urodzenia dziecka - jak trafnie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę - nie mogło prowadzić do pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącej, nie spełniało bowiem wymogu posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu z art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Sąd podkreślił, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Brak poczynienia przez organ z urzędu ustaleń w zakresie korzystania przez skarżącą z ubezpieczenia w 2013 r. z tytułu urodzenia dziecka nie miał wpływu na wynik sprawy, bo ustalenia te bez aktualnej na dzień orzekania przez organ odwoławczy umowy o pracę i tak nie mogłyby prowadzić do zmiany decyzji na korzyść skarżącej.

Mając zatem na uwadze fakt, że organ I instancji dwukrotnie wzywał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia złożonego wniosku o wymagane prawem dokumenty, natomiast organ odwoławczy uczynił to jednokrotnie i wszystkie wezwania pozostały bezskuteczne, a doręczone zostały prawidłowo pełnomocnikowi skarżącej, podobnie jak i zawiadomienie wydane w trybie art. 10 k.p.a. – Sąd I instancji za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, a także art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. oraz art. 77 i art. 80 k.p.a.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku O. S. zaskarżyła wyrok w całości podnosząc zarzuty naruszenia:

1) przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie:

– art. 53 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach,

– art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach;

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia odpowiedniego materiału dowodowego z urzędu, brak wyczerpującej analizy materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca była właściwie reprezentowana i tylko na niej ciążył obowiązek przedstawienia wszystkich dokumentów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że w postępowaniu administracyjnym była niewłaściwie reprezentowana przez ówczesnego pełnomocnika, przez co nie mogła w wyznaczonym terminie uzupełnić materiału dowodowego. Strona podtrzymała swoje wcześniejsze oświadczenia co do tego, że bezskutecznie domagała się od urzędników udzielenia jej informacji o stanie sprawy. Zdaniem skarżącej organ mógł z urzędu zwrócić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu uzyskania informacji o posiadaniu przez nią ubezpieczania, zwłaszcza w sytuacji, gdy miał wiedzę o tym, że skarżąca urodziła w Polsce dziecko i była zatrudniona na podstawie umowy o pracę. W ocenie strony okoliczności te są jednoznaczne ze spełnieniem obowiązku odprowadzania składek i spełnienia warunków otrzymania zezwolenia na przedłużenie pobytu w Polsce.

W oparciu o wskazane powyżej podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Autor skargi kasacyjnej postawił zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należało ocenić, czy doszło do naruszenia pierwszych z przywołanych wyżej przepisów, bo jedynie prawidłowo przeprowadzone postępowanie i niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy umożliwia właściwe zbadanie, czy w sprawie został trafnie zastosowany przepis prawa materialnego.

Wbrew ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji właściwie ocenił zastosowanie przez organy administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a., nie dostrzegając przy tym ich naruszenia.

Przede wszystkim trafnie podkreślił Sąd I instancji, że brak jest podstaw do podważania skuteczności dokonywania doręczeń do pełnomocnika skarżącej Z. G. Pełnomocnictwo udzielone na etapie postępowania administracyjnego nie było ograniczone w swej treści, nie zostało też wypowiedziane. W trakcie postępowania skarżąca nie wyrażała niezadowolenia z działań pełnomocnika ani nie brała bezpośredniego udziału w postępowaniu. W aktach administracyjnych sprawy brak jest ponadto dowodu potwierdzającego powoływany przez nią fakt kontaktu telefonicznego z organem, a skarżąca tego twierdzenia nie udokumentowała. W tej sytuacji organy prawidłowo doręczały pisma ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, do czego obligował je art. 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: k.p.a.). Pamiętać należy, że strona ponosi skutki niewłaściwego i niekorzystnego działania swego pełnomocnika, przy czym nie ma znaczenia to, że skarżąca miała trudności w kontaktowaniu się z pełnomocnikiem.

Słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że dokumenty przedłożone przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego nie dawały podstaw, aby stwierdzić, że cudzoziemka posiada stabilne i regularne źródło dochodu w wymaganej przez ustawodawcę wysokości, wystarczające na pokrycie kosztów pobytu w Polsce, jak i że posiada ubezpieczenie zdrowotne. Pomimo kilkukrotnych wezwań i zakreślania terminów na ich wykonanie w toku postępowania administracyjnego obu instancji do akt sprawy nie wpłynęły żądane dokumenty umożliwiające stwierdzenie przez organy przesłanek z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach.

Zauważyć należy, że sam fakt udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pracę (oraz jego przedłużenie) nie jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że praca ta jest rzeczywiście wykonywana. Zezwolenie na pracę nie stanowi potwierdzenia, że podmiot świadczy pracę i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie, stanowi jedynie o prawnej możliwości podjęcia pracy na rzecz określonego pracodawcy, nie wiąże jednak stron stosunkiem pracy. Skarżąca nie przedstawiła aktualnej umowy o pracę ani dokumentów potwierdzających otrzymywanie wynagrodzenia z tego tytułu. Brak tych dokumentów uniemożliwiał ustalenie, czy skarżąca faktycznie podjęła zatrudnienie i czy je kontynuuje, tj. realizuje cel pobytu deklarowany we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt. W konsekwencji powyższego organ nie dysponował dowodami, które pozwoliłby w ogóle ocenić źródło dochodu skarżącej. Skoro skarżąca nie przedstawiła stosownych dokumentów, organ nie miał możliwości przeprowadzenia wyliczeń, czy skarżąca jest w stanie utrzymać siebie i rodzinę, tj. czy posiada stabilne i regularne źródło dochodu w wymaganej przez ustawodawcę wysokości. Zauważyć należy, że dla ustalenia konkretnej wysokości dochodu na jednego członka rodziny konieczne jest określenie ilości osób pozostających na utrzymaniu cudzoziemca, a tego oświadczenia skarżąca również nie złożyła.

Także wykazanie, że skarżąca posiada ubezpieczenie zdrowotne, stanowiło niezbędną przesłankę udzielenia zezwolenia. Wobec braku aktualnej umowy o pracę a także oświadczenia, że skarżąca posiada ubezpieczenie zdrowotne, organy nie dysponowały dowodami, które potwierdzałyby fakt ubezpieczenia. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca po urodzeniu dziecka, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, kontynuowała zatrudnienie i została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego a pracodawca skarżącej odprowadzał wymagane z tego tytułu składki. W żadnej mierze nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że organ już z samych informacji, że skarżąca ma małe dziecko i wcześniej pracowała na podstawie umowy o pracę, "miał podstawy przypuszczać, że skarżąca podlegała ubezpieczeniom społecznym". Spełnienie przesłanek udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wymienionych w art. 53b ust. 1 ustawy o cudzoziemcach musi być bowiem udowodnione określonymi środkami dowodowymi - stosownie do art. 80 k.p.a., ocena ta nie może zaś opierać się jedynie na przypuszczeniu.

Dla oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach nie mogły mieć znaczenia dokumenty załączone do skargi.

Przede wszystkim sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz ocenia, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Sąd rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania kontrolowanej decyzji. Skoro zatem dokumenty złożone przez skarżącą dopiero na etapie postępowania sądowego nie były znane organom przed wydaniem decyzji, to organy nie uwzględniając tych dowodów nie naruszyły przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Niezależnie od powyższego przedłożone dokumenty nie byłyby miarodajne dla ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Pamiętać należy, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] listopada 2013 r. a decyzja organu odwoławczego [...] lutego 2014 r. Dokument ZUS RMUA Raport miesięczny dla osoby ubezpieczonej (niepodpisany przez osobę upoważnioną) wskazuje jedynie, że skarżąca przebywała na zasiłku macierzyńskim w okresie od 1 do 30 czerwca 2013 r. Z kolei z zaświadczenia K. R. z dnia [...] marca 2013 r. wynika, że umowa o pracę została zawarta na czas określony do 9 października 2013 r. a udzielony skarżącej urlop macierzyński i dodatkowy urlop macierzyński będą trwały do 15 lipca 2013 r. Na podstawie powyższych dokumentów przyjąć należy, że świadczenia z ubezpieczenia społecznego z tytułu urodzenia dziecka (o ile urlop macierzyński został przedłużony do 1 roku zgodnie z zaświadczeniem K. R.) na dzień wydania zaskarżonej decyzji już się zakończyły. Trafnie zauważył też Sąd I instancji, że nawet udokumentowanie pobierania w 2013 r. świadczeń z ZUS z tytułu urodzenia dziecka nie mogłoby prowadzić do pozytywnej oceny spełnienia przesłanki z art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, tj. wymogu posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu. W tej sytuacji niewyjaśniona pozostała kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 53b ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w dacie orzekania przez organy obu instancji, w szczególności przez organ odwoławczy.

Nie sposób zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie również w kwestii zakresu wymaganej od organów aktywności w gromadzeniu materiału dowodowego. Istotnie

organ w postępowaniu administracyjnym ma obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, niemniej ciężar dowodu nie leży wyłącznie po stronie organu. Obowiązek wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. organ wypełnia działając z urzędu, jak i na wniosek strony. Podkreślić należy, że ciężar dowodzenia obarcza także stronę, która ma równorzędne prawo do inicjowania postępowania dowodowego. W swym dobrze rozumianym interesie sama powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych, tym bardziej, że nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Pominąć też nie można, że zgodnie z art. 60 ust. 5 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach to cudzoziemiec jest obowiązany dołączyć do wniosku dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie mogła poprzestać na biernym oczekiwaniu, aż organ z własnej inicjatywy zgromadzi materiał dowodowy i wyda korzystne dla niej rozstrzygnięcie. Przepisy ustawy o cudzoziemcach uzależniły bowiem wydanie zezwolenia od wykazania przez skarżącą m.in., że jest w stanie utrzymać się z wykonywanej pracy oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżąca niewątpliwie nie przedstawiła wszystkich dokumentów niezbędnych do oceny, czy jej dochód jest regularny i stabilny, jak i czy posiada ubezpieczenie zdrowotne. Nie sposób zaś wymagać od organu, by zgromadził dokumenty miarodajne dla ustalenia powyższych okoliczności, których to dokumentów nie posiada i nie jest w stanie ich uzyskać. Dotyczy to w szczególności umowy o pracę, dokumentu potwierdzającego otrzymywanie wynagrodzenia z tego tytułu czy też oświadczenia cudzoziemki o ilości osób pozostających na jej utrzymaniu. Ponadto brak jest podstaw, by to organ wyręczał zainteresowaną występując do właściwych instytucji (np. do placówki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych).

Na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy Sąd I instancji dokonał oceny prawidłowości zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego, w tym powołanych w skardze kasacyjnej art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana w tym zakresie ocena jest prawidłowa. Dokumenty przedłożone przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego nie dawały podstaw, aby stwierdzić, że cudzoziemka posiada stabilne i regularne źródło dochodu w wymaganej przez ustawodawcę wysokości, wystarczające na pokrycie kosztów pobytu w Polsce (art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach), jak i że posiada ubezpieczenie zdrowotne (art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy). Ustawa o cudzoziemcach określa katalog okoliczności uzasadniających udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 53) oraz katalog przesłanek negatywnych, których zaistnienie powoduje obligatoryjnie odmowę udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 57 ust. 1). Zatem jeśli w niniejszej sprawie cudzoziemka nie spełniła pozytywnych przesłanek określonych w art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony było niedopuszczalne z uwagi na wystąpienie przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Jedynie na marginesie wskazać należy, że nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Jak już wyżej wyjaśniono nawet spełnienie przesłanek z art. 53 ustawy o cudzoziemcach, w tym posiadanie zezwolenia na pracę, o którym mowa w pkt 1 tego przepisu, nie stanowi bezwzględnej podstawy udzielenia cudzoziemcowi wnioskowego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeśli jednoczenie zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 57 ust. 1 ww. ustawy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że skorygował on podstawę prawną decyzji organu I instancji, usuwając z niej art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, a Sąd I instancji tak zmodyfikowanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia zasadnie nie zakwestionował.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.