Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1690/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2017 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] sierpnia 1969 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] czerwca 1969 r.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. decyzją z dnia [...] czerwca 1969 r., nr [...], postanowiło przejąć na własność Skarbu Państwa grunt o powierzchni [...] ha, położony we wsi D., L., powiat T. L., stanowiący własność J. R., syna J.

Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17 poz. 71).

W uzasadnieniu organ podniósł, że J. R. gruntu o powierzchni [...] ha, położonego we wsi D. nie użytkuje od 1949 r. W tym roku we wsi D. została założona spółdzielnia produkcyjna, która zaużytkowała przedmiotową nieruchomość i użytkuje do chwili obecnej bez przerwy. Fakt ten stwierdzają świadkowie, jak również stwierdza w swoim podaniu J. R.. Ponadto grunt użytkowany przez spółdzielnię produkcyjną stanowi wkład gruntów członków tej spółdzielni. Grunta te członkowie spółdzielni otrzymali na własność w trybie przepisów o reformie rolnej w 1954 roku.

W wyniku rozpoznania odwołania J. R. - Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. decyzją z dnia [...] sierpnia 1969 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] czerwca 1969 r.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia Prezydium z dnia [...] czerwca 1969 r. wystąpiła J. R.

Wymienionej decyzji zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 5 kpa, podnosząc, że organ nie określił precyzyjnie przejmowanych nieruchomości, a do tego nie zawarł w orzeczeniu wyczerpującego faktycznego i prawnego uzasadnienia, a ponadto decyzja ta jest niewykonalna.

Po rozpoznaniu tego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] sierpnia 1969 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia [...] czerwca 1969 r.

Organ stwierdził, że argumenty przedstawione w złożonym wniosku nie uzasadniają stwierdzenia nieważności tych orzeczeń.

Decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] sierpnia 1969 r. wydana została na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17 poz. 71). Zgodnie z treścią wymienionego przepisu, aby możliwe było przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa musiały zostać spełnione wymienione w nim przesłanki. Konieczne było zatem, aby przejmowana nieruchomość objęta była we władanie Państwa do 5 kwietnia 1958 r. i pozostawała nadal w jego władaniu lub została przekazana w użytkowanie innym osobom (fizycznym lub prawnym). Przy czym okoliczności w jakich doszło do objęcia nieruchomości nie miały wpływu na podstawę przejęcia. Tak wywiódł Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 20 lutego 1991 r., sygn. akt W 5/90 (Dz. U. Nr 20, poz. 88).

Minister podniósł, że z uzasadnienia badanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PPRN w T. wynika, iż do 1949 r. J. R. użytkował grunty o powierzchni [...] ha, położone we wsi [...], gromada [...], powiat T.. W 1949 r. we wsi D. zaczęła funkcjonować Rolnicza [...], która objęła w posiadanie miejscowe grunty, w tym również te należące do J. R. Przejęte grunty były użytkowane przez wymienioną Spółdzielnię do czasu wydania kontrolowanej decyzji. Następnie w 1954 r. Powiatowa Komisja Ziemska w T. grunty użytkowane przez [...] Spółdzielnię [...] trwale rozdysponowała na rzecz członków Spółdzielni. Grunty dalej były użytkowane przez Spółdzielnię jako wkłady członków. Ponadto - jak wynika z treści orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] lipca 1959 r., nr [...] - w tym czasie [...] Spółdzielczy w D. liczył już [...] członków, o łącznej powierzchni wkładów wynoszących [...] ha. Potwierdza to jednoznacznie, iż przed 27 lipca 1959 r. działająca we wsi D. Spółdzielnia użytkowała położone tam nieruchomości.

Ponadto potwierdził te okoliczności sam J. R. - w podaniu z dnia 19 listopada 1990 r. Stwierdził w nim, że był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego we wsi D., gmina L., które użytkował bez przerwy do 1951 r. W trakcie organizowania się w D. [...]Spółdzielni [...] na nieruchomościach folwarcznych i [...], użytkowana przez niego nieruchomość została włączona do tworzącej się Spółdzielni, jego zaś przemocą wypędzono z jego nieruchomości. Następnie podjął on starania o otrzymanie ekwiwalentu za zabrane mienie i w wyniku tych starań ówczesne władze wydały decyzje, które są przedmiotem prowadzonego postępowania.

Zatem wskazana nieruchomość ziemska J. R. znajdowała się we władaniu Państwa od co najmniej 1951 roku. W związku z tym, że przedmiotową nieruchomością, zarówno przed 5 kwietnia 1958 r. jak i po tej dacie, faktycznie rozporządzało Państwo uznać trzeba, iż w stosunku do niej została spełniona przesłanka określona w art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Przy czym przepis ten nie dzielił nieruchomości znajdujących się we władaniu Państwa na nieruchomości, które w tym władaniu znalazły się legalnie i na nieruchomości znajdujące się we władaniu Państwa nielegalnie. Nawet bezprawne wejście przez Państwo w posiadanie mogło być podstawą do przejęcia nieruchomości w trybie przewidzianym przez wymieniony przepis (zob. wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OSK 187/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy orzekające nie były uprawnione do badania kwestii nabycia nieruchomości, a jedynie do tego, czy ziściły się przesłanki powołane w art. 9 ust. 1 ustawy.

Ponadto organ podniósł, że wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni, przejmowana nieruchomość została określona wystarczająco precyzyjnie, a niewymienienie konkretnych numerów działek może zostać uznane jedynie za uchybienie, a nie rażące naruszenie prawa, gdyż z treści decyzji wynika, iż ówczesne organy wiedziały które działki gruntu i o jakiej powierzchni przejmują. Z tego też względu nie może być mowy o niewykonalności badanej decyzji.

Z kolei - biorąc pod uwagę podstawę prawną decyzji - nie można podzielić zarzutów odnoszących się do jej uzasadnienia, ponieważ Prezydium wymieniło argumenty przemawiające za przejęciem nieruchomości J. R.

W trakcie postępowania nie stwierdzono też wystąpienia innych przesłanek powodujących naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zwróciła się J. R. Wnioskodawczym wskazała, że sprawa nie została rozpatrzona z uwzględnieniem całego zebranego w niej materiału dowodowego - czym naruszono zasadę wzbudzania zaufania obywatela do organów administracji publicznej.

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2017 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, iż treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1999 r. sygn. akt V SA 1970/98). Przy czym w trybie nieważnościowym istotnym momentem dla oceny wadliwości decyzji jest dzień jej wydania oraz obowiązujące w tej dacie przepisy.

Nieruchomość będącą przedmiotem niniejszego postępowania przejęto na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Przesłanką przejęcia gruntów na własność Państwa, na podstawie tego przepisu było, aby do dnia 5 kwietnia 1958 r. (czyli wejścia w życie ustawy) nieruchomość została objęta we władanie Państwa i pozostawała nadal we władaniu Państwa lub została przekazana w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Bez znaczenia były przyczyny i okoliczności, które doprowadziły do przeniesienia posiadania gruntów na Skarb Państwa, jak również ustalenie faktycznego przeznaczenia gruntów przejętych na rzecz Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 7 lutego 2017 r. sygn. I OSK 2649/16).

J. R. w podaniu z 19 listopada 1990 r. stwierdził, że był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego we wsi D., gmina [...], które użytkował bez przerwy do 1951 r. Użytkowana przez niego nieruchomość została włączona do tworzącej się Spółdzielni, a on sam został zmuszony do opuszczenia swoich gruntów. [...] Spółdzielnia [...] użytkowała przedmiotowe grunty aż do momentu wydania kontrolowanej nadzorczo decyzji. Ponadto w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1969 r. powołano się na protokoły z zeznań świadków spisane [...] czerwca 1969 r. oraz na treść podania złożonego przez J. R.. W 1954 r. grunty użytkowane przez [...] Spółdzielnię [...] zostały trwale rozdysponowane na rzecz członków Spółdzielni przez Powiatową Komisję Ziemską w T. i dalej były użytkowane przez Spółdzielnię, jako wkłady członków. Poza tym treść orzeczenia Prezydium [...] z dnia [...] lipca 1959 r. wskazuje, iż grunty przekazano w trwałe i nieodpłatne użytkowanie Rolniczemu Zespołowi Spółdzielczemu w D., a treść uzasadnienia tej decyzji potwierdza to, że działająca we wsi D. przed 27 lipca 1959 r. Spółdzielnia użytkowała położone tam nieruchomości. Z tych wszystkich ustaleń ewidentnie wynika, że nieruchomość ziemska J. R. znajdowała się we władaniu Państwa co najmniej od 1951 r.

W związku z tym, że przed wejściem w życie ustawy z 12 marca 1958 r.(5 kwietnia 1958 r.), jak i po tej dacie, przedmiotową nieruchomością faktycznie rozporządzało Państwo - należy uznać, że została spełniona przesłanka nacjonalizacyjna określona w art. 9 ust. 1 ww. ustawy.

Ponadto - wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni - przejmowana nieruchomość została określona wystarczająco precyzyjnie, zostały tam wymienione: jej położenie, powierzchnia i dane właściciela. Natomiast brak konkretnych numerów działek w treści decyzji może zostać uznane jedynie za uchybienie, a nie rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji. Poza tym, nie można podzielić zarzutów odnoszących się do uzasadnienia badanej nadzorczo decyzji, ponieważ Prezydium wymieniło argumenty, przemawiające za przejęciem nieruchomości J. R. na postawie wskazanego przepisu. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut dotyczący niewykonalności tej decyzji Prezydium.

J. R. wystąpiła ze skargą na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - zaskarżając je w całości. Zarzuciła mu naruszenie art. 1, 8, 9, 75 § 1, 77 § 2, 78 §1, 80, 156 §1 pkt. 5 kpa - poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 29 maja 2017 r., wydanej z naruszeniem prawa, podczas gdy należało przedmiotową decyzję uchylić w całości i orzec co do istoty sprawy. W oparciu o podniesione zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy z uwagi na fakt, iż jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

W uzasadnieniu podniosła, że decyzja nie wymienia działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, numerów oraz granic. Organ ograniczył się wyłącznie do podania ogólnej powierzchni, bez wyszczególnienia gruntów wchodzących w skład nieruchomości. Brak ten powoduje, iż nie wiadomo, czego w istocie decyzja dotyczy. Narusza to rażąco art. 99 § 1 (wg ówcześnie obowiązującej numeracji) kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym skarżone orzeczenie o przejęciu gruntu J. R. było i jest niewykonalne - ze względu na brak oznaczenia przedmiotu przejęcia, co oznacza jego nieważność, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Ponadto organ nie pochylił się szczegółowo nad istotą sprawy, nie analizował korespondencji, prowadzonej przez wiele lat pomiędzy J. R. a ówczesnymi organami państwowymi, zmierzającej do odzyskania siłą zabranych mu nieruchomości. W szczególności całkowicie pominął twierdzenia organów, dające J. R. podstawę by sądzić, że organy te są na etapie wdrażania procedur zmierzających do zwrotu zabranych mu nieruchomości lub wydzielenia ekwiwalentu w postaci innej nieruchomości.

Niedopuszczalne jest, iż organy państwowe bezprawnie przejmują nieruchomości, co do których prawo własności było ciągle i czynnie wykonywane. Nie można uznać za prawidłową i zgodną z prawem decyzję, która aprobuje i zatwierdza przejmowanie przez Skarb Państwa nieruchomości wbrew woli właściciela przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek rekompensaty z tego tytułu. Tym działaniem organy administracyjne wyrządziły niepowetowaną szkodę uczciwemu obywatelowi.

Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wniesiona skarga nie jest zasadna, a zaskarżone orzeczenia nie naruszają przepisów prawa.

Na wstępnie należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie stwierdzenia nieważności orzeczenia, na podstawie art. 156 § 1 kpa. Jest to nadzwyczajny tryb postępowania, który stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, wyrażonej w art. 16 kpa. Ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być zatem niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych, wyliczonych w art. 156 § 1 kpa. Ponadto - skoro postępowanie nieważnościowe stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji - to niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest zatem kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach, określonych przez art. 156 § 1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30).

Organ orzeka zatem wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.

Wśród przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa ustawodawca wymienił "rażące naruszenie prawa" (pkt 2 ww. § 1). W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że naruszenie może być uznane za "rażące", gdy jest ono oczywiste i koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W wyniku tego naruszenia powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać, ani tolerować.

Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie o tym, że doszło do takiego naruszenia prawa. Organ zobowiązany jest do wykazania, iż uchybienie jakim dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji możliwe jest wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu. Przy czym nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o jego przekroczenie w sposób jasny i niedwuznaczny. Tylko wówczas treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią zaprzeczenie stanu prawnego.

Reasumując, z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, a jedynie dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, że niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw, w taki sposób, jakby od początku nie została wydana.

Podkreślić należy, iż w postępowaniu nieważnościowym organ ogranicza się do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, poczynionych w toku i na gruncie postępowania zwykłego. Oznacza to badanie ostatecznie zakończonej sprawy wyłącznie na gruncie zgromadzonego tam materiału dowodowego, pod kątem naruszenia norm materialnych oraz procedury uregulowanej w kpa, a także przepisów o charakterze procesowym, zawartych w regulacjach obejmujących prawo materialne.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że podstawą materialnoprawną przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego i kwestionowanej nadzorczo decyzji był przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17 poz. 71).

Zgodnie z tą regulacją nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne.

Powyższe oznacza, że przejęcie mienia w tym trybie następowało po spełnieniu następujących przesłanek:

- objęcie nieruchomości we władanie Państwa nastąpiło do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do dnia 5 kwietnia 1958 r.,

- grunty zostały pozostawione we władaniu Państwa lub przekazane w użytkowanie innym osobom fizycznym.

Obojętne było natomiast, czy Państwo objęło nieruchomość we władanie w sposób prawem przewidziany, czy też obowiązujących procedur nie zachowano. Skutek nacjonalizacyjny nie następował tylko w przypadku, gdy wystąpiła sytuacja wymieniona w art. 9 ust. 2 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1695/09, LEX nr 745131). Przy czym dekodując normę zawartą w przepisie art. 9 ust. 1 należy mieć ponadto na względzie, że ponieważ przepis ten ma charakter wywłaszczeniowy - to nie może być interpretowany w sposób rozszerzający

W niniejszej sprawie stan faktyczny ustalony przez organ nie jest w istocie kwestionowany przez skarżącą - w tym sensie, iż nie twierdzi ona, że grunt ten w dniu wejścia w życie wskazanej powyżej ustawy z 1958 r. znajdował się we władaniu jej poprzednika prawego.

W ocenie Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi słusznie uznał, iż utrata władania przedmiotowym gruntem przez jego właściciela nastąpiła przed wejściem w życie ww. ustawy i w tym dniu grunt znajdował się we władaniu Państwa.

Wynika to m. in. z podania z 19 listopada 1990 r., w którym sam wywłaszczony J. R. opisał, że gospodarstwo swoje użytkował bez żadnych przerw do 1951 r. Natomiast w czasie organizowania się w D. [...] Rolniczej [...] został wypędzony ze swojej nieruchomości. Musiał opuścić swój grunt i budynki, a w zamian nie wydzielono mu żadnego ekwiwalentu. Powyższe potwierdza też rozdysponowanie tej nieruchomości przez Powiatową Komisję Ziemską w T. na rzecz członków Spółdzielni.

Zatem przedmiotową nieruchomością, zarówno przed dniem 5 kwietnia 1958 r. (tj. w dniu wejścia opisywanej ustawy z 1958 r.), jak i po tej dacie, rozporządzało Państwo - znajdowała się ona w faktycznym władaniu [...] Spółdzielni [...] w D.

W związku z tym uznać należy, że w stosunku do niej zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 9 ust. 1 ww. ustawy.

Przy czym, jak słusznie zauważył organ, przepis ten nie dzielił nieruchomości znajdujących się we władaniu Państwa na nieruchomości, które w tym władaniu znalazły się legalnie i na nieruchomości znajdujące się we władaniu Państwa nielegalnie. Zatem nawet pozbawione podstaw prawnych przejęcie posiadania nieruchomości mogło być podstawą do nabycia własności takiego gruntu - w trybie przewidzianym przez wymieniony przepis.

Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 20 lutego 1991 r., "W świetle art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. z 1989 r. Nr 58, poz. 348 oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198) o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnych i leśnych (z wyjątkiem określonym w art. 16 ust. 2 ustawy) decydują wyłącznie przesłanki wymienione w powołanym przepisie, a mianowicie: a) objęcie nieruchomości we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do dnia 5 kwietnia 1958 roku, oraz b) pozostawanie tych nieruchomości nadal we władaniu Państwa lub przekazanie ich w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym - bez względu na okoliczności, w jakich doszło do objęcia nieruchomości przez Państwo. Przejęciu na własność Państwa podlegają także te nieruchomości, których właściciele do dnia 5 kwietnia 1958 r. dawali wyraz woli odzyskania swej nieruchomości bądź z przyczyn obiektywnych od siebie niezależnych nie mieli możliwości dochodzenia swoich praw".

Z tego też względu nawet siłowe odebranie nieruchomości nie ma wpływu na prawidłowość orzeczenia wywłaszczeniowego.

Odnosząc się z kolei do zarzutów skarżącej - dotyczących niewykonalności kontrolowanej nadzorczo decyzji - stwierdzić należy, że decyzja wywłaszczeniowa z 1969 r. na tyle jasno i precyzyjnie wskazywała przejęte grunty, iż można było bez żadnych wątpliwości zidentyfikować ten obszar. Przy czym w istocie decyzja ta rozstrzygała o gruntach faktycznie już uprzednio (kilkanaście lat wcześniej) przejętych przez Państwo, zatem jej wykonanie w postaci tego wywłaszczenia - co jest oczywiste - nastąpiło już przed wydaniem tej decyzji.

Odnosząc się z kolei do zarzutu braku ekwiwalentu za dokonane odjęcie prawa własności - wskazać należy, że tak, jak to miało miejsce w przypadku przeprowadzenia po II wojnie światowej reformy rolnej, tak i omawiana ustawa nie wiązały odebrania własności z ustaleniem odszkodowania.

Zatem, skoro stwierdzenie nieważności orzeczenia może nastąpić jedynie w sytuacjach określonych w art. 156 § 1 kpa, a katalog tych przesłanek ma charakter zamknięty - to w niniejszym postępowaniu nie można powoływać zarzutów nieodnoszących się do przepisu stanowiącego podstawę wywłaszczenia, tj. braku ekwiwalentu za wywłaszczenie, bowiem okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia i nie budzą wątpliwości (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2000/11, LEX nr 1361531).

Podsumowując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarzuty skargi są niezasadne. Stan faktyczny sprawy został ustalony przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa, a rozwiniętą w art. 77 § 1 kpa, tj. w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej - znajduje on bowiem oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Organ wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie ocenił ten materiał dowodowy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy jej rozstrzyganiu. Uzasadnił przy tym przekonująco swoje stanowisko - zyskując całkowitą aprobatę Sądu - zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa.

W związku z powyższym skarga, na podstawie art. 151 ppsa, podlegała oddaleniu.