Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 847/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant specjalista Mariusz Gasiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją znak [...] z dnia [...] marca 2015 r. na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. – ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich, działającego w imieniu Prezydenta [...], z dnia [...] marca 2013 r. nr: [...] orzekającą o ustaleniu wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...]nr rej. [...] na kwotę 440 zł.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

W dniu 20 czerwca 2012 r. strażnik miejski działając w oparciu o art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze. zm.), wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...]nr rej. [...] z ul. [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosił się właściciel przedmiotowego pojazdu – M. K.. W związku z tym, na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy odstąpiono od usunięcia pojazdu.

Organ pierwszej instancji przyjął, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do pokrycia których zgodnie z art. 130a ust. 2a ustawy w związku z art. 130a ust. 10i ustawy zobowiązany jest M. K. jako właściciel pojazdu.

Organ wskazał, że koszty usunięcia pojazdu wyliczył w oparciu o art. 130a ust. 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym maksymalna wartość stawki za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosi 440 zł. Powołał, się na dyspozycję art. 130a ust 6 oraz 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz załącznik nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] listopada 2011 roku w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2011 r. Nr [...], poz. [...]).

W tych warunkach zapadła opisana na wstępie decyzja organu pierwszej instancji.

M. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu stwierdził, że nie parkował w niedozwolonym miejscu przy ul. [...], gdyż nie ma tam miejsca oznakowanego znakiem B-36 z tabliczką T-24.

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję z dnia [...] marca 2015 r. znak [...].

Organ odwoławczy uznał odwołanie za nieuzasadnione. Wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Z kolei art. 130a ust. 2a zd. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Po myśli zaś art. 130a ust. 2a zd. 2 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu, przy czym przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Z art. 130a ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika natomiast, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów. Ponadto, art. 130a ust. 6 ww. ustawy stanowi - wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu ustala corocznie rada powiatu w drodze uchwały. W myśl art. 10h zd. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o zapłacie kosztów wydaje właściwy starosta.

Organ drugiej instancji, powołując się na akta sprawy, wskazał, że w dniu 20 czerwca 2012 r. została wydana dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...]nr rej. [...] z ul. [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. W trakcie usuwania pojazdu zgłosiła się osoba kierująca pojazdem, a zatem ustały przyczyny jego usunięcia i tym samym odstąpiono od usunięcia pojazdu. Właścicielem pojazdu jest M. K., który dysponował pojazdem w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Akta sprawy potwierdzają, że doszło do interwencji zmierzającej do usunięcia pojazdu, a zatem niewątpliwie spowodowało to powstanie kosztów. W załączniku nr 2 do Uchwały Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), Rada [...] ustaliła wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3 500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej w stałej kwocie 440 zł. Kwota ta jest niezależna od wysokości faktycznie powstałych kosztów i została ustalona w maksymalnej dopuszczalnej stawce (zgodnie z art. 130a ust. 6 zd. 2 i ust. 6a wyżej wymienionej ustawy), równej opłacie za usunięcie pojazdu.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego argumenty odwołania nie mogą być wzięte pod uwagę, gdyż organy administracyjne nie mogą odstąpić od ustalenia kosztów ani ustalić tych kosztów w innej wysokości (faktycznej) niż wynikająca z powyższej Uchwały. Tym samym, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a Zarząd Dróg Miejskich, po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, ustalił właściwą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i zgodnie z prawem zobowiązał do ich zapłaty właściciela pojazdu.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł M. K.. Podniósł, że zdarzenie miało miejsce 20 czerwca 2012 r., ale nie na ul. [...], co podnosił już w odwołaniu od decyzji Zarządu Dróg Miejskich. Zdarzenie miało miejsce przy ul. [...]. Dokumentacja fotograficzna zgromadzona przez straż miejską dowodzi, że na chodniku w miejscu niedozwolonym zaparkowanych było kilka samochodów. Jeden z nich był już na lawecie, kilka z parkujących - nie tylko VIISA/WA832/15 [...] - mogło być załadowane właśnie na tę lawetę. Nie ma powodu aby obciążać za odholowanie samochodu [...] [...] w sytuacji gdy holownik był wykorzystany do odholowania innego samochodu.

Skarżący podniósł także, że decyzja kolegium zapadła w postępowaniu "nie jawnym", bez możliwości udziału skarżącego w posiedzeniu organu co pozbawiło możliwości zaprezentowania swoich argumentów. Samorządowe Kolegium odwoławcze nie zapoznało się więc z pełną dokumentacją w tej sprawie. Nie odniosło się też do zarzutu skarżącego, iż zdarzenie nie miało miejsca na ul [...]. Ponownie podniósł, że na tej ulicy nie ma miejsca oznakowanego znakiem B-36 z tabliczką T-24.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutu związanego z ustaleniem miejsca zdarzenia organ wskazał, że dokumentacja akt sprawy operuje adresem "[...]", choć jak wynika z wyjaśnienia zawartego w piśmie Straży Miejskiej z dnia 21 maja 2013 r., w istocie pojazd był zaparkowany przy ul. [...] w [...], w strefie obowiązywania znaku B-36 - zakaz zatrzymywania, opatrzonego tabliczką T-24 wskazującą na sankcję usunięcia pojazdu na koszt właściciela. W tym miejscu, przy ul. [...] zlokalizowany jest budynek mający adres "[...]", dla określenia lokalizacji zdarzenia właśnie na ten adres powołano się.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają przepisom prawa.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że na skarżącego M. K. został nałożony obowiązek zapłaty kwoty 440 zł., tytułem obciążenia kosztami powstałymi na skutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której odstąpiono z powodu ustania przyczyn usunięcia.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowi przepis art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. W myśl art. 130a powołanej wyżej ustawy pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m.in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.

Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów, stwierdzić należy warunkiem sine qua non wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały. Podkreślmy, że koszty te powstały.

W okolicznościach niniejszej sprawy organ miał zatem obowiązek wyjaśnić nie tylko w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji ale również zobowiązany był zbadać to, czy wydanie dyspozycji odstąpienia spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć właściciela konkretnego pojazdu. Decyzja w przedmiocie kosztów wydania dyspozycji odholowania nie jest aktem wydawanym w trybie egzekucyjnym, a zatem wydanie decyzji winno poprzedzić niewadliwe zebranie materiału dowodowego, zgodnie z regułami obowiązującymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, a następnie ustalenie w oparciu o te dowody stanu faktycznego sprawy.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy, w tym z uzasadnia decyzji organów obu instancji nie wynika, że powyższa okoliczność była przedmiotem ustalenia, wręcz przeciwnie organ drugiej instancji wskazał na brak możliwości dokonania ustaleń w ww. zakresie.

Podkreślmy jeszcze raz - podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym jest m.in. jednoznaczne ustalenie, że faktycznie powstały koszty, do uiszczenia których obowiązany jest właściciel pojazdu, przy czym koniecznym jest ustalenie także faktycznej ich wysokości.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Sz 1255/12, iż z przepisu art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie należy stosować automatycznie.

W świetle powyższej argumentacji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 130a ust. 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. – które to naruszenie miały wpływ na wynik sprawy, co winno skutkować uchyleniem ww. rozstrzygnięć.

Dodatkowo Sąd stwierdza, że z naruszeniem zasad procesowych wynikających z art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów formułowanych w odwołaniu, a dotyczących miejsca zdarzenia oraz obowiązujących tam znaków drogowych. Tej wady nie może sanować wyjaśnienie zawarte w odpowiedzi na skargę tym bardziej, że opiera się ono na dokumencie dostępnym organowi w toku prowadzonego postępowania.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze przedstawione powyżej wskazania Sądu. Przeprowadzi prawidłowo, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77, 107 k.p.a. postępowanie dowodowe. Ustali, czy oraz w jakiej wysokości, w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do uiszczenia których obowiązany jest skarżący.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

1