Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 63/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, 205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2020 r. sprawy ze skargi A.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A.L. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 20 lutego 2018 r. A.L. złożył wniosek o wydanie polskiego krajowego prawa jazdy kat. B. Weryfikując przedłożone dokumenty Starosta [...] ustalił, że wnioskodawca jest obywatelem Niemiec. W związku z tym organ wystąpił w dniu 10 lipca 2018 r. do Federalnego Urzędu Transportu w Niemczech w celu sprawdzenia czy wyżej wymieniony nie posiada niemieckiego krajowego prawa jazdy. Wspomniany urząd przesłał pismo z dnia [...] sierpnia 2018 r. informujące, że A.L. nie posiada obecnie ważnego niemieckiego prawa jazdy, gdyż w dniu [...] lutego 2017 r. zrezygnował ze swoich uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Decyzja ta obowiązuje do dnia [...] lutego 2032 r. i do tego czasu A.L. może uzyskać prawo jazdy w Niemczech tylko pod warunkiem przedłożenia pozytywnego wyniku badań lekarsko-psychologicznych. Według organu I instancji informacja ta świadczy o tym, że spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 341 ze zm. - określanej dalej jako u.k.p.), zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a prawo to zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia, gdyż de facto wnioskodawca nie może bezwarunkowo uprawnień tych odzyskać.

Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia [...] października 2018 r. Starosta odmówił A.L. wydania krajowego prawa jazdy kat. B. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie, w następie rozpoznania którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Starosta ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które zakończył decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 11 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., aktualnie: t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - określanej dalej jako k.p.a.), którą odmówił A.L. wydania krajowego prawa jazdy kat. B.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ponownie zwrócił się do Federalnego Urzędu Transportu w Niemczech z zapytaniem w formie dwujęzycznego formularza, które miało jednoznacznie wskazać, czy A.L. jest w posiadaniu niemieckiego krajowego prawa jazdy oraz czy obowiązują go prawomocne rozstrzygnięcia dotyczące zakazu prowadzenia pojazdów lub cofnięcia uprawnień. Powyższy urząd przesłał powieloną informację z dnia [...] sierpnia 2018 r. z nieprecyzyjnym ustaleniem, czy osoba nadal przebywa w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Ponadto organ I instancji powołał się na opinię stałego biegłego sądowego z zakresu prawa niemieckiego przy Sądzie Okręgowym w [...] P.S., ze względu na identyczne okoliczności, która wskazuje, że warunkiem wydania A.L. prawa jazdy w Niemczech jest uzyskanie przez niego pozytywnego wyniku badań medyczno-psychologicznych (MPU). Obowiązek przedłożenia powyższych badań obowiązuje w Niemczech do czasu wykreślenia wpisu w rejestrze (Tilguungs-Datum), tj. do dnia [...] lutego 2032 r. W przypadku, gdy A.L. nie przedłoży badań, będzie mógł on wnioskować o nowe prawo jazdy w Niemczech dopiero po wykreśleniu powyższego wpisu w rejestrze. W przypadku, gdy A.L. nie przedłoży badań, będzie mógł wnioskować o nowe prawo jazdy w Niemczech dopiero po wykreśleniu powyższego wpisu w rejestrze. Z uwagi na wykreślenie i usunięcie akt sprawy organ nie będzie w posiadaniu informacji na temat wcześniejszej karalności, w związku z czym wnioskodawcę obowiązywać będą wymogi obowiązujące przy pierwotnym wniosku o wydanie uprawnień. Mając na uwadze, iż przedłożenie w Niemczech pozytywnych wyników badań MPU stanowi przesłankę konieczną do ponownego wydania prawa jazdy w przypadku pojawienia się skłonności do środków odurzających, okres obowiązywania cofnięcia uprawnień będzie trwał do momentu wykreślenia wpisu z rejestru, tj. do [...] lutego 2032 r. Na podstawie powyższych rozważań Starosta uznał za spełnione przesłanki wynikające z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

Następnie organ I instancji przytoczył treść art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. i wskazał, że ponowna analiza dokumentów zgromadzonych w postępowaniu oraz informacji uzyskanych z Federalnego Urzędu Transportu w Niemczech, z których wynika, że A.L. nadal zamieszkuje na terenie Niemiec, powstały uzasadnione wątpliwości dotyczące spełnienia warunków wynikających z powyższego przepisu.

Z akt sprawy wynika, iż A.L., świadom odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego, oświadczył we wniosku o wydania polskiego prawa jazdy, że jego miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzi osobiste. Ponadto pełnomocnik strony do wniosku załączył zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela Unii Europejskiej wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...] stycznia 2018 r., zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy w okresie [...] lutego do [...] września 2018 r. oraz od [...] czerwca 2019 r. do [...] września 2019 r., oraz oświadczenia składane pod odpowiedzialnością karną podkreślające jedynie zamiar stałego pobytu oraz zamiar wzięcia udziału w rekrutacji do Wyższej Szkoły [...]. Zdaniem Starosty wynika z tego, iż strona w okresie przed i w trakcie ubiegania się o wydanie prawa jazdy nie tylko nie była zameldowana czasowo w Polsce na okres powyżej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ale również oświadczyła jedynie zamiar podjęcia czynności wynikających z art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p., co nie wypełnia definicji ujętej w tym artykule, i co więcej nie konkretyzuje więzi ze wskazanym miejscem zamieszkania w RP, a warunek ten jest nierozłącznym elementem powyższej regulacji prawnej określającego zamieszkanie. Natomiast z przesłanych przez organ niemiecki informacji z dnia [...] sierpnia 2018 r. i dnia [...] kwietnia 2019 r. wynika, iż A.L. posiada swoje miejsce stałego zamieszkania na terenie Niemiec obecnie pod adresem: [...] od dnia 26 lipca 2018 r. W ocenie organu informacja Federalnego Urzędu Transportu w Niemczech wskazuje, że strona stale zamieszkuje w Niemczech. W związku z tym organ I instancji uznał, iż A.L. nie wykazał, że spełnia warunek przebywania w określonym miejscu przez oznaczony czas z powodów, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Nie przedłożył również żadnych dokumentów wskazujących na okoliczności wiążące go z podanym miejscem zamieszkania na terytorium RP.

A.L. - działając przez profesjonalnego pełnomocnika – złożył odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się:

- uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązania Starosty do wydania odwołującemu krajowego prawa jazdy kat. B, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy - istnienie przesłanki negatywnej z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. oraz ustalenie miejsca zamieszkania na terytorium RP ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

- dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z tłumaczenia dokumentu stanowiącego informację z kartoteki Starostwa [...] wraz z załącznikiem, tj. tłumaczenia z języka niemieckiego na język polski, sporządzonego przez tłumacza przysięgłego języka niemieckiego i rosyjskiego K.S., na okoliczność braku podstaw do wydania decyzji odmawiającej wydania prawa jazdy odwołującemu, w tym błędnej interpretacji przez organ wydający zaskarżoną decyzję, informacji uzyskanych z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego m.in. w zakresie daty ustania zakazu udzielenia uprawnień (okresu cofnięcia uprawnień) do kierowania pojazdami przez odwołującego.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1 pkt 5 i art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p., wydało dnia [...] listopada 2019 r. decyzję nr [...], którą utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przytoczył treść przepisów u.k.p., mających jego zdaniem zastosowanie w sprawie, tj. art. 4 ust. 3, art. 11 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 pkt 5. Następnie omówił negatywne przesłanki wydania prawa jazdy, ujęte w art. 12 ust. 1 u.k.p. i podkreślił, że celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz

i niedopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Następnie organ podkreślił, że podstawą do negatywnego rozstrzygnięcia o wydaniu prawa jazdy jest m.in. okoliczność, że wobec wnioskodawcy wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy. Ustalenie zatem, czy skarżącemu zostały cofnięte bądź zatrzymane uprawnienia do kierowania pojazdami oraz czy okres tego cofnięcia bądź zatrzymania trwa do tej pory pozwoli na stwierdzenie, czy wobec skarżącego zachodzi przesłanka odmowy wydania prawa jazdy, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

Zdaniem Kolegium, zasadne w przedmiotowej sprawie pozostają ustalenia organu I instancji, że skarżący jest osobą, która uzyskała niemieckie ogólne prawo jazdy kat. B nr [...], z którego strona zrezygnowała w okresie pozbawienia prawa jazdy. Okres umorzenia/zatarcia tej decyzji upływa z dniem [...] lutego 2032 r. Nie budzi wątpliwości organu odwoławczego, że pisemne informacje organu administracji publicznej władz niemieckich, przedmiotowo właściwych z zakresu ruchu drogowego (Kraftfahrt-Bundesamt), stanowią dokument poświadczający stan sprawy, oparty na ewidencji urzędowej tego organu. Wpisu do tej ewidencji dokonuje się m.in. na podstawie decyzji i orzeczeń sądowych mających wpływ na prawo do korzystania przez konkretnego kierowcę z uprawnień do prowadzenia pojazdów. Dokument taki stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Dowód ten, tak, jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., sporządzony przez upoważniony organ, korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy podkreślił, że polski organ prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie prawa jazdy, jest związany ustaleniami organu niemieckiego ds. ruchu drogowego, nie powinien więc podejmować tego rodzaju działań, które miałyby służyć ustalaniu wiarygodności wpisów dokonanych w ewidencji urzędowej innego organu oraz ocenianiu ich konsekwencji na gruncie uprawnień do prowadzenia pojazdów na terytorium Niemiec. Dopóki określone wpisy figurują w ewidencji urzędowej są one wiążące dla stron i organów. Kwestionowanie znaczenia tych wpisów w rejestrze Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego we [...] nie może prowadzić do sytuacji, w której polski organ właściwy z zakresu wydania praw jazdy, jak również organ odwoławczy, będzie wypowiadać się w kwestiach właściwych dla organu władz niemieckich. Tylko poprzez ewentualne zakwestionowanie przed właściwym organem niemieckim znaczenia informacji przedstawionych przez ten urząd skarżący mógłby podważyć prawidłowość ustalenia o jego pozostawaniu w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w momencie ubiegania się o wydanie w Polsce prawa jazdy kat. B. W niniejszej sprawie tego rodzaju dowodów skarżący organowi nie przedstawił. Dokument pochodzący od organu właściwego w zakresie posiadanych informacji, stanowi najbardziej wiarogodny środek dowodowy dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Tym samym przedłożona analiza prawna adwokata niemieckiego AM.M. nie zmieniła stanowiska organu odwoławczego. Organ nie może natomiast pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Kolegium sytuacja taka nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie, w związku z czym organ uznał zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 7, 8, 11, art. 77 k.p.a. za nieuzasadnione.

Zdaniem Kolegium, Starosta prawidłowo uznał, że sytuacja skarżącego, sprowadzająca się do tego, że może on wystąpić o wydanie nowego prawa jazdy, po spełnieniu wymogu w postaci przedłożenia pozytywnej opinii medyczno-psychologicznej jest odmienna od tej, która dotyczy osoby, która nigdy wcześniej nie legitymowała się prawem jazdy. Dopiero po dniu [...] lutego 2032r. A.L. będzie mógł ubiegać się o niemieckie prawo jazdy bez przedstawiania takiej ekspertyzy. Artykuł 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stanowi odpowiedź ustawodawcy na art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L2006.403.18 ze zm.), zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Skoro skarżący może ubiegać się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech po przedstawieniu pozytywnej opinii medyczno-psychologicznej, w związku z rezygnacją z posiadanych uprzednio uprawnień, to sytuacja ta blokuje możliwość wydania prawa jazdy osobie, względem której zastosowano tę instytucję, do czasu wykreślenia decyzji z rejestru, ewentualnie do czasu przedłożenia orzeczenia lekarsko-psychologicznego, potwierdzającego zdolność do uczestnictwa w publicznym ruchu drogowym.

Z powyższego - zdaniem organu odwoławczego - wynika, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wobec skarżącego zaistniała przesłanka negatywna, wynikająca z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., skutkująca odmową wydania krajowego prawa jazdy kat. B.

Odnosząc się do kwestii zaistnienia wobec skarżącego przesłanki pozytywnej do uzyskania polskiego krajowego prawa jazdy, wynikającej z art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. organ zauważył, iż jej negatywna weryfikacja jest podstawą do odmowy wydania prawa jazdy, a więc przesłanka ta powinna być spełniona już w chwili złożenia wniosku. Prawdziwość oświadczenia w tym zakresie może być jednak, jak każdy dowód, weryfikowana przez organ według reguł określonych w art. 80 k.p.a. Podstawą do weryfikacji złożonego oświadczenia jest również § 10 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r.

w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 – określanego dalej jako r.w.d.), który obliguje organ, w celu wydania prawa jazdy, do przeprowadzenia weryfikacji złożonych dokumentów w zakresie spełnienia przesłanek określonych w ustawie odpowiednio do wydania prawa jazdy. W ocenie Kolegium istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma regulacja § 6 ust. 3 r.w.d., gdyż z jej treści wynika, że na skutek negatywnej weryfikacji dokumentów załączonych do wniosku należy odmówić wydania prawa jazdy. Znajduje to potwierdzenie w § 5 ust. 1 r.w.d. wskazującym, jakie dokumenty powinny być załączone do wniosku o wydanie prawa jazdy przed przystąpieniem do szkolenia. Wśród tych dokumentów wymienione zostało oświadczenie o spełnieniu wymagań, o jakich mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Zdaniem Kolegium skarżący nie wykazał, aby do chwili złożenia wniosku o wydanie prawa jazdy przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe, jak oświadczył we wniosku o wydanie prawa jazdy. Wniosek o wydanie krajowego prawa jazdy został złożony przez skarżącego w organie I instancji w dniu 20 lutego 2018 r. Wskazany przez wnioskodawcę dowód na potwierdzenie powyższego,

tj. zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy od dnia [...] lutego do [...] września 2018 r., wskazywać może tylko na pobyt przed złożeniem wniosku w wysokości 1 dni w roku 2018 i niespełna 5 miesięcy po złożeniu wniosku. Natomiast dołączone zaświadczenie o zameldowaniu przy [...] od dnia [...] czerwca 2019 r. do [...] września 2019 r. na okres 3-ch miesięcy (jako odpowiedź na wezwanie organu do uzupełnienia wniosku) odnosi się do okresu po złożeniu wniosku o wydanie prawa jazdy, a nawet po wydaniu decyzji o odmowie wydania krajowego prawa jazdy kat. B wydanej przez organ I instancji w dniu [...] października 2018 r., uchylonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] grudnia 2018 r., dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, nie mogły w żaden sposób podeprzeć twierdzeń skarżącego co do spełnienia wymaganej przesłanki. Nie świadczą o tym też oświadczenia złożone przez wnioskodawcę w tym: z dnia [...] lutego 2018 r., że od [...] października 2015 r. zamieszkuje na terytorium RP w [...], gdzie obecnie znajduje się ośrodek jego życiowych interesów i liczne powiązania osobiste, oświadczenie z dnia [...] lutego 2018 r., że jego głównym i faktycznym miejscem pobytu już od 6-ciu miesięcy jest Polska, co potwierdza własnoręcznym podpisem osoba wynajmująca lokal (podpis wynajmującego nieczytelny). Kolegium uznało, że oświadczenia te w swej treści dotyczące okresu zamieszkania w Polsce nie są spójne. Również oświadczenie złożone po wezwaniu skarżącego przez Starostę (pismem z dnia [...] czerwca 2019 r.) do uzupełnienia wniosku o wydanie prawa jazdy kat. B o udokumentowanie aktualnego miejsca zamieszkania i przedłożenie dokumentów potwierdzających spełnienie warunków wynikających z art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. , tj. z dnia [...] czerwca 2019 r. w związku z błędnie złożonym oświadczeniem wcześniej, że przebywa regularnie na terytorium RP ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, nie potwierdza przebywania skarżącego na terytorium RP powyżej 185 dni w każdym roku kalendarzowym.

Natomiast o niespełnieniu pozytywnej przesłanki wynikającej z art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. w sposób niepodważalny świadczy informacja z dnia [...] kwietnia 2019 r. Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego [...], że miejscem zamieszkania skarżącego jest [...], a nie [...] w Polsce.

Z akt sprawy nie wynika, by w dacie złożenia wniosku lub wydania zaskarżonej decyzji w każdym roku kalendarzowym A.L. przebywał na terytorium RP powyżej 185 dni. Miejsce przebywania w rozumieniu powyższego przepisu to miejsce, w którym koncentrują się życiowo ważne dla ubiegającego się

o wydanie prawa jazdy sprawy. O ile zaś zainteresowany przebywa w różnych miejscach chodzi o wykazanie, że do tego miejsca, w którym skupiają się sprawy osobiste lub zawodowe albo związane ze studiami lub nauką, w sposób regularny powraca i tamże przebywa (normalnie zamieszkuje) przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym. Jak podkreśla się w orzecznictwie nie można warunku "przebywania" utożsamiać z zameldowaniem określonej osoby pod oznaczonym adresem. Zameldowanie, zgodnie z przepisami ustawy z dnia

24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1382), to jedynie rejestracja faktu pobytu danej osoby. Osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie, a obowiązek ten dotyczy także cudzoziemców, w tym obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej (art. 24 w zw. z art. 40). Zatem nawet wykazanie faktu zameldowania pod oznaczonym adresem na pobyt czasowy przekraczający 185 dni w roku kalendarzowym nie oznacza jeszcze, że osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy spełnia warunek, o którym mowa w art. 11 u.k.p.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie narusza ani prawa materialnego, ani też reguł procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

A.L., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

a) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na:

- niepodjęciu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie pism nadesłanych przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego [...], skutkujące odmową wydania prawa jazdy, pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek pozytywnych do uzyskania prawa jazdy oraz braku zaistnienia przesłanek negatywnych,

- braku ustalenia istnienia przesłanek negatywnych, przejawiające się w szczególności w zaniechaniu wyjaśnienia treści decyzji wydanej wskutek rezygnacji przez skarżącego z uprawnienia do kierowania pojazdami, jak również treści przepisów regulujących rodzaj i skutki zastosowania wobec skarżącego środka oraz skutków prawnych rezygnacji przez skarżącego z uprawnień kierowania pojazdami, a także możliwości odzyskania lub nabycia nowych uprawnień, tym samym nie wyjaśnił należycie istnienia przesłanki negatywnej wydania prawa jazdy w postaci okresu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami za granicą (art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.),

- bezzasadnego przyjęcia, że skarżący niedostatecznie wykazał spełnienie przesłanki pozytywnej, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 lit. b u.k.p. poprzez niewykazanie przez skarżącego więzi z Rzeczpospolitą Polską, podczas gdy przepis nie wymaga wykazania przez osobę ubiegającą się o wydanie prawa jazdy więzi osobistych z RP, lecz wystarczy złożenie oświadczenia w tym zakresie,

- oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego sądowego z zakresu prawa niemieckiego przy Sądzie Okręgowym w [...] P.S., wydanej nie w przedmiotowej sprawie, lecz w sprawie o "identycznych" okolicznościach;

b) naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a., polegające na:

- nieuwzględnieniu dowodu w postaci opinii prawnej adwokata niemieckiego AM.M. przedłożonej do akt przez skarżącego, podczas gdy obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie oraz przeprowadzenie dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

- ustaleniu, że miejscem zamieszkania skarżącego jest adres zameldowania wskazany w piśmie Federalnego Urzędu Komunikacji, a nie adres pobytu

w Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo prawidłowego udokumentowania przez skarżącego, że jego miejscem zamieszkania jest adres znajdujący się w Polsce,

w miejscowości [...] poprzez dostarczenie zaświadczeń o zameldowaniu na pobyt czasowy,

- niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym oparcie decyzji jedynie na treści informacji otrzymanych z Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego;

c) naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. przez uznanie, że Starosta nie miał obowiązku przeprowadzenia dowodu w postaci opinii prawnej niemieckiego adwokata AM.M., bowiem wszystkie sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione, podczas gdy przepis ten nie obejmuje takich przesłanek zwalniających organ z obowiązku dowodowego, bowiem zgodnie z tym przepisem, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy; okoliczność skutków prawnych zrzeczenia się przez skarżącego niemieckiego prawa jazdy na gruncie przepisów prawa polskiego ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie;

d) naruszenie art. 75 § 1 i § 2 k.p.a. przez uznanie za dokumenty niestanowiące dowodu lub pominięcie znaczenia dowodowego złożonych przez skarżącego oświadczeń, pod rygorem odpowiedzialności karnej, co do jego miejsca pobytu i więzi osobistych.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie:

a) art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, co doprowadziło do odmowy wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy wobec uznania, że skarżący uzyskał za granicą prawo jazdy, a uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte i do dnia [...] lutego 2032 r. trwa okres cofnięcia uprawnienia, podczas gdy uprawniony zrezygnował ze swoich uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, tzn. że w stosunku do skarżącego nie trwa okres cofnięcia tych uprawnień, zaś skarżący może obecnie ubiegać się o wydanie prawa jazdy w Niemczech po spełnieniu dodatkowych warunków, których nie przewiduje prawo polskie,

b) art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. przez błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że skarżący nie spełnił warunku koniecznego do wydania prawa jazdy usankcjonowanego w powyższym przepisie, albowiem skarżący nie wykazał w ocenie organu więzi ze wskazanym miejscem zamieszkania w RP, w sytuacji gdy powoływany przepis nie przewiduje obowiązku udowodnienia istnienia więzi osobistych i zawodowych łączących wnioskodawcę z Polską, a nakłada jedynie obowiązek złożenia oświadczenia, że miejsce zamieszkania wnioskodawcy znajduje się na terytorium RP oraz że regularnie przebywa na terytorium RP ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, któremu to obowiązkowi skarżący sprostał, a nadto wykazał, że w Polsce znajduje się centrum jego życiowych interesów oraz liczne powiązania osobiste i to z Polską wiąże najbliższe plany zawodowe oraz dokonał meldunku.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...];

2) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na jego rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 365 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty w sprawie odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kat. B.

Podstawę materialnoprawną powyższych decyzji stanowił art. 11 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Ten pierwszy przepis określa pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy. Ich spełnienie jest konieczne dla uzyskania dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami. Muszą one zostać spełnione łącznie. Brak spełnienia bądź brak wykazania którejkolwiek z nich wyklucza otrzymanie prawa jazdy lub pozwolenia. Jedną z tych przesłanek jest przesłanka określona w art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p., zgodnie z którą prawo jazdy może być wydane jedynie osobie, która uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przy czym, że: a) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym: – ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe albo – z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzi osobiste, albo

b) przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, albo

c) przebywa nieregularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, ponieważ przebywa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wypełniania zadania o określonym czasie trwania, albo

d) przebywa na terytorium innego państwa ze względu na podjęte w tym państwie studia lub naukę w szkole.

Natomiast w art. 12 ust. 1 u.k.p. ustawodawca wskazał na negatywne przesłanki wydania prawa jazdy. Zgodnie z pkt 5 powołanego przepisu nie może być wydane między innymi osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

W ocenie Sądu dokonane przez organy ustalenia co do wystąpienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania skarżącemu polskiego prawo jazdy na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. są przedwczesne z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia powyższych przepisów.

Wymaga podkreślenia, że przepisy art. 7 , art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. nakazują organom ustalenie istotnych w sprawie kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uwzględniającym zasadę przekonywania wynikającą z art. 11 k.p.a. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy rozumieć w ten sposób, że uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez sąd, czy orzekający organ nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Zważyć również trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA z dnia 2 marca 2017 r., I GSK 1855/15, CBOSA). Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Z art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. wynika, że ustawodawca uwarunkował możliwość wydania prawa jazdy od przesłanki zamieszkiwania wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie określił on sytuacje stanowiące o tym, że miejsce zamieszkania wnioskodawcy znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wśród nich wymienił zarówno wskazaną przez stronę we wniosku

o wydanie prawa jazdy okoliczność przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na więzi osobiste i zawodowe albo z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzy osobiste (pkt 5 a), jak również podniesioną w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2019 r. (k. 63 akt administracyjnych) okoliczność przebywania regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na więzi osobiste, a jednocześnie ze względu na więzi zawodowe kolejne przebywanie w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej (pkt 5 b). Wskazać należy, że przesłanka zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi być spełniona w chwili składania wniosku (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2016 r., I OSK 1657/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 stycznia 2019 r. II SA/Go 849/18, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2018, II SA/Gl 15/18, www.orzeczenia.nas.gov.pl – dalej CBOSA). Jak łatwo zauważyć, skarżący podał we wskazanych oświadczeniach dwie różne podstawy uznania go za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ta okoliczność, jak i podanie przez organ niemiecki – Federalny Urząd d.s. Ruchu Drogowego, że według posiadanych przez ten organ informacji strona zamieszkuje na terenie Niemiec, która z kolei pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem z dnia [...] lutego 2018 r. potwierdzającym pobyt skarżącego przez osobę określoną jako "wynajmujący", nie może automatycznie i jednoznacznie przesądzać o przyjęciu, że nie została spełniona przesłanka z art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Dotyczy to również okoliczności, iż zarejestrowanie pobytu w Polsce, a następnie zameldowanie w Polsce nie obejmuje okresu wspomnianych 185 dni przed złożeniem wniosku. Jak bowiem trafnie się wskazuje w orzecznictwie warunku "przebywania" nie można utożsamiać z "zameldowaniem" określonej osoby, które jest jedynie rejestracją faktu pobytu tej osoby pod wskazanym przez nią adresem (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018 r., II OSK 2767/16, CBOSA). Nie sposób jednocześnie - odwołując się do powołanych powyżej wyroków NSA oraz WSA w Gorzowie Wlkp. i w Gliwicach - podzielić stanowiska, że organy są związane treścią oświadczenia strony dotyczącego jej miejsca zamieszkiwania i nie podlega ono sprawdzeniu przez organy. Nie wynika to ani z treści art. 11 u.k.p., ani r.w.d. Istota oświadczenia o miejscu zamieszkiwania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej polega na możliwości przyjęcia przez organy twierdzenia strony co do faktów istotnych do rozstrzygnięcia sprawy, w niniejszej sprawie ustalenia pozytywnej przesłanki wydania skarżącemu prawa jazdy. Możliwość ta nie oznacza jednak obowiązku poprzestania organu na tym oświadczeniu. Z art. 75 k.p.a. nie wynika ograniczenie co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. Oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym, mogą korzystać co najwyżej z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organom administracyjnym z urzędu. Oświadczenia te są zatem środkami dowodowymi, które podlegają ocenie przez organ administracji publicznej na zasadach i w trybie wskazanym w k.p.a. Oświadczenie o miejscu zamieszkiwania złożone przez stronę w niniejszej sprawie może zostać skuteczne zakwestionowane przez organ w postępowaniu o wydanie prawa jazdy. Podlega ono badaniu przez organ, które winno zmierzać - w razie wątpliwości co do spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki określonej w art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. - w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Mając na uwadze dotychczas zgromadzony przez organy administracji publicznej materiał dowodowy należy stwierdzić, iż zaistniały podstawy powzięcia przez organy wątpliwości co do prawdziwości złożonych przez skarżącego oświadczeń co do jego miejsca pobytu. Przemawia za tym wskazana już wyżej sprzeczność między oświadczeniami złożonymi przez samą stronę, jak i podniesienie przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego, że zgodnie z posiadanymi przez niego informacjami strona posiada miejsce zamieszkiwania na terenie Niemiec, jak i zwrócenie uwagi na tzw. zjawisko turystyki w zakresie prawa jazdy przy obejściu niemieckiego systemu prawnego przez osoby pozbawione tych uprawnień na terenie Niemiec. Powyższe okoliczności uzasadniały podjęcie przez organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego wszelkich niezbędnych czynności mających na celu ustalenie miejsca zamieszkiwania wnioskodawcy w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Tymi czynnościami oprócz przesłuchania strony może być również przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków posiadających wiedzę w tym przedmiocie np. osób wynajmujących, osób zamieszkujących w sąsiednich lokalach mieszkalnych, a następnie poddanie tych dowodów ocenie w oparciu o kryteria wskazane w art. 80 k.p.a. Okolicznościami pozwalającymi dokonać prawidłowej oceny oświadczenia strony dotyczącego miejsca zamieszkiwania mogą być również fakty związane z ustaleniem faktycznego miejsca jej zatrudnienia, charakteru świadczonej w ramach zatrudnienia pracy itp. zdarzeń.

Jeśli chodzi o drugą przesłankę stanowiącą podstawę odmowy przez organ wydania skarżącemu prawa jazdy, to w pierwszej kolejności należy wskazać, że od daty wstąpienia Rzeczpospolitej Polskiej w struktury Unii Europejskiej unijny porządek prawny stał się elementem obowiązującego w naszym kraju porządku prawnego, zatem krajowe organy i sądy muszą brać pod uwagę również uregulowania unijne. Wyrażona w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej zasada lojalności zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków ogólnych lub szczególnych właściwych dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Obowiązek ten skierowany jest również do organów krajowych stosujących prawo, a jednym z jego przejawów jest nakaz tzw. prounijnej wykładni przepisów krajowych. Reguła ta oznacza dążenie do takiej wykładni prawa krajowego, która w jak najszerszym stopniu będzie uwzględniała uregulowania prawa unijnego (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., I OSK 718/16, CBOSA). W dziedzinie uznawania zagranicznych dokumentów potwierdzających prawo kierowania pojazdami kluczowe znaczenie mają dwie dyrektywy unijne: dyrektywa Rady z 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG) (Dz. Urz. WE, seria L, nr 237, s. 1, ze zm.) oraz zastępująca ją od dnia 19 stycznia 2007 r. - dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.Urz.UE, seria L, nr 403, s. 18). Obydwie dyrektywy wprowadzają przepisy pozwalające na odmowę wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa (art. 8 ust. 4 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE). Dyrektywy wprowadzają również zakaz posiadania przez jedną osobę praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie (art. 7 ust. 5 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 7 ust. 5 lit. a dyrektywy nr 2006/126/WE ). Wskazać również należy, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stanowi odpowiednik regulacji zawartej w art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L.2006.403.18 ze zm.), zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i niedopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. W orzecznictwie podkreśla się, że wynikający z treści art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. zakres ustaleń organu obejmuje badanie, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą, czy to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, za istotny przyjmując okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., I OSK 718/16, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.

z dnia 30 stycznia 2019 r., II SA/Go 874/18, CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, dla stwierdzenia czy w niniejszej sprawie została spełniona negatywna przesłanka uzasadniająca odmowę wydania prawa jazdy skarżącemu, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., konieczne jest zatem dokładne i jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego, tj. czy uzyskał on prawo jazdy w Niemczech, a następnie to prawo jazdy zostało mu zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdu zostało cofnięte i skarżący znajduje się w okresie obowiązywania zatrzymania prawo jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Zważyć bowiem należy, że ocena zastosowania przepisów prawa materialnego wymaga uprzedniego stwierdzenia, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, po wszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego zebranego w sprawie (por. wyrok NSA

z 22 czerwca 2017 r., II GSK 2740/15, CBOSA). Rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają bowiem uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. W tym miejscu należy wskazać, że decydujące znaczenie ma nie tyle nazwa instytucji prawnej przyjęta w danym systemie prawnym (w niniejszej sprawie w systemie niemieckim), która by odpowiadała nazwie instytucji przyjętej w polskim systemie prawnym, ale przede wszystkim istotne jest ustalenie przesłanki w oparciu, o które organ danego państwa stwierdził konieczność zatrzymania lub cofnięcia prawo jazdy, określił okres tego zatrzymania lub cofnięcia oraz po spełnieniu jakich przesłanek dana osoba w okresie zawieszenia uprawnienia lub jego cofnięcia może te uprawnienie ponownie uzyskać. Kontrola akt administracyjnych oraz treści wydanych decyzji pozwala stwierdzić, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy w tym zakresie również nie został ustalony w sposób dostateczny. Z uwierzytelnionego tłumaczenia pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego (wpływ do organu I instancji - 23 kwietnia 2019 r.) wynika, że skarżący nie posiada w Niemczech ważnego prawa jazdy. A.L. zrezygnował w dniu [...] maja 2014 r. ze swojego prawa jazdy z powodu skłonności do środków odurzających w ramach ponownie prowadzonego postępowania o odebranie prawa jazdy. Z pisma wynika, że do upływu [...] lutego 2032 r. należy uwzględnić decyzję w zakresie udzielenia prawa jazdy na nowo w Niemczech. Dodatkowo wskazano, że w Niemczech skarżący mógłby ponownie wejść w posiadanie prawa jazdy, po przedłożeniu ekspertyzy medyczno-psychologicznej. W ocenie Sądu powyższe ustalenia nie pozwalają na udzielenie jednoznacznej odpowiedzi czy rezygnacja przez stronę z prawa jazdy było związane z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem zmierzającym do zatrzymania lub cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami na określony okres czasu, a rezygnacja z tych uprawnień przez skarżącego stanowiła pewnego rodzaju uproszczoną formę zakończenia takiego postępowania, w którym jednocześnie określono po jakim okresie i pod jakimi warunkami może on uzyskać te uprawnienia.

Nadto należy wskazać, że Sądowi z urzędu jest wiadome z licznych spraw rozpoznawanych ze skarg obywateli Niemiec na odmowy wydania prawa jazdy w identycznych lub zbliżonych stanach faktycznych i prawnych (por. np. sprawa o sygn. akt II SA/Go 716/18, II SA/Go 798/18, CBOSA), iż sporządzone przez tłumaczy przysięgłych tłumaczenia informacji dla Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego się różnią w zakresie zwrotu "Tilgungs-Datum". W jednych tłumaczeniach określany jest jako "data zatarcia", zaś w drugich jako "data umorzenia". W związku z tym nie można w istocie ocenić, jakie jest dokładne znaczenie tego zwrotu. Jest to o tyle istotne, że z materiału dowodowego nie wynika w sposób jednoznaczny, że do tych konkretnych dat (umorzenia, zatarcia) nastąpiło terminowe cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie wynika również jednoznacznie jakie konkretnie środki prawne zastosowane przez organy niemieckie obowiązują skarżącego i do jakiego czasu zostały one zastosowane. Należy również wyjaśnić znaczenie pojęć prawnych pojawiających się w pismach niemieckiego organu. Ustalenie treści prawa obcego jest elementem stanu faktycznego. Organ w sprawie, w której pojawia się okoliczność mająca znaczenia dla rozstrzygnięcia danej sprawy wymagająca znajomości prawa obcego, mógł zwrócić się o stosowną informację do Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego, względnie zasięgnąć opinii biegłego. Wymaga podkreślenia, że nie jest dopuszczalne, jako uczynił to organ I instancji posiłkowanie się w tym zakresie opinią prawną, wydaną w innej sprawie, której nie załączono do akt sprawy i nie sposób ocenić, czy zachodzi tożsamość stanu faktycznego i prawnego, uprawniająca do wykorzystania zawartej w niej argumentacji. Ponadto powoływanie się na fakt, iż dokument wydany przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego jest dokumentem urzędowym, nie zwalniał organów obu instancji z obowiązku odniesienia się do opinii prawnej przedłożonej przez skarżącego. Podkreślić bowiem należy, iż zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a., przepis art. 76 § 1 w myśl którego dokument urzędowy stanowi dowód, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. Przy czym istotne jest to, że skarżący nie zwalczał wynikającego z niemieckiego rejestru dotyczącego wykroczeń faktu wydania decyzji o cofnięciu (pozbawieniu) go prawa jazdy, a jedynie kwestionował skutki prawne wynikające z tej decyzji w kontekście art. 12 ust.1 pkt 5 u.k.p. i od tej oceny organy obu instancji się uchyliły.

Sąd administracyjny nie zastępuje, ani też nie wyręcza organu administracji publicznej w realizacji powierzonych mu zadań, a sprawa, której przedmiot należy do właściwości określonego organu administracji, z momentem wywołania kontroli sądu administracyjnego nie przestaje być sprawą, załatwienie której należy do tego organu, albowiem sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne, nie stanowi formy, trybu, rodzaju, czy też kontynuacji postępowania administracyjnego. Konsekwencją zaś rozstrzygnięcia sądu administracyjnego sprowadzającego się do zwrotu stosunkowego "zaskarżony akt (czynność) jest/nie jest zgodny z prawem", jest utrzymanie zaskarżonego aktu w mocy albo wyeliminowanie go z obrotu prawnego, jeżeli jest sprzeczny z prawem w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Rezultatem tego rozstrzygnięcia nie jest konkretyzacja, ani też ustalanie dyspozycji normy prawa, lecz - co należy podkreślić - kontrola zgodności z prawem tej konkretyzacji, w wyniku której dochodzi do zaakceptowania już dokonanej przez organ administracji konkretyzacji, albo do jej wyeliminowania (por. J. Zimmermann, Z podstawowych zagadnień sądownictwa administracyjnego, w J. Góral, R. Hauser, J. Trzciński /red/: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i prawa obywatelskich 1980 – 2005 , Warszawa 2005, s. 493 i n.).

Z powyższych względów Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie - wobec nieustalenia istotnych do rozstrzygnięcia okoliczności - doszło do naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 77

§ 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu.

Zdaniem Sądu za przedwczesne natomiast było odnoszenie się do zasadności podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego. Zważyć trzeba, że ocena zastosowania przepisów prawa materialnego wymaga uprzedniego stwierdzenia, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, po wszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego zebranego w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., II GSK 2740/15, CBOSA). Rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Ponownie rozpoznając sprawę zadaniem organów będzie dokładne i wyczerpujące ustalenie aktualnego stanu faktycznego sprawy z wykorzystaniem dokumentów źródłowych oraz zweryfikowanie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., uwzględniając wskazania zawarte w uzasadnieniu.

Jednocześnie – jako wskazano w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z

5 marca 2020 r. , II SA/Go 12/20 - biorąc pod uwagę znaczącą ilość podobnych do niniejszej spraw, tożsamość problemów i wątpliwości, czas ich trwania oraz ponoszone ze środków publicznych koszty, organy powinny wyjaśnić jednoznacznie stosowane przez organy niemieckie terminy oraz ich implikacje prawne. Wymaga to w szczególności zwrócenia się do Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego o doprecyzowanie przekazywanych informacji, a w sytuacji, gdy te informacje lub zawarte w nich pojęcia będą niewystarczające lub nadal niejasne organy winny rozważyć skorzystanie z wiedzy specjalistycznej. Wiedza ta i ustalenia prawne mogą być bowiem wykorzystane we wszystkich takich sprawach.

Jako, że skarga została uwzględniona, Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205

§ 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do: - wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 200 zł, a określonego na podstawie § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U nr 221, poz. 2193 ze zm.); - wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalonego zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265);

- opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.