Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 335/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35  ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 72  ust. 3,  art. 86
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] spółki z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 544/14 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 26.11.2014 r. (sygn. akt IV SA/Po 544/14) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2014 r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].11.2013 r. (nr [...]) wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych w miejscowości [...] gmina [...].

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

1.

Starosta [...] decyzją z dnia [...].11.2013 r. (nr [...]), ponownie rozpatrując sprawę, zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych z drogami dojazdowymi oraz zjazdami z dróg publicznych na terenie inwestycji położonym w miejscowości [...], działki nr [...] gmina [...].

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust.4 i art. 36 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane.

W uzasadnieniu organ ten podał, że w dniu 5.04.2013 r. inwestor złożył uzupełniający wniosek o pozwolenie na budowę elektrowni na działkach nr[...]. Do wniosku dołączono oświadczenie o prawie do dysponowania wskazanymi działkami na cele budowlane. Wniosek inwestora zawierał także dokumenty wymagane przepisem art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ administracji podał, że Rada Gminy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w sprawie "Elektrowni Wiatrowej [...]".

Decyzją z dnia [...].06.2013 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wraz z drogami dojazdowymi i zjazdami z dróg. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania od opisanej decyzji wniesionego przez J. W., decyzją z dnia [...].08.2013 r. uchylił decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, że kluczowym zagadnieniem w sprawie jest konieczność ustalenia zakresu terenu inwestycji. Wojewoda podkreślił, że na działkach o numerach [...] nie zaplanowano obiektów budowlanych, jednak na nieruchomościach tych wystąpi zjawisko "omiatania" przestrzeni powietrznej skrzydłami wiatraka. Wskazując na art. 143 k.c. organ odwoławczy podał, że wymienione działki powinny zostać uwzględnione we wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz w decyzji o pozwoleniu na budowę.

Mając powyższe na uwadze, Starosta [...] ponownie prowadząc sprawę, wezwał inwestora do uzupełnienia braków. Uzupełnione one zostały w dniu 24.09.2013 r. Z kolei, w dniu 31.10.2013 r. wpłynęło pismo J. W. w sprawie zmiany lokalizacji elektrowni wiatrowej, w którym wniósł zarzuty do przedmiotowej inwestycji. Następnie organ dokonał ponownej analizy obszaru oddziaływania inwestycji i określił krąg stron postępowania. Organ stwierdził, że spełnione zostały wymogi ustawy Prawo budowlane, co nakazywało zatwierdzić projekt budowlany i udzielić [...] sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych z drogami dojazdowymi, zjazdami z dróg publicznych na terenie inwestycji położonym w miejscowości [...], oznaczonym w ewidencji gruntow jako działki nr [...] w gminie [...].

2.

Od opisanej decyzji odwołanie złożył J. W., właściciel – działki nr [...]. Wskazał, iż na jego działkę rozciągać się będzie obszar oddziaływania inwestycji, która będzie zagrażać zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi w trakcie wykonywanych prac polowych. Podkreślił, iż nie było analizowane w jaki sposób planowana inwestycja wpłynie na zagospodarowanie jego działki, a tym samym nie zostało zbadane jaki jest rzeczywisty obszar oddziaływania obiektu. Raport obciążony jest rażącymi brakami bowiem nie zawiera wyników wizji w terenie i nie podaje metodyki prowadzonych badań. Organ administracji winien przeprowadzić dowód z opinii biegłego. Nadto, inwestor nie posiada tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości nr [...], nie dysponuje także prawem własności, prawem użytkowania, bądź dzierżawy działki nr [...], której właścicielem był A. K., zmarły w dniu 8.04.2011r. Fakt, iż inwestor zawarł z wszystkimi potencjalnymi spadkobiercami A. K. umowę dzierżawy, jest bez znaczenia skoro nie można ustalić, która z osób jest legitymowana do rozporządzania prawem własności działki nr [...]. Nadto podał odwołujący się, iż w aktach brak umów dzierżawy zawartych przez inwestora z następującymi osobami: G. B., J. K., Z. K., A. K., R. S., które zdaniem inwestora mają być potencjalnymi spadkobiercami A. K.

3.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] Wojewoda [...] zobowiązał inwestora do przedłożenia poprawionego projektu budowlanego w zakresie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem wskazane w projekcie usytuowanie elektrowni wiatrowej stoi w sprzeczności z zapisami planu. W dniu 20.03.2014 r. inwestor złożył 4 egzemplarze poprawionego projektu budowlanego wraz z analizą zgodności lokalizacji z załącznikiem graficznym planu.

4.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].04.2014r. (nr [...]) na podstawie art. 138 § 2 pkt 2 Kpa, art. 28, art. 33 ust.1 i art. 34 ust.4, art.36a ust.1 i 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, uchylił decyzję organu I instancji w części zatwierdzonego projektu budowlanego – planu zagospodarowania terenu i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego w części dotyczącej planu zagospodarowania terenu, a w pozostałej części decyzję Starosty [...] utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że inwestor usunął dostrzeżone nieprawidłowości projektu budowlanego w zakresie planu zagospodarowania terenu. Przedłożył także analizę zgodności lokalizacji planowanych elektrowni wiatrowych z załącznikiem graficznym miejscowego planu zagospodarowania terenu. Złożył również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz uzyskał wymagane pozwolenia, uzgodnienia i opinie innych organów. W ocenie organu odwoławczego, spełnione zostały wszystkie wymogi formalne związane z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Wskazał przy tym Wojewoda, że nieruchomość należąca do odwołującego się nie jest objęta inwestycją, ale znajduje się w bezpośrednim jej sąsiedztwie. Działanie elektrowni wiatrowej nie narusza przestrzeni powietrznej znajdującej się nad nieruchomością odwołującego się. Odnośnie do podnoszonych zarzutów, dotyczących ograniczenia możliwości zabudowy, to ograniczenia te zostały wprowadzone już na etapie uchwalenia przez Radę Gminy [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc w roku 2003, a planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu.

5.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł J. W. Zarzucił naruszenie:

- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez brak zaliczenia działki skarżącego nr [...] do obszaru oddziaływania obiektu;

- art. 35 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez niedopełnienie obowiązku zbadania zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy;

- art. 7, 77, 107, 10 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, niewystarczające informowanie strony o przysługujących jej uprawnieniach;

- art. 46 i 51 ust.2 oraz art.55 ust.3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez brak sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko w kontekście spadku wartości nieruchomości skarżącego.

Nadto wskazał, że inwestor nie dysponuje prawem własności, prawem użytkowania, bądź dzierżawy w stosunku do działki nr [...], której właścicielem był A. K., zmarły w dniu 8.04.2011 r. Fakt, iż inwestor zawarł ze wszystkimi potencjalnymi spadkobiercami umowy dzierżawy, jest w ocenie skarżącego bez znaczenia, skoro nie można ustalić, która z osób jest legitymowana do rozporządzaniem prawem własności działki nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

6.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko dotychczas prezentowane.

7.

Pismami z dnia 28 października 2014 r. oraz z dnia 7 listopada 2014 r. uczestnik postępowania [...] spółka z o.o. w [...] przedstawił swoje stanowisko w sprawie i domagał się oddalenia skargi.

8.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26.11.2014 r. (sygn. akt IV SA/Po 544/14) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.20141 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że przedmiotem postępowania jest legalność decyzji organów administracji zatwierdzających projekt budowlany i udzielających inwestorowi [...] spółka z o.o. w [...] pozwolenia na budowę farmy wiatrowej składającej się z dziesięciu turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Skarżący jest właścicielem działki nr [...] położonej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej części inwestycji – tj. jednej z turbin (mającej zostać umieszczonej na działce nr [...]). W ocenie skarżącego działka ta powinna zatem zostać zaliczona do obszaru oddziaływania inwestycji. Wg sądu I instancji stanowisko to nie jest prawidłowe. Na terenie, dla którego przewidziano inwestycję obowiązuje uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Elektrownie Wiatrowe [...]". Działka nr [...] znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem EW/RP1 i przeznaczona jest pod lokalizację elektrowni wiatrowych. Obszar omiatany skrzydłami elektrowni wiatrowej nie wykracza poza działki nr [...]. Sąd I instancji wskazał, że projekt budowlany jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z załącznika graficznego do poprawionego projektu budowlanego (C-O1) wiatrak EW1 zlokalizowany ma być na działce nr [...], a obszar omiatany skrzydłami elektrowni wiatrowej nie wykracza poza te działki, zatem nie narusza prawa skarżącego do zagospodarowania nieruchomości (dz. nr [...]). Zdaniem sądu I instancji, nie ma zatem racji skarżący, że planowana inwestycja uniemożliwia wybudowanie na działce nr [...] budynku mieszkalnego. Powyższe ograniczenia wynikają z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie z decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut o spadku wartości nieruchomości.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Właścicielem tej działki był A. K., który zmarł 8.04.2011 r. W aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie jego spadkobierców, iż "nie jest im wiadome nic o istnieniu osób, które wyłączałyby któregokolwiek z nich od dziedziczenia lub które dziedziczyłyby razem z nimi, ani o istnieniu testamentów" (k. 322 akt administracyjnych organu I instancji). Nadto, inwestor dołączył w piśmie z dnia 7.11.2014r. prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. (sygn. akt [...]) o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K., z którego wynika, że spadek ten nabyło jego rodzeństwo: J. K., Z. K., G. B. i siostrzenica A. S. Brak co prawda w aktach wcześniejszej umowy dzierżawy zawartej z A. K., jednak znajduje się umowa dzierżawy z dnia 28.08.2013r. zawarta pomiędzy "wspólnotą spadkową" reprezentowaną przez pięciu spadkobierców : A. S., R. S., G. B., J. K., Z. K., a inwestorem. Zatem osoby wywodzące swoje uprawnienia z następstwa prawnego legitymują się dokumentem potwierdzającym ich status, który stwarza domniemanie, że stały się spadkobiercami po A. K.. Nietrafny więc okazał się zarzut skarżącego o braku wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością – działką nr [...].

Zatem, wg WSA w Poznaniu, zgoda współwłaścicieli nieruchomości upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, sformułowana została w sposób jednoznaczny, niepozostawiający żadnych wątpliwości. Ze złożonego przez współwłaścicieli oświadczenia wynika, że wyrażają oni zgodę na wybudowanie na gruncie, przez wskazanego inwestora, określonego obiektu budowlanego.

Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 32 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przedmiotowa inwestycja – park wiatrowy jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i jest dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (§ 3 ust.1 kpt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań, związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko – Dz.U. Nr 257, poz. 2573). Decyzja taka została wydana dnia [...] sierpnia 2009 r. przez Wójta Gminy [...] na 4 lata od dnia wydania. Z dniem [...] sierpnia 2013 r. utraciła ważność. Zatem projekt budowlany z marca 2014r. opracowany został w oparciu o decyzję środowiskową choć ostateczną, jednak nieważną. Zatem, w ocenie WSA w Poznaniu, również decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2013 r., jak i decyzja organu II instancji z dnia [...] kwietnia 2914 r. zostały wydane w oparciu o nieważną decyzję środowiskową.

Nadto wskazał sąd, że decyzja środowiskowa nie zawiera wszystkich numerów ewidencyjnych działek objętych pozwoleniem na budowę, wymienia jedynie dziesięć działek o numerach:[...]; podczas gdy zaskarżona decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę nie obejmuje działek o nr ewid. [...] (z decyzji środowiskowej), zaś dotyczy działek o nr [...], a ponadto działek o nr: [...] nie objętych z kolei decyzją środowiskową. Sąd I instancji podkreślił, że w fazie postępowania wyjaśniającego mającego za przedmiot zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę organ musi ocenić zgodność projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska sprecyzowanymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie ma on natomiast kompetencji, aby we własnym zakresie uchylić się od respektowania ustaleń zawartych w tych decyzjach. Co prawda, żaden przepis, w szczególności art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) nie nakłada na organ wydający decyzję środowiskową określenia terminu jej ważności tj. daty na jaki okres obowiązywania została wydana, jak to uczynił organ w niniejszej sprawie – Wójt Gminy [...], jednak jak wynika z art. 86 powołanej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy tj. organ wydający decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Skoro zatem organ wydał "terminową" decyzję środowiskową, organy wydające decyzje w niniejszej sprawie powinny uchybienie to wziąć pod uwagę, albowiem ma ono wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.

WSA w Poznaniu podsumował, że organy administracji ponownie rozpoznając sprawę winny wydać decyzję w oparciu o nową, ważną i zupełną decyzję środowiskową, jak również przedłożony projekt budowlany winien być sporządzony w oparciu o aktualną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

9.

Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26.11.2014 r. wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...].

1. W ramach podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ppsa) skarżąca zarzuciła uchybienie następującym przepisom:

a) art. 50 par. 1 ppsa – poprzez brak ustalenia, czy skarżący J. W. ma interes prawny we wniesienia skargi, tj. czy miał legitymację do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego;

b) art. 135 ppsa poprzez niewłaściwe jego zastosowanie do tej części decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która bez podstawy prawnej ograniczała terminem czas jej obowiązywania, mimo istnienia ustawowych przesłanek do zastosowania powyższego przepisu;

c) art. 141 par. 4 ppsa poprzez nieprawidłowe przedstawienie w treści uzasadnienia stanu sprawy polegające na pominięciu oceny ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, mimo ich częściowego nieprzyjęcia na co wskazuje poczynienie przez Sąd w tym zakresie własnych ustaleń, a także brak wskazania, które ustalenia zostały przyjęte przez sąd I instancji, a które nie i dlaczego;

d) art. 141 par. 4 ppsa poprzez nieprawidłowe wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. wskazanie całego art. 35 Prawa budowanego, bez określenia konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu oraz braku wyjaśnienia tak podanej podstawy prawnej;

e) art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c ppsa poprzez uwzględnienie skargi, mimo że postępowanie przed organami administracji architektoniczno-budowlanej nie było dotknięte żadną z wad.

2. W ramach podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa) wskazano na naruszenie:

a) art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (dalej uuioś) – poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia powinna być ważna tj. pozostawać w obrocie w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy literalne brzmienie przepisu wskazuje, że wystarczającym jest aby wniosek o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę został złożony nie później niż przed upływem 4 lat, od dnia w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, nie wymaga zaś aby decyzja ta była ważna, względnie pozostawała w obrocie prawnym w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Błędna wykładnia tego przepisu polega na niewłaściwym jego zastosowaniu, opartym na odmowie zastosowania go w wyniku uznania, że uchylone wyrokiem decyzje zostały wydane na podstawie nieważnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc z rażącym naruszeniem prawa;

b) art. 86 uuioś poprzez niewłaściwe zastosowanie – niezasadnym uznaniu, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę faktu, że zgodnie z treścią tego przepisu pozostają związane terminem "ważności" określonym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w konsekwencji tego wydały decyzję o pozwoleniu na budowę, mimo, że w chwili wydawania tych rozstrzygnięć, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była już "nieważna";

c) art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wymagana tym przepisem zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oznacza zgodność projektu budowlanego z treścią całej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś z określonymi w tej decyzji, a stanowiącymi jej część, wymaganiami ochrony środowiska i to dosłowną i pełną zgodność polegającą na dokładnym przepisaniu wszystkich postanowień tej decyzji, w tym także w odniesieniu do numerów ewidencyjnych działek, na których planowane jest przedsięwzięcie budowlane, do projektu budowlanego, podczas gdy zgodność wymagana tym przepisem ma dotyczyć jedynie wymagań ochrony środowiska określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i polegać ma na braku sprzeczności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś na całkowitej identyczności postanowień decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i decyzji o pozwoleniu na budowę.

W oparciu o przedstawione zarzuty, skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie wyroku i merytoryczne rozpoznanie skargi. W przypadku zaś uznania, że J. W. nie miał legitymacji skargowej – na podstawie art. 189 ppsa – uchylenie wyroku i odrzucenie jego skargi. Nadto, spółka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego.

10.

W piśmie z dnia 15.02.2016 r. skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła "chronologiczny przebieg wydarzeń" dotyczący Parku Wiatrowego [...] oraz wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci decyzji administracyjnych. Były to: decyzja SKO w [...] z dnia [...].03.2015 r. stwierdzająca nieważność decyzji Wójta Gminy [...] w części określenia zawartego w pkt 6 decyzji o treści "decyzja niniejsza ważna jest przez 4 lata od dnia jej wydania", postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2015 r. o sprostowaniu decyzji tego organu z dnia [...].08.2009 r. w zakresie zmiany numeru działki nr [...] na [...] oraz typu wiatraka, decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2010 r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] o pow. 4,87 ha na działki nr [...] oraz [...] w miejscowości [...], gm. [...], decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2010 r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] o pow. 7,5 ha na działki nr [...], decyzji tego samego organu z dnia [...].05.2010 r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] o pow. 6 ha na działki nr [...] oraz [...], decyzji tego samego organu z dnia [...].05.2010 r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] o pow. 7,29 ha na działki nr [...] oraz [...].

11.

Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł J. W. Domagał się oddalenia skargi kasacyjnej i zasądzenia kosztów postępowania. Zajął stanowisko względem zarzutów kasacyjnych, wskazując na ich niezasadność.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przesłanki nieważności w tej sprawie nie wystąpiły, zatem NSA rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną wyłącznie w granicach podniesionych przez stronę zarzutów.

Przeprowadzona przez NSA kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia, w aspekcie podniesionych w skardze kasacyjne zarzutów, prowadzi do wniosku, że wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26.11.2014 r. (sygn. akt IV SA/Po 544/14) mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada jednak prawu. Powyższe, stosownie do art. 184 p.p.s.a. nakazywało oddalić skargę kasacyjną [...] sp. z o.o. w [...].

Zajmując w pierwszej kolejności stanowisko wobec zarzutu naruszenia art. 50 par. 1 p.p.s.a. należy zauważyć, że zarzut ten został skonstruowany w niepoprawny sposób. Zarzut ten zmierzał do zakwestionowana legitymacji skargowej J. W. (inicjującego postępowanie sądowe) i wskazywał wyłącznie na naruszenie przez sąd I instancji wskazanego art. 50 par. 1 p.p.s.a. Tymczasem legitymacja skargowa lub jej brak - jest pochodną istnienia lub braku istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego, a ten ma charakter materialnoprawny w tym znaczeniu, że musi być oparty – w przeważającej większości spraw – na normach administracyjnego prawa materialnego (por. T. Woś, w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2015, s. 118–119). Skarżący kasacyjnie formułując omawiany zarzut (braku "sprawdzenia" przez sąd I instancji legitymacji skargowej wymienionej osoby), nie powiązał go ani z konkretną jednostką redakcyjną art. 28 Prawa budowlanego, ani również z żadnym innym przepisem, z którego skarżący, w toku postępowania wywodził swoje uprawnienia i status strony postępowania. Analizowany zarzut skargi kasacyjnej określony zatem został w niepełny sposób, istotnie zawężając tym samym zakres możliwości jego rozpoznania przez NSA. Uzasadnienie zarzutu akcentuje przy tym wyłącznie kwestię braku dokonania ustaleń przez sąd I instancji, czy J. W. posiadał interes prawny we wniesieniu skargi. Tak określony i uzasadniony zarzut, przy jednoczesnym braku wskazania naruszenia przez sąd I instancji konkretnych przepisów prawa materialnego, nie mógł odnieść zamierzonego skutku względem zaskarżonego wyroku. Jednocześnie podkreślić należy, iż wobec uchylenia przez sąd I instancji obu zaskarżonych w sprawie decyzji, jak również oddalenia przez NSA skargi kasacyjnej uczestnika postępowania, kwestia zbadania przez organy administracji legitymacji J. W. do występowania w sprawie w charakterze strony - stanie się aktualna w nowowprowadzonym postępowaniu. Powyższe wynika bowiem, z zajętej przez sąd I instancji, i akceptowanej przez NSA oceny dotyczącej obszaru inwestycji zamierzonej przez [...] sp. z o.o. w [...] (por. niżej). Fakt bowiem modyfikacji przez inwestora, w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę – obszaru inwestycji, wpłynąć może na weryfikację ustalonego dotychczas przez organy administracji kręgu stron postępowania.

Nietrafne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. Podkreślić należy, iż nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego kasacyjnie obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (tak: B. Dauter Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie V, uwaga 20 do art. 174). Mając to na uwadze należy zaznaczyć, iż nie można w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dostrzec – jak chce tego skarżąca spółka – takich braków w zakresie ukształtowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, które uniemożliwiały prawidłowe zastosowanie przez sąd przepisów prawa materialnego. Podstawa prawna wyroku sądu I instancji oraz zasadnicze powody uchylenia wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji, pozostają bowiem bez jakiegokolwiek związku z wskazanym w skardze kasacyjnej uzasadnieniem zarzutów naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. Dotyczy to zarówno wskazania przez sąd naruszenia "całego przepisu art. 35 Prawa budowlanego", jak również akcentowanych przez spółkę rozbieżności w stanie faktycznym sprawy wynikającym z modyfikacji wprowadzonych do projektu budowlanego. Kwestie te nie rzutowały w ogóle na kierunek rozważań sądu i zajęte finalnie stanowisko.

Naruszenia z kolei art. 135 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie spółka upatrywała w fakcie niezastosowania tego przepisu do tej części decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która bez podstawy prawnej ograniczała terminem czas obowiązywania tejże decyzji. Spółka wskazywała, że ocenianą sprawę należy traktować materialnie, a więc jako sprawę mającą za przedmiot przygotowanie przez skarżącą inwestycji w postaci budowy parku wiatrowego. Zastosowanie zaś przez sąd art. 135 p.p.s.a., w ocenie skarżącej kasacyjnie, skutkowałoby uznaniem, że obie uchylone zaskarżonym wyrokiem decyzje są prawidłowe i w konsekwencji – oddaleniem skargi. Pogląd ten, nie zasługuje na akceptację. Należy bowiem podkreślić, że powoływany art. 135 p.p.s.a. nie dawał sądowi I instancji rozpatrującemu sprawę dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - uprawnień do ingerowania w decyzję wydaną w zupełnie innym przedmiotowo postępowaniu. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzedza i warunkuje wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jednak nie zapada ona w ramach tegoż postępowania. Stanowi etap procedury inwestycyjnej, odrębny i niezależny od pozwolenia na budowę. Stąd też uznawać należy, iż decyzja ta nie mieści się w granicach sprawy, której dotyczyła skarga (o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę). Niezastosowanie więc wskazanego przepisu przez sąd I instancji w stosunku do ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.2009 r., w sposób sprecyzowany w skardze kasacyjnej, nie było zatem wadliwe.

Natomiast podniesiony przez skarżącą kasacyjnie spółkę zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 72 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko – uznać należy za usprawiedliwiony. Nie może to jednak przesądzać o niezbędności uchylenia zaskarżonego wyroku. Wyrok ten bowiem, co zostało już zaznaczone, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

W zakresie powyższego zarzutu naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego, trafnie wskazywała skarżąca kasacyjnie spółka, iż wadliwe jest stanowisko sądu I instancji, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna być ważna w dacie wydawania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W dacie orzekania przez Wojewodę [...], przepis art. 72 ust. 3 wskazanej ustawy stanowił, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1. Złożenie wniosku powinno nastąpić w terminie 4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna (...). Z przepisu tego jasno zatem wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest eliminowana z obrotu prawnego po upływie 4 lat od wskazanej wyżej daty. Przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) wprowadzają jedynie ograniczenie czasowe, w jakim wskazana decyzja umożliwia inwestorowi ubieganie się o kolejne decyzje administracyjne niezbędne w procesie inwestycyjnym. Po upływie bowiem 4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, decyzja ta nie może wywrzeć skutku m.in. w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. W świetle powyższego, nie było zatem precyzyjne i trafne to twierdzenie sądu I instancji, które wskazywało, iż projekt budowlany z marca 2014 r. opracowany został w oparciu o decyzję nieważną. Podkreślenia więc wymaga, że z punktu widzenia decyzji środowiskowej i jej wpływu na decyzję o pozwoleniu na budowę, prawnie istotne jest tylko zachowanie 4 letniego terminu do złożenia wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a ta przesłanka w sprawie została spełniona. Bezsporne bowiem było, iż inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę w dniu 5.04.2013 r., a czynność ta, miała miejsce z zachowaniem terminu 4 lat, o którym mówi cytowany wyżej przepis. Okoliczność natomiast, że wskazywany 4 letni termin upłynął w toku postępowania o pozwolenie na budowę, nie ma, wbrew twierdzeniom sądu I instancji, istotnego znaczenia dla sprawy. Uznać więc należało, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA w Poznaniu, we wskazanym zakresie nie jest poprawne. Jak jednak wyżej już wskazano, orzeczenie to, mimo wadliwości jego uzasadnienia, odpowiada jednak prawu (art. 184 p.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż orzeczenie sądu wtedy odpowiadać będzie prawu mimo błędnego jego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, rozstrzygnięcie nie uległoby zmianie (por. wyrok NSA z dnia 27.09.2012 r.; sygn. akt II GSK 1164/11). Dokonana przez NSA, w aspekcie zarzutów kasacyjnych ocena, prowadzi do takiego właśnie wniosku. W pozostałym bowiem zakresie stanowisko sądu I instancji co do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji jest trafne i uzasadnione. Na gruncie ocenianej sprawy zwrócić należy bowiem uwagę na relację jaka istnieje między treścią art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), a art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Pierwszy ze wskazanych przepisów ustanawia zasadę związania organu wydającego decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę - decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Drugi natomiast stanowi, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza (...) zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z powyższym podkreślić należy, iż istnieje ścisły związek między tymi dwiema decyzjami i nie jest możliwe ani dopuszczalne aby decyzja o pozwoleniu na budowę pozostawała w sprzeczności z decyzją środowiskową. Tymczasem dokonana przez sąd I instancji kontrola wykazała, że istnieją istotne różnice w określeniu obszaru inwestycji zamierzonej przez [...] sp. z o.o. w [...], określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, względem obszaru tej inwestycji wynikającego z zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja środowiskowa nie obejmowała bowiem wszystkich działek objętych pozwoleniem na budowę, wymieniała jedynie dziesięć działek o numerach: [...] podczas gdy zaskarżona decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę nie obejmowała działek o nr ewid. [...] (z decyzji środowiskowej), zaś dotyczyła działek o nr [...], a ponadto działek o nr: [...] nie objętych z kolei decyzją środowiskową. W związku z tym zauważyć i podkreślić należy, iż oznaczenie obszaru przyszłej inwestycji stanowi istotny element rozstrzygnięcia każdego organu wydającego decyzje w procesie inwestycyjnym. Wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konkretnego obszaru inwestycji, rodzi określone konsekwencje prawne, w tym rzutuje na treść i zakres później wydawanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustalone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ograniczenia bądź rozwiązania odnoszą się do tego terenu (tych nieruchomości), który w decyzji tej został wskazany. Oznacza to, że wydawana następnie decyzja o pozwoleniu na budowę nie może obejmować tego terenu (tych nieruchomości), który nie był brany pod uwagę i nie został wskazany w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podkreślić zatem należy także, iż zmiana przez inwestora, w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę zakresu terenu inwestycji, bez uprzedniej zmiany decyzji środowiskowej, możliwa jest tylko w takim zakresie, w jakim ten ostatnio wskazany akt administracyjny nie zostanie naruszony. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, z mocy art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), związany jest bowiem decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Dostrzeżona przez sąd I instancji i wskazana powyżej wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę, w zakresie dotyczącym określenia obszaru inwestycji, w porównaniu z tym, który wynikał z uprzednio wydanej decyzji środowiskowej, czynił tę decyzję wadliwą, i zasadność wyeliminowania jej z obrotu prawnego nie budzi wątpliwości. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zauważona i przyjęta przez WSA w Poznaniu wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę, nie została skutecznie zakwestionowana przez [...] sp. z o.o. w postępowaniu przed NSA. W szczególności bowiem, przedłożone do akt sprawy decyzje dotyczące podziału działek nie wykazują aby wnioski i oceny sądu I instancji, w zakresie odnoszącym się do terenu inwestycji i rozbieżności w tym zakresie występujące w obu wskazanych wyżej decyzjach, nie były poprawne. Przedłożone przez skarżącą kasacyjnie decyzje dotyczące podziału działek, odnoszą się bowiem do innych nieruchomości niż te, względem których WSA w Poznaniu dostrzegł rozbieżności i nieprawidłowości w określeniu obszaru inwestycji. Z przedstawionych powyżej przyczyn, zarzuty naruszenia przez sąd I instancji art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jak również art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, NSA ocenił jako niezasadne i uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zaś wyrok sądu I instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Powyższe nakazywało, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalić skargę kasacyjną.