Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 947/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6093 Spółki wodne i związki wałowe
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156  1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 77 ust. 1 i 2, art. 164 ust. 3 pkt 4, art. 166 ust. 1, art. 170 ust. 1, ust. 2 i ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 365 zn. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi Spółki A z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej zmiany w statucie spółki wodnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej Spółki A z siedzibą w M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), powoływanej jako: "k.p.a." – utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...], nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...], nr [...], wydanej z upoważnienia Starosty [...] przez Dyrektora Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w K., w części dotyczącej pkt 1 decyzji, tj. zapisu § 6a zmienionego statutu Spółki Wodnej w K., zgodnie z którym spółka może powstrzymać się z wykonaniem zgłoszonych przez członka napraw urządzeń melioracyjnych znajdujących się na gruntach członka zalegającego z płatnościami składki członkowskiej, do czasu uregulowania tych zaległości z odsetkami.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną z upoważnienia Starosty [...] przez Dyrektora Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w K., w pkt 1 zatwierdzono zmiany w Statucie Spółki Wodnej K., przyjętej Uchwałą Nr [...] Walnego Zgromadzenia Delegatów Spółki Wodnej w dniu [...] Przepis § 6A zmienionego Statutu Spółki Wodnej K. otrzymał brzmienie "w przypadku gdy członek spółki zalega z płatnościami z tytułu składki członkowskiej, spółka może powstrzymać się z wykonaniem zgłoszonych przez członka napraw urządzeń melioracyjnych znajdujących się na jego gruntach do czasu uregulowania zaległości wraz z odsetkami".

Następnie Kolegium podkreśliło, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej dotkniętej wadami materialnoprawnymi. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia, to mylne rozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie, to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Dla stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji niezbędne jest wykazanie nie tylko naruszenia konkretnego przepisu prawa, ale również wykazanie, że naruszenie to ma charakter rażący. W orzecznictwie administracyjnym i sądowym oraz doktrynie prawa utrwaliło się stanowisko, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki jakie wywołuje decyzja. Teza ta stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji.

Dalej Kolegium stwierdziło, że z przedstawionych dokumentów wynika, że Walne Zgromadzenie Delegatów Spółki Wodnej K. uchwałą nr [...] z dnia [...] dokonało zmian w Statucie Spółki. Uchwała została przedłożona Staroście [...], który decyzją z dnia [...], nr [...], zatwierdził uchwalone zmiany. W punkcie 1 decyzji zatwierdzono zmiany w statucie polegające na dodaniu § 6A w brzmieniu: "w przypadku gdy członek spółki zalega z płatnościami z tytułu składki członkowskiej, spółka może powstrzymać się z wykonaniem zgłoszonych przez członka napraw urządzeń melioracyjnych znajdujących się na jego gruntach do czasu uregulowania zaległości wraz z odsetkami".

Kolegium powołało się następnie na art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1, art. 77 ust. 1 i art. 164 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U z 2015r., poz. 469 ze zm.) i wskazało, że z § 4 Statutu Spółki Wodnej K. wynika, iż celami Spółki są: wykonywanie, utrzymanie i eksploatacja urządzeń melioracyjnych szczegółowych i ich budowli, prowadzenie racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych terenach. Tak rozumiany charakter statutowy działalności Spółki ma na celu zaspokajanie wskazanych ustawą potrzeb w dziedzinie gospodarowania wodami. Zadania Spółki Wodnej K. nie mogą być prawidłowo realizowane z pominięciem gruntów tych członków, którzy nie opłacają regularnie składek. Zaniechanie części działań może spowodować zakłócenia w zapewnieniu drożności sieci na całym obszarze właściwości Spółki, co nie sprzyja zasadzie zrównoważonego rozwoju, o jakim mowa w art. 63 ust. 1 ustawy Prawo wodne.

Zdaniem Kolegium, wprowadzenie zmian w statucie Spółki Wodnej K., zatwierdzonych decyzją wydaną z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...], nr [...], w punkcie 1, polegających na dodaniu § 6A pozostaje w wyraźniej sprzeczności z art. 164 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo wodne. Naruszony przepis jest oczywisty, zrozumiały i nie wymaga dodatkowej interpretacji, a więc naruszenie art. 164 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo wodne jest "rażące". Wprowadzone zmiany w statucie Spółki, których nie przewidują przepisy ustawy Prawo wodne, mogą skutkować zaniechaniem kompleksowego wykonywania zadań statutowych Spółki. Kolegium podkreśliło, że obowiązki członka spółki w zakresie uiszczania składki oraz ich ewentualnej egzekucji na rzecz spółki zostały wprost określone w art. 170 ust. 1 i ust. 5 ww. ustawy. Okoliczność, że dochodzenie należności w trybie egzekucji jest procedurą długotrwałą nie może być uzasadnieniem do wprowadzenia w statucie Spółki rozwiązań pozaustawowych, w postaci dodatkowych skutków związanych z niepłaceniem składek przez jej członków. Z kolei brak środków finansowych z tytułu składek, które przeznacza się na realizację celów Spółki może stanowić podstawę do zastosowania innych rozwiązań przewidzianych ustawą Prawo wodne, w tym np. art. 170 ust. 3, art. 164 ust. 5 i 5 a ww. ustawy.

W ocenie Kolegium, uzasadnieniem dla wprowadzonej zmiany w statucie nie może być również art. 166 § 1 pkt 5 ww. ustawy, jak sugeruje Spółka, gdyż przepis ten określa ograniczenia praw członków dotyczące ich gruntów i obiektów niezbędnych do wykonywania zadań spółki, nie obejmuje natomiast sankcji w postaci niepłacenia składek członkowskich. Również zarzut dotyczący naruszenia art. 107 §1 k.p.a. poprzez niepowołanie w zaskarżonej decyzji precyzyjnej podstawy prawnej nie może stanowić uzasadnionej okoliczności do uwzględnienia wniosku Spółki o uchylenie decyzji i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]. Aczkolwiek w decyzji nie wskazano jaki konkretnie przepis został naruszony, to jednak w uzasadnieniu przytoczony został przepis art. 164 ustawy Prawo wodne, którego treść została omówiona w kontekście statutu Spółki oraz wskazane zostały przesłanki prawne na których opierał się organ przy wydawaniu decyzji, które wiązały się z naruszeniem zadań statutowych Spółki.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego złożyła Spółka Wodna K. z siedzibą w M., zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. wadliwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie że § 6A zmienionego Statutu Spółki Wodnej K., w brzmieniu zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...], rażąco narusza art. 164 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo wodne, podczas gdy nie ma podstaw do uznania, że wskazany przepis - o ile w ogóle został naruszony zakwestionowaną zmianą Statutu Spółki Wodnej K. - to został naruszony rażąco;

2. błędną wykładnię art. 166 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie, ze przepis ten " (...) nie obejmuje sankcji w postaci niepłacenia składek członkowskich";

3. błędną wykładnię art. 170 ust. 1 ustawy Prawo wodne poprzez pominięcie charakteru składki członkowskiej wnoszonej przez członków spółki wodnej oraz stosunku prawnego łączącego członków spółki wodnej ze spółką.

W uzasadnieniu skargi, wyjaśniając pojęcie rażącego naruszenia prawa, skarżąca podniosła, że zakwestionowana przez SKO klauzula nie pozostaje sprzeczna z żadnym przepisem prawa wodnego, a w szczególności z przepisem art. 164 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo wodne. Przywołany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepis stanowi jedynie, że spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń służących do melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na terenach zmeliorowanych. Przepis ten określa więc jedynie cel, dla którego może być utworzona spółka wodna, a jest nim wykonywanie i utrzymywanie oraz eksploatacja urządzeń służących do melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na terenach zmeliorowanych. Proponowana zmiana statutu pozwalająca spółce wodnej na powstrzymanie się z wykonaniem naprawy urządzeń melioracyjnych do czasu uregulowania zaległych składek, nie zmienia celu dla którego spółka została utworzona, ani też nie stanowi zagrożenia dla jego realizacji.

Zdaniem skarżącej, kwestionowana przez SKO klauzula mieści się również w dyspozycji przepisu art. 164 ust. 2 Prawa wodnego. W myśl tej regulacji spółki wodne, zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w dziedzinie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto. Osiągnięty zysk netto przeznacza się jednak wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej. W myśl tego przepisu działaniem takim będzie reglamentowanie usług spółki w stosunku do członków nie uiszczających składek, a pozyskiwane w ten sposób składki będą mogły być przeznaczone wyłącznie na cele statutowe spółki. Reasumując, kwestionowana zmiana statutu spółki wodnej nie narusza prawa w sposób oczywisty, gdyż nie zmienia celu, dla którego została utworzona. Spółka nadal będzie wykonywać, utrzymywać oraz eksploatować urządzenia służące do melioracji wodnych oraz prowadzić racjonalną gospodarkę na terenach zmeliorowanych, a dodatkowa klauzula wzmocni jej pozycję ekonomiczną i gospodarczą w stosunku do jej członków.

Skarżąca dodała, że przepisy ustawy Prawo wodne nie gwarantują spółkom wodnym płynności finansowej w przypadku spadku wpływu środków finansowych z tytułu składek członkowskich. Dochodzenie należnych składek na drodze sądowej i w trybie egzekucji administracyjnej jest procedurą długotrwałą oraz kosztowną, a do tego skomplikowaną. Brak w budżecie spółki wodnej należnych składek uniemożliwia jej prowadzenie działalności lub poważnie taką działalność ogranicza, co rzutuje negatywnie na pracę urządzeń melioracji wodnej. Wychodząc naprzeciw temu problemowi Walne Zgromadzenie Delegatów Spółki Wodnej K. wprowadziło do statutu sporny zapis, którego celem jest usprawnienie działalności spółki w zakresie zarządzania urządzeniami melioracji wodnej, a nie ograniczenie statutowej działalności spółki, jak sugeruje SKO. Zakwestionowany zapis statutu nie stoi więc na przeszkodzie w realizacji podstawowych zadań spółki oraz sprzyja zasadzie zrównoważonego rozwoju, o której mowa w art. 63 ust. 1 Prawa wodnego.

W ocenie skarżącej, kwestionowana klauzula nie narusza również treści art. 166 ust. 1 Prawa wodnego, który określa minimalne wymogi wobec statutu spółki wodnej. W pkt 5 tegoż artykułu ustawodawca wprost przewidział, że statut może regulować ograniczenia praw członków, dotyczące ich gruntów i obiektów niezbędnych do wykonywania zadań spółki. Bez wątpienia ograniczeniem takim jest powstrzymanie się przez spółkę z przeprowadzeniem napraw infrastruktury melioracyjnej do czasu uiszczenia przez członka wymaganych składek. Ponadto statut ten może regulować także inne kwestie nie uregulowane w art. 166 ust. 1 ustawy, co oznacza, że jeżeli nawet sporna klauzula nie mieści się w dyspozycji art. 166 ust. 1 pkt 5 ustawy to i tak może być uregulowana w statucie, gdyż w art. 166 ust. 1 ustawy katalog spraw regulowanych przez statut ma charakter otwarty.

Skarżąca podniosła także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykluczyło możliwość zastosowania spornej klauzuli ze względu na brzmienie przepisów art. 170 ust. 1 i 5 ustawy Prawo wodne, które wprost określają sposób poboru i egzekucji składki członkowskiej. Jednakże według skarżącej przepisy Prawo wodnego regulujące pobieranie składek członkowskich w art. 170 nie zakazują wprowadzania do statutu klauzul, których celem jest efektywne uiszczanie składek członkowskich. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że składka wnoszona przez członka spółki wodnej nie jest obowiązkiem o charakterze publicznoprawnym, lecz jest świadczeniem cywilnoprawnym. Składki członkowskie mają zatem charakter świadczeń cywilnoprawnych, a stosunek łączący strony (członków i spółkę ) w tym zakresie ma charakter cywilnoprawny. Stosunki cywilnoprawne charakteryzują się równorzędnością stron, ich autonomią w zakresie wstąpienia w stosunek prawny i jego kształtowania, a ochrona interesów stron jest gwarantowana przez prawo do sądu. Zakwestionowany zapis statutu odpowiada więc autonomii woli stron, a jego treść na tle prawa cywilnego nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało zatem błędnej wykładni przepisów art. 170 ust. 1 i 5 wywodząc z nich zakaz stosowania przez spółkę dodatkowych instrumentów dyscyplinujących członków spółki w zakresie obowiązku uiszczania składek członkowskich.

Skarżąca podkreśliła również, że w toku postępowania przed organem administracji wykazała, jak negatywnym zjawiskiem dla prawidłowego funkcjonowania spółki i realizacji jej statutowych zadań jest niepłacenie składek. Ponadto do statutu wprowadzono zapis z którego wynika, że spółka może się powstrzymać z wykonaniem zgłoszonych przez członka napraw urządzeń melioracyjnych znajdujących się na jego gruntach, do czasu uregulowania zaległości wraz z odsetkami. Już sam zapis o fakultatywności w zakresie powstrzymania się z wykonaniem napraw wskazuje na to, że spółka nie zastrzegła bezwzględnego powstrzymania się od wykonania naprawy w każdym przypadku, natomiast zastrzeżono tylko możliwość takiego powstrzymania się na zasadach fakultatywnych. W sytuacji gdyby zachodziło oddziaływanie gruntów położonych wyżej na których wystąpiłaby awaria, na grunty innych rolników położone niżej, wówczas spółka w ramach oceny sytuacji będzie wykonywała naprawy urządzeń, nawet w przypadku gdyby członek spółki nie uregulował należnych składek .

Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.).

Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania a w konsekwencji również normy prawa materialnego w stopniu skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. za rażąco naruszającą prawo, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uznało decyzję Starosty [...], w zakresie w jakim zatwierdzała ona § 6 a statutu Spółki Wodnej K. z siedzibą w M.. Jak wywiedziono bowiem, kontestowany zapis statutu rażąco narusza uregulowania zawarte w art. 164 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo wodne. Jak zaś wskazano, rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zdaniem Kolegium, sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem naruszony przepis jest oczywisty, zrozumiały i nie wymaga dodatkowej interpretacji.

Konkluzja ta, w ocenie Sądu, jest nieuprawniona. Rację ma bowiem strona skarżąca, że norma art. 164 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo wodne nie została w niniejszej sprawie w ogóle naruszona.

Przywołany przepis przewiduje, że spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń służących do melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na terenach zmeliorowanych. Zakwestionowany zapis statutu przewiduje natomiast, że w wypadku gdy członek spółki zalega z płatnościami z tytułu składki członkowskiej, spółka może powstrzymać się z wykonywaniem zgłoszonych przez członka napraw urządzeń melioracyjnych znajdujących się na jego gruntach, do czasu uregulowania zaległości wraz z odsetkami. Zestawienie treści powołanego wyżej przepisu prawa powszechnie obowiązującego oraz normy statutowej, nie tylko nie pozwala na konstatację o oczywistej sprzeczności pomiędzy tym uregulowaniami, lecz wręcz wskazuje na całkowicie odmienny zakres obu uregulowań. Art. 165 określa zasady działalności spółek wodnych, natomiast kwestionowany zapis statutu odnosi się do relacji pomiędzy spółką wodną a jej członkami.

W tym kontekście przypomnieć natomiast należy, że obowiązująca ustawa Prawo wodne, w przeciwieństwie do regulacji ją poprzedzających nie dopuszcza tworzenia przymusowych spółek wodnych, z czego wynika, że są to zrzeszenia dobrowolne. Stosunek członkostwa w spółce wodnej jest stosunkiem zobowiązaniowym, bezterminowym o charakterze ciągłym, który wygasa po wypowiedzeniu przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów - niezwłocznie po wypowiedzeniu (art. 3651 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r Kodeks cywilny- tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 121 ze zm.). Skoro zatem relacja pomiędzy członkiem a spółką ma charakter cywilnoprawny, zaś skutkiem nierealizowania przez członka obowiązków może być nawet wykluczenie z jej szeregów, nieporozumieniem jest twierdzenie, iż powstrzymywanie się przez spółkę z wykonywaniem zgłoszonych przez członka napraw urządzeń melioracyjnych znajdujących się na jego gruntach do czasu uregulowania obciążających go zobowiązań stanowi naruszenie jakiegokolwiek przepisu prawa. Przepis art. 166 ust. 1 ustawy Prawo wodne wskazuje jedynie przykładowe zagadnienia regulowane statutowo ("w szczególności"), zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że wprowadzony do statutu zapis § 6a wykracza poza materię regulowaną statutowo.

Osobną kwestią pozostaje natomiast wpływ powyższego uregulowania na obowiązki ustawowo ciążące na spółce wodnej. O ile bowiem spółka może powstrzymać się od wykonywania napraw zgłoszonych jej przez członka, o tyle zapis ten pozostaje bez pływu na obciążający spółkę, a wynikający z art. 77 ust. 1 ustawy Prawo wodne, obowiązek utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych na obszarze jej działalności. Utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, które są objęte działalnością spółki wodnej, należy bowiem do tej spółki, bez względu na ewentualne zaniechania członków a nawet niezależnie od tego czy właściciele gruntów, na których urządzenia te wywierają korzystny wpływ, są członkami spółki. Jeśli zatem utrzymanie tychże urządzeń, w rozumieniu art. 77 ust. 1 ustawy, wymagać będzie podjęcia koniecznych działań na terenie nieruchomości członka, zalegającego ze składkami, spółka nie będzie mogła skutecznie z obowiązku tego się zwolnić, poprzez powołanie się na uregulowania statutowe (§ 6a). Jak wyżej wskazano, czym innym jest bowiem możliwość ułożenia wzajemnych relacji pomiędzy podmiotami stosunku cywilnoprawnego, czym innym natomiast obowiązek nałożony ustawą, który może być egzekwowany przez uprawniony organ (art. 77 ust. 2 ustawy), niezależnie od treści stosunku zobowiązaniowego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, podzielić należy stanowisko strony skarżącej, że ustawowe uregulowanie sposobu dochodzenia i ściągalności składek członkowskich oraz trybu ich egzekucji, określone w art. 170 ust. 1,2 i 5 ustawy, nie stoi na przeszkodzie wprowadzeniu do statutu spółki kwestionowanego przez organ nadzoru zapisu. Nie stoi ono bowiem w sprzeczności ani ze sposobem określenia wysokości tych świadczeń (ust.2) ani z przewidzianym sposobem jego egzekucji (ust.5).

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] nie narusza prawa, tym bardziej zaś nie narusza go w sposób rażący, brak było podstaw do zastosowania sankcji, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

W oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono zatem o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej ich zwrot w kwocie równej należnemu wpisowi sądowemu (200,-zł.), wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego radcą prawnym ustalonemu w oparciu o treść § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 490) na kwotę 240,-zł. oraz opłacie od pełnomocnictwa (17-zł.).

a.tp.