Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1087/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant ref. staż. Natalia Berkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. ze skargi Powiatu Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. Z. wnioskiem z dnia 10 maja 2001 r. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w Z. o pow. 5,3042 ha (zabudowana domem mieszkalnym), oznaczona obecnie w ewidencji gruntów obrębu [...] jednostka ewidencyjna [...], numerem działki [...] w ark. 2 o pow. 5,3042 ha, stanowiąca część byłej nieruchomości ziemskiej "Z." w O.- nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13). Uzasadniając wniosek podniesiono m.in., że nieruchomość ta nigdy nie służyła produkcji rolnej i w żaden sposób nie była powiązana z folwarkiem Z..

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. znak: [...] Wojewoda [...] orzekł, że objęta wnioskiem nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadniając zajęte stanowisko zwrócono uwagę, że stosując się do przyjętej, aktualnej linii orzeczniczej organ powinien zbadać, czy istniał związek funkcjonalny pomiędzy wnioskowaną nieruchomością, a pozostałą częścią majątku Z. o charakterze rolniczym. Badanie związku funkcjonalnego polega na ustaleniu istnienia bądź nieistnienia powiązań o charakterze terytorialnym, organizacyjnym i finansowym pomiędzy zabudowaną nieruchomością R., a pozostałym majątkiem.

Wniosek J. Z. podtrzymali jego następcy prawni: M. P., E. D., A. R., G. B. i M. Z. w piśmie z dnia 23 lutego 2011 r., wnosząc o "wydanie decyzji merytorycznej zgodnie z wnioskiem z dnia 10 maja 2001 r. stwierdzającej, że nieruchomość będąca w dniu [...] września 1944 r. własnością J. Z., zabudowana willą mieszkalną wraz z zabudowaniami pomocniczymi: murowanym domem mieszkalnym, dwoma murowanymi budynkami gospodarczymi wraz z otaczającym parkiem, wydzielona prawnie i fizycznie ogrodzeniem drewniano-murowanym przed [...] września 1939 r., stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 5,3042 ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], dla której Sąd Rejonowy w Z. [...] aktualnie prowadzi księgę wieczystą nr [...]- nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej". Wnioskodawcy podnieśli, że przejęcie objętej wnioskiem nieruchomości było bezprawne, gdyż nieruchomość ta nigdy nie służyła produkcji rolnej i w żaden sposób nie była powiązana z folwarkiem "Z.".

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł, że zabudowana nieruchomość oznaczona obecnie w ewidencji gruntów obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], numerem działki [...] w ark. 2 o pow. 5,3042 ha, dla której Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiąca część byłej nieruchomości ziemskiej "Z." w O.- podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaakcentowano, że nieruchomość R. była powiązana z majątkiem ziemskim "Z." w zakresie terytorialnym, decyzyjno-organizacyjnym oraz finansowym, a tym samym brak podstaw prawnych do wyłączenia jej spod działania przepisów. Jak ustalono, biura O. znajdowały się w oddzielnych zabudowaniach przy ul. [...] w Z., co jednak zdaniem organu I instancji nie oznacza braku powiązań spornej nieruchomości z gospodarstwem rolnym majątku "Z." w zakresie zarządzania. Wnioskodawcy nie udowodnili swoich twierdzeń, że objęta wnioskiem część majątku ziemskiego "Z." była wyodrębniona prawnie i odrębnie opodatkowana. "R." znajdował się w obrębie przejmowanego majątku i pozostawał z nim w związku funkcjonalnym. Bez zabezpieczenia finansowego ze strony majątku ziemskiego "Z." i innych majątków ziemskich O. zabudowana nieruchomość "R.", jak stwierdził organ I instancji, nie mogłaby funkcjonować.

W odwołaniu od ww. decyzji zarzucono naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e) oraz art. 15 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r., a także art. 107 § 1 i 3, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 i art. 7 K.p.a., jak również art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji, Odwołujący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie o niepodpadaniu nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem pełnomocnika Odwołujących m.in. "nie zachodziła konieczność badania związku funkcjonalnego"; rozpatrując jednakże w tym kontekście niniejszą sprawę organ I instancji błędnie ocenił tak przesłanki związku funkcjonalnego, jak i błędnie ocenił zebrany materiał dowodowy.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz: w pkt 1 orzekł, że projektowane działki nr [...] (o pow. 0,91 ha) i 56/4 (o pow. 0,10 ha) wydzielone na wstępnym podziale działki nr [...] w ark 2 o pow. 5,3042 ha, dla której Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej część byłej nieruchomości ziemskiej "Z." w O. nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej; w pkt 2 orzekł, że projektowane działki nr [...] i [...] o łącznej pow. 4,29 ha, wydzielone na wstępnym podziale działki nr [...] w ark. 2 o pow. 5,3042 ha podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2015r. uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia [...] stycznia 2015r. w pkt 2; oddalił natomiast skargę Powiatu Z. w części dot. pkt 1. Od powyższego wyroku zostały wniesione skargi kasacyjne przez: Powiat Z. oraz M. Z., M. P., E. D., G. B. oraz A. R.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017r. sygn. akt I OSK 37/16 uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając skargi, Sąd podzielił pogląd Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o braku związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem dworsko – parkowym a rolniczą częścią majątku Z.. W szczególności, rozdzielność tej części nieruchomości od pozostałej części majątku o charakterze rolnym potwierdziły, w ocenie Sądu, zebrane w sprawie dowody, szczegółowo powołane przez organ odwoławczy i zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy – w tym zeznania świadków oraz wyjaśnienia stron. Dowody te potwierdzają, iż przedmiotowy zespół dworsko-parkowy pełnił wyłącznie funkcję mieszkalną (rezydencjalną). Z uwagi jednak na wskazaną wadliwość wyznaczenia granic zespołu dworsko-parkowego, niepodpadającego pod działanie dekretu, koniecznym stało się uchylenie całej zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zatem stwierdził, że w sprawie konieczne jest ponowne przeanalizowanie materiału dowodowego i sporządzenie nowego wstępnego projektu podziału przedmiotowej nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...], który to podział winien ustalić w sposób prawidłowy granice zespołu dworsko-parkowego niepodpadającego pod działanie dekretu i stosownie do poczynionych ustaleń sporządzi wstępny projekt jej podziału. Przy dokonywaniu tej oceny organ w szczególności winien rozważyć argumenty odnoszące się do kwestii wadliwości opinii geodety, podnoszone przez następców prawnych J. Z..

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...] w całości i orzekł, że w pkt 1), że projektowana działka nr [...] o pow. 2,76 ha, wydzielona na wstępnym podziale działki nr [...] w ark. 2 o pow. 5,3042 ha, dla której Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] stanowiącej część byłej nieruchomości ziemskiej "Z." w O.- nie podpadała pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 06 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13); w pkt 2) że projektowana działka nr [...] o pow. 2,5442 ha, wydzielona na wstępnym podziale działki nr [...] w ark. 2 o pow. 5,3042 ha, dla której Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej część byłej nieruchomości ziemskiej "Z." w . - podpadała pod działanie przepisów ww. dekretu PKWN.

W uzasadnieniu wskazano, że z zebranego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego wbrew stanowisku organu I instancji nie wynika, ażeby pomiędzy całością przedmiotowej zabudowanej nieruchomości oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], numerem działki [...] w ark. 2 o pow. 5,3042 ha, stanowiącą część byłej nieruchomości ziemskiej "Z." w O., określaną jako "R.", a pozostałą nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym zachodziła zależność funkcjonalna.

Badając "związek funkcjonalny" organ I instancji dokonał ustaleń w zakresie kryterium terytorialnego, kryterium decyzyjno-organizacyjnego oraz kryterium finansowego zwracając uwagę, że całość spornej nieruchomości "R." była powiązana z majątkiem ziemskim "Z.". Nie może mieć jednak decydującego znaczenia dla wyniku sprawy brak wyodrębnienia prawnego tej nieruchomości. Decydującego znaczenia nie mogą mieć także źródła dochodów jej właściciela, ani też fakt zamieszkiwania w willi "R." właściciela nieruchomości ziemskiej i korzystanie przez niego z parku. Należy mieć bowiem na uwadze, iż z reguły polskie pałace (dwory, rezydencje) nie były związane z produkcją rolną, lecz stanowiły integralną część z otaczającymi je parkami, pełniąc typową funkcję mieszkalną. W rozpoznawanej sprawie, sam dworek miał właśnie charakter rezydencjalny. Wskazano także, że zebrany materiał dowodowy w omawianej sprawie nie wskazuje, aby "rządca" powołany do bieżącego zarządzania majątkiem zamieszkiwał we dworze. W obrębie przedmiotowej willi nie przebywali pracownicy rolni, nie było więc powiązania z siłą roboczą (pozostałym majątkiem).

Ponownie rozpatrując sprawę wzięto przede wszystkim pod uwagę znajdujący się w aktach sprawy plan folwarku Z. do dóbr O. z [...] r., albowiem dokument ten sporządzono najbliżej dacie przejęcia majątku na rzecz Skarbu Państwa. Z planu tego wynika, że zespół dworsko-parkowy obejmował kształt prostokąta.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018r. znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuścił dowód z opinii biegłego M. S. w przedmiocie wstępnego podziału zabudowanej nieruchomości określanej jako "R.", oznaczonej jako działka nr [...] w ark. 2 o pow. 5,3042 ha, dla której Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Biegły sporządził wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej część byłej nieruchomości ziemskiej Z. w O. na działki nr [...] i [...]. Koncepcję podziału opracowano na podstawie planu gruntów folwarku Z. do dóbr O. z [...]r.

Minister podkreślił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza brak związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem dworsko-parkowym w części działki [...], wydzielonej na wstępnym podziale tej działki w postaci projektowanej działki numer [...] o pow. 2,76 ha z pozostałym majątkiem o charakterze rolnym. Poza tym organ wskazał, że z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] Delegatura w [...] z dnia [...] czerwca 2011r. wynika, iż sporny budynek nie posiada "białych kart" i nie figuruje w rejestrze zabytków. Został jednakże wskazany do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków (zespołów zabytkowych) pismem z dnia [...] grudnia 2010r. znak: [...].

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że sporna nieruchomość wydzielona na wstępnym podziale działki nr [...] w postaci projektowanej działki nr [...] o pow. 2,76 ha, pełniła jedynie funkcje mieszkalne, co skutkowało stwierdzeniem, że nie miała ona charakteru nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym. Pozostałą część działki nr [...], Minister zakwalifikował, jako podpadającą pod działanie dekretu PKWN, podzielając stanowisko Wojewody zajęte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ podniósł, że jak wynika ze szkicu założenia dworsko-parkowego na R. /wykonanego w [...]r. przez M. K./, co potwierdzają również m.in. wyjaśnienia stron – M. P. i E. D. oraz zeznania powołanych w sprawie świadków – H. M. i M. G. - tereny te obejmują dawne tereny rolne.

Organ odwoławczy podkreślił, że pomiędzy częścią przedmiotowej zabudowanej nieruchomości oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów obrębu [...]., jednostka ewidencyjna [...], numerem działki [...], stanowiącą część byłej nieruchomości ziemskiej folwark "Z." w O., a pozostałą częścią tegoż majątku nigdy nie istniał związek funkcjonalny uzasadniający twierdzenie, iż mogła ona być wykorzystana na cele reformy rolnej, do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania oraz geodety uprawnionego M. S. złożonego w toku postępowania przez Powiat Z. Minister wskazał, że w jego ocenie nie zaistniała żadna z przesłanek, która uzasadniałaby przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2019 r. wniósł Powiat Z. dalej "skarżący".

Skarżący zaskarżył opisaną wyżej decyzję w całości zarzucając naruszenie:

1. art. 28 i art. 61 § 4 K.p.a. przez pominięcie Skarbu Państwa jako strony niniejszego postępowania;

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego M. S. w sytuacji, gdy wstępny projekt podziału nieruchomości (nr działki [...]) nie zawiera uzasadnienia;

3. art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 89 § 2 K.p.a. przez nieuwzględnienie wniosku Powiatu Z. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania oraz geodety M. S. w sytuacji, gdy wstępny projekt podziału nieruchomości ([...]) nie zawiera uzasadnienia;

4. art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej przez błędne przyjęcie, że projektowana działka nr [...] o pow. 2,76 ha, wydzielona na wstępnym podziale działki nr [...] w ark. 2 o pow. 5,3042 ha, dla której Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej część byłej nieruchomości ziemskiej "Z." w O. (oznaczona na kopii aktualnej mapy zasadniczej, stanowiącej załącznik do decyzji) - nie podpadała pod działanie przepisów tego przepisu w sytuacji, gdy usytuowanie budynku mieszkalnego w centrum majątku o charakterze rolniczym i rolniczy charakter otaczających go gruntów wskazuje, że nieruchomość ta była nie tylko powiązana pozostałym gruntami wchodzącymi w skład majątku przez osobę jego właściciela i stanowiła nie tylko miejsce jego zamieszkania, ale była również związana z pozostałymi gruntami majątku w sensie przedmiotowym tj. stanowiła ośrodek zarządzania spornym majątkiem rolnym - zagospodarowaniem ogrodów, uprawami na gruntach rolnych, organizacją pracy przez samego właściciela lub osobę przez niego upoważnioną.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2019 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej stwierdził, że zarzuty przedstawione w skardze nie mogą zasługiwać na uwzględnienie, podtrzymując tym stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Powiatu Z. następcy prawni J. Z. wnieśli o oddalenie skargi. W piśmie tym pełnomocnik uczestników podniosła, że zaskarżona decyzja Ministra nie narusza oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2017 r., która organ administracji był związany na zasadzie art. 153 p.p.s.a. (także art. 190 p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a.

W pierwszej kolejności Sąd był obowiązany do uwzględnienia faktu, że kontrolowana decyzja została wydana w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 37/16. Sąd w niniejszej sprawie z uwagi na art. 153 p.p.s.a jest rozstrzygnięciem tym związany.

Zgodnie z ww. przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną zawartą w wyroku oznacza, że wywiera on skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego, ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu.

Mając na uwadze okoliczności podniesione w uzasadnieniu NSA, to należy wskazać, że Sąd ten podzielił pogląd Ministra o braku związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem dworsko – parkowym w R. a rolniczą częścią majątku Z.. W szczególności bowiem wskazano, że rozdzielność tej części nieruchomości od pozostałej części majątku o charakterze rolnym potwierdziły, w ocenie NSA, zebrane w sprawie dowody, szczegółowo powołane przez organ odwoławczy i zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy – w tym zeznania świadków oraz wyjaśnienia stron. Dowody te potwierdzają, iż przedmiotowy zespół dworsko-parkowy pełnił wyłącznie funkcję mieszkalną (rezydencjalną).

Wobec tego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił powyższe stanowisko i przyjął brak związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem dworsko-parkowym w części działki [...], wydzielonej na wstępnym podziale tej działki w postaci projektowanej działki numer [...] o pow. 2,76 ha z pozostałym majątkiem o charakterze rolnym. Takie ustalenia doprowadziły do przyjęcia zarzutów skargi dążące do odmiennych ustaleń za niezasadne.

Odnosząc się do pozostałej części uzasadnienia NSA, to należy wskazać - co nie jest też kwestionowane - że NSA uznał za zasadne ponowne przeprowadzenie postępowanie w sprawie wyznaczenia granic zespołu dworsko-parkowego niepodpadającego pod działanie dekretu z uwagi na wadliwość podjęcia czynności w tym zakresie w poprzednim postępowaniu.

Poddając analizie powyższe wskazania NSA co do dalszego postępowania, to w ocenie sądu jak wynika z akt sprawy, organ ponownie rozpoznając sprawę wywiązał się z tego obowiązku i postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 r. dopuścił dowód z opinii biegłego w przedmiocie wstępnego podziału zabudowanej nieruchomości, powołał na biegłego uprawnionego geodetę i dokonał podziału działki.

Mając na uwadze zarzuty skargi, jak i odwołania należy zauważyć, że nie można uznać, że z akt sprawy i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika na jakiej podstawie biegły przyjął podział działki nr [...]. Organ bowiem wprost wskazał, że koncepcja podziału nieruchomości została oparta na podstawie znajdującego się w aktach Planu gruntów folwarku Z. do dóbr O. z [...] r. Informacja taka została także zamieszczona na planie podziałowym działki.

Poza tym Minister dopuścił dowód z opinii biegłego, który koncepcję podziału działki nr [...] opracował na podstawie planu gruntów folwarku Z. do dóbr O. z [...] r., ponieważ dokument ten został sporządzony najbliżej dacie przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Okoliczność ta także wskazuje, że Minister uwzględnił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, poprzez rozważenie argumentów podnoszonych – co do kwestii wadliwości poprzedniej opinii geodety – podnoszone przez następców prawnych J. Z..

Nie można uznać zasadny także zarzut nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie rozprawy. Wniosek ten po pierwsze, nie jest wiążący dla organu, po drugie w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 89 § 2 k.p.a. które wskazują kiedy jest obligatoryjne przeprowadzenie rozprawy. W ocenie Sądu zebrane w sprawie dowody były wystarczające do wyjaśnienia sprawy i jej rozstrzygnięcia.

Poza tym co jest istotne i ma wpływ na wynik sprawy Powiat Z. w sposób nieprzekonywujący, niepoparty żadnymi dowodami kwestionował ustalenia organu. Powiat w toku postępowania oprócz ogólnych stwierdzeń w zakresie potrzeby wyjaśnienia, nie sformułował konkretnych zarzutów, dlaczego przyjęty podział jest nieprawidłowy, jak i nie przedstawił żadnego kontrdowodu, np. opinii biegłego, z której można by powziąć wątpliwość o prawidłowości już sporządzonego podziału. Zatem zdaniem Sądu Powiat nie podważył dotychczasowych ustaleń organu co do podziału działki.

Poza tym odnosząc do zarzutu skargi, w którym strona formułuje nie uwzględnienie wszystkich stron postępowania, tj. Skarbu Państwa jako byłego właściciela, to należy wskazać, że Skarbowi Państwa nie przysługuje żaden tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, wobec tego nie można uznać go za stronę niniejszego postępowania. Możliwość bycia stroną przysługuje osobom, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości. Należy wskazać, że w tym zakresie Sąd podzielił stanowisko wyrażone w tej kwestii w odpowiedziach na skargę sporządzonej przez Ministra, jak i pełnomocnika uczestników postępowania.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzutów skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.