Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 109/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Sędziowie Jan Bała NSA Tadeusz Cysek (spr.) Protokolant Anna Wróblewska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1105/06 w sprawie ze skargi H. S. Wytwórnia Win "W." w G. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia 14 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie obrotu hurtowego napojami alkoholowymi 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od H. S. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych 120 (sto dwadzieścia) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1105/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. S. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 14 października 2004 r., którą przy wskazaniu – jako podstawy prawnej art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.); dalej ustawa o cenach, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 5, poz. 44 ze zm.); dalej ustawa o jakości handlowej..., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. "w związku" z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 lutego 2003 r. w sprawie szczególnych rodzajów fermentowanych napojów winiarskich oraz szczegółowych wymagań organoleptycznych, fizycznych i chemicznych dla tych napojów (Dz.U. Nr 25, poz. 223); dalej rozporządzenie MRiRW z dnia 4 lutego 2003 r., utrzymano w mocy decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Zielonej Górze z dnia 9 lipca 2004 r. orzekającą na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o cenach w związku z art. 29 ustawy o jakości handlowej..., że wino owocowe półsłodkie "Wiśnia" w butelkach szklanych 0,75 l w ilości 1800 sztuk wyprodukowane przez Wytwórnię Win "W." w G. należącą do H. S., sprzedane nieznanemu odbiorcy, miało jakość niegodną z obowiązującymi przepisami, tj. rozporządzeniem MRiRW z dnia 4 lutego 2003 r., przy czym stopień pogorszenia jakości poddanego analizie wina wynosił 100%.

Sąd I instancji wskazał w szczególności, że próbki przedmiotowego wina do badań laboratoryjnych pobrane zostały z magazynu wyrobów gotowych przedsiębiorstwa skarżącego w dniu 27 kwietnia 2004 r., kiedy to rozpoczęła się kontrola konkretnej wytwórni przeprowadzona przez Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Zielonej Górze.

Właściciel wytwórni przedstawił atest jakościowy omawianego rodzaju wina z produkcji w dniu 27 kwietnia 2004 r. Według tego atestu kwasowość lotna tego wina wynosiła 0,68 g/l i było ono zgodne z polską normą PN-A-79121.

Wyniki badań zleconych w związku z przeprowadzoną kontrolą przez Centralne Laboratorium w Poznaniu były jednak odmienne (kwasowość lotna 2,0 g/l przy dopuszczalnej 1,3 g/l – według rozporządzenia MRiRW z dnia 4 lutego 2003 r., a zawartość cukru 84,0 g/l, wobec możliwej w myśl powołanego aktu prawnego – w winach półsłodkich − ilości 30-60 g/l).

W związku z zakwestionowaniem w odwołaniu od opisanej wcześniej decyzji organu I instancji wskazanych wyżej wyników badań, w Centralnym Laboratorium w Poznaniu przeprowadzono kolejne badania – na "wtórnikach" próbek wina "Wiśnia".

W sprawozdaniu z tych badań stwierdzono kwasowość lotną 1,5 g/l, przy niepewności pomiaru + - 0,1.

Uzasadniając decyzję z dnia 14 października 2004 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uznał, że nawet przy uwzględnieniu ram niepewności pomiaru (0,1 g/l) można było przyjąć w konkretnym przypadku przekroczenie dopuszczalnej kwasowości lotnej wina, powodujące dyskwalifikację danego produktu.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach stwierdzenie wady lub uszkodzenia towaru, przy braku obniżki ceny, wymaga wydania decyzji ustalającej rodzaj i stopień pogorszenia jakości towaru.

W skardze na opisaną wyżej decyzję H. S. podniósł, że przyjęty przez rozstrzygający organ wynik badania budzi wątpliwości, skoro dokładność badania określona została na 0,1 g/l, a pomiędzy pierwszym a drugim badaniem wystąpiła różnica wyniku 1,5 g/l, czyli skala błędu wyniosła 30%. Ponadto konkretne wino miało 6-miesięczny okres przydatności do spożycia, kończący się 27 października 2004 r., a drugie badanie wykonano pod koniec tego okresu, tj. 14 września 2004 r. Badane wino odpowiadało według skarżącego polskiej normie.

Odpowiadając na skargę, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wskazał, że badania wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie znaleziono innego laboratorium, które podjęłoby się ich wykonania. Różnica w wynikach badań wyniosła zaś 0,5 g/l, a nie 1,5 g/l. Ponadto wymagania jakościowe obowiązują do końca okresu przydatności do spożycia towaru. Zgodność wina z polską normą nie wyłączała konieczności posiadania przez ten produkt parametrów w zakresie kwasowości lotnej według postanowień rozporządzenia MRiRW z dnia 4 lutego 2003 r.

Zgodnie ze stanowiskiem organu, który wydał zaskarżoną decyzję – w sytuacji gdy parametry wina określały precyzyjnie przepisy prawa – każde przekroczenie tych parametrów powoduje dyskwalifikację produktu i pogorszenie jego jakości o 100%.

Wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność wskazanych decyzji organów administracji publicznej obu instancji.

Uzasadniając ten wyrok Sąd I instnacji stanął na stanowisku, że art. 29 ustawy o jakości nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji w sprawie, bowiem nie mogła mieć zastosowania żadna z podanych w nim "ewentualności". Cała partia wina "Wiśnia" po przejściu badań w laboratorium zakładowym i stwierdzeniu zgodności z polską normą została natychmiast i przed wydaniem kwestionowanych w skardze decyzji sprzedana. Nie było zatem możliwości realizacji sankcji w postaci zakazu wprowadzania towaru do obrotu, poddania go określonym zabiegom, czy też zniszczenia. Nie można też było przekwalifikować przedmiotowego wina do niższej klasy, bowiem bez zachowania parametrów przewidzianych rozporządzeniem z dnia 4 lutego 2003 r. w ogóle nie nadawało się do spożycia.

Ponadto jako nie znajdujący zastosowania w sprawie oceniony został art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. Art. 11 tej ustawy dotyczy obniżki ceny. Brak dokonania obniżki ceny zgodnie z art. 11 ust. 4 omawianej ustawy powoduje określenie przez organ kontroli stopnia wad i uszkodzeń towaru, a następnie wdrożenie sankcji finansowych według art. 13 powołanego aktu prawnego. Sankcje te mają na celu odebranie przedsiębiorcy korzyści nienależnej, uzyskanej z racji braku obniżki ceny, a także wpłatę do budżetu kwoty dodatkowej w wysokości 150% kwoty nienależnej.

Jeżeli jednak przedmiotowe wino nie było towarem "którego cenę przedsiębiorca powinien obniżać" (skoro nie nadawało się ono w ogóle do obrotu i spożycia), to uregulowanie z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach nie mogło być brane pod uwagę.

Relacjonując dalej przebieg postępowania w sprawie, Sąd I instancji wskazał, że Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł skargę kasacyjną, zarzucając wyrokowi WSA z dnia 1 sierpnia 2005 r.:

1) naruszenie art. 11 art. 4 ustawy o cenach poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na pominięciu, że "dyspozycja" tego przepisu upoważniająca właściwy organ do wydania decyzji określającej stopień i rodzaj wad i uszkodzeń towaru nie ogranicza się do przypadków, gdy stopień wad i uszkodzeń towaru jest na poziomie niższym niż 100%;

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 2 k.p.a.).

Wyrokiem z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt II GSK 365/05 Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając wniesioną skargę kasacyjną, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2005 r. i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można było podzielić poglądu Sądu I instnacji i odrzucić a limine zastosowania przepisów ustawy o cenach względem towarów wprowadzonych do obrotu, mimo iż nie posiadały one cech i jakości wymaganych przepisami szczególnymi. Omawiany przepis nie ogranicza określenia stopnia wad i uszkodzenia towaru, a zatem określenie stopnia utraty jakości na 100% nie stoi w sprzeczności z tym przepisem. Powyższe uwagi dotyczą w równym stopniu sprzedaży towarów, które podlegałyby zakazowi wprowadzenia do obrotu.

Art. 40 pkt 2 ustawy o jakości (przewidujący odpowiedzialność karną producenta) nie wyklucza stosowania art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. Nie można przyjąć, że producent – sprzedawca towaru o nieznacznie pogorszonych parametrach jakościowych i nie obniżający z tego powodu ceny byłby w gorszej sytuacji od tych przedsiębiorców, którzy wprowadzają do obrotu towar nienadający się w ogóle do obrotu.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zbadanie zarzutów skarżącego dotyczących rozbieżnych wyników analizy pobranych próbek wina, co podważa ich wiarygodność.

Po dokonaniu zatem prawidłowych ustaleń stanu faktycznego Sąd I instancji – ponownie rozpoznając sprawę – ocenić miał jaką podstawę materialnoprawną należałoby zastosować do ustalonego stanu faktycznego, mając na uwadze dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o cenach w nawiązaniu do ustawy o jakości, w szczególności art. 29 tej ustawy.

Kończąc relację z przebiegu postępowania w sprawie, Sąd I instnacji podał, że pismem z dnia 24 sierpnia 2006 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wyjaśnił, że jego Centralne Laboratorium w Poznaniu uzyskało w 2001 r. potwierdzenie kompetencji poprzez akredytację dokonaną przez Polskie Centrum Akredytacji według Polskiej Normy PN-EN ISO/IEC 17025. Sprzęt i odczynniki poddawane są w tym Laboratorium stałej kontroli. Kontrolowana jest również praca osób zatrudnionych w Laboratorium. Nie ma podstaw do zakwestionowania działania Laboratorium w niniejszej sprawie.

Podniesiono też, że w praktyce konkretnego Laboratorium zdarzały się przypadki konieczności analizy partii produktów niejednorodnych. Ponadto należy brać pod uwagę wpływ nieszczelności zakrętek na wynik badań wykonywanych w różnym czasie (w niniejszej sprawie odstęp między badaniami wyniósł aż 3 miesiące).

Rozstrzygający organ zwrócił również uwagę, że we wskazanym okresie tylko próbki win pochodzących z Wytwórni Win "W.", należącej do skarżącego, miały niewłaściwe parametry jakościowe.

Uzasadniając oddalenie skargi wniesionej przez H. S., dokonane po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł w szczególności, iż "wytyczne" Naczelnego Sądu Administracyjnego nakazywały w pierwszej kolejności zbadanie zarzutów skarżącego dotyczących rozbieżnych wyników analizy chemicznej pobranych próbek przedmiotowego wina.

W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie brak było uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do ostatecznego potwierdzenia tezy skarżącego o nieprawidłowości, czy też nierzetelności wyników badań uzyskanych przez Centralne Laboratorium w Poznaniu. Laboratorium to dysponowało nowoczesnym sprzętem oraz wykwalifikowanym personelem. Spełniało także surowe warunki, które były niezbędne do uzyskania akredytacji.

Według stanowiska zaprezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 listopada 2006 r., w postępowaniu administracyjnym wykorzystano też "środki prawne" określone w art. 32 ust. 3 ustawy o cenach, zgodnie z którym – w uzasadnionych przypadkach badania laboratoryjne mogą być na zlecenie właściwego organu Inspekcji przeprowadzane przez inne (niż należące do Inspekcji) wyspecjalizowane w danym zakresie laboratoria.

Uwzględniając sugestie H. S., zwrócono się bowiem do 19 innych laboratoriów. Żadne jednak z nich (jak wynika z notatki z dnia 8 września 2004 r.) nie wdrożyło metody oznaczania kwasowości lotnej wyrażonej jako kwas octowy, zawartej w Rozporządzeniu Komisji (EWG) Nr 2676/90 z dnia 17 września 1990 r. (określającym wspólnotowe metody analizy wina).

Tym samym badania "odwoławcze" musiały być przeprowadzone w Centralnym Laboratorium w Poznaniu, należącym do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Nie można zatem zarzucić, aby w postępowaniu administracyjnym naruszono art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W tym zakresie Sąd I instancji uwzględnił też wyjaśnienia organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zawarte w jego piśmie z dnia 24 sierpnia 2006 r.

Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaakcentowania wymagało w szczególności, że także powtórnie dokonane w sprawie badania były również niekorzystne dla skarżącego, skoro i z nich wynikało przekroczenie obowiązujących norm o 100%, "bez względu na przyczynę, która mogła spowodować różnicę w oznaczaniu stężenia kwasowości lotnej pomiędzy pierwszym a drugim badaniem".

W tym aspekcie Sąd I instancji uznał zarzuty skarżącego dotyczące braku wiarygodności wyników analizy chemicznej przedmiotowego towaru uzyskanych w postępowaniu administracyjnym za niezasadne.

Sąd I instancji uznał też, że nie ma uzasadnienia, aby w świetle wykładni art. 11 ust. 4 ustawy o cenach w nawiązaniu do art. 29 ustawy o jakości, jaką dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt II GSK 365/05, eliminować z obrotu prawnego decyzje z punktu widzenia materialnoprawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił przy tym uwagę, iż wprawdzie decyzja organu I instnacji powołała się także na art. 29 ustawy o jakości, ale zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie nie zawiera sankcji przewidzianych w art. 2 pkt 1−5 tego artykułu.

Omawiana decyzja odpowiada zaś art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. Mimo bowiem, że wyniki kwasowości lotnej osiągnięte w pierwszym badaniu były wyższe niż osiągnięte w drugim badaniu, to stopień pogorszenia jakości towaru pozostał taki sam, tj. 100%.

W myśl rozważań przeprowadzonych w wyroku z dnia 16 listopada 2006 r. nieprawidłowość wynikająca z samego powołania się i to tylko przez organ I instancji na art. 29 ustawy o jakości nie może być zatem traktowana jako uchybienie, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna H. S. zarzuciła opisanemu wyżej wyrokowi:

1) naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 29 ustawy o jakości poprzez jego niezastosowanie;

2) naruszenie przepisów postępowania poprzez ich niezastosowanie, a w szczególności:

– art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez dopuszczenie dowodów z badań, których rozbieżne wyniki nie powinny być podstawą ustaleń faktycznych decyzji, a przez co podważono zaufanie obywateli do organów Państwa,

– art. 78 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w szczególności brak dopuszczenia dowodu z badań innego ośrodka badawczego niż Centralne Laboratorium Badawcze w Poznaniu,

– art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że okoliczność jakości przedmiotowego wina została udowodniona.

Wniosek skargi kasacyjnej zmierzał do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz merytorycznego rozpoznania sprawy przez uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, ewentualnie do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W skardze kasacyjnej wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż różnice w wynikach badań podważają ich wiarygodność.

Strona skarżąca powtórzyła formułowane wcześniej zastrzeżenia w zakresie oceny wyników badań oraz zakwestionowała wpływ na te zaistniałe różnice okoliczności podnoszonych przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję, takich jak nieszczelność zamknięć (nakrętek na butelkach), czy też niejednorodność partii towaru, skoro pobranie i zabezpieczenie próbek towaru miałoby nastąpić zgodnie z obowiązującymi w tym względzie regułami prawnymi, nakazującymi pobieranie próbek w taki sposób, aby skład i jakość towaru nie uległy zmianie oraz przekazywanie próbek w opakowaniach hermetycznych.

Ponadto wobec twierdzenia o niejednolitości badanej partii towaru, nie byłoby zrozumiałe ustalanie stopnia pogorszenia jakości całej partii wina.

Podniesiono też, że wino z tej samej partii badane w Hurtowni B. posiadało odpowiednią jakość (fakt, że na etykietach nie zmieniono daty produkcji, a tylko termin przydatności do spożycia, nie miał tu znaczenia) oraz wzrost a nie zmniejszanie się z upływem czasu kwasowości wina.

Zdaniem strony skarżącej, nie jest wytłumaczeniem dla braku wyjaśnienia w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego to, że żadne inne laboratorium w kraju nie miało stosownych certyfikatów dla przeprowadzenia potrzebnych w sprawie badań. Nie było w szczególności przeszkód, aby dopuścić dowód z opinii laboratorium zagranicznego.

Na obywatela nie można, według skargi kasacyjnej, przerzucać odpowiedzialności za braki i nieudolność państwowego aparatu kontroli.

Co do zarzutu naruszenia art. 29 ustawy o jakości zauważono tylko, iż trudno stwierdzić, aby "wydając przedmiotową decyzję organ administracji działał w ramach swoich kompetencji, albowiem jego decyzja nie znajduje podstawy w tym przepisie".

Odpowiadając na skargę kasacyjną, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie z zasądzeniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odpowiedź na skargę kasacyjną akcentuje, iż zgodnie ze stanowiskiem zajętym w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 29 ustawy o jakości nadaje się do zastosowania jedynie wobec artykułów, które nie zostały jeszcze sprzedane i znajdują się u kontrolowanego przedsiębiorcy. Podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację, wskazany wyżej organ jako niezasadne ocenił też zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 8, 78 § 1 i 80 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

Przede wszystkim zauważyć należy, iż w myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Wobec tego, iż w niniejszej sprawie nie występowała nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a., poprzestać należało na ustosunkowaniu się do treści skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Według art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Sformułowany charakter skargi kasacyjnej (konieczność zachowania szeregu ściśle określonych wymogów łączących się z tym środkiem zaskarżenia) spowodował, iż ustawodawca możliwość jej sporządzenia powierzył tylko podmiotom profesjonalnym pod względem prawnym (art. 175 p.p.s.a.).

Podkreślenia wymaga, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko wyrokowi sądu administracyjnego pierwszej instancji, a nie przeciwko decyzji administracyjnej, której legalność kontrolował sąd administracyjny pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1891/04, Lex nr 171698 i wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 ONSAiWSA 2004/1/17). Powoduje to konieczność formułowania zarzutów skargi kasacyjnej adekwatnych do przedmiotu zaskarżenia.

Prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej winien precyzować, jaki konkretnie przepis prawa został naruszony poprzez wydanie zaskarżonego wyroku, na czym to naruszenie polegało (dlaczego według autora skargi kasacyjnej zasadne jest twierdzenie o obrazie danego przepisu) oraz – gdy chodzi o przepisy postępowania – wykazania, iż zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 421/04, Lex nr 146732).

Zaznaczyć trzeba, iż wobec zasady wynikającej z art. 183 § 1 p.p.s.a. (związania granicami skargi kasacyjnej) obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest zapewnienie poprawnego sporządzenia tego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzupełnienia, formułowania domysłów co do tego o naruszenie jakiego to przepisu mogło chodzić w świetle wywodów skargi kasacyjnej, jak też stawiania hipotez w zakresie uzasadnienia postawienia obrazy danego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt I FSK 741/05, Lex nr 201531; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 383/05, Lex nr 18517; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2574/05, Lex nr 173331; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt I FSK 4/05, Lex nr 173353; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1436/04, Lex nr 23857 i wiele innych).

Niezbędne jest także zaakcentowanie, że wymienione w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. "naruszenie przepisów postępowania" odnosi się do przepisów postępowania sądowego (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 104/05, publ. OSP z. 1 z 2007 r., z glosą aprobującą A. Kubiak-Kozłowskiej; wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2005 r. sygn. akt FSK 914/04, Lex 177030; wyrok NSA z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt II GSK 66/05, Lex nr 168082 i wiele innych).

Dokonanie w świetle przedstawionych wyżej wymogów oceny skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, iż nie mogła ona przynieść spodziewanego przez stronę wnoszącą ten środek zaskarżenia skutku.

Odnosząc się najpierw do zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy zauważyć, że został on sformułowany bez wskazania na powiązanie z jakimkolwiek oznaczonym konkretnie przepisem regulującym postępowanie przed sądem administracyjnym. Samo powoływanie się przez skargę kasacyjną na obrazę art. 7, 8, 78 i 80 k.p.a. nie jest – jak już podniesiono – wystarczające dla skutecznego postawienia zarzutu w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wymienione w skardze kasacyjnej przepisy k.p.a. regulują jedynie postępowanie przed organami administracji publicznej. Nie wyznaczają natomiast reguł postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego w pierwszej instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2006 r., przeciwko któremu przecież była skierowana skarga kasacyjna.

Tego niedostatku nie mógł zaś skorygować samodzielnie i działając z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny, skoro do jego roli należało rozpoznanie sprawy tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.).

Co do zaś zarzutu naruszenia prawa materialnego (przyjąć można, że dotyczył on jedynie art. 29 ustawy o jakości, zważywszy iż skarga kasacyjna precyzyjnie określać musi przepis, do którego obrazy według tego środka zaskarżenia doszło i rozszerzenie granic rozpoznawania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w żadnym razie nie może powodować użycia zwrotu "w szczególności") wypada zwrócić uwagę na wątpliwości interpretacyjne odnośnie kierunków zaskarżenia, wynikające z porównania zapisu w petitum skargi kasacyjnej dotyczącego "1) naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 29 ustawy... poprzez jego niezastosowanie" z zapisem w końcowej części skargi kasacyjnej "także na podstawie art. 29 ustawy... trudno stwierdzić, aby wydając przedmiotową decyzję organ administracji publicznej działał w ramach swoich kompetencji, albowiem jego decyzja nie znajduje podstawy w tym przepisie".

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił już uwagę w swoim orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 242/04, Lex nr 237135), że skarga kasacyjna musi być tak sformułowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych zarówno co do zakresu zaskarżenia, jak i jego kierunków.

Tymczasem porównując przytoczone zapisy, nie można jednoznacznie przyjąć, czy stronie wnoszącej skargę kasacyjną chodziło o wyrażenie poglądu co do potrzeby wskazania, jako istotnej w sprawie podstawy prawnej wymienionego przepisu, który rozstrzygający organ administracji publicznej pominął, czy też o to, że zaskarżona przed sądem pierwszej instancji decyzja nie znajduje oparcia w tym przepisie.

Podkreślenia wymaga przy tym, że treść skargi kasacyjnej zupełnie pomija bezpośrednie odniesienie się (krytykę) do wywodów Sądu I instnacji dotyczących problematyki art. 29 ustawy o jakości, co było konieczne wobec tego, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko wyrokowi Sądu I instancji. Zauważyć też należy, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji, czując się związany przyjętym rozumieniem oceny prawnej i wskazań wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny, stanął na stanowisku, że wadliwie postąpił jedynie organ pierwszej instancji, powołując jako podstawę prawną omawiany przepis. To uchybienie nie zostało jednak potraktowane jako mające wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji uznał natomiast zgodność rozstrzygnięcia organów obu instancji z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach.

Zaniechanie przez autora skargi kasacyjnej przedstawienia polemiki z konkretnymi rozważaniami zawartymi w wyroku Sądu I instancji, co do problematyki art. 29 ustawy o jakości i brak uwzględnienia zaakcentowanego w nim zróżnicowania zachowań organów administracji publicznej pierwszej i drugiej instancji w tym zakresie, nie zezwala w istocie na uchwycenie źródła zgłoszenia przez stronę skarżącą zarzutu naruszenia powołanego przepisu.

Zgadzając się z poglądem, że zarzut naruszenia prawa materialnego, jako podstawa skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do powołania przepisu prawa materialnego, ale musi wskazywać zarówno sposób naruszenia tego przepisu, jak i wyjaśnienie na czym polegała w danym przypadku błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie konkretnego przepisu (vide postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2004 r. sygn. akt GSK 779/04, Lex nr 159159), należy dojść do wniosku, że niejednoznaczne, enigmatyczne i lakoniczne zapisy zawarte w rozpatrywanej skardze kasacyjnej sprawiają iż nie spełnia ona wymogu przedstawienia uzasadnienia w zakresie zarzutu naruszenia art. 29 ustawy o jakości.

I ten zatem zarzut nie mógł odnieść spodziewanego przez stronę skarżącą skutku.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a., a co do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a.