Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2091/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 104 par. 1 i par 2;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 46 poz 1 art. 16 ust. 1 i ust. 2;
law: Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i  pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie  (EWG) nr 295/91 (Tekst mający znaczenie dla EOG)
article: art. 3 ust. 1; art. 20 ust. 1; art. 205a ust. 1; art. 205b ust. 1 - 3
journal: Dz.U. 2006 nr 100 poz 696
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. D. i R. D. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu skargi w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE z dnia 11 lutego 2004 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] czerwca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżących K. D. i R. D. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2008 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęła skarga K. D. i R. D. na naruszenie praw pasażerów przez przewoźnika lotniczego S. z siedzibą w B. poprzez niewykonanie umowy przewozu międzynarodowego osób na trasie K. – B. – K. w dniach [...]-[...] czerwca 2006 r., odnośnie lotu z dnia [...] czerwca 2006 r. z B. do K. (nr rejsu [...]). W treści skargi skarżący podnieśli, że posiadali potwierdzoną rezerwację na lot z dnia [...] czerwca 2006 r. z B. do K., którego start był przewidziany na godz. [...] czasu lokalnego. Pasażerowie stawili się na lotnisku o godzinie [...]. W celu uzyskania informacji na temat stanowiska odpraw R. i K. D. udali się do punktu informacji na lotnisku. Tam uzyskali informację, z lot z przyczyn technicznych leżących po stronie S. jest opóźniony i odbędzie się o godz. [...]. W zaistniałej sytuacji pasażerowie R. i K. D. pozostali na lotnisku i oczekiwali na swój lot. Około godziny [...] czasu lokalnego, pasażerowie udali się do punktu informacji, gdzie uzyskali informację, że samolot już odleciał. Z korespondencji elektronicznej przesłanej w dniu [...] sierpnia 2006 r. z adresu poczty elektronicznej "A." do pasażera, załączonej do akt sprawy wynika, że start przedmiotowego lotu odbył się o godz. [...] czasu lokalnego. Pasażerowie nie odbyli podróży przedmiotowym lotem.

Postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (Prezes ULC), działając na podstawie art. 66 § 3 w zw. z art. 19 i 20 k.p.a., art. 205a ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. - Prawo lotnicze (Dz. U z 2006r., nr 100, poz. 696 z późn. zm.), w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/911EWG (Dz. Urz. UE L 46 z dnia 17 lutego 2004 r.), zwanego dalej "rozporządzeniem" zwrócił skargę.

W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił, iż Prezes ULC kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia. Na mocy art. 3 ust. 2 lit. a rozporządzenia, zakres zastosowania rozporządzenia jest ograniczony do pasażerów, którzy posiadają potwierdzoną rezerwację na dany lot oraz, z wyjątkiem przypadku odwołania, o którym mowa w art. 5, stawią się na odprawę pasażerów, zgodnie z wymogami i w czasie określonym uprzednio na piśmie (w tym poprzez środki elektroniczne) przez przewoźnika lotniczego, organizatora wycieczek lub autoryzowane biura podróży, lub, jeżeli czas nie został określony, nie później niż 45 minut przed ogłoszoną godziną odlotu. Natomiast ze skargi wynika, że pasażerowie posiadali potwierdzoną rezerwację na dany lot, w określonym terminie znajdowali się na terenie lotniska, ale nie stawili się na odprawę pasażerów bowiem nie dołączyli do akt sprawy kart pokładowych (boarding pass), które mogłyby wskazywać na zgłoszenie się pasażerów do odprawy. Rozporządzenie nie zawiera definicji "stawienia się na odprawę pasażerów" . Jednakże z definicji miejsca docelowego zawartej w art. 2 lit. h rozporządzenia wynika, że "miejsce docelowe" oznacza miejsce lądowania określone na bilecie przedstawionym na stanowisku kontrolnym (...)". Zdaniem Prezesa Urzędu, warunek stawienia się na odprawę pasażerów należy definiować zawężająco poprzez stawienie się pasażerów do stanowiska kontrolnego, którego skutkiem jest przedstawienie przez pasażerów na stanowisku kontrolnym biletu i uzyskanie karty pokładowej na dany lot. Stawieniem się na odprawę pasażerów nie może być stawienie się pasażerów do punktu informacyjnego na lotnisku lub przebywanie na terenie lotniska. Lot się odbył, co wiąże się z faktem, że była przeprowadzona odprawa pasażerów. Tym samym, w ocenie organu, zdarzenie polegające na niestawieniu się do odprawy pasażerów K. i R. D. na przedmiotowy lot nie jest objęte zakresem zastosowania rozporządzenia. Przedmiotowe rozporządzenie, stosownie do art. 1 ust. 1, reguluje minimalne prawa pasażerów jedynie w następujących przypadkach: odmowa przyjęcia na pokład wbrew ich woli, odwołanie ich lotu, opóźnienie ich lotu. Organ wyjaśnił, że zdarzenia w postaci niestawienia się do odprawy ww. pasażerów na lot z dnia [...] czerwca 2006 r. z B. do K. (nr rejsu [...]) nie można zakwalifikować ani jako odwołania lotu, ani jako opóźnienia lotu, ani jako odmowy przyjęcia na pokład w rozumieniu postanowień rozporządzenia. Powołując się na przepis art. 2 lit. l rozporządzenia "odwołanie" oznacza nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany, i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce, zaś lot się odbył. Odbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce uniemożliwia zakwalifikowanie powyższego zdarzenia jako odwołania lotu. Zdaniem Prezesa ULC art. 3 ust. 2 lit. a rozporządzenia, odnoszący się do zakresu zastosowania rozporządzenia wyraźnie stanowi, że pasażerowie są zobowiązani do stawienia się na odprawę pasażerów z wyjątkiem przypadku odwołania, o którym mowa w art. 5 rozporządzenia. Kwalifikacja danego zdarzenia jako opóźnienia lub jako odmowy przyjęcia na pokład w rozumieniu postanowień rozporządzenia jest związana z uprzednim spełnieniem przez pasażerów warunku w postaci stawienia się na odprawę pasażerów. Pasażerowie nie dopełnili ww. warunku. W związku z powyższym, zdarzenie w postaci niestawienia się do odprawy ww. pasażerów na lot z dnia [...] czerwca 2006 r. z B. do K. nie może zostać zakwalifikowane jako odmowa przyjęcia na pokład pasażerów wbrew ich woli bądź jako duże opóźnienie lotu w rozumieniu postanowień rozporządzenia.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż Prezes ULC nie jest uprawniony do rozpatrywania skarg na naruszenia przez przewoźników indywidualnych praw pasażera, które nie zostały uregulowane w ww. rozporządzeniu. Wszelkie pozostałe przypadki naruszenia przez przewoźnika praw pasażera nie są sprawami, które mogą być załatwione w drodze wydania decyzji administracyjnej, a do rozstrzygnięcia tych spraw, po wyczerpaniu procedury reklamacyjnej, właściwy jest sąd powszechny. Zgodnie z powszechnie przyjętą linią orzecznictwa, przedmiotem postępowania administracyjnego mogą być sprawy indywidualne z zakresu prawa administracyjnego, a wszelkie pozostałe sprawy tylko wtedy, gdy zostały przekazane przepisem ustawy. Brak powyższego przekazania powoduje, iż roszczenia odnoszące się do naruszenia umowy przewozu są roszczeniami cywilnoprawnymi. Odpowiedzialność za szkodę wynikłą z opóźnienia w przewozie powietrznym podróżnych jest nałożona na przewoźnika na mocy Konwencji o ujednoliceniu niektórych prawideł, dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego, sporządzonej w Montrealu dnia 28 maja 1999 r. (Dz. U z 2007 r., Nr 37, poz. 235). Pasażerowie mogą dochodzić roszczeń z tego tytułu przed sądem powszechnym. Organ powołał się na art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie;

- art. 2 lit. "l" rozporządzenia (WE) Nr 216/2004 poprzez błędną wykładnię, albowiem organ bezzasadnie stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca odwołanie lotu,

- art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 216/2004 poprzez nie zastosowanie, albowiem organ winien przekazać sprawę do właściwego organu w H.,

- art. 66 § 3 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, albowiem organ bezzasadnie przyjął, że zachodzą przesłanki do zwrotu skargi.

Skarżący podnieśli w zażaleniu, że na tablicach odlotów nie był wymieniony lot do K., a na lotnisku skarżący uzyskali informację, iż lot jest opóźniony i odbędzie się o godz. [...] , zatem godzinę [...] należy uznać za planowany czas odlotu. Skoro więc lot nie odbył się o tej porze, ani później zostały spełnione przesłanki przepisu art. 2 lit. "l" rozporządzenia (WE) Nr 216/2004 w związku z powyższym, organ dokonał nieuprawnionej interpretacji powyższego przepisu. Ponadto, zdaniem skarżących, Prezes ULC dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy posługując się instytucją zwrotu podania , co jest niedopuszczalne bowiem abstrahując od merytorycznej zasadności skargi, strona zakwalifikowała stan faktyczny jako naruszenie przepisów rozporządzenia (WE) Nr 216/2004, co oznacza, iż sprawa należy do kompetencji organów administracyjnych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podanie ocenia się według jego treści. W ocenie skarżących dopiero przeprowadzone postępowanie administracyjne zakończone decyzją może wykazać bezzasadność skargi, np. z uwagi na brak przesłanek.

Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z [...] lipca 2008 r. Prezes ULC utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W obszernym uzasadnieniu tego postanowienia Prezes ULC stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, iż gdyby pasażerowie stawili się do odprawy na przedmiotowy lot, to odbyliby podróż tym lotem. Zdaniem Prezesa Urzędu nie istnieją także podstawy do przyjęcia innej wykładni odwołania lotu, ponieważ definicja odwołania wyraźnie odnosi się do pojęcia lotu a nie do pojęcia podróży pasażerów. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS - czwarta izba) z dnia 10 lipca 2008 r. w sprawie C-173/07 Emirates Airlines - Direktion fur Deutschland przeciwko Dietherowi Schenkelowi. ETS w punktach tegoż wyroku 40 i 41 orzekł:

"pojęcie "lotu" w rozumieniu rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że oznacza on co do istoty operację transportu lotniczego, stanowiąc tym samym w pewien sposób "odcinek" tego transportu, obsługiwany przez przewoźnika lotniczego, który wytycza swoją trasę. Pojęcie "podróży" odnosi się natomiast do osoby pasażera, który wybiera miejsce przeznaczenia i udaje się do niego lotem obsługiwanym przez przewoźnika lotniczego. Podróż, obejmująca normalnie część "do miejsca przeznaczenia" i "z powrotem" jest wyznaczona przede wszystkim osobistym i indywidualnym celem przemieszczenia się. Jako że pojęcie podróży nie zostało zawarte w art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 261/2004, pozostaje co do zasady bez wpływu na jego wykładnię."

Organ wskazał, że ta kwestia jest również rozpatrywana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w połączonych sprawach C-402/07 i C-432/07 STURGEON i in. lecz nie zapadł jeszcze wyrok. W konsekwencji Prezes ULC uznał za bezzasadny zarzut pasażerów, polegający na naruszeniu art. 2 lit. 1 rozporządzenia, poprzez błędną jego wykładnię, albowiem organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsce odwołanie lotu.

Odnośnie zarzutu rażącego naruszenia art. 16 ust. 1 rozporządzenia poprzez niezastosowanie organ wyjaśnił, że stosownie do art. 16 ust. 2 rozporządzenia, bez uszczerbku dla art. 12, każdy pasażer może wnieść do każdego organu wyznaczonego na podstawie ust. 1 lub do każdego innego właściwego organu wyznaczonego przez Państwo Członkowskie, skargę na naruszenie niniejszego rozporządzenia na, które miało miejsce na jakimkolwiek lotnisku znajdującym się na terytorium Państwa Członkowskiego, lub dotyczącą jakiegokolwiek lotu z kraju trzeciego na lotnisko znajdujące się na tym terytorium. W świetle powyższego, pasażer jest uprawniony do złożenia skargi na naruszenie postanowień rozporządzenia do Prezesa ULC, odnośnie zdarzenia, które miało miejsce na jakimkolwiek lotnisku znajdującym się na terytorium Państwa Członkowskiego, lub dotyczącą jakiegokolwiek lotu z kraju trzeciego na lotnisko znajdujące się na tym terytorium. W ocenie Prezesa z tej normy prawnej nie wynika, że pasażerowie są uprawnieni do składania do ww. organów skarg, które nie dotyczą naruszenia postanowień rozporządzenia. Kwalifikacja, czy skarga dotyczy postanowień rozporządzenia jest dokonywana przez organ, zaś kwestia zwrotu skargi, bądź odmowy przyjęcia skargi jest regulowana prawem wewnętrznym danego kraju. Podstawą kompetencyjną odnośnie zakresu właściwości rzeczowej jest art. 205a ust. 1 Prawa lotniczego, który stanowi, że Prezes Urzędu kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia nr 26112004/WE z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 261/2004/WE", w zakresie przestrzegania praw pasażerów lotniczych, a w szczególności rozpatrywanie skarg, o których mowa w art. 16 ust. 2 tego rozporządzenia. Zakres zastosowania przepisów prawa materialnego określony jest w art. 3 rozporządzenia. Art. 3 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że rzeczowy zakres zastosowania rozporządzenia odnosi się do pasażerów, którzy spełnią warunki określone w tym przepisie, w tym spełnią warunek stawienia się na odprawę pasażerów w wyznaczonym czasie. Zdaniem Prezesa Urzędu nie istnieje konieczność ustalania właściwości miejscowej organu odnośnie wniesionej skargi, ponieważ skarga nie spełnia przesłanek z punktu widzenia właściwości rzeczowej i nie kwalifikuje się jako skarga na naruszenie postanowień rozporządzenia.

Ponadto organ zauważył, że z korespondencji elektronicznej z dnia [...] lipca 2008 r. referenta sprawy z M. z siedzibą w M. wynika, iż sprawa Pani K. D. i R. D. została zarejestrowana pod nr [...] i dotyczyła kwestii wykonania umowy przewozu, co nie leży w kompetencji tego organu. Zatem Prezes Urzędu stwierdził, że zarzut rażącego naruszenia art. 16 ust. 1 rozporządzenia polegający na nieprzekazaniu sprawy do właściwego organu w H., jest bezzasadny. Również zarzut naruszenia art. 66 § 3 k.p.a. nie może być uwzględniony gdyż z przedmiotowej skargi jednoznacznie wynika, że skarga została wniesiona na niewykonanie umowy przewozu przez przewoźnika, a nie na naruszenie postanowień rozporządzenia. W związku z powyższym właściwym w tej sprawie jest sąd powszechny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o uchylenie powyższego postanowienia i, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie, dodatkowo zarzucili rozstrzygnięciu organu naruszenie art. 7, 8, 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w efekcie czego organ nie rozważył należycie materiału dowodowego oraz naruszył zasadę słusznego interesu obywateli i zasadę pogłębiania zaufania do obywateli.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że wykładnia organu prowadzi do paradoksu polegającego na tym, iż nieistotne jest jakich informacji i pouczeń udzielono pasażerom. Zdaniem strony Prezes ULC winien przekazać skargę zgodnie z właściwością organowi [...], a nie zwracać podania. W przypadku istnienia organu właściwego wyłączone jest stosowanie art. 66 § 3 k.p.a.. Organ niewłaściwy nie może decydować za kompetentny organ i zwracać podania powołując się na stosunki cywilno-prawne. Dlatego też, zdaniem stron, organ dopuścił się również naruszenia art. 66 § 3 k.p.a.

W ocenie skarżących podanie ocenia się według jego treści i dopiero przeprowadzone postępowanie administracyjne zakończone decyzją może wykazać bezzasadność skargi, np. z uwagi na brak przesłanek. Nie można na wstępnym etapie badania podania orzec o niedopuszczalności skargi, stwierdzając arbitralnie, że "lot nie został odwołany". W kwestii rozpatrywania materiału dowodowego przez organ, skarżący wskazali, iż Prezes ULC dopuścił się rażącego naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Organ nie zebrał i rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wszechstronny. Na stronie czwartej uzasadnienia organ stwierdził, iż: "Z okoliczności sprawy nie wiadomo czy pasażerowie faktycznie przebywali na lotnisku w przedziale czasowym [...] - [...] czasu lokalnego. W tych godzinach pasażerowie powinni zgłosić się do odprawy przewoźnika. Ze skargi pełnomocnika jednoznacznie wynika, że w przedziale czasowym [...] - [...] czasu lokalnego pasażerowie nie interesowali się swoim lotem." Powołane twierdzenia organu są całkowicie nieuprawnione, a tym samym sprzeczne z materiałem dowodowym. W skardze bowiem strony wyraźnie wskazały, iż w tym przedziale czasowym oczekiwały na odlot i nie opuszczały lotniska. Skarżący uzyskali informację, iż odlot będzie o godz. [...]. Zdaniem skarżących organ nie zapoznał się z treścią skargi, która stanowi podstawowy materiał dowodowy. Nadto organ dopuścił się sprzeczności w swoim uzasadnieniu. Z jednej strony Prezes ULC wywodził, iż jest organem właściwym miejscowo do rozpatrywania skarg, z drugiej natomiast wskazał, iż nie istnieje konieczność ustalania właściwości miejscowej wobec nieistnienia właściwości rzeczowej.

W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie zauważył, iż interpretacja art. 16 ust. 2 rozporządzenia 261/2004/WE przedstawiona przez skarżących w skardze, zgodnie z którą celem tego przepisu jest ułatwienie skarżącym składania skarg, zwłaszcza w sytuacji, gdy pasażerowie nie władają językiem urzędowym państwa, którego organ jest właściwy do rozpatrzenia skargi nie znajduje uzasadnienia w obecnym stanie prawnym. Przepis ten uprawnia jedynie pasażerów do złożenia skargi do:

- organu wyznaczonego na podstawie art. 16 ust. 1 rozporządzenia 26112004/WE lub

- do każdego innego właściwego organu wyznaczonego przez Państwo Członkowskie.

Zdaniem organu z powyższego przepisu wynika, iż każdemu Państwu Członkowskiemu pozostawiono swobodę decyzji, czy organem właściwym do przyjmowania (i rozpatrywania) skarg będzie ten sam organ co organ wyznaczony jako odpowiedzialny za wykonywanie postanowień rozporządzenia 261/2004/WE w odniesieniu do lotów z lotnisk znajdujących się na jego terytorium oraz lotów z krajów trzecich na te lotniska. Konsumenci, którzy chcą dochodzić roszczeń transgranicznych, a nie władają językiem urzędowym kraju, którego sąd czy organ jest właściwy do rozpatrzenia sprawy - mogą skorzystać z pośrednictwa organizacji takich jak Europejskie Centrum Konsumenckie czy też innej organizacji konsumenckiej. Organ nie dopatrzył się również naruszenia art. 7, 8, 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, uznając zarzuty w powyższym zakresie za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej jako: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne.

Przede wszystkim zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Niewątpliwie zasadą w postępowaniu administracyjnym jest merytoryczne rozstrzyganie spraw w formie decyzji (art. 104 par. 1 i 2 k.p.a.). Rację zatem mają skarżący wywodząc, że w postępowaniu będącym przedmiotem niniejszej sprawy doszło do wydania postanowienia, a zatem rozstrzygnięcia o charakterze formalnym, lecz na podstawie przesłanek merytorycznych, sprowadzających się do stwierdzenia braku zasadności zgłoszonego żądania.

Nie ulega wątpliwości że skarga złożona w dniu [...] czerwca 2008 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego przez K. D. i R. D. na naruszenie praw pasażerów przez przewoźnika lotniczego S. z siedzibą w B. poprzez niewykonanie umowy przewozu międzynarodowego osób na trasie K. – B. – K. w dniach [...]-[...] czerwca 2006 r., odnośnie lotu z dnia [...] czerwca 2006 r. z B. do K. (nr rejsu [...]) odpowiadała warunkom skargi na naruszenie Rozporządzenia nr 261/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. UE L 46 z dnia 17 lutego 2004 r.). Przepis art. 16 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowi, iż: "Bez uszczerbku dla art. 12, każdy pasażer może wnieść do każdego organu wyznaczonego na podstawie ust. 1 lub do każdego innego właściwego organu wyznaczonego przez Państwo Członkowskie, skargę na naruszenie niniejszego rozporządzenia, które miało miejsce na jakimkolwiek lotnisku znajdującym się na terytorium Państwa Członkowskiego, lub dotyczącą jakiegokolwiek lotu z kraju trzeciego na lotnisko znajdujące się na tym terytorium. "Zgodnie z ust. 1 tego przepisu:" Każde Państwo Członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za wykonywanie postanowień niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do lotów z lotnisk znajdujących się na jego terytorium oraz lotów z krajów trzecich na te lotniska. W razie konieczności organ ten podejmuje niezbędne środki w celu zapewnienia przestrzegania praw pasażerów (...)." Powyższe postanowienia rozporządzenia doprecyzował ustawodawca polski w ramach przepisów ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jednolity Dz. U z 2006 r. Nr 100, poz. 696, dalej jako Pl),, zgodnie z którymi:. "Do stosunków prawnych z zakresu lotnictwa cywilnego stosuje się przepisy Prawa lotniczego, o ile wiążące Rzeczpospolitą Polską ratyfikowane umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej" (art. 3 ust.1 Pl).

Centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach lotnictwa cywilnego jest Prezes Urzędu (art. 20 ust. 1 PI)", który "kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 261/2004/WE", w zakresie przestrzegania praw pasażerów lotniczych, a w szczególności rozpatrywanie skarg, o których mowa w art. 16 ust. 2 tego rozporządzenia " (art. 205a ust.1).

Art. 205b. ust. 1 Pl zawiera wymienione enumeratywnie rodzaje rozstrzygnięć wydawanych w drodze decyzji administracyjnej na skutek złożonej przez pasażera skargi o której mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE. Mianowicie - Prezes Urzędu stwierdza w drodze decyzji administracyjnej:

1) brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego albo

2) naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz termin ich usunięcia.

Zgodnie z ust. 2 tego przepisu - do skargi, o której mowa w ust. 1, pasażer powinien załączyć następujące dokumenty:

1) kopię skargi skierowanej do przewoźnika;

2) odpowiedź przewoźnika na skargę pasażera - jeżeli została udzielona;

3) potwierdzoną rezerwację na dany lot".

Jak wynika z ust. 3 cytowanego przepisu, "ciężar udowodnienia, że uprawnienia przysługujące pasażerowi, w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub opóźnienia lotu, zgodnie z rozporządzeniem nr 261/2004/WE, nie zostały naruszone obciąża przewoźnika lotniczego".

Przede wszystkim należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2008 r. Prezes ULC dokonał nietrafnej oceny wymogów, jakim winna odpowiadać skarga składana zgodnie z rozporządzeniem nr 261/2004/WE. W niniejszej sprawie, jak wynika z treści skargi, jej istotą jest naruszenie praw pasażerów przez przewoźnika lotniczego. Jak wynika z akt administracyjnych, pasażerowie dysponowali potwierdzoną rezerwacją na lot z dnia [...] czerwca 2006 r. z B. do K. (nr rejsu [...]), którego start był przewidziany na godz. [...] czasu lokalnego. Mimo tego, iż pasażerowie stawili się na lotnisku o godz. [...] nie odbyli podróży przedmiotowym lotem z powodu błędnej informacji uzyskanej na lotnisku, iż lot odbędzie się o godz. [...]. W rzeczywistości lot odbył się planowo.

W tej sytuacji, skoro skarga odpowiadała wymogom formalnym określonym w cyt. wyżej przepisie art. 205b ust. 2 Pl, zatem postępowanie powinno się zakończyć wydaniem decyzji zawierającej jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 205b. ust. 1 Pl.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z [...] lipca 2008 r. sam organ cytując przepis do art. 16 ust. 2 rozporządzenia uznał, że pasażer jest uprawniony do złożenia skargi na naruszenie postanowień rozporządzenia do Prezesa ULC, odnośnie zdarzenia, które miało miejsce na jakimkolwiek lotnisku znajdującym się na terytorium Państwa Członkowskiego, lub dotyczącą jakiegokolwiek lotu z kraju trzeciego na lotnisko znajdujące się na tym terytorium.

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie a zatem, wbrew zarzutom skargi, nie było wystarczających postaw do przekazania sprawy do odpowiedniego organu w H.

Jednakże ta prawidłowa interpretacja cytowanego przepisu doprowadziła organ do błędnego wniosku, że pasażerowie są nie uprawnieni do składania do ww. organów skarg, które nie dotyczą naruszenia postanowień rozporządzenia. Zdaniem Sądu kwalifikacja, czy skarga dotyczy postanowień rozporządzenia w analizowanym przypadku ma charakter merytoryczny. Dlatego też należy podzielić stanowisko skarżących, że Prezes ULC dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy posługując się instytucją zwrotu podania, co jest niedopuszczalne bowiem bez względu na zasadności skargi, sama strona zakwalifikowała stan faktyczny jako naruszenie przepisów rozporządzenia (WE) Nr 216/2004, co oznacza, iż sprawa należy do kompetencji organów administracyjnych. W konsekwencji dopiero przeprowadzone postępowanie administracyjne zakończone decyzją może wykazać bezzasadność skargi z uwagi na brak przesłanek. Tak więc, wobec obowiązku rozstrzygnięcia o naruszeniach rozporządzenia (bądź ich braku) w drodze decyzji administracyjnej, w jednej z form wskazanych w katalogu zawartym w art. 205b ust. 1 Pl – orzeczenie o zwrocie skargi wszczynającej postępowanie administracyjne z przyczyn merytorycznych, do których należy zaliczyć ocenę zasadności skargi z punktu widzenia art. 1 ust.1 oraz art. 3 rozporządzenia (przedmiot i zakres zastosowania rozporządzenia) jest niewłaściwe. Konieczna zatem była eliminacja obydwu postanowień z obrotu prawnego.

Z uwagi na powyższe, na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – Sąd orzekł, jak w sentencji. O niewykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.