Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1208/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 i inne
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 75, art. 76, art. 77 par. 1, art. 81, art. 107 par. 1 i par. 3, art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda / spr./ WSA Mirosław Bator Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2009 r. sprawy ze skargi F.P. na decyzję Wojewody z dnia 27 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty z dnia [...].02.2009r. znak [...], na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1 - 3, art. 142 i art. 216 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzeczono w punktach :

1. o zwrocie działek nr "1" o pow. 0,0182 ha i nr "2" o pow. 0,1274 ha, położonych w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. "3", na rzecz F. P. w 4/5 części oraz J. P. w 1/5 części; 2. o obowiązku wyżej wymienionych zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty 775,62 zł odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, a mianowicie co do F. P. kwoty 620,50 zł oraz odnośnie J. P. kwoty 155,12 zł.; 3. o terminie i sposobie uiszczenia powyższych należności.

Uzasadniając powyższe podano, że przedmiotowa sprawa została przekazana Staroście do rozpatrzenia postanowieniem Wojewody z dnia 30.09.2004r. nr [...]. Powołano następnie treść art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyodrębniając w świetle brzmienia tych przepisów przesłanki wymagające łącznego spełnienia dla zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a to : 1. wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot; 2. objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub ich części), tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami; 3. zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu definicji legalnej z art. 137 ust. 1 ustawy.

W tym zakresie wyjaśniono, że pismem z dnia 16.01.2003r. F. P. wystąpił z wnioskiem o zwrot między innymi wywłaszczonej parceli l. kat. "3", b. gm. kat. K.. Niniejsza decyzja rozstrzyga sprawę jedynie w zakresie obejmującym część tej parceli stanowiącym fragment części działki nr "4", obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., natomiast w pozostałym zakresie rozpatrzenie sprawy nastąpi odrębnie. Parcela l. kat. "3" została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].11.1951r. nr [...], w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26.04.1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. RP Nr 4, poz. 31 z 1952 r.), na cele budowy Miasta [...] i Kombinatu [...]. W orzeczeniu tym wskazano, że prawo własności przedmiotowej parceli przysługiwało J. B. w całości. Z treści odpisu skróconego aktu zgonu wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w K. dnia [...].09.2002r. Nr [...] wynika, że wskutek zawarcia związku małżeńskiego J. B. zmieniła nazwisko na P.. J. P. zmarła, a na podstawie postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].10.1995r. sygn. akt [...] spadek po niej nabyli mąż P. P. w 1/4 części oraz dzieci J. P., F. P., K. P., W. P. i B. P. - po 3/20 części. Tym samym postanowieniem Sąd ustalił także spadkobierców P. P., którymi są na podstawie ustawy jego dzieci : J. P., F. P., K. P., W. P. i B. P. - po 1/5 części. W oparciu o powyższe dokumenty ustalono, że osobami uprawnionymi do domagania się zwrotu przedmiotowej nieruchomości są : J. P., W. P., B. P., K. P., F. P.. W dniu 23.08.2005r. W. P., K. P. i B. P. złożyli oświadczenie woli o zrzeczeniu się na rzecz F. P. przysługującego im roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wynikającego z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oświadczenie to zostało notarialnie poświadczone przez notariusza H. J., Nr Rep [...].

Na podstawie analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji geodezyjnej oraz mapy stanu prawnego wykonanej przez geodetę uprawnionego R. G. w dniu 2.10.2002r. l. ks.rob. [...] ustalono, że w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. "3" b. gm. kat. K., znajduje się między innymi część działki ewidencyjnej nr "4", obr. [...], jedn. ewid. [...], m. K.. Na podstawie mapy podziału nieruchomości nr KERG [...] działka nr "4" o pow. 4,2034 ha, obręb [...] jedn. ewid. [...] m. K., objęta księgą wieczystą Kw Nr [...], stanowiąca własność Gminy K., podzieliła się na działki: nr "5" opow. 0,0098 ha, nr "6" o pow. 0,0308 ha, nr "7" o pow. 0,0931 ha, nr "8" opow. 0,0301 ha, "9" opow. 0,0145 ha, nr "10" o pow. 0,0239 ha, nr "11" opow. 0,0241 ha, nr "12" opow. 0,0132 ha, nr "13" o pow. 0,0328 ha, nr "14" opow. 0,0004 ha, nr "15" opow. 0,0169 ha, nr "16" o pow. 0,0560 ha, nr "17" opow. 0,1053 ha i nr "18" opow. 3,7525 ha. Następnie na podstawie mapy podziału nieruchomości nr KERG [...] działka nr "18" o pow. 3,7525 ha podzieliła się na działki: nr "19" o pow. 3,7223 ha, nr "20" opow. 0,0101 ha, nr "21" o pow. 0,0101 ha i nr "22" o pow. 0,0100 ha. Powstałe w ten sposób działki nr "16" i nr "19" w granicach wywłaszczonej parceli katastralnej l. kat. "3" w części wchodzą w zakres rozpatrywanej sprawy objętej niniejszą decyzją.

Wskazano następnie, że orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].11.1951r. nr [...] w sposób ogólny określiło cel wywłaszczenia jako budowa Miasta [...] i Kombinatu [...]. W trakcie prowadzonego postępowania dowodowego pozyskano z Archiwum Urzędu Miasta K. załączniki graficzne obejmujące część terenu b. gm. kat. K., w skład którego wchodziła parcela l. kat. "3", a to: - projekt wstępny zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] - schemat etapów realizacji ( pochodzący z 1961r.); - projekt realizacyjny planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]" II Zachód część "B" ( pochodzący z 1962 r.); planszę przedstawiającą teren pod projektowane osiedle domków oszczędnych Z. ( pochodzącą z 1970 r.). Analiza powyższych dokumentów pozwala stwierdzić, że część zawnioskowanej do zwrotu parceli l. kat. "3", odpowiadająca części działki nr "4", znalazła się w obszarze oznaczonym symbolem ZD - ogródki działkowe, oddzielającym od siebie dwa osiedla - "[...]" i domków jednorodzinnych "Z.". Dla prawidłowego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy pismem z dnia 15.10.2008r. nr [...] wystąpiono również do Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K. z prośbą o udzielenie informacji, jakie było przeznaczenie omawianej części wywłaszczonej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jej wywłaszczenia. Z treści odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 10.11.2008r. nr [...] wynika, że teren ten w dniu wywłaszczenia nie podlegał ustaleniom planu, ponieważ pierwszym prawomocnym planem wykonanym dla K. po II wojnie światowej był Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 31.03.1967 r. ( Dz. Urz. Rady Narodowej m. K. z dnia 17.04.1967 Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z ustaleniami tego planu przedmiotowy teren znajdował się w obszarze oznaczonym symbolem E 259 ZD, dla którego obowiązywały ustalenia takie same jak dla obszaru oznaczonego symbolem E5 ZD, tzn. "Teren upraw rolnych przeznaczony pod ogrody działkowe. Realizacja po roku 1970. Obowiązuje zakaz zabudowy, remontów i podziałów". Przeprowadzona w dniu 27.10.2005r. rozprawa administracyjna połączona z oględzinami wykazała, że fragment zawnioskowanej do zwrotu części działki nr "4" w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. "3" wchodzi w skład terenu, na którym znajduje się Ogród Działkowy "[...]" - ogrodzony ogrodzeniem z siatki metalowej na słupkach metalowych, podzielony na mniejsze ogródki działkowe. Pozostały teren graniczący z ogrodzeniem szkoły (działka nr "23"), z działką nr "24" zabudowaną budynkiem piekarni (nr porządkowy 34a), ulicą W. J. i Ogrodem Działkowym "[...]" w znacznej części był niezagospodarowany (brak widocznych działań inwestycyjnych), jedynie środek zajęty był przez chodnik o szerokości 1 m, ułożony z płytek betonowych. W pozostałym zakresie teren był zaniedbany, ogrodzony prowizorycznym ogrodzeniem z siatki, rosły na nim drzewa owocowe, sprawiał wrażenie pozostającego bez opieki. W dniu 17.07.2008r. przeprowadzona została ponowna rozprawa administracyjna połączona z oględzinami między innymi opisanego wyżej terenu, w trakcie której stwierdzono, że stan zagospodarowania ustalony w dniu 27.10.2005r. zasadniczo nie zmienił się. Dla potrzeb prowadzonego postępowania zbadano również kwestię ewentualnych obciążeń zawnioskowanej do zwrotu części działki nr "4" w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. "3" prawami obligacyjnymi bądź rzeczowymi na rzecz osób trzecich. I tak, w piśmie z dnia 11.06.2007r. nr [...] Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. wskazał, że jedynie część przedmiotowego terenu wchodząca w skład urządzonego Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" objęta jest postępowaniem prowadzonym w trybie art. 10 ustawy z dnia 8.07.2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169 poz. 1419 z późń. zm.) z wniosku Polskiego Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...] o nieodpłatne przekazanie im tego terenu w użytkowanie. W kwestii posiadania przez podmioty zarządzające sieciami infrastruktury miejskiej swoich sieci lub urządzeń na przedmiotowej nieruchomości ustalono, że jak wynika z pisma Przedsiębiorstwa [...] [...] S.A. w K. z dnia 5.06.2008r. nr [...], przez przedmiotową nieruchomość przebiega sieć cieplna 2 x Dn 100 o numerze inwentarzowym [...], która po ukończeniu inwestycji dokumentem PT [...] została przekazana na majątek przedsiębiorstwa w 1984 r. Zgodnie z pismem "E" S.A. Oddział w K. Zakład [...] K. z dnia 20.05.2008r. nr [...], przez nieruchomość przebiegają kable SN 15 kV relacji ST. [...], kabel relacji ST. [...] oraz kabel nN 0,4 kV relacji ST. [...]. Powyższe kable zostały wybudowane w latach 1986 - 1988. [...] Operator Systemu [...] Sp. z o.o. pismem z dnia 29.05.2008r. znak [...] poinformował, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się gazociągi średniego ciśnienia stal DN 150 i stal DN 100 (wybudowane w roku 1987) oraz stal DN 65 (wybudowany w roku 1986). Z kolei z pisma Telekomunikacji Polskiej S. A. z dnia [...].06.2008r. nr [...] wynika, że przez przedmiotową nieruchomość biegnie sieć teletechniczna wybudowana w latach 70 - tych. Ponadto, [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów [...] S.A. w K. pismem z dnia 20.07.2006r. nr [...] poinformowało, że przez przedmiotową nieruchomość przebiega rurociąg magistralny K.", który został wykonany w latach 1969 -70.

W dalszych wywodach wskazano, że zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody pozwalają stwierdzić, że na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu, jak również pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne, cel określony jako budowa Miasta [...] i Kombinatu [...] nie został zrealizowany. Wobec powyższego wnioskowaną do zwrotu nieruchomość należy uznać za zbędną w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i orzec o jej zwrocie. Dla określenia przedmiotu zwrotu sporządzony został przez geodetę uprawnionego J. M. podział nieruchomości oznaczonej jako działki nr "16" o pow. 0,0560 ha i nr "19" o pow. 3,7223 ha (nr KERG [...]), zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].04.2007r. nr [...], z których wydzielono odpowiednio działki nr "1" o pow. 0,0182 ha i nr "2" o pow. 0,1274 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], m. K. (nie zajęte przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" ). Z treści odpisu z księgi wieczystej KR [...] wydanego przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych w dniu [...].01.2009r. wynika, że objęte są tą księgą działki nr "16" i nr "19", obr. [...], jedn. ewid. [...], stanowiące własność Gminy K., z których następnie powstały działki: nr "1" o pow. 0,0182 ha i nr "2" o pow. 0,1274 ha, będące przedmiotem niniejszej decyzji.

Odnośnie obowiązku zwrotu uprzednio ustalonego odszkodowania powołano art. 136 ust. 3 i art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawiązano do orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. K. z 1951r. nr [...], uwzględniając dla celów rozliczeń kwotę 757,12 zł, która stanowi odszkodowanie za wywłaszczenia nieruchomości, w wysokości odpowiadającej zwracanej powierzchni. Powyższa kwota została zwaloryzowana zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 227 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w drodze obwieszczeń w Dzienniku Urzędowym RP za okres od 1952r. do końca 2008r. i wynosi - 775,62 zł . Na nieruchomości nie poczyniono po dacie wywłaszczenia żadnych nakładów zmieniających jej wartość, co miałoby wpływ na wysokość zwaloryzowanego odszkodowania, które spadkobiercy poprzedniego właściciela zobowiązani są zwrócić Gminie K.. Stanowisko takie wynika z faktu, że chodnik z płytek betonowych nie stanowi obiektu trwale związanego z gruntem, wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę i z uwagi na swój charakter może być w każdej chwili zdemontowany. Zwrot zwaloryzowanego odszkodowania następuje na rzecz Gminy K. z uwagi na fakt, iż w chwili wydania decyzji o zwrocie jest ona właścicielem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej KR [...]. Zgodnie art. 139 powołanej wyżej ustawy "nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim się znajduję w dniu jej zwrotu", co oznacza, że poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy ubiegającemu się o zwrot nie przysługuje roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, jak również żądanie odszkodowania za zmianę stanu nieruchomości powstałą po dacie wywłaszczenia.

Wskazano ponadto na dokonane pismem z dnia 1.12.2008r. zawiadomienie stron o zgromadzonym materiale dowodowym przed wydaniem decyzji co do którego nie zgłoszono uwag i zastrzeżeń, uwzględniając przy orzekaniu nadto brak wniosku o ratalną spłatę należności.

Odwołanie od decyzji Starosty z dnia 3.02.2009r. znak [...] wniosła w terminie Gmina Miasta K., która domagając się jej uchylenia w całości zarzucała naruszenie przepisów rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 i 77§1 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania wskazywała na niepoczynienie przez organ pierwszej instancji ustaleń w kwestii istnienia pasów ochronnych dla przebiegających przez przedmiotową nieruchomość urządzeń sieci cieplnej, kabli SN, kabla stacji ST, kabla nN, gazociągów średniego ciśnienia stal DN 150, stal DN 100, stal DN 65, sieci teletechnicznej oraz rurociągu magistralnego K., który został wykonany w latach 1969-70, jak również dokładnej daty, w której orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne. Podnosiła, że gromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy realizację infrastruktury technicznej w postaci gazociągu, rurociągu, sieci ciepłowniczej rozpoczęto bądź też nie w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, albo czy omawiane inwestycje zakończono w ciągu 10 lat od tej daty, czego wymaga od organów administracji legalna definicja zbędności nieruchomości zawarta w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zastrzeżenie budzi również powołane w zaskarżonej decyzji orzeczenie o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, bowiem nie podano jego pełnej daty i nie wiadomo, czy jest ono prawomocne. W świetle powyższego postępowanie wyjaśniające nie zostało należycie przeprowadzone, bowiem nie dowiedziono ponad wszelką wątpliwość czy wywłaszczona nieruchomość nie została wykorzystana na cel wskazany w orzeczeniu o wywłaszczeniu.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją Wojewody z dnia 27.05.2009r. znak [...], na podstawie art. 9a ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn zm.) oraz art. 138 § 2 k.p.a. uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Orzekając w ten sposób przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazano na treść art. 136 ust. 3 zd. 1 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami akcentując obowiązek organu wydającego decyzję precyzyjnego ustalenia w pierwszej kolejności celu wywłaszczenia nieruchomości, a następnie zbadania w drodze dostępnych środków dowodowych czy przesłanka zbędności z art. 137 zaistniała. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa administracyjnego w zakresie wywłaszczeń i zwrotów nieruchomości oraz orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle. Ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez powołanie celu jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej, z uwzględnieniem jego doprecyzowania w dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia której nastąpiło wywłaszczenie. W przedmiotowej sprawie celem wywłaszczenia zgodnie z orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...].11.1951r. nr [...] była budowa Miasta [...] i Kombinatu [...]. W związku z koniecznością doprecyzowania celu wywłaszczenia organ pierwszej instancji dokonał kwerendy akt archiwalnych, w których nie zachował się plan realizacyjny stanowiący załącznik do wskazanego powyżej orzeczenia o wywłaszczeniu z 7.11.1951r. Pozyskano natomiast szereg innych dokumentów, na podstawie których Starosta ustalił, że teren wnioskowanej do zwrotu nieruchomości miał być przeznaczeń pod ogrody działkowe. Dokumenty te pochodzą z lat: 1961, 1962, 1967 i 1970, podczas gdy orzeczenie o wywłaszczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] jest datowane na [...].11.1951r. Z uwagi jednak na brak w zbiorach archiwalnych planu realizacyjnego stanowiącego załącznik do orzeczenia o wywłaszczeniu wskazane w decyzji organu pierwszej instancji dokumenty należy dopuścić jako dowody w przedmiotowym postępowaniu, a ustalenia poczynione na ich podstawie uznać za prawidłowe, pomimo, że są one starsze co najmniej 10 lat od orzeczenia wywłaszczeniowego. Takie stanowisko wynika z faktu, że doprecyzowanie celu wywłaszczenia jakim była budowa Miasta [...] i Kombinatu [...], napotkało niemożliwe do przezwyciężenia trudności w związku z brakiem wyżej wymienionego planu realizacyjnego.

Przytaczając fragmenty zaskarżonej decyzji dotyczące braku realizacji celu wywłaszczenia, wskazano dalej na wątpliwości co do prawidłowości takiego ustalenia. W tym zakresie wyjaśniono, że organ pierwszej instancji nie ustalił jednoznacznie, czy w ramach czasowych określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na przedmiotowej nieruchomości miały miejsce działania zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia. Nie zbadano, czy po dacie wywłaszczenia uległ zmianie stan zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości mogący wskazywać na podjęcie działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia, co jest istotne dla prawidłowego stosowania art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero dokonanie ustaleń w powyższym zakresie umożliwia rozstrzygniecie o zwrocie lub o odmowie zwrotu nieruchomości. Ustalenia poczynione tylko w kwestii aktualnego stanu nieruchomości, a nie faktów podjęcia w ciągu 7 lat od daty wywłaszczenia prac związanych z realizacja celu wywłaszczenia oraz ich zrealizowania przed upływem lat 10 od tej daty, nie dają wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji w kwestii zwrotu nieruchomości lub jego odmowy. Zgromadzone przez organ pierwszej instancji dowody wskazane w zaskarżonej decyzji choć niewątpliwie dla przedmiotowego postępowania przydatne, pozwalają jedynie na potwierdzenie ustaleń co do planowanego sposobu zagospodarowania w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku, terenu obejmującego wywłaszczoną nieruchomość. Jednakże wobec wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości ponad pół wieku temu, tj. w roku 1951r., dla orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zasadnicze znaczenie ma określenie, czy stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami., czyli w świetle określonych tam terminów ustawowych. W związku z powyższym w trakcie ponownego rozpatrywania przedmiotowej sprawy Starosta, w przypadku braku możliwości odnalezienia dokumentów mogących stanowić dowód w postępowaniu powinien skorzystać z wszelkich dostępnych środków, jakie przewiduje kodeks postępowania administracyjnego, w celu dotarcia do prawdy obiektywnej. Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ administracji publicznej podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z zasady tej wynika również obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz ich przeprowadzenie. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej aktywnie podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Dla ustalenia, czy na działkach będących przedmiotem niniejszego postępowania, rozpoczęto w okresie 7 lat i zakończono w ciągu 10 lat, od dnia w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, działania zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia, decydujące znaczenie może mieć dowód z przesłuchania świadków, tj. okolicznych mieszkańców, właścicieli przedmiotowej nieruchomości, członków ich rodzin, czy też właścicieli sąsiednich nieruchomości. Ustalenie obecnie planowanego sposobu zagospodarowania wywłaszczonej parceli jest utrudnione z uwagi na fakt, że ani na planszy przedstawiającej teren pod projektowane "osiedle domków [...]" z 1970r., ani na projekcie wstępnym planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] z 1961r., jak również na projekcie realizacyjnym planu zagospodarowania przestrzennego [...] z 1962r. nie zostały wyrysowane granice wywłaszczonej parceli, co tym samym uniemożliwia jej identyfikację na załączonych dokumentach. Jedynie na podstawie planszy przedstawiającej teren pod projektowane osiedle domków [...]. z 1970r. - komunikacja zieleni, organ pierwszej instancji podjął próbę naniesienia granic parceli l. kat. "3", jednakże w sposób nieprecyzyjny, ze wskazaniem jedynie wschodniej i zachodniej granicy przedmiotowej parceli.

Nawiązując ponownie do ustaleń zawartych w decyzji organu pierwszej instancji dotyczących aktualnego sposobu zagospodarowania działki nr "2", co do lokalizacji w pewnym jej fragmencie niezagospodarowanego ogrodu działkowego, wskazano na znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie wypisu z rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców z [...].06.1996r., z treści którego wynika, że Ogród Działkowy "[...]" spełnia warunki pracowniczego ogrodu działkowego stałego, zgodnie z art. 33 ustawy z 6.05.1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych ( Dz. U. z 1996 r. Nr 85, poz. 390 ). Organ pierwszej instancji winien nie rozważył możliwość podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie tylko w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, ale również ustawy z dnia 8.07.2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169 poz. 1419), stąd wzajemną relację pomiędzy tymi aktami winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 pominiętej ustawy, pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu jej wejścia w życie stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu, ust. 2, który stanowi, że pracownicze ogrody działkowe o nieuregulowanym stanie prawnym, a zarejestrowane w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych prowadzonym na podstawie art. 31 ust 1 ustawy z dnia 6.05.1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w rozumieniu niniejszej ustawy. Elementem szczególnie istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy wydaje się wprowadzona przepisem art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych regulacja, zgodnie z którą zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej przez rodzimy ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej (ust. 1), a skutki roszczeń, o których mowa w ust. 1, obciążają właściciela nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania podano, że na ostatniej stronie orzeczenia o wywłaszczeniu figuruje pieczęć Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego potwierdzająca, że "powyższe orzeczenie jest ostateczne". Ponadto okoliczność tę dodatkowo potwierdza treść orzeczenia o odszkodowaniu nr [...] z 1951r., w którym wskazano, że "Prawomocnym orzeczeniem z dnia 7.11.1951r. [...] wywłaszczyło Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. na rzecz Skarbu Państwa, na cele budowy niżej wyszczególnione grunty, położone w m. K., Dz. [...], gm. kat. K., wchodzące w skład nieruchomości obj. lwh 287". Także konstrukcja prawna odszkodowania jako ekwiwalentu za wywłaszczona nieruchomości i praktyka postępowań odszkodowawczych prowadzonych na gruncie dekretu z 26.04.1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych) wyraźnie wskazują, że organy administracji publicznej orzekały o ustaleniu i wypłacie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone dopiero wtedy, gdy decyzja wywłaszczeniowa uzyskała walor ostateczności oraz po złożeniu w tym zakresie stosownego wniosku przez uprawniony podmiot. Ustalenie i wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przed uzyskaniem waloru ostateczności przez orzeczenie wywłaszczeniowe mogłyby bowiem stanowić działanie przedwczesne, ze szkodą dla podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Ustalenie odszkodowania za parcelę l.kat. "3" orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z 1951r. jest zatem niewątpliwie konsekwencją uzyskania waloru ostateczności przez orzeczenie o wywłaszczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 7.11.1951 r. nr [...].

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z dnia 27.05.2009r. znak [...], F. P. domagał się uchylenia w całości i zatwierdzenia orzeczenia organu pierwszej instancji.

Skarżący zarzucał, że decyzja Wojewody narusza prawo materialne, została powzięta bez znajomości materiału dowodowego, a nadto w wyniku postępowania prowadzonego opieszale. Wskazanie przez Wojewodę konieczności przesłuchania świadków jest działaniem zmierzającym do korupcji, a w żaden sposób nie gwarantuje, że po 57 latach osoby te zeznają prawdę. Organ odwoławczy wykazał się nieznajomością materiału dowodowego, błędnie podając np., że sporne działki znajdują się na terenie ogródków działkowych "[...]", podczas gdy z działką nr "2" teren tych ogródków jedynie sąsiaduje.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie dnia 12.10.2009r. skarżącego podtrzymując uprzednio zajmowane stanowisko, zakwestionował dodatkowo by celem wywłaszczenia miało być urządzenie ogródków działkowych Cel ten stanowiła bowiem budowa miasta [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 §1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń oraz okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego w nich materiału i przebiegu postępowania, wnioski oraz zarzuty skargi należy uznać za bezzasadne. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa co do zawartego w niej rozstrzygnięcia oraz większości jego motywów. O ile budzi zastrzeżenia, że organ drugiej instancji merytorycznie rozpoznając sprawę na gruncie dotąd zebranego materiału nie dostrzegł innych niż wytykanie istotnych uchybień przepisom prawa materialnego i postępowania, powyższe pozostaje bez wpływu dla zasadności wydania rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym.

Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji z uwzględnieniem reguł określonych w art. 75, 76, 81 k.p.a. oraz innych przepisach tego aktu normatywnego. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego ( tak między innymi komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005, a także J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Takiej ocenie winny podlegać wszelkie dowody przeprowadzane przez organy administracji i stanowiące podstawę poczynionych przez nie ustaleń.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. – dalej w skrócie ugn ), których brzmienie uwzględnia się na datę wydania zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji Starosty z dnia z dnia [...].02.2009r. znak [...]. Artykuł 136 ust. 3 ugn stanowił o uprawnieniu poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 ustawy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Artykuł 137 ugn przewidywał, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W myśl art. 137 ust. 2 ugn jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Brzmienie powyższych przepisów naprowadza na obowiązek ustalenia niemal w każdej sprawie dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie tylko celu wywłaszczenia, ale również faktu rozpoczęcia i zakończenia jego realizacji w wyżej wskazanych terminach. W kwestii badania okoliczności dotyczących realizacji celu wywłaszczenia dodatkowo jednak należy mieć na uwadze trafny pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23.01.2009r. sygn. akt II SA/Kr 1118/08 ( zam zb . LEX nr 477381 ), gdzie wskazano " 1. Jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. W ocenie sądu nie jest do przyjęcia stanowisko, że nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został, co prawda, zrealizowany, ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami terminów. Wówczas w każdej sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - w szczególności, gdy wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot - organ orzekający o zwrocie musiałby ustalać dokładną datę realizacji celu wywłaszczenia. Konsekwencją ustalenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie omawianych terminów 7 albo 10 lat, byłaby konieczność wydania decyzji o zwrocie nieruchomości, mimo iż nieruchomość była (lub jest) wykorzystywania zgodnie z celem wywłaszczenia już kilkadziesiąt lat. Takiej interpretacji nie sposób pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego." Wyjątki od wyżej wskazanych zasad orzekania upoważniające do odstąpienia od czynienia ustaleń w zakresie terminów rozpoczęcia oraz zakończenia realizacji celu wywłaszczenia są nieliczne i pozostają poza szerszymi rozważaniami, jako niedotyczące stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zważyć należy także, że treść art. 132 ust.2 wskazująca na dopuszczalność zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości prowadzi jednocześnie do wniosku, że negatywną przesłanką zwrotu nieruchomości w całości może być także realizacja celu wywłaszczenia w określonej części, która nie prowadzi jednakże do jego jakościowej zmiany, zaś jest on tego rodzaju, że nie jest możliwy zwrot części nieruchomości. Pierwszorzędne znaczenie dla badania przesłanek określonych w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ugn w zakresie realizacji celu wywłaszczenia ma także identyfikacja terenu stanowiącego wywłaszczoną nieruchomość w okresie jej nabycia, w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ugn oraz w dacie orzekania. W sprawie zwrotu nieruchomości trzeba mieć dalej uwadze treść art. 216 ust. 1 i 2 ugn. Inne istotne, a podlegające ustaleniom zagadnienie, to krąg stron postępowania, który przy braku regulacji szczególnej należy ustalać na zasadach przewidzianych w art. 28 k.p.a. Uwzględniając zarówno treść przepisów prawa cywilnego, jaki regulacji zawartych w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, za strony postępowania należy uznać nie tylko poprzednich właścicieli nieruchomości albo ich spadkobierców, czy aktualnych właścicieli, użytkowników wieczystych, osoby posiadające ograniczone prawa rzeczowe, ale także w myśl art. 138 ust. 1 -2 ugn, podmioty uprawnione z tytułu ustanowienia trwałego zarządu, najmu, dzierżawy lub użyczenia, które to prawa wygasają na skutek zwrotu nieruchomości. Dopiero ustalenie w toku postępowania okoliczności wskazujących na spełnienie przesłanek do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w całości lub w części obliguje do dokonania prowadzenia dalej idącego postępowania dowodowego, dotyczącego kwestii rozliczeniowych.

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy, uwzględniając ustalenia obu organów orzekających w toku instancji oraz zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy nie budzi zastrzeżeń okoliczność uznania za spełnione spełnienie dwóch pierwszych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wymienionych w uzasadnieniu decyzji Starosty z dnia z dnia 3.02.2009r. znak [...], przy czym kwestie te jako bezsporne pozostawia się poza szerszymi rozważaniami.

Pomimo faktu, że wniosek w sprawie niniejszej został złożony ostatecznie przez wszystkie osoby, które jako spadkobiercy poprzedniego właściciela posiadają legitymację grupową łączną do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, albo jej części, po dacie uzyskania przez organ pierwszej instancji oświadczenia W. P., K. P. i B. P. z dnia 23.08.2005r., z notarialnie poświadczonymi podpisami, o zrzeczeniu się na rzecz F. P. przysługującego im roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wynikającego z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, postępowania w sprawie prowadzono błędnie bez udziału osób składających oświadczenie, co skutkuje wystąpieniem przesłanki do jego wznowienia na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Organy obu instancji nie poddały ocenie prawnej przedmiotowego oświadczenia, nie mniej jednak tak ograniczenie kręgu stron w tym zakresie, jaki i samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji w kwestii zwrotu nieruchomości oraz odszkodowania, którego nie poddał krytyce Wojewoda zdają się wskazywać, że oświadczenie to uznano za skuteczne. Takie stanowisko nie znajduje jednakże uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, co wynika zarówno z charakteru prawnego roszenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jak i innych regulacji cywilnoprawnych. W tej pierwszej kwestii trafne poglądy wyrażono w poprzednim stanie prawnym, w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18.04.1996 r. sygn. akt III CZP 29/96 (OSNC 1996/7-8/102 ), zaś na gruncie aktualnie obowiązujących regulacji w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27.02.2002r. Sąd Najwyższy sygn. akt III CKN 520/00 ( OSNC 2003/2/26, Biul. SN 2002/9/13). Istotną kwestią w świetle wyrażanych w tych orzeczeniach poglądów jest w szczególności cywilnoprawny charakter roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, któremu towarzyszy ściśle z nim związany dług wynikający z wzajemnego roszczenia Skarbu Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego o zwrot odszkodowania, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania ( art. 140 ust. 1 ugn ). Gdyby nawet przyjąć dopuszczalność następstwa prawnego ściśle związanego z ze spadkiem ( jak w wyroku NSA z dnia 27.04.2007r. sygn. akt I OSK 844/06, zam zb. LEX nr 329149 ), istnienie wyżej wskazanych więzi powoduje, że nie można uznana za rodzącą skutki prawne czynności zdziałanej pomiędzy spadkobiercami, o charakterze częściowego działu spadku lub cesji wierzytelności, której nie towarzyszy następstwo ogólne - jak przypadku zbycia spadku lub udziału w spadku, dokonanej nadto bez przeniesienia długu i bez zgody podmiotu będącego drugą stroną stosunku prawnego, treścią którego są wzajemne powiązane prawa i obowiązki stron. Pisemne zrzeczenie się przez W. P., K. P. i B. P. na rzecz F. P. przysługującego im roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wynikającego z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami , dokonane na piśmie dnia 23.08.2005r. ani nie jest umową zbycia spadku lub udziału w spadku, ani nie towarzyszy mu zgoda Gminu Miejskiej K. na dokonanie czynności objętej jego treścią czynności. Przedmiotowe oświadczenie woli może rodzić jedynie skutek obligacyjny pomiędzy samymi spadkobiercami. Nie wywołuje natomiast żadnych skutków matarialnoprawnych względem osób trzecich oraz nie ma znaczenie dla sposobu rozstrzygania w sprawie niniejszej o zwrocie nieruchomości, jak również prowadzenia postępowania, które winno toczyć się z udziałem wszystkich spadkobierców.

W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło nadto do naruszenia art. 10 §1 k.p.a. , skutkującego wystąpieniem przesłanki do jego wznowienia na podstawie art. 145 §1 k.p.a. z uwagi na pominięcie jako stron przy szeregu czynności podmiotów uznawanych przez organ pierwszej instancji za strony, których interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. został wykazany. Zważyć należy bowiem, że postanowienia Wojewody z dnia [...].09.2004r. nr [...] , Starosta został wyznaczony do załatwienia sprawy zwrotu działek nr nr: "25", "26", "27", "23", "4", "28", "29" – obr. [...], jedn. ewid. [...], m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l.kat. "3" b.gm.kat. K., prowadzonej z wniosku F. P., W. P., B. P. i K. P.. Powyższe postanowienie określiło jednoznacznie przedmiot postępowania, który był tak oznaczany w toku sprawy, między innymi w postanowieniu Starosty z dnia 15.10.2004r. znak [...], pismach organu pierwszej instancji z dat : 31.03.2006r.znak [...] i 4.04.2007r. [...], zawiadomieniu o rozprawie oraz oględzinach z dnia [...].06.2008r. znak [...], pismach z dat 23.06.2008r. znak [...], 25.06.2008r. i 8.08.2008r. - znak [...], 5.12.2008r. znak [...]. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów i pism wynika, że : działka nr "27" od dnia 5.12.1990r. do dnia 4.12.2030r. pozostaje w użytkowaniu wieczysty Przedsiębiorstwa Wodociągów [...] S.A. w K. na podstawie decyzji Zarządu Miasta K. z dnia 24.02.1997r. [...] ( t. III k. 197 i k. 189 – 191 ); działki nr "25" i nr "26" obciąża służebność przechodu i przejazdu ustanowiona na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr "30" postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. Wydział I Cywilny z dnia [...].01.2001r. sygn. akt [...], nieruchomość władnąca pozostaje zaś w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej " [...] " w K., przy czym działka nr "25" pozostaje w trwałym zarządzie Zarządu Gospodarki Komunalnej w K. ( t. I k. 30 wypis aktu notarialnego i t. III k.183 – 185 postanowienie i in., t. I k.29 pismo ); działka nr "23" pozostawała pierwotnie w trwałym zarządzie Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr [...] w K., który ustanowiono na czas nieoznaczony decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 11.03.2003r. znak [...], zaś następnie w trwałym zarządzie Gimnazjum Nr [...] w K., który ustanowiono na czas nieoznaczony decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 23.05.2008r. znak sprawy [...] ( t. III k. 181 -182 , 222 - 224); działka nr "4" ( z której w wyniku kolejnych podziałów powstały między innymi działki nr "16" i nr "19", z tych zaś odpowiednio - działka nr "1" i nr "2" objęte zwrotem w decyzji organu pierwszej instancji) była objęte postępowaniem prowadzonym w trybie art. 10 ustawy z dnia 8.07.2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych ( Dz. U. Nr 169, poz. 1419 z późn. zm. ) z wniosku Polskiego Związku Działkowców Okręgowego, który pozostawiono bez rozpoznania ( t. III. pisma k. 192 i 225 z załącznikiem k. 222 ) ; działka nr "28" została oddana w użytkowanie na 25 lat Zakładowi [...] S.A. w K. aktem notarialnym z dnia 29.08.2003r. Rep. A nr [...] (t I k. 42 odpis z kw, t. III k. 187 – 188 wypis aktu notarialnego) ;działka nr "29" stanowi częściowo pas drogowy ul. W., która jest drogą publiczną o kategorii gminnej ( pisma t. I k. 123 i t. III k. 192 ). W obu kontrolowanych decyzjach brak dokładnych ustaleń czy rozważań dotyczących kręgu stron postępowania, w toku którego większość pism i zawiadomień kierowano li tylko do wnioskodawców J. P. i F. P. oraz organu uprawnionego do reprezentacji Gminy Miejskiej K.. Tylko treść zawiadomienia z dnia [...].06.2008r. znak [...] o rozprawie i oględzinach kierowanego do stron naprowadza, że za strony słusznie uznawał organ pierwszej instancji słusznie także Przedsiębiorstwo Wodociągów [...] S.A. w K., Spółdzielnię Mieszkaniową " [...] " w K., Zarząd Gospodarki Komunalnej w Krakowie, Gimnazjum Nr [...] w K., Polski Związek Działkowców w K., którego prawa należy jednak dodatkowo ustalić . Niezależnie od kwestii dopuszczalności rozstrzygania jedynie o części przedmiotu jednej sprawy, w której prowadzone jest przez ten sam organ administracji publicznej jedno postępowaniem dotyczące nieruchomości stanowiących aktualnie własność Gminy Miejskiej K., fakt odstąpienia od zawiadomienia o takim zamiarze wyżej wskazanych podmiotów posiadających prawa inne niż własność oraz doręczenie im decyzji Starosty z dnia 3.02.2009r. znak [...], stanowi naruszeniu zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Podobnie należy tez ocenić uprzednie zaniechanie organu pierwszej instancji zawiadomienia tych stron o jego wszczęciu, czy ograniczenie ich udziału li tylko do rozprawy i oględzin dnia [...].07.2008r. W opisanej sytuacji wyżej wymienieni nie mieli bowiem ani możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ani zgłoszenia wniosków w sprawie zamierzonego częściowego rozstrzygnięcia, ani też odwołania się od wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji.

Tych wszystkich uchybień nie dostrzegł organ odwoławczy, który nadto przedwcześnie uznał, że w sprawie zgromadzono materiał dowody pozwalający na ustalenie celu wywłaszczenia. W tym zakresie należy zauważyć, że w decyzji organu pierwszej instancji brak w istocie jednoznacznych ustaleń co do celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Część zawartych w niej stwierdzeń naprowadza bowiem, że za cel ten uznaje się budowę Miasta [...] i Kombinatu [...], natomiast część sugeruje jego doprecyzowanie, zgodnie z treścią zgromadzonych dokumentów pochodzących z lat : 1961, 1962, 1967 i 1970. Także Wojewoda nie zajmuje w tej kwestii niebudzącego wątpliwości stanowiska, zaś o ile wskazuje na trudności dowodowe uzasadniające doprecyzowanie celu wywłaszczenia na podstawie dokumentów pochodzących z okresu późniejszego niż wywłaszczenie, powyższe należy uznać za dowolne. W przedstawionych aktach administracyjnych brak jak dotąd śladów poszukiwania przez organ pierwszej, czy drugiej instancji dokumentów stanowiących podstawę wywłaszczenia dokonanego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].11.1951r. nr [...], wśród których może mieć znaczenie nie tylko plan realizacyjny, ale również wniosek o wywłaszczenie i znim związane dokumenty. Nie ma żadnej notatki w sprawie przeprowadzonej w Urzędzie Miasta K. kwerendy zgromadzonych tak akt. O przedstawienie takich dokumentów nie zawracano się ani do stron, ani podmiotu, na wniosek którego dokonano wywłaszczenia lub jego następcy prawnego, względnie innych osób i instytucji mogących być w posiadaniu takich dokumentów z uwagi na znaczny zakres wywłaszczenie dokonany tym orzeczeniem.

W stanie faktycznym sprawy wszelkie konkretne ustalenia co do realizacji celu wywłaszczenia są zatem przedwczesne. Gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, że celem tym jest budowa miast Miasta [...] i Kombinatu [...], względnie urządzenie terenów pracowniczych ogródków działkowych, poczynione przez organ pierwszej instancji w obu tych wypadkach nie były dostateczne dla częściowego uwzględniania rozpoznawanego wniosku. Powyższe wynika z dostrzeganego słusznie przez organ odwoławczy braku ustaleń co do rozpoczęcia względnie zakończenia realizacji celu wywłaszczenia w terminach wskazanych w art. 137 ust. . Ponadto, organ pierwszej instancji nie podał motywów, dla których wykorzystanie gruntów li tylko dla celów infrastruktury budowanego miasta, względnie urządzenie na takim terenie dodatkowo ogródków działkowych nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia. Budzi też wątpliwości na tle zgromadzonych w sprawie dowodów rzetelność ustalenia w czasie kolejnych oględzin miejsca położenia w terenie konkretnych działek, skoro czynności podejmowano bez udziału geodety, nie sporządzając też żadnych szkiców nawiązujących do stanu wynikającego z ewidencji gruntów.

Słusznie wskazuje też organ odwoławczy, że fakt rozpoczęcia, czy realizacji celu wywłaszczenia należy ustalać za pomocą wszelkich środków dowodowych, zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., 75 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżona decyzja jako zawierająca rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.