Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 203/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c oraz lp. 7 pkt 7 lit. c załącznika nr 2 do tej ustawy.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie asesor WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako GITD lub organ) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 13 ust. 1, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm., dalej u.d.p.) oraz lp. 7 pkt 7 lit. c) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej jako skarżący) z dnia [...] lipca 2007 r. od decyzji [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 720 złotych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.

Podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr. rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] marca 2007 r. na ul. A. w B., będącej ciągiem drogi krajowej nr [...] w B., stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego. Powyższym zespołem pojazdów przedsiębiorca R. S. wykonywał transport drogowy ładunku cementu z miejscowości P. do W.

W związku ze stwierdzonym naruszeniem [...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 720 zł.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wnosił o jej uchylenie w całości, z uwagi na naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. Zakwestionował sposób ważenia pojazdu, które odbywało się na nierównym podłożu, co skutkowało przemieszczeniem ładunku, a tym samym miało wpływ na wyniki ważenia. W ocenie skarżącego do ważenia materiałów sypkich nie powinna być stosowana tzw. waga najazdowa.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] marca 2007 r. kontroli drogowej, tj. po dokonaniu ważenia pojazdu na punkcie kontrolnym przy ul. A. w B. (co zostało potwierdzone protokołem nr [...]) stwierdzono nacisk 10,829 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Przekroczony więc został dopuszczalny nacisk na osi napędowej o 0,829 t. Przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ podał, że wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W niniejszej sprawie kara wynosi 720 zł stosownie do zapisów w lp.7 załącznika, zgodnie z którymi za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t; dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych powyżej 10,5 t do 11,01 kara wynosi 720 zł.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego organ wyjaśnił, iż funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej, używając urządzeń o ważnej legalizacji. Na podstawie wyników kontroli nakładane są kary w oparciu o ustawę o drogach publicznych. W przedmiotowej sprawie pomiarów dokonano za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych, posiadającymi legalizację Urzędu Miar. Kwestionowane przez skarżącego miejsce przeprowadzenia ważenia legitymuje się dokumentem, wydanym przez uprawnionego geodetę, potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Organ podkreślił, iż 2%-we nachylenie jezdni, wykazane przez geodetę, jest zgodne z normami przewidzianymi przepisem § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. Nr 35, poz. 316).

Organ zwrócił również uwagę, że obowiązujące przepisy nie przewidują specjalnych regulacji dotyczących ważenia materiałów sypkich. Jednak dopuszczalne przepisami odchylenie jezdni zostało uwzględnione w ostatecznych wynikach ważenia, gdyż od wartości uzyskanych w wyniku ważenia odjęto jako możliwe błędy ważenia 200 kg i 2%.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej, że została wydana z obrazą art. 7 i 77 k.p.a.

Skarżący podniósł, że organ II instancji rozpatrując odwołanie nie do końca odniósł się do podanych w odwołaniu zarzutów. W szczególności nie zostało wyjaśnione jaki wpływ miało nierówne podłoże wagi na możliwość przesunięcia się sypkiego materiału. Nie wykluczono, że nierówne podłoże miało wpływ na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na jedną z osi pojazdu. W zaskarżonej decyzji organ II instancji nie wypowiedział się co do właściwej wagi, na której odbywało się ważenie. Skarżący zarzucił również, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołuje się, że w spawie zastosowano pomniejszenia o maksymalne błędy pomiarowe, przy czym nie wskazał tolerancji błędu ani podstawy prawnej, co umożliwiałoby skarżącemu dokonanie kontroli. W związku z nie wyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy zaskarżona decyzja, zdaniem skarżącego winna ulec uchyleniu.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie wskazał, że w toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych, przy pomocy urządzenia posiadającego świadectwo legalizacji, w miejscu, które spełniało wszelkie wymogi geodezyjne konieczne do wykonania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Zważywszy na treść zarzutów zawartych w skardze organu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez R. S. skargi od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na bazie wyczerpujących ustaleń faktycznych organ podjął rozstrzygnięcie, które prawa nie narusza. Wyjaśnił przy tym przesłanki swojego działania, zaś przytoczona na ten temat argumentacja nie nasuwa istotnych zastrzeżeń.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 13 g. ust. 1 u.d.p., zgodnie z którym za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40 c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej.

Stan faktyczny ustalony podczas przeprowadzonej kontroli - w ocenie Sądu -upoważniał organ, w świetle obowiązujących przepisów prawa, do nałożenia kary pieniężnej.

Do przeprowadzonego ważenia kierowca zgłosił zastrzeżenia (por. protokół [...]), które następnie powtórzył skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2007 r., a dotyczące posadowienia wagi na nierównym terenie i nie okazanie dokumentu legalizacji wagi. W tej sytuacji, w toku postępowania administracyjnego, organ przesłał skarżącemu świadectwo legalizacji wag przenośnych użytych podczas kontroli oraz protokół z pomiaru pochylenia terenu punktu kontrolnego przy ul. A. w B., w którym przeprowadzono kontrolę (por. akta administracyjne dot. decyzji GITD z dnia [...] października 2007 r.).

Analiza tych dokumentów potwierdza, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Nierówność terenu, na którą zwracał uwagę skarżący, została wykazana w protokole pomiaru terenu punktu kontrolnego i jest ona zgodna z obowiązującymi w dacie kontroli przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. 04.35.316). Powyższy akt prawny został przywołany w decyzji organu odwoławczego. Określa on również wysokość dopuszczalnych błędów ważenia.

W chwili wydawania decyzji drugoinstancyjnej powyższe rozporządzenie już nie obowiązywało, lecz przepisy mające w sprawie zastosowanie nie uległy zmianie i wynikają aktualnie z Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawozdań wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. 07.188.1345).

Powołane przepisy prawa nie przewidują, aby w przypadku materiałów sypkich w toku kontroli należało posługiwać się specjalnymi wagami.

W orzeczeniu z dnia 11 maja 1998 r. (sygn. akt II SA 357/98, LEX nr 41658) NSA zwrócił uwagę, że w sytuacji gdy wszystkie osie pojazdu były mierzone przy użyciu tego samego sprzętu i w ten sam sposób i nie wszystkie wykazały przekroczenie nacisku, to brak jest podstaw do uznania, że do ustalenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku jednej osi użyto niewłaściwego sprzętu lub zastosowano niewłaściwą metodę pomiaru.

Zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 05. 108 908) ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia. Okoliczność, że w art. 61 ust. 5 tej ustawy stwierdzono, że ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej nie oznacza wyłączenia w tym przypadku obowiązku zabezpieczenia ładunku przed zmianą położenia, a jedynie zmierza do nieumożliwienia wysypania się ładunku na drogę (po. wyrok NSA z dnia 13 maja 1998 r., sygn. akt II SA 346/88 LEX nr 41661).

Oznacza to, że ładunek sypki (w tym przypadku cement) powinien być tak zabezpieczony, aby zmiana jego położenia nie była możliwa ani w czasie jazdy, ani w czasie kontroli. Dlatego też za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego, że nierówne podłoże wagi mogło mieć wpływ na przesunięcie się sypkiego materiału i okoliczność ta wyłączałaby odpowiedzialność skarżącego.

Faktem powszechnie znanym jest zły stan dróg w Polsce. W tej sytuacji przyjęcie, że nierówne podłoże w czasie ważenia mogło spowodować zmianę położenia cementu, musi prowadzić do wniosku, że w czasie jazdy również do takich przemieszczeń mogłoby dochodzić i powodować nadmiernie obciążenie którejkolwiek z osi. A taka sytuacja w konsekwencji prowadzi do nałożenia kary pieniężnej, która jest niezależna od przyczyny przekroczenia nacisku na osie, winy kierowcy czy też jej braku.

W przypadku, gdy istnieją rzeczywiste trudności z zabezpieczeniem ładunku przed przemieszczeniem, że nie można byłoby zapewnić równomiernego obciążenia wszystkich osi pojazdu zgodnie z obowiązującymi normami, to przewoźnik winien w takiej sytuacji uzyskać zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym i w ten sposób uniknąć opłaty karnej (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 351198/98, LEX nr 41666).

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, nawiązując do zarzutów skargi, że czym innym jest masa pojazdu, a czym innym sumaryczna masa pojazdu. Masę pojazdu otrzymuje się w wyniku ważenia pojazdu, gdy jest w całości oparty na pomoście lub pomostach wagi, natomiast sumaryczną masę pojazdu stanowi suma obciążeń wszystkich osi pojazdu otrzymana poprzez ważenie pojazdu przez najeżdżanie kolejnymi osiami lub częściami pojazdu na pomost wagi. Uzyskane w ten sposób masy nie muszą być tożsame, stąd dopuszczalna jest stwierdzona przez skarżącego rozbieżność miedzy ogólną wagą samochodu a sumą ważeń osi.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd, uznając, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i organ dokonał jego prawidłowej subsumcji pod właściwe normy prawne, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.