Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1019/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 35, art 41
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie NSA Marek Stojanowski del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W.-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 925/07 w sprawie ze skargi M. W.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 925/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddali skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego oraz uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku.

W uzasadnieniu wyroku w części zaskarżonej skargą kasacyjną Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia [...] grudnia 2006 r. przyznającą M. W.-B. zasiłek celowy specjalny w kwocie 300 zł na pokrycie kosztów wymiany okna, uznając za konieczne uzupełnienie przez organ pierwszej instancji zgromadzonego materiału dowodowego i uzasadnienie ponownej decyzji zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 §3 kpa. Skarga M. W.-B. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia [...] lutego 2007 r. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 504/07. W ramach ponownych czynności procesowych organ orzekający przeprowadził wywiad w miejscu zamieszkania skarżącej ustalając, iż mieszka ona sama w trzypokojowym mieszkaniu, jednak wysokie koszty ogrzewania całego mieszkania skłoniły ją do korzystania tylko z jednego pokoju i właśnie okno w tym pokoju powinno być pilnie wymienione. Skarżąca nie pracuje, utrzymując się wyłącznie z renty inwalidzkiej w kwocie [...] zł., dlatego oprócz pokrycia kosztów wymiany okna wniosła o przyznanie jej świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Burmistrz Miasta Chrzanowa przyznał skarżącej specjalny zasiłek celowy w wysokości 300 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów wymiany okna. Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie, przy którym organ pierwszej instancji przesyłając akta organowi odwoławczemu zawarł informację, iż skarżąca zapłaciła za wymianę okna w zajmowanym lokalu kwotę [...] zł, w wyniku czego decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując dodatkowo, iż dochód skarżącej wynosi [...] zł, a więc przekracza kwotę 477 zł stanowiącą kryterium dochodowe przyznania pomocy dla osoby samotnie gospodarującej. Jednakże w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może jednak być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (art.41 ustawy o pomocy społecznej). Uwzględniając stosunkowo niskie dochody skarżącej, jej wydatki mieszkaniowe ([...] zł za gaz, [...] zł za czynsz oraz [...] zł za prąd), stan zdrowia, jej wiek i niemożność zdobycia dodatkowych środków finansowych, a wreszcie - pilną konieczność wymiany okna, organ przyznał skarżącej pomoc w wysokości 300 zł z przeznaczeniem na pokrycie udokumentowanych kosztów wymiany okna w kwocie [...] zł, co stanowiło cel przyznania wnioskowanego świadczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego M. W.-B. wskazała m.in. na wysokie koszty utrzymania oraz trudną sytuację, w jakiej się znajduje, dlatego jej zdaniem przyznana pomoc jest niewystarczająca, albowiem remont mieszkania wynosi [...] tysięcy złotych.

W odpowiedzi na skargę organ orzekający wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zasiek celowy specjalny może być przyznany w maksymalnej wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 925/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddali skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] wskazując, iż wydatek na wymianę okna w kwocie [...] zł został precyzyjnie wyceniony przez Powszechną Spółdzielnię Mieszkaniową i to on zdeterminował wysokość przyznanej pomocy. Organy administracyjne pominęły niektóre szczegóły stanu faktycznego, jednakże uchybienia te nie mogły mieć żadnego wpływu na załatwienie sprawy specjalnego zasiłku celowego. Zaświadczenie Spółdzielni nie zawiera bowiem daty jego wystawienia, jednakże Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Chrzanowie złożył do akt sprawy oświadczenie o pobraniu przez skarżącą kwoty zasiłku i wpłaceniu jej do kasy Powszechnej Spółdzielni Mieszkaniowej. Skarżąca nie kwestionuje prawdziwości tej relacji. Prawidłowo organy orzekające uznały, iż dysponując ustnym wnioskiem skarżącej i dwoma odcinkami renty wypłacanej w stałej wysokości należało uznać, że taki kształt materiału dowodowego nie stanowi przeszkody w uwzględnieniu wniosku skarżącej o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów wymiany okna.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2008 r. skargę kasacyjną złożyła M. W.-B. w części dotyczącej oddalenia jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego specjalnego, zarzucając naruszenie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jako przepisu prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku celowego w wysokości 300 zł, gdy z uwagi na sytuację w jakiej znajduje się skarżąca, zasiłek ten powinien wynosić maksymalną możliwą wysokość tj. 477 zł.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż jej przedmiotem jest różnica pomiędzy wartością którą skarżąca mogła otrzymać, a wartością rzeczywiście otrzymaną, ponieważ skarżąca powinna otrzymać zasiek w maksymalnej wysokości 477 zł. Specjalny zasiłek celowy przewidziany w art. 41 ustawy o pomocy społecznej jest jedną z instytucji pomocy społecznej i powinno się do niego stosować ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej przewidziane w art. 3 powołanej ustawy, według którego pomoc społeczna winna zaspakajać niezbędne potrzeby i umożliwiać życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zasiłek winien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających pomoc. Kryteria wyznaczone przez ustawę dla przyznania pomocy to zgodność potrzeb osób objętych pomocą z celem oraz możliwościami pomocy społecznej. Cel zasiłku, tj. pomoc skarżącej w przywróceniu stanu zamieszkiwania umożliwiającego bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka, jest zbieżny z celami pomocy społecznej. W ocenie skarżącej, również możliwości pomocy społecznej nie przekreślają udzielenia jej pomocy w maksymalnej możliwej wysokości. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, otrzymującą jedynie rentę inwalidzką w wysokości [...] zł i nie ma możliwości podjąć działań w celu zdobycia innych źródeł finansowania. Skarżąca ponosi stosunkowo wysokie, biorąc pod uwagę jej dochody, koszty utrzymania. Mając to na uwadze, a także okoliczność, iż całe mieszkanie skarżącej kwalifikuje się do remontu wyrok Sądu pierwszej instancji narusza powołane przepisy prawa materialnego, ponieważ kwota 177 zł, której przyznania domaga się skarżąca nie przekracza możliwości pomocy społecznej, a dla skarżącej stanowi kwotę niebagatelną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej P.p.s.a., z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a.

Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutu zgłoszonego w skardze kasacyjnej, uznając ten zarzut za niezasadny.

Po pierwsze, zarzut ten nie został prawidłowo sformułowany. Jakkolwiek bowiem zarzucono naruszenie art. 41 ust. 1 (powinno pkt 1) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez błędną jego wykładnię, o tyle skutkiem takiego rodzaju naruszenia tego przepisu miałoby być - według skarżącego kasacyjnie -przyznanie skarżącej zasiłku celowego w zaniżonej wysokości. Taki skutek naruszenia powołanych przepisów mógłby w istocie świadczyć o nieprawidłowym zastosowaniu powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej. Jednak i ten rodzaj naruszenia prawa nie zaistniał w rozpatrywanej sprawie.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo bowiem ustalił, iż skarżąca wnioskowała o przyznanie zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów wymiany okna. Skoro więc koszt ten wyniósł kwotę [...] zł - co zostało udokumentowane w aktach sprawy - to przyznany zasiłek w wysokości 300 zł jest adekwatny do poniesionych kosztów wymiany okna i przez to odpowiada celowi, na który skarżąca wnioskowała o przyznanie tego zasiłku.

W tych okolicznościach bez znaczenia pozostaje argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się do ustawowych celów pomocy społecznej, skoro pomoc ta została skarżącej udzielona w ramach wyjątku określonego w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w wysokości w pełni pokrywającej wnioskowany przez nią wydatek dotyczący wymiany okna. Według bowiem art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i §1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem m.in. art. 41 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Tymczasem skarżąca uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, co przekracza kryterium dochodowe do uzyskania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Jednakże w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej określony został wyjątek dopuszczający możliwość przyznania w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodzie przekraczającym kryterium dochodowe, specjalnego zasiłku celowego w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Skarżącej przyznany został specjalny zasiłek celowy właśnie w ramach wskazanego wyjątku, dlatego skorzystanie z tego wyjątku mogło nastąpić w kwocie niezbędnej do pokrycia wydatku na cel, o który skarżąca wnioskowała. Przyznanie skarżącej wyższej kwoty specjalnego zasiłku celowego wobec wysokości poniesionego kosztu wymiany okna przeczyłoby istocie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, jako wyjątku od ustawowej zasady przyznawania takich zasiłków jedynie osobom, których dochody nie przekraczają w skali miesiąca kwoty 477 zł.

W związku z powyższym, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

O przyznaniu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.