Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1672/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1, art. 31zq ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 7, art. 8 par. 1, art. 9, art. 10 par. 1, par. 2, art. 11, art. 77 par. 1, par. 4, art. 79a par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 pkt 6, par. 3, art. 180
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 123
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Inga Gołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 września 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 11 sierpnia 2020 r. nr [...], którą odmówiono T. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres maj 2020 r.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy, pismem z dnia 21 kwietnia 2020 r. T. wniosła o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.

Decyzją z dnie 11 sierpnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił T. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za maj 2020 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ przytoczył treść art. 31zo ust. 1 oraz art. 31zq ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) i stwierdził, ze z danych zaewidencjonowanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wynika, że do dnia 30 czerwca 2020 r. Spółka nie przesłała deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. Deklaracja została przesłana w dniu 14 lipca 2020 r. W związku z powyższym organ uznał, że spółce T. nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należnych składek.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. wniosła o nieodmawianie jej prawa do zwolnienia z opłacania składek za maj 2020 r. Spółka podniosła, że nie wie dlaczego wysłana w terminie (do czerwca 2020 r.) deklaracja rozliczeniowa za maj 2020 r. nie dotarła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W opinii Spółki, mogło to zostać spowodowane usterką na łączach internetowych.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 25 września 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 11 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ powołał się na treść art. 31zq ust. 3 i ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jako płatnik składek opłacający składki za zgłoszonego do ubezpieczeń społecznych pracownika, Spółka ma obowiązek comiesięcznego składania do ZUS dokumentów rozliczeniowych za dany miesiąc, w terminie do 15 dnia następnego miesiąca. Art. 31zq ust. 3 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wyjątkowo wydłużył ten termin do 30 czerwca 2020 r. Organ stwierdził, że deklaracja rozliczeniowa za maj 2020 r. przekazana została 14 lipca 2020 r., a zatem nie spełniono określonego w powołanym przepisie prawa warunku dającego podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że w sprawie o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres marzec – maj 2020 r. treść decyzji nie zależy od swobodnego uznania organu, ale jest ściśle określona przepisami prawa. Wydając decyzję Zakład sprawdza jedynie, czy są spełnione przesłanki wydania decyzji, dlatego nie może uwzględniać okoliczności uchybienia terminu na złożenie dokumentów rozliczeniowych, o których mowa we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto organ nadmienił, że przekazując dokumenty do ZUS drogą elektroniczną płatnik otrzymuje informację o ich statusie, co daje możliwość natychmiastowej reakcji na błędy w transmisji danych.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych T. pismem z dnia 17 października 2020 r. wniosła na nią skargę. W treści skargi strona skarżąca podniosła, że obecnie na mikrofirmy i przedsiębiorstwa nakłada się coraz więcej obowiązków urzędowych i u każdego może zaistnieć zdarzenie losowe skutkujące opóźnieniem z różnych powodów złożenia deklaracji rozliczeniowej do ZUS.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie zarówno organ (pismo z dnia 29 grudnia 2021 r.), jak i strona skarżąca (pismo z dnia 5 stycznia 2022 r. – według daty prezentaty Sądu) wnieśli o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.

Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., zwanej dalej ustawą o COVID-19). Zgodnie z treścią art. 31zo ust. 1 tej ustawy, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Stosownie do art. 31zq ust. 1 ustawy o COVID-19, za marzec, kwiecień i maj 2020r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19). Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 4 ustawy o COVID-19). Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19).

Wyjaśnić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z kolei przepis art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. nakazuje, by decyzja administracyjna zawierała m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, nr 19, poz. 366). Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności jej rozstrzygnięcia, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści

Z akt sprawy wynika, że organ na podstawie "danych zaewidencjonowanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych" przyjął, iż skarżąca Spółka nie złożyła deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r., a zatem nie dopełniła warunków formalnych z art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19. Zdaniem organu Spółka złożył ją dopiero w dniu 14 lipca 2020 r., czego nie można uznać za wywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w przepisie, szczególnie że płatnik nie korzystał ze zwolnienia z obowiązku złożenia dokumentów.

Równocześnie brak jest jakiegokolwiek wskazania w aktach administracyjnych, by strona skarżąca przed upływem terminu, o którym mowa, była wzywana przez organ do złożenia brakujących dokumentów lub też uprzedzana o skutkach ich niezłożenia.

Jak już podniesiono, przepis art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 określa zasady, na jakich przyznane może zostać zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Wynika z niego, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Podkreślenia wymaga, że podstawą orzekania przez Sąd są akta sprawy, których częścią są akta administracyjne przesłane wraz ze skargą przez organ. Akta te są zbiorem dokumentów odzwierciedlających przebieg postępowania przed organem. Winny one obrazować wszystkie czynności podejmowane w toku postępowania. Oznacza to obowiązek dołączenia i zabezpieczenia w aktach wszystkich dokumentów stanowiących dowody, pism wymienianych pomiędzy stronami, jak też notatek urzędowych np. z przeprowadzonych rozmów telefonicznych lub osobistych z pracownikiem organu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca Spółka oświadczyła, że deklaracja rozliczeniowa za maj 2020 r. została przez nią wysłana w terminie, jednak na skutek usterki internetu nie dotarła do organu. Przedwczesnym w ocenie Sądu jest więc stwierdzenie, że nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z opłacania składek za maj 2020 r. Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek w dniu 21 kwietnia 2020 r., a zatem przed terminem złożenia dokumentów, który upływał 30 czerwca 2020 r.

Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy są też obowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 239/19).

W niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność wypełnienia przez organ obowiązków, o jakich mowa powyżej. Przed wydaniem decyzji w I instancji organ nie poinformował bowiem płatnika o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Dopiero przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ zawiadomieniem z dnia 9 września 2020 r. poinformował Spółkę o przysługującym jej prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie wyjaśniono też, czy organ przed upływem terminu do złożenia wymaganych dokumentów, czyli przed 30 czerwca 2020 r. informował płatnika o tym wymogu i o skutkach braku ich złożenia.

Powyższe uchybienie organu świadczy o naruszeniu obowiązku, którym mowa w art. 9 k.p.a. (zasada informowania) oraz art. 79a § 1 k.p.a., tj. wyjaśnienia stronie przed wydaniem decyzji przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W ocenie Sądu, również przepis art. 77 § 4 k.p.a. zobowiązywał ZUS do zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, a które nie wymagają dowodu. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc ZUS - na podstawie posiadanych "danych zaewidencjonowanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych" - posiadał wiedzę, że skarżąca Spółka nie złożyła wymaganych deklaracji rozliczeniowych, a nie jest zwolniona z obowiązku ich składania, powinien był zakomunikować to stronie przed upływem ustawowego terminu określonego przepisem art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, tj. przed 30 czerwca 2020 r. Było to przecież możliwe, zważywszy na fakt złożenia wniosku w dniu 21 kwietnia 2020 r. Wykonanie przez organ powyższych obowiązków było o tyle istotne, że gdyby nastąpiło jeszcze przed upływem terminu, strona skarżąca bez wątpliwości miałaby szansę terminowo przedstawić wymaganą dokumentację rozliczeniową, spełniając wymóg określony w art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19. Tymczasem zaniedbanie organu obciążyło wyłącznie skarżącą Spółkę.

Stwierdzić zatem trzeba, że naruszenie przez organ przepisów art. 9, art. 10 § 1, art. 79a § 1 i art. 77 § 4 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie spełnia także wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., gdyż jest ono lakoniczne i sprowadza się do zacytowania trzech przepisów, przedstawienia dotychczasowego przebiegu postępowania oraz stwierdzenia, że w sprawie o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek treść decyzji nie zależy od swobodnego uznania organu, ale jest ściśle określona przepisami prawa. Organ nie wyjaśnił natomiast stronie skarżącej wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych.

W świetle powyższego niezbędnym jest powtórzenie postępowania, celem wykazania i wyjaśnienia przez ZUS, na podstawie jakich przepisów prawa i w oparciu o jakie dowody przyjął, że na stronie skarżącej w całym okresie, którego dotyczy wniosek ciążył obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowych, którego ta nie wykonała. Organ wyjaśni też, czy przed 30 czerwca 2020 r. informował skarżącą Spółkę o skutkach niezłożenia wymaganej dokumentacji rozliczeniowej i czy wzywał go do uzupełnienia tego braku. Rozstrzygnięcie organu winno zostać zawarte w decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Z uwagi na stwierdzone naruszenie przez organ ww. przepisów postępowania, orzekający w niniejszej sprawie Sąd odstąpił od rozpatrzenia prawidłowości odmowy zwolnienia z opłacenia należnych składek uznając, że byłoby to przedwczesne. Dopiero bowiem po prawidłowym przeprowadzeniu przez organ postępowania możliwa będzie ocena procesu subsumcji stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

Z tych względów Sąd, z uwagi na naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach nie orzekano, albowiem strona na postawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie uiszczała kosztów sądowych.