Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1196/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 44 ust 5,ar 44a ust 1,7 ust 3 pkt 3, ar 44h
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2014 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych ze zbioru PESEL oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1196/14

UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].03.2014 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu - na wniosek N. (P.) sp. z o.o. - sprawy rozstrzygniętej decyzją własną z dnia [...].02.2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanych danych ze zbioru PESEL - Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy swe rozstrzygnięcie.

Zaskarżona decyzja Ministra z dnia [...].03.2014 r. zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...].12.2013 r. do Ministra wpłynął datowany na dzień [...].11.2014 r. wniosek skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika, o udostępnienie ze zbioru PESEL danych dotyczących adresu zameldowania na pobyt stały oraz adresu zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące pana M. W. Jako uzasadnienie potrzeby uzyskania tych danych pełnomocnik wskazał na załączone do wniosku zarządzenie Sądu Rejonowego dla W. we W. V Wydział Gospodarczy z dnia [...].11.2013 r., sygn. akt [...], o zwrocie pozwu, z uwagi na niewskazanie przez skarżącą miejsca zamieszkania wskazanej osoby i nieuzupełnienie tego braku na wezwanie Sądu.

Decyzją z dnia [...].02.2014 r. Minister odmówił udostępnienia żądanych danych, po uprzednim wezwaniu Spółki do podania danych personalnych dotyczących osoby poszukiwanej. Na to wezwanie skarżąca podała dane dotyczące działalności gospodarczej prowadzonej przez pana M. W. Minister uznał te informacje za niewystarczające do zindywidualizowania poszukiwanej osoby i ustalenia, względem którego spośród kilkuset osób figurujących w tym zbiorze o imieniu i nazwisku M. W., posiada interes prawny pozwalający na uzyskanie danych.

Na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutów wniosku wyjaśnił, że brak było podstaw prawnych do udostępnienia ze zbioru PESEL danych adresowych pana M. W.. Jakkolwiek wnioskujący wykazał interes prawny w żądaniu tych informacji w rozumieniu art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (zwanej dalej ustawą o ewidencji), to żądająca nie skonkretyzowała dostatecznie osoby poszukiwanej. Spoczywał na niej obowiązek uszczegółowienia danych poszukiwanej osoby w taki sposób, by tożsamość jej nie budziła wątpliwości i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych innych osób. W ocenie organu, wskazane przez stronę kryteria wyszukiwawcze nie pozwoliły na jednoznaczną identyfikację osoby poszukiwanej. W prowadzonym postępowaniu Minister nie podejmował inicjatywy dowodowej we własnym zakresie, gdyż obowiązek wskazania danych umożliwiających wyszukanie wnioskowanej osoby w zbiorze PESEL spoczywa na wnioskodawcy, o czym strona była powiadomiona. Minister wyjaśnił, że jest uprawniony do przekazywania informacji w oparciu o rejestr w postaci w zbioru PESEL, a nie do prowadzenia szeroko zakrojonej kwerendy w zakresie właściwej identyfikacji osoby poszukiwanej. Nie jest natomiast uprawniony do zwracania się w tym przedmiocie do innych organów, one zaś nie mają obowiązku, na wniosek Ministra, danych takich mu udostępniać. Obowiązku tego nie kreuje też wskazana przez skarżącą ustawa o swobodzie działalności gospodarczej - art. 37 ust. 1 i 2 tej ustawy wyłącza z udostępniania takie dane jak m. in. nr PESEL, a także adres zamieszkania osoby poszukiwanej, o ile nie jest on tożsamy z miejscem wykonywania przez nią działalności gospodarczej. Udostępnieniu podlegają tylko te dane, które są dostępne w jawnej części rejestru. Zasady te obowiązują również organy administracji. Odmienność polega jedynie na sposobie udostępniania danych, a nie ich zakresie. Organom mogą być bowiem one udostępniane w inny sposób niż za pośrednictwem strony internetowej CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej).

Minister podkreślił, iż skarżącą prawidłowo poinformowano, iż w razie nieuzupełnienia przedmiotowego braku, w myśl art. 44a ust. 7 cyt. ustawy, wydana zostanie decyzja administracyjna na podstawie zebranego materiału dowodowego. Tak też się stało. Minister stwierdził także, iż nie jest trafny podniesiony zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. W postępowaniach w sprawach o udostępnienie danych ze zbioru PESEL - w trybie art. 44h cyt. ustawy - nie jest możliwe udostępnianie stronom całości akt sprawy zważywszy, iż dane osobowe objęte są szczególna ochroną prawną.

We wniesionej skardze Spółka zarzuciła:

- naruszenie art. 10 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. przez brak wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego w sytuacji, gdy stronę pozbawiono możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed zakończeniem postępowania I. instancji;

- naruszenie art, 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. przez nieuchylenie decyzji I. instancji, mimo braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy;

- naruszenie art. 10 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. przez brak zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania;

- naruszenia art. 136 K.p.a. przez brak przeprowadzenia przez organ II. instancji uzupełniającego postępowania dowodowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki zarzucił, iż naruszenie art. 10 K.p.a. przez organ I. instancji, uniemożliwiło skarżącej zwrócenie się do Sądu Rejonowego o zwrócenie odpisu części akt sprawy. Otrzymanie zawiadomienia w trybie art. 10 K.p.a. umożliwia bowiem stronie przekazanie nowych, korzystnych dla niej dowodów. Zauważył, iż Sąd powszechny zobowiązany jest w myśl art. 2081 K.p.c. do ustalenia numeru PESEL pozwanego, a zatem wiedząc o zakończeniu postępowania administracyjnego, z tego Sądu mógłby pozyskać szczegółowe dane, takie jak nr PESEL, który ustalany jest na początku postępowania. Nadto podniósł, iż w postępowaniu odwoławczym Spółka zwracała się do Ministra, by wystąpił do Ministra Gospodarki o przekazanie informacji o numerze PESEL pana M. W., które to wezwanie nie zostało uwzględnione.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, iż uchybienie art. 10 K.p.a. przez organ nie miało wpływu na wynik sprawy zważywszy, iż Sąd powszechny nie ustalał danych pana M. W., ponieważ zwrócił pozew już [...].11.2013 r., ze względu na niewskazanie jego aktualnego adresu zamieszkania. Pismo zwrócone nie wywołało zatem żadnych skutków. Nie można w tej sytuacji mówić o zawisłości sporu. Brak nadania biegu sprawie wykluczył podejmowanie przez Sąd powszechny działań zmierzających do ustalenia nr PESEL pozwanego. Wbrew twierdzeniu skarżącej, nie byłoby więc możliwości ich pozyskania z tego Sądu. Nadto Minister zaznaczył, że Sądy powszechne dane te pozyskują na zbliżonych zasadach, jak ma to miejsce w postępowaniu administracyjnym, a więc przy jednoznacznym zidentyfikowaniu osoby. Wobec tego uchybienie art. 10 K.p.a. nie uniemożliwiło stronie dokonania określonych czynności procesowych, które zmieniłyby treść wydanego rozstrzygnięcia. Minister nie stwierdził także podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. W jego ocenie, zebrany materiał dowodowy był bowiem kompletny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje - w zakresie swojej właściwości - kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.)

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają obowiązującego prawa - zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w sposób, który mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji była odmowa udostępnienia skarżącej danych ze zbioru PESEL dotyczących innej osoby, na podstawie art. 44 ust.5 ustawy o ewidencji.

Stosownie do art.44a ust.1 tej ustawy ewidencję ludności prowadzi się w systemie teleinformatycznym na podstawie danych osobowych zgłoszonych przy wykonywaniu obowiązku meldunkowego oraz zgłoszeń, o których mowa w art. 14 oraz w art. 17, w formie:

1) zbiorów meldunkowych jako:

a) zbioru danych stałych mieszkańców,

b) zbioru danych byłych mieszkańców,

c) zbioru danych obywateli polskich i cudzoziemców zameldowanych na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące,

d) zbioru danych obywateli polskich i cudzoziemców zameldowanych na pobyt czasowy trwający do 3 miesięcy,

2) zbioru danych osobowych PESEL, zwanego dalej "zbiorem PESEL", uzyskanych w związku z nadawaniem numeru PESEL na podstawie zbiorów meldunkowych, o których mowa w pkt 1 lit. a-c.

Z art. 44a ust.7 ustawy wynika, że w zbiorze PESEL gromadzi się dane, o których mowa w art.44a ust. 2, ust. 3 pkt 3 i ust. 4 pkt 2-5. Dane, o których mowa w art.44a ust.2 to:

1) nazwisko i imiona;

2) nazwisko rodowe;

3) nazwiska i imiona poprzednie;

4) imiona i nazwiska rodowe rodziców;

5) data i miejsce urodzenia;

6) stan cywilny;

7) numer aktu urodzenia i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził;

8) płeć;

9) numer PESEL;

10) obywatelstwo (data nabycia obywatelstwa polskiego, data utraty obywatelstwa polskiego);

11) imię i nazwisko rodowe małżonka oraz jego numer PESEL;

12) data zawarcia związku małżeńskiego, numer aktu małżeństwa i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził, data rozwiązania związku małżeńskiego, sygnatura akt i oznaczenie sądu, który rozwiązał małżeństwo, data zgonu małżonka, numer aktu zgonu i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził;

13) adres i data zameldowania na pobyt stały;

14) poprzednie adresy zameldowania na pobyt stały wraz z określeniem okresu zameldowania;

15) adres zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące wraz z określeniem okresu zameldowania;

16) tryb wymeldowania;

17) stopień wojskowy, nazwa, seria i numer wojskowego dokumentu osobistego oraz oznaczenie wojskowej komendy uzupełnień, w której ewidencji osoba pozostaje;

18) seria i numer aktualnego dowodu osobistego oraz serie i numery poprzednich dowodów osobistych, daty ich wydania i daty ważności oraz oznaczenie organów wydających;

19) seria i numer karty pobytu wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, ochrony uzupełniającej, zgody na pobyt tolerowany lub nadaniem statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, data jej wydania, data ważności oraz oznaczenie organu, który ją wydał;

20) seria i numer dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu, data wydania, data ważności oraz oznaczenie organu, który go wydał,

21) seria i numer karty stałego pobytu członka rodziny obywatela Unii Europejskiej, data wydania, data ważności oraz oznaczenie organu, który ją wydał,

Dane, o których mowa w art. 44a ust. 3 pkt 3 ustawy o ewidencji to data zgonu oraz numer aktu zgonu i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który akt sporządził.

Dane, o których mowa w art.44h ust. 4 pkt 2-5 ustawy o ewidencji, to:

2) seria i numer karty pobytu wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, data jej wydania, data ważności oraz oznaczenie organu, który ją wydał;

3) data wydania, seria i numer zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu obywatela Unii Europejskiej oraz oznaczenie organu, który je wydał,

4) seria i numer karty pobytu członka rodziny obywatela Unii Europejskiej, data wydania, data ważności oraz oznaczenie organu, który ją wydał,

5) seria i numer tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca, data jego wydania, data ważności oraz oznaczenie organu, który je wydał.

Przepis art. 44h ustawy o ewidencji, w sposób jednoznaczny określa zasady udostępniania danych ze zbioru PESEL. Zawiera on zamknięty katalog osób prawnych i osób fizycznych uprawnionych do udostępnienia im danych ze zbiorów meldunkowych, jak też zawiera warunki, jakie powinien spełniać podmiot uprawniony do uzyskania danych.

Zgodnie z art. 44h ust.2 pkt 1 ustawy o ewidencji dane, o których mowa w ust. 1, mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny.

Zgodnie z art.44i ust. 5 tej ustawy organ rozpatrujący wniosek odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych osobowych, jeżeli udostępnienie danych spowodowałoby naruszenie dóbr osobistych osoby, której dane dotyczą, lub innych osób.

Trafnie zatem uznał Minister, że jakkolwiek Spółka wykazała, iż posiada interes prawny w żądaniu wskazanych danych, to zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia skarżącej danych osobowych pana M. W., albowiem nie przedstawiła informacji, na podstawie których osobę tę można by było zindywidualizować.

W zbiorze PESEL figuruje więcej niż jedna osoba nosząca wskazane przez skarżącą imię i nazwisko. Uwzględnienie żądania skarżącej wiązałoby się w tej sytuacji z koniecznością udostępnienia jej danych PESEL, dotyczących kilkudziesięciu różnych osób noszących to samo imię i nazwisko. W oczywisty sposób naruszałoby to dobra osobiste osób, które nie pozostają w żadnym związku z interesami skarżącej. W myśl art. 6 K.p.a. organy działają w granicach prawa, art. 47 Konstytucji RP zapewnia każdemu obywatelowi prawo do prywatności.

Trafnie uznał Minister, że nie był zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie koniecznej indywidualizacji osoby wskazanej we wniosku, albowiem uwiarygodnienie interesu faktycznego, którego nierozerwalnym elementem jest wspomniana indywidualizacja, spoczywa na osobie, która udostępnienia danych się domaga. Wynika to z faktu posłużenia się przez ustawodawcę w art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji zwrotem "wykaże".

Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że Minister nie uwzględnił przedłożonych przez nią informacji o miejscu działalności gospodarczej prowadzonej przez tę osobę, wskazanych we wniosku. Trafnie podniósł organ, że informacje te nie są przydatne dla potrzeb jej zindywidualizowania. W zbiorze PESEL nie gromadzi się bowiem danych o miejscu pracy, czy też prowadzonej działalności.

Równie trafnie wskazał organ, posługując się właściwą argumentacją, że przepisy ustawy o ewidencji nie zawierają umocowania dla Ministra do udostępniania osobom wnioskującym o udostępnienie danych ze zbioru PESEL - danych z innych źródeł.

Sąd w całości podziela argumentację organu co do zarzutu skargi - naruszenia art. 10 K.p.a. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, aby uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Należy podzielić stanowisko Ministra, że Sąd powszechny nie ustalał danych pana M. W., ponieważ zwrócił pozew już [...].11.2013 r., ze względu na niewskazanie jego aktualnego adresu zamieszkania. Pismo zwrócone nie wywołało żadnych skutków prawnych. Nie można zatem w tej sytuacji przyjąć, iż zawisł spór. Brak nadania biegu sprawie wykluczył podejmowanie przez Sąd powszechny działań zmierzających do ustalenia nr PESEL pozwanego. Pozyskanie ich z tego Sądu nie byłoby więc możliwe. Nadto Minister trafnie zauważył, że Sądy powszechne dane te pozyskują na zbliżonych zasadach, jak ma to miejsce w postępowaniu administracyjnym, a więc przy jednoznacznym zidentyfikowaniu osoby, którego to obowiązku strona skarżąca nie dopełniła również w późniejszym postępowaniu administracyjnym. Wobec tego uchybienie art. 10 K.p.a. nie uniemożliwiło stronie - wbrew zarzutom skargi - dokonania określonych czynności procesowych, które zmieniłyby treść wydanego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy organ prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie spełniła przesłanek wynikających z przepisów prawa, by uzyskać żądane dane ze zbiorów meldunkowych.

Skarga nie posiada zatem usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlegała oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art.151 P.p.s.a.