Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 47/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej T.-W. P. S. sprawy ze skargi W. P. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w B. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zakazu przemieszczania zwierząt oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 47/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w T., działając na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. c, art. 15 ustawy z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 112, poz. 744), art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. Nr 144, poz. 1045 ze zm.), art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit a i b Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004), art. 7 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz. U. L147,31.5.2001, p. 1 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 17, poz. 127 ze zm.), § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 grudnia 2006 r. (Dz. U. Nr 2, poz. 20) w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz art. 104, art. 108 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 267), w związku ze stwierdzeniem stosowania niedozwolonego białka pochodzącego ze zwierząt lądowych w żywieniu bydła opasowego stanowiącego własność W. P., znajdującego się w gospodarstwie o nr stada [...] w miejscowości P.;

1. zakazał W. P., właścicielowi gospodarstwa prowadzącego chów bydła opasowego w miejscowości P., wprowadzania do obrotu [...] sztuk oznakowanego bydła,

2. zakazał przemieszczania zwierząt o numerach kolczyka wymienionych w punkcie 1 decyzji do rzeźni, bez wiedzy i zgody Powiatowego Lekarza Weterynarii w T.

3. W przypadku wystąpienia objawów chorobowych lub padnięcia zwierząt o numerach kolczyka wymienionych w pkt 1 decyzji, należy natychmiast powiadomić Powiatowego Lekarza Weterynarii w T.

4. Nakazał czyszczenie, mycie i dezynfekcję wszystkich urządzeń i pomieszczeń mających styczność z niedozwolonym białkiem pochodzenia zwierzęcego od zwierząt lądowych.

5. Nakazał udokumentowanie czynności wyszczególnionych w pkt 4.

Decyzji, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu [...].09.2013 r. pobrano w ramach nadzoru w obecności właściciela bezpośrednio z koryta paszowego obory uwięziowej bydła opasowego, należącego do W. P., próbkę mieszanki paszowej pełnoporcjowej dla bydła do badań w kierunku wykrywania przetworzonego białka zwierzęcego w paszy (protokół nr [...] pobrania próbek pasz do badań). Badanie przeprowadzono w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w B. W dniu [...].10.2013 r. otrzymano wyniki badania laboratoryjnego pobranej w dniu [...].09.2013 r. mieszanki paszowej. W badaniu laboratoryjnym ww. paszy w badanej próbce stwierdzono obecność cząstek białka zwierzęcego, pochodzącego ze zwierząt lądowych, zidentyfikowanych jako kości zwierząt lądowych i sierść (sprawozdanie z badań [...] z dnia [...].10.2013 r. Na podstawie dodatnich wyników badania w kierunku obecności białka zwierzęcego próbki paszy pobranej z obory bydła opasowego należącego do W. P. organ uznał, że zwierzęta przebywające w oborze oznakowane kolczykami o numerach wymienionych punkcie 1 decyzji, były karmione paszami zawierającymi przetworzone białka zwierzęce.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii, zabronione jest karmienie zwierząt przeżuwających białkiem pochodzącym ze ssaków. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego zwierzęta, które były karmione niezgodnie z przepisami prawa paszowego, nie mogą służyć do wytwarzania środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego. Wprowadzane na rynek mogą być tylko produkty pochodzenia zwierzęcego, które zostały pozyskane ze zwierząt, które były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach. W związku z naruszeniem zakazu stosowania przetworzonych białek pochodzenia zwierzęcego w żywieniu zwierząt gospodarskich przez W. P., nałożono na gospodarstwo środek w postaci zakazu wprowadzania do obrotu bydła opasowego skarmianego niedozwolonymi paszami.

Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem, W. P. złożył odwołanie zarzucając naruszenie art. 12.1. ust. 4 ustawy o Inspekcji weterynaryjnej oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W związku z powołanymi naruszeniami wniósł o przebadanie stada w zakresie obecności w ich organizmach zabronionego białka pochodzenia zwierząt lądowych, następnie zaś o cofnięcie zakazu wprowadzania do obrotu bydła oraz uznanie zarzutu w postaci karmienia bydła niedozwolonymi białkami pochodzącego ze zwierząt lądowych jako incydentu. Podkreślił, że nie zgadza się z treścią decyzji i podniósł, że pasze w jego gospodarstwie są produkowane tylko na potrzeby własne. Bydło opasowe jest żywione kiszonką z wytłoków buraczanych i sianokiszonką z traw, jęczmieniem, śrutą rzepakową, mieszanką paszową uzupełniającą Josera Pansen Pilot, wywarem gorzelnianm DDGS z kukurydzy. Pasza jest mieszana w pomieszczeniu z paszami za pomocą mieszalnika, następnie jest wieziona do obory wózkiem i przesypywana do kosza, z którego bezpośrednio jest podawana na stół paszowy. Podawanie paszy polega na rozłożeniu na stole paszowym (posadzka) kiszonki z wytłoków buraczanych i sianokiszonki z traw. Następnie, na paszę objętościową sypana jest pasza pełnoporcjowa. Pozostałe bydło (młodzież) jest chowu wolnostanowiskowego z okólnikiem i do czasu przejścia do grupy opasów jest żywione sianokiszonką i wytłokami buraczanymi. Oświadczył jednocześnie, że paszą treściwą produkowaną we własnym gospodarstwie żywi tylko bydło przebywające w oborze uwięziowej. Ponadto oświadczył, że nie stosował przetworzonego białka zwierzęcego w żywieniu zwierząt gospodarskich. Podkreślił, że ma świadomość związaną z faktem, iż mączek mięsno-kostnych nie można stosować od czasu epidemii BSE. Podkreślił też, że zakazana substancja mogła znajdować się na pojemniku, który zakupił pół roku wcześniej.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] K.-P. Wojewódzki Lekarz Weterynarii, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] października 2013 r. Organ wskazał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczył, że istnienie białka w paszach, którymi karmiono zwierzęta objęte decyzją organu I instancji jest bezsporne.

Organ wyjaśnił, że podstawą odpowiedzialności skarżącego jest art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie z tym przepisem, produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach. Organ wywiódł, że zwierzęta, które były karmione niezgodnie z przepisami prawa paszowego, nie mogą służyć do wytwarzania środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego. Wprowadzane na rynek mogą być więc tylko takie zwierzęta, które były karmione paszami spełniającymi wymóg prawa paszowego. Zastosowanie środków zapobiegających wprowadzaniu tych zwierząt na rynek uzależnione jest od tego, czy pasze były paszami spełniającymi wymóg prawa paszowego, czy też nie. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 ust. 1 i 2 lit. b Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, uprawnia organ administracji publicznej do zastosowania środków zaradczych. Bez wątpienia nałożone nakazy i zakazy mieszczą się w granicach określonych przez prawodawcę europejskiego jako środki zaradcze. Z normy prawa europejskiego wynika bowiem wyraźnie, że chodzi o osiągnięcie celów prewencyjnych. Zakaz wprowadzania do obrotu taką prewencję gwarantuje.

Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, zabronione jest karmienie zwierząt przeżuwających, do których zalicza się także zwierzęta objęte decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii, białkiem pochodzącym ze ssaków. Ta norma prawa europejskiego jest kluczowa dla oceny, czy doszło do naruszenia przepisów prawa paszowego. Organ II instancji zwrócił uwagę, że art. 7 ust. 1 Rozporządzenia 999/2001 nie wiąże skuteczności stosowania normy prawnej ani z istnieniem świadomości naruszania takiej normy, ani też z częstotliwością takich naruszeń. Zatem dla zastosowania tego przepisu wystarczy jednorazowe karmienie zwierząt paszami, w których znajdują się białka. Przepis ten nie wiąże również skutku prawnego z okolicznościami, w jakich białko pojawiło się w paszach. Bez znaczenia jest zatem podnoszony przez skarżącego argument, iż białko wystąpiło nie w paszy, a w pojemniku.

W ocenie organu, najistotniejszą okolicznością jest to, że do połączenia białka z paszą jednak doszło. Bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest również żądanie strony przebadania stada w zakresie obecności w ich organizmach zabronionego białka. Wobec powyższego, przeprowadzanie dowodu takiego badania byłoby zbędne. Nawet wykazanie, że takie białko w organizmach zwierząt objętych decyzją nie występuje, nie może powodować zmiany oceny, iż doszło do naruszenia przepisów prawa paszowego. Prawodawca europejski wiąże bowiem skutek prawny z wystąpieniem białka w paszach, a nie w samych organizmach zwierząt.

Organ II instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania. Materiał dowodowy został zebrany w sposób spełniający wymogi art. 7 i art. 77 k.p.a., a strona nie została pozbawiona prawa do obrony swoich interesów.

Nie zgadzając się z decyzją organu II instancji, W. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim treść decyzji nie pozwala skarżącemu na dysponowanie stadem jako jego właścicielowi, sprzedaż bydła lub jego ubój w rzeźni z uwagi na nałożony "areszt" stada. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 7, art. 77 k.p.a. oraz zarzucił dokonanie nadinterpretacji art. 7 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r., poprzez stwierdzenie, że dla zastosowania tego przepisu wystarczy jednorazowe karmienie zwierząt paszami, w których znajdują się białka. Zarzucił ponadto naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP wskazując, że fakt popełnienia czynu wymaga stwierdzenia prawomocnym wyrokiem sądu.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że kilka miesięcy przed kontrolą zakupił skrzynię i zapewne badaniu poddano pozostałości paszy na tej skrzyni. Nie pobrano natomiast paszy z miejsca, gdzie zadawana była pasza dla bydła opasowego – z koryta.

Skarżący wyjaśnił, że pasze w gospodarstwie są produkowane tylko na potrzeby własne. Bydło opasowe jest żywione kiszonką z wytłoków buraczanych i sianokiszonką z traw, jęczmieniem, śrutą rzepakową, mieszanką paszową uzupełniającą Josera Pansen Pilot, wywarem gorzelnianym DDGS z kukurydzy. Pasza jest mieszana w pomieszczeniu paszami za pomocą mieszalnika, następnie jest wieziona do obory wózkiem i przesypywana do kosza, z którego bezpośrednio jest podawana na stół paszowy. Zadawanie paszy polega na rozłożeniu na stole paszowym (posadzka) kiszonki z wytłoków buraczanych i sianokiszonki z traw. Następnie, na paszę objętościową sypana jest pasza pełnoporcjowa.

Pozostałe bydło (młodzież) do czasu przejścia do grupy opasów jest żywione sianokiszonką i wytłokami buraczanymi. Paszą treściwą produkowaną we własnym gospodarstwie żywi tylko bydło przebywające w oborze uwięziowej.

Skarżący ponownie oświadczył, że nie stosował przetworzonego białka zwierzęcego w żywieniu zwierząt gospodarskich i nie potrafi wyjaśnić, dlaczego w próbce pobranej z obory stwierdzono obecność takiego białka. Jedyną możliwość, jaką skarżący wziął pod uwagę jest obecność zakazanego białka na pojemniku, który niedawno zakupił.

Zarzucił organowi dowolność w ustaleniach. Wskazał, że nie przeprowadzono bezpośredniego dowodu na okoliczność karmienia bydła, dlatego też skarżący kwestionuje ustalenia organu w tym zakresie. Zwrócił uwagę na następujące fakty:

-przeprowadzono trzykrotnie badania pasz dla trzody chlewnej i bydła w innych pomieszczeniach - wynik ujemny;

-podczas pierwszej kontroli przeprowadzono przeszukania w całym gospodarstwie - nie znaleziono żadnych komponentów zawierających białko zwierzęce;

-białko zostało stwierdzone w próbce pobranej z pustej skrzyni, z której kontrolujący zeskrobał śladowe ilości substancji.

Organ nie przeprowadził właściwie postępowania dowodowego. Zdaniem skarżącego, gdy organ miał jakąkolwiek wątpliwość, to mógł zwrócić się do biegłego.

Skarżący podniósł, że w treści pisma do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii zawarł wnioski służące oczyszczeniu się z zarzutów poprzez:

-przebadanie stada w zakresie obecności w ich organizmach białka pochodzenia zwierzęcego, a następnie cofnięcie zakazu wprowadzania do obrotu [...] sztuk bydła;

-uznanie sprawy zarzutu w postaci karmienia bydła niedozwolonymi białkami pochodzącymi ze zwierząt lądowych za incydent.

Organ zaś zignorował powyższe wnioski i żądania skarżącego. W konsekwencji, działanie organu podważyło zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej. Ponadto, brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu pouczenia strony przez organ o przysługującym jej prawie, co stanowi naruszenie przez organ obowiązku z art. 10 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej T. – W., na podstawie art. 8 p.p.s.a. zgłosił swój udział w postępowaniu.

W dniu rozprawy wniósł o oddalenie skargi popierając stanowisko organu zawarte w udzielonej odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kompetencja organów - Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. oraz K.- P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie wynikała z art. 15 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 112, poz. 744) oraz § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez (Dz. U. z 2007 r., Nr 2, poz. 20).

W myśl § 2 pkt powyższego rozporządzenia powiatowy lekarz weterynarii, w celu realizacji zadań wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), wydaje decyzje administracyjne w sprawie zastosowania środków, o których mowa w art. 54 ust. 2 lit. a-d oraz f i g tego rozporządzenia. Organ ten działa z urzędu, co wynika z § 4 Rozporządzenia z 18.12.2006 r.

Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej w rozumieniu ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego lekarza weterynarii, jest wojewódzki lekarz weterynarii. Ponadto, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. z 2006 r., Nr 144, poz. 1045 ze zm.) Powiatowy lekarz weterynarii, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwym organem w rozumieniu rozporządzenia nr 882/2004, rozporządzenia nr 183/2005, rozporządzenia nr 999/2001, rozporządzenia nr 767/2009 oraz przepisów wydanych w trybie tych rozporządzeń (ust. 1).

Powiatowy lekarz weterynarii, w zakresie zadań określonych w przepisach rozporządzenia nr 882/2004, rozporządzenia nr 183/2005, rozporządzenia nr 999/2001, rozporządzenia nr 767/2009 oraz w przepisach wydanych w trybie tych rozporządzeń, wydaje decyzje administracyjne i wykonuje inne czynności związane z urzędową kontrolą pasz i innymi zadaniami określonymi w rozporządzeniu nr 882/2004 oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, w tym stosowaniem środków, o których mowa w art. 54 tego rozporządzenia (ust. 2 pkt 2). Decyzje administracyjne w tym zakresie wydaje się z urzędu, chyba że przepisy rozporządzenia nr 882/2004 lub rozporządzenia nr 183/2005, lub rozporządzenia nr 999/2001, lub przepisy wydane w trybie tych rozporządzeń, lub ustawa stanowią inaczej (ust. 3).

Podkreślić należy, że z dniem 1 maja 2004 r. prawo wspólnotowe stało się w Polsce częścią krajowego porządku prawnego i stosowane być musi zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, a jego regulacje mają pierwszeństwo przed normami krajowymi. Przepisy rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady mają bezpośrednie zastosowanie, a sądy krajowe nie mogą samodzielnie stwierdzać ich niezgodności z prawem traktatowym. Przy prowspólnotowej wykładni przepisów unijnych należy kierować się celami wprowadzenia określonych norm, obostrzeń procedur, nakazów czy zakazów. Lektura preambuł do obu stosowanych w sprawie Rozporządzeń (Nr 999/2001 i 882/2004) nie pozostawia wątpliwości, że ww. reguły prawodawstwa wspólnotowego mają na celu zapewnienie bezpiecznych i zdrowych pasz i żywności oraz ochronę zdrowia publicznego a sankcje przewidziane za naruszenia norm prawa paszowego i żywnościowego mają być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 54 ust. 1 ust. 2 lit. a i lit. b Rozporządzenia WE nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U.UE L z 2004 r. Nr 165 ze zm., s. 1 - 141). Zgodnie z tym przepisem w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności. Wśród środków zaradczych, jakie podejmuje właściwy organ w przypadku wykrycia niezgodności Rozporządzenie przewiduje:

a) nałożenie procedur sanitarnych lub podjęcie wszelkich innych działań uważanych za niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa paszy lub żywności lub zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, zasadami dotyczącymi zdrowia zwierząt lub dobrostanem zwierząt;

b) ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt;

c) monitorowanie, oraz w razie konieczności, nakazanie wycofania i/lub zniszczenia paszy lub żywności;

d) upoważnienie do wykorzystania paszy lub żywności do celów innych niż te, do których były początkowo przeznaczone;

e) zawieszenie działania lub zamknięcie całego lub części danego przedsiębiorstwa na właściwy okres czasu;

f) zawieszenie lub wycofanie zatwierdzenia zakładu;

g) środki określone w art. 19 dotyczące przesyłek z państw trzecich;

h) wszelkie inne środki jakie właściwy organ uznaje za właściwe.

W analizowanej sprawie organ, jako podstawę nakazanych czynności, wskazał środek, opisany pod literą a i b cytowanego przepisu, a więc zarządził nałożenie procedur sanitarnych lub podjęcie wszelkich innych działań uważanych za niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa paszy lub żywności lub zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, zasadami dotyczącymi zdrowia zwierząt lub dobrostanem zwierząt, poprzez zakaz przemieszczania zwierząt o wskazanych nr kolczyka do rzeźni, bez wiedzy i zgody Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. W przypadku wystąpienia objawów chorobowych lub padnięcia zwierząt o wskazanych nr kolczyka nakazał natychmiastowe powiadomienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. Nałożył nakaz czyszczenia, mycia i dezynfekcji wszystkich urządzeń i pomieszczeń mających styczność z niedozwolonym białkiem pochodzenia zwierzęcego od zwierząt lądowych zobowiązując jednocześnie do udokumentowania tych czynności.

W punkcie 1 rozstrzygnięcia organ zakazał skarżącemu, właścicielowi prowadzącemu chów bydła opasowego w miejscowości P., wprowadzania do obrotu [...] sztuk bydła oznakowanego wskazując jednocześnie nr kolczyków oznaczających bydło.

W ocenie Sądu nałożony obowiązek w decyzji organu I instancji odpowiada normie uprawniającej organ do wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 54 ust. 1 i 2 lit. a i lit. b Rozporządzenia WE nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz. U. UE L z 30.5.2001, Nr 147 ze zmian., s. 1-40), zabrania się karmienia przeżuwaczy białkami pochodzenia zwierzęcego (art. 7 ust. 1). Zakaz ustanowiony w ust. 1 rozszerza się na zwierzęta inne niż przeżuwacze oraz ogranicza się, w zakresie karmienia tych zwierząt produktami pochodzenia zwierzęcego, zgodnie z załącznikiem IV (ust. 2). Przy czym w załączniku nr IV wprowadzono rozszerzenie zakazu przewidzianego w art. 7 ust. 1. Zgodnie z art. 7 ust. 2 zakaz przewidziany w art. 7 ust. 1 jest rozszerzony na karmienie:

a) przeżuwaczy dizasadowym fosforanem wapnia i trizasadowym fosforanem wapnia pochodzenia zwierzęcego oraz mieszankami paszowymi zawierającymi te produkty;

b) zwierząt gospodarskich innych niż przeżuwacze (wyjątek: zwierzęta futerkowe): przetworzonym białkiem zwierzęcym;

(ii) kolagenem i żelatyną pochodzącymi od przeżuwaczy;

(iii) produktami z krwi;

(iv) hydrolizatami białkowymi pochodzenia zwierzęcego;

(v) dizasadowym fosforanem wapnia i trizasadowym fosforanem wapnia pochodzenia zwierzęcego;

(vi) paszą zawierającą produkty wymienione w ppkt (i)-(v).

Z przytoczonych przepisów prawa unijnego wynika zatem wprost zakaz karmienia zwierząt hodowlanych niebędących mięsożernymi zwierzętami futerkowymi (w tym przypadku bydła opasowego) białkami pochodzenia zwierzęcego. Obecność tego rodzaju składników w paszy podawanej zwierzętom hodowlanym oznacza, że pasza nie odpowiada wymaganiom określonym w powołanych przepisach, a w konsekwencji właściwy organ upoważniony jest do zastosowania środków zaradczych, mających na celu wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości.

Sąd podziela pogląd, że nawet jednorazowy fakt stwierdzenia w stosowanej do karmienia paszy niedozwolonego składnika, obliguje do zastosowania względem hodowcy właściwych środków zaradczych, prowadzących do zapobieżenia niepożądanym skutkom zjedzenia niewłaściwej karmy przez zwierzęta hodowane z przeznaczeniem do spożycia. W tym zakresie niezasadny jest zarzut skargi, wskazujący na naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie ustalenia przez organy administracji, czy zanieczyszczenie komponentu paszy miało charakter incydentalny, przypadkowy. Nie może mieć też znaczenia okoliczność braku ujawnienia niedozwolonego białka zwierzęcego w paszy pobranej do badań w czasie innych badań kontroli weterynaryjnych w gospodarstwie rolnym skarżącego. Ustawodawstwo nie uzależnia bowiem konieczności stosowania sankcji od wielokrotności stwierdzenia naruszenia wymagań prawa paszowego i żywieniowego, ani od oceny stanu zdrowia zwierząt, w paszy dla których bezpośrednio przeznaczonej do zjedzenia, stwierdzono niedozwolony składnik. Podobnie, obojętne dla stosowania sankcji administracyjnoprawnych są okoliczności znalezienia się w paszy niedozwolonego składnika. Może to być następstwo działania zawinionego przez hodowcę lub przypadkowego, którego nie można było przewidzieć, czy mu zapobiec. Świadomość działania hodowcy (zawinienie) ma jedynie znaczenie przy stosowaniu sankcji karnych. Sąd podziela przy tym stanowisko organów administracji, że to na hodowcy spoczywa obowiązek przestrzegania cytowanych przepisów prawa paszowego i żywieniowego, podobnie jak i ryzyko związane z uchybieniem tym regulacjom. Bez znaczenia dla zastosowanych sankcji administracyjnych zatem jest też, czy białko zwierzęce były zamierzonym i planowanym komponentem paszy dla zwierząt, stosowanym w gospodarstwie skarżącego, czy też nie. Podobnie, organ nie ma obowiązku ustalania ilości niedozwolonych substancji w paszy, ani też ryzyka wiążącego się z jej znalezieniem w paszy i wpływu na zdrowie zwierząt.

Zdaniem Sądu, organy administracji, opierając się na dowodzie, jakim jest sprawozdanie z badań [...] z dnia [...] października 2013 r. wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy stwierdzając obecność cząstek białka zwierzęcego, pochodzącego ze zwierząt lądowych, zidentyfikowanych jako kości zwierząt lądowych i sierść.

Próbki do badań zostały pobrane z koryta paszowego obory uwięziowej bydła opasowego. Protokół kontroli potwierdza pobranie próbki mieszanki paszowej pełnoporcjowej dla bydła do badania w kierunku wykrywania przetworzonego białka zwierzęcego w paszy. Dowodem tych czynności jest protokół z kontroli nr [...], który skarżący podpisał nie zgłaszając zastrzeżeń. Pasza pobrana w próbce do badania została opisana jako "mieszanka paszowa pełnoporcjowana – własna produkcja". Skarżący był obecny przy pobraniu tej próbki. Pasza znajdowała się luzem w skrzyni. Nie było to puste koryto, ponieważ w pkt 9 powyższego protokołu określono partię w wielkości 10 kg. W protokole jednostkową masę próbki końcowej określono w wielkości 0.5 kg.

Próbka została zlecona do badania w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w B. Wyniki badań laboratoryjnych potwierdziły w badanej próbce średnio na oznaczenie ponad 5 cząstek pochodzących ze zwierząt lądowych. Cząstki zostały zidentyfikowane jako kości zwierząt lądowych, sierść.

W przedmiotowej sprawie w dniu kontroli próbka pobrana została z partii znajdującej się w jednym korycie paszowym, partia ta została wytworzona przez skarżącego. Pobrana próbka paszowa została umieszczona w bezpiecznej kopercie i przesłana do kontroli po dokładnym jej opisaniu (koperta bezpieczna nr [...]). Próbka ta została opisana na zleceniu jako mieszanka paszowa pełnoporcjowa dla bydła ([...]).

Czynności wykonane w trakcie kontroli zostały szczegółowo odnotowane w protokole pobrania próbek. Sprawozdanie z przeprowadzonych badań zawiera zlecenie o nr [...] wynik badania nr [...], a w opisie próbki posłużono się nr protokołu pobrania próbek do badań nr [...]. Zgodnie z protokołem kontroli pobrana próbka została w celu jej identyfikacji oznaczona w sposób trwały.

Pobrana próbka została skontrolowana przez Zakład Higieny Weterynaryjnej w B. ul. P., [...] B., który umieszczony jest w wykazie laboratoriów upoważnionych do prowadzenia badań pasz oraz pasz leczniczych w ramach urzędowej kontroli na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2007 r. w sprawie wykazu laboratoriów upoważnionych do prowadzenia badań pasz oraz pasz leczniczych w ramach urzędowej kontroli (Dz.U.2007.98.653).

W tym stanie rzecz zaskarżona decyzja nie narusza art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art.80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu organy nie przekroczyły w przedmiotowej sprawie swobodnej oceny dowodów. Wykazały jako udowodnioną okoliczności, że pobrana próbka w dniu kontroli jest jednocześnie próbką przebadaną na podstawie sprawozdania z badań [...] z dnia [...] października 2013 r.

Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.