Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 11/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 48 ust. 4 pkt 5 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 27 poz 268
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba/spr./ Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005r. sprawy ze skargi S.Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną w trybie odwoławczym na podstawie art. 10 ust.21, art. 19 ust.1 i ust.2, art. 23 pkt 1 i art. 27 ust.6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11, poz. 50 z późn.zm./, § 48 ust.4 pkt 2 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 0202r w sprawie uzyskania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm./ utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] określającą "S." Spółce z o.o.. w K. za czerwiec 2002r. wysokość podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł, oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe za w/w miesiąc w wysokości [...] zł,

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że wyniku kontroli przeprowadzonej u podatnika przez pracowników Urzędu Skarbowego stwierdzono zawyżenie podatku naliczonego z powodu odliczenia podatku wynikającego z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, co stosownie do przepisów § 48 ust.4 pkt 5 lit."a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DZ. U. Nr 109, poz. 1245 późn. zm.) uniemożliwia obniżenie podatku należnego o podatek wynikający z wymienionych faktur.

Wobec takich ustaleń organ podatkowy I instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2002r.

W odwołaniu od tej decyzji tej Spółka, zarzuciła:

- rażące naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. oraz przepisu § 48 ust.4 pkt 2 i pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż podatnik nie posiada prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na brak kopii u sprzedawcy,

- naruszenie przepisów art. 121,122,124 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie szeregu czynności, które nie były niezbędne dla wyjaśnienia niniejszej sprawy oraz nienależyte wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji oraz prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych

Organ podatkowy II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Odnosząc się do zarzutu, że nie było podstaw do zakwestionowania podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez PPH "N. F." K. – W. J. bowiem podatnik posiada kopie faktur, które zostały wystawione Spółce oraz dokonywał rozliczeń z Urzędem Skarbowym w oparciu o wystawione deklaracje VAT 7. Dyrektor Izby Skarbowej stanął na stanowisku, że w/w argumenty nie pozwalają by uwzględnić podatek naliczony wynikający z przedmiotowych faktur. Ustalenia dokonane przez organ podatkowy I instancji wskazują bowiem, że czynności zakupu ryb przedstawione w z tych fakturach są czynnościami pozornymi, a zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 5 lit. "a" w/w rozporządzenia dokumentują one czynności, które nie zostały dokonane, a więc nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Z materiału dowodowego wynika bowiem, że wystawcami faktur dla W. J. były wyłącznie następujące podmioty: "R.P." R.W. R. k/P. ul. [...] , PPH "S." R. [...], PPR "S." s.c. G. B. i R. Ł. [...].

Z wymienionymi podmiotami W. J. nawiązał współpracę w 1998 r., zawierając na tę okoliczność kontrakty-umowy. W okresie od grudzień 2001r do maja 2002r. kontrakty te nawiązywane były telefonicznie.

W. J. umawiał się z nimi, że w porcie "mają oni przygotować rybę". Gdy przyjeżdżał do portu "ryba była już przygotowana na samochodach", a J. płacił za towar "do ręki" na podstawie otrzymanych faktur VAT.

Następnie towar był przewożony do miejsca przeznaczenia, np. do Spółki "S.", gdzie J. wystawiał faktury (wg protokołu kontroli wynika, że faktury sprzedaży były wypisywane przez księgową zatrudnioną w Spółce./, a otrzymywał zapłatę również "do ręki".

Z ustaleń organu I instancji wynika ponadto, że w kontrolowanym okresie W. J. nie zatrudniał żadnych pracowników i nie ponosił żadnych kosztów, nie posiadał też żadnej faktury, która potwierdziłaby zakup usług transportowych, czy rozładunkowych.

Nadto analizując wielkości kwot zakupu i sprzedaży wykazanych w złożonych przez tego podatnika deklaracjach VAT za okres od grudnia 2001 roku do kwietnia 2002 roku

organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wartość zakupu jest zbliżona do wartości sprzedaży, co wskazuje jego zdaniem na dopasowywanie tych wielkości tak, aby nie wystąpiło zobowiązanie podatkowe.

Badając z kolei dokumentację R. Ł.( rzekomego dostawcę ryb dla W. J.), to z informacji uzyskanych od Urzędu Skarbowego wynika, że nie posiada on kopii faktur VAT wystawianych dla J. Będąc wielokrotnie wzywany do ich przedłożenia przedmiotowych dokumentów nie okazał kontrolującym. W dniu [...] R. Ł. złożył oświadczenie, stwierdzając, że wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności są u Komornika Sądu Rejonowego, który temu zaprzeczył.

Organ odwoławczy podkreślił również, że R. Ł. nie dokonał również rozliczeń z właściwym urzędem skarbowym i nie złożył deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT - 7 za poszczególne miesiące od grudnia 2001 roku do czerwca 2002 roku.

Z opisanych powyżej okoliczności, wynika zdaniem Izby Skarbowej, że W. J. w rzeczywistości nie dokonywał zakupu ryb, a zatem nie mógł ich także sprzedawać.

Zatem, wbrew twierdzeniom odwołującego, istniały podstawy do uznania, że zakwestionowane faktury wystawione przez w/w wykazują transakcje kupna- sprzedaży, które faktycznie nie miały miejsca. Zawierając transakcje pozorne, czyli nieważne z mocy samego prawa /art. 83 kc/. Odwołujące nie był uprawniony do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach wystawionych przez PPH "N.F." K. – W.J.

W skardze na opisaną wyżej decyzję Izby Skarbowej wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie "S." Spółka z o.o. w K. zarzuciła rażące naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 10 ust 2 i art. 19ust 1 i 2 ustawy z dnia 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 50 ust 4 pkt. 2, pkt.5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca nie posiada prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na brak faktur u sprzedawcy oraz poprzez bezpodstawne przyjęcie pozorności zawieranych umów,

2. przepisów prawa procesowego w szczególności art. 121, 122, 124 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie szeregu dodatkowych czynności nie mających bezpośredniego związku z wykonywaniem rozliczeń podatkowych przez skarżącą, które nie były czynnościami niezbędnymi do należytego wyjaśnienia niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu skargi oraz w piśmie procesowym z dnia [...] wskazano, że bezspornym jest, że ryzyko niewłaściwego wyboru kontrahenta obciąża nabywcę towaru, jednakże w przedmiotowej sprawie, organy podatkowe przeprowadziły szereg czynności, które w zasadniczy sposób wpłynęły na ponowne określenie podatku u skarżącej chociaż nie dotyczył umów, które Spółka zawierała ze swoimi kontrahentami lecz transakcji gospodarczych, w których skarżąca w żadne sposób nie brała udziału.

Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem administracyjnymi w transakcji nabycia towarów i usług występują dwie strony tj. sprzedawca i nabywca w związku z tym, wszelkie wątpliwości dotyczące uprawnienia do odliczenia podatku VAT należy rozpatrywać tylko wobec tych dwóch podmiotów – stron umowy.

Rozpatrywanie innych zdarzeń gospodarczych, w których nie występują te same strony jest , zdaniem skarżącej Spółki niedopuszczalne i w sposób rażący narusza obowiązujący porządek prawny.

Skarżąca podniosła również, że postawienie przez organy podatkowe zarzutu pozorności działalności gospodarczej prowadzonej przez W.J. /który przecież posiadał kopie wystawionych faktur, prowadził ewidencję dokonanej sprzedaży VAT oraz rozliczał się z Urzędem Skarbowym/ tylko na tej podstawie , że nie posiał środków transportu, nie zatrudniał pracowników i za towar płacił "z ręki do ręki" jest zbyt pochopne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 19 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm./ podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną.

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach, stwierdzających nabycie towarów i usług - art. 19 ust.2 cyt. ustawy.

Z kolei z § 48 ust.4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wynika, że w przypadku, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane – to dokumenty te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

W przedmiotowej sprawie. organy podatkowe oceniły, że faktury VAT wystawione przez sprzedawcę ryb PPH "N. F." W.J. w czerwcu 2002r. stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane skoro:

- W. J. nie posiadał własnych środków transportu i nie przedstawił dokumentów potwierdzających zakup usług transportowych, czy rozładunkowych,

- wystawiał faktury tylko dla jednego odbiorcy – tj. skarżącej Spółki "S.",

- faktury były wypisywane prawdopodobnie przez księgową skarżącej Spółki.

- kontrahent W. J. – R. Ł. nie posiadał kopii faktur sprzedaży,

- w złożonych przez W. J. deklaracjach dla podatku od towarów i usług utrzymywana był sztuczna równowaga między kwotami zakupu i sprzedaży ryb.

Okoliczności te wskazują, zdaniem organów obu instancji, że W. J. nie mógł zakupić ryb, następnie ich sprzedać skarżącemu a to stosownie do przepisów § 48 ust.4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów uniemożliwia obniżenie podatku należnego o podatek wynikający z tych faktur.

Zaznaczyć jednak należy, że organ podatkowy I instancji w uzasadnieniu decyzji, powołując się na wyżej przytoczone okoliczności stwierdził, że "W. J. faktycznie nie zrealizował również "wyfakturowanej" przez siebie "sprzedaży", a jego udział w handlu rybą ograniczał się wyłącznie do wystawiania faktur VAT na sprzedaż dużej ilości ryb niewiadomego pochodzenia. Miało to na celu wprowadzenie do legalnego obrotu gospodarczego ryb, na których sprzedaż armatorzy kutrów rybackich odmawiali wystawiania faktur VAT /co jest procederem powszechnie znanym/, dążąc do zmniejszenia własnych obciążeń podatkowych i zaniżenia wykonywania przyznanych im limitów połowowych".

Z powyższego wynika więc, że organ nie kwestionuje, iż obrót rybami miał miejsce, jednak sprzedającym nie mógł być W. J.

Zważywszy także, że niespornym w sprawie jest, że W. J. posiadał kopie faktur VAT, które wystawiał skarżącej Spółce oraz, że dokonywał rozliczeń z organami podatkowymi w oparciu o wystawione deklaracje VAT-7 – to w ocenie Sądu , zakwestionowanie obrotu rybami między W. J. a spółką "S." wymagałoby wskazania nie budzących wątpliwości dowodów podważających przedmiotową transakcję.

Fakt nie posiadania kopii faktur VAT przez kontrahentów W. J. nie może uzasadniać zastosowania negatywnych konsekwencji w stosunku do skarżącej, która spełniła wymogi dotyczące prawidłowego dokumentowania swoich operacji gospodarczych pod kątem opodatkowania podatkiem VAT.

Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ Sąd orzekł jak sentencji.

Na podstawie art. 152 w/w ustawy zamieszczono rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji, a stosownie do art. 200 postanowiono o kosztach postępowania.