Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 849/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 35 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 3, art. 107 § 3, art. 104 § 1 i 2, art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 61 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 maja 2010r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Brychcy /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...], wydaną na wniosek A sp. z o.o. z siedzibą we W., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno – usługowego przewidzianego do realizacji na działkach nr [...],[...],[...],[...] ark. [...] obręb [...] przy ul. [...] w P .

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. mieszkańcy ulic [...],[...] i [...]: B. W., I. W., M. J., C. P., T. T., M. T., D. B., B. B., A. B., J. B., M. J., E.K., M. L., M. K. i J. W . W uzasadnieniu podnieśli, iż jako mieszkańcy ulic przylegających do terenu inwestycji nie zostali zawiadomieniu o podejmowanych przez organ decyzjach i działaniach, bowiem uznano, że nie są stronami. Wskazali, że od inwestycji dzieli ich jedynie ulica o szerokości 10 m. W związku z tym są najbardziej zainteresowani tym co dzieje się w okolicy i nie powinni być wykluczeni z tego postępowania. Zdaniem odwołujących oczywistym jest, że wysokość zabudowy i jej funkcje dotyczą nie tylko właścicieli działek, którzy mają wspólne z inwestorem granice, ale także tych których oddziela 10-metrowa ulica oraz dalszych. Przedmiotowa inwestycja spowoduje bowiem istotne zmiany w charakterze i układzie architektonicznym okolicy, wpływając wymiernie na wartość posiadanych przez nich nieruchomości. Zgromadzenie na niedużej powierzchni kilkudziesięciu mieszkań, sklepów i parkingu będzie generowało uciążliwości, które nie zamkną się w granicach zainwestowanych działek, lecz będą bezpośrednio oddziaływać na całą okolicę, w tym głównie nieruchomości odwołujących się. Ich zdaniem znacząco zwiększy się natężenie ruchu na wąskich uliczkach dojazdowych, które już teraz w godzinach szczytu są nieprzejezdne. Dzielnica willowa, jaką do tej pory był fragment [...] , stanie się zapleczem "tyłu sklepu", a przed oknami odwołujących w odległości 10 m stanie ściana 5-kondygnacyjnego budynku. Mając powyższe na względzie odwołujący wnieśli o uznanie ich za strony niniejszego postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. przekazał odwołanie – jak wskazało – " [...]" – organowi I instancji zwracając się o pilne przesłanie akt sprawy oraz szczegółowa analizę zarzutów podniesionych przez stronę w piśmie z dnia 3 listopada 2008 r. lub podjęcie działań w trybie art. 132 kpa.

Pismem z dnia 27 listopada 2008 r. Prezydent Miasta Poznania przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Kolegium, podając jednocześnie, iż nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 132 kpa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w dniu 9 lipca 2009 r. zwróciło się do E. K., w oparciu o przepis art. 64 § 2 kpa, o uzupełnienie w terminie 7 dni pisma z 3 listopada 2008 r. poprzez złożenie pod nim własnoręcznego podpisu, a ponadto o uzupełnienie listy wnoszących odwołanie i złożenie własnoręcznych podpisów przez osoby wymienione na liście.

W odpowiedzi E. K. przesłała organowi odwoławczemu listę osób wnoszących odwołanie wraz z ich podpisami. Zaznaczyła przy tym, że z powodu nieobecności właścicieli szeregu lokali lista ta jest niekompletna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z [...] września 2009r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że E. K. nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania, bowiem nie wykazała, że posiada interes prawny do występowania w niniejszej sprawie jako strona postępowania. Organ zaznaczył, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy stroną mogą być właściciele lub użytkownicy nieruchomości działek bezpośrednio położonych przy przedmiotowej nieruchomości , gdyż sposób zagospodarowania wpływa na teren przyległy. Z kolei właściciele działek pośrednio sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, mogą być stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i okolicznościach, że wynik tego postępowania wpłynie na ich interes prawny lub obowiązek. Decydujące więc jest tu wskazanie na istniejący przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes poszczególnych osób jako interes prawny, a nie tylko subiektywne przekonanie. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca powołuje się w swoim odwołaniu na okoliczność, iż planowana inwestycja spowoduje dysharmonię w ładzie architektonicznym, a ponadto obniży wartość je nieruchomości. Wskazuje tym samym na interes faktyczny, który nie wystarcza by uznać, że posiada status strony postępowania. Postępowanie organów administracji wykazało, że E. K. nie określiła interesu prawnego, który dałby jej przymiot strony w omawianym postępowaniu. Sam fakt wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie powoduje obniżenia, ani podwyższenia wartości jej nieruchomości, takie skutki mogą powstać jedynie w przypadku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Kolegium stwierdziło, że do odwołania skarżąca dołączyła jedynie sporządzoną listę mieszkańców ulicy [...],[...] i [...]. Żadna z wymienionych osób nie złożyła własnoręcznego podpisu na liście i nie udzieliła pełnomocnictwa E. K. do występowaniu w jej imieniu.

E. K. i M. L. wniosły skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazały, iż obowiązkiem organów orzekających było ustalenie stron postępowania, a nie "zainteresowanych". Uchylając się od tego organy naruszyły normę określoną w art. 7 i 77 § 1 kpa nakazującą organom administracji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skarżące podkreśliły, że organy winny zapewnić stronom postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów i żądań. Nieprawidłowe ustalenie stron postępowania i naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 kpa) stanowi kwalifikowaną wadę procesową będącą podstawą do uchylenia decyzji organu I instancji. Odnosząc się do kwestii ustalenia stron w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy skarżące podniosły, iż co do zasady są nimi właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, przy czym mogą to być działki, które nie pozostają w bezpośredniej styczności. Nieruchomości należące do skarżących dzieli od nieruchomości objętej inwestycją jedynie uliczka o szerokości 10 m. Decydującym o przyznaniu statusu stron w tym postępowaniu winna być ocena uciążliwości inwestycji dla otoczenia. Wpływ budowy przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego o tak dużej kubaturze wykracza poza nieruchomości bezpośrednio przylegającej do terenu, na której ma się znajdować inwestycja. Obejmuje on także dalsze nieruchomości, w tym także nieruchomości położone przy ul. [...], bezpośrednio w odległości 10 m naprzeciw inwestycji, a także inne nieruchomości położone przy ul. [...] i [...] w odległości 50 m. Inwestycja ta spowoduje bowiem istotne zmiany w układzie architektonicznym okolicy – dzielnicy willowej [...], wpływając wymiernie na wartość tych nieruchomości. Znacząco zwiększy się natężenie ruchu ulicznego na wąskich uliczkach dojazdowych, przy których bezpośrednio położone są posesje skarżących.

Skarżące podały, że mieszkańcom ul. [...] w analogicznej sprawie przyznano status stron, chociaż od planowanej inwestycji dzieliły ich dwa chodniki, droga publiczna i skwerek, a nie jak w niniejszej sprawie 10 metrowy pas jezdni. Co więcej we wspomnianym postępowaniu status stron przyznano również mieszkańcom ul. [...] i [...] oddalonych o 10 i więcej metrów od zamierzonej inwestycji.

Podniosły też, że nie jest zgodne ze stanem faktycznym, iż do odwołania dołączono jedynie sporządzoną listę mieszkańców ul. [...],[...] i [...]. W odpowiedzi na pismo Kolegium z dnia 9 lipca 2009 r. w miejsce załączonej kopii dostarczono w dniu 17 lipca 2009 r. własnoręcznie podpisaną listę osób wnoszących odwołanie. W związku z powyższym skarżące wniosły o uznanie ich za strony w zakończonym postępowaniu administracyjnym. Dodały, że obowiązek poszukiwania podmiotów mających charakter stron ciąży na organie z uwagi na brzmienie art. 61 § 3 kpa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ stwierdził, że planowany budynek przewidziany jest do budowy na obszarze zajętym obecnie przez pawilon handlowy z uciążliwym parkingiem dla samochodów osobowych oraz uciążliwością związaną z dostawą towarów do pawilonu. Inwestycja ta położona jest bowiem w obszarze zabudowy budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi i jednorodzinnymi. Organowi odwoławczemu trudno zaś było odnieść się do wywodów skarżących, iż w przypadku innej inwestycji mieszkańcy zostali uznani za strony postępowania, albowiem przedmiotem niniejszego postępowania jest inna inwestycja. Ponadto, Kolegium wskazało, że w dniu 17 lipca 2009 r. E. K. uzupełniła brak w postępowaniu, bowiem jej odwołanie z 3 listopada 2008 r. nie było przez nią osobiście podpisane. Brak ten został uzupełniony, a do odwołania dołączono po raz kolejny jedynie listę mieszkańców niezadowolonych z planowanej inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 stycznia 2010 r. odrzucił skargę M. L. z powodu nieuiszczenia przez nią wpisu od skargi.

W piśmie procesowym z 29 kwietnia 2010 r. uczestnik postępowania A sp. z o.o. z siedzibą we W. wniosła o oddalenie skargi, wskazując, iż strona skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie przedstawiła argumentów, ani dowodów na poparcie wskazanych w skardze zarzutów. Zdaniem inwestora organy trafnie nie przyznały skarżącej statusu strony postępowania, bowiem skarżąca nie wskazała żadnej normy prawnej, która mogłaby być podstawą do sformułowania jej interesu prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest zaś pogląd, że stroną postępowania administracyjnego nie może być osoba, która uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi tj. takimi, które wystąpią dopiero w przyszłości. Skarżąca prognozuje zaś, że inwestycja będzie uciążliwa dla otoczenia, w szczególności spowoduje istotne zmiany w układzie architektonicznym okolicy, znacząco zwiększy natężenie ruchu ulicznego na wąskich uliczkach dojazdowych, przy których położona jest jej posesja oraz spowoduje spadek wartości jej nieruchomości. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do przyjęcia, iż wybudowanie przez uczestnika postępowania inwestycji – budynku mieszkalno-usługowego z parkingiem spowoduje jakiekolwiek zmiany, a w szczególności zmiany negatywne w stosunku do uwarunkowań istniejących w chwili obecnej. Zważywszy, że obecnie na tym terenie funkcjonuje pawilon z parkingiem dla samochodów osobowych, w ocenie inwestora przeznaczenie terenu pod kwestionowaną inwestycję nie zmieni charakteru okolicznych terenów, a wręcz poprawi okolicznym mieszkańcom warunki życia i codziennego funkcjonowania.

Zdaniem inwestora dla ustalenia, czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu nie jest istotne, gdzie jest usytuowana nieruchomość w stosunku do planowanej inwestycji i jaki ma charakter, lecz to, czy w związku z budową obiektu będą niezbędne ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie dozna ograniczeń w normalnym korzystaniu z ze swej nieruchomości, a w związku z inwestycją nie będą niezbędne jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Ponadto zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Miasta Poznania (uchwała Rady Miasta Poznania Nr XXII/276/III/99 z dnia 23 listopada 1999 r. ze zm.) nieruchomość objęta inwestycją znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową i mieszkaniowo-usługową.

Na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. skarżąca E.K. złożyła pismo z 28 kwietnia 2010 r., w którym powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że w sprawie inwestycji stanowiącej uciążliwość dla otoczenia interes prawny mają osoby posiadające działki w strefie oddziaływania, a nie tylko działkę graniczącą bezpośrednio. Odnosząc się do twierdzeń organu, jakoby przedmiotowa inwestycja nie będzie bardziej uciążliwa od dotychczasowego zagospodarowania terenu, skarżąca podniosła, że nigdy nie skarżyła się na uciążliwości związane z dostawą towarów do istniejącego pawilonu (5-6 dostaw dziennie w godzinach porannych), a ogólnodostępny parking dla samochodów osobowych jedyny w tej okolicy, zawsze pełen samochodów powoduje, że sąsiadujące uliczki – [...],[...],[...] i [...] są przejezdne. Skarżąca dołączyła do pisma listę osób, które podpisały odwołanie od decyzji organu I instancji wraz z ich własnoręcznymi podpisami.

Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

W ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w znacznej części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, której mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu umarzając postępowanie z odwołania E.K. naruszyło przede wszystkim przepis art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 104 § 1 i 2 kpa poprzez nierozpoznanie odwołań wniesionych przez B. W., I.W., J. W., M. ., C. P., T. T., M.T., D. B., B. B., J. B., M. J., M. L. i M. K. oraz odwołań wniesionych przez M. G., K. B. i J. W .

Zgodnie z art. 104 § 1 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyża że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa). W postępowaniu odwoławczym stosownie do przepisu art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje zaś decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Z powołanych przepisów wynika, że niezależnie od tego, czy w sprawie zostanie wniesione jedno odwołanie przez pojedynczą osobę, czy jedno odwołanie wniesione przez wiele osób, czy też wiele odwołań poszczególnych osób organ odwoławczy zobowiązany jest wydać jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich odwołaniach. Może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się (vide: wyrok NSA z 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1109/07, Lex nr 513841). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Przykładowo, dopuszczalna jest sytuacja, w której organ II instancji jedną decyzja umorzy postępowanie odwoławcze w stosunku do tych odwołujących się, którzy nie posiadają interesu prawnego, który dawałby im legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony oraz w wyniku rozpoznania odwołań pozostałych osób utrzyma decyzję organu I instancji w mocy, uznając, że jest ona zgodna z prawem (vide: wyrok NSA z 15 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 514/05, Lex nr 297953, wyrok WSA w Opolu z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 445/07, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zważyć należy, iż zaskarżoną decyzją Kolegium rozpoznało jedynie odwołanie E. K . Tymczasem odwołanie z dnia 3 listopada 2008 r. zostało wniesione przez "Mieszkańców ulic [...],[...],[...], Lista w załączeniu", tj. poza E. K. również przez B. W., I. W., J. W., M. J., C. P., T.T., M. T., D. B., B. B., J.B., M. J., M. L. i M. K.(k. 107 i 108 akt adm.). W związku z powyższym obowiązkiem Kolegium było rozpoznania odwołań wszystkich wymienionych osób i wydanie jednej decyzji.

Zauważyć należy, iż Kolegium początkowo przyjęło, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] października 2008 r. zostało wniesione nie jedynie przez E.K., ale również przez inne osoby wymienione na liście dołączonej do odwołania. O powyższym świadczy treść pisma z dnia 9 lipca 2009 r. skierowanego przez organ do E. K., w którym ten wezwał ją w oparciu o przepis art. 64 § 2 kpa do uzupełnienia w terminie 7 dni odwołania poprzez złożenia pod nim własnoręcznego jej podpisu oraz pozostałych osób wymienionych na liście, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Nadmienić należy, że wezwanie to było uzasadnione jedynie co do D. B., B. B., A. B., J. B. i M. J . Z dołączonej do odwołania z 3 listopada 2008 r. listy wynika bowiem, że za osoby te podpisała się jedna osoba, o czym świadczy jednakowy charakter pisma wszystkich pięciu podpisów.

Wskazać należy, że odwołanie nie wymaga szczególnej formy (art. 128 kpa). Powinno ono, jak każde podanie, być m.in. podpisane przez wnoszącego (art. 63 § 3 kpa). Zważywszy, że pozostałe podpisy pozostałych osób na liście dołączonej do odwołania są własnoręczne, brak było podstaw do wzywania do ich składania. Ponadto zauważyć należy, że odwołujący się nie ustanowili E. K. swym pełnomocnikiem, a jedynie podali, że jej adres zamieszkania stanowi wspólny adres do korespondencji. Tym samym Kolegium winno było, wzywając do usunięcia braków formalnych odwołania, doręczyć wezwanie poszczególnym osobom odwołującym się na adres wskazany do doręczeń, nie zaś jedynie E. K .

Z akt sprawy nie wynika również w jakiej dacie E. K. odebrała wezwanie. Biorąc pod uwagę, że pismem z 9 lipca 2009 r. zobowiązana została w terminie 7 dni do usunięcia braków formalnych odwołania, nie można ustalić, czy udzielenie organowi odpowiedzi w dniu 17 lipca 2009 r. zostało dokonane w wyznaczonym terminie.

Ponadto Kolegium otrzymując w dniu 17 lipca 2009 r. odpowiedź E. K. na wezwanie nie dokonało dokładnej jego oceny. Tymczasem na liście dołączonej do pisma z dnia 16 lipca 2009 r. (wniesionego do Kolegium 17 lipca 2009 r.) znajdują się podpisy osób, które nie wniosły odwołania z dnia 3 listopada 2008 r., a mianowicie: M. G., K. B. oraz J.W . Okoliczność ta nie została jednak zbadana przez organ odwoławczy.

Kolegium ponownie rozpoznając sprawę winno zatem rozpoznać odwołania wszystkich osób, które je wniosły. W pierwszej jednak kolejności winno prawidłowo wezwać D. B., A. B., J. B. i M. J.do podpisania odwołania, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). Kolegium powinno też ocenić, czy wymienione w piśmie z dnia 16 lipca 2009 r. M. G., K.B. i J. W. wniosły odwołanie z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 129 § 2 kpa.

W ocenie Sądu organ II instancji nie dokonał też rzetelnej oceny, czy skarżącej, jak i pozostałym odwołującym się przysługuje przymiot stron w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno – usługowego przewidzianego do realizacji na działkach nr [...],[...],[...],[...] ark. [...] obręb [...] przy ul. [...] w P . Zgodnie z przepisem art. 7 kpa w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności o podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to, że to organy orzekające są gospodarzami postępowania i to one winny dokładnie, mając na uwadze przedmiot sprawy, wyjaśnić wszystkie okoliczności. Emanacją zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu wyjaśniającym jest przepis art. 77 § 1 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Odzwierciedlenie ustaleń organu powinno zaś znaleźć się w uzasadnieniu faktycznym decyzji (art. 107 § 3 kpa).

Stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu przesądzając, że E. K. nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu ograniczyło się jedynie do wyjaśnienia, czym jest interes prawny określony w art. 28 kpa, wyjaśnienia kogo zwykle uznaje się za stronę w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy terenu oraz stwierdzenia, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego, który dawałby jej przymiot strony. Organ stwierdził, że fakt ewentualnego zakłócenia ładu przestrzennego, czy ewentualnej utraty wartości nieruchomości należącej do skarżącej nie stanowią podstaw do uznania jej za stronę w niniejszym postępowaniu.

Tymczasem organ mając na względzie przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, winien swe rozważania odnieść do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy. W szczególności powinien zbadać położenie nieruchomości odwołujących się w stosunku do nieruchomości objętych inwestycją. Następnie powinien odnieść się do rodzaju inwestycji, jej rozmiarów oraz stopnia i zakresu jej uciążliwości dla otoczenia. W każdej bowiem konkretnej sprawie o ustalenie warunków zabudowy organ wydający decyzję, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać czy - a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jego charakter. Aktualnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowania w sprawie warunków zabudowy, ale również innej działki w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) (wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1880/08, LEX nr 555221). Skrajnie wąskie (restrykcyjne) wyznaczenie przez organy administracyjne kręgu stron postępowania w sprawie warunków zabudowy jest rażąco sprzeczne z art. 61 w związku z art. 54 pkt 2 lit. d u.p.z.p. i w związku z art. 28 k.p.a., a ewentualne przyjęcie takiej interpretacji otwierałoby drogę do nadużyć. Krąg stron postępowania w sprawie warunków zabudowy nie jest ograniczony wyłącznie do właścicieli (użytkowników wieczystych) działek mających wspólną granicę z działką, której dotyczyć ma przygotowana decyzja o warunkach zabudowy. Instrumentem prawnym służącym ochronie sąsiadów inwestora jest w szczególności "obszar analizowany" (vide: wyrok NSA z 25 lutego 2009 r., sygn.. akt II OSK 1732/07, LEX nr 515123).

Nadto stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu dopuściło się w niniejsze sprawie rażącego naruszenia terminów załatwiania spraw określonego w art. 35 kpa. Co do zasady organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 kpa). Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Tymczasem Kolegium po otrzymaniu od organu I instancji odwołania w dniu 3 grudnia 2008 r. wydało zaskarżoną decyzję po dziewięciu miesiącach – w dniu [...] września 2009 r. Zwłoka ta, jak z akt wynika, nie była niczym uzasadniona.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O wykonalności zaskarżonej decyzji (punkt II wyroku) orzeczono zaś w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.

/-/ E. Brychcy /-/ J. Szaniecka /-/ B. Drzazga