Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 337/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Marek Krawczak, , po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Warszawie z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym; uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z [...] listopada 2018 r.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] wystawił w dniu [...].03.2018 r. wobec R. J. tytuł wykonawczy nr [...] na kwotę 61,60 zł, obejmującą kwotę należności pieniężnej 50 zł oraz koszty upomnienia — 11,60 zł.

Podstawą wystawienia tytułu było nieuiszczenie przez skarżącego opłaty dodatkowej

za nieopłacone parkowanie pojazdem o nr rej. [...] w strefie płatnego

parkowania w dniu 26.11.2015 r.

Pismem z dnia 30.08.2018 r. Prezydent [...]zawiadomił [...] w

którym skarżący posiada rachunek bankowy, o zajęciu wierzytelności pieniężnej.

W dniu 10.09.2018 r. organ powiadomił skarżącego o dokonaniu ww. czynności

egzekucyjnej, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego.

R. J. złożył zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji. Podniósł zarzuty

co do prawidłowości wystawienia tytułu egzekucyjnego, zarzucając mu naruszenie

przepisów art. 27 par. 1 pkt 3, 5, 6, 7 u.p.e.a poprzez nie wskazanie w tytule

podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz

stwierdzenia, że jest on wymagalny, brak podstawy prawnej pierwszeństwa

zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa, nie

wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, nie wskazanie

daty wystawienia tytułu, podpisu, imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego

osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Ponadto zgłosił zarzut

określenia przez wierzyciela "egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią

obowiązku wynikającego z orzeczenia, będącego podstawą wystawionego tytułu

wykonawczego, o czym mowa w art. 33 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz wykonania lub

nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, o czym mowa w art. 33

par. 1 pkt 1 u.p.e.a.

W piśmie z dnia 22.10.2018 r., Zarząd Dróg Miejskich, działający z upoważnienia

Prezydenta [...] przedstawił stanowisko wierzyciela, zgodnie z którym

zarzuty Zobowiązanego nie zasługują na uwzględnienie.

Postanowieniem z dnia [...] 11.2018r., znak: [...] Prezydent [...]postanowił uznać za nieuzasadnione

zarzuty strony.

Ww. postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] 11.2018r. zostało zaskarżone

zażaleniem.

W zażaleniu R. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Skarżący wskazuje, że jest ono "niedopuszczalne z powodu:

1. Niedopuszczalności drogi egzekucji w przypadku jej zbiegu z egzekucją

komornicza w postępowaniu cywilnym

2. Niedopuszczalności postanowienia z dnia [...] listopada 2018r.podważającego

zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej."

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, postanowieniem z dnia [...]

grudnia 2018r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie

podnosząc m.inn, że stosownie do art. 33 par. 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w

sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie,

wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z

innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku

wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka

egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art.

15 par. 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w

zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o

wzajemnej pomocy.

Zarzuty zgłoszone przez Zobowiązanego w przedmiotowej sprawie dotyczą

wykonania lub nieistnienia obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku

niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz niespełnienia w

tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 par. 1 pkt 3, 5, 6, 7 u.p.e.a.

Zgodnie z ustawą o drogach publicznych z dnia 21.03.1985 r. (tekst jednolity: Dz. U.

z 2017 r., poz. 2222), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia

opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie

płatnego parkowania (art. 13 ust. 1 pkt 1). Obowiązującą w dacie wystąpienia

zdarzenia uchwałą nr [...] Rady [...]z dnia [...].06.2008 r. w

sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za postój

pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty

dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat (Dz. Urz. Woj. Maz. z

2008 r., nr 138, poz. 4868 ze zm.) określono wysokości i rodzaje opłat za postój w

strefie dla poszczególnych grup użytkowników pojazdów. Każdorazowy postój bez

wniesionej opłaty lub ważnego abonamentu postojowego obliguje właściciela

(użytkownika) pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej (art. 13f ust. 1 ustawy o

drogach publicznych), która zgodnie z powołaną wyżej uchwałą wynosi 50 zł.

Zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych, opłaty określone m.in. w art, 13f

ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja opłaty dodatkowej następuje

więc w trybie u.p.e.a. Mając na uwadze treść w. przepisów zarzut określenia

egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z

orzeczenia nie może zostać uwzględniony.

W ocenie Kolegium bezsporny jest fakt, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej

po stronie Zobowiązanego powstał. Pojazd samochodowy o nr rej. [...]– we

wskazanym w tytule wykonawczym nr [...] czasie tj. w

dniu 26.11.2015 r. znajdował się w obszarze strefy płatnego parkowania w

wyznaczonym miejscu w W., bez uprzedniego uiszczenia przez

korzystającego z drogi publicznej wymaganej opłaty. Powyższe stanowiło podstawę

wystawienia względem właściciela pojazdu upomnienia i późniejszego prowadzenia

egzekucji w celu przymusowego ściągnięcia wymaganej należności.

Zgodnie z art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach

publicznych, opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w

strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej

wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu, a nie na

obszarze całej strefy płatnego parkowania (por. uchwała NSA z dnia 09.10.2017 r.,

sygn. akt II GPS 2/17). Rada [...]w załączniku nr 1 do uchwały z dnia

26.06.2018 r.

[...] określa granice obszaru obejmującego strefę płatnego parkowania.

Strefa ta, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 03.07.2003 r. w

sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych

oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na

drogach (Dz. U. z 2003 r., nr 220, poz. 2181 ze zm.) została oznaczona znakami

drogowymi D-44 "strefa płatnego parkowania". Znaki D-44 zostały umieszczone na

wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym ustalona została

strefa płatnego parkowania. Miejsca postojowe natomiast, w konstrukcyjnie

wyznaczonej zatoce postojowej w pasie drogowym ul. [...] zostały oznaczone

znakiem pionowym D- 18 "parking" z napisem "płatny" z umieszczoną tabliczką T-30b

oznaczającą postój prostopadle do krawężnika. Zatoki postojowe od jezdni oddziela

krawężnik tworzący wyraźną linię. Brak poziomego oznaczenia miejsc postojowych

nie ma decydującego znaczenia dla konieczności uiszczenia opłaty za parking. Jak

wskazał NSA w uchwale z dnia 09.10.2017 r., sygn. akt II GPS 2/17, miejsca

płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady,

miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu

P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i

dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w

wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Wbrew twierdzeniom Zobowiązanego

miejsca płatnego postoju były wyznaczone, co obligowało Zobowiązanego do

uiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania.

Poza tym znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej

strefie mają charakter znaków informacyjnych (art. 7 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu

drogowym). Nie kreują one zatem obowiązku uiszczenia opłaty za postój w

miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki

obowiązek istnieje z mocy prawa.

Stosownie do przepisu art. 27 par. 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera:

1) oznaczenie wierzyciela;

1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d

ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach

świadczenia usług (Dz.U. poz. 868 oraz z 2018 r. poz. 107 i 650);

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP

lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz

stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności

pieniężnej – także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z

tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez

ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w

żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej,

jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia

należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby

upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o

zmianie miejsca pobytu;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie

zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia

postępowania egzekucyjnego;

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji

administracyjnej;

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności

pieniężnych;

12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane,

podstawę prawną braku tego obowiązku;

13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję

administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art.

18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a;

14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa

w art. 2 par. 1 pkt 8 lit. g.

Organ wyjaśnia odnosząc się do zarzutu zobowiązanego dotyczącego niespełnienia

w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 par. 1 pkt 3 i 6 u.p.e.a., że w

omawianym tytule wierzyciel prawidłowo wskazał akt normatywny i podstawę prawną

obowiązku, jak również rodzaj dochodzonej należności pieniężnej. Nie został

naruszony także przepis art. 27 par. 1 pkt 5 u.p.e.a. - poz. 7 w części E pozostaje

niewypełniona gdyż należność z tytułu opłaty dodatkowej nie korzysta z prawa

pierwszeństwa. Tytuł wykonawczy nr [...] zawiera też

wszystkie elementy wymagane przepisem art. 27 par. 1 pkt 7 u.p.e.a , a mianowicie

datę wystawienia tytułu - [...].03.2018 r. oraz podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko

służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela.

Zdaniem organu wobec powyższego argumenty zawarte w zażaleniu nie mogą

podważyć prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skargę na wyżej opisane postanowienie wywiódł R. J. wnosząc o jego

uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił organowi naruszenie art. 13b ust. 1 w zw. art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p. poprzez

przyjęcie, że w W. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do

ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania

mimo niewyznaczenia zgodnie z przepisami prawa miejsc, w których można pobierać

opłatę.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący przytoczył szereg argumentów, które w

jego ocenie przemawiają za słusznością stanowiska, które wyraził.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Na obecnym etapie postępowania w sprawie skargę należało uznać za zasadną.

Brak jest bowiem dostatecznych argumentów przemawiających za tym, że

obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego z dnia 26 marca 2018r. wystawionego

wobec Skarżącego de iure istniał (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.).

W toku postępowania należało będzie wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości,

czy pozostawienie przez Skarżącego pojazdu w dniu [...] listopada 2015r. w spornym

miejscu t.j. na ul. [...] w W. wiązało się z koniecznością uiszczenia

opłaty za parkowanie.

Postawienie znaku D-44 na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru,

na którym ustalona została strefa płatnego parkowania było niewystarczające, tym

bardziej, iż nie jest do końca jasne, czy w miejscu pozostawienia przez Skarżącego

pojazdu były poziome oznaczenia miejsc postojowych, czy też jakiekolwiek

wymagane inne oznaczenia wskazujące, iż znajdowało się tam wyznaczone miejsce

przeznaczone do parkowania. Kwestia ta będzie wymagała jednoznacznego

wyjaśnienia, aczkolwiek w odpowiedzi na skargę, która nie jest przedmiotem oceny

sądu, organ zdaje się sugerować, iż takiego oznaczenia nie było.

Sąd podkreśla jednocześnie, iż całkowicie błędne jest odwoływanie się przez organ

do Uchwały Rady [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...]

oraz załącznika nr 1 do tej uchwały, albowiem sprawa dotyczy parkowania

Skarżącego w dniu [...] listopada 2015r., a więc wówczas, gdy ww. Uchwała jeszcze

nie obowiązywała.

W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie, że art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o

drogach publicznych określa ogólną regułę, zgodnie z którą postój pojazdów

samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania jest płatny.

Powyższa zasada została doprecyzowana w art. 13b ust. 1 ww. ustawy. W myśl tego

przepisu opłatę pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego

parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych

godzinach lub całodobowo.

Należy niewątpliwie przyjąć, iż powołane przepisy nakładają na osoby korzystające z

dróg publicznych obowiązek ponoszenia określonej daniny pieniężnej w związku z

parkowaniem pojazdów, w obrębie (w obszarze) drogi publicznej, ale według jedynie

ściśle określonych reguł, tj. po pierwsze na wyznaczonym przestrzennie obszarze,

zaś po drugie – w ramach tego obszaru (przestrzeni) wyłącznie na wskazanych

miejscach, we wskazanych dniach roboczych, we wskazanych godzinach lub przez

całą dobę.

W sprawie niniejszej istotne było rozumienie użytego w art. 13b ust. 1 ustawy o

drogach publicznych określenia "wyznaczone miejsce".

W powszechnym rozumieniu wyrażenie "wyznaczyć" oznacza "wytyczyć coś, określić

granice, bieg czegoś za pomocą linii, znaków" (Słownik języka polskiego, PWN,

Warszawa 1994). Wyznaczone miejsce jest to więc wydzielona za pomocą linii bądź

znaków powierzchnia określonego terenu. Wyrażenie " wyznaczone miejsce" użyte w

przepisie art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych oznacza zatem wyznaczone

za pomocą linii bądź znaków odpowiednie stanowisko przeznaczone na postój

pojazdów samochodowych.

Odczytując treść art. 13b ust. 1 ww. ustawy analizowanego zwrotu nie można

pomijać. Stanowiłoby to bowiem dokonywanie wykładni tekstu prawnego wbrew

zakazowi per non est – czyli w taki sposób, że pewien jego fragment uznany został

za zbędny, a więc niezawierający treści normatywnej.

Wprowadzając powyższy zapis do przepisu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach

publicznych ustawodawca postanowił, że opłata za postój w strefie płatnego

parkowania może być pobierana wówczas, gdy postój pojazdu samochodowego

realizowany jest w miejscu wyznaczonym do parkowania. Przyjąć przy tym należy, że

postój pojazdu mieści się w zakresie treściowym parkowanie pojazdu (por. wyrok TK

z 27 stycznia 2004 r., P9/03). Tym samym wyłączona jest możliwość pobierania

opłaty za postój w innym niż wyznaczone miejsce. Nie jest przy tym dopuszczalne

uznanie za wyznaczone miejsce terenu całej strefy płatnego parkowania. Gdyby

bowiem przyjąć, że taka możliwość istnieje, to wówczas analizowany przepis

powinien mieć brzmienie "Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za

postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w określone dni

robocze, w określonych godzinach lub całodobowo". Skoro jednak ustawodawca

zawarł w przepisie zwrot "w wyznaczonym miejscu", to należy mu nadać określoną

treść normatywną, a nie pomijać w procesie wykładni.

Powyższe rozumienie przepisu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych

prezentowane jest również w piśmiennictwie. W komentarzu do art. 13b ust. 1 ustawy

o drogach publicznych (R. Strachowska, Ustawa o drogach publicznych. Komentarz,

ABC 2012) wyrażono pogląd, iż opłatę za parkowanie w strefie płatnej można

pobierać tylko w wyznaczonym miejscu, w określonych godzinach lub całodobowo,

lecz wyłącznie w określone dni robocze, a nie w niedziele i święta.

Również zmiany w przepisach wykonawczych, wprowadzające z 14 lutego 2014 r.

obowiązek wyznaczania miejsc dla postoju pojazdu samochodowego określonymi

znakami pionowymi i poziomymi, potwierdzają prezentowany kierunek wykładni.

Wprawdzie rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

z dnia 22 września 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych

warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń

bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, zostało

wydane na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, czyli jest aktem

wykonawczym do innej ustawy, ale niewątpliwie przepisy ustawy o drogach

publicznych i ustawy Prawo o ruchu drogowym należą do tej części systemu prawa,

która jest związana z materią organizacji ruchu drogowego. Celem tych zmian jest

niewątpliwie uporządkowanie ładu w strefie płatnego parkowania, tak aby nie było

jakiejkolwiek niepewności za parkowanie w jakim miejscu organ jest uprawniony

pobierać opłaty. Wprowadzone zmiany usunęły, w ocenie sądu wszelkie mogące

powstawać wątpliwości interpretacyjne.

Mając na uwadze powyższe, sąd uznał za konieczne uchylenie zarówno

zaskarżonego postanowienia jak i utrzymanego nim w mocy postanowienia

Prezydenta [...]z dnia [...] listopada 2018r.

Rozpoznając sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę powyższe.

Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.