Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 323/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 151  par. 1  pkt 2 w zw. z  art. 145  par. 1  pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 5 maja 2008 r. o przyznanie płatności na rok 2008 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, skierowanym do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B., M. J. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do pięciu działek rolnych: A, C, D, E i F o łącznej powierzchni 4,33 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych C1 i D1 o powierzchni 1,72 ha. Wnioskodawca zadeklarował wskazane działki rolne na następujących działkach ewidencyjnych: [...]. W wyniku ujawnienia w trakcie systemowej kontroli administracyjnej wniosku rozbieżności dla działki rolnej D (powierzchnia deklarowana – 0,55 ha, powierzchnia stwierdzona 0,15 ha), wnioskodawca złożył w dniu 22 sierpnia 2008 r. korektę wniosku, potwierdzając zawyżenie powierzchni dla działki rolnej D o 0,40 ha.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. (KBP ARiMR), po rozpatrzeniu w/w wniosku, przyznał M. J. płatności na rok 2008 w wysokości 1525,27 zł, w postaci jednolitej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości tj. 1062,04 zł, ze względu na stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną objętych wnioskiem działek rolnych (4,33 ha) a powierzchnią stwierdzoną (3,93 ha), wynoszącą 10,18 % stwierdzonego obszaru, oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 463,23 zł, zgodnie z zadeklarowanym we wniosku obszarem.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] KBP ARiMR w B. wznowił z urzędu postępowanie zakończone w/w decyzją ostateczną z dnia [...] w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa).

W wyniku przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, KBP ARiMR w B. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 151 § pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a także art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2007 r., Nr 35, poz. 217 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o płatnościach), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE.L. z 2004 r. Nr 345, str. 1 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 1973/2004) oraz art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE.L. z 2003 r. Nr 270, str. 1 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 1782/2003), uchylił w całości w/w decyzją ostateczną z dnia [...] i odmówił przyznania wnioskowanych płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2008.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku ze złożeniem przez M. J. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009, w dniu 10 lipca 2009 przeprowadzono na miejscu kontrolę gospodarstwa producenta, w wyniku której stwierdzono na części działki ewidencyjnej nr [...] (0,72 ha) błąd DR10, oznaczający że cała działka rolna (zlokalizowana na tej działce ewid.) nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Działka ewidencyjna nr [...], jak zaznaczył organ, została również zadeklarowana w roku 2008 do płatności bezpośrednich, jako działka rolna F (JPO TUZ) o powierzchni 0,72 ha. W konsekwencji poczynionego stwierdzenia, jak wyjaśnił organ, wznowiono z urzędu postępowanie zakończone w/w decyzją ostateczną z dnia [...] o przyznaniu wnioskowanych płatności na rok 2008, a następnie przeprowadzono po raz kolejny kontrolę administracyjną wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, w wyniku której wykluczono z wniosku jako nie uprawniającą do przyznania płatności działkę rolną F, z uwagi na poczynione w trakcie kontroli na miejscu ustalenie, że działka ta nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Z treści art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 1782/2003 wynika bowiem, jak zaznaczył organ, że jedynie obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. objęty jest systemem jednolitej płatności obszarowej państwa członkowskiego, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie (ust. 4), oraz że tylko działki rolne spełniające to kryterium kwalifikują się do przyznania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej (ust. 5). W następstwie powyższego, organ ustalił, że powierzchnia stwierdzona działek rolnych zgłoszonych w 2008 r. dla JPO wynosi 3,21 ha. Wobec więc zadeklarowania we wniosku dla JPO powierzchni działek rolnych w wymiarze 4,33 ha, organ stwierdził, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 34,89% stwierdzonego obszaru, co skutkuje koniecznością odmowy przyznania tej płatności (JPO). Zgodnie bowiem z art. 138 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Konsekwencją odmowy przyznania JPO, jak wskazał organ, jest stosownie do treści art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, odmowa przyznania również uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej.

Od powyższej decyzji M. J. wniósł odwołanie, w którym podkreślił, że działka rolna F, deklarowana na działce ewidencyjnej nr [...], na której kontrola na miejscu stwierdziła błąd DR10, była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Wskazał, że zgodził się z wykluczeniem powierzchni 0,25 ha tej działki, co oświadczył w 2007 r., gdyż na tej powierzchni faktycznie znajdowały się drzewa i krzewy. Na pozostałej jednak powierzchni działki, na której była łąka trwała, prowadzona była działalność rolnicza, tj. łąka ta była wykaszana na siano, które następnie sprzedawał siostrze. Odwołujący wyjaśnił, że z powodu podmokłego terenu, jako efektu pogarszającego się stanu rowów melioracyjnych i przebywania w tej okolicy bobrów, wykaszanie stało się coraz trudniejsze. Dlatego też w 2008 r. na części działki, która nie była możliwa do wykoszenia, w miejscu gdzie znajdowały się pojedyncze drzewa, dosadził kolejne drzewa, wykorzystując podmokłe tereny łąki. Z uwagi na podjęte zobowiązanie ONW, starał się jednak dotrzymać zobowiązania i użytkować działkę nr [...], w związku z czym działka ta była nawet w niektórych częściach koszona ręcznie. Odwołujący wskazał także, że w początkowym raporcie z kontroli na miejscu nie było mowy o kodzie DR10, a także na stronie internetowej ARiMR działka nr [...] nie występuje jako działka z kodem DR10. Nie przypuszczając, że kolejne raporty mogą się różnić od oryginału, nie odwoływał się od raportu z kontroli na miejscu. Ponadto M. J. zaznaczył, że termin wykoszenia łąki miał do końca lipca 2009 r., i że z tego terminu się wywiązał, gdyż skosił trawę ręcznie po przeprowadzeniu kontroli na miejscu, ale przed dniem 30 lipca 2009 r. Wyjaśnił także, że nie miał możliwości wcześniejszego skoszenia trawy, bowiem musiał czekać na wysuszenie terenu. Z uwagi na powyższe odwołujący wniósł o ponowną weryfikację raportu z kontroli na miejscu, jako że otrzymując różne wersje raportów z tej kontroli został wprowadzony w błąd, co skutkowało wydaniem nowych decyzji i zwrotem otrzymanych środków.

Po rozpatrzeniu odwołania w/w, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. (DOR ARiMR) decyzją z dnia [...] nr [...], na postawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz art. 143b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podkreślił, że w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 10 lipca 2009 r. na gruntach rolnych zgłaszanych do płatności przez odwołującego, stwierdzono, że działka ewidencyjnej nr [...], na której producent deklarował w 2008 r. działkę rolną F, jest porośnięta kilkuletnimi drzewami (olchą) oraz, że stanowi ona teren podmokły, nieużytkowany rolniczo, a także że w protokole z kontroli jako stwierdzoną grupę upraw wpisano "młodnik". Odnosząc się zaś do zarzutu odwołania dotyczącego braku umieszczenia przedmiotowej działki na wykazie działek z kodem DR10, organ wskazał, że działka ta znajduje się obecnie na takim wykazie, umieszczonym na stronie internetowej ARiMR. Zdaniem organu, nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut odwołującego odnośnie wprowadzenia go w błąd na skutek otrzymania różnych wersji raportu, albowiem z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż podmiot przeprowadzający kontrolę (Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w O.) przekazał stronie kopię raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni po korektach w dniu 17 sierpnia 2009 r., a w piśmie przekazującym raport wskazano, jakie korekty zostały wprowadzone. Organ zaznaczył także, że wznowienie postępowania odnoszącego się do płatności na rok 2008 nastąpiło w dniu [...], a więc przeszło rok po przekazaniu raportu ze stwierdzonym kodem DR10. Zdaniem organu przytoczone okoliczności nie dają podstaw do zakwestionowania wyników kontroli na miejscu, przeprowadzonej 10 lipca 2009 r. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji, uwzględniając wyniki kontroli, prawidłowo wykluczył z płatności działkę ewidencyjną nr [..] wraz z położoną na niej działką rolną F, a następnie na tej podstawie wyliczając różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną (4,33 ha - 3,21 ha / 3,21 ha x 100%), właściwie stwierdził, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosząca 34,89 % obszaru stwierdzonego, skutkuje koniecznością odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004. Wobec odmowy przyznania płatności JPO, jak wskazał organ odwoławczy, organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął również, w oparciu o art. 7 pkt 2 ustawy o płatnościach, o odmowie przyznania wnioskodawcy uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych. Podkreślając, że zgodnie z zasadą praworządności określoną w art. 6 kpa, organy administracyjne działają na podstawie przepisów prawa, organ II instancji skonstatował, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa brak jest podstawy do wydania innego rozstrzygnięcia niż to, jakie zawarto w decyzji z dnia [...].

Na powyższą decyzję M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której powtórzył w całości stanowisko zaprezentowane w odwołaniu do decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd jest zobowiązany zbadać, czy organy administracyjne w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń organów administracji sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ramach wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, stanowiącej jeden z celów Unii Europejskiej, realizowane są poszczególne systemy wsparcia finansowego rolników, w tym m.in. system wsparcia bezpośredniego w postaci określonych płatności (dopłat bezpośrednich). System ten uregulowany jest zarówno w przepisach prawa krajowego, jaki i wspólnotowego. W ramach regulacji krajowych szczególne znaczenie w tym zakresie ma ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Ustawa to reguluje zagadnienia dotyczące płatności bezpośrednich, płatności uzupełniających, płatności cukrowych oraz płatności do pomidorów w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przekazanym państwom członkowskim do unormowania we własnym zakresie. We wskazanym akcie prawnym znalazły się więc regulacje dotyczące zasad i trybu przyznawania rolnikom tych płatności, ich wypłaty, przeprowadzania kontroli, a także określające zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w tych sprawach. Z uwagi na okoliczność, że przedmiotowa sprawa dotyczy, rozstrzygniętego ostateczną decyzją z dnia [...], wniosku skarżącego o przyznanie na rok 2008 jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej, w sprawie należało określić warunki przyznania wnioskowanych płatności oraz stwierdzić ich spełnienie przez wnioskodawcę, czemu służy m.in. instrument prawny w postaci kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, określonych przepisami unijnymi (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 23 ust. 1 i nast. rozporządzenia nr 796/2004).

Warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej określone zostały w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Wskazany przepis stanowi, że rolnikowi przysługuje omawiana płatność na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja 2008 roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli posiada na ten dzień działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 - tj. minimum 0,1 ha (pkt 1); utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek (pkt 2); przestrzega wymogów przez ten cały rok kalendarzowy (pkt 2a) oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z treści art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 wynika, iż do przyznania pomocy w ramach systemu JPO kwalifikują się wszystkie działki rolne obejmujące grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe (wykorzystywane użytki rolne), utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, oraz jeżeli jest to właściwe, dostosowane zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez państwo członkowskie, a także działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw energetycznych przewidzianych w art. 88. Z kolei warunki przyznania płatności uzupełniającej określa art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, wskazując że rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania JPO przysługuje płatność uzupełniająca do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i 3) innych roślin, - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie JPO.

Z uwagi na okoliczność, że w/w przepis art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 określa dla gruntu rolnego kryterium przyznania pomocy w ramach JPO w postaci utrzymania gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., należy wskazać, iż pojęcie dobrej kultury rolnej nie zostało wprost zdefiniowane w ustawodawstwie unijnym i krajowym, niemniej jednak ustawodawca podał minimalne warunki jakie winny być spełnione aby dany obszar został uznany za utrzymany w dobrej kulturze rolnej. I tak zgodnie z pierwotnym brzmieniem § 1 ust. 1 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. z 2004 r.. Nr 65, poz. 600, dalej powoływanego jako rozporządzenie MRiRW z dnia 7 kwietnia 2004 r.) warunkiem utrzymania gruntu w dobrej kulturze było, w przypadku łąk, koszenie trawy, co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym, a po zmianie tego rozporządzenia, która weszła w życie z dniem 15 marca 2005 r., koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. Z treści § 4 pkt 1 omawianego rozporządzenia wynika natomiast, że grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów wymienionych w tym przepisie, tj.: niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, mających znacznie dla ochrony wód i gleb, a także niepływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną. Analogiczne regulacje prawne zawierało kolejno obowiązujące rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2007 r., Nr 46, poz. 306 ze zm.) - § 1 i 4 aktu.

Z akt sprawny wynika, że orzekając w sprawie organy, po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...], uchyliły wskazaną decyzję ostateczną i odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanych na rok 2008 płatności, z uwagi na zawarte w raporcie z kontroli na miejscu gospodarstwa rolnika ustalenie odnośnie położonej na działce ewidencyjnej nr [..]działki rolnej F, iż działka ta nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., tj. że dotyczy jej kod DR10, co spowodowało wykluczenie z płatności tej działki i w konsekwencji stwierdzenie, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynoszącą 34,89 obszaru stwierdzonego, obliguje do zastosowania dyspozycji art. 138 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1973/2004. Ustalenie raportu, że przedmiotowa działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. zostało poczynione na podstawie wykonanych przez wykonawcę zewnętrznego w dniach 9 - 10 lipca 2009 r. czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w toku których stwierdzono, że przedmiotowa działka porośnięta jest kilkuletnimi drzwiami (olcha), że teren jej jest podmokły i nieużytkowany rolniczo, że zachodzi brak możliwości pomiaru działki, a także że grupa upraw występująca na tej działce to młodnik. Do raportu z kontroli na miejscu zostały dołączone załączniki graficzne, w tym załącznik dotyczący działki rolnej F. W ocenie strony skarżącej natomiast dokonane w oparciu o raport z kontroli na miejscu ustalenie organu o braku utrzymania przedmiotowej działki w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. jest błędne, bowiem działka ewidencyjna nr [...], pomimo iż jest terenem podmokłym, była na powierzchni 0,72 ha użytkowana rolniczo (znajdująca się na niej łąka była koszona), a tylko jej zadrzewiony i zakrzewiony fragment o powierzchni 0,25 ha został wyłączony z płatności, na co wyraził zgodę w 2007 r. Skarżący wyjaśnił także, że w 2008 r. na części działki, która nie była możliwa do wykoszenia, dosadził w miejscu gdzie znajdowały się pojedyncze drzewa kolejne drzewa.

Z powyższego wynika, że istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do oceny czy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że działka rolna F nie była na dzień 30 czerwca 2003 r. utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Zdaniem Sądu, dowody znajdujące się w aktach sprawy nie dają podstaw do takiej konstatacji. Należy w pierwszej kolejności podkreślić, że organy oceniły wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2008 w oparciu o przeprowadzone w dniach 9 - 10 lipca 2009 r. czynności kontrolne w gospodarstwie rolnym skarżącego. W wyniku tych czynności opisano jednak stan faktyczny kontrolowanych działek rolnych, w tym działki rolnej F, na dzień 9 i 10 lipca 2009 r. W raporcie z kontroli wskazuje się bowiem co do działki rolnej F jedynie, że teren jej jest podmokły, nieużytkowany rolniczo i porośnięty kilkuletnimi drzewami, że stwierdzona na niej grupa upraw to młodnik oraz, że zachodzi brak możliwości jej pomiaru. Należy zaakcentować, że kontrolerzy nie określili, że teren działki rolnej F nigdy nie był użytkowany rolniczo, ani też, że nie był on użytkowany rolniczo w 2003 r., nie wskazali też jednoznacznie wieku występujących na niej drzew. Stwierdzenie, że na ocenianej działce występują "kilkuletnie" drzewa, bez wyraźnego określenia ich wieku, jest na tyle nieprecyzyjne, że pozwala jedynie na przyjęcie, że drzewa te istniały na tej działce w 2008 r., natomiast nie uzasadnia wniosku, że istniały one tam już w 2003 r. (przesądzenie że w 2008 r. na działce istniały drzewa może implikować ewentualnie zastosowanie do działki istniejącego pierwotnie w raporcie kodu DR33, bądź DR18, a nie kodu DR10). Także wykonana przez inspektorów podczas kontroli dokumentacja fotograficzna, mająca potwierdzać wskazane w raporcie okoliczności, która nota bene nie została dołączona do przesłanych sądowi akt administracyjnych, może stanowić samodzielnie jedynie dowód tego, co zostało w niej utrwalone, na dzień 9 i 10 lipca 2009 r., tj. że w tym czasie przedmiotowa działka znajdowała się w takiej właśnie kulturze rolnej. W sprawie zaś odmówiono skarżącemu wnioskowanych płatności w oparciu o stwierdzenie, że działka rolna F, znajdowała się na dzień 30 czerwca 2003 r. w takim właśnie stanie. W ocenie Sadu wnioskowanie w oparciu o powyższe, ustalone przez kontrolerów okoliczności, że przedmiotowa działka znajdowała się w takim samym stanie w dniu 30 czerwca 2003 r. nosi cechy dowolności. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 227/11 wnioskowanie o stanie kultury rolnej określonej działki rolnej z perspektywy czasu jest działaniem wymagającym szczególnej wiedzy i staranności, z uwagi chociażby na złożone i nie do końca przewidywalne procesy wegetacyjne roślin. Skoro więc w niniejszej sprawie, przedmiotem ustaleń był stan faktyczny działki rolnej F, który istniał w 2003 r. (ta bowiem przesłanka stanowiła podstawę wyłączenia działki z płatności JPO), to tym samym wnioskowanie o tym w oparciu o czynności kontrolne wykonane w 2009 r., wymagało uzasadnienia i wyjaśnienia przez organy dlaczego przyjmują one, że kontrolowana działka znajdował się w takimi samym stanie w okresie kilku lat, tj. że w 2003 r. stan działki był taki sam jak w 2009 r., kiedy to przeprowadzono kontrolę na miejscu. Wyjaśnienie tej okoliczności, mogłoby być dokonane np. poprzez wskazanie, że potwierdzają to procesy wegetacyjne występujących na działce roślin lub też stan kory czy objętość drzew świadczy, iż mają one przynamniej 5, 6 lat, itp. Sama zaś dokumentacja fotograficzna, stanowiąca jak już wskazano wyżej, czytelny dowód tego w jakiej kulturze rolnej znajdowała się działka w dniu zrobienia zdjęć, bez odpowiednich wyjaśnień osób kompetentnych w tym zakresie, nie wystarcza do oceny kultury rolnej działki z perspektywy tak długiego czasu jak w przedmiotowej sprawie tj. pięciu, sześciu lat. W sprawie więc należało wykazać związek pomiędzy stanem faktycznym działki w 2009 r. i w 2003 r., tego natomiast orzekające w sprawie organy nie uczyniły. Organy nawet nie przytoczyły i rozważyły pojęcia gruntu utrzymanego w dobrej kulturze rolnej, pomimo że nie przestrzeganie tej kultury rolnej stanowiło podstawę wyłączenia przedmiotowej działki z płatności.

Zdaniem Sądu w sprawie należało również rozważyć stan kultury rolnej przedmiotowej działki w kontekście przytoczonego wyżej przepisu § 4 pkt 1 rozporządzenie MRiRW z dnia 7 kwietnia 2004 r. Przepis ten określając, że grunty rolne utrzymane w dobrej kulturze rolnej nie powinny być porośnięte drzewami, wskazuje jednocześnie przypadki w których występowanie tych drzew lub krzewów nie ma wpływu na stan kultury rolnej gruntu. I tak przepis ten nie wyklucza obecności drzew na gruntach np. przeznaczonych tak jak w niniejszej sprawie na łąkę, w sytuacji gdy drzewa te mają znaczenie dla ochrony wód i gleb (§ 4 pkt 1 lit. b) czy też nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną (§ 4 pkt 1 lit. c). Orzekające w sprawie organy w ogóle nie wypowiedziały się co do wskazanego przepisu, a chociażby ze względu na położenie działki w pobliżu rzeki, winny były rozważyć czy występujące na niej drzewa nie mają przypadkiem wpływu ochronnego dla pobliskiej rzeki, czy też podmokłego gruntu działki (np. w związku z wpływem drzew na osuszanie gruntu). Powinny były także wskazać, czy występujące na działce drzewa wpływają, z uwagi na przykład na ich ilość, na istniejącą (uprawianą) na działce F łąkę. W niniejszej sprawie natomiast organy nie tylko nie odniosły się co wskazanych kwestii, ale również nie określiły nawet powierzchni jaką zajmują stwierdzone na działce drzewa, co mogłoby mieć ewentualne wpływ np. na ocenę wyjątków określonych w omawianym przepisie lub też pozwoliłoby na skontrolowanie rozstrzygnięcia w zakresie zasadności wyłączenia "całej" działki z płatności JPO. W sytuacji wykluczenia działki z płatności z uwagi na stwierdzone zadrzewienie działki niezbędnym było zarówno odniesienie się do regulacji zawartej w § 4 pkt 1 rozporządzenie MRiRW, a w szczególności do przypadków określonych w pkt 1 lit. b i c, jaki i wskazanie zakresu zadrzewienia działki.

W ocenie Sądu wątpliwości również budzi wniosek kontrolerów, że przedmiotowa działka jest nieużytkowana rolniczo, w sytuacji jednoczesnego stwierdzenia, że działka ta jest podmokła i zachodzi brak możliwości jej pomiaru. Skoro warunki w których znajdowała się działka w dniach 9 - 10 lipca 2009 r. uniemożliwiały nawet dokonanie pomiaru działki, to tym samym zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że możliwość jej oceny w zakresie wykorzystywania rolniczego, co do stanu gruntu, była we wskazanych dniach co najmniej utrudniona.

Reasumując, należy stwierdzić, że przedstawione w niniejszej sprawie dowody są nieprzekonywujące i niewystarczające do poczynionych w sprawie wniosków, w szczególności nie pozwalały one na ustalenie, że działka rolna F na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Pomimo, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązują odmienne zasady przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w stosunku do zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, z uwagi chociażby na odstąpienie w tych sprawach od zasady prawdy obiektywnej z art. 7 kpa (art. 3 ustawy o płatnościach), to jednak zdaniem Sądu nie zwalniało to orzekających w sprawie organów od obowiązku wykazania istnienia okoliczności, stanowiących podstawę odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności, zwłaszcza że organy wydały zaskarżone rozstrzygnięcia w trybie nadzwyczajnym, tj. w wyniku wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z uwagi na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a więc ujawnienie istotnych dla sprawy "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowych dowodów" istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nie znanych organowi, który ją wydał. Wskazane zaś przez organy okoliczności faktyczne oraz znajdujące się w aktach administracyjnych dowody nie pozwalają na wyprowadzenie wniosków odnośnie kultury rolnej działki rolnej F w dniu 30 czerwca 2003 r., w tym i wniosku o braku jej przestrzegania w 2003 r., jako podstawy wykluczenia działki z systemu jednolitej płatności obszarowej.

Z uwagi więc na niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wyprowadzenie wniosków nie znajdujących oparcia w zgromadzonych dowodach, i w konsekwencji subsumowanie norm prawa materialnego do niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy w następstwie naruszenia art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1, 2 ustawy o płatnościach, art. 6 i art. 8 kpa, Sąd uznał za konieczne uchylenie zapadłych w sprawie decyzji organów obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy stojące na straży praworządności organy uwzględnią poczynione uwagi Sądu i dokonają w oparciu o zebrane dowody ustaleń faktycznych stanowiących logiczną podstawę wysnutych z nich wniosków. Rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy sprawy, odniosą się do argumentów przedstawionych przez stronę skarżącą, w szczególności do wskazywanej przez nią daty dosadzenia na spornym gruncie drzew i przywoływanej podmokłości gruntu działki rolnej F, oceniając ich wpływ na przedmiot sporu, a ponadto rozpatrzą poczynione ustalenia z punktu widzenia regulacji wynikających z § 4 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 kwietnia 2004 r., ewentualnie z § 4 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm. W przypadku oceny kultury rolnej działki na dzień 30 czerwca 2003 r. wykażą związek pomiędzy ustaleniami kontrolnymi dokonanymi w 2009 r. i ewentualnie w 2011 r. (w przypadku ich podjęcia), ze stanem faktycznym działki istniejącym w 2003 r. Poczynione ustalenia i wnioski organów winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi dostarczenia skarżącemu różniących się treścią raportów z kontroli na miejscu, co wprowadziło go w błąd i spowodowało, że nie odwoływał się on od doręczonego mu raportu, należy wskazać, iż jest on całkowicie bezzasadny. Przepis art. 48 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L. z 2004 r. Nr 141, str. 18 ze zm.) stanowi bowiem, że rolnicy otrzymują informacje o wszelkich stwierdzonych nieprawidłowościach, w terminie do trzech miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu. W przedmiotowej sprawie czynności kontrolne wykonywał wykonawca zewnętrzny - Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w O., który przesłał stronie raport ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w dniu 21 lipca 2009 r. Sporządzony przez wykonawcę zewnętrznego raport podlegał następnie kontroli przez inspektora ARiMR, który dokonał określonych korekt raportu, zgodnie z przysługującym mu w tym zakresie uprawnieniem. Stronie zainteresowanej, zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach, został przekazany jednak raport z kontroli na miejscu po korektach wraz z pismem informującym o tym jakie korekty zostały wprowadzone oraz, że raport przesłany w dniu 21 lipca 2009 r. przestaje obowiązywać (dowód: k. 45 i 50 akt sądowych). Z powyższego wynika, że strona wiedziała, iż pierwotnie przesłany jej raport nie obowiązuje, a także znała wprowadzone w raporcie po korektach zmiany. Wbrew twierdzeniom strony, nic nie stało więc na przeszkodzie, aby zgłosiła umotywowane zastrzeżenia do raportu, stosownie do przysługującego jej tym zakresie ustawowego uprawnienia (art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach). W związku z tym, powyższy zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie.

Biorąc jednak pod uwagę wskazane powyżej okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa i art. 152 ppsa, orzekł jak w sentencji.