Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1915/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6535 Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3; art. 17 ust. 6; art. 19 ust. 2; art. 28; art. 36
journal: Dz.U. 2013 poz 168
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych - tekst jednolity.
article: art. 144 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 907
law: Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi G. L. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia (...) lutego 2016 r., nr (...) w przedmiocie naruszenia dyscypliny finansów publicznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez G. L. (dalej: "Skarżący", "Obwiniony" lub "Strona") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych (dalej: "Główna Komisja Orzekająca", "GKO", "organ II instancji") z dnia [...]lutego 2016 r., utrzymujące w mocy na podstawie art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 168 oraz z 2012 r. poz. 1529), dalej: "ustawa o odpowiedzialności", orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w L. (dalej: "Regionalna Komisja Orzekająca", "RKO") z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt [...], którym RKO uznała Obwinionego G. L., pełniącego w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję Wójta Gminy Z., odpowiedzialnym za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 17 ust. 6 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, polegającego na dokonaniu zmiany umowy nr [...] z dnia [...] września 2012 r. zawartej z W. Sp. z o.o. w K. na realizację "Budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B., Z. Wieś, S.(aglomeracja B.)" o wartości [...] zł netto; aneksem z dnia [...] czerwca 2013 r. dokonano zmiany umowy w zakresie pomp wyporowych, stanowiących wyposażenie przydomowych przepompowni ścieków na pompy o parametrach innych niż przewidziane w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (dalej: "SIWZ"), czym naruszono art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907 ze zm.), dalej: "p.z.p.", oraz odstąpiła od wymierzenia kary Obwinionemu i obciążyła obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania w wysokości [...] zł.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2012 r. pomiędzy Gminą Z., reprezentowaną przez Wójta Gminy G. L., a W. Sp. z o.o. z siedzibą w K. zawarto umowę o roboty budowlane w zakresie wykonania "Budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.)" o wartości [...] zł netto. Aneksem z dnia [...] czerwca 2013 r. dokonano zmiany umowy w zakresie pomp wyporowych, stanowiących wyposażenie przydomowych przepompowni ścieków. Zgodnie z § 1 ww. Aneksu strony umowy postanowiły, że pompy podlegające zamontowaniu w przydomowych przepompowniach ścieków wskazane w ofercie Wykonawcy zostaną zamienione na pompy [...], tj. na pompy o parametrach innych niż przewidziane w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Możliwość takiej zmiany nie była zastrzeżona ani w ogłoszeniu o zamówieniu ani w SIWZ.

Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w L. pismem z dnia [...] września 2015 r. wniósł o uznanie G. L., Wójta Gminy Z., za odpowiedzialnego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, za naruszenie dyscypliny finansów publicznych:

określone w art. 17 ust. 6 ustawy, polegające na dokonaniu zmiany umowy nr [...] z dnia [...] września 2012 r. zawartej z W. Sp. z o. o, w K. na realizację "Budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.)" o wartości [...]zł netto; aneksem z dnia [...] czerwca 2013 r. dokonano zmiany umowy w zakresie pomp wyporowych, stanowiących wyposażenie przydomowych przepompowni ścieków na pompy o parametrach innych niż przewidziane w SWIZ, czym naruszono art. 144 ust. 1 p.z.p.,

określone w art. 17 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności, polegające na opisaniu sposobu dokonania oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia "Budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.)" w zakresie zdolności ekonomicznej w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia poprzez określenie wymogu osiągnięcia przez wykonawców rocznego przychodu netto ze sprzedaży w ostatnich trzech latach obrotowych w wysokości co najmniej 20 min zł w każdym roku, przy zamówieniu o wartości szacunkowej [...] zł, czym naruszono art. 22 ust. 4 p.z.p.

Wskazane we wniosku o ukaranie zarzuty naruszenia dyscypliny finansów publicznych zostały stwierdzone w wyniku kontroli doraźnej następczej przeprowadzonej przez Urząd Zamówień Publicznych (Informacja o wyniku kontroli doraźnej z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...], uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z dnia [...] maja 2015 r. sygn. akt [...]).

Regionalna Komisja Orzekająca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy z ww. wniosku, uznała G. L., odpowiedzialnym za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 17 ust. 6 ustawy, polegające na dokonaniu zmiany umowy nr [...] z dnia [...] września 2012 r. zawartej z W. Sp. z o. o. w K. na realizację "Budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.)" o wartości [...] netto aneksem z dnia [...] czerwca 2013 r. w zakresie pomp wyporowych, stanowiących wyposażenie przydomowych przepompowni ścieków na pompy o parametrach innych niż przewidziane w SIWZ, czym naruszono art. 144 ust. 1 p.z.p.

Jednocześnie, działając na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 3 ustawy o odpowiedzialności, RKO uniewinniła Obwinionego od zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy.

RKO uznała, że zmiana opisana w aneksie nr 2 do umowy była istotną zmianą umowy. Natomiast zgodnie z art. 140 ust. 1 i 2 p.z.p., przedmiot (świadczenie) dostarczony musi być tożsamy z tym, jaki wykonawca zobowiązał się dostarczyć w umowie, ten zaś musi odpowiadać określeniu przedmiotu zamówienia zawartemu w SIWZ. Ustawodawca pozwala dokonać zmiany umowy w istotnym zakresie jedynie gdy taką możliwość przewidziano w ogłoszeniu lub w SIWZ. Ponadto art. 144 ust. 1 p.z.p. zakazuje się zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu lub SIWZ.

W rozpatrywanej sprawie nie zastrzeżono możliwości takiej zmiany ani w ogłoszeniu o zamówieniu, ani w SIWZ. Natomiast zakres zmiany umowy nie dotyczył jedynie zmiany producenta pomp w stosunku do pomp wskazanych w ofercie Wykonawcy, lecz przede wszystkim doprowadził do znaczących zmian parametrów pomp określonych w SIWZ. Dodatkowo organ orzekający podkreślił, że przedmiotem zamówienia była duża ilość pomp, tj. [...] sztuk.

Orzekając w przedmiocie kary RKO uwzględniła stan faktyczny, którego Obwiniony nie kwestionuje, okoliczności popełnienia i przypisania Obwinionemu czynu opisanego w punkcie pierwszym zarzutu, dobrą opinię o pracy Obwinionego, niski stopień szkodliwości dla finansów publicznych oraz fakt, że Obwiniony nie był karany za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. RKO odstąpiła od wymierzenia kary, uwzględniając jako okoliczności łagodzące fakty opisane wyżej, sumienne wypełnianie obowiązków zawodowych przez Obwinionego oraz działanie w interesie społecznym, dla dobra mieszkańców gminy i środowiska naturalnego, uznając zgodnie z dyspozycją art. 36 ustawy, że jest to przypadek zasługujący na szczególne uwzględnienie.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Obwiniony wniósł odwołanie od ww. orzeczenia RKO, w którym zarzucił naruszenie przepisów art. 17 ust. 6 ustawy, polegające na przyjęciu, iż zmiana umowy dokonana aneksem z dnia [...] czerwca 2013 r. narusza przepisy art. 144 ust. 1 ustawy Prawo zamówień oraz wniósł o uniewinnienie od zarzucanego czynu.

Główna Komisja Orzekająca, po rozpatrzeniu odwołania uznała, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. GKO stwierdziła, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe pompy w ilości 471 sztuk stanowiły jeden z elementów zamówienia publicznego, który został przez zamawiającego wyszczególniony w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Natomiast po przyjęciu oferty wykonawcy oraz podpisaniu z nim umowy na wykonanie zamówienia, dokonano zmiany jednego z elementów oferty wymienionego w SIWZ, która to zmiana mogła mieć wpływ na krąg wykonawców zainteresowanych tym zamówieniem.

Organ orzekający II instancji wskazał, że art. 144 ust. 1 p.z.p. wprowadza względny zakaz istotnych zmian postanowień umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy. Zmiany są dopuszczalne, jeżeli zamawiający przewidział możliwość ich dokonania w ogłoszeniu o zamówieniu lub w SIWZ oraz określił warunki takiej zmiany. Przewidziana zmiana musi zatem zostać skonkretyzowana w odniesieniu do zmienianych postanowień umowy poprzez zidentyfikowanie materii podlegającej ewentualnej zmianie, a warunki, na jakich nastąpi, muszą być ściśle określone, zarówno w aspekcie materialnym - poprzez wskazanie okoliczności, których zaistnienie spowoduje możliwość jej dokonania, jak i w aspekcie formalnym poprzez określenie sposobu postępowania stron, który ma finalnie doprowadzić do podpisania aneksu (poinformowanie drugiej strony o zaistnieniu okoliczności umożliwiających zmianę umowy, zainicjowanie negocjacji, zasady ich prowadzenie itp.), z kolei zmiany nieistotne mogą być wprowadzane do umowy bez ograniczeń.

GKO wskazała, że treść umów w sprawie zamówienia publicznego nie może być swobodnie zmieniana przez strony bowiem zamawiający działa w interesie publicznym, a wykonawca został wybrany zgodnie z przepisami prawa zamówień publicznych (art. 7 ust. 3 p.z.p.), po przeprowadzeniu sformalizowanego postępowania o udzielenie zamówienia (art. 2 pkt 7a w zw. z art. 10 p.z.p.), którym rządzą zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców (art. 7 ust. 1 p.z.p.). Organ orzekający podkreślił, że zmiany umowy w sprawie zamówienia publicznego muszą być poddane ograniczeniom, zapewniającym, że przedmiot umowy, tożsamy z przedmiotem zamówienia, będzie rzeczywiście realizowany przez wykonawcę, którego oferta została wybrana przez zamawiającego jako najkorzystniejsza na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w SIWZ (art. 91 ust. 1 p.z.p.). Stanowi to gwarancję realizacji podstawowej zasady zamówień publicznych, zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o finansach publicznych, celowego i oszczędnego dokonywania wydatków publicznych w sposób zapewniający uzyskiwanie najlepszych efektów z danych nakładów. GKO podkreśliła, że na gruncie art. 144 ust. 1 p.z.p. wszystkie istotne zmiany postanowień umowy są, co do zasady, zmianami w stosunku do treści oferty. Ofertą jest oświadczenie woli wykonawcy zawarcia urnowy z zamawiającym na warunkach określonych w SIWZ, a zatem także z wykorzystaniem załączonego do niej wzoru umowy. Natomiast względnym zakazem zmian umowy są objęte zmiany istotne w stosunku do treści oferty, tj. takie, które mogły mieć wpływ na krąg wykonawców ubiegających się o zamówienie. Wyznacznikiem istotności zmiany pozostaje z jednej strony jej ewentualny wpływ na krąg wykonawców, którzy ubiegaliby się o dane zamówienie, a z drugiej strony na wynik postępowania i określone przez wykonawcę wynagrodzenie. Ofertę należy przy tym rozumieć szeroko, jako całokształt zobowiązania wykonawcy w niej zawartego, który składając tę ofertę, akceptuje SIWZ wraz z załączonym do nie wzorem umowy. GKO uznała również, że cywilistyczny podział elementów treści czynności prawnych na istotne i nieistotne nie może być odnoszony wprost do istotnych postanowień umowy w rozumieniu art. 144 ust. 1 p.z.p.

Za zmianę nieistotną postanowień umowy wg GKO można uznać zmianę tzw. postanowień neutralnych, np. zmiana siedziby wykonawcy, jego firmy, adresu do korespondencji, wprowadzenie zapisu na sąd polubowny, zmiana osób do kontaktów, czy odpowiedzialnych za realizację kontraktu (w tym ostatnim przypadku pod warunkiem, że nie są to osoby, które podlegały weryfikacji w postępowaniu pod kątem spełnienia przez wykonawcę warunku udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia).

GKO stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez Obwinionego przepisów art. 144 ust. 1 p.z.p. polegającego na dokonaniu zmiany umowy z dnia 11 września 2012 r. zawartej z W. Sp. z o.o. w K. na realizację "Budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.)". Za nieuzasadnione GKO uznała podniesione przez Obwinionego zarzuty i twierdzenia, że przedmiotem zamówienia nie była umowa sprzedaży przepompowni lecz umowa o roboty budowlane, a zmiana jednego z elementów, tj. pompowni, nie spowodowała ani konieczności zmiany projektu budowlanego ani zmiany zakładanych parametrów technicznych całości kanalizacji. GKO podtrzymała stanowisko RKO zawarte w zaskarżonym orzeczeniu, iż wprowadzone w umowie zmiany naruszyły zasadę zachowania uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców (art. 7 ust. 1 p.z.p.).

Organ orzekający II instancji podkreślił, że w znajdującej się w aktach sprawy opinii, sporządzonej przez Zakład Ochrony Środowiska z siedzibą w G. na zlecenie Urzędu Zamówień Publicznych, w sprawie zamówienia publicznego pn.: "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.)", na pytanie "Czy zmiana umowy w zakresie rodzaju pomp była zmianą istotną w świetle art. 144 ust. 1 p.z.p., tj. mogła mieć wpływ na krąg zainteresowanych przedmiotowym zamówieniem?", udzielono odpowiedzi pozytywnej. Organy orzekające podzielają tę opinię.

Obwiniony zakwestionował powyższą opinię, podnosząc, iż biegły nie jest specjalistą z zakresu budowy kanalizacji sanitarnej. Na poparcie swoich argumentów przedłożył do akt sprawy opinię Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych Oddział L. z siedzibą w L., której przedmiotem jest wpływ zmiany pompowni przydomowych na poprawność funkcjonowania sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.). GKO podkreśliła, że ww. opinia nie odnosi się do oceny zmian wprowadzonych w umowie w stosunku do zapisów SIWZ w aspekcie art. 144 ust. 1 (w zw. z art. 7 ust. 1) p.z.p. i wobec tego nie podważa opinii Zakładu Ochrony Środowiska przygotowanej na zlecenie Urzędu Zamówień Publicznych.

Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 6 ustawy o odpowiedzialności, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zmiana umowy w sprawie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych. Zdaniem GKO zebrany materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, iż w rozpatrywanej sprawie na skutek niewłaściwego działania Obwinionego doszło do naruszenia art. 144 ust. 1 p.z.p.

Organ orzekający II instancji podtrzymał ustalenia RKO w zakresie prawidłowości przypisania odpowiedzialności za czyn z art. 17 ust. 6 ustawy Obwinionemu, pełniącemu w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję Wójta Gminy J.

Oceniając kwestię winy GKO uznała, że od Obwinionego, wójta gminy, kierownika .zamawiającego, można było wymagać znajomości zasad wynikających z art. 144 p.z.p. Obwiniony mógł przewidzieć potrzebę zmiany pomp, lub takiej zmiany nie wprowadzać. Wprowadzenie omawianej zmiany, bez przewidzenia jej w ogłoszeniu o zamówieniu publicznym lub w SIWS, mogło istotnie naruszyć uczciwą konkurencję i zasadę równego traktowania wykonawców, dlatego nie ma podstaw do uznania, że przypisany Obwinionemu czyn nie był szkodliwy dla finansów publicznych. Jednocześnie, jak pokreślił organ II instancji, RKO odstąpiła od wymierzenia Obwinionemu kary, zastosowała zatem instytucję nadzwyczajną, najbardziej korzystną dla Obwinionego w przypadku przypisania odpowiedzialności.

Obwiniony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia GKO oraz poprzedzającego go orzeczenia RKO w zakresie punktu I,II i IV orzeczenia i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący stwierdził, że nie ma prawnego obowiązku udawadniać swojej niewinności, bowiem jest to obowiązek rzecznika dyscypliny finansów publicznych i Komisji orzekających obu instancji. Natomiast obie Komisje niemal bezkrytycznie przyjęły, że zmiana przedmiotowej umowy, dokonana aneksem z dnia [...] czerwca 2013 r. jest zmianą istotną w świetle przepisów art. 144 ust. 1 u.z.p. opierając się na ustaleniach Urzędu Zamówień Publicznych, nie czyniąc w tym zakresie żadnych swoich ustaleń. Jednocześnie żadna z Komisji nie dokonała oceny wprowadzonej zmiany umowy w kontekście przedmiotu umowy. Skarżący podniósł, że zmiana umowy w omawianym zakresie nie prowadzi do tego, iż mamy do czynienia z innym przedmiotem umowy, niż to zostało określone w przedmiocie zamówienia i w pierwotnym przedmiocie umowy, a w szczególności nie następuje zmiana zaprojektowanej kanalizacji sanitarnej, nie ulega zmianie projekt budowlany, nie ulegają zmianie parametry techniczne kanalizacji sanitarnej, czy wysokość wynagrodzenia i terminy realizacji umowy.

Skarżący wskazał na treść opinii Specjalisty branżowego mgr inż. J. I. – Starszego wykładowcy na Wydziale Inżynierii Środowiska Politechniki L.ej, rzeczoznawcy budowlanego wpisanego w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców budowlanych Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych Oddział w L., która jego zdaniem podważa opinię sporządzoną przez Zakład Ochrony Środowiska z siedzibą w G. na zlecenie Urzędu Zamówień Publicznych.

W odpowiedzi na skargę GKO wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz.1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.).

Należy podkreślić, że środki finansowe będące przedmiotem sporu pochodzą ze środków publicznych, a zatem nie może budzić wątpliwości, że sposób ich wykorzystania musi być pod szczególną kontrolą, a wydatkowanie ich podlega rygorom wydatkowania środków budżetowych. Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca zarówno w ustawie o finansach publicznych, jak i w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w sposób jednoznaczny unormował zasady gospodarowania środkami publicznymi wskazując, że prawidłowość gospodarowania nimi podlega ochronie określonej m.in. regulacjami normującymi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Skarga nie jest zasadna bowiem kwestionowane nią orzeczenie nie narusza prawa.

Stan faktyczny nie jest przedmiotem sporu. Gmina Z., reprezentowana przez Wójta Gminy G. L., w dniu [...] września 2012 r. zawarła umowę o roboty budowlane w zakresie wykonania "Budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.)" z W. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Aneksem z dnia [...] czerwca 2013 r. strony umowy postanowiły, że pompy podlegające zamontowaniu w przydomowych przepompowniach ścieków wskazane w ofercie Wykonawcy zostaną zamienione na pompy [...], tj. na pompy o parametrach innych niż przewidziane w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Możliwość takiej zmiany nie była zastrzeżona w ogłoszeniu o zamówieniu i w SIWZ.

W tym stanie rzeczy przedmiotem sporu jest to, czy opisana wyżej zmiana umowy, do której doszło w następstwie aneksowania umowy była zmianą istotną w rozumieniu art. 144 ust. 1 p.z.p.

Przepis ten stanowi, że zakazuje się istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz określił warunki takiej zmiany. Natomiast zamawiający zastrzegł wyłącznie (postanowienie pkt XXII. 2. SIWZ), że dopuszcza możliwość zmiany umowy w przypadku zmiany obowiązującej stawki VAT.

Zgodnie z § 1 powołanej umowy z dnia [...] września 2012 r. przedmiot umowy należy wykonać zgodnie ze Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia oraz złożoną ofertą.

W pkt I SIWZ "Opis przedmiotu zamówienia" zawarto zapis, iż "Zamówienie obejmuje budowę kanalizacji ciśnieniowej z pompowniami przydomowymi wyposażonymi w pompy wyporowe charakteryzujące się niewielką zależnością wydajności od wysokości podnoszenia. Pompy te posiadają rozdrabniacz i silnik jednofazowy o mocy 800 W.", "Silnik zastosowany do pomp musi posiadać silnik moc max. 0,8 kW. Obroty max. 1435 obr./min., zasilania 230V, 50Hz..." (ust. 1).

Wykonawca zamówienia, podobnie jak drugi oferent konsorcjum firm: PB-U "[...]" Sp. z o.o.w J. [...] i Z.- B. "[...]" w m. R. oraz [...] "E." w L., zaoferowali przepompownie przydomowe produkcji "I." Sp. z o.o. w B., uznane za równoważne w stosunku do założonych w projekcie (pismo Pracowni Projektowej "H." S.c. z dnia [...] sierpnia 2012 r.).

Pompy podlegające zamontowaniu w przydomowych przepompowniach ścieków wskazane w ofercie Wykonawcy zostały zamienione na pompy [...] (aneksem z dnia [...] czerwca 2013 r.). Z tabelarycznego porównania danych technicznych urządzenia wymaganego przez Zamawiającego z urządzeniem równoważnym do rozwiązań zawartych w projekcie, stanowiącym załącznik do pisma W. Sp. z o.o. w K. z dnia [...] marca 2013 r. wynika, że:

- prędkość obrotowa układu pompowego z pompą [...] wynosi 2810 obr./min., a wskazana przez zamawiającego w SIWZ - max. 1435 obr./min,

- moc układu pompowego z pompą [...] wynosi 1,1 kW, a wskazana przez zamawiającego w SIWZ - max. 0,8 kW.

Już proste porównanie tych wartości wskazuje na niezgodność parametrów układu pompowego z pompą [...]ze specyfikacją zawartą w SIWZ i w ofercie.

Ta ocena znajduje potwierdzenie w opinii sporządzonej przez Zakład Ochrony Środowiska z siedzibą w G. na zlecenie Urzędu Zamówień Publicznych, z której wynika, że określone w SIWZ parametry spełniał układ pompowy O. 5/4 firmy I., natomiast układ pompowy z pompą [...] nie spełniał tych parametrów.

Sąd stwierdza, że dokonana zmiana umowy wprowadza warunki, które gdyby zostały tak określone w SIWZ na etapie postępowania o udzielenie zamówienia, mogłyby spowodować, że udział w postępowaniu wzięliby inni wykonawcy albo przyjęto by ofertę innej treści niż ta, którą wybrano. Należy podkreślić, że Wykonawca zamówienia, podobnie jak drugi oferent konsorcjum firm: P."[...]" Sp. z o.o.w J. [...] i [...].- B.. "[...]" w [...] oraz P. "[...]" w L., zaoferowali przepompownie przydomowe produkcji "I." Sp. z o.o. w B., uznane za równoważne w stosunku do założonych w projekcie. Są to zatem zmiany mające wpływ na krąg wykonawców zainteresowanych zamówieniem. W przedmiotowej sprawie doszło zatem do naruszenia przez Obwinionego przepisów art. 144 ust. 1 p.z.p. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na realizację "Budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.)".

W tym kontekście nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi, iż nie nastąpiła zmiana przedmiotu umowy. Przedłożona przez Skarżącego opinia mgr inż. J. I. z Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych Oddział w L., która dotyczy wpływu zmiany pompowni przydomowych na poprawność funkcjonowania sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach B., Z. Wieś, S. (aglomeracja B.), nie odnosi się do kwestii zgodności parametrów pompy [...] z parametrami określonymi w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Zatem organy orzekające zasadnie stwierdziły, że nie podważa ona opinii Zakładu Ochrony Środowiska z siedzibą w G. przygotowanej na zlecenie Urzędu Zamówień Publicznych.

Wobec powyższego organy orzekające trafnie uznały, że Skarżący podpisując Aneks nr 1 naruszył przepisy art. 144 ust. 1 p.z.p. dokonując zmiany umowy we wskazanym wyżej zakresie, co stanowi istotną zmianą umowy w stosunku do treści oferty i SIWZ, na podstawie których dokonano wyboru wykonawcy. Naruszenie to zostało opisane, udokumentowane i uzasadnione w sposób wystarczający do dokonania oceny jego prawidłowości. Stąd za nieuzasadnione należy uznać zarzuty, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący.

Konsekwencją stwierdzenia, że Aneks nr 1 został zawarty niezgodnie z przepisem art. 144 ust. 1 ustawy p.z.p. jest orzeczenie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych na podstawie art. 17 ust. 6 ustawy o odpowiedzialności. Zdaniem Sądu deliktem dyscyplinarnym z art. 17 ust. 6 ustawy o odpowiedzialności jest zmiana umowy w sprawie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów p.z.p., w rozpatrywanej sprawie art. 144 ust. 1 tej ustawy. W tym przepisie wyraźnie wskazano, że niedopuszczalna jest zmiana umowy, jeżeli zamawiający nie przewidział jej w ogłoszeniu lub w SIWZ. Wobec powyższego GKO, w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów p.z.p., dokonała prawidłowej identyfikacji czynu naruszającego dyscyplinę finansów publicznych.

Przypisanie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymaga łącznego spełnienia warunków, określonych w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zdaniem Sądu takie warunki w odniesieniu do osoby Obwinionego zostały spełnione.

Podmiotowy zakres odpowiedzialności za opisane naruszenie dyscypliny finansów publicznych Obwinionego wynika z faktu pełnienia funkcji Wójta Gminy Z., a więc z racji posiadania statusu kierownika jednostki sektora finansów publicznych. W świetle przepisów art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o odpowiedzialności, odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegają kierownicy jednostek sektora finansów publicznych oraz pracownicy jednostek sektora finansów publicznych lub inne osoby, którym odrębną ustawą lub na jej podstawie powierzono wykonywanie obowiązków w takiej jednostce, których niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Stosownie do art. 18 ust. 1 p.z.p., za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego odpowiada kierownik zamawiającego. Kierownikiem zamawiającego - w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 3 tej ustawy był w rozpoznawanym przypadku ówczesny wójt Gminy. Ustawa o zamówieniach publicznych jest jednym z podstawowych aktów prawnych, które kierownik jednostki sektora finansów publicznych obowiązany jest znać i stosować.

Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności, odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Naruszenie dyscypliny finansów publicznych było szkodliwe dla finansów publicznych. Na Obwinionym ciążył obowiązek stosowania określonych przepisów prawa, w tym między innymi prawa zamówień publicznych. Przyjmując powierzone stanowisko wójta gminy, Obwiniony przyjął pełną odpowiedzialność związaną z wykonywaniem tej funkcji. Prawidłowo zatem organy orzekające ustaliły winę Obwinionego. Art. 28 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, stanowi, że nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy. Organy prawidłowo zdaniem Sądu, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznały, że brak ku temu przesłanek. Jednocześnie organy orzekające, działając na podstawie art. 36 ustawy o odpowiedzialności, odstąpiły od wymierzenia Obwinionemu kary, uwzględniając dobrą opinię o pracy Obwinionego oraz fakt, że Obwiniony nie był karany za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, co oznacza, że zastosowano instytucję nadzwyczajną, najbardziej korzystną dla Obwinionego w przypadku przypisania odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.