Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 328/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-04-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: zwolniono w 1/2 od kosztów w pozostałym zakresie oddalono

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.P. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 27.12.2012r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r., postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w ½ części 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 27.12.2012r., sygn. akt [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 212-16/13 D.P. ur. w 1960r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną J.P. ur. w 1961r.

Prowadzi on działalność gospodarczą, która jak podaje, przynosi mu ok. 1500 zł. miesięcznie. W 2012r. jego przychód z tego tytułu wyniósł 68 126,15 zł. Z wyciągu z "eurokonta aktywnego plus" prowadzonego przez Bank Pekao S.A. wynika jednak, że w miesiącu lutym 2013r. (transakcje z dnia 06.02.2013r., 07.02.2013r., 14.02.2013r.) D.P. dokonał na nie wpłat gotówkowych na łączna kwotę 3 200 zł. (1 300 zł. + 900 zł. + 1000 zł. = 3 200 zł.).

J.P. osiąga dochód w wysokości ok. 1000 zł. miesięcznie. W grudniu 2012r. zawarła umowę zlecenia z Uniwersytetem Rolniczym w K. dotyczącą pomocy w pracach administracyjnych w sekretariacie. Umowa opiewa na kwotę 6000 zł. a zlecone prace mają być wykonane do dnia 30.06.2013r. W 2012r. uzyskała ona dochód w wysokości 9 047,72 zł.

Małżonkowie są współwłaścicielami (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) odrębnej własności lokalu znajdującego się w K. na Osiedlu T., składającego się z trzech pokoi, kuchni , łazienki , wc i przedpokoju o pow 65,74 m2. Ich miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego obejmują: opłatę za prąd – 250 zł., opłatę za gaz - 100 zł., opłatę za mieszkanie 600 zł. Ponoszą oni również koszty kredytu w wysokości 813,63 zł. miesięcznie.

Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie tylko w części.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa ,

z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).

Zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.

Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11).

Z całą pewnością więc zasada partycypacji w kosztach prowadzonego postępowania ma zastosowanie w przypadku kiedy strona skarżąca uzyskuje miesięczny dochód i w dodatku jest w stanie spłacać raty kredytu w wysokości 813,63 zł. zł., miesięcznie.

Warto bowiem zaznaczyć , iż z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych prywatne zobowiązania finansowe nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11).

Oczywiście stopień partycypacji trzeba określić indywidualnie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową strony skarżącej i wysokość należnych kosztów sądowych.

W tutejszym Sądzie oprócz przedmiotowej sprawy toczy się dziewięć innych postępowań ze skarg D.P.. W sprawach o sygn. akt I SA/Kr 327-331/13 łączna suma wpisów od skarg wynosi 2000 zł. (5 x 400 zł. = 2000 zł.) a w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 212 – 216/13 łączna suma wpisów od skarg wynosi 500 zł.(5 x 100 zł. = 500 zł.). Koszty sądowe jakie strona musi więc ponieść na obecnym etapie w/w postępowań wynoszą w sumie 2500 zł. i są one niewiele mniejsze od wartości rzeczywistych wpływów wnioskodawcy w miesiącu lutym 2013r. ( 3 200 zł.). Wysokość płaconych rat kredytowych, koszty te przewyższają natomiast ponad trzykrotnie.

Stąd też, zasadne jest zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w ½ części, zarówno w tej sprawie jak i w w/w postępowaniach.

Rozstrzygnięcie to nie pozbawia wnioskodawcy zupełnie pomocy Państwa ale i nie obciąża go w pełni kosztami związanymi z procesem, co mogłoby spowodować uniemożliwienie skorzystania z przysługującego stronie "prawa do sądu" i sądowej kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Biorąc bowiem pod uwagę sytuację finansową wnioskodawcy trzeba stwierdzić , iż należna do zapłaty łączna kwota 1250 zł. ( 2500 zł. : 2 = 1250 zł.) jest możliwa do uiszczenia przez stronę skarżącą i to bez pogorszenia sytuacji bytowej jej i żony.

W związku z tym, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p.zm. ).