Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2037/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa, stanowiącego nieruchomość położoną w P., oznaczoną jako działki nr [...], nr [...] i nr [...], będące we władaniu [...] Studium Zawodowego im. [...] w P..

Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Województwo [...] wystąpiło z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie mienia Skarbu Państwa -stanowiącego działkę nr [...] oraz udziały w działkach nr [...] i nr [...] - z mocy prawa przez Samorząd Województwa [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa, stanowiącego nieruchomość położoną w P., oznaczoną jako działki nr [...], nr [...] i nr [...], będące we władaniu [...] Studium Zawodowego im. [...] w P.. Powoływał się na to, że w przedstawionej dokumentacji brak jest decyzji administracyjnej potwierdzającej prawne władanie przedmiotową nieruchomością przez w/w jednostkę, a zatem nie została spełniona przesłanka "władania" z art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.)

Od powyższej decyzji odwołał się Zarząd Województwa [...] pismem z dnia 14 lutego 2003 r. wnosząc o jej uchylenie oraz podnosząc w uzasadnieniu, iż nie można się zgodzić z interpretacją dotyczącą terminu "władanie" występującego w art. 60 wyżej wymienionej ustawy jako władanie tylko na podstawie tytułu prawnego.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...].

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Województwo [...] wnosiło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, z powodu ich wydania z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 60 i 62 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.). W ocenie skarżącego za rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, należy uznać stwierdzenie wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nabycie prawa własności jest uzależnione od posiadania tytułu prawnego do nieruchomości. Za błędne skarżący uznał też rozróżnienie przez organy administracji w wydanych decyzjach pojęć władanie faktyczne i władanie prawne, co nie znajduje oparcia w treści art. 60 powołanej ustawy. W związku z powyższym skarżący uważał, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 60 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego i dlatego podlega oddaleniu.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności.

W związku z powyższym, rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji. Minister Skarbu Państwa wydając decyzję z dnia [...] lipca 2003r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa, stanowiącego nieruchomość położoną w P., oznaczoną jako działki nr [...], nr [...] i nr [...], będące we władaniu [...] Studium Zawodowego im. [...] w P., orzekł prawidłowo.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej i niniejszej ustawy staje się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Nabycie mienia stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Wymieniona ustawa nie zawiera własnej definicji pojęcia "mienie" oraz "władanie". Pojęcia te są zdefiniowane w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 44 k.c. mieniem jest własność i inne prawa majątkowe, natomiast władanie jest opisywane w tym kodeksie jako synonim posiadania, czyli stanu faktycznego, polegającego na faktycznym władztwie nad rzeczą.

Stwierdzenie nabycia mienia, które pozostawało we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych, o których stanowi art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających (...) jest czynnością procesową podejmowaną w ramach postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie nabycia mienia przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Nabycie mienia następuje wprawdzie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., ale wymaga wydania przez wojewodę decyzji, która ma charakter deklaratoryjny i stanowi podstawę wpisu w księgach wieczystych.

Decyzja wydana na podstawie art. 60 ust. 3 powyższej ustawy nie tylko potwierdza nabycie mienia przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego, ale także z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego oparta jest na ustaleniach z tego postępowania, dotyczących zwłaszcza poszczególnych składników mienia, które podlegają stwierdzeniu nabycia. Wojewoda [...] wskazał, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w wyłącznym użytkowaniu przez [...] Studium Zawodowe im. [...] w P., ale na skutek nieformalnego posiadania tej nieruchomości - nie dysponowało ono żadnym tytułem prawnym do tej nieruchomości. Na nieruchomości tej znajduje się budynek szkoły, internatu i boiska sportowe.

Wojewoda [...] prawidłowo przyjął, że przepis art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną posługuje się pojęciem władania a nie władania faktycznego. W związku z tym, termin władanie obejmuje jedynie władanie oparte na tytule prawnym, nie zaś stan faktycznego władztwa nad rzeczą. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest odmowa stwierdzenia nabycia mienia Skarbu Państwa w przypadku, gdy dana jednostka nie legitymowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. żadnym tytułem prawnym do mienia. Materiał dokumentacyjny sprawy wskazuje, że [...] Studium Zawodowe im. [...] w P., które zajmowało przedmiotową nieruchomość, nie legitymowało się tak rozumianym tytułem prawnym. W tej sytuacji, władanie mu nie przysługiwało, gdyż nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 60 ust.1 w/w ustawy, od której zależy komunalizacja.

Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w stanowisku jakie zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002r., sygn. akt III RN 206/01 stwierdzając, że władztwo oparte na umowie (tytule obligacyjnym) nie może mieć skutku dalej idącego niż trwały zarząd, mający w świetle ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami charakter zbliżony do prawa własności. Jest to pogląd zgodny z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 11 grudnia 2001r. sygn. akt I SA 1244/00 stwierdził, że posiadanie zależne mienia Skarbu Państwa, w tym nieruchomości, nie dawało posiadaczowi zależnemu władztwa w zakresie możliwości zarządzania i rozporządzania wynajętym mieniem, wznoszenia na cudzym gruncie budowli, nie prowadziło również do przekształceń własnościowych mienia Skarbu Państwa. Nie można więc mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości.

Poza sporem pozostaje fakt, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i jest użytkowana przez [...] Studium Zawodowe im. [...] w P.. W tej sytuacji faktyczne dysponowanie mieniem przez w/w instytucję – bez formalnego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości – nie może być podstawą do uznania Województwa [...] za stronę niniejszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.