Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2968/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, pkt 10, art. 40a ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3 pkt 52, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47, art. 97
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 2, art. 3 pkt 8, art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
article: art. 7, art. 28, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 27, art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1219
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. sprawy ze skargi "W." Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez przedsiębiorstwo W. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej Spółka, Skarżący) jest decyzja z [...] sierpnia 2013 r. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm. - dalej ustawa o jakości handlowej), utrzymująca w mocy decyzję z [...] maja 2013 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w R. nr [...], o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł, za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach [...]-[...] stycznia 2013 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w R. przeprowadzili kontrolę w sklepie D. w L. należącym do Skarżącego. W trakcie kontroli pobrano do badań laboratoryjnych próbkę liczącą 6 sztuk z partii wielkości 65 sztuk, produktu o nazwie "masło ekstra, zawartość tłuszczu 82%, masa netto 200g" z datą minimalnej trwałości 15.02 i nr partii produkcyjnej [...], oznaczonego nazwą producenta M. Sp. o.o., z siedzibą w G. Kontrolę udokumentowano w Protokole kontroli z [...] stycznia 2013 r., a pobór próbki w Protokole pobrania próbki produktu Nr [...] z [...] stycznia 2013 r. Z tej samej partii i w tej samej ilości pobrano, zabezpieczono i przekazano kontrolowanemu w celu przechowania, dodatkową próbkę kontrolną, co udokumentowano w Protokole pobrania próbki kontrolnej Nr [...] z [...] stycznia 2013 r.

Badania wykonane przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Olsztynie, w zakresie cech organoleptycznych i fizyczno-chemicznych wykazały, że masło nie odpowiadało wymaganiom zawartym w zał. XII i XV Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizacją rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. U. L 299 z 16.11.2007, s. 1 z późn. zm.), z uwagi na obecność tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym (stwierdzono 65,50% tłuszczu obcego), zawyżoną zawartość wody (w granicach od 23,7 do 23,8%, zamiast wymaganych nie więcej niż 16%). Stwierdzono także niezgodną z deklaracją producenta oraz rozporządzeniem Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającym niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. U. L 106 z 24.04.2007 r., str. 24), niższą zawartość tłuszczu (stwierdzono średnio 74%, zamiast 82% ± 1%). Ponadto stwierdzono niewłaściwe cechy organoleptyczne (wygląd: masło dwubarwne, nakrapiane, marmurkowe; konsystencja: krucha, rozpadająca się, niejednolita; smak/aromat: obcy, nieczysty). Wyniki te udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr [...] z [...] lutego 2013 r.

Pismem z [...] lutego 2013 r. Strona została zapoznana z wynikami badań laboratoryjnych masła oraz poinformowana o prawie do przebadania próbki kontrolnej. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa nie składając odpowiedniego wniosku o przebadanie próbki. Po zawiadomieniu Strony w piśmie z [...] marca 2013 r., o wszczęciu postępowania administracyjnego, Strona w piśmie z [...] kwietnia 2013 r. wniosła o przedłożenie do akt dokumentów zaświadczających, że "od momentu pobrania próbek kwestionowanych partii produktu do momentu ich dostarczenia do laboratorium przedmiotowe próbki były przechowywane w ściśle określonych warunkach chłodniczych odpowiadających normie PN-EN ISO 707 i przeprowadzenie z nich dowodu na okoliczność czy próbki kwestionowanych partii produktów były przechowywane w odpowiednich warunkach chłodniczych", jak też o zwrócenie się do producenta kwestionowanych produktów, w trybie art. 18 ust. 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. UE L 88 z 29.03.2008 r., s.1), w zw. z art. 28 Kpa o wypowiedzenie się co do sposobu pobierania próbek w tej sprawie.

Strona dalej podniosła, że z analizy przepisów art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia (WE) 273/2008, wynika, że procedura pobierania i badania próbek produktu winna odbywać się z udziałem producenta, a niezapewnienie jego udziału w postępowaniu sprawia, że czynności kontrolne stają się bezskuteczne. Zdaniem strony przypadek braku zachowania procedury wynikającej z w/w rozporządzenia powoduje, że partię towaru należy zwolnić, a badania nie mogą być podstawą do nałożenia kary w niniejszej sprawie. Strona wniosła o uznanie producenta masła ekstra za stronę przedmiotowego postępowania, gdyż brak uznania jego interesu czy to obowiązku, stanowiłoby naruszenie przewidzianych prawem gwarancji procesowych.

Ponadto Strona postępowania podważyła wiarygodność wyników badań przedstawionych przez organ dotyczących przedmiotowego masła, z uwagi na przeprowadzenie tychże badań w oparciu o nie objęte akredytacją metody badań w zakresie zawartości tłuszczu, zawartości suchej masy beztłuszczowej oraz zawartości brassicasterolu. Strona wniosła również o dostarczenie dokumentów potwierdzanych uprawnienia osób kontrolujących do pobrania tejże próbki.

Ponadto producent masła ekstra tj. M. Sp. z o. o., w piśmie z [...] kwietnia 2013r., wyjaśnił, iż produkt, został wyprodukowany przy zastosowaniu ścisłej kontroli nad jakością handlową, począwszy od surowca aż do produktu gotowego. Wobec tego wystąpienie w kontrolowanym produkcie wyższej zawartości wody, suchej masy beztłuszczowej, steroli pochodzenia roślinnego, jak i wad organoleptycznych jest praktycznie niemożliwe. Z tego powodu też producent zakwestionował badania wykonane przez Laboratorium w Olsztynie i wniósł o przeprowadzenie dowodu z przeprowadzonego na zlecenie producenta badania przedmiotowego masła pochodzącego z "biblioteczki" producenta na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu, jak też o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka na okoliczność pobrania próbki z "biblioteczki", wysyłki próbki do badań oraz na okoliczność właściwej jakości kwestionowanego produktu.

Organ I instancji nie zgodził się z argumentacją Strony oraz nie uwzględnił wnioskowanych przez nią środków dowodowych. Organ wskazał, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej określone w przepisach oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta (art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej). Artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu winny być tak oznakowane, aby nie wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji (art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 46 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). Organ wskazał, że z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej wynika, że nazwa artykułu rolno-spożywczego powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a więc nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środka spożywczego w przepisach prawa żywnościowego. Z załącznika XV do rozporządzenia 1234/2007 wynika natomiast, że masłem jest produkt zawierający nie mniej niż 80% i nie więcej niż 90% tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16 % wody oraz nie więcej niż 2% suchej masy beztłuszczowego mleka. Co do zasady, tylko taki produkt może być oferowany pod nazwą masło. Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 445/2007, średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej. Organ stwierdził, że sporne masło mieści się w pojęciu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, zdefiniowanego w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, i że Strona wprowadzała je do obrotu w świetle treści przepisów art. art. 3 ust. 3 pkt 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 z późn. zm.). Organ uznał, że niezgodności wykazane w kontroli są bezsprzeczne i w istotny sposób naruszają interesy konsumentów. Oznakowanie produktu wprowadza w błąd, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy i składu. W związku z tym, organ wymierzył karę pieniężną na postawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w art. 40a ust. 5 tej ustawy.

Odnosząc się do wniosku dowodowego w przedmiocie przedłożenia przez organ do akt dokumentów zaświadczających o dochowaniu wymagań wynikających z normy PN-EN ISO 707, organ wskazał, że sposób przechowywania masła nie ma wpływu na wady w zakresie składu produktu zwłaszcza na obecność tłuszczów roślinnych, oraz że pobrana próbka została przechowana oraz dostarczona do laboratorium zgodnie z przepisami rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 496). Potwierdza to Protokół przyjęcia próbki do badań nr [...] z [...] listopada 2012 r., w którym wskazana próbka oceniona została przez akredytowane Laboratorium w Olsztynie jako przydatna do badań. Organ podkreślił, że próbka produktu pobrana została [...] stycznia 2013 r. i dostarczona do laboratorium [...] stycznia 2013 r.

Odnosząc się do podniesionej przez Stronę kwestii przeprowadzenia badań przez akredytowane laboratorium w oparciu o nie objęte akredytacją metody badań, organ podniósł, że stosownie do art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej, badania pobranych próbek przeprowadzają laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji, przejęte przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a w przypadku gdy jest to niemożliwe organ Inspekcji może zawrzeć umowę o wykonanie badań z innym wyspecjalizowanym laboratorium. Stosownie do art. 78 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a także przepisów rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 165 z 30.04.2004 r., s.1; sprostowanie Dz. U. L 191 z 28.5.2004, s.l; ze zm.), istnieje obowiązek wykonywania badań laboratoryjnych w ramach urzędowej kontroli żywności wyłącznie przez laboratoria akredytowane (art. 5 ust. 2 pkt d, art. 11 i 12 tego rozporządzenia). Obowiązku takiego jednak nie wprowadzono w odniesieniu do metod badania. Także przepisy ustawy o Inspekcji Handlowej nie nakładają obowiązku przeprowadzania badań jakości w laboratoriach akredytowanych, a tym bardziej przy użyciu wyłącznie metod akredytowanych. Stąd też nie ma podstaw do podważania wyników badań uzyskanych przy pomocy nieakredytowanych metod badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Strona, prawidłowo pouczona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do zbadania próbki kontrolnej produktu, zgodnie z procedurą stanowioną przez ustawę o Inspekcji Handlowej, dlatego też należy stwierdzić, że jedyny dowód, jakim było Sprawozdanie z badań nr [...] musiał i dał podstawę do wydania przez organ rozstrzygnięcia.

W kwestii wniosku o dostarczenie dokumentów potwierdzanych uprawnienia osób kontrolujących do pobrania próbki spornego masła organ wskazał, że dokumentem potwierdzającym uprawnienia do pobrania próbki przez inspektorów Inspekcji Handlowej jest upoważnienie do przeprowadzenia kontroli nr [...] z [...] stycznia 2013 r. wystawione przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej.

Odnosząc się do poruszonej przez stronę postępowania kwestii naruszenia art. 18 rozporządzenia 273/2008, organ wskazał, że rozporządzenie to jest regulacją wydaną na potrzeby wspólnej polityki rolnej i organizacji rynków rolnych i wszelkie procedury w nim zawarte są wiążące w sprawach dotyczących realizacji zadań w ramach celów wspólnej polityki rolnej. Zagadnienie wspólnej polityki rolnej i organizacji rynków rolnych nie ma natomiast związku z niniejszą sprawą.

Odnosząc się do wniosku o uznanie producenta spornego masła za stronę postępowania, organ wskazał, że stroną decyzji może być jedynie wprowadzający do obrotu, a tym, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami, jest osoba wprowadzająca do obrotu na danym etapie dany produkt żywnościowy. Zdaniem organu wydawana decyzja nie wpływa w żaden sposób na prawa lub obowiązki producenta kwestionowanego produktu, a twierdzenie producenta o posiadanym w przedmiotowej sprawie interesie prawnym należy uznać za bezpodstawne.

W odwołaniu od decyzji I instancji Strona podniosła w zarzutach wszystkie kwestie podniesione na etapie postępowania, jak również powtórzyła wnioski dowodowe podnoszone na etapie postępowania. Dodatkowo Strona zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, a także podniosła, że organ przyjął błędną wykładnię art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, polegającą na uznaniu, że ukaranie wprowadzającego do obrotu produkt o niewłaściwej jakości lub produkt zafałszowany może nastąpić bez przypisania mu jakiejkolwiek winy, jak również błędną wykładnię art. 40a ust. 5 tej ustawy oraz art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej. Fakt, że przepis art. 40a ust. 4, znajduje się w ustawie regulującej gałąź prawa o charakterze administracyjnym nie oznacza, że sam przepis ma charakter administracyjnoprawny. Jest to przepis z istoty swej karny, a w konsekwencji dla ukarania podmiotu na jego podstawie niezbędne jest wykazanie winy w zakresie wprowadzenia kwestionowanego, produktu do obrotu. W art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, ustawodawca jako przesłankę, którą organ ma obowiązek brać pod uwagę przy określaniu wysokości, kary, wskazał stopień zawinienia. Skoro ma być badany stopień winy to koniecznym wydaje się samo ustalenie winy. Organ I instancji natomiast w ogóle nie pojął się zbadania kto był odpowiedzialny za wprowadzenie produktu, rzekomo zafałszowanego, do obrotu.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymując w mocy decyzję I instancji zgodził się z argumentacją organu I instancji, a odnosząc się do dodatkowych zarzutów, organ wskazał, że wbrew przekonaniu Strony, nie ma znaczenia czy zafałszowane produkty zostały wprowadzone do obrotu w wyniku celowego działania, czy też nie, gdyż nie jest to przesłanką do odstąpienia od wymierzenia kary. Odpowiedzialność określona w art. 40a ustawy o jakości handlowej ma charakter obiektywny i przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Jest to też przepis administracyjny, a nie przepis karny i nie uzależnia on zastosowania sankcji od stwierdzenia winy po stronie podmiotu, który wprowadził do obrotu produkty niezgodne z wymaganiami jakości handlowej. Stopień zawinienia jest jedną z pięciu przesłanek uwzględnianych dopiero na etapie ustalania wysokości kary pieniężnej. Wszystkie te przesłanki organ I instancji wziął pod uwagę przy wymiarze kary pieniężnej, w tym fakt, że było to drugie naruszenie przez Stronę przepisów o jakości handlowej w ciągu 24 miesięcy.

Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzuciła tej decyzji naruszenie przepisów:

1) art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu przesłanki,

2) art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary.

3) art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. w zw. z art. 40a ust. 5 o jakości handlowej, poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej.

4) art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 in fine k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w efekcie pozbawienie producenta możliwości wykazania niewłaściwego przeprowadzenia procedury pobierania próbek w sytuacji, gdy artykuł ten przewiduje uprawnienie producenta do wypowiedzenia się co do sposobu pobierania próbek,

5) art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki, a w konsekwencji niewłaściwe określenie stron postępowania administracyjnego i pozbawienie producenta spornego masła udziału w postępowaniu w charakterze strony,

6) art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez ich nie zastosowanie i wydanie decyzji obu instancji w oparciu o dowody zdobyte sprzecznie z prawem, podczas gdy organ I instancji powinien zwrócić się do producenta i umożliwić mu wypowiedzenie się co do prawidłowości pobierania próbek zakwestionowanej partii produktów oraz błędną wykładnię wyżej wskazanych przepisów polegającą na przyjęciu, że można oprzeć decyzje administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej na dowodach zebranych niezgodnie z procedurą przepisaną powszechnie obowiązującym prawem,

7) art. 7 i 77 k.p.a.

Skarżący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów:

- ze sprawozdania z badań nr [...] próbki kontrolnej produktu na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu,

- w postaci przedłożenia przez organ I instancji do akt dokumentów zaświadczających, że od momentu pobrania próbki kwestionowanej partii produktu do momentu jej dostarczenia do laboratorium przedmiotowa próbka była przechowywana w ściśle określonych warunkach chłodniczych odpowiadających Polskiej Normie PN-EN ISO 707.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący podniósł, że w zaskarżanej decyzji organ opierając się tylko na wynikach badań przeprowadzonych na jego zlecenie, arbitralnie uznał, że kwestionowana partia produktu jest produktem zafałszowanym, gdyż wyniki badania były kwestionowane w toku postępowania przez Skarżącego oraz producenta, który podnosił, że stosowane przez niego procedury oraz zabezpieczenia sprawiają, że jakiekolwiek odstępstwo od norm jakościowych jest w praktyce niemożliwe, na co też wskazuje dowód z badań przeprowadzonych przez producenta. Tym samym art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej, został błędnie zastosowany. Zdaniem Skarżącego potwierdza to fakt, że pobrana do kontroli próbka masła, zgodnie z Polską Normą PN-EN ISO 707, powinna zostać przetransportowana do laboratorium najlepiej przed upływem 24 godzin od jej pobrania, tymczasem została ona przebadana po upływie trzech dni od pobrania, a organ nie przedstawił dowodu, że była ona przez ten czas przechowywana w warunkach chłodniczych odpowiadających tej normie.

Odnosząc się do wymiaru kary Skarżący podniósł, że w przypadku innych podmiotów kary wymierzone przez organ były niższe. Ponadto, było to jego pierwsze naruszenie przepisów o jakości w stosunku do takiego produktu jak masło.

Skarżący wskazał, że art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008, przesądza o konieczności udziału producenta na zasadach strony w prowadzonym postępowaniu. Przepisy te nie zostały w sprawie zastosowane, a nie zapewnienie udziału producenta spornego masła w czynnościach skutkuje naruszeniem podstawowej zasady gwarantującej stronie czynny udział w postępowaniu, same zaś czynności kontrolne czyni wadliwymi i bezskutecznymi w związku z tym, że próbki do badań zostały pobrane w sposób sprzeczny z prawem, co też podważa same wyniki badań. Narusza to też art. 28 k.p.a. zgodnie, z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, jak również art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi w całości. Organ podniósł, że stwierdzona w badaniach nieprawidłowość dotycząca spornego masła, jednoznacznie wskazała na zafałszowanie produktu określone w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, w związku z podaniem w oznakowaniu nazwy niezgodnej z prawdą, składem niezgodnym z wymaganiami prawa i jego oznakowaniem niezgodnym z prawdą. Podanie nieprawdziwej nazwy produktu oraz jego składu jest oczywistym wprowadzaniem w błąd konsumentów, a to jest równoznaczne z istotnym naruszeniem ich interesów. Skutkiem wprowadzenia do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego było wymierzenie Skarżącemu kary pieniężnej przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Zarzut w kwestii opierania się przez organy na jednostronnych (arbitralnych) wynikach badań należy uznać za bezzasadny ponieważ zgodnie z art. 28 ustawy o Inspekcji Handlowej, podczas kontroli równocześnie z pobraniem próbki produktu pobiera się i zabezpiecza dodatkową próbkę kontrolną produktu z tej samej partii w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań. Próbka kontrolna jest przechowywana przez kontrolowanego do czasu jej zwolnienia przez wojewódzkiego inspektora, w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości lub cech charakterystycznych produktu. W tym czasie nie może być wprowadzana do obrotu. Zgodnie natomiast z art. 29 tej ustawy, badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji, a w przypadku, gdy laboratoria Inspekcji nie mogą wykonać badań, organ Inspekcji może zawrzeć umowę o wykonanie badań pobranej próbki z innym wyspecjalizowanym laboratorium. Badanie próbki kontrolnej przeprowadza się na wniosek lub z urzędu. W niniejszej sprawie Skarżący nie złożył stosownego wniosku konsekwencją czego było istnienie w przedmiotowej sprawie jednego dowodu jednak na tyle wiarygodnego, aby stanowiło podstawę zakwestionowania produktu z uwagi na niespełnienie wymagań jakościowych. Ponadto przedstawione przez Skarżącego badania, przeprowadzone zostały poza procedurą określoną w ustawie o Inspekcji Handlowej, a tym samym nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu w przedmiotowej sprawie.

W kwestii zarzutu niewykazania przez organy obu instancji zachowania ciągu chłodniczego, podczas transportu próbki kwestionowanej partii towaru do badań, organ II instancji powtórzył za organem I instancji, że pobrana próbka została przechowana oraz dostarczona do laboratorium zgodnie z przepisami rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej. Potwierdza to Protokół przyjęcia próbki do badań nr [...] z [...] stycznia 2013 r., w którym to wskazana próbka oceniona została przez akredytowane Laboratorium w Olsztynie jako właściwa do badań.

W kwestii wymierzonej kary organ podniósł, że było to już drugie naruszenie Skarżącego w ostatnim czasie, dotyczące takiego samego masła. Ponadto, wymierzenie kary w niniejszej sprawie nastąpiło z korzyścią dla Skarżącego, gdyż zgodnie z art. 40a ust. 3 ustawy o jakości handlowej, wysokość wymierzonej kary podlega podwyższeniu o wysokość kar nałożonych w ciągu 24 miesięcy od dnia kontroli. Jednakże organ I instancji, mając na uwadze fakt, iż poprzednia jego decyzja w momencie wydawania niniejszej decyzji nie była jeszcze ostateczna, powyższego przepisu nie zastosował. Organ II instancji przypomniał ponadto, że

podstawą wydania decyzji w przedmiotowej sprawie było stwierdzenie wprowadzenia do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, czyli czynu za który przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej przewiduje karę pieniężną w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższą jednak niż 1.000 zł. Mając na uwadze oświadczenie przedsiębiorcy o przychodach, maksymalną karę jaką można było wymierzyć w niniejszej sprawie stanowi kwota 9 644 438,30 zł (słownie: dziewięć milionów sześćset czterdzieści cztery tysiące czterysta trzydzieści osiem 30/100 zł). W związku z powyższym, wymierzenie kary w wysokości takiej, jak uczynił to organ pierwszej instancji stanowiącej 0,05% możliwej do wymierzenia w przedmiotowej sprawie kary, zdaniem organu, nie daje podstaw do kwestionowania prawidłowości jej wysokości.

Również w kwestii zarzutu naruszenia art. 18 ust. 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 oraz w związku z tym szeregu przepisów postępowania administracyjnego organ II instancji powtórzył argumentację organu I instancji, że rozporządzenie to jest regulacją wydaną na potrzeby wspólnej polityki rolnej i organizacji rynków rolnych i wszelkie procedury w nim zawarte są wiążące w sprawach dotyczących realizacji zadań w ramach celów wspólnej polityki rolnej. Zagadnienie wspólnej polityki rolnej i organizacji rynków rolnych nie ma natomiast związku z niniejszą sprawą. Ponadto okoliczność, że producent produkuje zafałszowane masło nie czyni z niego strony postępowania. Podstawowe znaczenie ma tu wykazanie interesu prawnego, który nie został wykazany. Brak jest zatem podstaw, aby uznać, że przebieg i wynik przeprowadzonej kontroli były niezgodne z obowiązującym prawem, a co za tym idzie, że dowody zostały zdobyte sprzecznie z prawem. Również postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami.

Skarżący w piśmie procesowym z [...] marca 2014 r. zarzucił dodatkowo naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż możliwe jest nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w sytuacji, w której czyn ten wyczerpuje również znamiona przestępstwa z art. 97 ustawy z dnia z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010, Nr 136, poz. 914 z późn. zm.). Z tego samego powodu Skarżący zarzucił naruszenie art. art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w związku z art. 91 Konstytucji RP.

W związku z tymi zarzutami Skarżący zawarł wniosek zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej oraz z art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, z Konstytucją RP.

Dodatkowo Skarżący podniósł naruszenie art. 2 Konstytucji RP w związku z wymierzeniem kary pieniężnej w oparciu o przepisy zawierające nieprecyzyjne pojęcia jak: "przychód", "rok rozliczeniowy" oraz "poprzedzającym rok nałożenia kary", co miało doprowadzić do ustalenia wysokości kary na bliżej nieokreślonych podstawach.

Również w tej kwestii Skarżący zawarł wniosek zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, z Konstytucją RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podstawę materialnoprawną decyzji obu instancji w niniejszej sprawie, stanowi art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, zgodnie z którym: "Kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł". Powyższy przepis reguluje administracyjną odpowiedzialność o charakterze obiektywnym, za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Obiektywizm tej odpowiedzialności wyraża się w tym, że wystarczy samo stwierdzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu zafałszowanego artykułu aby, bez przypisywania winy osobie, która dokonuje tej czynności, organ zobligowany był do wymierzenia sankcji przewidzianej w tym przepisie. Obiektywizm ten zakłada zatem automatyzm sankcji za naruszenie ustawowych przepisów. Uzasadnieniem tego typu odpowiedzialności jest przede wszystkim jej funkcja prewencyjna, co nie wyłącza również funkcji dyscyplinująco-represyjnej. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 917/11).

Dla zastosowania niniejszej sankcji muszą być jednak spełnione ustawowe przesłanki zawarte w hipotezie tej normy. Musi mieć miejsce zatem, fakt wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego i artykuł ten musi spełniać wymóg artykułu zafałszowanego.

Artykułami rolno-spożywczymi, w świetle art. 3 pkt 1 ustawy o jakości handlowej oraz art. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, są środki spożywcze (żywność) oznaczające "jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać". Wprowadzeniem do obrotu (na rynek) artykułów rolno-spożywczych (żywności), w świetle art. 3 ust. 3 pkt 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania".

Na podstawie powyższej regulacji, bez wątpienia można stwierdzić, iż Skarżący dokonywał wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego w postaci spornego masła ekstra.

Przechodząc do definicji zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego należy w pierwszej kolejności wskazać na szereg obowiązków związanych z artykułami rolno-spożywczymi, wynikających z prawa żywnościowego. Jak wynika zatem, z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej: "Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta". Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia: "Oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji". Nazwa natomiast środka spożywczego, jak stanowi art. 47 ust. 1 tej ustawy, powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego.

Z powyższymi obowiązkami koresponduje definicja zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego zamieszczona w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, zgodnie z którą artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to: "produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:

a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,

b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej".

Regulacja dotycząca produktu będącego przedmiotem niniejszej sprawy – masła, zawarta jest w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007. Zgodnie z art. 114 ust. 1 tego rozporządzenia: "Produkty żywnościowe przeznaczone do spożycia przez ludzi można wprowadzać do obrotu jako mleko i przetwory mleczne, tylko jeśli są one zgodne z definicjami i nazwami ustanowionymi w załączniku XII". Z załącznika XII do omawianego rozporządzenia pkt II ust. 2 lit a (iii) wynika, że nazwa "masło" jest zarezerwowana wyłącznie dla przetworów mlecznych, którymi są: "produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy założeniu że można dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka". Z załącznika XV do omawianego rozporządzenia wynika natomiast, że "masło" jest produktem zawierającym nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego, 16 % wody i nie więcej niż 2 % suchej masy beztłuszczowej.

W przedmiotowej sprawie produkt nazwany "masłem ekstra" nie spełniał powyższych wymogów, ponieważ badania laboratoryjne wykazały, że zawierał on niższą od wymaganej zawartość tłuszczu mlecznego – średnio 74%, która jest też mniejsza od deklarowanej przez producenta na etykiecie – 82%. Ponadto, badania wykazały obecność 65,5% tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym oraz zawartość wody w granicach od 23,7 do 23,8%.

Powyższe ustalenia jednoznacznie wskazują, że sporne masło stanowiło zafałszowany artykuł rolno-spożywczy w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, w związku ze składem niezgodnym z przepisami dotyczącymi masła oraz innym od deklarowanego przez producenta.

Skarżący stoi jednak na stanowisku, że organy Inspekcji Handlowej arbitralnie uznały, że kwestionowana partia produktu była produktem zafałszowanym, a wywodzi to z faktu, że producent spornego "masła", już w odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne, kwestionował powyższe wyniki badań podkreślając, że stosowane w przedsiębiorstwie producenta procedury oraz zabezpieczenia wykluczają jakiekolwiek odstępstwa od norm jakościowych. Zdaniem Skarżącego zatem organy oparły się tylko na własnych i jednostronnych wynikach badań.

Trudno jednak uznać powyższy zarzut za zasadny. Kwestię poboru i badanie próbek w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez organy Inspekcji Handlowej regulują przepisy rozdziału 6 ustawy o Inspekcji Handlowej. Zgodnie z art. 27 i art. 28 wymienionej ustawy, została w niniejszej sprawie pobrana do badań próbka produktu, jak również dodatkowa próbka produktu – próbka kontrolna, która została pozostawiona na przechowanie u kontrolowanego. Badania próbki produktu przeprowadziło zgodnie z wymogami art. 29 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, Laboratorium Kontrolno – Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Olsztynie, posiadające wymaganą akredytację. Nie przeprowadzono badania próbki kontrolnej, ponieważ Skarżący o to nie zawnioskował, pomimo uzyskania od organu Inspekcji Handlowej informacji o takiej możliwości oraz informacji o wynikach badania próbki produktu. Istotą omawianej regulacji jest fakt, iż obie próbki produktu mają być pobrane z kontrolowanej partii produktu w obecności kontrolowanego bądź upoważnionej przez kontrolowanego osoby, co też stwierdza się odpowiednimi protokołami. Zaprzeczeniem tej regulacji oraz jej istoty, polegającej na zapewnieniu wiarygodności pochodzenia próbek, a w konsekwencji wyników badań, byłoby uwzględnienie wniosków dowodowych Skarżącego w postaci wyników badań przeprowadzonych na zlecenie producenta spornego "masła", poza omawianą procedurą, czyli w warunkach niedających żadnych gwarancji co do źródła pochodzenia zbadanego produktu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 917/11 oraz z 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2171/11). Dlatego też organy Inspekcji Handlowej słusznie nie uwzględniły wniosku dowodowego Skarżącego, ze sprawozdania z badań przeprowadzonych na zlecenia producenta spornego "masła" , który też oddalił Sąd.

Sąd nie widzi również podstaw w kwestionowaniu wyników badań przeprowadzonych przez Laboratorium Kontrolno – Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Olsztynie, w związku z warunkami przechowywania oraz przekazania do badań, próbki produktu, w kontekście wytycznych do pobierania próbek mleka i przetworów mlecznych zawartych w Polskiej Normie PN-EN ISO 707. Kwestię tę, jak wskazały organy Inspekcji Handlowej, precyzyjnie regulują przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej i przekazanie pobranej próbki do laboratorium nie naruszało tej regulacji. Protokół pobrania próbki nr [...], został sporządzony [...] stycznia 2013 r. natomiast protokół przyjęcia próbki do badań nr [...], został sporządzony [...] stycznia 2013 r. Przekazanie próbki zostało zatem dokonane z zachowaniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Nie ma również podstaw, do kwestionowania prawidłowości przechowywania przez organy Inspekcji Handlowej pobranej próbki przed przekazaniem jej do badań, co Skarżący czyni żądając od organów Inspekcji Handlowej przedłożenia do akt sprawy dokumentów zaświadczających, że przedmiotowa próbka była przechowywana w odpowiednich warunkach chłodniczych. Skarżący nie precyzuje jednak, jak ta dokumentacja powinna wyglądać, jak też nie przedstawia podstawy prawnej swojego żądania w oparciu, o którą organy Inspekcji Handlowej zobligowane byłyby do sporządzania bądź prowadzenia takiej dokumentacji. Organy Inspekcji Handlowej zatem, nie naruszyły przepisów prawa procesowego nie uwzględniając powyższego, specyficznego środka dowodowego, który został również oddalony przez Sąd. Skarżący nie wykazuje aby w niniejszej sprawie miały miejsce okoliczności, które mogłyby wpłynąć na właściwości pobranej próbki, zwłaszcza polegające na nieprzechowywaniu próbki we właściwych warunkach chłodniczych. Na zaistnienie takich okoliczności nie wskazuje również analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy. Nie do obrony jest natomiast pogląd, że w przypadku nieprzesłania przedmiotowej próbki do badań w terminie krótszym niż 24 godziny, próbka ta, nawet jeżeli jest przechowywana w wymaganych warunkach chłodniczych, traci swoje właściwości i badania przeprowadzone na takiej próbce nie odpowiadają rzeczywistym wynikom badań. Pogląd ten nie znajduje podstaw w przepisach prawa, jak również w realiach niniejszej sprawy, trudno bowiem przyjąć, że wyniki badań wskazujące na niższą od wymaganej jak i deklarowanej prze producenta zawartość tłuszczu mlecznego w próbce, obecność w niej tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym oraz wyższą od dopuszczalnej zawartość wody, są wynikiem przekazania próbki do badań w terminie, co prawda dwóch dni od jej pobrania, ale dłuższym niż 24 godziny.

Konstatując, organy rozstrzygające w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, przyjmując, że Skarżący wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowany w postaci spornego "masła ekstra". Dla uznania odpowiedzialności Skarżącego, na podstawie tego przepisu nie ma znaczenia fakt dokonania zafałszowania produktu na etapie jego produkcji. Z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 wynika, że: "Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów".

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, poprzez wymierzoną przez organ Inspekcji Handlowej I instancji wysokość kary. Zgodnie z uzasadnieniem decyzji I instancji wysokość kary zostatała ustalona z uwzględnieniem stopienia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu i wielkość jego obrotów. Organ wskazał, że nieprawidłowość w istotny sposób naruszyła interes konsumenta pozbawiając go wpływu na dokonywany wybór produktu. Organ uwzględnił fakt, iż zafałszowania produktu dokonał jego producent, jak również fakt, że doszło do drugiego naruszenia przepisów przez Skarżącego w zakresie spornego "masła ekstra". Sama wysokość kary została ustalona na poziomie 0.05% możliwej kary maksymalnej, mieszcząc się zatem w dolnej granicy kary. Trudno zatem uznać za zasadny, również zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002, poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej, jeżeli by nawet przyjąć, że przepis ten ma zastosowanie w indywidualnych przypadkach wymierzania kary za naruszenie przepisów żywnościowych.

Sąd uznaje również za bezzasadne zarzut niezastosowania art. 18 ust. 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008, zgadzając się w tej kwestii z argumentacją organów. Skarżący wywodzi, iż na podstawie tej regulacji Stroną postępowania powinien być producent spornego "masła", któremu w związku z tym przysługiwało prawo do wypowiedzenia się co do prawidłowości przeprowadzenia procedury poboru próbek. Pozbawienie tej możliwości producenta miałoby skutkować bezprawnością pozyskania próbek, a co za tym idzie oparciem decyzji na nielegalnych dowodach.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było wprowadzenie do obrotu artykuły rolno-spożywczego zafałszowanego przez Skarżącego na etapie jego sprzedaży detalicznej. Nie było natomiast przedmiotem postępowania dokonanie samego zafałszowania. Art. 18 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008, miałby niewątpliwie zastosowanie w przypadku postępowania dotyczącego producenta i poboru próbek do badań u producenta. Decyzja natomiast zapadła w przedmiotowym postępowaniu nie rozstrzygała o odpowiedzialności producenta spornego "masła", za wprowadzenie do obrotu tego artykułu przez Skarżącego. Decyzja ta, wydana wobec Skarżącego, nie dotyczyła praw i obowiązków producenta spornego "masła", nie miał on zatem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Dlatego też Jego udział w postępowaniu w charakterze strony, czy też jego udział w poborze próbek produktu do badań, był nieuzasadniony (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1085/11).

Sam pobór próbek odbył się zgodnie z obowiązującymi przepisami, tak samo zresztą jak ich przekazanie do badań oraz ich przebadanie w akredytowanym laboratorium, co zostało wyżej omówione.

Zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenie przepisów postępowania, związane są z omówioną już kwestią nieuwzględnienia w postępowaniu sprawozdania z badania zleconego przez producenta spornego "masła", a ponadto z nieuwzględnieniem przez organy Inspekcji Handlowej dowodów z zeznań świadków – pracowników producenta "masła ekstra", którzy mieli potwierdzić tożsamość próbek zbadanych na zlecenia producenta, z kontrolowaną partią spornego masła. Fakt, że producent "masła ekstra" nie był stroną przedmiotowego postępowania oraz niedopuszczalność dowodu z badania zleconego przez producenta stanowi, iż zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., są bezpodstawne. Przepisów postępowania nie naruszył również sposób odniesienia się organów Inspekcji Handlowej do wniosków dowodowych w postaci przedstawienia dokumentów zaświadczających, że pobrana do badań w niniejszej sprawie, próbka "masła" była przechowywana w odpowiednich warunkach chłodniczych, co zostało już omówione powyżej, jak również przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienie kontrolujących do pobrania przedmiotowej próbki. Organy słusznie wskazały, że uprawnienie to wynikało z doręczonego Skarżącemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, wystawionego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej.

Sąd nie podziela zarzutów Skarżącego naruszenia art. 2 Konstytucji RP, art. art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w związku z nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, gdy czyn ten, zdaniem Skarżącego, wyczerpuje również znamiona przestępstwa z art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Należy wskazać, iż w powyższej sprawie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lutego 2013 r. II GSK 2171/11 stwierdzając, że art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, dotyczą dwukrotnego karania w postępowaniu przed sądem karnym. Nie znajdują zatem zastosowania w niniejszej sprawie. Zarzut naruszenie art. 2 Konstytucji RP w związku z przepisem art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku również uznał za bezzasadny ponieważ przedmioty regulacji obu powyższych ustaw są różne. W obu ustawach występują zasadnicze różnice w ustawowych znamionach deliktu ustawowego, uwzględniając zatem tę odmienność i mając na uwadze kompetencje przysługujące Inspekcji Handlowej wyłącznie w zakresie wynikającym z ustawy o jakości handlowej, nie można uznać, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, że zarzut naruszania art. 2 Konstytucji RP w tym zakresie jest zasadny. Sąd orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podziela powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgadzając się również, że powyższe względy decydują także o braku podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego ponieważ udzielenie odpowiedzi na zaproponowane pytanie nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 2 Konstytucji RP w związku z wymierzeniem kary pieniężnej w oparciu o przepisy zawierające nieprecyzyjne pojęcia, należy podnieść, że Skarżący nie wskazał, na czym polegają błędy interpretacyjne popełnionych przez organy Inspekcji Handlowej w kwestii wykładni pojęć: "przychód", "rok rozliczeniowy" oraz "poprzedzającym rok nałożenia kary". Skarżący nie przedstawił, swojego stanowiska jak należałoby rozumieć sporne pojęcia, jak i nie wykazał, że zastosowana przez organy Inspekcji Handlowej interpretacja doprowadziła do wymierzenia w niniejszej sprawie kary pieniężnej w wysokości nie przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Samo zastosowanie reguł interpretacyjnych, nie stanowi naruszenia prawa, dopiero błędna wykładnia przepisów może decydować o zasadności podniesionych zarzutów. W związku z powyższym, Sąd nie podziela i tego zarzutu Skarżącego, stwierdzając również w tej kwestii brak podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego ponieważ udzielenie odpowiedzi na zaproponowane pytanie nie miałoby wpływu na wynik niniejszego postępowania.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę należało oddalić.