Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2385/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie NSA : Stanisław Biernat ( spr.) Andrzej Niecikowski Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2004r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz T. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13.01.2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich T.M. , ur. [...] przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1977 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...].1945 r. do [...].1946 r. W uzasadnieniu organ podał, że T.M. otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia KW MO z [...] .1976 r. o udziale w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w organach Milicji Obywatelskiej. Zdaniem organu oznacza to, że strona otrzymała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej. Organ powołał się na orzeczenia Sądu Najwyższego, z których wynika, że na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach tracą uprawnienia osoby, które uzyskały je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich. Zdaniem organu jest bezdyskusyjne, że T.M. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu uczestnictwa w walkach o utrwalenie władzy ludowej, a zatem traci je z mocy wymienionego przepisu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T.M. podał że w Milicji Obywatelskiej pracował 9 miesięcy w charakterze szefa kancelarii. T.M. zarzucił, że pominięta została jego działalność w Armii Krajowej w latach 1943-45. Dodał, że podał świadków na potwierdzenie faktu prowadzenia tej działalności, a także dołączył zaświadczenie o ujawnieniu się w KP Urzędu Bezpieczeństwa w 1946 r., kwitujące fakt oddania posiadanej broni.

W dniu 30.03.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję nr [...] w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... oraz 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji. W odniesieniu do twierdzeń strony o jej przynależności do AK organ stwierdził, że wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1- 4 ustawy o kombatantach... mogły być składane do 31.12.1998 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.M. zarzucił organowi, że pominął jego przynależność do Armii Krajowej.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Według § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . Niesporne jest, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie w związku ze swoją służbą w Milicji Obywatelskiej. Sama służba w MO nie jest tytułem uprawnień kombatanckich w świetle obowiązującej ustawy. Stanowisko takie wynika z jednolitego orzecznictwa sądowego. Por. np. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/OOONSA 2001/1/3. Taki sam pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 15.04.2003 r., sygn. akt SK 4/02, OTK - A 2003 nr 4, poz. 31.

Jednakże, wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalania władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Wynika to z nowszego orzecznictwa sądowego (hp. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że już w postępowaniu przed ZBoWiD, w deklaracji członkowskiej i w życiorysie (k. [...] ) T.M. opisywał swoja przynależność do Armii Krajowej. W aktach ZBoWiD znajduje się także niekompletne zaświadczenie o ujawnieniu się (k. [...]), które mogłoby potwierdzać tę okoliczność.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien przeprowadzić postępowanie mające na celu ustalenie, czy skarżący pełnił służbę w AK, co mogłoby stanowić tytuł uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach... .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca jednak równocześnie uwagę na to, że przyznanie uprawnień kombatanckich zależy także od tego, czy w odniesieniu do danej osoby nie znajdują zastosowania przesłanki z art. 21 ust. 2 ustawy o kombatantach..., czyli okoliczności powodujące pozbawienie takich uprawnień stosownie do art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach....

W tym kontekście należy zauważyć, że we wspominanej wyżej deklaracji ZBoWiD skarżącego znajduje się wzmianka, że w okresie 1945-1946 skarżący wchodził w skład Batalionu Operacyjnego KW MO w K. i brał udział na P. w walkach z bandą "O. *', a jego dowódcą był kpt. K G. .

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien przeprowadzić postępowanie mające na celu zweryfikowanie tych okoliczności. Jeśli organ uznał by je za wiarygodne, to stanowiłoby to podstawę odmowy przyznania uprawnień kombatanckich T.M. stosownie do art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c/ ustawy o kombatantach... . Według tego przepisu, uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała działania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył przepisy postępowania, a w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania, czy skarżący spełnia inne przesłanki do uprawnień kombatanckich, zarówno pozytywne (art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach...) jak i negatywne (art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c/ tej ustawy), poza tymi, które były podstawą przyznania uprawnień przez ZBoWiD w 1977

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 w związku z art. 200 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).