Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 306/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Protokolant aplikant radcowski Ewa Czarnecka-Ogrodnik, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] (nr [...]) określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...], podjętą na podstawie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpoznaniu wniosku J.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...], określającą – na rzecz Spółki A w J.-L. – środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa stacji paliw składającej się ze zbiornika paliwa o pojemności 60 m3, zbiornika LPG o pojemności 10 m3, wiaty, kiosku kasowego, urządzeń i obiektów z nią związanych oraz infrastruktury towarzyszącej, na części działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] AM-35 obręb L., położonej przy ul. [...] w J.-L.", odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu tejże decyzji organ wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). W postępowaniu takim nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 k.p.a., zgodnie z którą datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wręcz przeciwnie, ponieważ zgodnie z art. 157 § 3 k.p.a.). odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje w drodze decyzji administracyjnej, ocena przesłanek formalnoprawnych warunkujących dopuszczalność wszczęcia postępowania winna być szczególnie wnikliwa. Regulację przewidzianą w art. 157 § 3 k.p.a. stosuje się m.in. w sytuacji stwierdzenia, że podmiot wnioskujący o uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania nie posiada przymiotu strony. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, z tym że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ podkreślił, że prawna kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa, ujmowanego szeroko, a więc prawa materialnego administracyjnego, finansowego, prawa pracy i prawa cywilnego, musi istnieć norma lub normy prawne, przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu (podmiotów) możliwość wydania decyzji administracyjnej. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. oznacza bowiem w istocie rzeczy występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków. Związek ten musi być bezpośredni, tzn. że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy bezpośrednio sfery prawnej danego podmiotu.

Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia (również w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności kończącej je decyzji) interes prawny może mieć nie tylko podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia (art. 46a ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska), ale również osoby trzecie (np. właściciele, użytkownicy wieczyści sąsiednich działek). Dla uzyskania przez takie osoby statusu strony postępowania konieczne jest jednak, aby planowane (istniejące) oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko nie ograniczało się jedynie do terenu zainwestowania, a obejmowało również nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny. Sam fakt planowania (realizacji) w okolicy zamieszkania określonej osoby inwestycji, która przez prawodawcę zaliczana jest do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie powoduje bowiem powstania po jej stronie legitymacji procesowej. Z przedłożonej przez Spółkę A informacji wynika, że opisana na wstępie inwestycja zlokalizowana ma być na działce nr [...], położonej przy ul. [...], przy skrzyżowaniu z ul. [...]. Usytuowanie stacji zaprojektowano od ul. [...], bezpośrednio przy jej granicy, na terenie opisanym prostokątem o wymiarach 10,50 x 26,00 m, przy czym dłuższy bok tego prostokąta stanowi istniejący krawężnik parkingu pawilonu handlowego Intermarche. Powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,4927 ha. Istniejący na tej działce market typu spożywczego zajmuje powierzchnię 1384,50 m2, natomiast projektowana stacja – zaliczana do małych stacji – ma zajmować 275 m2. Nadto działkę stanowiącą przedmiot zainwestowania (nr [...]) od nieruchomości J.K. (działka nr [...]) oddzielają działki nr [...], w tym działka nr [...] - oznaczona jako droga, działka nr [...] oraz szereg mniejszych powierzchniowo działek o numerach od [...] do [...]. Odległość pomiędzy nieruchomością wnioskodawcy a będącą przedmiotem zainwestowania wynosi ok. 1100 m. W ocenie organu I instancji, brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że oddziaływanie wskazanej stacji paliw obejmuje środowisko działki J.K. Zarówno ustawodawca, jaki i orzecznictwo sądowoadministracyjne przyznają określonym podmiotom uprawnienia strony wynikające z tzw. praw refleksowych (a więc praw osób innych niż bezpośrednio zainteresowana) jedynie w sytuacji bezpośredniego wpływu sprawy objętej postępowaniem administracyjnym na ich sferę chronioną prawem. Ani wskazywany we wniosku charakter planowanego przedsięwzięcia, ani położenie nieruchomości J.K., ani znajomość przepisów prawa i troska o dobro mieszkańców J.-L. nie dają wnioskodawcy przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację w/w przedsięwzięcia. Zarzuty zaś dotyczące ewentualnych utrudnień dla otoczenia w przypadku zrealizowania zamierzonej inwestycji nie mogą odnieść zamierzonego skutku, gdyż dotyczą jedynie naruszenia interesów faktycznych, a nie interesu prawnego rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych.

Interes faktyczny – jak zauważył organ - to sytuacja, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania. Samo istnienie interesu faktycznego nie rodzi dla osoby go posiadającej uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, nawet działanie w szeroko rozumianym interesie publicznym przez podmiot, którego interes prawny nie został naruszony, nie daje jej przymiotu strony. Podnoszone przez J.K. zarzuty świadczą, w ocenie organu, o niewątpliwym interesie faktycznym, nie zaś interesie prawnym, stąd uznano za niedopuszczalne podjęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z jego wniosku.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy wniósł J.K., podnosząc, iż nie jest prawdą, że odległość pomiędzy jego nieruchomością, a będącą przedmiotem zainwestowania wynosi ok. 1100 m. Ta okoliczność dowodzi brak bezstronności w sprawie albowiem odległość ta wynosi ok. 110 m. Ponadto teren geodezyjny AM-35 obręb L. jest zlokalizowany w centrum miasta J.-L. i nie przewiduje się na nim usług i produkcji uciążliwych. Zgodnie z uchwałą Nr [...] Zarządu Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] w sprawie sprzedaży nieruchomości nr [...] AM-35, a także regulaminem przetargu, nieruchomość nr [...] AM-35 o pow. 5218 m2 nie może podlegać podziałom na inne działki budowlane. Opisany stan faktyczny i prawny, zdaniem strony, wskazuje na to, że wnioskodawca jako właściciel nieruchomości nr [...], zlokalizowanej na zamkniętym terenie geodezyjnym AM-35 obręb L., ma interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. Zgodnie z art. 46a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji interes prawny ma nie tylko podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia (art. 46a ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska), ale również osoby trzecie, tj. właściciele, użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r. (sygn. akt IV SA/Wa 332/04) strona wskazała, iż działka sąsiednia to niekoniecznie działka bezpośrednio przylegająca do terenu potencjalnego zainwestowania. Wystarczy, że położona jest w sąsiedztwie stanowiącym pewną urbanistyczną całość.

Ponadto J.K. podniósł, iż lokalizacja na terenie geodezyjnym AM-35 obręb L. stacji paliw i gazu obniża wartość jego działki, negatywnie wpływa na jego zdrowie poprzez zapach oparów produktów naftowych, substancji chemicznych i gazu (art. 74 Konstytucji RP), a interes prawny lub uprawnienie nie musi mieć podstawy w przepisach materialnych prawa administracyjnego.

W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wydało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. decyzję Nr [...], którą utrzymało własną decyzję z dnia [...] Nr SKO [...] w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w pełni podziela stanowisko zajęte w kwestionowanej przez J.K. decyzji, zaś zarzuty zawarte we wniosku nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium wskazało nadto, iż z przepisu art. 28 k.p.a. wynika, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla innego podmiotu nie wiązało się z nałożeniem obowiązków na wnioskodawcę, czego sam wnioskodawca nie podważa. W sferze rozważań pozostaje więc jedynie zagadnienie interesu prawnego. Jak wskazał organ odwoławczy działka, na której ma być realizowana inwestycja, nie przylega do działki należącej do J.K. Nie występuje więc sytuacja uznana dość powszechnie w orzecznictwie sądowym, w której sąsiedztwo nadaje sąsiadom prawa strony z uwagi na to, że działania podejmowane na działce sąsiedniej mogą mieć bezpośredni wpływ na sposób wykorzystania działki przez zainteresowanego właściciela. W tej sytuacji, zdaniem organu, należało ocenić zasadność żądania wnioskodawcy poprzez pryzmat zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jak zaznaczyło Kolegium, decyzja, która miała być w ocenie wnioskodawcy unieważniona, to wydana na podstawie przepisów art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) decyzja w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Powyższe oznacza, że okolicznościami istotnymi w sprawie jest jedynie ocena oddziaływania inwestycji na środowisko. Ustawowa definicja środowiska zawarta została w art. 3 pkt 39 Prawa ochrony środowiska. Środowisko – w ujęciu ustawy – to ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnia ziemi, kopaliny, wody, powietrze, zwierzęta i rośliny, krajobraz oraz klimat. W świetle tak zdefiniowanego zagadnienia bez znaczenia dla sprawy są takie okoliczności podnoszone przez stronę, jak utrata wartości działki, naruszenia uchwał zarządu gminy i regulaminu przetargu, czy też powiązania rodzinne Burmistrza. Jedynym zarzutem zasługującym na merytoryczne zbadanie jest – w ocenie organu - wpływ funkcjonowania planowanej stacji paliw na powietrze. Oceniając całokształt sytuacji, organ stwierdził, że i ten argument nie zasługiwał na uwzględnienie. Przede wszystkim z tego powodu, że działka strony nie sąsiaduje z działką, na której ma zostać zbudowana stacja paliw, co oznacza, że ewentualne opary, które będą powstawać w pewnej niewielkiej ilości przy tankowaniu pojazdów, czy też napełnianiu zbiorników zasobowych stacji, nie będą przedostawać się bezpośrednio na teren działki wnioskodawcy, lecz z uwagi na drogę, którą mają do przebycia (ok. 100 m) ulegną znaczącemu rozrzedzeniu. Poza tym nieruchomość wnioskodawcy znajduje się przy ulicy, która stanowi jedną z dróg dojazdowych do hipermarketu, przed którym znajduje się parking dla klientów sklepu. Oznacza to, że w okolicy występuje pewne stężenie gazów spalinowych na poziomie aglomeracji, które jednak - z uwagi na warunki zabudowy miejskiej – z przyczyn oczywistych jest powszechnie akceptowane. W tej sytuacji, mając na uwadze doświadczenie życiowe spowodowane zamieszkiwaniem w dużej aglomeracji miejskiej, organ nie podzielił poglądu, że budowa stacji paliw w sposób znaczący wpłynie na środowisko naturalne zanieczyszczane już obecnie przez pojazdy mechaniczne, tym bardziej, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich zarzutów, lecz jedynie powołał się na przepis Konstytucji niemający związku z ochroną środowiska.

Odnosząc się zaś do zarzutu wyliczenia odległości pomiędzy, na której ma być wybudowana stacja paliw, a działką J.K., Kolegium wyjaśniło, że sama odległość nie przesądza o prawach strony w danym postępowaniu. Działka wnioskodawcy jest oddzielona od działki, na której planowana jest inwestycja, innymi działkami, a właściciele tych działek nie sprzeciwiają się budowie stacji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł J.K., zarzucając naruszenie:

1. art. 10 § 1 k.p.a. przez nieprzestrzeganie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, co oznacza, że zaskarżona decyzja jest samowolą administracyjną i dowolnością Kolegium albowiem organ prowadzący postępowanie musi pouczyć strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie organ musi wstrzymać się od wydania decyzji.

2. art. 7 Konstytucji RP. Orzekając wbrew żądaniom wniosku skarżącego, Kolegium wykroczyło poza granice jakie wyznacza mu ten przepis. Wpływ tego naruszenia na wynik postępowania polega na tym, że nie stosując środków przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ wydał orzeczenie sprzeczne z prawem.

3. art. 7 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej w sprawie.

4. nieuwzględnienie wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 1997 r. sygn. akt II SA/Kr 62/96, przyznając uprawnienie właścicielom gruntów dalej położonych.

5. zasady dobrego sąsiedztwa w terenie AM-35 obręb L. o pow. 2,6 ha wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia tego terenu i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.).

6. art. 35 § 1-3 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie ustawowych terminów załatwienia spraw (wniosek złożono w dniu 16 grudnia 2005 r. a pierwszą decyzję Kolegium wydało w dniu 18 października 2006 r., tj. 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku w tej kwestii).

7. art. 271 § 1 k.k. poprzez poświadczenie nieprawdy w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], w której Kolegium stwierdziło, że cyt. "odległość pomiędzy nieruchomością wnioskodawcy, a będącą przedmiotem zainwestowania wynosi ok. 1100m". Odległość ta w linii prostej wynosi około 120 m (art. 7 k.p.a.).

Powołując się na powyższe naruszenia, skarżący wniósł:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...],

2. na podstawie art. 155 § 1 p.p.s.a. o wydanie sygnalizacji w formie postanowienia bowiem przedmiotem sygnalizacji jest ochrona interesu prywatnego i publicznego (istotne naruszenie prawa i okoliczności mające wpływ na ich powstanie),

3. na podstawie art. 304 § 2 k.p.k. w związku z art. 271 § 1 k.k. o zawiadomienie organów ścigania o popełnieniu przestępstwa przez członków SKO we W., którzy w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] poświadczyli nieprawdę, stwierdzając cyt. że "odległość pomiędzy nieruchomością wnioskodawcy, a będącą przedmiotem zainwestowania wynosi ok. 1100 m".

Ponadto w uzasadnieniu skargi J.K. wskazał, iż w dniu [...] Zarząd Miasta i Gminy J.-L. podjął uchwałę nr [...] w sprawie sprzedaży nieruchomości nr [...] AM-35 obręb L. o pow. 5218 m 2, położonej w J.-L. przy ul. [...] w formie przetargu nieograniczonego ofertowego, w której zapisano, iż wyraża się zgodę na sprzedaż niezabudowanej nieruchomości nr [...] AM-35 z warunkiem niedokonywania podziału działki. Wprowadzenie takiego warunku Burmistrz tłumaczył koniecznością realizacji ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta J.-L., określającego, iż nowo wznoszone obiekty winny skalą, gabarytami i formą architektoniczną nawiązywać do otaczającej zabudowy. Warunek niedokonywania podziału działki miał – zdaniem skarżącego – dwa cele: uniemożliwić miejscowym, małym inwestorom zakupu w/w działki z uwagi na jej wysoką cenę (ok. 130000 zł) oraz działka ta miała trafić do firmy, którą ją nabyła w roku 1999 pod działalność handlową supermarket "I.", prowadzony przez firmę Sp. A w J.-L., w której pracuje (lub ma udziały) konkubina burmistrza. Również treść regulaminu przetargu została tak sporządzona, aby na tej działce powstał w/w supermarket. Ponadto w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta J.-L. działka ta przeznaczona była docelowo na centralę telefoniczną a nie zaś na stację paliw. Od dnia 1 stycznia 2004 r. nie ma obecnie miejscowego planu zagospodarowania, wobec czego w ramach wdzięczności za prace dla konkubiny burmistrza, wydał on w dniu [...] decyzję Nr [...].

W ocenie skarżącego zaskarżone decyzje (I jak i II instancji) są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, jak też w rażący sposób naruszają przepisy wskazane na wstępie. Ponadto w decyzji z dnia [...] Kolegium poświadcza nieprawdę, że odległość pomiędzy nieruchomością wnioskodawcy, a będącą przedmiotem zainwestowania wynosi 1100 m. Oznacza to brak bezstronności organu. Nie jest również prawdą, że właściciele innych działek nie sprzeciwiają się budowie stacji paliw. Nadto - decyzję z dnia [...] (nr [...]) Burmistrz wydał w sposób zakamuflowany, nie podając do publicznej wiadomości "obwieszczenia" w tym zakresie. Na podstawie zaś art. 46a ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska burmistrz miał bezwzględny obowiązek podania informacji, że wszczęto postępowanie w zakresie objętym decyzją środowiskową. Powyższego obowiązku Burmistrz nie wykonał. O wydaniu w/w decyzji skarżący dowiedział się przypadkowo od osoby fizycznej.

Ponadto odnosząc się do interesu prawnego, skarżący podniósł, iż korzystanie z gruntu, który oddziaływuje na grunt sąsiedni, określane jest jako immisja, czyli negatywnych oddziaływań na grunt sąsiedni określa art. 144 k.c. Zgodnie z tym przepisem właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nauka prawa dzieli immisje na bezpośrednie i pośrednie. Teren geodezyjny AM-35 obręb L., na którym usytuowana jest nieruchomość skarżącego nr [...], w planie miejscowego zagospodarowania miasta J.-L. (który obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003 r.) oznaczony był dwoma symbolami: "B 62 UH, UK, UG" o pow. 1,6 ha, który przeznaczony był jako "teren obiektów użyteczności publicznej. Usługi handlu, rzemiosła centrala telefoniczna", oraz "B61ZP" o pow. 1,0 ha, który przeznaczony był jako "teren skweru miejskiego. Zieleń wysoka i niska". Teren skweru miejskiego obecnie nosi nazwę plac [...]. Stacja paliw kwalifikuje się zaś do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Co więcej nawet osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwość do środowiska może być stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ograniczenie tych uciążliwości (za uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 października 1999 r. OPS 11/99, Prok.iPr. 2000 nr 2, s. 38). Wytwarzanie przykrych oparów oraz zanieczyszczeń powietrza przez stacje paliw będzie zawsze odczuwalne przez sąsiadów, w tym przez skarżącego. Opisane okoliczności wskazują, że skarżący jako właściciel nieruchomości nr [...] ma interes prawny w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż skarga J.K. nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do jej uchylenia.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została podjęta w postępowaniu nadzwyczajnym tj. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...], którą określono – na rzecz Spółki A w J.-L. – środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa stacji paliw składającej się ze zbiornika paliwa o pojemności 60 m3, zbiornika LPG o pojemności 10 m3, wiaty, kiosku kasowego, urządzeń i obiektów z nią związanych oraz infrastruktury towarzyszącej, na części działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] AM-35 obręb L., położonej przy ul. [...] w J.-L.". Podstawą zaś jej wydania jest przepis art. 157 § 3 k.p.a.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową tworzącą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialno-prawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym jak również przedmiotowym.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zatem legitymację do żądania wszczęcia takiego postępowania ma podmiot, który wykażę, iż wadliwa decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku i to niezależnie od tego czy strona ta uczestniczyła w postępowaniu zwykłym, czy nie.

Przepisy art. 156 § 1 i art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. wskazują, że jeśli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru - niezależnie od tego, czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu - jest obowiązany wydać decyzję stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa, ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Granice zatem, w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie wiążą organu nadzoru. Jeśli przesłanki nieważności dotyczą całości decyzji, organ nadzoru stwierdza nieważność całej decyzji, choćby strona inicjująca postępowanie nadzorcze żądała stwierdzenia nieważności decyzji tylko w części. I odwrotnie: w razie żądania stwierdzenia nieważności decyzji w całości organ może stwierdzić nieważność decyzji tylko w tej części, która dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Tak więc organ nadzoru stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.) w takim zakresie, w jakim ustalił występowanie wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a., bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę żądającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Przepis art. 157 § 3 k.p.a. stanowi zaś, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Artykuł 157 k.p.a. reguluje kwestie proceduralne związane ze wszczęciem postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji. Na podstawie przepisu art. 157 § 3 k.p.a. orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana w myśl tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja (niedostateczna lub ostateczna), której ważność należy poddać ocenie, istnienie przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych.

Zatem wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku osoby, która podaje się za stronę, zależy od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Przy czym nie ma w tym postępowaniu zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 k.p.a.

W orzecznictwie sądowym prezentowany jest jednak pogląd, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, o którym mowa w art. 157 k.p.a., obowiązują zasady określone w przepisach art. 61 § 4 i art. 28 k.p.a. Stosownie zaś do art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu każdego postępowania administracyjnego z urzędu lub na żądanie strony organ obowiązany jest zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Natomiast w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest nie tylko ten, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie.

Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zatem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji /zob. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92, publ. ONSA 1995/1/32/. Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela to stanowisko. Taką samą tezę prezentuje NSA w wyroku z dnia 15 września 2000 r. (sygn. akt IV SA 2328/99, niepubl.; por. też wyrok NSA z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 802/04, publ. ONSAiWSA 2005, Nr 3, poz. 53).

W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] Nr [...], stwierdzenia nieważności której domaga się J.K., Burmistrz Miasta i Gminy J.-L. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia na części działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] AM-35 obręb L., położonej przy ul. [...] w J.-L. Decyzja ta została podjęta na wniosek inwestora Spółki A w J.-L.. Jak wynika z akt sprawy, została ona doręczona inwestorowi, Spółce B w P., Gminnej Spółdzielni S.Ch. w J.-L. oraz Hurtowni W.T.iS. w J.-L. (K.W.). Nie była ona zaś doręczona skarżącemu.

Przyczyną zatem odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej powyżej decyzji, jak wynika z uzasadnień decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., jest brak legitymacji J.K. do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlegała zatem kwestia, czy organ orzekający w sposób właściwy i zgodny z prawem dokonał rozstrzygnięcia zagadnienia posiadania przez skarżącego przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym. Przy czym zauważenia wymaga fakt, iż ocenie tej podlegało nie tylko to, czy J.K. był stroną postępowania zwykłego (tu w sprawie środowiskowych uwarunkowań), zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L., ale - czy interesu prawnego lub obowiązku J.K. mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Legitymację strony w takim postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko należy oceniać według treści art. 28 k.p.a., który ustala generalną zasadę, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dlatego, aby zdobyć przymiot strony, jest niezbędne wykazanie istnienia interesu prawnego lub obowiązku w prowadzonym postępowaniu i fakt, że może być ono wszczęte tylko z inicjatywy pewnej grupy podmiotów nie wyklucza uczestnictwa w nim innych osób jako stron postępowania.

W judykaturze przyjmuje się, iż pojęcie strony wiąże się wyraźnie z posiadaniem interesu prawnego zaś interes prawny wyprowadza się z przepisów prawa materialnego. Interes prawny powinien się więc wyrażać w możliwości zastosowania określonej normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji w odniesieniu do ściśle określonego podmiotu.

"Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, oraz aktualny, a nie ewentualny" (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1106/97, publ. LEX 43360, podobnie postanowienie NSA z dnia 5 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/Po 1247/97, publ. LEX 32727).

W tym miejscu należy wskazać, iż decyzja Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...] została podjęta na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 46a ust. 7 i art. 56 ust. 2-4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.).

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska gwarantuje społeczeństwu udział w postępowaniach w sprawie ochrony środowiska. Nie znaczy to jednak, że każdy obywatel, czy też inny podmiot działający w społeczeństwie, ma z mocy tej ustawy przymiot strony. Krąg podmiotów posiadających interes prawny w przypadku inwestycji mającej istotny wpływ na środowisko jest jednak szerszy niż w przypadku innych inwestycji. Decyduje o tym zasięg oddziaływania takiej inwestycji na środowisko.

Na tej podstawie należy przyjąć, że przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, ponieważ zostaną narażone na jego oddziaływanie (zob. M. Bar, J. Jendrośka, Proces inwestycyjny a ochrona środowiska: decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych i inne wymagania prawne. Praktyczny poradnik, Wrocław 2005, s. 58).

Zgodnie z art. 46 ust. 1 w/w ustawy - realizacja:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2,

2) planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar

- jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które dla tego samego przedsięwzięcia przeprowadza się jednokrotnie (ust. 3).

W myśl zaś art. 51 ust. 1 w/w ustawy - sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają:

1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko,

2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek jest ustalony na podstawie ust. 2,

3) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek jest ustalony na podstawie ust. 2.

Obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2; postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu (ust. 2).

Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdza obowiązek sporządzenia raportu i określa jego zakres po zasięgnięciu opinii (ust. 3):

1) organu ochrony środowiska oraz organu, o którym mowa w art. 57,

2) wojewody, a na obszarach morskich dyrektora urzędu morskiego, w przypadku przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony,

3) właściwego organu koncesyjnego, o którym mowa w art. 16 ust. 1-2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze, w przypadku poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych, będącego przedsięwzięciem, o którym mowa w ust. 2,

4) dyrektora urzędu morskiego w przypadku przedsięwzięć realizowanych na obszarach morskich.

W rozpatrywanej sprawie w dniu [...] Starosta Powiatowy w O. podjął na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490) postanowienie Nr [...], którym postanowił nie wymagać raportu oraz nie określać zakresu raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W uzasadnieniu tego postanowienia zapisano, iż niezasadne jest sporządzenie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji polegającego na budowie stacji paliw [...] w J.-L., przy ul. [...], na działce nr [...] AM-35 obręb L., z uwagi na zakres oraz charakter przedsięwzięcia. Budowa stacji paliw nie obejmuje znaczącej ingerencji w środowisko, zaś wpływ tego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludzi będzie znikomy w fazie eksploatacji, co wynika z przewidywanego zastosowania rozwiązań technicznych ograniczających emisję oparów benzyn do środowiska w czasie dystrybucji paliwa i napełniania zbiorników magazynowanych, uszczelnienia podłoża gruntowego, montażu dwupłaszczowego zbiornika na paliwo z kontrolą przestrzeni międzypłaszczowych oraz odprowadzanie ścieków opadowych zawierających substancje ropopochodne z terenu stacji do kanalizacji deszczowej poprzez separator.

Postanowieniem z dnia [...] znak [...], podjętym na podstawie art. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. nie stwierdził obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu spornego przedsięwzięcia na środowisko. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ stwierdził, iż z uwagi na niewielki zakres inwestycji oraz brak zabudowy mieszkalnej w sąsiedztwie raport nie jest wymagany.

W związku z powyższymi rozstrzygnięciami w dniu [...] Burmistrz Miasta i Gminy J.-L. wydał na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) oraz w związku z § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573) postanowienie Nr [...], którym zwolnił inwestora z obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla przedmiotowej inwestycji.

Należy bowiem zauważyć, iż w myśl przepisu § 3 ust. 1 pkt 35 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. – przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, tj. instalacje do magazynowania lub dystrybucji ropy naftowej, produktów naftowych lub substancji chemicznych, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem stacji paliw na gaz płynny, mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Z powyższego wynika zatem, iż organy przyjęły, iż stroną postępowania zwykłego (w sprawie ustalenia uwarunkowań środowiskowych) byli jedynie: inwestor - Spółka A w J.-L., Spółka B w P. (właściciel terenu, na którym ma być zlokalizowana projektowana stacja paliw, a od której inwestor na podstawie umowy dzierżawi przedmiotowy teren, oraz nr [...]), Gminna Spółdzielnia S.Ch. w J.-L. (właściciel działki nr [...], którą inwestor wziął w użyczenie, oraz użytkownik wieczysty działki nr [...] i [...]), oraz R. i K.W. (właściciele działki nr [...]). Przymiotu strony tego postępowania nie miał zaś skarżący.

Zatem niewątpliwe w sprawie jest, iż skarżący nie był stroną postępowania zwykłego w sprawie środowiskowych uwarunkowań, zakończonego wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. decyzji z dnia [...].

Dokonując oceny legitymacji żądania przez skarżącego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie art. 28 k.p.a. oraz oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko (w szczególności w zakresie - z uwagi na treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - wpływu funkcjonowania planowanej stacji paliw na powietrze), organ odwoławczy ustalił, iż działka strony nie sąsiaduje z działką, na której ma zostać zbudowana stacja paliw, co oznacza, że ewentualne opary, które będą powstawać w pewnej niewielkiej ilości przy tankowaniu pojazdów, czy też napełnianiu zbiorników zasobowych stacji, nie będą przedostawać się bezpośrednio na teren działki wnioskodawcy, lecz z uwagi na drogę, którą mają do przebycia (ok. 100 m) ulegną znaczącemu rozrzedzeniu.

Uwzględniając powyższe oraz fakt, że zwolniono inwestora z obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, Sąd doszedł do przekonania, iż organ II instancji w sposób prawidłowy ustalił, że nieruchomość strony skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu (stacji paliw). Zatem J.K. nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...], bowiem nie legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem mogącym dotyczyć skutków stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Należy w tym miejscu odnieść się do twierdzeń strony skarżącej, która swój interes prawny wywodzi z art. 144 k.c. Zgodnie z tym przepisem właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nie kwestionując uprawnień skarżącego wynikających z w/w przepisu, Sąd musi jednak zauważyć, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w postępowaniu administracyjnym, a zaś żądanie naprawienia szkody spowodowanej działaniami właściciela zakłócającymi normalne korzystanie z sąsiedniej nieruchomości (art. 144 k.c.) jest roszczeniem cywilnym (art. 363 § 1 k.c.), którego rozpoznanie należy do sądu powszechnego (art. 2 § 1 k.p.c.).

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 grudnia 1992 r., I CRN 188/92, OSNCP 1993, z. 5, poz. 90), jeżeli naruszenie własności jest wynikiem immisji, to działania ochronne zmierzać powinny do zlikwidowania bądź do zredukowania do "przeciętnej miary" tej immisji. W trybie roszczenia negatoryjnego możliwe jest nakazanie rozebrania obiektu budowlanego, chyba że wybudowanie tego obiektu nastąpiło zgodnie z pozwoleniem na budowę. Przyjmuje się mianowicie, że interesy osób trzecich są chronione w postępowaniu administracyjnym z zakresu prawa budowlanego, a sąd powszechny nie jest władny do kontroli decyzji administracyjnych. W tym kontekście należy także przyjąć, że sąd powszechny nie może nie uwzględnić prawomocnych decyzji administracyjnych organów nadzoru budowlanego stwierdzających samowolę budowlaną i nakazujących obniżenie konstrukcji dachu. (...) Stosowanie przepisu art. 222 § 2 k.c. nie może prowadzić do kolizji z zakresem kompetencji przyznanej władzy budowlanej (zob. wyrok SN z dnia 18 czerwca 1998 r., sygn. akt II CKU 6/98, publ. Prok.i Pr. 1999/1/32).

Natomiast odnosząc się do powołanej w skardze uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 października 1999 r. (OPS 11/99, publ. ONSA 2000/1/6), należy zauważyć, iż sprawa ta odnosiła się do postępowania, którego materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska - Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.), tj. art. 76 ust. 1, który stanowił, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać użytkownikowi maszyny lub innego urządzenia technicznego wykonanie w określonym czasie odpowiednich czynności zmierzających do ograniczenia ich uciążliwości dla środowiska, a zatem niemające zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem postępowania zwykłego w niniejszej sprawie nie dotyczy bowiem funkcjonowania urządzeń powodujących uciążliwości dla środowiska.

Stąd zarzut naruszenia przez organ administracji publicznej zasady dobrego sąsiedztwa, wynikającej ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia tego terenu i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.), należało uznać za bezzasadny.

Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 lutego 1997 r. sygn. OPS 6/96 (ONSA 1997, z. 3, poz. 102), że prawna kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa ujmowanego szeroko, a więc prawa materialnego administracyjnego, finansowego, prawa pracy i prawa cywilnego, musi być norma lub normy prawne, przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu (podmiotów) możliwość wydania decyzji administracyjnej (lub niekiedy postanowienia). Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. oznacza w istocie rzeczy występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków. Związek ten musi być bezpośredni, to znaczy, że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy bezpośrednio sfery prawnej danego podmiotu.

W rozpatrywanej sprawie, nie kwestionując interesu prawnego skarżącego jako właściciela nieruchomości oznaczonej nr [...] (choć niegraniczącej bezpośrednio z działką zainwestowania; oddzielona jest ona od działki nr [...] działkami: nr [...], w tym działką nr [...] - oznaczoną jako droga, oraz szeregiem mniejszych powierzchniowo działek o numerach od [...] do [...]), wynikającego z prawa rzeczowego, należy jednak zauważyć, iż nie pozostaje on w bezpośrednim związku ze sprawą administracyjną o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i rozstrzygnięciem tej sprawy, odnoszącym się do nieruchomości (działka nr [...]), na której ma być zlokalizowana sporna stacja paliw, a tym samym rozstrzygnięciem sprawy o stwierdzenie nieważności w/w decyzji, albowiem działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji.

Skoro zatem z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wystąpiła osoba, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., organ zobowiązany był podjąć decyzję o odmowie wszczęcia tego postępowania. Ustalenia poczynione przez organ odwoławczy – zdaniem Sądu - uzasadniały w pełni podjęcie zaskarżonej decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji.

Tym samym należało również uznać za nieuzasadniony zarzut skargi naruszenia zasady ogólnej postępowania administracyjnego, określonej w art. 7 k.p.a.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przez Kolegium art. 10 § 1 k.p.a., jednakże naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i nie uzasadniało uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Za nieuzasadnione natomiast należało uznać zarzuty naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz nieuwzględnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 1997 r. (sygn. akt II SA/Kr 62/96).

Art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wydając zaskarżoną decyzję, naruszyło prawo, jak i normę kompetencyjną. Zaś "orzekanie wbrew żądaniom wniosku skarżącego", wbrew twierdzeniu J.K., nie stanowi wykroczenia poza granice jakie wyznacza mu ten przepis.

Jak wskazał w wyroku z dnia 21 lipca 2005 r. WSA w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 560/05, publ. LEX nr 190580): "Samo odmienne rozstrzygnięcie w innej sprawie indywidualnej, nawet gdyby nastąpiło ono w analogicznym stanie faktycznym, nie mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd z uwagi na treść art. 32 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), o ile decyzja taka nie ma charakteru uznaniowego, a w ocenie Sądu została ona wydana zgodnie z regulacjami materialnoprawnymi i procesowymi. Wynika to z konieczności równoczesnego uwzględnienia przez Sąd treści normatywnej art. 7 Konstytucji wyrażającej zasadę legalizmu działania organów władzy publicznej.

Konstytucyjna zasada równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) nie może pozostawać w sprzeczności z zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Korzystniejsze, ale niezgodne z prawem orzeczenie wydane w stosunku do innej osoby, znajdującej się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej, nie rodzi dla podatnika prawa do potraktowania go w ten sam sposób (zob. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt FSK 1660/04, publ. ONSAiWSA 2006/1/32).

Co do zarzutu naruszenia art. 35 § 1-3 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy, można jedynie wskazać, iż zgodnie z § 1 art. 37 k.p.a. stronie postępowania przysługuje prawo wniesienia zażalenie do organu wyższego stopnia w związku z bezczynnością organu administracji publicznej, a następnie skarga na bezczynność tego organu do sądu administracyjnego. Zaś uchybienie przez Kolegium terminów do załatwienia sprawy nie miało wpływu na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia art. 271 § 1 k.k. poprzez poświadczenie nieprawdy w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], również nie mógł zostać uwzględniony, bowiem w uzasadnieniu decyzji wydanej w II instancji Kolegium wskazało już, że odległość pomiędzy nieruchomością wnioskodawcy, a będącą przedmiotem zainwestowania wynosi około 100 m. Ponadto w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, iż określenie odległości 1100 m zamiast 110 wynikło z oczywistej omyłki.

Nieuzasadnionym jest również zarzut, iż Burmistrz wydał decyzję z dnia [...] (nr [...]), nie podając do publicznej wiadomości "obwieszczenia" w tym zakresie, na podstawie art. 46a ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Jak wynika bowiem z akt sprawy, Burmistrz Miasta i Gminy J.-L. wydał trzy obwieszczenia: w dniu 16 września 2005 r. (o umieszczeniu wniosku firmy A o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację spornego przedsięwzięcia), w którym zapisano, iż zainteresowani mogą zapoznawać się z aktami sprawy w godzinach pracy Urzędu Miasta i Gminy J.-L., składać wnioski i uwagi w/w sprawach., w dniu 5 października 2005 r. (o opracowaniu projektu decyzji), w którym pouczono, iż uwagi i wnioski należy wnosić do dnia 14 października 2005 r., oraz w dniu 16 listopada 2005 r. (o wydaniu decyzji nr [...]).

Pozostałe zaś zarzuty a dotyczące podjęcia przez Zarząd Miasta i Gminy J.-L. uchwały z dnia [...] nr [...] w sprawie sprzedaży nieruchomości nr [...] AM-35 obręb L. i przeprowadzenia przetargu nie mogły zostać rozpatrzone przez Sąd, bowiem procedury związane ze sprzedażą w/w nieruchomości nie stanowiły przedmiotu postępowania administracyjnego, którego kontrolę dokonywano w rozpoznawanej sprawie.

Także zarzuty dotyczące przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta J.-L. działki będącej przedmiotem zainwestowania nie były przedmiotem oceny Sądu, bowiem kwestie te są kwestiami merytorycznymi, które - gdyby uznano skarżącego za stronę postępowania zwykłego i wszczęto postępowanie nadzwyczajne – byłyby rozstrzygane przez organy administracyjne, a w konsekwencji również przez sąd administracyjny.

Decyzja podjęta na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. jest bowiem wynikiem badania jedynie formalnych przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, tj. m.in. czy wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przez uprawnioną osobę.

Odnosząc się zaś do żądania skargi wydania na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sygnalizacji w formie postanowienia, należy wskazać, iż powyższy przepis tzw. sygnalizacji w zakresie istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie. Uwzględniając rozważania poczynione powyżej, skład orzekający w rozpatrywanej sprawie istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie jednak nie stwierdził. Dlatego wniosek w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniono.

Również wniosek o zawiadomienie organów ścigania na podstawie art. 304 § 2 k.p.k. w związku z art. 271 § 1 k.k. o popełnieniu przestępstwa przez członków SKO we W., którzy w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] poświadczyli nieprawdę, stwierdzając, że odległość pomiędzy nieruchomością wnioskodawcy, a będącą przedmiotem zainwestowania wynosi ok. 1100 m, nie uwzględniono. Jak to już wyżej wywiedziano Kolegium orzekając w II instancji określił tą odległość na 100 m, zaś określenie tej odległości jako 1100 m, była oczywistą omyłką.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, a to obligowało do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stąd orzeczono jak w sentencji.

k.g.