Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 795/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 1 pkt 1,art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 229,art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A.B. i S.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2020 r. A. B. i S. B. wnieśli skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] (działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]) z [...] czerwca 2020 r. nr [...], orzekającą o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania o zwrot wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w której pismem z [...] stycznia 2020 r. skarżący wnieśli o zwrot nieruchomości - działek położonych w P. przy ul. [...] o powierzchni łącznej [...] ha, wywłaszczonych na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. Urząd Spraw Wewnętrznych z 24 lutego 1961 r. oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. Urząd Spraw Wewnętrznych z marca 1962 r.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o zwrot wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w P., składającej się z działek nr [...], [...], oraz części działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Z uzasadnienia powyższego rozstrzygnięcia wynika, że organ ustalił, iż wywłaszczoną część nieruchomości o powierzchni [...] ha, stanowiły dawniej: działka nr [...] i część działki nr [...]. Działce nr [...] odpowiadają obecnie działki nr: [...] (KW nr [...]), [...] (KW nr [...]), [...], [...], i [...] (KW nr [...]), wszystkie będące własnością Miasta P.. Części działki nr [...] odpowiadają obecnie działki nr: [...] i [...] (KW nr [...]) - własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Miasta P. oraz [...] (KW nr [...]) i [...] (KW nr [...]), obie własności Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych, a także części działek nr: [...] (KW nr [...]) - własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych, [...] (KW nr [...] [...]) - własność osoby prawnej, [...] (KW nr [...]) i [...] (KW nr [...]) - własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych, [...] (KW nr [...]) - własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i osoby prawnej oraz [...] (KW nr [...] [...]) - własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym osoby prawnej.

W związku z wyłączeniem organu pierwszej instancji w sprawach o zwrot nieruchomości stanowiących własność Miasta P., podanie o zwrot działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] przekazano według właściwości Wojewodzie, który następnie wyznaczył do prowadzenia sprawy Starostę [...]. Do rozpatrzenia przez Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P. jako prezydenta miasta na prawach powiatu, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, pozostało podanie o zwrot działek nr [...], [...] oraz części działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

Działki nr: [...], [...], [...] i [...] zabudowane są budynkami mieszkalnymi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. 2020 poz. 139 ze zm.) z dniem 1 stycznia 2019 r. dotychczasowi użytkownicy wieczyści gruntów Skarbu Państwa stali się z mocy prawa ich współwłaścicielami.

Orzeczeniem Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej miasta P. z 24 lutego 1961 r. nr [...], wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70 oraz Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), utrzymanym w mocy decyzją Komisji Odwoławczej do spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z 28 sierpnia 1961 r., Nr [...], wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości o powierzchni [...] ha zapisanej dawniej w księdze wieczystej Kw nr [...] (obecnie: nr [...]), stanowiącej własność S. B.. W dniu [...] lutego 1968 r. wywłaszczoną część nieruchomości, odłączono z księgi wieczystej Kw nr [...] (obecnie: [...]) do księgi wieczystej Skarbu Państwa Kw nr [...].

S. B. nie żyje, a spadek po nim - zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z [...] sierpnia 1991 r., sygn. akt III Ns [...]/10 - nabyli żona J. B. i synowie A. B. i S. B. po 1/3 części. Z kolei po zmarłej J. B. spadek nabyli synowie A. B. i S. B. po 1/2 części.

Na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych organ ustalił, że części wywłaszczonej działki nr [...], (obecnie działki nr [...] i [...] oraz części działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) odpowiadała działka nr [...], zapisana w księdze wieczystej KW nr [...]. Ostateczną decyzją z [...] stycznia 1992 r. Wojewoda P. potwierdził, że nieruchomość Skarbu Państwa zapisana w tej księdze wieczystej, stanowiąca między innymi działkę nr [...], stała się z dniem [...] grudnia 1990 r. przedmiotem użytkowania wieczystego firma A S.A. w S.. Przysługujące Spółce prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynków oraz innych urządzeń trwale związanych z gruntem, ujawnione zostało w Kw nr [...] (obecnie [...]) [...] stycznia 1992 r.

Prezydent, powołując się na art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65; dalej; "u.g.n."), podniósł że objęta żądaniem zwrotu nieruchomość stała się przedmiotem użytkowania wieczystego. Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw nr [...] w dniu [...] stycznia 1992 r., tj. przed wejściem w życie u.g.n. W tych okolicznościach spełnione zostały przesłanki określone w art. 229 u.g.n., a ich zaistnienie uzasadnia wydanie decyzji o umorzeniu postępowania o zwrot na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a.").

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucili jej naruszenie art. 229 u.g.n. oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., wnosząc o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.

Decyzją z [...] października 2020 r. Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, wskazując że w przypadku zaistnienia przesłanki o której mowa w art. 229 u.g.n. uprawnienie do żądania zwrotu nieruchomości nie przysługuje. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 136 ust. 3 u.g.n. i zobowiązuje organy do jego ścisłej wykładni. Jednym z warunków jego zastosowania jest łączne wystąpienie wskazanych w nim przesłanek, tj. nieruchomość musi zostać sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste a prawo to musi zostać ujawnione w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie u.g.n. Sporna nieruchomość pozostaje w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej, której prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. na rzecz firma A S.A. w S.. Przysługujące Spółce prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynków oraz innych urządzeń trwale związanych z gruntem, ujawnione zostało w księdze wieczystej Kw nr [...] (obecnie [...]) w dniu [...] stycznia 1992 r. Wojewoda wskazał rownież, że w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, dopiero po ustaleniu, iż nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania, z uwagi m.in. na spełnienie przesłanek z art. 229 u.g.n., następuje dokonywanie ustaleń co do celu wywłaszczenia i badanie przesłanki zbędności.

W skardze na opisaną wyżej decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący zarzucili jej naruszenie:

1. art. 229 u.g.n. przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie przysługuje im roszczenie z art. 136 ust. 3 u.g.n. z uwagi na fakt, iż sporna nieruchomość stała się przedmiotem użytkowania wieczystego na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 1992 r., a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu [...] stycznia 1992 r.;

2. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nieprzeprowadzenie w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący postępowania dowodowego w sprawie, w sytuacji gdy organ mógł i powinien to uczynić;

3. art. 105 § 1 K.p.a. przez umorzenie postępowania;

4. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

Skarżący podnieśli, że aktualni użytkownicy wieczyści zostali wpisani do księgi wieczystej nieruchomości już po 1 stycznia 1998 r. Co istotne, także orzeczenie przez Wojewodę [...] decyzją z [...] stycznia 1992 r., że m.in. działka nr [...] stała się z dniem [...] grudnia 1990 r. przedmiotem użytkowania wieczystego przez firma A S.A. w S., nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia, bowiem przepis art. 229 u.g.n. - w zakresie użytkowania wieczystego - odnosi się jedynie do przypadków, gdy prawo to powstało w drodze czynności prawnej. Ścisła wykładnia art. 229 u.g.n. oznacza, że chodzi o sprzedaż lub inną czynność prawną, połączoną z wpisem konstytutywnym użytkowania wieczystego w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. Celem tego przepisu jest ochrona praw podmiotów - osób trzecich, które w dobrej wierze nabyły od Skarbu Państwa lub gminy prawo własności nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego, mająca na celu utrwalenie ujawnionych w drodze wpisów do księgi wieczystej stosunków prawnorzeczowych. Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje gdy: nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego, sprzedaż nieruchomości lub ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło przed dniem 1stycznia 1998 r., prawo własności bądź prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane do księgi wieczystej. Żadna z tych czynności nie miała miejsca w sprawie, albowiem zadysponowanie użytkowaniem wieczystym miało miejsce z mocy prawa - z dniem [...] grudnia 1990 r. - co stwierdzał odpowiedni wojewoda w drodze decyzji. W realiach sprawy owe decyzje miały miejsce w grudniu 1996 r. a ujawnienie w księdze wieczystej miało charakter deklaratywny i nastąpiło dopiero po 1 stycznia 1998 r., zatem przepis art. 229 u.g.n. nie znajduje zastosowania. Powołując się na uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2000 roku (sygn. akt III ZP 14/99), skarżący wskazali, że przed podjęciem decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste terenu Skarbu Państwa Wojewoda [...] nie zapoznał się z zagospodarowaniem wywłaszczonej działki, która nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, nie zagwarantował też poprzedniemu właścicielowi możliwości zwrotu nieruchomości. Nie wyjaśniono dlaczego i na jakiej podstawie Wojewoda wydał decyzję, że wywłaszczony teren, na którym nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, został oddany w użytkowanie wieczyste. Tymczasem bezsporne jest, że w niniejszym przypadku cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 21 stycznia 2021 r., wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

Przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny legalności decyzji umarzającej postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 229 u.g.n., zgodnie z którym roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten jest wyjątkiem od zasady określonej w art. 136 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że zanim organ administracji publicznej przystąpi do merytorycznego rozpoznania sprawy poprzez badanie czy ziściły się materialne przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, powinien szczegółowo wyjaśnić czy spełnione zostały formalne przesłanki rozpatrzenia wniosku. Podstawową kwestią jest zbadanie, czy strony legitymują się interesem prawnym niezbędnym dla skutecznego złożenia wniosku oraz czy nie zachodzą obiektywne przeszkody natury prawnej, które uniemożliwiają zwrot wywłaszczonej nieruchomości, niezależnie od tego, czy i w jakim stopniu, została ona zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia.

Zgodnie z tym poglądem, który Sąd orzekający podziela, otrzymawszy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ Bad - na podstawie art. 136 u.g.n. - czy pochodzi on od podmiotu w nim wymienionego, czy dotyczy wywłaszczonej nieruchomości, a także czy nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania co do zbędności na cel wywłaszczenia, wskazanych w art. 229 u.g.n. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności następuje dalsze postępowanie, w którym wyjaśniany jest cel wywłaszczenia, a następnie badanie przesłanki zbędności, ale już na podstawie art. 137 u.g.n. (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 21 czerwca 2012 r., I OSK 979/11; 11 lipca 2018 r., I OSK 2044/16; 28 lipca 2009 r., I OSK 648/08; 7 października 2010 r., I OSK 1673/09; 17 września 2014 r., I OSK 330/13; 4 października 2013 r., I OSK 840/12 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w kontrolowanej sprawie, przed dokonaniem oceny, czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia, organy były zobowiązane jednoznacznie ustalić, czy nie zachodzi negatywna przesłanka, o której mowa w art. 229 u.g.n.

Prawidłowa wykładnia art. 229 u.g.n. prowadzi do wniosku, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r., tj. przed datą wejścia w życie u.g.n., rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w pozostałych przepisach (por. m. in. wyroku Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2012 r., II CSK 275/08 - dostępny na stronie sip.lex.pl pod nr 484702 oraz wyroki NSA z: 30 stycznia 2007 r., I OSK 386/06; 10 maja 2001 r., I SA 2572/99). W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi zatem do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi. Przepis art. 229 u.g.n. ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości. Z chwilą realizacji przesłanek z art. 229 u.g.n. nieruchomość wchodzi bowiem do obrotu cywilnoprawnego i co do zasady jej zwrot nie będzie możliwy, niezależnie od wystąpienia przesłanek zbędności. W sytuacji opisanej w art. 229 u.g.n. organ administracji nie ma zatem obowiązku badać, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości, w szczególności bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na spornej nieruchomości w rozumieniu art. 137 tej ustawy (por. m.in. wyrok NSA z 11 września 2020 r., I OSK 210/20 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 12 lutego 2020 r., IV SA/Po 764/19).

Artykuł 229 u.g.n. nie czyni żadnej różnicy co do sposobu powstania prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z nim istotny jest sam fakt ustanowienia prawa i wpisania go do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest, czy prawo to powstało ex lege, na mocy decyzji administracyjnej czy umowy cywilnoprawnej – ważne jest jedynie, aby prawo użytkowania wieczystego powstało na rzecz innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego; prawo takie powinna mieć osoba trzecia. Z brzmienia art. 229 u.g.n. wynika bowiem, że w przepisie tym jest mowa o "ustanowieniu" użytkowania wieczystego nieruchomości. Zwrot ten obejmuje więc nabycie prawa użytkowania wieczystego zarówno w drodze czynności prawnej, jak i nabycie z mocy prawa. (zob. E. Bończak-Kucharczyk, "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany", opubl. LEX/el. 2020, t. 1 do art. 229 u.g.n. i powołany tam wyrok NSA z 28 lipca 2009 r., I OSK 648/08 oraz wyrok NSA z 11 września 2020 r., I OSK 210/20).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że objęte żądaniem zwrotu działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] stały się z dniem [...] grudnia 1990 r. przedmiotem użytkowania wieczystego firma A S.A. w S.. Deklaratoryjną decyzją z [...] stycznia 1992 r. nr [...] Wojewoda [...] potwierdził tę okoliczność. Przysługujące Spółce prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynków oraz innych urządzeń trwale związanych z tym gruntem ujawnione zostało w księdze wieczystej Kw nr [...] (obecnie [...]) w dniu [...] stycznia 1992 r. Wpis ten ma wprawdzie charakter deklaratoryjny, jednakże z punktu widzenia regulacji zawartej w art. 229 u.g.h. okoliczność ta nie ma znaczenia. Istotny jest jedynie fakt, czy został on dokonany przed, czy po 1 stycznia 1998 r.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego (k. [...]-[...] akt administracyjnych) wynika, że ww. Spółka przewłaszczyła działkę nr [...] na [...] Bank S.A. w W. w dniu [...] grudnia 1999 r., zatem na dzień 1 stycznia 1998 r. prawo użytkowania wieczystego tej działki wraz z własnością posadowionych na niej obiektów należało jeszcze do firma A S.A. w S.. Zasadnie zatem organy stwierdziły, że skoro przed dniem wejścia w życie u.g.n, tj. przed 1 stycznia 1998 r., na stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania nieruchomości ustanowiono, a następnie ujawniono w księdze wieczystej, prawo użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków, to wniosek o zwrot spornej nieruchomości nie mógł być rozstrzygnięty pozytywnie. Nie ma natomiast znaczenia kiedy do księgi wieczystej zostali wpisani aktualni użytkownicy wieczyści, bowiem stan tej księgi organ jest zobowiązany badać na dzień 1 stycznia 1998 r., co w niniejszej sprawie uczynił. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 229 u.g.n. Sąd uznał za chybiony.

Zdaniem Sądu również bezzasadnie skarżący powołują się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2000 r., III ZP 14/99, albowiem dotyczy ona wniosków złożonych pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), która utraciła moc prawną z dniem 1 stycznia 1998 r., tj. z chwilą wejścia w życie u.g.n. Nawet jednak wówczas Sąd Najwyższy stwierdził, że organ administracji publicznej nie może orzec o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która stała się dla państwowej osoby prawnej przedmiotem użytkowania wieczystego nawet wtedy, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli Skarb Państwa lub gmina nie władają taką nieruchomością, a w szczególności zaś wtedy, gdy na nieruchomości tej zostało ustanowione użytkowanie wieczyste.

Mając na uwadze, że w kontrolowanej sprawie zaszły okoliczności przewidziane w art. 229 u.g.n., to nie mogło też dojść do naruszenia art. 136 i 137 u.g.n., gdyż przepisy te nie miały w sprawie zastosowania - jak wyżej podniesiono organ nie miał obowiązku badać, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości, w szczególności, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawało to, czy został zrealizowany cel wywłaszczenia. Trafnie zatem Wojewoda zastosował art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podobnie nie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a., albowiem organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, dokonując jego swobodnej oceny w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Należy też podkreślić, że poczynione w sprawie ustalenia były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia.

Zważywszy powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.