Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2900/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Podatek dochodowy od osób prawnych
Powołane przepisy: article: art. 169 par. 4, art. 235
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 6 pkt 3
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: Decyzja o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania nie jest wydawana bezpośrednio na podstawie art. 169 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1987 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, lecz na podstawie ostatnio wymienionego przepisu w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że odwołanie nie wszczyna nowej sprawy. Z formalnego punktu widzenia stanowi podanie o przeprowadzenie postępowania odwoławczego.

W postępowaniu odwoławczym art. 169 par. 4 Ordynacji stosuje się wyłącznie z uwagi na treść art. 235 tej ustawy. Pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia jest zatem decyzją organu odwoławczego, od której nie przysługuje kolejne odwołanie.

TEZY

Decyzja o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania nie jest wydawana bezpośrednio na podstawie art. 169 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1987 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, lecz na podstawie ostatnio wymienionego przepisu w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że odwołanie nie wszczyna nowej sprawy. Z formalnego punktu widzenia stanowi podanie o przeprowadzenie postępowania odwoławczego.

W postępowaniu odwoławczym art. 169 par. 4 Ordynacji stosuje się wyłącznie z uwagi na treść art. 235 tej ustawy. Pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia jest zatem decyzją organu odwoławczego, od której nie przysługuje kolejne odwołanie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "C. - Polska Sztuka i Rękodzieło" na decyzję Ministra Finansów z dnia 4 października 1999 r. (...) w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 1995 r.:

1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji,

2/ uchyla decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 21 maja 1999 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia 14 grudnia 1998 r. Urząd Skarbowy W.-W. określił spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "C. - Polska Sztuka i Rękodzieło" w W. podatek dochodowy od osób prawnych za 1995 r. W decyzji tej zwiększył między innymi przychód o kwotę 101.226 zł, stanowiącą wartość nieodpłatnie otrzymanych świadczeń, w postaci pomieszczeń biurowych i pomocniczych, przekazanych Spółce przez inny podmiot, na podstawie umowy użyczenia.

Spółka "C." wniosła odwołanie "(...) od postanowień punktu 1 uzasadnienia, określającego zwiększenie przychodów w roku 1995 o kwotę 101.225 zł". W odwołaniu stwierdziła, że swój środek wskazania motywuje opinię biegłego rewidenta, którą wcześniej dołączyła do akt, o której kolejny egzemplarz dołączyła do odwołania. W opinii biegły wyraził pogląd, że umowy użyczenia powinny być księgowane w ten sposób, aby :

1/ biorący rzecz w użyczenie ponosił wszystkie koszty eksploatacyjne;

2/ biorący nie ponosił kosztów najmu lokalu.

Pismem z dnia 16 kwietnia 1999 r. Izba Skarbowa w W. wezwała Spółkę do uzupełnienia odwołania, zgodnie z wymogami art. 222 Ordynacji podatkowej.

Spółka "C." odpowiedziała w piśmie z dnia 26 kwietnia 1999 r., że księgowania podane przez biegłego rewidenta mają wpływ na wielkość podatku dochodowego od osób prawnych i wskazują, że zwiększenie przez organ podatkowy przychodu o kwotę 101.226 zł nie jest zasadne.

Decyzję z dnia 21 maja 1999 r. Izba Skarbowa w W. pozostawiła bez rozpatrzenia odwołanie Spółki, powołując się na art. 169 par. 4 Ordynacji podatkowej. Minister Finansów utrzymał w mocy tę decyzję w dniu 4 października 1999 r. Zdaniem Ministra unormowanie art. 222 Ordynacji podatkowej odbiegła od dotychczasowych wymogów odwołania, zawartych w art. 128 Kpa Minister wyraził stanowisko, że opinia biegłego odnosi się jedynie do propozycji księgowań zdarzeń wynikających z umowy użyczenia, bez ich odniesienia do art. 9 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 6 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Spółka "C." wniosła skargę na decyzję Ministra Finansów, podkreślając, że w świetle treści odwołania, opinii biegłego i pisma uzupełniającego odwołanie, organ podatkowy nie powinien mieć wątpliwości, iż Spółka neguje podstawy szacunkowego zwiększenia przychodów o 101.226zł.

Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Przede wszystkim podnieść należy, że Minister Finansów wydał decyzję bez podstawy prawnej. Jak już wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku (...) decyzja o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania nie jest wydawana bezpośrednio na podstawie art. 169 par. 4 Ordynacji podatkowej, lecz na podstawie ostatnio wymienionego przepisu w związku /podkreślenie Sądu/ z art. 235 Ordynacji podatkowej. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że odwołanie nie wszczyna nowej sprawy. Z formalnego punktu widzenia stanowi podanie o przeprowadzenie postępowania odwoławczego /podkreślenie Sądu/. W postępowaniu odwoławczym art. 169 par. 4 Ordynacji stosuje się wyłącznie z uwagi na treść art. 235 tej ustawy. Pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia jest zatem decyzją organu odwoławczego, od której nie przysługuje kolejne odwołanie.

W zaistniałej sytuacji należało stwierdzić nieważność decyzji Ministra Finansów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 247 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Na podstawie art. 29 wymienionej wyżej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 21 maja 1999 r. Wbrew poglądowi Izby, a także Ministra Finansów, odwołanie spółki "C." zawierało wymogi z art. 222 Ordynacji podatkowej. Nawiasem mówiąc myli się Minister Finansów, gdy twierdzi, że art. 222 Ordynacji odbiega od dotychczasowych wymogów odwołania, zawartych w art. 128 Kpa. Po pierwsze, dotychczasowe wymogi odwołania nie były zawarte w art. 128 Kpa, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w sprawach podatkowych. Po drugie, wymogi odwołania określał dotychczas art. 170 Kpa. Po trzecie, art. 170 Kpa zawierał analogiczne rozwiązania, co obecnie obowiązujący art. 222 Ordynacji podatkowej.

Wracając do ostatnio wymienionego przepisu trzeba zauważyć, że z odwołania Spółki jasno wynikało, iż Spółka kwestionuje naliczenie podatku od kwoty 101.226 zł. Tym samym określona została istota i zakres żądania, będącego przedmiotem odwołania. Dowody uzasadniające żądanie były zbędne, jako że przedmiotu sporu nie stanowiły fakty lecz interpretacja przepisu, na podstawie którego organ podatkowy naliczył podatek od wymienionej wyżej kwoty. Autorzy odwołania nie wskazali wprawdzie tego przepisu, ale nie mieli przecież obowiązku powołania podstawy prawnej. Jeśli chodzi o "zarzuty przeciw decyzji", to z treści odwołania, z treści pisma uzupełniającego odwołanie i z załączonej opinii rewidenta wynikało, że strona odwołująca się uważa, iż świadczenie z tytułu umowy użyczenia nie stanowi przychodu, gdyż biorący rzecz w używanie ponosi koszty eksploatacyjne, a nie ponosi kosztów najmu, których nie może z tej przyczyny zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Rozumowanie to jest zawiłe, ale abstrahując od jego słuszności bądź niesłuszności, stanowi zarzut, który powinien być rozpoznany w decyzji organu odwoławczego, o której mowa w art. 233 Ordynacji podatkowej.

Skoro wiec odwołanie zawierało elementy z art. 222 Ordynacji podatkowej, to Izba Skarbowa, pozostawiając je bez rozpatrzenia, naruszyła art. 169 par. 4 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej.

Mając na względzie przytoczone okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, postanawiając o zwrocie kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.