Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1900/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., po rozpatrzeniu wniosku W. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji garaży, parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha, w ramach budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi i usługami, na dz. ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...], przy ul. [...] oraz ul. [...] w dzielnicy [ ...] W.

Stowarzyszenie E. z siedzibą w W., dalej również Stowarzyszenie, w piśmie z dnia 16 lutego 2012 r. wniosło odwołanie od opisanej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., wnosząc o włączenie do postępowania i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 134 K.p.a. w zw. z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 119, poz. 1227 ze zm.), dalej powoływanej również jako ustawa ocenowa, stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie.

Organ odwoławczy, uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, stwierdził na wstępie, że stosownie do treści art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Następnie przywołał treść art. 44 ust. 2 ustawy ocenowej, zgodnie z którym organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w myśl art. 79 ust. 1 ustawy ocenowej przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Mając na względzie powołane regulacje, organ odwoławczy wywiódł, że społeczeństwo ma zagwarantowany udział w postępowaniu w tych kategoriach spraw, w których ustawa lub inne przepisy szczególne przyznają mu taką możliwość. Stwierdził, że ustawodawca, kierując się wspomnianą dyrektywą, przewidział, że społeczeństwo ma zagwarantowany udział w tych postępowaniach w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., rozwiązanie takie ma racjonalne uzasadnienie w tym, że skoro zagrożenia ze strony konkretnego przedsięwzięcia dadzą się ocenić bez konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to znaczy, że udział czynnika społecznego nie jest konieczny. Natomiast, jeżeli na wstępnym etapie nie da się przewidzieć skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to udział społeczeństwa jest uzasadniony.

W ocenie organu odwoławczego, z powyższego wynika, że udział społeczeństwa w postępowaniu zakończonym decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko określonego przedsięwzięcia nie jest konieczny , a co za tym idzie - odwołanie wniesione od takiej decyzji przez organizację ekologiczną, nie biorącą udziału w postępowaniu, jest niedopuszczalne.

Stowarzyszenie Ekologiczne Światowid z siedzibą w W. zaskarżyło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie.

Skarżący wywiódł, że wraz z odwołaniem od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r., wniósł o włączenie go do postępowania na prawach strony, na podstawie art. 31 § 1 K.p.a. i art. 9 Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, dalej również Konwencji, w powiązaniu z art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Stowarzyszenie stwierdziło, że organ odwoławczy pominął przywołaną podstawę prawną, bowiem z treści zaskarżonego postanowienia wynika jednoznacznie, że nie brano możliwości dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 i Konwencji z Aarhus.

Skarżący wskazał następnie, że organ odwoławczy zobowiązany był wziąć pod uwagę art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus, którego treść jest zbieżna z art. 10a dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (obecnie art. 11 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2001 r. nr 2011/92/UE - przyp. Sądu), dalej również Dyrektywy. Przywołując treść wskazanych regulacji, Stowarzyszenie uznało, że zarówno Konwencja, jak i Dyrektywa w sposób jednoznaczny rozgraniczają prawa "społeczności" i "zainteresowanej społeczności" w postępowaniach administracyjnych i podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska. Jego zdaniem, należy przyjąć, że w postępowaniach dotyczących środowiska organizacja ekologiczna ma ten sam status, co "zainteresowana społeczność" w rozumieniu Konwencji i Dyrektywy, a na gruncie prawa polskiego - co "strona postępowania". Stowarzyszenie stwierdziło, że w tej sytuacji bez wątpienia miało prawo wnieść odwołanie od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, czyli wydanej w postępowaniu niewymagającym udziału społeczeństwa. Skarżący wskazał, że powyższą tezę potwierdza opinia Rzecznika Generalnego Juliane Kokott przedstawiona 22 stycznia 2009 r. w sprawie C-75/08 (strona zacytowała fragment rzeczonej opinii), którą Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał za słuszną w wyroku z dnia 30 kwietnia 2009 r. (strona zacytowała fragment wskazanego wyroku).

W ocenie skarżącego, wywiedziony przez Trybunał obowiązek upublicznienia uzasadnienia decyzji o niepoddawaniu przedsięwzięcia ocenie środowiskowej (pkt 66 uzasadnienia wyroku) wynika z celu, jakim jest umożliwienie dokonania oceny zasadności zaskarżenia tej decyzji przez zainteresowane osoby.

Konkludując, Stowarzyszenie stwierdziło, że organ odwoławczy nie miał podstaw do uznania, iż z mocy prawa obowiązującego w Polsce i Unii Europejskiej organizacji ekologicznej nie przysługuje prawo skarżenia decyzji o odstąpieniu od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalanie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania może nastąpić z przyczyn przedmiotowych, bądź z przyczyn podmiotowych. Do pierwszej grupy zaliczyć można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Wśród podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania wskazuje się natomiast przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez podmiot niemający do tego legitymacji, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. II OSK 1661/06).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. z przyczyny podmiotowej - braku po stronie Stowarzyszenia legitymacji do wniesienia środka odwoławczego.

W świetle prawidłowo powołanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie postępowania. Powołany przepis stanowi realizację zasady konstytucyjnej zawartej w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.

Skoro zasadą jest zastrzeżenie prawa zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji dla stron postępowania, to każdy wyjątek od tej zasady - czy to ograniczający ją poprzez pozbawienie strony prawa zaskarżenia, czy to rozszerzający krąg podmiotów uprawnionych do zaskarżenia - należy interpretować ściśle.

Stosownie do treści art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości, że Stowarzyszenie E. z siedzibą w W. nie złożyło odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. w celu ochrony własnego interesu prawnego - we własnej sprawie.

Zgodnie jednak z art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organizacja społeczna, na której wniosek wszczęto postępowanie w sprawie dotyczącej innej osoby, albo którą dopuszczono do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby, uczestniczy w takim postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 K.p.a.).

Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla opisanego wyżej przedsięwzięcia na terenie dzielnicy [...] W. złożyła W. sp. z o.o. z siedzibą w W. Nie ulega zatem wątpliwości, że Stowarzyszenie nie uczestniczyło w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. (w postępowaniu przed organem pierwszej instancji), jako wnioskodawca. Przed wydaniem i doręczeniem stronom postępowania rzeczonej decyzji skarżący nie występował też z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Wniosek taki zawarł dopiero w odwołaniu z dnia 16 lutego 2012 r., w którym powołał się na art. 31 § 2 K.p.a. oraz art. 9 Konwencji z Aarhus z 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U z 2003 r. Nr 78, poz. 706 ze zm.).

W świetle powołanych wyżej regulacji kodeksowych należy stwierdzić, że jeżeli Stowarzyszenie do momentu wniesienia odwołania (w postępowaniu przed organem pierwszej instancji) nie złożyło wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a Prezydent W. nie wydał postanowienia uwzględniającego taki wniosek, to nie uzyskało ono uprawnień strony postępowania, w tym prawa odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Z użytego w art. 31 § 3 sformułowania "uczestniczy na prawach strony" wynika bowiem, że prawa strony – w tym prawo do odwołania - służą organizacji społecznej, jeżeli została już dopuszczona przez organ administracji do udziału w postępowaniu.

W zakresie wykładni normy prawnej zawartej w art. 31 § 3 w zw. z art. 31 § 2 K.p.a. Sąd podziela pogląd prezentowany w doktrynie postępowania administracyjnego, że "[...] jeżeli (...) organizacja społeczna (przyp. Sądu) nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona legitymacji do złożenia odwołania. Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości i legitymacja do złożenia odwołania zgodnie z art. 127 § 1 służy stronie, a zatem postępowanie odwoławcze w żadnym przypadku nie może być wszczęte z urzędu. Z uprawnienia organizacji społecznej do żądania wszczęcia postępowania, którego skutkiem może być, zgodnie z art. 31 § 2, postanowienie organu o wszczęciu postępowania z urzędu, nie można wyprowadzić prawa do żądania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w toku instancji [...]" (B. Adamiak [w:] w B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 589).

Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy skarżące Stowarzyszenie nie przystąpiło do postępowania przed organem pierwszej instancji (Prezydentem W.) na zasadach przewidzianych w art. 31 § 1 pkt 2 i § 2 K.p.a., to nie uczestniczyło w tym postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 K.p.a. a cotrario). W konsekwencji nie nabyło ono m.in. prawa do skutecznego zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji, poprzez wniesienie odwołania. W świetle ogólnej regulacji dotyczącej udziału organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym (art. 31 K.p.a.) odwołanie wniesione przez Stowarzyszenie w dniu 17 lutego 2012 r. wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, nie mogło zatem stać się przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.

Należy jednak zaznaczyć, że w postępowaniach z zakresu ochrony środowiska, w których wymagany jest udział społeczeństwa, ustawodawca przewidział szczególne unormowanie w zakresie udziału organizacji społecznych. Dopuszczalność zastosowania tej szczególnej regulacji w przypadku odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie E. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r., rozważył organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Otóż, zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 119, poz. 1227 ze zm.) organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Stosownie natomiast do treści art. 44 ust. 2 tej samej ustawy organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

Należy też wskazać, że wedle art. 44 ust. 4 ustawy ocenowej na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie.

W ocenie Sądu, treść art. 44 ust. 2 w powiązaniu z treścią art. 44 ust. 1 ustawy ocenowej prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy organizacja ekologiczna, która nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, składa odwołanie od decyzji tego organu, wnosząc jednocześnie o "włączenie" do tego postępowania, obowiązkiem organu administracji, jest najpierw rozważyć, czy zachodzą przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu. Jeżeli organ ustali, że brak takich przesłanek, powinien wydać postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu, na które przysługuje zażalenie. Dopiero po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu, organ powinien ocenić dopuszczalność wniesionego przez nią odwołania.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie E. z siedzibą w W., uznając, że postępowanie zakończone tą decyzją nie wymaga udziału społeczeństwa. Uprzednio nie wydało jednak postanowienia o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, co w świetle powołanych wyżej art. 44 ust. 1 i ust. 4 ustawy ocenowej należy odczytać jako dopuszczenie skarżącego do udziału w postępowaniu. W przeciwieństwie bowiem do art. 31 § 2 K.p.a., regulacja szczególna, zawarta w art. 44 ustawy ocenowej przewiduje działanie organu administracji w prawnej formie postanowienia tylko w przypadku odmowy dopuszczenia organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu.

Oceniając wpływ dostrzeżonego uchybienia na wynik sprawy należy jednak zauważyć, że z treści art. 44 ust. 1 i ust. 2 ustawy ocenowej jednoznacznie wynika, iż przesłanki dopuszczenia organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu i dopuszczalności złożenia przez taką organizację odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji, są takie same - postępowanie wymaga udziału społeczeństwa, udział organizacji uzasadniony jest jej celami statutowymi. Dalej należy wskazać, że Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że postępowanie zakończone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nie wymagało udziału społeczeństwa, o czym poniżej. W tej sytuacji stwierdzenie niedopuszczalności odwołania Stowarzyszenia, wobec uprzedniego - nieprawidłowego - dopuszczenia go do udziału w postępowaniu należy zakwalifikować jako uchybienie, które nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Co się zaś tyczy prawidłowości zaskarżonego postanowienia w zakresie kluczowego dla wydanego rozstrzygnięcia ustalenia, że postępowanie zakończone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nie wymagało udziału społeczeństwa należy stwierdzić, co następuje.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy ocenowej przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W myśl art. 80 ust. 1 ustawy ocenowej, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

a także po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust 2).

W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa wskazane w art. 82 ust 1 ustawy o dostępie do informacji, warunki i kryteria.

Wedle natomiast art. 84 ust. 1 ustawy ocenowej w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Na podstawie treści powołanych przepisów ustawy ocenowej wywieść można zatem, że w obecnym systemie ochrony środowiska występują dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach: te, których wydanie jest poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, czyli te wymagające udziału społeczeństwa oraz te, które mogą być wydane bez tej części postępowania - nie wymagające udziału społeczeństwa.

Zgodnie z art. 44 ust. 1 i ust. 2 ustawy ocenowej, zarówno prawo udziału w postępowaniu, jak i prawo wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji obwarowane jest następującymi warunkami. Po pierwsze, przysługuje ono organizacji ekologicznej, po drugie udział w postępowaniu (wniesienie odwołania) musi znajdować uzasadnienie w celach statutowych organizacji, a po trzecie prawo to może się zaktualizować tylko w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

W przedmiotowej sprawie odwołanie wraz ze zgłoszeniem uczestnictwa w postępowaniu złożyła wprawdzie organizacja ekologiczna, której celem jest ochrona środowiska (pkt 3 regulaminu Stowarzyszenia E. z siedzibą w W.), jednakże postępowanie zakończone decyzją, od której złożyła odwołanie nie wymagało udziału społeczeństwa. Prezydent W. ustalił nią bowiem środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, stwierdzając zarazem brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżące Stowarzyszenie nie miało legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. (podmiotowa niedopuszczalność środka zaskarżenia).

Wywiedzione z niedwuznacznej treści powołanych wyżej przepisów ustawy ocenowej przekonanie Sądu co do braku potrzeby zapewnienia przez organ administracji udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, w którym stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nie koliduje z celem Konwencji z Aarhus i właściwych przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2001 r. nr 2011/92/UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L z dnia 28 stycznia 2012 r. Nr 26, str. 1), których ideą jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu dotyczącym środowiska.

Regulacje zawarte w wymienionych aktach prawnych zostały implementowane do polskiego porządku prawnego najpierw ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), a obecnie ustawą ocenową. Sposób sformułowania przepisów tak Konwencji, jak i Dyrektywy wyklucza możliwość ich bezpośredniego zastosowania. W sytuacji natomiast, gdy przepisy te zostały implementowane do polskiego porządku prawnego, ich wykładnia nie może prowadzić do wniosków oczywiście sprzecznych z jednoznacznie sformułowanymi przepisami ustawy implementującej.

Zauważając na koniec, że skarżąca zacytowała w skardze fragmenty wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. C-75/08, należy zauważyć, że wyrok ten nie dotyczy dopuszczalności wniesienia odwołania przez organizację ekologiczną, a kwestii obowiązku uzasadnienia decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i dopuszczalności skargi wniesionej do sądu na decyzję, która nie została uzasadniona. W postępowaniu przed Trybunałem legitymacja organizacji mieszkańców na rzecz ochrony Nidderdale (obszar objęty sporną inwestycją) do udziału w postępowaniu administracyjnym przez organami państwa członkowskiego (Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) nie była rozważana, ani kwestionowana, a z uzasadnienia wyroku nie wynika, na jakich zasadach organizacja ta została dopuszczona do udziału w postępowaniu.

Nie można jednak nie zauważyć, że istotnie Trybunał wskazuje w treści wspomnianego wyroku na konieczność zapewnienia zainteresowanym osobom należytej kontroli nad decyzjami właściwych organów administracji o odstąpieniu od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (pkt 53 uzasadnienia wyroku).

Nie ulega wątpliwości, że rozwiązania proceduralne obowiązujące w polskim porządku prawnym zapewniają kontrolę tego typu decyzji podmiotom, które wykażą interes prawny (stronom postępowania), i to zarówno w administracyjnym toku instancji, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym (1. decyzje zawierają uzasadnienie, 2. stronom postępowania przysługuje prawo złożenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji i skargi do sądu administracyjnego).

Mając zaś na uwadze, wywodzone przez Stowarzyszenie z art. 1 ust. 2 i art. 10a (obecnie art. 11) Dyrektywy oraz z art. 2 ust. 5 Konwencji, "zrównanie" organizacji pozarządowych (organizacji ekologicznych) z zainteresowaną społecznością (stronami postępowania) w zakresie prawa zaskarżenia decyzji dotyczących środowiska, należy przypomnieć, że organizacje ekologiczne, na zasadach ogólnych, przewidzianych w art. 31 K.p.a., mogą uzyskać prawa stron postępowania. Jak wywiedziono we wstępnej części rozważań Sądu, mają zatem prawo złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, o ile wszelako uprzednio wystąpią z wnioskiem o wszczęcie postępowania lub o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w trybie art. 31 § 1 K.p.a., a organ administracji wyda postanowienie o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu. Co istotne, odmowa wszczęcia postępowania na wniosek organizacji społecznej (także ekologicznej) lub odmowa dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, podlega kontroli instancyjnej i sądowej.

Mając powyższe na uwadze nie można zatem stwierdzić, że cel Dyrektywy i Konwencji w zakresie dostępu organizacji ekologicznych do procedury odwoławczej w postępowaniach dotyczących środowiska, nie jest w polskim porządku prawnym realizowany. Jak jednak ustalono, Stowarzyszenie E. z siedzibą w W. nie występowało o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed wdaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.

Podsumowując stwierdzić należy, że ocena legalności zaskarżonego postanowienia w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jego uzasadnienie spełnia wymogi zawarte w art. 107 § 3 K.p.a.

Wobec powyższego wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za niezasadne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.