Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2467/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 3 pkt. 8
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant sekretarz sądowy Anna Stachnik po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S. A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 543/17 w sprawie ze skargi [...] S. A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2018 r. (sygn. akt: II SA/Bd 543/17), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy – orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę [...] S.A. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] odmawiającą zobowiązania J. O., jako właściciela nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], położoną w miejscowości [...] w gminie [...], do jej udostępnienia, celem przeprowadzenia remontu linii napowietrznej SN 15 kV relacji [...], poprzez wymianę przewodów i słupów służących do przesyłania energii elektrycznej.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, [...] S.A. w [...], zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy naruszenie:

1. prawa materialnego, to jest. art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 - dalej: u.g.n.) w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 - dalej: p.b.) w zw. z art. 3 pkt 3a p.b. w zw. z art. 3 pkt 6 p.b. - poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem przez Sąd, że zakres planowanych przez stronę skarżącą prac wykracza poza definicję remontu, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi strony skarżącej, podczas gdy charakter przedmiotowych prac spełnia wszelkie przesłanki pozwalające uznać je za remont - w rozumieniu przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 p.b. - a co za tym idzie spełnione zostały również przesłanki udostępniania nieruchomości stronie skarżącej w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłu energii elektrycznej,

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 3 k.p.a. - poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, iż Wojewoda [...] naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieuchylenie przez Sąd decyzji Wojewody [...], pomimo iż organ ten nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została w niesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019, poz. 2325), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Skarga ta została wprawdzie oparta na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to jest na obrazie prawa materialnego (w postaci błędnej wykładni art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2018 r. poz. 121 - dalej: u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8, w zw. z art. 3 pkt 3a i w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 - dalej: p.b.) oraz na istotnym naruszeniu przepisów procesowych ( takich jak: 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 3 k.p.a. - poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, iż w toku postępowania administracyjnego Wojewoda [...] naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego), ale w istocie rzeczy obie podstawy kasacyjne dotyczyły praktycznie zakwestionowania przez stronę skarżącą poglądu Sądu Wojewódzkiego, iż wniosek z dnia 28 listopada 2016 r. złożony przez [...] S.A. w [...] o zobowiązanie J. O. – jako właściciela nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...]- do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej SN 15 kV relacji [...], polegających na wymianie istniejących słupów oraz istniejących przewodów linii napowietrznej na ternie działki nr [...], bez zmiany przebiegu linii, nie miał oparcia w przepisie art. 124b u.g.n.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwania z gruntów tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody.

Po myśli przy tym art. 3 pkt 6 p.b., budowa oznacza wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu a także odbudowę rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Na zasadzie natomiast art. 3 pkt 8 p.b., przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.

Odnosząc zatem powyższe do przedmiotowej sprawy zauważyć trzeba, że zarówno Sąd Wojewódzki, jak i skarżąca nie kwestionowali wykładni powyższych przepisów ani też faktu, że planowane przez skarżącą prace miały dotyczyć obiektu budowlanego liniowego - w rozumieniu art. 3 pkt 3a p.b. - a sporne było jedynie to, czy w rozpoznawanej sprawie, objęte wnioskiem z dnia 28 listopada 2016 r. prace, stanowiły remont. Innymi słowy, sporna była w niniejszej sprawie nie wykładnia w/w przepisów prawa materialnego a okoliczność czy przepisy te, to jest: art. 124 b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 p.b., miały w tym wypadku zastosowanie.

W związku z powyższym podnieść należy, że w analizowanej sytuacji znamienne było, iż po wpłynięciu wspomnianego wniosku, a w którym skarżąca wskazała na konieczność przeprowadzenia - jej zdaniem - remontu linii ze względu na jej zły stan techniczny i konieczność zapewnienia dalszego bezpiecznego i niezakłóconego jej funkcjonowania, uniknięcia niebezpieczeństwa opadania przewodów i zachowania wymagalnych norm odległości przewodów od gruntu oraz obiektów krzyżowych, na żądanie Starosty wnioskodawczyni dosłała oświadczenie uprawnionego projektanta z dnia 12 grudnia 2016 r. oraz Wytyczne programowe na modernizację linii 15 kV realizacji GPZ [...] i GPZ [...]. Z treści Wytycznych tych wynikało zaś, że demontaż istniejącej linii GPZ [...] i postawienie w jej miejsce zupełnie nowego urządzenia nie spełniało przesłanek definicji remontu. Planowane prace miały objąć w szczególności wymianę istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV z przekroju AFL-6 25mm², 35mm² i 50mm² na przekrój AFL-6 70mm² o łącznej długości 13,075 km wraz z demontażem linii na wskazanej długości oraz demontażem 149 istniejących słupów betonowych i drewnianych, budowę linii napowietrznej o długości 130 m, budowę linii kablowej o długości 60 m, a także dostosowanie łączników do zdalnego sterowania. Wymiana linii – co wskazano w powyższym opracowaniu – miała pozwolić na zwiększenie poboru mocy przez firmę [...], a to miało przyczynić się do poprawy standardów zasilania odbiorców oraz zwiększyć możliwości przesyłowe linii napowietrznych. W tych warunkach zatem pogląd organów i Sądu Wojewódzkiego, sprowadzający się do stanowiska, że zakres i rodzaj zamierzonych prac stanowił w tym przypadku przebudowę, a nie remont, gdyż skutkiem objętych wnioskiem robót, nastąpić miała zmiana parametrów użytkowych lub technicznych obiektu, był w pełni uzasadniony.

Trafnie również podkreślił Sąd Wojewódzki, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym (napowietrzną linią elektroenergetyczną), gdyż okoliczność ta determinowała specyfikę oceny prac, które miały być wykonywane w ramach takiego obiektu. Mając bowiem na uwadze definicję obiektu liniowego (art. 3 pkt 3a p.b,), zgodzić się należało z Sądem Wojewódzki, że skoro obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany to oznaczało, że owym obiektem budowlanym jest linia energetyczna rozumiana jako całość. Z tej perspektywy należało więc oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. W rezultacie prowadziło to do wniosku, że jeżeli roboty budowlane miały być prowadzone w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i ostatecznym efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej (lub znacznej jej części) oraz zastąpienie jej nową substancją, to tym samym nie można było takich robót kwalifikować jako remont, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego.

Z tych powodów nie można było zatem twierdzić, że Sąd Wojewódzki naruszył przedstawione na wstępie przepisy prawa materialnego również poprzez ich zastosowanie.

Nieusprawiedliwione okazały się także zarzuty procesowe.

Przepisy art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. mają jedynie charakter wynikowy co oznacza, że oparcie wyroku na w/w przepisach jest jedynie pochodną wyników kontroli dokonanej przez sąd administracyjny. Dodać też trzeba, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., sąd administracyjny może uwzględnić skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Tymczasem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1i 3 k.p.a. są przepisami o charakterze procesowym a zatem niezrozumiałe było w ogóle w tym wypadku wiązanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. z w/w przepisami procedury administracyjnej.

Wreszcie zauważyć też wypada, iż poza ogólnikowym sformułowaniem, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż Wojewoda [...] (cyt.): "nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego", skarżąca nie wyjaśniła dokładnie, jakich dowodów organ nie przeprowadził i jakich kwestii nie rozważył. Okoliczność zas, iż zarówno organ wojewódzki, jak i Sąd I instancji nie podzielili poglądu strony skarżącej co zachodzenia w analizowanym przypadku podstawy do wydania decyzji na zasadzie art. 124 b ust. 1 u.g.n., nie dowodziło jeszcze by w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia (i to istotnego) powyższych przepisów.

Uznając zatem skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.