Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 316/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 2, art. 124b ust 1-3, art. 124 ust 1a i 4
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Magdalena Niźnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. W. i R. W. na decyzję Wojewody z dnia 5 marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 marca 2018 r. znak: [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania K. i R. małż. W. od decyzji Starosty K. z dnia 6 grudnia 2017 r. znak: [...], orzekającej o zobowiązaniu w/w - właścicieli nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów gm. Ł. obr. 0017 Wola Ł. jako działka nr [...], do jej udostępnienia K. Sp. z o.o. z siedzibą w W., w celu wykonania konserwacji linii elektroenergetycznej napowietrznej 110 kV relacji R. - N. tj. malowania konstrukcji słupa, naprawy fundamentów i uziemień, wymiany przewodów na nowe, na czas nie dłuższy niż 14 dni od dnia rozpoczęcia prac:

I. uchylił zaskarżoną decyzję w pkt. 1 i pkt. 2 i w tym zakresie orzekł:

1. Zobowiązać właścicieli nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów gm. Ł. obr. 0017 Wola Ł. jako działka nr 53/1 - małż. W. do jej udostępnienia PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko-Kamienna, w celu wykonania konserwacji linii energetycznej 110 kV relacji R. - N., tj. malowania konstrukcji słupów, naprawy fundamentów i uziemień, wymiany przewodów na nowe, na czas nie dłuższy niż 14 dni od dnia rozpoczęcia prac. Obszar niezbędny do przeprowadzenia w/w prac na działce nr [...] stanowi pow. 1,4390 ha.

2. Zobowiązać PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko-Kamienna do przywrócenia w/w nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu prac wymienionych w pkt 1.

II. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że Starosta K. w pkt. 1 decyzji z dnia 6 grudnia 2017 r. zobowiązał W. do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania określonych w niniejszej decyzji prac konserwujących linii elektroenergetycznej na okres 14 dni. W pkt. 2 zobowiązał K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac określonych w pkt 1, natomiast w pkt. 3 wskazał, iż za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w pkt 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość.

Organ odwoławczy ustalił, że wnioskiem z dnia 4 września 2017 r. pełnomocnik spółki PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko-Kamienna wystąpił do Starosty o wydanie w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów gm. Ł. obr. 0017 Wola Ł. jako działka nr [...] w celu wykonania czynności związanych z konserwacją linii elektroenergetycznej napowietrznej 110 kV relacji R. – N., polegającej na malowaniu konstrukcji słupa, naprawy fundamentów i uziemień, wymiany przewodów na nowe oraz wskazanie w decyzji, że zezwolenie wydane jest na okres 14 dni od dnia zajęcia nieruchomości i obejmuje ono w szczególności prawo wstępu wraz z niezbędnym sprzętem w celu wykonania opisanych wyżej robót. Załącznikiem do wniosku była mapa do celów projektowych z naniesionym przebiegiem inwestycji. Wnioskodawca wskazał, iż PGE Dystrybucja S.A. będzie realizować zadanie inwestycyjne linii 110 kV pod nazwą "Budowa drugostronnego zasilania GPZ Nowa Słupia z GPZ Grzybów" będące inwestycją celu publicznego. Jednocześnie uzasadnił wniosek koniecznością dokonania remontu ze względów technicznych. Linia została wybudowana w 1938 r., a ostatnie prace konserwacyjno-remontowe prowadzone były w latach 80-tych. Aktualny stan techniczny linii jest niezadowalający i dalsze pozostawienie jej w tym stanie może skutkować pogorszeniem bezpieczeństwa i użytkowania. Do wniosku dołączono m.in. dokumenty potwierdzające przeprowadzenie negocjacji w celu uzyskania zgody właścicieli przedmiotowej nieruchomości na przeprowadzenie wyżej opisanych prac.

Wojewoda wskazał, że z protokołu rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 12 października 2017 r. wynika, że strony nie doszły do porozumienia w sprawie dobrowolnego udostępnienia gruntu w celu wykonania prac konserwujących.

Rozpatrując odwołanie oraz całość zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie Wojewoda, mając na uwadze treść art. 124b u.g.n., zważył, że celem wydania kontrolowanej decyzji jest jedynie udzielenie inwestorowi zezwolenia na zajęcie cudzej nieruchomości wyłącznie dla potrzeb związanych m.in. z remontem, usunięciem awarii. Odszkodowania za skutki wywołane przedmiotową decyzją skarżący będzie mógł dochodzić odrębnie na podstawie art. 128 ust 4 u.g.n.

w związku z art. 124 ust. 4 i art. 124b ust. 4 u.g.n. Organ odwoławczy podkreślił,

że zastosowanie art. 124b ust. 1 u.g.n. jest uzależnione od dwóch przesłanek. Po pierwsze wystąpić musi konieczność wykonywania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, a po drugie, właściciel nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości. Przepis ten nie przewiduje wprost obowiązku prowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości, a jedynie wymaga wykazania braku porozumienia. Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że prawidłowo umocowani pełnomocnicy inwestora przed wystąpieniem do Starosty z wnioskiem z dnia 4 września 2017 r. zwrócili się do właścicieli nieruchomości w sprawie udzielenia zgody na wejście na grunt w celu konserwacji linii energetycznej. Korespondencja w tym zakresie była kierowana do właścicieli w okresie od dnia 23 listopada 2016 r. do dnia 29 sierpnia 2017 r. i wynika z niej, że p. W. zostali poinformowani, iż prace modernizacyjne linii elektroenergetycznej 110 kV będą polegać na malowaniu konstrukcji słupów, naprawie fundamentów i uziemień oraz wymianie istniejących przewodów na nowe. Mimo przeprowadzonych rozmów nie uzyskano od właścicieli zgody na udostępnienie nieruchomości w powyższym celu.

Odnosząc się do kwestii podnoszonej w odwołaniu, a związanej z brakiem możliwości zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, organ odwoławczy wskazał, że zarzuty w tej kwestii są bezzasadne. K. i R. małż. W. kupując przedmiotową nieruchomość nabyli ją wraz ze znajdującą się linią energetyczną napowietrzną 110 kV relacji R.-N., która istnieje na działce nr [...] od lat 30-tych XX wieku. Tym samym powinny im być znane ograniczenia związane z możliwościami zagospodarowania w/w działki, jak również potrzeby konserwacji i konieczność udostępnienia działki w celu m.in. naprawy/konserwacji znajdujących się na niej urządzeń. Wojewoda wyjaśnił, że ochrona prawa własności, którą zapewniają przepisy art. 21 ust 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym własności, mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Decyzja udzielająca zezwolenia na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania remontu, zgodnie z art. 124b u.g.n., stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności, ale jest przewidziana

w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego ustalił, że prace konserwacyjne na działce nr [...] będą dotyczyły wyczyszczenia i pomalowania konstrukcji dwóch słupów kratowych, wyczyszczenia i uzupełnienia ubytków betonu w części nadziemnych fundamentów, odkopania fundamentów do głębokości 0,5 m i pomalowania ich masą hydroizolacyjną, wymiany izolatorów i całego osprzętu oraz wymiany przewodów na nowe. W związku z prowadzonymi pracami nie zmienią się żadne parametry techniczne linii, tj. wysokość i szerokość. Z uwagi na fakt, że linia pozostanie w tym samym miejscu to nie zmieni się jej długość ani sposób zagospodarowania na działce. Zmianie również nie ulegnie szerokość pasa technicznego oraz oddziaływanie linii (pole elektromagnetyczne), a stanowiska słupowe pozostaną w tych samych lokalizacjach. Wojewoda podał, że inwestor na przestrzeni trwających postępowań zarówno przed organem I i II instancji wykazał w nadesłanej korespondencji, że zaistniała obiektywna przesłanka potwierdzająca konieczność przeprowadzenia remontu, której zresztą odwołujący nie kwestionują. Wojewoda podkreślił, że PGE Dystrybucja S.A. jest podmiotem specjalizującym się w przesyłaniu i dostarczaniu energii i co za tym idzie posiada wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie oceny zagrożenia awarią związaną ze stanem istniejącej linii energetycznej, w tym zagrożenia pożarem lub porażeniem.

Uwzględniając powyższe Wojewoda stwierdził, że została spełniona przesłanka określona w art. 124b u.g.n. do wydania decyzji w trybie przewidzianym

w tym artykule. Niemniej jednak organ II instancji, stosując dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 6 grudnia 2017 r. w pkt. 1 i pkt. 2 i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy. Powodem powyższego było błędne wskazanie w sentencji decyzji, że udzielenie zezwolenia następuje na rzecz Kasje Sp. z o.o. z siedzibą w Wiśniówce. Wniosek pełnomocnika inwestora z dnia 4 września 2017 r. dotyczy udzielenia zezwolenia na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości na rzecz PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie Oddział Skarżysko-Kamienna. Wojewoda wskazał, że Starosta bezzasadnie dokonał ingerencji we wniosek inwestora dokonując zmiany podmiotu, na rzecz którego winno być udzielone zezwolenie. Ponadto Wojewoda zważył, że w decyzji Starosty z dnia 6 grudnia 2017 r. nie został w sposób precyzyjny określony zakres prac, jakie będą podejmowane w związku z konserwacją linii energetycznej 110 kV. Z pisma pełnomocnika inwestora z dnia 9 lutego 2018 r. wynika, że prace będą obejmowały oba stanowiska słupowe znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości, a nie jedno stanowisko jak zostało wskazane w sentencji decyzji z dnia 6 grudnia 2017 r. Zakres prac został określony na etapie rokowań w pismach pełnomocników inwestora z dnia 23 listopada 2016 i z dnia 29 sierpnia 2017 r., a także podczas rozprawy administracyjnej. Zatem małż. W. posiadali wiedzę na temat zakresu prac i liczby słupów jakie będą tymi pracami objęte. W kwestii błędnego podania w decyzji Starosty oznaczenia księgi wieczystej organ odwoławczy stwierdził, ze zarzut jest uzasadniony jednak należy go rozpatrywać w granicach oczywistej omyłki pisarskiej.

Z uwagi na powyższe oraz biorąc pod uwagę uzupełniony w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy, a także uwzględniając przysługujące organowi odwoławczemu uprawnienia Wojewoda konwalidował uchybienia jakich dopuścił się organ I instancji i wydał stosowne rozstrzygnięcie. Wojewoda wskazał, że zmiana rozstrzygnięcia dokonana przez organ II instancji dotyczyła wyłącznie doprecyzowania sentencji, bez zmiany istoty sprawy.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję Wojewody skarżący zarzucili naruszenie:

- art. 124b u.g.n w związku z art. 49 § 1 k.c. poprzez zaniechanie ustalenia w toku prowadzonego postępowania, że podmiot, na rzecz którego zobowiązano ich do udostępnienia nieruchomości jest właścicielem urządzeń, które są objęte hipotezą art. 49 § 1 k.c.;

- art. 124b u.g.n. w związku z art. 3 pkt 8 Prawo budowlane poprzez nieustalenie faktycznych okoliczności, błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że planowane przez wnioskodawcę prace na istniejącej jednotorowej linii 110 kV zostały zakwalifikowane jako remont, z całkowitym pominięciem pojęcia "remontu" w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawo budowlane;

- art. 124b u.g.n. poprzez błędne ustalenie, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie prowadzone były uzgodnienia w zakresie udostępnienia nieruchomości oraz błędne ustalenie, że dołączona do wniosku dokumentacja potwierdza przeprowadzenie negocjacji;

- art. 7, 8, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, w szczególności niedostateczne zebranie materiału dowodowego w sprawie, niedostateczne wyjaśnienie sprawy, brak przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji do błędnego zastosowania art. 124b u.g.n.;

- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy części decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ten organ przepisów postępowania administracyjnego.

Mając na względzie powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego oraz decyzji organu

I instancji;

2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych;

3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ administracji lub przez WSA do czasu prawomocnego rozpoznania skargi na podstawie art. 61 p.p.s.a.;

4) dopuszczenie jako dowodu wykonanych fotografii z prowadzonych prac jakie mają miejsce na linii napowietrznej 110 kV relacji Rożki-Niziny po wydaniu decyzji przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Nadmienił, że działając na podstawie art. 9 u.g.n. wydał postanowienie z dnia 30 kwietnia 2018r. o wstrzymaniu z urzędu wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1303), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Materialnoprawną podstawą orzekania przez organy w niniejszym przypadku był art. 124b ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 121), dalej jako "u.g.n.". Zgodnie z tymi przepisami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (ust. 1). Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio (ust. 3).

Z brzmienia przepisu art. 124b u.g.n., wynika że może on być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki: a) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 listopada 2015r., sygn. II SA/Kr 846/15). Ratio legis tego przepisu jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do "utrzymywania" urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Istotą art. 124b u.g.n. jest zasadniczo przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.), które nałożone zostały na nie przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 755) i wiążą się z utrzymywaniem zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017r., sygn. II SA/Po 697/17).

Art. 124b u.g.n. nie konkretyzuje podmiotu, na rzecz którego może być wydana wskazana w nim decyzja. Wynika z niego jedynie, że wymienione w nim czynności mają dotyczyć urządzeń, które nie należą do części składowych nieruchomości. W ust. 2 jest zaś mowa o tym, że decyzję wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1.

Istota zarzutu zgłoszonego przez skarżących w powyższym zakresie sprowadzała się do tego, że nie zostało wykazane, iż spółka PGE Dystrybucja jest właścicielem przedmiotowych urządzeń. Zgodnie z powoływanym przez skarżących art. 49 § 1 i § 2 k.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca. Zasadniczo zatem wymienione w tym przepisie urządzenia, w tym linie energetyczne, nie należą do części składowych nieruchomości jeśli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Urządzenia przyłączone do sieci przedsiębiorstwa są odrębnymi rzeczami ruchomymi i nie są częściami składowymi żadnej nieruchomości, tylko częścią składową przedsiębiorstwa jako zorganizowanego kompleksu majątkowego w rozumieniu art. 551 k.c. (A. Kidyba, "Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna", wyd. II, opubl. WKP 2012, kom. do art. 49 k.c.). Odmienna sytuacja ma miejsce jeśli dana osoba poniosła koszty budowy urządzeń i jest ich właścicielem – wówczas może żądać wykupu tych urządzeń. W sprawie niniejszej bezspornym było, że przedmiotowy odcinek linii energetycznej jest fragmentem większej całości – linii energetycznej napowietrznej 110 kV relacji R.-N., realizowanej, jak wynikało z pisma inwestora z dnia 9 lutego 2018r., w ramach linii przesyłowej M.-S. na podstawie dokumentacji przedwojennej, a rozbudowywanej w latach 70-tych XX wieku. Skarżący nie twierdzili, że sami są właścicielami tych urządzeń. Tym samym nie zakwestionowali skutecznie również tego, że urządzenia wchodzące w skład linii nie stanowią części składowych nieruchomości, a to jest właśnie istotną przesłanką art. 124b ust. 1 u.g.n.

Podkreślenia wymaga, że z wnioskiem w trybie powyższego przepisu wystąpił podmiot wyspecjalizowany, do którego przedmiotu działalności należy m.in. dystrybucja energii elektrycznej czy naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych (k. 3 akt adm.). W świetle przytoczonych wyżej przesłanek w/w przepisu brak jest podstaw do tego, by zakwestionować, iż to na tym podmiocie ciąży obowiązek dokonania robót konserwacyjnych (swoją drogą wymagającego określonego nakładu kosztów), a w konsekwencji by odmówić temu właśnie podmiotowi zgody na wykonanie tych prac, które ze swej istoty mają prowadzić do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, jak też bezpieczeństwa osób, na których posadowione są elementy linii energetycznej.

Nie sposób także kwestionować tego, że przedmiotowa linia istotnie wymaga przeprowadzenia prac konserwacyjnych opisanych w decyzji. Jak wynika z treści wniosku, linia ta została wybudowana w 1938 roku, ostatnie prace remontowo-konserwacyjne były prowadzone w latach 80-tych, zaś aktualnie stan techniczny linii jest niezadowalający i dalsze pozostawienie go w tym stanie może skutkować pogorszeniem bezpieczeństwa i użytkowania.

Wbrew twierdzeniom skarżących zasadnie przyjął także organ odwoławczy, że w związku z pracami, jakie mają zostać przeprowadzone nie ulegną zmianie żadne parametry techniczne linii. Zakres prac konserwacyjnych został w decyzji (po jej zreformowaniu przez organ II instancji) ściśle określony i ma on obejmować malowanie konstrukcji słupów, naprawę fundamentów i uziemień, wymianę przewodów na nowe. O takim zakresie prac skarżący byli informowani (por. pismo z dnia 23 listopada 2016r., k. 66 akt adm.). Tak określone czynności mieszczą się zaś w pojęciu czynności związanych z konserwacją urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, które to czynności są wymienione w art. 124b ust. 1 u.g.n. Jak się przy tym podnosi w orzecznictwie sądów administracyjnych, stosowanie art. 124b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji (najczęściej przez przedsiębiorcę przesyłowego) prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1202). Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w prawie energetycznym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 października 2017r., sygn. II SA/Po 698/17).

Nie można podzielić zarzutów skarżących dotyczących tego, że jakoby pod pozorem czynności wskazanych w decyzji inwestor planuje w istocie przebudowę czy też budowę linii poprzez zmianę jej istotnych parametrów. Tego rodzaju przypuszczenia mają wyłącznie charakter hipotetyczny i pozostają poza zakresem badania legalności zaskarżonej decyzji, której rozstrzygnięcie ma ściśle określony zakres. Jak dodatkowo wskazano w piśmie z dnia 9 lutego 2018r., prace mają się ograniczać do wyczyszczenia i pomalowania konstrukcji słupów kratowych, wyczyszczenia i uzupełnienia ubytków betonu w nadziemnej części fundamentów, odkopania fundamentów do głębokości 0,5m i pomalowania ich masą hydroizolacyjną, wymiany izolatorów i całego osprzętu oraz wymiany przewodów na nowe. Nie zmienią się natomiast parametry techniczne linii.

Przede wszystkim podkreślić trzeba, że zgodnie z treścią rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji udostępnienie nieruchomości ma nastąpić w celu "konserwacji" linii energetycznej. Istotą konserwacji są czynności mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie, zabezpieczenie przed psuciem się, niszczeniem, zużywaniem się (por. "Wielki słownik języka polskiego" pod red. E. Polańskiego), co już samo w sobie wyklucza możliwość wykorzystania decyzji, wydanej w dodatku w ściśle określonym trybie (art. 124b u.g.n.), dla istotnej przebudowy linii czy zmiany jej parametrów.

Jak wspomniano na wstępie rozważań, jedną z przesłanek wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia czynności określonych w komentowanym artykule jest brak zgody właściciela, użytkownika wieczystego bądź osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe. Art. 124b u.g.n. nie wprowadza natomiast formalnego obowiązku przeprowadzenia rokowań. Dla potrzeb zastosowania tego przepisu wymóg braku zgody należy odczytywać w ten sposób, że inwestor ma obowiązek wystąpić na piśmie o zgodę do właściciela nieruchomości na wykonanie zakreślonych prac służących prawidłowemu funkcjonowaniu wskazanych w tym przepisie urządzeń infrastruktury technicznej, w celu udowodnienia, że występował o zgodę, gdyż tylko brak zgody uzasadnia ingerencję władczą organów administracji publicznej i wydanie decyzji z art. 124b ust. 1 u.g.n. Niemożność uzyskania zgody zachodzi natomiast wtedy, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Organ nie jest przy tym uprawniony do dokonywania merytorycznej oceny rokowań (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 października 2017r., sygn. II SA/Ol 759/17; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 lutego 2018r., sygn. II SA/Bk 818/18).

W rozpoznawanej sprawie spółka reprezentująca inwestora zwróciła się do skarżących pismem z dnia 23 listopada 2016r. o wyrażenie zgody na wejście na działkę w celu wykonania wymienionych w piśmie prac modernizacyjnych (analogicznych jak w zaskarżonej decyzji), przesyłając także szczegółowy projekt pisemnego porozumienia w tym przedmiocie (k. 65 akt adm.). W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 10 grudnia 2016r. skarżący zaproponowali inne rozwiązanie, tj. przerobienie podczas planowanej modernizacji napowietrznego urządzenia liniowego i położenie tego urządzenia pod ziemią w urządzeniu kablowym (skablowanie). Pełnomocnik inwestora w piśmie z dnia 29 sierpnia 2017r. udzielił odpowiedzi, że inwestor nie przewiduje skablowania linii 110 kV i dotyczy to całego zakresu inwestycji. Skarżący w kolejnym piśmie z dnia 18 września 2017r., kierowanym bezpośrednio do inwestora, stwierdzili, że "nie są zachwyceni" tak sformułowaną odpowiedzią, niemniej jednak po raz kolejny informują, że są otwarci na prowadzenie rozmów i uzgodnień związanych z udostępnieniem ich nieruchomości, jak dotąd nie przedstawiono im bowiem żadnych warunków uzyskania zgody. W dniu 12 października 2017r. w Starostwie Powiatowym odbyła się rozprawa administracyjna, w trakcie której K. W. oświadczyła, że wyraża zgodę na udostępnienie nieruchomości, ale po ustaleniu warunków udostępnienia, tj. finansowych. Dodała, że właściciele nieruchomości oczekują odpowiedzi na pismo z dnia 18 września 2017r. Inwestor stwierdził, że stanowiska w tej sytuacji są na tyle rozbieżne, że nie widzi szansy porozumienia. W piśmie kierowanym do inwestora z dnia 20 października 2017r. skarżący ponownie zwrócili się z prośbą o skablowanie lub przesunięcie linii energetycznej.

W ocenie Sądu w tak zaistniałym stanie faktycznym spełniona została przesłanka z art. 124b ust. 1 u.g.n. w postaci braku zgody właścicieli na udostępnienie nieruchomości. Bezspornym jest, że inwestor kierował pisma do skarżących z prośbą o wyrażenie zgody, która ostatecznie, pomimo upływu znacznego okresu czasu, nie została wyrażona. Organ wydający decyzję nie był przy tym uprawniony do badania motywów, z powodu których nie doszło do wyrażenia zgody.

Ubocznie jedynie zauważyć wypada, że zgodnie z art. 124b ust. 4 u.g.n. za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Kwestia odszkodowania za udostępnienie nieruchomości ma zatem charakter następczy w stosunku do decyzji wydanej w trybie art. 124b u.g.n. i wykonanych na jej podstawie prac.

Należy nadmienić, że w świetle powyższych rozważań nie wniosły do sprawy istotnych okoliczności fotografie dołączone do skargi.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.