Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1059/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1482
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1  art. 61 ust. 1
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej została wydana w następującym stanie faktycznym.

Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. orzekł o uznaniu skarżącego M. P. za osobę bezrobotną.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem okresu pracy w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (dalej: "Wielka Brytania") do okresu uprawniającego do zasiłku w Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej (UE). Do przedmiotowego wniosku skarżący dołączył m.in. oświadczenie dotyczące swojej sytuacji życiowej podczas pobytu w Wielkiej Brytanii, a także dokumenty od brytyjskiego pracodawcy w celu uzyskania urzędowego potwierdzenia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych przez skarżącego na terytorium Wielkiej Brytanii.

W związku z powyższym Wojewódzki Urząd Pracy w [...] (dalej także: "WUP w [...]) zwrócił się w dniu [...] kwietnia 2019 r., w dniu [...] sierpnia 2019 r. oraz ponownie w dniu [...] listopada 2019 r. do właściwej instytucji brytyjskiej o wydanie dokumentu urzędowego potwierdzającego okresy ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez skarżącego w tym państwie.

W dniu [...] grudnia 2019 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] wpłynął dokument [...], przesłany przez brytyjską instytucję właściwą, potwierdzający spełnione przez skarżącego w Wielkiej Brytanii okresy ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] lutego 2018 r.

W związku z powyższym, w dniu [...] grudnia 2019 r. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] poinformował skarżącego o treści ww. dokumentu [...], a także pouczył skarżącego, że - w świetle art. 10 § 1 w związku z art. 79a k.p.a. - ma prawo do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów, a także prawo przedłożenia dodatkowych dowodów celem wykazania spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 11 cyt. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r., dotyczącej zwykłego miejsca zamieszkania w okresie zatrudnienia za granicą.

W dniu [...] stycznia 2020 r. skarżący zapoznał się osobiście z aktami sprawy, lecz nie wniósł żadnych uwag do zgromadzonego materiału dowodowego, a także nie przedstawił żadnych nowych dokumentów.

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej ustalenia, Marszałek Województwa [...] - działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c, art. 8a ust 1 i art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego, a także art. 6, art. 61 i art. 65 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także art. 11 i art. 54 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284, 30/10/2009), Decyzji nr E1 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie praktycznych porozumień dotyczących okresu przejściowego dla wymiany danych drogą elektroniczną, o której mowa w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009, jak również art. 104 k.p.a. - wydał w dniu [...] stycznia 2020 r. decyzję nr [...], na mocy której odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Marszałek Województwa [...] wskazał, że kryteria służące ustaleniu miejsca zamieszkania bezrobotnego określa w sposób enumeratywny art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. Marszałek Województwa [...] powołał się ponadto na brzmienie punktu 9 preambuły do decyzji nr U2, który ogranicza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej pojęcia "zamieszkanie" w stosunku do "osób, które są stale zatrudnione lub stale wykonują pracę na własny rachunek w państwie członkowskim, lecz które pozostawiły ich rodziny w państwie ich pochodzenia".

Organ pierwszej instancji zauważył, że z załączonych dokumentów, a w szczególności oświadczenia skarżącego złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań - wynika, że skarżący przebywał od kwietnia 2012 r. do czerwca 2017 r. nieprzerwanie w Wielkiej Brytanii, zaś brytyjska instytucja potwierdziła zatrudnienie skarżącego na terytorium Wielkiej Brytanii do dnia [...] lutego 2018 r. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że zgodnie z treścią punktu 3 oświadczenia skarżącego, w okresie pobytu za granicą skarżący każdego roku przyjeżdżał do Polski raz w roku na okres urlopu wypoczynkowego, który trwał każdorazowo 3 tygodnie, co - jak stwierdził organ - oznacza, że pobyty skarżącego w Polsce miały charakter okazjonalny. Organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący przed wyjazdem za granicę mieszkał w Polsce od urodzenia. Ponadto, organ pierwszej instancji podniósł, że w okresie pobytu w Wielkiej Brytanii skarżący był zatrudniony na podstawie dwóch umów o pracę, a instytucja brytyjska w dokumencie [...] potwierdziła nieprzerwany okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia, co świadczy o tym, iż praca miała charakter stały i nieprzerwany. Odnosząc się z kolei do punktu 6 oświadczenia skarżącego, organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący jest kawalerem, a najbliżsi członkowie rodziny (vide: partnerka życiowa i córki) zamieszkiwali w Wielkiej Brytanii. Organ pierwszej instancji zauważył również, że z oświadczenia wynika, że skarżący nie przekazywał środków finansowych na utrzymanie zamieszkujących w Polsce członków najbliższej rodziny, z którymi prowadziłby wspólne gospodarstwo domowe (vide: punkt 6.1 oświadczenia), co - w ocenie organu pierwszej instancji - oznacza, iż skarżący prowadził gospodarstwo domowe wraz z rodziną za granicą. Odnosząc się do punktu 7 oświadczenia, organ pierwszej instancji zauważył, że w skarżący oświadczył, iż w czasie pobytu za granicą nie prowadził żadnej działalności o charakterze niezarobkowym, ani w Polsce, ani w Wielkiej Brytanii. W tej sytuacji, organ pierwszej instancji wskazał, że powyższa okoliczność nie przemawia za żadnym z ww. państw, jako miejscem zwykłego zamieszkania skarżącego. Organ pierwszej instancji stwierdził, że za granicą skarżący zamieszkiwał w mieszkaniu komunalnym, natomiast w Polsce, skarżący nie wykazał, że jest właścicielem nieruchomości, zamieszkiwał w wynajmowanym mieszkaniu (vide: punkt 8, 9 oraz 13 oświadczenia). Odnosząc się do punktu 12 oświadczenia organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący zaznaczył, że nie podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, co oznacza - w ocenie organu - że skarżący nie może być uznany w Polsce za rezydenta dla celów podatkowych, zaś za granicą skarżący przebywał z zamiarem stałego pobytu.

Mając powyższe na względzie, Marszałek Województwa [...] uznał, że bezsporny jest zatem fakt, iż ostatnie lata skarżący przebywał za granicą, tam posiadał miejsce zamieszkania i również tam wykonywał pracę, co w konsekwencji oznacza, że miejscem zamieszkania skarżącego była Wielka Brytania.

Wobec powyższych ustaleń, Marszałek Województwa [...] stwierdził, że skarżący nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 65 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia i nie może być w tej sytuacji traktowany jako osoba posiadająca podczas pracy za granicą miejsce zwykłego zamieszkania w Polsce, co w konsekwencji oznacza, że skarżący nie może skorzystać z uprawnień wynikających z w/w przepisu.

Marszałek Województwa [...] wskazał, że jedną z podstawowych zasad koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest zasada lex loci laboris, która stanowi, że obywatel wykonujący prace lub pracujący na własny rachunek na terenie państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarii podlega wyłącznie ustawodawstwu tego państwa, w którym jest zatrudniony.

W związku z powyższym, organ pierwszej instancji podniósł, że po zakończeniu zatrudnienia skarżący powinien ubiegać się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Wielkiej Brytanii, gdyż tam był ostatni okres ubezpieczenia, zgodnie z treścią dokumentu [...]. Marszałek Województwa [...] podkreślił, że nabyte świadczenie za granicą mógł skarżący stosownie do przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego transferować do innego kraju UE/EOG oraz Szwajcarii w celu poszukiwania pracy.

Marszałek Województwa [...] wskazał na brzemiennie przepisów art. 61 ust. 1 oraz art. 65 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r.

Mając na względzie przywołane regulacje, organ pierwszej instancji stwierdził, że jeśli skarżący przeniósł swoje miejsce zamieszkania z Wielkiej Brytanii do Polski i nie podejmie w Polsce zatrudnienia, które będzie zaliczone zgodnie z art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do okresów dających prawo do zasiłku, to tym samym skarżący nie nabędzie prawa do polskiego zasiłku na podstawie okresu zatrudnienia za granicą, bowiem rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. nie zawiera przepisów, które pozwoliłyby polskim instytucjom na uwzględnianie zatrudnień wykonanych w innych państwach członkowskich, jeżeli osoba bezrobotna nie spełniła ostatniego okresu uprawniającego do zasiłku zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego występuje o przyznanie świadczenia lub nie jest objęta zakresem stosowania art. 61 wspomnianego rozporządzenia.

Ponadto, Marszałek Województwa [...] podkreślił, że instytucja właściwa państwa członkowskiego uwzględnia w niezbędnym zakresie okresy zatrudnienia lub ubezpieczenia przebyte w innym państwie członkowskim pod warunkiem, iż bezpośrednio przed utratą pracy osoba świadczyła pracę lub prowadziła działalność gospodarczą w kraju, w którym ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych (vide: art. 61 ust. 1 i ust 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego).

Mając powyższe na względzie, a w szczególności niewykazanie przez skarżącego miejsca zwykłego zamieszkania w Polsce, Marszałek Województwa [...] rzekł, jak w sentencji decyzji.

W piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji.

Wnosząc o uchylenie spornej decyzji, zarzucił bezzasadną odmowę prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wskazując, że - wbrew uzasadnieniu decyzji - nie ma on możliwości ubiegania się o zasiłek w Wielkiej Brytanii. Skarżący zauważył, że od 2017 r. przebywa na stałe w Polsce i nie zamierza wracać za granicę. Podniósł ponadto, że posiada orzeczoną III grupę niepełnosprawności.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 8 ust. 2, oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 138 § k.p.a., art. 127 ust. 1 w związku z art. 126 oraz art. 2 lit. a ppkt iii) umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra [pic]Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego w związku z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (...) - utrzymał w mocy w/w decyzję Marszałka [pic]Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. dotyczącą odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu wydanej decyzji, Minister wskazał, że godnie art. 61 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich UE.

Wskazując z kolei na przepis art. 61 ust. 2 cyt. rozporządzenia nr 883/2004, organ odwoławczy dodał, że uwzględnienie okresów ubezpieczenia spełnionych za granicą może nastąpić wyłącznie pod warunkiem spełnienia przez bezrobotnego ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium państwa, w którym ubiega się on o zasiłek.

Organ odwoławczy zauważył, że skarżący ubiega się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski, lecz ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednak, że ostatni okres ubezpieczenia spełnił skarżący na terytorium Wielkiej Brytanii. Minister wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 2 cyt. rozporządzenia nr 883/2004, okres ten nie może być co do zasady uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski.

W tym miejscu Minister zauważył, że podobne stanowisko w tej kwestii zajął Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu wydanym w sprawie C-272/90 [...], dotyczącym wykładni art. 67 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty treści art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, które 1 maja 2010 r. zastąpiło rozporządzenie nr 1408/71. Organ odwoławczy skazał, że w wyroku tym TSUE stwierdził, iż prawo europejskie, a w szczególności art. 67 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/71, nie zabrania, aby państwo członkowskie odmówiło przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na rzecz bezrobotnego, który nie spełnił ostatnio okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia w tym państwie.

Minister wskazał na wyjątek od powyższej zasady, który przewiduje art. 65 ust. 2 i 5 cyt. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., stanowiąc, że bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim, niż państwo wykonywania pracy i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.

Organ odwoławczy podkreślił, że aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 65 ust. 2 i 5 cyt. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r.), musi on nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE.

W tym miejscu Minister zauważył, że stanowisko to potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu wydanym w sprawie w sprawie [...], dotyczącym wykładni art. 71 rozporządzenia nr 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty treści art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004. Minister wskazał, że w wyroku tym TSUE wyraźnie stwierdził, że art. 71 rozporządzenia nr 1408/71 nie ma zastosowania do osoby bezrobotnej, która w trakcie wykonywania ostatniej pracy mieszkała w państwie miejsca zatrudnienia.

Minister wskazał, że w świetle art. 1 lit. j rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., "miejsce zamieszkania" definiuje się jako "miejsce, w którym osoba zwykle przebywa".

Organ odwoławczy podniósł, że kwestia interpretacji art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. została szeroko omówiona w wydanej przez Komisję Administracyjną ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego decyzji nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz. Urz. UE C 106 z 24 kwietnia 2010 r.). Minister zauważył, że zgodnie ze wspomnianą wyżej decyzji nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r., art. 65 ust. 2 i 5 cyt. rozporządzenia nr 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. Niemniej, jak zauważył organ odwoławczy, w preambule do decyzji nr U2 wyraźnie wskazano, że nie można jednak zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 cyt. rozporządzenia nr 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i które pozostawiły swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że zgodnie z ust. 3 decyzji nr U2, do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy się oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009.

Minister wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r., przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych, a w przypadku studentów również źródło ich dochodów. Z kolei, jak zauważył organ odwoławczy, w świetle art. 11 ust. 2 cyt. rozporządzenia nr 987/2009, przyjmuje się, że dopiero w przypadku, gdy wspomniane wyżej kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa.

Mając na względzie powyższe regulacje prawne, Minister odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - wskazał, że z oświadczenia skarżącego wynika, iż przed wyjazdem do Wielkiej Brytanii przebywał on w Polsce od urodzenia do chwili wyjazdu, czyli długo i ciągle. Według Ministra, okoliczności te mogłyby oznaczać, że miejscem zwykłego zamieszkania skarżącego podczas pracy za granicą była Polska.

Niemniej jednak, organ odwoławczy stwierdził, że z oświadczenia skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 wynika, iż skarżący przebywał na terytorium Wielkiej Brytanii w okresie od kwietnia 2012 r. do czerwca 2017 r., tj. przez ponad pięć lat, a w okresie tym "do Polski przyjeżdżał jeden raz w roku na okres urlopu wypoczynkowego, trwającego każdorazowo 3 tygodnie".

W tej sytuacji, organ odwoławczy wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1608/13, w uzasadnieniu którego NSA uznał, że przyjazdy do Polski 2 lub 3 razy w roku na okres od 1 do 3 tygodni wskazują na ciągłość pobytu w innym państwie członkowskim.

Mając na względzie wskazany powyżej wyrok NSA, Minister uznał, że przyjazdy skarżącego do Polski raz w roku nie mogą przerwać ciągłości pobytu w Wielkiej Brytanii.

Ponadto, organ odwoławczy - powołując się na wyjaśnienia skarżącego - uznał, że praca skarżącego w Wielkiej Brytanii miała charakter stały. Organ odwoławczy zauważył również, że z oświadczenia skarżącego wynika, iż w trakcie pobytu w Wielkiej Brytanii nie podlegał on w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, co oznacza, że nie miał w Polsce miejsca zamieszkania do celów podatkowych (rezydencji podatkowej).

Odnosząc się do sytuacji mieszkaniowej w Wielkiej Brytanii, Minister wskazał, że z wyjaśnień skarżącego wynika, że mieszkał on w Wielkiej Brytanii pod jednym adresem w mieszkaniu komunalnym. W odniesieniu z kolei do sytuacji mieszkaniowej w Polsce, Minister stwierdził, że z oświadczenia skarżącego wynika, iż podczas pobytu za granicą, skarżący wynajmował mieszkanie od 2001 r. do chwili obecnej. Na podstawie powyższych informacji Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznał więc, że zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w Polsce skarżący był najemcą mieszkania. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę, że przez ostatnie pięć lat to w Wielkiej Brytanii skarżący faktycznie przebywał, Minister uznał, że sytuacja mieszkaniowa skarżącego w czasie pobytu za granicą była bardziej stabilna w Wielkiej Brytanii, niż w Polsce.

Organ odwoławczy zauważył ponadto, że z treści oświadczenia skarżącego wynika, że podczas pracy w Wielkiej Brytanii nie przekazywał on środków finansowych na utrzymanie członków rodziny, zamieszkujących w Polsce, z którymi prowadziłby wspólne gospodarstwo domowe. Organ odwoławczy wskazał, że jako członków najbliższej rodziny, skarżący wymienił dwie córki oraz byłą partnerkę życiową, które przebywały z nim w Wielkiej Brytanii i które pozostają tam nadal. Mając powyższe na względzie, Minister stwierdził, że w trakcie zatrudnienia za granicą, skarżący prowadził wspólne gospodarstwo domowe ze swoją ówczesną partnerką życiową oraz córkami w Wielkiej Brytanii i to w tym państwie miał silniejsze więzi rodzinne.

W tej sytuacji, Minister uznał, że wszystkie wymienione powyżej okoliczności świadczą o tym, że w przypadku skarżącego miejscem zwykłego zamieszkania podczas pracy za granicą była Wielka Brytania.

Organ odwoławczy zauważył na marginesie, iż zebrany materiał dowodowy nie zawiera informacji o prowadzeniu przez skarżącego działalności o charakterze niezarobkowym ani w Wielkiej Brytanii, ani w Polsce. W związku z tym, Minister uznał, że są to zatem okoliczności, które nie wskazują na zamieszkiwanie skarżącego w żadnym z ww. państw.

Ponadto, Minister zauważył, że skarżący w oświadczeniu wpisał, iż powodami wyjazdu za granicę były: "praca, rodzina". Jednocześnie, skarżący zaznaczył, że przebywał w Wielkiej Brytanii z zamiarem stałego pobytu.

W konsekwencji, Minister stwierdził, że w wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należy jednoznacznie uznać, że w świetle zdecydowanej większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, miejscem zwykłego zamieszkania skarżącego podczas pobytu i pracy za granicą była Wielka Brytania. W tym stanie faktycznym, organ odwoławczy stwierdził, że nie jest dopuszczalne odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 cyt. rozporządzenia, tj. celu wyjazdu skarżącego za granicę, czy też jego zamiaru.

Zdaniem Ministra, stanowisko takie potwierdza również dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 687/13 oraz I OSK 729/13; wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1609/13, wyroki NSA z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1888/13 oraz I OSK 1929/13, wyroki NSA z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1497/13 oraz I OSK 1608/13, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2149/14, wyrok NSA z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1998/14, wyroki NSA z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3199/14 oraz I OSK 3200/14, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 558/15, a także wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1165/15).

Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione powyżej kryteria, Minister uznał, że skarżący nie może być traktowany, jako osoba mająca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce, a w konsekwencji nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004.

Organ odwoławczy zauważył bowiem, że przyjeżdżając do Polski, w istocie skarżący zmienił miejsce zamieszkania.

Minister podniósł ponadto, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. Minister wskazał, że w myśl art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, uwzględnienie przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski okresów ubezpieczenia spełnionych przez skarżącego na obszarze Wielkiej Brytanii jest możliwe tylko pod warunkiem spełnienia przez niego ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce albo zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia.

Według Ministra, jak wykazano w toku postępowania, skarżący nie może być uznany za osobę mającą podczas pracy na terytorium Wielkiej Brytanii miejsce zamieszkania w Polsce - a tym samym nie może zostać objęty postanowieniami preferencyjnego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004. Organ wskazał, że skarżący nie spełnił także ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski.

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, a także fakt, że skarżący nie udokumentował żadnych, spełnionych na terytorium Polski w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień jego rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych, w rozumieniu art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie jest możliwe przyznanie skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Ustosunkowując się do podniesionej w treści odwołania okoliczności, iż skarżący "nie ma możliwości ubiegania się o zasiłek w Wielkiej Brytanii", Minister wyjaśnił, że żaden z przepisów rozporządzeń nr 883/2004 i nr 987/2009 nie stanowi, że w przypadku nieubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych w jednym państwie członkowskim, bezrobotny ma bezwarunkowe prawo do otrzymania zasiłku od instytucji innego państwa członkowskiego.

Ponadto, organ odwoławczy zauważył również fakt, iż UE nie ma jednego wspólnego systemu zabezpieczenia społecznego, a przepisy rozporządzeń 883/2004 i 987/2009 zawierają jedynie reguły dotyczące koordynacji systemów poszczególnych państw.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. M. P., działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2020 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że jego decyzja nie jest zgodna z ustalonym stanem faktycznym. Ponadto, skarżący zarzucił, że decyzja odmawiająca przyznanie mu prawa do zasiłku narusza Konstytucję RP. Skarżący stwierdził, że uważa się za pracownika powracającego, co równa się automatycznie z przyznaniem mu zasiłku. Skarżący uznał jednocześnie, że - wbrew stanowisku organów obu instancji - jego centrum gospodarcze znajdowała się w Polsce, o czym świadczy to, iż w przypadku, gdyby nie płacił czynszu za mieszkanie i opłat z energię elektryczną, zostałby eksmitowany z lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W skierowanym do Sądu piśmie procesowym z dnia [...] września 2020 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, uzupełniając skargę, zarzucił zaskarżonej decyzji:

I. naruszenie art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - poprzez jego nieprawidłową wykładnię, która skutkowała wydaniem przez organ nieprawidłowej decyzji w okolicznościach, gdy - w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego - wynika, że skarżący spełnił przesłanki do przyznania zasiłku określonego w art. 71 ust. 1 cyt. ustawy, co powinno skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji,

II. naruszenie art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 - poprzez uznanie, iż fakt zamieszkiwania przez skarżącego w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony, nie został udokumentowany, podczas gdy skarżący ten fakt wykazał poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego najem lokalu mieszkalnego w Polsce oraz uiszczenie czynszu za ten lokal, co skutkowało przyjęciem, że miejscem zamieszkania skarżącego w czasie pracy w Wielkiej Brytanii była Wielka Brytania, a nie Polska,

III. naruszenie art. 11 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września - poprzez jego błędną interpretację w niniejszej sprawie, z uwagi na przyjęcie, iż analiza przesłanek zawartych w tym przepisie pozwala na ustalenie, że zwykłym miejscem zamieszkania skarżącego była Wielka Brytania, podczas gdy przesłanki te nie wskazują jednoznacznie na miejsce zamieszkania,

IV. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji,

V. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie w całości zarówno zasarżnej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]stycznia 2020 r., a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez adwokata ustanowionego z urzędu, które to koszty nie zostały opłacone w całości ani w części.

W uzasadnieniu pisma procesowego, strona skarżąca uznała za błędne stanowisko organu, że skarżący nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium polski, a nadto nie może zostać uznany za osobę, która podczas pracy za granicą miała miejsce zwykłego zamieszkania w Polsce, zatem nie spełnia warunku okreslonego w art. 65 ust. 2 rozporządzenia Paelamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Strona skarżąca zarzuciła, iż kryteria wymienone w art. 11 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 987/2009, służace ustaleniu miejsca zamieszkania, nie zostały rozważone przez organ w sposób pełny i wyczerpujący.

Ponadto, według strony skarżącej, organ odwoławczy, badając sytuację skarżącego, nie wziął pod uwagę wszystkich kryterów, o których mowa w powyższym przepisie.

Strona skarżąca zauważyła, że organ odwoławczy, oceniając sytuację skarżącego - wskazał, że miejscem zamieszkania skarżącego była Wielka Brytania, podczas gdy sytuacja mieszkaniowa skarżącego w Wielkiej Brytanii była identyczna jak w Polsce. Strona skarżąca podniosła bowiem, że w Wielkiej Brytanii wynajmowała lokal komunalny, natomiast w Polsce wynajmowała lokal mieszkalny, za który podczas pracy za granicą nieprzerwanie uiszczała czynsz i opłacała energię elektryczną. Strona skarżąca podkreśliła ponadto, że w żaden sposób przez cały czas trwania swojego zatrudnienia za granicą nie wypowiedziała umowy najmu mieszkania w Polsce, gdyż w Polsce chciała mieć swój ośrodek życia, będąc jednocześnie zatrudnionym w Wielkiej Brytanii. W tej sytuacji, skarżący wskazał, że fakt opłacania mieszkania świadczy o tym, że miał on i ma nadal ugruntowany zamiar pobytu w Polsce. Strona skarżąca podniosła, że wyjazd za granicę miał na celu poprawę sytuacji materialnej skarżącego, albowiem w Polsce w czasie, kiedy zdecydował się na wyjazd w celu zarobkowym, nie miał możliwości podjęcia zatrudnienia.

Ponadto, strona skarżąca dodała, że organ odwoławczy nie rozważył w sposób wyczerpujący sytuacji mieszkaniowej skarżącego, odnosząc się do niego w sposób lakoniczny poprzez błędnę przyjęcie, że skoro skarżący w czasie zatrudnienia w Wielkiej Brytanii mieszkał w wynajmowanym mieszkaniu, a w Polsce mieszkał także w wynajmowaym mieszkaniu to miejscem zamieszkania skarżacego jest Wielka Brytania.

W konsekwencji, skarżący stwierdził, że może zostać uznany za osobę, która podczas pracy za granicą miała miejsce zamiezkania w Polsce, albowiem w świetle kryteriów wskazanych w art. 11 rozporządzenia nr 987/2009 zasadne jest przyjęcie, że miejscem zamieszkania skarżącego podczas jego zatrudnienia i świadczenia przez skarżącego pracy w Wielkiej Brytanii była Polska.

Jednocześnie, strona skarżąca podniosła, że z uwagi na brak jednoznacznego rozstrzygnięcia dotyczącego przesłanek z art. 11 rozporządzenia nr 987/2009, organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji powinien zastosować kryterium biorące pod uwagę zamiar danej osoby, jaki wynika z tych okoliczności, a zwłaszcza powody, które skłoniły skarżącego do przemieszczania się. W tym kontekście skarżący wskazał, że powodem, dla którego przebywał w Wielkiej Brytanii, była chęć zarobienia pieniędzy z zamiarem przebywania w Polsce.

W konsekwencji, strona skarżąca stwierdziła, że z uwagi na zamiar oraz powody, dla których skarżący zdecydował się na wyjazd za granicę, należy stwierdzić, iż skarżący spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do zasiłki dla bezrobotnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej także: "P.p.s.a.").

Należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem europejskim (prawem Unii Europejskiej), rozumianym, jako całokształt dorobku prawnego Unii Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa europejskiego, interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

Należy zauważyć, że zgodnie z zasadą pierwszeństwa, prawo Unii Europejskiej ma wartość nadrzędną nad prawem krajowym państw członkowskich Unii Europejskiej. Nie ulega wątpliwości, że zasada pierwszeństwa dotyczy wszystkich aktów wspólnotowych, które mają moc wiążącą. W konsekwencji, państwa członkowskie UE nie mogą więc stosować przepisu krajowego, który jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej, albowiem zasada pierwszeństwa gwarantuje jednolitą ochronę prawną obywateli na całym terytorium Unii Europejskiej. Jednocześnie, nie ulega wątpliwości, że sądy krajowe, będące zarazem sądami unijnymi, muszą czuwać nad przestrzeganiem wspomnianej zasady pierwszeństwa, gdyż stanowi ona istotę funkcjonowania wspólnoty europejskiej w ramach jednego porządku prawnego ustalonego traktatami UE.

Warto również zwrócić uwagę na zasadę bezpośredniego skutku prawa Unii Europejskiej, która umożliwia podmiotom indywidualnym powoływanie się bezpośrednio na prawo unijne przed sądami i to niezależnie od tego, czy w prawie krajowym istnieją podobne regulacje prawne. W ten sposób zasada bezpośredniego skutku gwarantuje stosowanie i skuteczność prawa unijnego w państwach członkowskich UE.

Zasada bezpośredniego skutku dotyczy nie tylko prawa pierwotnego zawartego w Traktatach UE, ale także aktów prawa wtórnego, a więc aktów przyjętych przez instytucje UE na podstawie wspomnianego prawa traktatowego. W tym miejscu, należy jednak wyraźnie zauważyć, że zakres bezpośredniego skutku zależy od rodzaju danego aktu. W świetle zarówno przepisów traktatowych, jak i dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, pełny skutek bezpośredni mają przepisy rozporządzeń, które są bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich UE.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], zobowiązany był zbadać jej zgodność przede wszystkim z przepisami prawa europejskiego, w tym w szczególności z regulacjami zawartymi zarówno w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jak i rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga M. P. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2020 r. - nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Sąd uznał, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wydając sporną decyzję z dnia [...] marca 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka [pic]Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. wydaną w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych - nie dopuścił się naruszenia przede wszystkim przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Ponadto, w ocenie Sądu, wydając obie sporne decyzje administracyjne, organy nie dopuściły się naruszenia zarówno norm procedury administracyjnej, w tym przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, jak również norm prawa materialnego, w tym przede wszystkim przepisów art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

W konsekwencji, Sąd uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Minister, prawidłowo interpretując regulacje prawne wyrażone w powyższych przepisach prawa Unii Europejskiej, nie naruszył również normy prawnej zawartej w przepisie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Tym samym, Sąd uznał, że Minister, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną - nie dopuścił się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności spornej decyzji z dnia [...] marca 2020 r., należy na wstępie wyraźnie wskazać, że w decyzji tej Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odmówił skarżącemu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w Wielkiej Brytanii do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce. Organ argumentował, że nie ma podstaw do uwzględnienia przy ustaleniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, okresów ubezpieczenia za granicą, na podstawie art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ nie udokumentował on, że wykonując pracę za granicą miał miejsce zamieszkania w Polsce (była tzw. pracownikiem powracającym).

Sąd uznaje to zapatrywanie organu za prawidłowe.

Przepis art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia 883/2004 instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie, zachowanie, odzyskanie lub kontynuację prawa do świadczeń od spełnienia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, bierze pod uwagę, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek ukończone na podstawie ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego, tak jak gdyby były one ukończone na podstawie stosowanego przez nią ustawodawstwa.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 65 ust. 5 lit. a, zastosowanie przepisów ust. 1 niniejszego artykułu uzależnione jest od spełnienia ostatnio przez zainteresowanego, zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego ubiega się on o świadczenia: -okresów ubezpieczenia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów ubezpieczenia, - okresów zatrudnienia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów zatrudnienia lub - okresów pracy na własny rachunek, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów pracy na własny rachunek.

Stosownie do art. 65 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 883/2004, bezrobotny, o którym mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie, otrzymuje świadczenie zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym ma on miejsce zamieszkania, tak jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu w okresie swego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Świadczenia te są udzielane przez instytucje miejsca zamieszkania.

W świetle art. 65 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 883/2004, całkowicie bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek miał miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim, niż właściwe Państwo Członkowskie, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji urzędów zatrudnienia Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania.

Dla zastosowania art. 65 ust. 5 lit. a w związku z art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 istotna jest przesłanka miejsca zamieszkania. Interpretując treść tego określenia, należy mieć przede wszystkim na uwadze to, że regulacja zawarta w art. 65 ust. 5 lit. a cyt. rozporządzenia ma charakter szczególny, a zatem musi być stosowana w sposób ścisły. Ponadto, trzeba mieć na uwadze, że prawodawca wspólnotowy, jako ten który ustanowił zasadę i wyjątek, jest uprawniony do zakreślenia granic tego wyjątku. Elementem tego zakreślenia jest zdefiniowanie pojęcia miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 1 lit. j rozporządzenia nr 883/2004 zwrot "zamieszkanie" oznacza miejsce, w którym osoba zwykle przebywa. Definicja ta odnosi się do wszystkich zagadnień objętych rozporządzeniem w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a więc i świadczeń dla bezrobotnych (art. 3 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 883/2004).

Do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy oprzeć się na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zgodnie z art. 11 ust.1 rozporządzenia nr 987/2009 w przypadku, gdy pomiędzy instytucjami dwóch lub więcej państw członkowskich istnieje rozbieżność opinii w odniesieniu do ustalenia miejsca zamieszkania osoby, do której stosuje się rozporządzenie podstawowe, instytucje te ustalają na podstawie wspólnego porozumienia ośrodek interesów życiowych zainteresowanego w oparciu o ogólną ocenę wszystkich dostępnych informacji dotyczących istotnych okoliczności, które mogą obejmować w stosownych przypadkach: a) czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich; b) sytuację danej osoby, w tym charakter i specyfikę wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę; jej sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne; prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym; w przypadku studentów - źródło ich dochodu; jej sytuację mieszkaniową, zwłaszcza informację, czy sytuacja ta ma charakter stały; państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

W przypadku, gdy uwzględnienie poszczególnych kryteriów w oparciu o istotne okoliczności wymieniane w ust. 1 nie doprowadzi do osiągnięcia porozumienia przez zainteresowane instytucje, należy, stosownie do art. 11 ust. 2 rozporządzenia 987/2009, brać pod uwagę zamiar danej osoby, a zwłaszcza powody, które skłoniły ją do przemieszczenia się, oraz cel jej wyjazdu do innego państwa.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisu art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, jak również art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, albowiem prawidłowo stwierdziły, że miejsce zamieszkania M. P., a więc miejsce, w którym zwykle przebywa, nie znajdowało się w Rzeczypospolitej Polskiej. Przez cały czas zatrudnienia za granicą, centrum życiowe skarżącego znajdowało się za granicą.

Z akt sprawy wynika, że M. P. przebywała na terytorium Wielkiej Brytanii od kwietnia 2012 r. do czerwca 2017 r., tj. przez ponad pięć lat. Wraz z nim za granicą przebywała również jego była partnerka życiowa oraz dwójka dzieci, z którymi prowadził wspólne gospodarstwo domowe, tam znajdował się ośrodek ich żywotnych interesów. Skarżący był zatrudniony na stałe, na podstawie dwóch umów o pracę, nie podlegał obowiązkowi podatkowemu w Polsce (nie był uważana za rezydenta dla celów podatkowych). Do Polski przyjeżdżał na krótkie okresy (raz w roku na okres urlopu wypoczynkowego), a także nie przekazywał tu żadnych środków finansowych.

Powyższe okoliczności, oceniane według art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, jednoznacznie świadczą o tym, że skarżący nie była tzw. "pracownikiem powracającym". Skoro w sprawie rozstrzygające były kryteria określone w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, co trafnie stwierdziły organy obu instancji, to nie było podstaw do odwoływania się i badania przesłanek określonych w art. 11 ust. 2 tego rozporządzenia.

W skardze do Sądu skarżący podkreślił, że w toku postępowania wykazał - poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego najem lokalu mieszkalnego w Polsce oraz uiszczanie czynszu za ten lokal - że jego miejscem zamieszkania w czasie pracy w Wielkiej Brytanii nie była Wielka Brytania, lecz Polska. W tej sytuacji, skarżący wskazał, że fakt opłacania mieszkania świadczy o tym, że miał on i ma nadal ugruntowany zamiar pobytu w Polsce.

Odnosząc się do tego twierdzenia, należy wyjaśnić, że fakt uiszczania czynszu najmu za lokal pozostający w Polsce, a także okresy zamieszkiwania skarżącego w Polsce podczas okazjonalnych urlopów nie stanowiły "przeszkody" do stwierdzenia, że jego pobyt w Wielkiej Brytanii miał charakter stały. Więź z Polską, co skarżący starał się wykazać, a czego organy nie kwestionowały w decyzji, nie znalazła w okresie pracy skarżącego w Wielkiej Brytanii, odzwierciedlenia w faktach, które mają znaczenie w tej sprawie, dla ustalenia miejsca zamieszkania. Z tych samych przyczyn nie ma jakiegokolwiek znaczenia fakt, że skarżący płacił za lokal w kraju i że zamierzał zamieszkać w Polsce, po zakończeniu pobytu w Wielkiej Brytanii. Jak już wskazał Sąd wyżej, za miejsce zamieszkania uznaje się ośrodek interesów życiowych zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy brać pod uwagę okoliczności dotyczące czasu i ciągłości pobytu oraz sytuacji danej osoby (zatrudnienia, sytuacji rodzinnej oraz więzi rodzinnych). Okoliczności subiektywne, takie jak zamiar danej osoby są uznawane za rozstrzygające dopiero wówczas, gdy nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania w oparciu o wyżej wymienione kryteria, a taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie.

Z tego powodu nie są zasadne zarzuty procesowe skargi, dotyczące nieprawidłowego ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy oraz naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 883/2004, albowiem organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że skarżący nie spełniła ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski.

Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie uchybiły normom zawartym w przepisach art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.

Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, organy obu instancji nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnia i instytucjach rynku pracy, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.