Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 508/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi I. i W. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zmieniającej podatek od nieruchomości na rok 2009 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z powołaniem się na przepis art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) i art. 2,17 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta nr [...] z [...] doręczonej 1 lutego 2010r. zmieniającej ustalony I. i W. Ch. podatek od nieruchomości na rok 2009 w części dotyczącej garażu położonego przy ul. O.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, co następuje.

Podatnicy złożyli w dniu 26 stycznia 2010 r. informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, wykazali w niej położne w Kołobrzegu, przy ul. O. grunty "pozostałe" o powierzchni 67 m² , budynki mieszkalne o powierzchni 58,59 m² oraz budynki pozostałe o powierzchni 24,60 m².

W konsekwencji powyższego organ podatkowy I instancji zmienił decyzję z [...] nr [...] ustalającą podatnikom wysokość podatku od nieruchomości za 2009 rok wskazując w uzasadnieniu, że zmiana rozstrzygnięcia w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dokonana została w związku z nabyciem w dniu 15 października 2009 r. nieruchomości położonej przy ul. O.

Podatnicy złożyli 17 lutego 2010 r. korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych zmieniając kwalifikację garażu o powierzchni 24,60 m² z "pozostałe budynki lub ich części" na lokal mieszkalny, wskazując w uzasadnieniu, że garaż znajduje się w budynku mieszkalnym. Następnie uwzględniając fakt złożenia korekty w/w informacji, organ podatkowy I instancji postanowieniem z 9 marca 2010 r., z powołaniem się na przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wznowił postępowanie podatkowe w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r. zakończone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta.

Uzasadniając wydaną 22 marca 2010 r., w trybie wznowienia postępowania, z powołaniem się na przepis art. 245 § 1 pkt 3 lit. a, art. 207 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, opisaną wyżej decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji zmieniającej ustalony podatek od nieruchomości na 2009 rok, Prezydent Miasta nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

Przywołując przepis art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne organ podatkowy wskazał, że przy wymiarze podatku od nieruchomości organ podatkowy jest związany zapisem zawartym w ewidencji gruntów i budynków.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że już 31 grudnia 2009 r. organ podatkowy otrzymał ze Starostwa Powiatowego zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika, że podatnicy nabyli w dniu 15 grudnia 2009 r. dwa samodzielne lokale w budynku mieszkalnym wielorodzinnym: lokal mieszkalny z udziałem w działce gruntu i częściach wspólnych budynku oraz lokal niemieszkalny (garaż) z udziałem w działce gruntu i częściach wspólnych budynku.

Wyjaśniono dalej, że lokale o innym przeznaczeniu niż mieszkalne, co do zasady powinny być opodatkowane według stawki przewidzianej dla budynków lub ich części pozostałych i dodano, że skoro część budynku jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, to dla lokalu niemieszkalnego w budynku mieszkalnym należało odrębnie ustalić przynależność do danej kategorii budynków, korzystając z definicji zawartych w art. 1a oraz art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dlatego prawidłowo zakwalifikowano garaż, będący lokalem niemieszkalnym, stanowiący odrębną własność, do kategorii budynków pozostałych.

W odwołaniu od tej decyzji podatnicy wnosząc o jej uchylenie podnieśli zarzuty odnoszące się do niewłaściwego zastosowania stawki podatkowej dla części budynku mieszkalnego obejmującego wyodrębniony garaż.

Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność nabycia przez podatników przedmiotowych nieruchomości i powołując się na przepis art. 21 ust. 1 prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uznał, że słusznie postąpił organ podatkowy I instancji odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie, skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania określonych w art. 121, 122, 172, 173, 180 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa oraz niewłaściwe zastosowanie stawki podatkowej dla części budynku mieszkalnego obejmującego wyodrębniony garaż poprzez przyjęcie stawki przewidzianej dla budynków pozostałych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji

z prawem.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] została wydana w trybie postępowania wznowieniowego.

Istotą sporu jest zatem ocena przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie wznowienia postępowania podatkowego, a w szczególności ocena zaistnienia nowych istotnych dowodów i okoliczności nieznanych organowi podatkowemu w dacie podejmowania decyzji w postępowaniu dotyczącym decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] doręczonej stronie w dniu 1 lutego 2010r wydanej w oparciu o przepis art. 254 § 1. Strona od tej decyzji nie wniosła odwołania.

Na wstępie należy wskazać, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz ustawach podatkowych. Przyjęte rozwiązanie wyznacza granice pojęcia decyzji ostatecznej oraz stanowi, że wydanie takiej decyzji jest ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej. Przy czym ustanowiona zasada trwałości decyzji ostatecznej jest zagwarantowana sankcją nieważności. Według art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Konstrukcja sankcji nieważności opiera się na tożsamości sprawy rozstrzygniętej decyzją, a sprawy będącej przedmiotem wcześniejszej decyzji ostatecznej.

Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wyznaczone przepisami odstępstwa od tej zasady (tzw. tryby nadzwyczajne) podlegają ścisłej wykładni.

Podstawę prawną rozstrzygnięć w rozpoznawanej sprawie stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w myśl którego "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję".

W ocenie rozpatrującego sprawę składu orzekającego wyszczególnione w zaskarżonej decyzji przesłanki wynikające ze złożonych korekt informacji wraz z jej uzasadnieniem nie stanowiły ani nowych okoliczności faktycznych, ani nowych dowodów nieznanych Prezydentowi Miasta w dniu [...], tj. w dniu wydania decyzji ostatecznej, które wyszły na jaw po jej wydaniu.

Podatnik nie tyle wskazał nowe okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a które przed jej wydaniem nie zostały ujawnione, ale dokonał odmiennej niż poprzednio kwalifikacji prawnej nieruchomości stanowiących jego własność.

Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną.

Sąd dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 210 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa decyzja kończące postępowanie, to akt, z którego strona winna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację o swej sytuacji prawnej - w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji organ zupełnie pominął fakt wydania decyzji w oparciu o tryb nadzwyczajny.

Jednak z mocy art. 145 § 1 lit. c u.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść orzeczeń. W tej kategorii podstawy uchylenia mieści się brak należytej staranności wykazywany przez organy podatkowe w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego oraz materiału dowodowego zebranego w danej sprawie.

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. A zatem Sąd uznał, iż uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania.

Odnosząc się do zarzutów skargi przede wszystkim odnieść należy się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. 121, 122, 180 i 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.).W ocenie Sądu organ zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania zaskarżonej decyzji oraz dokonały jego swobodnej a nie dowolnej oceny. Z zarzutów skargi nie wynika, które to dowody nie zostały ocenione bądź których dowodów organ nie przeprowadził.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organy art. 121 Ordynacji podatkowej Sąd stwierdza, że powołane przez stronę orzeczenia dotyczyły innego podatnika, innego przedmiotu opodatkowania zatem nie można mówić o tożsamości spraw jak również innego trybu rozpoznawania sprawy. Tym samym trudno jest organom podatkowym zarzucić naruszenie wyrażonej w powołanym przepisie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Nie dokonano bowiem w sprawie odmiennej oceny prawnej w odniesieniu do tego samego adresata, na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej, bez dokładnego uzasadnienia takiej różnicy. A tylko takie postępowanie jest w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych traktowane, jako naruszenie zasady zaufania (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 652/97, ONSA 1999, nr 1 poz. 27).

Rację ma skarżący, iż w uzasadnieniu decyzji organy winny odnieść się do argumentacji podatnika jednak, co należy podkreślić takie uchybienie może stać się podstawą uchylenia przez Sąd zaskarżonego rozstrzygnięcia tylko w sytuacji jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wskazał jakiegokolwiek wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.

Nie mogą także skutkować uwzględnieniem skargi argumenty dotyczące zastosowania niewłaściwej stawki podatkowej dla części budynku mieszkalnego obejmującego wyodrębniony garaż poprzez przyjęcie stawki przewidzianej dla budynków pozostałych (6,25 zł/lm2), zamiast stawki przewidzianej dla budynku mieszkalnego i jego części tj. 0,57 zł/lm2

Podkreślić należy jeszcze raz, iż zaskarżona decyzja została wydana w toku postępowania nadzwyczajnego W związku z powyższym niedopuszczalne jest wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p.( por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010r. sygn. akt I FSK 1848/08 LEX nr 558849.

Niemniej jednak odnosząc się do poglądu wyrażonego w skardze, iż wyodrębniony garaż jako część budynku mieszkalnego winien podlegać opodatkowaniu według tej samej stawki podatkowej przewidzianej dla budynku mieszkalnego, albowiem "nie ma dwu odrębnych przedmiotów opodatkowania tj. budynku i jego części " Sąd nie podziela poglądu skarżącego w tym zakresie.

W art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stwierdzono, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są m.in. budynki lub ich części. Z dalszych unormowań ustawy wynika, że częścią budynku podlegającą opodatkowaniu jako odrębny przedmiot opodatkowania jest lokal, takiego pojęcia bowiem ustawodawca używa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, którego końcowa część brzmi: "z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości". Dalej, w tym samym artykule w ustępie 5, ustawodawca stanowi: "Jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku". Z unormowań tu zacytowanych wynika, że częścią budynku mogącą być samodzielnym przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest wyodrębniony lokal w tym budynku. Wyodrębnienie takie odbywa się na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Wyodrębnione lokale stają się odrębną nieruchomością również w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a tym samym przedmiotem opodatkowania jest posiadanie odrębnej nieruchomości będącej częścią budynku.

Podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, ale ustawodawca z przyczyn społecznych i gospodarczych niektóre grupy nieruchomości opodatkować chciał stawkami niższymi. Najniższą stawkę maksymalną przewidziano w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych dla budynków mieszkalnych lub ich części, zaspokajających podstawowe potrzeby ludzi w zakresie zamieszkiwania (pkt 1), znacznie wyższą dla budynków pozostałych lub ich części (pkt 4), jeszcze wyższą dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (pkt 3), a najwyższą dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna, z wyjątkiem budynków lub ich części przydzielonych na potrzeby bytowe osób zajmujących lokale mieszkalne, oraz od części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (pkt 2).

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków

Jak wynika z zawiadomienia Starostwa Powiatowego o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, podatnicy nabyli w dniu 15 grudnia 2009 r. dwa samodzielne lokale w budynku mieszkalnym wielorodzinnym: lokal mieszkalny z udziałem w działce gruntu i częściach wspólnych budynku oraz lokal niemieszkalny (garaż) z udziałem w działce gruntu i częściach wspólnych budynku.

W związku z tym opodatkowanie części budynku jaką jest samodzielny lokal stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków ta część jest określona jako mieszkalna.

Sąd zwraca uwagę, że również w doktrynie prawa podatkowego przyjmuje się, że lokale o innym przeznaczeniu niż mieszkalne (np. garaże), co do zasady powinny być opodatkowane według stawki przewidzianej dla budynków (ich części) pozostałych (zob. L. Etel, Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości garaży w budynkach mieszkalnych, Przegląd podatków lokalnych i finansów samorządowych, 2009 r., Nr 7-8 (101-102), s. 1 i 13.). Takie stanowisko w przedmiotowej sprawie znajduje również swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki WSA w Białymstoku: z 23 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 407/07 i z 11 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 12/08, nie publikowane).

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.