Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 131/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1 par. 2, art. 116 par. 1 pkt 1 lit b par. 2 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 201 par. 1 par. 4 art. 167 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 roku do listopada 2010 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- P. z dnia [...], którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności M. D., jako byłego członka zarządu A spółki z o.o., w części dotyczącej zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę za okresy od stycznia do listopada 2008 r. w łącznej kwocie 115 424 zł i kwocie odsetek wynoszącej 73 033 zł oraz w części dotyczącej kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 37 154, 40 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – P. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. D. za zaległości podatkowe spółki A w podatku VAT za okresy grudzień 2008 r., od stycznia do grudnia 2009 r. oraz od stycznia do listopada 2010 r., w łącznej wysokości 498 858 zł wraz z odsetkami za zwłokę od w/w zaległości w łącznej wysokości 262 952 zł oraz za powstałe koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 44 585, 30 zł. Jednocześnie organ pierwszej instancji prowadził postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe A również wobec drugiego członka zarządu spółki – M. T. i wydał stosowne decyzje.

M. D. w odwołaniu z dnia 30 grudnia 2013 r. zarzucił naruszenie:

- art. 120 i 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w związku z art. 304 Kodeksu postępowania karnego, poprzez zaniechanie zawiadomienia organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstw na szkodę spółki przez członków zarządu i prokurenta A;

- art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., poprzez uznanie, iż adresat decyzji miał możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki A oraz poprzez uznanie, iż gdyby adresat decyzji nie miał możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, to winien złożyć rezygnację z członkostwa w zarządzie spółki;

- art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., w związku z art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych, poprzez uznanie, iż doszło do powołania na członka zarządu adresata mimo braku uchwały wspólników spółki zarząd powołującej.

W treści odwołania wniósł o uchylenie decyzji, bądź o zawieszenie postępowania po uprzednim powiadomieniu prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez członków zarządu i prokurenta spółki A.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił kolejno, że:

1. Egzekucja z majątku A okazała się bezskuteczna. Podjęte czynności egzekucyjne nie doprowadziły do wyegzekwowania zaległości w podatku VAT za okresy od października do grudnia 2011 roku oraz od stycznia do czerwca 2012 roku. Banki nie przekazały żadnych kwot z uwagi na brak środków na zajętych rachunkach, a następnie z uwagi na ich zamknięcie. W wyniku zajęć wierzytelności tytułem zaległości w podatku VAT za październik 2011 r. wyegzekwowano na poczet należności głównej kwotę 1 318,50 zł, zaś za marzec 2012 r. 812,80 zł. Nie powiodły się próby dokonania czynności przez poborców skarbowych bowiem nie zostali oni wpuszczeni na teren obiektu, a spółka zaprzestała prowadzenia działalności.

2. Zaległości w podatku VAT za przedmiotowe okresy dotyczą zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez M. D. obowiązków członka zarządu. Zgodnie z § 16 umowy spółki z dnia 1 marca 2007 r. wynika, iż aktem tym powołano pierwszy zarząd w składzie: M. C. - członek zarządu, M. D. - członek zarządu. Uchwałą z dnia 14 marca 2008 r. odwołano z dniem 14 marca 2008r. z funkcji członka zarządu M. C., po czym uchwałą z dnia 8 stycznia 2009 r. ponownie powołano M. C. na członka zarządu, która z dniem 24 października 2011 r. zmieniła nazwisko na T.

Pismem z dnia 30 grudnia 2010 r. M. D. zwrócił się do wspólników spółki tj. M. C., B. G. i G. K. z prośbą o odwołanie go z funkcji członka zarządu z dniem 1 stycznia 2011 r. z uwagi na brak możliwości właściwego sprawowania tej funkcji i jednoczesne powierzenie wyłącznie obowiązków pełnomocnika firmy ds. ochrony.

Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. M. D. wniósł o uznanie, iż pełnił funkcję członka zarządu spółki w okresie od dnia 2 kwietnia 2009 r., tj. zatrudnienia jako członka zarządu ds. ochrony do dnia złożenia rezygnacji, czyli 30 grudnia 2010 r. Wskazał, że od czasu zatrudnienia w spółce zarówno M. T., jak i G. K. nie udzielali mu żadnych informacji dotyczących wyników finansowych spółki. Nie otrzymał żadnego sprawozdania za 2009 r., a obiekty chronione przez spółkę zostały przed nim zatajone. Taka sytuacja utrzymywała się do końca 2010 r., a wielokrotne prośby o wykreślenie go z rejestru KRS, jako członka zarządu nie przynosiły rezultatów i dopiero 30 grudnia 2010 r. została przyjęta jego rezygnacja. Dopełnienie formalności nastąpiło natomiast w 2012 r. po złożeniu przez M. D. skargi do Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. Organ podkreślił, że pierwszy zarząd spółki, w składzie M. C. i M. D., powołany został w umowie z dnia 1 marca 2007 r., zatem bez znaczenia pozostaje także fakt, iż M. D. pełnił funkcję doradczą. a nie decyzyjną.

3. Spółka nie dokonała wpłat z tytułu VAT podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń – grudzień 2008 r.; styczeń – grudzień 2009 r.; styczeń – grudzień 2010 r.; październik grudzień 2011 r. oraz styczeń – czerwiec 2012 r., w łącznej kwocie 543 356,70 zł. Nadto podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące: kwiecień – grudzień 2008 r.; styczeń – grudzień 2009 r.; styczeń – grudzień 2010 r.; styczeń – grudzień 2011 r. oraz styczeń grudzień 2012 r., w łącznej kwocie 42 050 zł, a także podatku, dochodowego od osób prawnych za 2008 r., 2009 r. i 2010 r., w łącznej kwocie 408 657 zł. Tym samym w spółce, w okresie kiedy M. D. pełnił funkcję członka zarządu wystąpiła sytuacja przewidziana w art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. W konsekwencji to na stronie spoczywał obowiązek dbania z należytą starannością o ochronę interesów wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i M. D. winien kontrolować stan finansów tak, by we właściwym czasie podjąć działania mające zabezpieczyć wierzycieli spółki. Czynności takich nie dokonał. Nie wykazał również, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Podnoszone okoliczności, iż nie miał świadomości co do zaległości spółki z uwagi na uniemożliwiony dostęp do dokumentacji nie mogą być usprawiedliwieniem dla niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

4. M. D. nie wskazał także mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, zatem nie została zrealizowana także przesłanka wynikająca z art. 116 § 1 pkt 2 o.p.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. D. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Zarzucił naruszenie:

- art. 116 § 1 ust. 1 lit. b) o.p., poprzez uznanie, iż przesłanka, o której mowa w tym przepisie odnosi się zarówno do winy umyślnej, jak i nieumyślnej i w konsekwencji uznanie, iż skarżący miał możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, przy uznaniu zaniechania prowadzenia spraw spółki w sposób należyty (jako mającego charakter winy nieumyślnej);

- art. 116 § 1 ust. 1 lit. b) o.p., w związku z art. 201 § 4 k.s.h., poprzez uznanie, iż doszło do powołania skarżącego na członka zarządu, mimo braku uchwały wspólników spółki powołującej zarząd;

- art. 116 § 1 ust. 1 lit. b) o.p., w związku z art. 202 § 1 k.s.h., poprzez uznanie, iż doszło do powołania skarżącego na członka zarządu, mimo braku uchwały wspólników spółki powołującej zarząd na kolejne lata obrachunkowe po roku 2007.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej nie naruszył ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie są uzasadnione zarzuty podniesione w skardze. Jakkolwiek zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to z oczywistych względów szczególnej uwagi wymaga zaskarżony akt w kontekście zarzutów podniesionych w skardze.

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują w określonych sytuacjach odpowiedzialność podatkową osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika.

Zgodnie z art. 107 § 1 i § 2 o.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Osoby te co do zasady odpowiadają również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek i za koszty postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie zaś z art. 108 § 1 i § 2 o.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji, z tym że postępowanie w sprawie odpowiedzialności takiej osoby nie może zostać wszczęte m.in. przed dniem doręczenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta.

Przepisem określającym zasady odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jak w rozpatrywanej sprawie, jest art. 116 o.p. Zgodnie z treścią § 1, 2 i 4 tej regulacji za zaległości podatkowe takiej spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna i odpowiedzialność ta obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu, a ponadto przepisy o odpowiedzialności członków zarządu stosuje się odpowiednio do byłego członka zarządu.

Organ podatkowy orzekający o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o.o. musi wykazać istnienie wyżej wymienionych przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności

Zaskarżoną decyzją orzeczono o odpowiedzialności skarżącego, jako byłego członka zarządu A spółki z o.o., za zaległości tej spółki w podatku VAT. Jak wynika ze wskazanych wyżej przepisów były członek zarządu spółki z o.o. odpowiada także za tego rodzaju zaległości, a organ odwoławczy wykazał, że postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte już po doręczeniu spółce jako płatnikowi decyzji o jej odpowiedzialności. Te okoliczności, jak i to, że spółka nie wywiązała się z obowiązków i z tego powodu doszło do powstania zaległości nie są przedmiotem sporu.

Członek lub były członek zarządu spółki z o.o. może się zwolnić od odpowiedzialności, mimo istnienia pozytywnych przesłanek, ale powinien wówczas wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Może też się zwolnić od odpowiedzialności, wskazując mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjno-merytoryczny, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zaległości podatkowych w podatku VAT oraz odsetek za zwłokę oraz w części dotyczącej kosztów postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Chociaż skarga nie jest sformułowana precyzyjnie, to niewątpliwie z jej treści wynika, że skarżący nie kwestionuje decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w części uchylającej decyzję Naczelnika urzędu Skarbowego i umarzającej postępowanie, natomiast zaskarża tę decyzję w pozostałej części.

Przede wszystkim należy odnieść się do podstawowego zarzutu skargi związanego z pełnieniem przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki z o.o. A. Twierdzenia skarżącego, że nie został on formalnie prawidłowo i skutecznie powołany w skład zarządu spółki są nieuzasadnione. Kwestie związane z powstaniem spółki z o.o. i funkcjonowaniem jej organów uregulowane zostały w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030). Zgodnie z art. 201 § 4 tej ustawy członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Jednocześnie z art. 167 § 1 pkt 3 tej ustawy wynika, że jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki, to do zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego należy dołączyć dowód ich ustanowienia. Z przepisu tego wynika zatem, że pierwsze organy spółki, a więc także zarząd, mogą zostać powołane mocą postanowień ujętych w akcie notarialnym zawierającym umowę spółki, czyli w akcie założycielskim. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Umowa założycielska spółki z o.o. A z dnia 1 marca 2007 r. zawarta w formie aktu notarialnego zawiera w swej treści odrębny paragraf ustanawiający zarząd spółki. Ustanowienie pierwszego zarządu nastąpiło zatem zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych. Spółka została zarejestrowana przez sąd rejestrowy, który nie miał wątpliwości także co do legalności powołania w akcie założycielskim pierwszego zarządu, w którego składzie znalazł się skarżący, jakkolwiek wpis zarządu do rejestru ma charakter deklaratoryjny. Twierdzenia skarżącego o wadliwości aktu założycielskiego w części dotyczącej ustanowienia zarządu nie znajdują potwierdzenia w przepisach Kodeksu spółek handlowych. W świetle powyższych przepisów zupełnie wystarczające jest ujęcie w treści aktu notarialnego powołującego spółkę składu pierwszego zarządu.

Nie jest zasadne twierdzenie skarżącego, że jego kadencja w zarządzie (w razie przyjęcia, że został skutecznie do zarządu powołany aktem założycielski spółki) wygasła z dniem zatwierdzenia sprawozdania obrachunkowego za rok 2007.

Przepis art. 202 § 1 Kodeksu spółek handlowych nie ma w tej sytuacji zastosowania, bowiem z § 16 umowy założycielskiej spółki z o.o. A wynika jasno, że zarząd spółki został powołany na trzyletnią kadencję. Twierdzenia skarżącego o braku zapisu o długości kadencji zarządu w umowie założycielskiej są sprzeczne z treścią tej umowy.

Nie jest też uzasadnione żądanie skarżącego, aby okres jego kadencji w zarządzie spółki liczyć od chwili podpisania umowy o pracę, czyli od 2 kwietnia 2009 r. Pełnienie funkcji członka zarządu może, ale nie musi być związane z jednoczesnym zatrudnieniem w tej spółce na podstawie umowy o pracę. Powołanie skarżącego do zarządu spółki już w umowie założycielskiej spowodowało powstanie pomiędzy nim a spółką stosunku organizacyjnego, natomiast późniejsze zawarcie ze skarżącym umowy o pracę spowodowało powstanie dodatkowego stosunku obligacyjnego, czyli stosunku pracy. Nie ma jednak wątpliwości, że dla przyjęcia, iż dana osoba jest członkiem zarządu spółki z o.o. konieczne jest powstanie stosunku organizacyjnego pomiędzy tą osobą a spółką, natomiast powstanie stosunku obligacyjnego, np. stosunku pracy, nie jest konieczne, bowiem stosunek obligacyjny ma charakter dodatkowy, uzupełniający.

Dodatkowo należy wskazać, że skarżący nie miał wątpliwości, iż jest członkiem zarządu spółki z o.o. A. Jest przecież poza sporem, że do dokumentacji złożonej do Krajowego Rejestru Sądowego załączony został poświadczony notarialnie wzór podpisu członka zarządu M. D. oraz podpisane przez członków zarządu, w tym przez skarżącego, oświadczenie o wniesieniu wkładów na pokrycie kapitału zakładowego.

Ustanie stosunku organizacyjnego może być spowodowane różnymi zdarzeniami, w szczególności rezygnacją członka zarządu z pełnienia funkcji w zarządzie. Tak stało się w tej sprawie. Skarżący złożył rezygnację. Strony są zgodne co do tego, że w związku ze złożoną rezygnacją skarżący przestał być członkiem zarządu z końcem 2010 r. Ustalona przez organy podatkowe odpowiedzialność skarżącego dotyczy zaległości podatkowych spółki, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki.

Zarówno z treści skargi, jak i z treści wcześniejszego odwołania wynika, że nie jest przedmiotem sporu istnienie pozostałych pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki, a mianowicie posiadanie przez spółkę zaległości podatkowej i bezskuteczność egzekucji tej zaległości z majątku spółki.

Wystarczy zatem przypomnienie, że organ wskazał na decyzje z czerwca 2013 r., którymi określono spółce zobowiązania w podatku VAT, dodając, że spółka nie dokonała wpłat należnego podatku, czego konsekwencją były wskazane w treści decyzji tytuły wykonawcze wystawione na zaległości spółki. Szeroko omówił przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko spółce. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na brak składników majątkowych, z których możliwa byłaby skuteczna egzekucja. Jakkolwiek odpowiedzialność członka lub byłego członka zarządu spółki z o.o. ma charakter akcesoryjny, bowiem członek zarządu odpowiada dopiero wtedy, gdy nie jest możliwe wyegzekwowanie zaległości podatkowej od samego dłużnika, czyli od spółki, to jednak w tej sprawie organy wykazały, że wszelkie możliwe działania w celu ustalenia majątku spółki i przeprowadzenia egzekucji z tego majątku były podejmowane, ale okazały się bezskuteczne.

Nie są też uzasadnione zarzuty co do wystąpienia przewidzianych w art. 116 o.p. przesłanek zwalniających członka zarządu spółki od odpowiedzialności. Skarżący nie wykazał, aby przesłanki takie wystąpiły. Organy podatkowe, w kontekście treści art. 116 § 1 pkt 1 o.p., prawidłowo stwierdziły, że określenie "właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego" powinno nastąpić z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535 ze zm.). Przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o upadłość spółki z o.o. A wystąpiły już na początku 2008 r., gdyż spółka zaprzestała wtedy wpłacania podatków, czyli zaprzestała regulowania swych zobowiązań. Najwcześniejsze zaległości dotyczyły podatku od towarów i usług. Zaległości sukcesywnie narastały. Wniosek o zgłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego nie został zgłoszony. Fakty powyższe nie są przez skarżącego kwestionowane.

Nie jest też spełniona przesłanka zwalniająca od odpowiedzialności wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. Skarżący niewątpliwie był członkiem zarządu spółki w 2008 r. i w dwóch latach następnych, a więc był w zarządzie spółki, gdy wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o jej upadłość. Miał więc obowiązek kontrolowania finansów spółki i w razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek przewidzianych w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze powinien podjąć działania zmierzające do zgłoszenia wniosku o upadłość.

Ustawodawca uzależnia odpowiedzialność członków zarządu od tego, czy brak złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowany był zawinionym działaniem (winą) odpowiedzialnego, czy też nie. W wyroku NSA z dnia 12 lutego 2002 r., w sprawie o sygn.. akt III SA 2544/00, Prz. Pod. 2002, nr 9, s. 63, sąd, rozważając kryterium braku winy, stwierdził, iż jako kryterium w tym zakresie powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Należy zgodzić się z tym poglądem. Uwzględnianie obiektywnego miernika należytej staranności oznacza, że wyłączenie odpowiedzialności możliwe jest w razie stwierdzenia braku jakiejkolwiek winy, a więc w razie wykluczenia nawet lekkomyślności i niedbalstwa, które odpowiadają winie nieumyślnej na gruncie prawa karnego. Poglądy skarżącego, że analizowany przepis odnosi się jedynie do winy umyślnej, nie są uzasadnione. Ustawodawca nie wprowadził na gruncie Ordynacji podatkowej rozróżnienia winy umyślnej i nieumyślnej, a więc nie ma podstaw do twierdzenia, że w analizowanym przepisie miał na uwadze jedynie winę umyślną. Skarżący proponuje, aby pojęcie winy użyte w art. 116 o.p. rozpatrywać w kategoriach prawa karnego, ale ustawodawca nie dokonał takiego odesłania.

Członek zarządu spółki nie może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki, jeżeli wykaże, że w składzie zarządu nastąpił podział czynności i do jego obowiązków nie należała piecza nad majątkiem. Skoro bowiem art. 201 Kodeksu spółek handlowych stanowi, że zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, to należy raczej przyjąć, że taki podział obowiązków nie jest okolicznością wyłączającą winę członka zarządu. "To, że członek zarządu nie miał wpływu na działalność spółki, nie zwalnia go z odpowiedzialności za jej długi podatkowe. Ustawodawca nie łączy odpowiedzialności z faktycznym wykonywaniem obowiązków członka zarządu" (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 1193/10, Dziennik Gazeta Prawna z 26 listopada 2010 r.). Podobnie należy traktować sytuację, gdy faktyczne stosunki między członkami zarządu są takie, że tylko niektórzy z nich zajmują się kwestiami finansowymi, a więc tylko oni mają rozeznanie w sytuacji finansowej spółki.

Udowodnienie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność należy do członka zarządu. W ocenie sądu nie jest wystarczające gołosłowne twierdzenie skarżącego, że nie miał wpływu na prowadzenie spraw spółki i że pozostali członkowie zarządu uniemożliwiali mu wgląd w dokumentację podatkowo -księgową. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że interesował się sytuacją finansową spółki, że próbował analizować dokumentację lub że sprawdzał, czy spółka wywiązuje się ze swych zobowiązań. To nie organ podatkowy ma obalić twierdzenie strony o niemożności wpływania na sprawy spółki, ale to strona powinna swe twierdzenie udowodnić. Każdy członek zarządu spółki z o.o. musi zdawać sobie sprawę z własnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki i w razie potrzeby powinien wykazać, że wywiązał się ze swych obowiązków.

Z uwagi na powyższe należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

ds