Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 878/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112 par. 1, art. 112b par. 1, art. 110c, art. 111m par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2022 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr 2201-IEE.711.2.86.2021.MW w przedmiocie przyznania własności nieruchomości w sprawie egzekucyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach (dalej: "Naczelnik", "organ pierwszej instancji", "organ egzekucyjny") prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego A. S. (dalej: "Strona", "Skarżący").

W dniu 20 kwietnia 2017 r. Naczelnik, na podstawie art. 110c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 z późn. zm.) - dalej: "u.p.e.a.", dokonał zajęcia udziału wynoszącego 1/2 części prawa własności nieruchomości położonych w R., dla których Sąd Rejonowy w Chojnicach prowadzi księgi wieczyste nr SL1 [...] i SL1 [...].

W ramach realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego organ pierwszej instancji w dniu 24 września 2020 r. sporządził obwieszczenie o wyznaczonej na dzień 25 listopada 2020 r. pierwszej licytacji ułamkowej części ww. nieruchomości.

Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 8 października 2020 r. Strona złożyła skargę na czynność obwieszczenia o licytacji nieruchomości, którą organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 20 października 2020 r. uznał za nieuzasadnioną.

W wyniku wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 18 listopada 2020 r. utrzymał je w mocy.

Na postanowienie organu odwoławczego Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku"), który wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 69/21 oddalił ją.

W przeprowadzonej w dniu 25 listopada 2020 r. licytacji L. H. W. nabyła ułamkową części ww. nieruchomości za cenę 152.775 zł.

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2020 r. Naczelnik udzielił przybicia na rzecz ww. licytanta.

W wyniku wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie zażalenia Dyrektor postanowieniem z dnia 28 stycznia 2021 r. utrzymał je w mocy.

Na postanowienie organu odwoławczego Strona wniosła skargę do WSA w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 456/21 oddalił ją.

Postanowieniem z dnia 4 marca 2021 r. Naczelnik przyznał L. H. W. prawo własności: niewydzielonego udziału 1/2 części nieruchomości gruntowej zabudowanej (działka nr [...]) położonej w R., dla której Sąd Rejonowy w Chojnicach prowadzi księgę wieczystą nr [...] i niewydzielonego udziału 1/2 części nieruchomości gruntowej niezabudowanej (działka nr [...]) położonej w R., dla której Sąd Rejonowy w Chojnicach prowadzi księgę wieczystą nr [...].

W wyniku wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie zażalenia Dyrektor postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2021 r. utrzymał je w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygania w przedmiocie przyznania własności nieruchomości stanowi art. 112b u.p.e.a., który jest przepisem bezwzględnie obowiązującym jego adresata, co oznacza, że jest on związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Adresat nie może więc inaczej postąpić, musi - niezależnie od woli stron i swojej - respektować taką normę, gdyż taki sposób postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. został ustanowiony przez ustawodawcę.

Dyrektor wskazał, że z treści art. 112b § 1 u.p.e.a. wynika, iż merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są wyłącznie: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta.

Organ odwoławczy podał, że Naczelnik, na podstawie art. 111m § 1 u.p.e.a., wydał postanowienie z dnia 25 listopada 2020 r. o przybiciu na rzecz licytanta – L. H. W., która zaoferowała najwyższą cenę (152.775 zł). Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora z dnia 28 stycznia 2021 r. Zaznaczono, że jakkolwiek postanowienie to nie jest prawomocne, w związku z wniesieniem na nie skargi do sądu administracyjnego, to jednak zawarte w nim rozstrzygnięcie jest ostateczne oraz wykonalne i obowiązuje do czasu jego prawomocnego uchylenia przez sąd administracyjny. Do tego czasu stan prawny wynikający z tego postanowienia jest obowiązujący i wywiera skutki prawne.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że - na wezwanie organu egzekucyjnego z dnia 22 lutego 2021 r. - nabywca udziału w dniu 1 marca 2021 r. wpłacił na konto organu tytułem ceny nabycia kwotę 132.405 zł (po potrąceniu kwoty 20.370 zł z tytułu wpłaconego wadium). A zatem, na dzień wydania postanowienia o przyznaniu własności, tj. na dzień 4 marca 2021 r., spełnione zostały przesłanki z art. 112b § 1 u.p.e.a.

Dyrektor wskazał, że do podnoszonej przez Stronę kwestii dotyczącej zastosowania nieaktualnego operatu szacunkowego odniósł się w odpowiedziach na skargę:

* na postanowienie z dnia 18 listopada 2020 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 20 października 2020 r. w przedmiocie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji ułamkowej części nieruchomości,

* na postanowienie z dnia 28 stycznia 2021 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 25 listopada 2020 r. w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta L. H. W. niewydzielonego udziału w przedmiotowych nieruchomościach.

Organ odwoławczy zaznaczył, że WSA w Gdańsku wydał w dniu 27 kwietnia 2021 r. wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 69/21, którym oddalił skargę wniesioną na postanowienie z dnia 18 listopada 2020 r. w przedmiocie skargi na czynność organu egzekucyjnego.

Odwołując się do orzecznictwa sądowego Dyrektor zauważył, że złożenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczne postanowienia organu w przedmiocie przybicia oraz skargi na obwieszczenie o licytacji nie stanowi przesłanki negatywnej dla wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości. Ustawodawca bowiem wyraźnie w art. 112b § 1 u.p.e.a. wskazuje na ostateczność, a nie prawomocność postanowienia o przybiciu. Podkreślono, że decyzją ostateczną jest, zgodnie z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) - dalej: "k.p.a.", decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Decyzja ostateczna uzyskuje natomiast walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po prawomocnym odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. Powyższe, poprzez art. 18 u.p.e.a., dotyczy także postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego A. S., reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego T. B., zarzucił mu naruszenie następujących przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 111c § 2 pkt 2 oraz art. 110r § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 156 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 z późn. zm.) - dalej: "u.g.n.", poprzez ustalenie w licytacji udziałów nieprawidłowej ceny wywoławczej, wynikającej z zastosowania nieaktualnego operatu szacunkowego dotyczącego ustalenia wartości tych udziałów.

Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika według norm przepisanych oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawach skarg wniesionych do WSA w Gdańsku na ostateczne postanowienia organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji ww. udziału i udzielenia przybicia w jego licytacji.

W uzasadnieniu skargi Strona podała, że konsekwentnie podtrzymuje zarzut błędnego oparcia ceny wywoławczej licytowanych udziałów, prowadzącej do udzielenia przybicia, a następnie do przyznania własności, na jego wartości określonej na podstawie nieaktualnego operatu szacunkowego dotyczącego oszacowania wartości nieruchomości.

Odwołując się do treści art. 110r § 2 u.p.e.a. podniesiono, że do oszacowania wartości nieruchomości lub udziału w niej mają zastosowanie przepisy u.g.n., która w art. 156 ust. 3 stanowi, że operat szacunkowy dokonujący oszacowania wartości nieruchomości może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od jego sporządzenia lub krócej, jeżeli wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 tej ustawy. Wskazano, że w niniejszej sprawie cel opracowania operatu szacunkowego nieruchomości został określony szeroko, ponieważ, jak wynika z jego treści, celem operatu było oszacowanie wartości nieruchomości dla potrzeb toczącego się postępowania egzekucyjnego, a więc do wykorzystania go we wszystkich fazach tego postępowania, w tym w licytacji, a nie tylko dla dokonania opisu i oszacowania tych nieruchomości.

Podkreślono, że przedmiotowy operat szacunkowy został sporządzony w dniu 29 listopada 2018 r., a więc mógł on zostać wykorzystany do szacowania wartości przedmiotowej nieruchomości najpóźniej do dnia 29 listopada 2019 r., a po tej dacie tylko wtedy, jeżeli jego aktualność została potwierdzona przez rzeczoznawcę zgodnie z art. 156 ust. 4 u.g.n., tj. gdyby nadana została temu operatowi tzw. klauzula aktualności. W niniejszej sprawie klauzula taka nie została jednak nadana.

Podano, że operat szacunkowy, w oparciu o który ustalono cenę wywoławczą zlicytowanych udziałów, nie tylko utracił aktualność z przyczyn formalnych, ale okazało się, że według aktualnie sporządzonego operatu szacunkowego dotyczącego oszacowania wartości jednego z ww. udziałów jego wartość istotnie różni się od wartości oszacowanej w operacie szacunkowym honorowanym w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazano, że wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2021 r. Skarżący wystąpił o dokonanie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], załączając do tego wniosku operat szacunkowy sporządzony w dniu 19 kwietnia 2021 r., w którym aktualną wartość ww. nieruchomości określono na 478.669 zł. Biorąc to pod uwagę Skarżący stwierdził, że aktualna wartość ww. działki w sposób istotny przewyższa jej wartość stanowiącą podstawę do określenia ceny wywoławczej przyjętej w postępowaniu egzekucyjnym. Co jednak istotne, w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu 19 kwietnia 2021 r. przyjęto do porównania, w celu oszacowania wartości rynkowej ww. nieruchomości, transakcje dotyczące trzech nieruchomości podobnych z dat: 28 października 2020 r., 10 listopada 2020 r. i 16 listopada 2020 r., a także przyjęto ceny tych nieruchomości z tych dat. A zatem, najpóźniej w dacie 16 listopada 2020 r., a więc dzień przed datą licytacji nieruchomości, nieruchomość ta miała już wartość określoną w operacie szacunkowym sporządzonym 19 kwietnia 2021 r., istotnie różniącą się od tej przyjętej przez organ egzekucyjny w licytacji na podstawie nieaktualnego operatu szacunkowego.

Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.) -dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisów art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora z dnia 30 kwietnia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 4 marca 2021 r., którym organ pierwszej instancji przyznał L. H. W. prawo własności: niewydzielonego udziału 1/2 części nieruchomości gruntowej zabudowanej (działka nr [...]) położonej w R., dla której Sąd Rejonowy w Chojnicach prowadzi księgę wieczystą nr [...] i niewydzielonego udziału 1/2 części nieruchomości gruntowej niezabudowanej (działka nr [...]) położonej w R., dla której Sąd Rejonowy w Chojnicach prowadzi księgę wieczystą nr SL1 [...], których cena licytacyjna została uregulowana w całości w gotówce.

Zgodnie z art. 112 § 1 u.p.e.a. z chwilą gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce (...).

W myśl natomiast art. 112b § 1 ww. ustawy jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności.

Z przytoczonego wyżej art. 112b § 1 u.p.e.a. wynika zatem, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, są wyłącznie: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta. Spełnienie tych przesłanek w niniejszej sprawie nie zostało przez Skarżącego skutecznie podważone. Tym samym, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że organ egzekucyjny nie uchybił wskazanym w powołanych wyżej przepisach zasadom przyznania własności nieruchomości.

Jak wynika z akt sprawy, po przeprowadzeniu w dniu 25 listopada 2020 r. licytacji organ egzekucyjny, na podstawie art. 111m u.p.e.a., wydał w dniu 25 listopada 2020 r. postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora z dnia 28 stycznia 2021 r. Z kolei wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie sygn. akt I SA/Gd 456/21 WSA w Gdańsku oddalił skargę Skarżącego na postanowienie Dyrektora z dnia 28 stycznia 2021 r. We wskazanych okolicznościach nie może budzić wątpliwości, że postanowienie o przybiciu było ostateczne w administracyjnym toku postępowania (art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) w dacie wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości.

Niesporne jest również to, że organ egzekucyjny wezwał L. H. W. do złożenia do depozytu organu egzekucyjnego ceny nabycia z potrąceniem wpłaconego wadium, tj. kwotę 132.405 zł. Wskazana należność została wpłacona na rachunek organu egzekucyjnego, co potwierdza polecenie przelewu znajdujące się w aktach sprawy (k. 613v). Prawidłowo zatem organ egzekucyjny ocenił, że na dzień wydania postanowienia o przyznaniu własności, tj. na dzień 4 marca 2021 r., nie istniały przeciwko takiemu działaniu przeszkody prawne w świetle art. 112b § 1 u.p.e.a. Tym samym, na dzień 4 marca 2021 r. zostały spełnione warunki do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - złożenie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie przybicia nie stanowi negatywnej przesłanki dla wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, skoro ustawodawca wyraźnie wskazuje na ostateczność, a nie prawomocność postanowienia o przybiciu. Chodzi przy tym o ostateczność aktu w rozumieniu przepisów k.p.a. (art. 16 § 1 stosowany w zw. z art. 18 u.p.e.a.), a nie o ostateczne rozstrzygnięcie w sensie potocznym, jak zdaje się rozumieć brzmienie art. 111m i art. 112b u.p.e.a. strona skarżąca. W wyroku z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1152/16 (LEX nr 2241225) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na różnice między decyzją ostateczną a decyzją prawomocną. Decyzją ostateczną jest -zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. - decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji, co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem Skarżący korzystał z przysługujących mu środków odwoławczych. Decyzja ostateczna uzyskuje natomiast walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po prawomocnym odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. Powyższe, poprzez art. 18 u.p.e.a., dotyczy także postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/GI 858/18, LEX nr 2602060).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zostały zrealizowane obie przesłanki z art. 112b § 1 u.p.e.a., co obligowało organ do dokonania kolejnej czynności w postępowaniu egzekucyjnym, jaką było przyznanie własności, przy czym wydane w sprawie postanowienie zawiera wszystkie elementy formalne, niezbędne dla prawidłowości tego rozstrzygnięcia.

W tym miejscu należy podkreślić, że wskazany wyżej przepis wyznaczył granice rozpatrywanej sprawy, które powinny być respektowane przez sąd administracyjny. Należy również wskazać, że norma postępowania zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter ius cogens, tj. przepisu bezwzględnie obowiązującego jego adresata (tutaj: organu egzekucyjnego), co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Organ nie może więc postąpić inaczej, musi - niezależnie od woli stron, jak i swojej - respektować taką normę postępowania, gdyż taki sposób postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. został ustanowiony przez ustawodawcę. Zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. norma nakazuje zaś organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 849/20, LEX nr 3151152).

W złożonej w niniejszej sprawie skardze sformułowano zarzut naruszenia przepisów art. 111c § 2 pkt 2 oraz art. 110r § 2 u.p.e.a. (w powiązaniu z art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n.), zaś uzasadnienie skargi zmierza do wykazania, że cena wywoławcza licytowanych udziałów, prowadząca do udzielenia przybicia, a następnie do przyznania własności, została oparta przez organ egzekucyjny na ich wartości określonej na podstawie nieaktualnego operatu szacunkowego.

W odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu dla porządku należy wskazać, że w myśl art. 111c § 2 pkt 2 u.p.e.a. po wywołaniu licytacji poborca skarbowy podaje do wiadomości obecnych cenę wywoławczą. Z kolei w art. 110r § 2 tej ustawy upoważniono ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowego sposobu przeprowadzenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, mając na uwadze zapewnienie prawidłowej wyceny nieruchomości i uwzględniając przepisy o gospodarce nieruchomościami.

Nie ulega zatem wątpliwości, że sformułowany w skardze zarzut dotyczy wcześniejszego stadium egzekucji i na obecnym etapie postępowania należy go uznać za spóźniony.

W aktach sprawy znajduje się operat szacunkowy z dnia 20 listopada 2018 r. (k. 240-295), według którego wartość prawa własności nieruchomości - działki nr [...], obręb R. [...] km. [...], wynosi 367.900 zł, zaś wartość prawa własności nieruchomości -działki nr [...], obręb R. [...] km. [...], wynosi 39.500 zł. Protokół opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości zawiera pouczenie, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Protokół ten, zawierający wskazane pouczenie, wraz z operatem został doręczony Skarżącemu w dniu 20 grudnia 2018 r. (k. 296-296v). Nie było zatem przeszkód, aby w terminie 14 dni wnieść zarzuty co do oszacowanej wartości nieruchomości. Tym samym, to na tamtym etapie Skarżący powinien był kwestionować wartość oszacowania.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 7 stycznia 2019 r. pełnomocnik Skarżącego nadał w urzędzie pocztowym pismo zawierające zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2019 r. Naczelnik odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, z uwagi na ich wniesienie z uchybieniem terminu. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora z dnia 3 kwietnia 2019 r., zaś skarga na to postanowienie oddalona przez WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1056/19 (wyrok jest prawomocny).

W ocenie Sądu brak aktywności Skarżącego, czy też brak dbałości w prowadzeniu własnych spraw (przejawiający się wniesieniem środka zaskarżenia z uchybieniem terminu) na wcześniejszym etapie postępowania egzekucyjnego nie powoduje, że można wracać do tych kwestii w sprawie skargi do sądu na późniejszą czynność, tj. na postanowienie w sprawie przyznania własności nieruchomości. Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1560/12 (LEX nr 1452692) i z dnia 24 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 3150/17 (LEX nr 2557719), zgodnie z którym fakt zaniedbań strony skarżącej na wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego nie upoważnia organu do działania - i to z urzędu - na późniejszych etapach postępowania egzekucyjnego (w ramach innych środków zaskarżenia), nie upoważnia również sądu do "wyręczenia" strony na etapie postępowania sądowoadministracyjnego i wykraczania poza zakres sprawy administracyjnej na etapie postępowania sądowoadministracyjnego w innej sprawie. Prowadzenie egzekucji to proces, na którego poszczególnych etapach uczestnikom, w tym zobowiązanemu, zagwarantowane zostały odpowiednie środki ochrony prawnej. Nie może zatem być tak, że strona najbardziej efektywnie będzie bronić swoich interesów dopiero na ostatnim etapie określonego postępowania i przy okazji zaskarżenia konkretnego rozstrzygnięcia kwestionować poprzednie czynności, co do których wyczerpała już możliwość zgłoszenia środków zaskarżenia lub z niej nie skorzystała. W związku z tym na obecnym etapie nie można niejako cofać się i oceniać poprzednie stadia postępowania egzekucyjnego.

W świetle powyższego, odnosząc się do podniesionych w skardze okoliczności dotyczących zaniżenia oszacowania wartości nieruchomości, wyjaśnić należy, że nie mogą one być przedmiotem oceny w ramach przyznania własności nieruchomości na rzecz licytanta. W związku z powyższym zarzuty skargi w tym przedmiocie Sąd uznał za wykraczające poza granice niniejszej sprawy.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.