Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 278/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu profesora nauk o kulturze fizycznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2013 r., na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., nr 65, poz. 595 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Rady Wydziału [...] Akademii [...] w [...], odmówiła przedstawienia [...] A. B. do tytułu naukowego profesora nauk [...].

W uzasadnieniu podała, iż uwzględniając negatywne stanowisko Sekcji [...] oraz Prezydium Centralnej Komisji, oceniła dorobek kandydatki jako zbyt mały, niewiele wnoszący do rozwoju nauk [...] i nie dający podstaw do ubiegania się o tytuł profesora w dziedzinie nauk [...].

Zdaniem Centralnej Komisji kandydatka nie spełnia wymagań określonych w art. 26 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. B. wskazała, że jej dorobek naukowy opiniowało aż sześciu uznanych specjalistów, a pięciu z nich wydało na jego temat opinie jednoznacznie pozytywne. Tylko jedna superrecenzja była negatywna ze względu na ilościowo zbyt mały wskaźnik Impact Factor (IF).

Decyzja odmowna opiera się w całości jedynie na tej właśnie negatywnej opinii. Odwołująca podkreśliła, iż 2/3 (26 lat) jej aktywności naukowej przypadło na okres, kiedy ocena parametryczna w takiej postaci nie była w Polsce stosowana, a ponadto w jej funkcjonowaniu zachodzą częste i liczne zmiany.

Podniosła też, że Centralna Komisja w uzasadnieniu decyzji pominęła jej osiągnięcia dydaktyczne i w kształceniu młodej kadry oraz osiągnięcia badawcze i organizacyjne.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz § 8 pkt 2 statutu Komisji, po rozpoznaniu powyższego wniosku, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podała, że Sekcja [...], po zapoznaniu się z wnioskiem kandydatki oraz po wysłuchaniu recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw przyjęciu odwołania i uchyleniu zaskarżonej decyzji. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, zajęło analogiczne stanowisko w głosowaniu tajnym.

Centralna Komisja stwierdziła, iż nie znalazła podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmiany decyzji. Wskazała ponadto, że nie kwestionuje znacznego wkładu kandydatki w rozwój młodej kadry, jednakże liczne publikacje nie znalazły praktycznie żadnego oddźwięku w środowisku naukowym, na co wskazuje liczba cytowań. Dorobek za okres do wystąpienia o nadanie tytułu nie spełnia zatem wymogów ustawowych.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. zarzuciła jej:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 26 ust. 1 w związku z art. 25 oraz art. 33 ust. 1b ustawy – na skutek bezzasadnej odmowy przedstawienia skarżącej do tytułu profesora nauk [...];

2. istotne dla wyniku sprawy naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 4 i 29 ust. 1 ustawy – na skutek bezzasadnego utrzymania w mocy w administracyjnym toku instancji decyzji organu Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o odmowie przedstawienia skarżącej do tytułu naukowego,

b) art. 107 § 3 w związku z art. 140, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 29 ust. 1 i art. 33 ust. 1b ustawy – na skutek niewskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów uznanych za udowodnione, dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom, w szczególności pozytywnym recenzjom przybranych w niniejszej sprawie recenzentów, odmówił mocy dowodowej,

c) art. 35 ust. 1 ustawy w związku z § 22 ust. 3 i § 27 statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (załącznik do zarządzenia nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2012 r.) na skutek powołania przez Prezydium komisji na etapie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie dwu dodatkowych recenzentów,

d) art. 10 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy – na skutek niewykonania przez organ obowiązku umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem obu ww. decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji, a nadto o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu podniosła w szczególności, że żaden z autorów recenzji negatywnych nie reprezentuje jej dyscypliny ([...]). Ponadto recenzje tych autorów skupiają się na apriorycznie przyjętych wskaźnikowych kryteriach odbioru pracy badawczej kandydatki na forum międzynarodowym. Za podstawę oceny dorobku kandydatki przyjęto bowiem nieformalne, tzw. kryteria bibliometryczne (liczba publikacji w czasopismach umieszczonych na tzw. liście [...], "cytowalność" kandydatki w międzynarodowej literaturze, Impact Factor).

Skarżąca wskazała na wadliwość decyzji organu w sprawie recenzji dodatkowych na etapie postępowania odwoławczego. Sekcja [...] odmówiła bowiem mocy dowodowej superrecenzenta L. G. i zarekomendowała Prezydium Komisji utrzymanie w mocy decyzji negatywnej. Wystąpiła ponadto o pozyskanie dodatkowej recenzji w trybie art. 19 ust. 5 ustawy, co wykracza poza statutowe kompetencje Sekcji. Z kolei Prezydium Komisji postanowiło o zasięgnięciu opinii dwóch dodatkowych superrecenzentów, czym naruszyło § 22 ust. 3 Statutu, w myśl którego Prezydium Komisji ma prawo zasięgnąć opinii jednego dodatkowego recenzenta. Zdaniem skarżącej Prezydium może jedynie zasięgnąć opinii dodatkowego recenzenta, nie może natomiast "powołać" takiego recenzenta, gdyż powołanie należy do wyłącznej kompetencji Sekcji.

Skarżąca zwróciła też uwagę na zachowanie przybranego przez Centralną Komisję recenzenta [...] T. K., który pomimo oświadczenia o rezygnacji z obowiązku sporządzenia opinii, wyraził jednak negatywną ocenę dorobku naukowego kandydatki.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne w sprawie.

Ponadto stwierdziła, iż w skardze skarżąca podjęła próbę polemiki z jej oceną dorobku naukowego z odwołaniem się do standardów przyjętych przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej, która nie jest organem państwowym kompetentnym do przeprowadzania postępowań wynikających z ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1852 ze zm.), dalej "ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym", tytuł profesora może być nadany osobie, która uzyskała stopień doktora habilitowanego lub osobie, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a oraz:

1) posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym;

2) posiada doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła prace naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych;

3) posiada osiągnięcia w opiece naukowej – uczestniczyła co najmniej:

a) raz w charakterze promotora w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia oraz

b) raz w charakterze promotora pomocniczego w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia lub uczestniczy w charakterze promotora w otwartym przewodzie doktorskim, oraz

c) dwa razy w charakterze recenzenta w przewodzie doktorskim lub w przewodzie habilitacyjnym lub w postępowaniu habilitacyjnym.

W myśl zaś art. 27 ww. ustawy, postępowanie o nadanie tytułu profesora przeprowadzają rady jednostek organizacyjnych posiadających uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitacyjnego w zakresie danej dziedziny nauki lub sztuki, na wniosek osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu. Przepis art. 10 stosuje się odpowiednio (ust. 1).

Czynności postępowania w sprawach o nadanie tytułu profesora kończą się uchwałami rady w przedmiocie:

1) wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora;

2) wyznaczenia kandydatów na recenzentów;

3) poparcie wniosku o nadanie tytułu profesora (ust. 2).

W postępowaniu o nadanie tytułu profesora Centrala Komisja powołuje pięciu recenzentów o renomie międzynarodowej spośród osób zaproponowanych przez radę jednostki organizacyjnej lub spośród innych osób (ust. 4).

Recenzentem w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki lub osoba posiadająca stopień doktora zatrudniana przez co najmniej pięć lat w zagranicznej szkole wyższej lub instytucji naukowej na stanowisku profesora, która przez okres co najmniej pięciu lat kierowała samodzielnie zespołem badawczym, była promotorem dwóch osób, które uzyskały stopień doktora oraz posiada znaczny dorobek naukowy (ust. 5).

Z kolei według art. 28 ust. 1 ustawy, rada właściwej jednostki organizacyjnej po podjęciu uchwały popierającej wniosek o nadanie tytułu profesora przesyła go wraz z aktami postępowania, w terminie 1 miesiąca od podjęcia uchwały, do Centralnej Komisji.

Zgodnie zaś z ust. 2 powołanego przepisu, Centralna Komisja podejmuje uchwałę o przedstawieniu albo o odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w terminie do 6 miesięcy od dnia otrzymania uchwały.

Wreszcie stosownie do przepisu art. 29 ust. 1 omawianej ustawy, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnień do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżenia decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżeniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "Kpa" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, Lex nr 505357).

W judykaturze zwraca się również uwagę, iż stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy, przepisy Kpa stosuje się w postępowaniu dotyczącym tytułu profesora, ale odpowiednio i w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Jeżeli ustawa reguluje daną procedurę, to nie ma podstaw o stosowania w tym zakresie przepisów Kpa.

Także charakter postępowania odwoławczego przed Centralna Komisją nie jest identyczny, jak w przypadku postępowania odwoławczego od decyzji organu administracji publicznej, prowadzonego na podstawie przepisów Kpa. Wynika to przede wszystkim ze specyfiki postępowania w sprawach nadawania stopni i tytułów naukowych. Komisja poza oceną legalności zaskarżonej uchwały rady wydziału, przeprowadza własne postępowanie, co wynika wprost z art. 35 ustawy, a podejmowana decyzja zapada w głosowaniu tajnym, co powoduje, że również przepisy dotyczące postępowania odwoławczego muszą być stosowane odpowiednio, a nie wprost (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06, Lex nr 337127).

Wreszcie w orzecznictwie przyjmuje się, iż ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 § 3 Kpa, nie stanowi naruszenia prawa. Komisja jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Sądowa kontrola musi się ograniczyć do tego, czy w postepowaniu przed organami były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczącego postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1078/11, Lex nr 965902).

Akceptując w pełni powołane poglądy judykatury i przenosząc je na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, ze zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Trzeba przez to rozumieć poszanowanie przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2012 r. oraz przepisów Kpa.

W szczególności nie można zgodzić się z zarzutem skargi, iż recenzenci, którzy wydali negatywne dla skarżącej opinie, tj.: [...] A. W., [...] L. D. i [...] P. K., nie reprezentują jej dyscypliny naukowej – [...], gdyż dwaj pierwsi są [...], a trzeci – [...], a przez to niewiarygodni. Recenzentem może być bowiem osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki (art. 27 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym).

Także zarzuty dotyczące trybu powołania i liczby recenzentów w postępowaniu przed Centralną Komisją nie są trafne.

Zarówno tryb powoływania, jak też ich liczba, wynika z przepisów statutu Centralnej Komisji. Zgodnie z jego § 20, recenzentów w postępowaniu opiniodawczym powołuje Przewodniczący właściwej Sekcji (ust. 1), natomiast w myśl ust. 2, prawo powoływania dodatkowych recenzentów przysługuje także Sekcji, Prezydium Komisji oraz Przewodniczącemu Komisji. Z kolei ich liczbę określają przepisy § 19 i § 22 statutu, a Sąd nie dopatrzył się, by liczba powołanych w rozpoznawanej sprawie recenzentów, w tym dodatkowych, je naruszała.

Z przytoczonych już wcześniej i zaakceptowanych przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądów dotyczących kontroli sądowej w zakresie oceny dorobku naukowego kandydata do nadania tytułu naukowego profesora oraz stosowania odpowiednio przepisów Kpa, Sąd nie stwierdził naruszeń zarówno wskazanych przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.