Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1640/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Beata Łomnicka WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. B., S. R., M. B., J. R., L. K. i K. B. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 23 maja 2016 r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 5 grudnia 2013 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie realizacji budynku gospodarczego o wymiarach 3.40 m x 5.56 m i wysokości 2.45 m - 3,96 m na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w N. S. bez uprzedniego uzyskania stosownego pozwolenia na budowę.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 13 listopada 2013 r. ustalono, że na dz. nr [...] w obr. [...] w narożniku działki nr [...], [...] i nr [...] w obr. [...] zlokalizowany jest budynek gospodarczy o wymiarach 3.40 m x 5.56 m i wysokości 2.45 m - 3.96 m. Jest to obiekt murowany, nie podpiwniczony, na fundamentach betonowych, ze stropem żelbetowym, dachem dwuspadowym krytym blachą. Budynek na dz. nr [...] w obr. [...] posiada własną ścianę od strony dz. nr [...] i dz. nr [...]. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, rynny poziome i rynny spustowe. Współwłaściciel działki nr [...] w obrębie [...] A. A. oświadczył, że był inwestorem budynku gospodarczego oraz że obiekt ten został zrealizowany w latach 1986-1987. A. A. nie przedłożył pozwolenia na budowę.

W toku postępowania ustalono, że przedmiotowy budynek gospodarczy został zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. S. (dalej: PINB) postanowieniem nr [...] z dnia 19 grudnia 2013 r. znak: [...] zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie, w związku z koniecznością przeprowadzenia procedury uzyskania przez inwestora warunków zabudowy dla przedmiotowej działki. Zgodnie bowiem z informacją pozyskaną za pismem Urzędu Miasta N. S. Wydziału Architektury i Budownictwa z dnia 27 listopada 2013 roku znak: [...], działka gruntu nr [...] w obr. [...] jest położona w terenie, dla którego nie ma uchwalonego obowiązującego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla działki tej nie wydawano również decyzji o warunkach zabudowy.

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) postanowieniem nr [...] z dnia 18 czerwca 2014 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB.

W dniu 3 lipca 2014 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta N. S. nr [...] z dnia 18 czerwca 2014 r., znak: [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla istniejącego budynku gospodarczego zlokalizowanego bezpośrednio przy granicy z działkami nr [...] w obrębie [...] oraz w odległości 1,5 m od granicy z działką nr [...] w obrębie [...], na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...] w obrębie [...] w N. S. przy ul. [...].

W związku z powyższym PINB postanowieniem nr [...] z dnia 20 listopada 2014 r., znak: [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie.

Postanowieniem nr [...] z dnia 25 listopada 2014 r., znak: [...] PINB nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku uwzględniającą między innymi przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz wydaną przez Prezydenta Miasta N. S. decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, protokołu przeglądu instalacji elektrycznej oraz geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku.

W dniu 30 stycznia 2015 r. inwestor złożył wymagane dokumenty. W wyniku sprawdzenia powyższych dokumentów stwierdzono, że są one wystarczające do rozstrzygnięcia o pozwoleniu na użytkowanie.

PINB decyzją z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...], znak: [...] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 oraz na podstawie art, 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) w związku z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) udzielił A. A. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w N. S..

W uzasadnieniu organ I instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania.

Wyjaśnił, że niniejsze postępowanie dotyczy samowolnej realizacji murowanego, parterowego budynku gospodarczego o wymiarach 3.40 m x 5.56 m i wysokości 2.45 m - 3.96 m na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] c w N. S.. Budynek zrealizowano na fundamentach betonowych, ze stropem żelbetowym, dachem dwuspadowym krytym blachą. Inwestorem budynku jest A. A., który zrealizował go bez stosownego pozwolenia na budowę w latach 1986 - 1987.

Powołując się na treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie podkreślił, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego wymagała pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano; organ I instancji stwierdził, że budynek zrealizowano w warunkach określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że realizacja przedmiotowego budynku gospodarczego przy ul. [...] w N. S. jest zgodna z ustaleniami decyzji Prezydenta [...] [...] z dnia 18 czerwca 2014 r. ustalającej warunki zabudowy dla istniejącego budynku gospodarczego zlokalizowanego bezpośrednio przy granicy z działkami nr [...] w obrębie [...] oraz odległości 1,5m od granicy z działką nr [...] w obrębie [...], na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...] w obrębie [...] w N. S. przy ul. [...]. Z ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego położonego w N. S. przy ulicy [...] na działce własnej nr [...] w obrębie [...] opracowana przez mgr inż. S. S. w miesiącu styczniu 2015 r. wynika, że przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym, jego realizacja nie spowodowała niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz że nie nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie stwierdzono zarazem konieczności wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami.

W związku z powyższym w ocenie organu I instancji przedmiotowy budynek gospodarczy nadaje się do użytkowania. Zatem zachodzi przypadek, o jakim mowa w art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.

Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, wpłynęło odwołanie J. B., M. B., K. B. reprezentowanego przez M. B., J. R., S. R. oraz L. K. reprezentowanej przez J. B..

MWINB w K. decyzją z dnia 23 maja 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.) oraz art. 42 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (t.j. Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm. dalej: "Prawo budowlane z 1974 r.") w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290, dalej: "p.b."), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie organu odwoławczego zasadnym w przedmiotowej sprawie było zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., gdyż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przedmiotowy obiekt został zakończony przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, tj. przed 1stycznia 1995 r., zatem stosownie do normy prawnej wyrażonej w art. 103 § 2 p.b. zastosowanie winny mieć przepisy dotychczasowe.

Powołując się na treść art. 37 § 1 i 40 ww. ustawy wyjaśnił, że z ww. przepisów wynika, iż mają one zastosowanie do obiektu budowlanego, który został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, w tym bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe oznacza, iż organ nadzoru budowlanego zobligowany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę tego obiektu, gdy zachodzą przesłanki określone w ust. 1 pkt 1 lub 2 art. 37 tj. gdy obiekt znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę bądź przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę (jest niezgodny z obowiązującym w czasie jego budowy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) albo powoduje bądź może spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zatem procedura wynikająca z przepisów art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wymaga w pierwszej kolejności ustalenia wystąpienia bądź braku przesłanek do nakazania rozbiórki, określonych w art.37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Dokonując oceny pierwszej z wymienionych wyżej przesłanek tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.) organ odwoławczy powołał się na treść uchwały 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, z której jednoznacznie wynika, iż w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w myśl przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zasadą jest dokonywanie oceny zgodności obiektu z zapisami obecnie obowiązującego na danym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednakże w sytuacji, gdy regulacje ww. aktu prawa miejscowego nie dopuszczają konkretnej zabudowy, organ nadzoru budowlanego winien dokonać analizy regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie od daty jego budowy do dnia wejścia w życie obowiązującego obecnie MPZP. Dopiero ustalenie, iż obiekt zarówno w dacie orzekania jak i w ww. okresie jest/był niezgodny z zapisami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, uprawnia to organ nadzoru budowlanego do orzeczenia jego rozbiórki.

Dokonując oceny zgodności przedmiotowego budynku z przepisami planistycznymi organ odwoławczy miał na uwadze, że w toku niniejszego postępowania została wydana decyzja Prezydenta Miasta N. S. nr [...] z dnia 18 czerwca 2014 r., znak: [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla istniejącego budynku gospodarczego zlokalizowanego bezpośrednio przy granicy z działkami nr [...] w obrębie [...] oraz w odległości 1,5 m od granicy z działką nr [...] w obrębie [...], na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów i budynku jako działki nr [...] i [...] w obrębie [...] w N. S. przy ul. [...].

W związku z powyższym MWINB w K. podzielił stanowisko organu I instancji o zgodności przedmiotowego budynku gospodarczego z przepisami planistycznymi obowiązującymi w dacie budowy obiektu jak i obecnie obowiązującymi. Ponadto podzielił argumentację, że jego realizacja nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia się warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia.

Jak wynika z ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego położonego w N. S. przy ul. [...] na działce własnej nr [...] w obrębie [...] opracowanej przez mgr inż. S. S. w styczniu 2015 r.: wszystkie elementy konstrukcyjne budynku spełniają warunki wytrzymałościowe i bezpieczeństwa konstrukcji w obecnym stanie ich obciążenia; wykonany budynek nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia; nie doszło do pogorszenia warunków zdrowotnych dla użytkowników; obiekt ze względów konstrukcyjnych i bezpieczeństwa może być dopuszczony do dalszego użytkowania. Ponadto z aneksu do ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego wynika m.in., iż obiekt zrealizowany jest z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych o pokryciu dachu niepalnym i nie utrudnia on prawidłowego funkcjonowania na działkach sąsiednich. Ściana dylatacyjna nie posiada żadnych otworów. Wody opadowe z dachu odprowadzane są na działkę własną.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazania na jego podstawie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego oraz do nałożenia w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązku wykonania określonych zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Mając powyższe na uwadze – zdaniem organu odwoławczego - organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

W ocenie MWINB organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. tj. zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a także prawidłowo zastosował normy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną decyzji.

Odnosząc się od uwag zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku zaistnienia samowoli budowlanej, art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. znajdzie zastosowanie wówczas, gdy występuje taka konieczność. Sam fakt wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie obliguje organów nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki istniejącego obiektu. Nakaz przymusowej rozbiórki jest najbardziej dolegliwą sankcją, z tego względu powinien on być zastosowany tylko w ostateczności. Ponadto sam fakt wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami nie obliguje organu nadzoru budowlanego do wydania na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. decyzji nakazującej wykonanie zmian i przeróbek mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli J. B., S. R., M. B., J. R., L. K. i K. B. – dalej skarżący. W skardze podnieśli, że budynek będący własnością A. A. stoi na działce należącej do rodziny J. B., a oni nie wyrazili na to zgody.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Pełnomocnik skarżącej M. B. ustanowiony z urzędu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz i zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu, która nie zostały opłacone w całości ani w części. Zarzucił, że przedmiotowe postępowanie administracyjne powinno być zawieszone do chwili zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, a decyzja o rozgraniczeniu zapadła po decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponadto podniósł, że organy nie zastosowały art. 37 ust. 2 dawnego prawa budowlanego.

Podobnie pełnomocnicy z urzędu J. B. i J. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu, która nie zostały opłacone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego skarga okazała się być bezzasadna.

Skarżąca przede wszystkim kwestionuje możliwość legalizacji w trybie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. (DZ.U. Dz.U.1974.38.229) samowolnie postawionego budynku gospodarczego, wykraczającego poza – jak twierdzi – granice działki, czyli znajdującego się w pewnym zakresie na terenie jej nieruchomości. Trzeba wobec tego zaznaczyć, że nie chodzi tutaj o budowę na cudzym gruncie, ale o strefę tzw. przygranicznego pasa gruntu. Niezależnie od tego, podkreślenia wymaga, że co do zasady, legalizacja samowoli budowlanej odbywająca się w trybie wspomnianych przepisów nie obejmowała badania prawa do gruntu, na co wskazuje zasadniczy nurt orzecznictwa dotyczący tego zagadnienia. Trzeba tutaj wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2017 r., II OSK 1753/15, LEX nr 2273669 z tezą: "Przepisy art. 37, art. 40 i art. 42 p.b. z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 p.b. nie uzależniają wydania rozstrzygnięć na podstawie ww. przepisów od tego, czy inwestor obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, posiadał w dacie budowy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czy też nie posiadał takiego prawa". Podobne stanowisko jest dość jednolicie prezentowane w orzecznictwie, czego przykładem jest wyrok NSA z dnia 13 maja 2016 r. II OSK 2330/14, ONSAiWSA 2017/6/107, czy też wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 lipca 2017 r. VIII SA/Wa 999/16, LEX nr 2339521, czy z dnia 30 maja 2017 r. VII SA/Wa 1501/16, LEX nr 2355780. Skoro co do zasady nie badano w postępowaniu legalizacyjnym prawa do gruntu, to tym bardziej nie badano kwestii granic. Tej tematyki dotyczy zresztą wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2016 r. VII SA/Wa 1095/15, LEX nr 2113854 : "Niewykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością, nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego już obiektu, decyzja nakazująca rozbiórkę musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z p.b. z 1974 r. Jeżeli zaś brak jest takich przesłanek, organ administracji winien zalegalizować budowę. Brak pozwolenia na budowę nie jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego i może być konwalidowany, jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37 w/w ustawy. Tryb postępowania w takiej sytuacji przewidywał art. 40 p.b. z 1974 r. Należy również podkreślić, że do właściwości organów nadzoru budowlanego nie należy rozstrzyganie sporów granicznych pomiędzy właścicielami nieruchomości, i organy te nie są uprawnione do badania, czy nastąpiło naruszenie własności nieruchomości". Jest tak dlatego, że postępowanie legalizacyjne służy umożliwieniu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami prawa administracyjnego, w tym zwłaszcza techniczno – budowlanymi, a nie z zakresu prawa cywilnego, do czego są przewidziane stosowne postępowania cywilne. Tak też wypowiedział się WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 września 2016 r. II SA/Rz 806/16, LEX nr 2130664: "Nie jest rzeczą sądu administracyjnego orzekanie o skutkach cywilnoprawnych ewentualnej bezprawności działań podmiotów reprezentujących państwo. Również postępowanie rozbiórkowe i legalizacyjne prowadzone na podstawie przepisów art. 37, 40 i 42 p.b. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 p.b. z 1994 r. nie może służyć sankcjonowaniu naruszeń prawa własności".

Jednak niezależnie od stanu prawnego, a to wskazanej wyżej zasady nie badania w tym postępowaniu prawa do gruntu, w niniejszej sprawie nie zachodziła taka konieczność. Przypomnieć bowiem trzeba, że jakkolwiek skarżąca wysuwała twierdzenia o przekroczeniu granic jej nieruchomości ścianą budynku gospodarczego, to twierdzeń tych nie poparła żadnym dowodem. Według oświadczenia pełnomocnika skarżącej, sprawa o rozgraniczenie zakończyć się miała decyzją już po wydaniu decyzji przez MWINB w drugiej instancji, a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Natomiast w trakcie trwania kontrolowanej sprawy, z punktu widzenia ustaleń faktycznych organy również nie miały podstaw do powzięcia wątpliwości w tej materii, gdyż w aktach sprawy znajduje się kopia mapy zasadniczej ( ewidencyjnej) będąca załącznikiem nr 2 do decyzji o warunkach zabudowy /k.167 akt [...] z zaznaczoną granicą działki nr [...], z której wynikało, że budynek gospodarczy nie wykracza poza granice działki. Na marginesie można zauważyć, że granice działki nr [...] są również dobrze widoczne na kopii mapy sytuacyjnej /k.2 akt PINB-Tom 1/. Przypomnieć zatem trzeba, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.u.2017.2101 t.j.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Art. 20 zaś wskazuje m.in.: "1. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Z powyższego jednoznacznie wynika, że system ewidencji gruntów jest obowiązującym dla oznaczenia nieruchomości i ustalenia ich granic, dopóki nic innego nie wyniknie z właściwego orzeczenia zapadłego w postępowaniu, gdzie dokonano rozgraniczenia (art. 29 cytowanej ustawy). Wobec tego niezależnie od braku takiego prawnego obowiązku oraz możliwości, organy nie miały w kontrolowanym postępowaniu podstaw do przyjęcia innego stanu rzeczy, niż wynikał z mapy ewidencyjnej. Z tych samym przyczyn nie było powodów do zawieszania postępowania do czasu zakończenia postępowania o rozgraniczenie, gdyż brak tutaj elementu prejudycjalności tego ostatniego postępowania w stosunku do postępowania legalizacyjnego (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Należy wobec tego podkreślić, że wszystkie etapy badanego postępowania są prawidłowe i nie nasuwają wątpliwości z prawnego punktu widzenia. Przypomnieć trzeba treść art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r.:

"1. Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1)znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2)powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

2. Terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1".

Prawidłowym było zatem, wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedstawienie przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, co usunęło wątpliwości związane z brzmieniem ust. 1 cytowanego przepisu. " Jeżeli istnieje potrzeba ustalenia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r., to w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 u.p.z.p.). Legalizacja samowoli budowlanej jest uwarunkowana stwierdzeniem przez organ, że obiekt znajduje się na terenie, na którym zgodnie z przepisami planistycznymi mógł być wzniesiony (...)"- tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 r., VIII SA/Wa 618/17, LEX nr 2439353. Natomiast w świetle przedstawionych ekspertyz, które zresztą nie zostały skutecznie zakwestionowane w toku postępowania, obiekt jest zgodny z przepisami techniczno – budowlanymi i nie zachodzą przesłanki z ust. 1 pkt 2 art. 37 p.b. z 1974r.

W uzupełnieniu skargi podniesiono, że nie rozważono dostatecznie możliwości skorzystania przez organ z treści art. 37 ust. 2, czyli, jak należy domniemywać, skarżąca zarzuca, że nie orzeczono rozbiórki z uwagi na "ważne przyczyny". Zwrot "ważne przyczyny" jest oczywiście zwrotem ocennym, ale wskazuje na znaczące, niebagatelne kwestie, które mogłyby lec u podstaw jego zastosowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy przepisy te aktualnie nie obowiązują. Pomocnym tutaj będzie wskazanie ogólnego kierunku wykładni art. 37 p.b. z 1974r. poprzez sięgnięcie do wyroku WSA w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2017 r., II SA/Bk 160/17, LEX nr 2277557: "Samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 p.b. z 1974 r. Warunkiem sięgnięcia do tej instytucji musi być niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne. Dlatego też nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność". Inaczej mówiąc, o ile nie zachodziły przesłanki obligatoryjnej rozbiórki z ust. 1 pkt 1 i 2 art. 37, postepowanie winno zakończyć się legalizacją obiektu. Stąd też można skonstruować tezę o absolutnej wyjątkowości stosowania ustępu 2 wspomnianego przepisu, zarezerwowanego dla sytuacji nadzwyczajnych, nietypowych. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Twierdzenie o ewentualnym przekroczeniu granic nieruchomości przy budowie budynku gospodarczego, co nie zostało wykazane w rozpatrywanym postępowaniu administracyjnym, nie mogło być w żadnym razie uznane za takową przyczynę. Rozstrzyganiu tego rodzaju kwestii służy droga postępowania cywilnego, w szczególności przy wzięciu za podstawę art. 151 k.c., który przewiduje konsekwencje i prawne rozwiązania takiej hipotetycznej sytuacji, w zależności od tego, czy przekroczenie nastąpiło w sposób umyślny, czy nieumyślny. Jak to już wskazano, nie służy temu omawiane postępowanie legalizacyjne.

Prawidłowo także uznały organy konieczność końcowego wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jak to bowiem stwierdził NSA w wyroku z dnia 20 grudnia 2011 r. II OSK 1923/10, LEX nr 1134706: "1. W świetle przepisów p.b. z 1974 r., sprawa dotycząca samowoli budowlanej w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i art. 40 p.b. z 1974 r., powinna zostać zakończona decyzją orzekającą o legalności inwestycji, co oznacza objęcie jej gwarancją bezpieczeństwa prawnego. Właściwym środkiem jest pozwolenie na użytkowanie, wydane na podstawie art. 42 ust. 1 p.b. z 1974 r. W sytuacji uznania samowoli za nielegalną, organ winien orzec o konieczności jej likwidacji poprzez nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. 2. Skoro pozwolenie na użytkowanie jest stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania, to decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli na podstawie art. 42 p.b. z 1974 winno mieć ustalenie, że obiekt użytkowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa. Przeszkodą dla legalizacji nie powinna być okoliczność, iż budynek już jest użytkowany".

Końcowo należy jeszcze wyjaśnić, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 42 p.b. z 1974 r.), nie przesądza o prawie własności gruntu i nie ma bezpośredniego wpływu na ustalenie tych praw (tak wyrok NSA z 18 lutego 2014 r., II OSK 2231/12, LEX nr 1497933).

Reasumując, nie zachodzą ani podniesione w skardze, ani też inne naruszenia prawa, mające wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn skargę jako bezzasadną należało oddalić, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.