Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 545/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 33, art. 267 ust. 1, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1, art. 272 ust. 1, art. 280 ust. 1, art. 281 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa [...] (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej w skrócie: "organ") z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...], sprostowana postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...], określająca dla skarżącego za okres od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. opłatę podwyższoną w wysokości 80 zł za pobór wód podziemnych dla potrzeb Leśniczówki U. w Gminie [...].

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Organ w informacji z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...] ustalającej wysokość opłaty podwyższonej za usługi wodne Nr [...] ustalił dla skarżącego za okres III kwartału 2018 r. opłatę podwyższoną w wysokości 80 zł za pobór wód podziemnych.

Jako podstawę prawną organ podał art. 281 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej w skrócie: "u.p.w.").

Organ wyjaśnił, że opłata została obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w. w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wody podziemnej, ustalonej w informacji Nr [...] z dnia 14 lutego 2019 r. w wysokości 16 zł za okres III kwartału 2018 r.

Skarżący wniósł reklamację od powyższej informacji, zarzucając brak określenia w tej informacji jakiego ujęcia dotyczy, niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej, oraz błędne wyliczenie opłaty zmiennej, będącej podstawą do wyliczenia opłaty podwyższonej. Zdaniem skarżącego opłata zmienna powinna zostać wyliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej i ilości pobranych wód.

Po rozpoznaniu reklamacji skarżącego, organ decyzją z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...], sprostowaną następnie postanowieniem z [...] maja 2019 r. znak: [...], określił dla skarżącego za okres od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. opłatę podwyższoną w wysokości 80 zł za pobór wód podziemnych dla potrzeb Leśniczówki U. w Gminie [....].

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że brak wskazania, jakiej miejscowości dotyczy opłata nie powinien być podstawą do złożenia reklamacji, gdyż podmiot w otrzymanej informacji posiada również inne dane, tj. wielkość poboru wody czy współczynnik różnicujący (które podał w oświadczeniu), na podstawie których jest w stanie połączyć odpowiednią informację ze złożonym przez siebie oświadczeniem o korzystaniu z wód.

Następnie organ wyjaśnił, że opłata zmienna za III kwartał 2018 r. została naliczona na podstawie przedłożonych przez skarżącego oświadczeń, w których wskazał ilość pobranych wód podziemnych, jak również współczynnik różnicujący, przez który mnoży się jednostkową stawkę opłaty zmiennej. Organ wyjaśnił również, że sposób wyliczenia opłaty narzuca art. 272 ust. 1 u.p.w. oraz § 5 ust. 2 i § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zdaniem organu, pomimo, iż u.p.w. nie ujmuje we wzorze za pomocą którego liczona jest opłata zmienna wskaźnika różnicującego, to przyjąć należy, iż skoro rozporządzenie jest aktem wykonawczym do ustawy, należy uwzględnić w/w wskaźnik w procesie obliczenia opłaty zmiennej.

Organ wyjaśnił, że opłata zmienna za pobór wód podziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 0,115 zł za 1 m3 i ilości pobranych wód podziemnych wrażonej w m3 (140) oraz współczynnika różnicującego (2) - dla wód, które nie podlegają żadnym procesom uzdatniania.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję, której zarzucił naruszenie:

a) przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 6, art. 7, art. 77, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "k.p.a.") polegające na zaniechaniu poczynienia dokładnych ustaleń faktycznych odnośnie wielkości dobowego poboru wody oraz sposobu korzystania z wody podziemnej pobieranej z ujęcia wody w miejscowości U. pod kątem zbadania czy nie dochodzi do zwykłego korzystania z wody;

- art. 7a k.p.a. polegające na zaniechaniu zastosowania tego przepisu, w sytuacji wątpliwości co do znaczenia pojęcia "zwykłego korzystania z wody";

b) przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 33 w zw. z art. 35 ust. 1 u.p.w. polegające na zaniechaniu zbadania kwestii dotyczącej możliwości zwykłego korzystania z wody przez podmiot instytucjonalny, jakim jest Nadleśnictwo reprezentujące Skarb Państwa, przy uwzględnieniu rzeczywistego sposobu korzystania z wody podziemnej.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę na rozbieżności w treści zaskarżonej decyzji co do rodzaju opłaty, jaką ma zostać obciążony, a także dla czyich potrzeb jest dokonywany pobór wód.

Następnie skarżący wskazał, że Nadleśnictwo [...] jest podmiotem instytucjonalnym prowadzącym działalność na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, co nie wyłącza możliwości poboru wód podziemnych w ramach zwykłego korzystania z wody. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie korzystanie z wody podziemnej nie wykracza poza zakres zwykłego korzystania z wody, co w konsekwencji oznacza, że takie korzystanie nie jest usługą wodną, za którą pobierane są opłaty zmienne oraz opłaty podwyższone. Przesłanką ustalenia opłaty podwyższonej, zgodnie z art. 280 ust. 1 u.p.w. jest bowiem korzystanie z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Tymczasem organ nie poczynił ustaleń w zakresie ilości pobieranej wody na dobę w ujęciu średniorocznym. Skarżący wskazał, że w 2018 r. organ przeprowadził kontrolę gospodarowania wodami. W ramach kontroli skarżący złożył dokument opatrzony datą 5 października 2018 r. pn. "Wykaz zawierający informację o ilości pobieranej wody podziemnej i wody powierzchniowej". Z treści tego wykazu wynikało, że w kwartale podlegającym kontroli z ujęcia wody w m. U. pobranych zostało 140 m3 wody podziemnej. Zdaniem skarżącego, na podstawie informacji o wielkości poboru kwartalnego można już orientacyjne ustalić, że pobór wody podziemnej wynosi około 1,55 m3 na dobę i tym samym nie przekracza 5 m3 poboru na dobę, co zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.w. oznacza zwykłe korzystanie z wód.

Skarżący zwrócił również uwagę, iż w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, czyli w momencie budowy ujęcia wody podziemnej, zwykłe korzystanie z wód nie wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Również obecnie pobór wód podziemnych w ramach zwykłego korzystania z wody nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Skarżący zarzucił, że organ zaniechał także poczynienia ustaleń dotyczących rzeczywistego sposobu korzystania z leśniczówki. Jeżeli bowiem leśniczówka jest wykorzystywana także na cele mieszkalne, a korzystanie z wody faktycznie służy realizacji celów mieszkalnych, to tego rodzaju korzystanie z wody powinno wpisywać się w pojęcie zwykłego korzystania z wody, o którym mowa w art. 33 u.p.w. Skarżący wyjaśnił, że ujęcie wody w U. powstało w 2001 r. i obecnie służy do zaopatrywania w wodę budynku leśniczówki leśnictwa G. Dlatego też w treści "Wykazu zawierającego informację o ilości pobieranej wody podziemnej i wody powierzchniowej" skarżący w tabelce "pobór wody wg celów" wpisał cel socjalno-bytowy. Zdaniem skarżącego takie ustalenie sugeruje, że z wody może korzystać np. najemca lokalu mieszkalnego znajdującego się w leśniczówce, albo że korzystnie z wody służy potrzebom kancelarii leśnictwa. O ile zaś pobór wody podziemnej jest związany z funkcjonowaniem lokalu mieszkalnego w leśniczówce, oddanego w najem na podstawie umowy, to takie korzystanie z wody niczym nie różni się od korzystania z wody przez właściciela budynku mieszkalnego na własnej nieruchomości, na potrzeby prowadzenia gospodarstwa domowego czy gospodarstwa rolnego. Skarżący podkreślił, że zwykłe korzystanie z wody może dotyczyć także podmiotu niebędącego osobą fizyczną.

Ponadto zdaniem skarżącego, jeżeli zaistniały wątpliwości interpretacyjne w zakresie prawidłowego rozumienia pojęcia "zwykłego korzystania z wody", to w takiej sytuacji należało zgodnie z przepisem art. 7a k.p.a. rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść strony. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie na korzyść strony polega na przyjęciu poglądu, zgodnie z którym podmiot jakim jest Nadleśnictwo, co do zasady, również może pobierać wody podziemne w ramach zwykłego korzystania. Natomiast dokonanie oceny stanu faktycznego pod kątem występowania przesłanki, określonej w art. 33 ust. 3 u.p.w. powinno uwzględniać przede wszystkim cele, dla których pobierana jest woda podziemna. Jeżeli woda jest pobierana dla celów zaopatrywania lokalu, który pełni lub potencjalnie może pełnić funkcje mieszkalne - to taki pobór powinien wpisywać się w pojęcie zwykłego korzystania z wody.

Skarżący wskazał również, że Nadleśnictwo [...] nie ma samodzielnego bytu prawnego, gdyż zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o lasach jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa - osoby prawnej.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi.

Organ wskazał, że w toku ustalania opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 ust. 1 i art. 281 u.p.w. badał czy zasadne jest naliczanie opłaty podwyższonej (czy nie zachodzi fakt zwolnienia użytkownika od opłaty za pobór wód podziemnych w ramach korzystania zwykłego z wód). Opłata podwyższona powiązana jest ściśle z opłatą zmienną. Organ nie brał pod uwagę faktu, że ilość pobranej wody nie przekracza 5 m3/d, gdyż taki sposób korzystania zarezerwowany jest wyłącznie do zaspokajania potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego. Budynki leśniczówek są własnością Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Osoby mieszkające w tych budynkach nie są właścicielami gruntu, w którym znajduje się pobierana woda, a jedynie właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód zgodnie z art. 33 ust. 1 i 3 u.p.w. Zatem w ocenie organu brak jest podstaw do zwolnienia od opłaty za usługi wodne. Ponadto skarżący sam wskazał w oświadczeniu za III kwartał, iż nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotowy pobór wód podziemnych.

Ponadto powołując się na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACz 709/12 organ wskazał, że zgodnie z art. 389 pkt 2 w zw. z art. 34 pkt 13 u.p.w., pozwolenie wodnoprawne wymagane jest na szczególne korzystanie z wód tj. korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej. Skoro nadleśnictwa prowadzą działalność gospodarczą winny posiadać pozwolenie wodnoprawne. Ponieważ skarżący nie posiada wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych, w związku z tym, że zakres korzystania z wody wykracza poza korzystanie zwykłe - wymaga to uregulowania stanu formalno- prawnego w tym zakresie. Zdaniem organu działalność, którą prowadzą nadleśnictwa nie pozwala na zastosowanie zwolnień, o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.w., dlatego brak było podstaw do zwolnienia skarżącego od naliczenia opłaty podwyższonej lub uwzględnienia reklamacji.

Organ zwrócił uwagę, że w zakresie sposobu ustalania opłat za usługi wodne ustawodawca przyjął specyficzny - uproszczony tryb postępowania, polegający na doręczeniu podmiotowi zobowiązanemu informacji, umożliwieniu mu złożenia uproszczonego środka zaskarżenia w postaci reklamacji i wydania decyzji administracyjnej w jednej instancji, od której przysługuje nie odwołanie, ale skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przyjęcie takiego trybu ustalania opłat wynika z faktu, że wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne wyliczana jest na podstawie danych składanych przez użytkownika o sposobie korzystania z wód. Dlatego też w ocenie organu nieuzasadniony jest zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Organ nie ma bowiem obowiązku wyjaśniania wszystkich okoliczności, które przedstawiają strony, a jedynie tych, które mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...], sprostowana postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...], wydana w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych dla potrzeb Leśniczówki U. w Gminie [...].

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.p.w.

Zgodnie z art. 267 pkt 1 u.p.w. opłaty za usługi wodne stanowią jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami.

Zgodnie natomiast z art. 268 ust. 1 pkt 1 u.p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 u.p.w.).

Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1 u.p.w.).

Zgodnie z art. 280 ust. 1 u.p.w. opłatę podwyższoną ponosi się w razie:

1) korzystania z usług wodnych polegających na:

a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych,

b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi

- bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w. stanowi, iż wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Punktem wyjścia w sprawie musiała być kwestia ustalenia skarżącemu opłaty zmiennej. Opłata podwyższona jest bowiem pochodną opłaty zmiennej.

Problematyka ustalenia dla skarżącego opłaty zmiennej była przedmiotem odrębnej sprawy rozstrzygniętej przez tut. Sąd wyrokiem z tego samego dnia to jest 15 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 548/19. Ponieważ wyrokiem w tamtej sprawie decyzja organu ustalająca opłatę zmienną została uchylona, oczywistą konsekwencją stało się uchylenie decyzji objętej skargą w niniejszej sprawie. Koniecznym jest również powtórzenie argumentacji dotyczącej samej opłaty zmiennej.

Skarżący w skardze podniósł zarzuty dotyczące zaniechania zbadania przez organ sposobu korzystania z wody podziemnej dla potrzeb Leśniczówki U. w Gminie O. Zasadnicza kwestią w niniejszej sprawie jest zatem ustalenie, czy skarżący może odwoływać się do tzw. "zwykłego korzystania z wód", o którym mowa w art. 33 u.p.w.

Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 1 u.p.w., właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie.

Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego (art. 33 ust. 3 u.p.w.).

Zwykłe korzystanie z wód obejmuje:

1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę;

2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę.

W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach tut. Sądu z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt 1383/18, z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1394/18, z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1392/18, iż instytucja zwykłego korzystania z wód uregulowana w art. 33 ust. 1 u.p.w. odnosi się do wszystkich podmiotów szeroko rozumianego obrotu prawnego (osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) i nie doznaje żadnego ograniczenia podmiotowego w tej ustawie. Inne brzmienie tego przepisu prowadziłoby do oczywistej sprzeczności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, który nakazuje tak samo traktować prawo własności należne różnym podmiotom prawa.

W powołanych wyżej wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dokonując wykładni "zwykłego korzystania z wód", wskazał również, że termin ten był również tak rozumiany w poprzednim stanie prawnym - pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, gdzie odpowiednikiem obecnego art. 33 był art. 36 (wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2919/16). W wyroku tym NSA podkreślił, że bezsprzecznie uprawnienie do zwykłego korzystania z wód przysługuje wyłącznie właścicielowi. Z faktu tego nie można jednak wyciągać wniosku, że właściciel, aby jego korzystanie z wód zakwalifikować jako zwykłe, musi osobiście prowadzić gospodarstwo domowe na należącym do niego gruncie. Jak zauważył także Bartosz Rakoczy – autor Komentarza do ustawy Prawo wodne (poprzednio obowiązującej – Lex 2013 – Komentarz do art. 36) "w przeciwieństwie do powszechnego korzystania z wód, przy zwykłym korzystaniu z wód prawodawca nie wskazał, że ma ono służyć zaspokojeniu potrzeb osobistych. Uwypuklił zatem wątki przedmiotowe – zaspokajanie potrzeb gospodarstwa, a nie podmiotowe – zaspokajanie potrzeb osobistych".

Skarżący - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo [...] jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, ale działającą w ramach osobowości prawnej Skarbu Państwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 tej ustawy, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe zarządza lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. W myśl art. 4 ust. 3, w ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o lasach, Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Natomiast nadleśnictwa zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy o lasach są jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi w skład Lasów Państwowych. Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 1 pkt 1 – 2a ustawy o lasach, nadleśniczy reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania; kieruje nadleśnictwem jako podstawową jednostką organizacyjną Lasów Państwowych; bezpośrednio zarządza lasami, gruntami i innymi nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych.

Z uregulowań tych wynikają zatem z jednej strony uprawnienia Lasów Państwowych do prowadzenia działalności gospodarczej i występowania w roli przedsiębiorców, z drugiej jednak strony, szereg kompetencji o charakterze władczym każe uznawać jednostki Lasów Państwowych jako elementy ustroju administracji publicznej. Jak wskazuje się w doktrynie, organy administracji leśnej są terenowymi organami rządowej administracji specjalnej łączącymi funkcje z zakresu administracji państwowej ze specjalistycznymi zadaniami spoza obszaru stosunków administracyjnych (J. Boć (red.:), Prawo administracyjne, Wrocław, 1993 r.). Taki status prawny Lasów Państwowych nie pozwala ujmować ich działalności wyłącznie jako nastawionej na działalność gospodarczą (zarobkową).

Błędne jest więc stanowisko organu, który niejako "automatycznie" kwalifikuje pobór wody przez skarżącego jako wykraczający poza zakres zwykłego korzystania z wód.

Jak wyżej wyjaśniono, pojęcie "zwykłego korzystania z wód", dotyczy również osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Jedyną przesłanką odróżniającą zwykłe korzystanie z wód od korzystania stanowiącego usługę wodną jest zgodnie z art. 33 ust. 4 u.p.w. ilość pobieranych wód podziemnych (średniorocznie nie może przekraczać łącznie 5 m3 na dobę) przez gospodarstwo domowe.

W aktach administracyjnych dołączonych do sprawy II SA/Rz 548/19 znajduje się protokół kontroli nr [...] stanowiący w zasadzie jedyny dowód w sprawie. Z jego treści wynika, że pobierana woda podziemna z ujęcia U. służy zaspokojeniu celów socjalno– bytowych. Sąd zauważa, że skarżący wskazał taki cel poboru wody w wykazie dotyczącym korzystania z usług wodnych z dnia [...] października 2018 r., a także w reklamacji od informacji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. Zdaniem Sądu, ilość pobranej wody w trzecim kwartale 2018 r. – 140 m³ - może mieścić się w dozwolonych właścicielowi granicach zwykłego korzystania z wód. Okoliczność ta nie została jednak w żaden sposób przez organ zweryfikowana, czym naruszono art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., które to przepisy obligują organy administracji publicznej do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego taki sposób, aby ustalić niewątpliwy stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Działalność Lasów Państwowych nie polega wyłącznie na podejmowaniu działalności gospodarczej i uzyskiwaniu dochodów, ale również na pełnieniu funkcji organów administracji. Natomiast mienie tychże jednostek może służyć różnym celom, w tym jak podnosi skarżący, a czego organ nie zweryfikował - również mieszkalnym.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ wyjaśni w jaki sposób wykorzystywany jest budynek leśniczówki, jakim celom służy pobierana woda, a także ustali średnioroczną ilość pobieranej wody. Dopiero dokładne wyjaśnienie kwestii opłaty zmiennej pozwoli prawidłowo rozstrzygnąć o dopuszczalności nałożenia opłaty podwyższonej.

Niezależnie od powyższego Sąd dostrzegł inne naruszenia przepisów proceduralnych.

Zaskarżoną decyzją organ ustalił dla skarżącego za okres od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. opłatę podwyższoną w wysokości 80 zł za pobór wód podziemnych dla potrzeb Leśniczówki U. w Gminie [...]. Przed tut. Sądem toczy się również postępowanie ze skargi skarżącego na decyzję organu z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] sprostowaną postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., w której organ ustalił dla skarżącego również za okres od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. opłatę podwyższoną w wysokości 160 zł za pobór wód podziemnych dla potrzeb Leśniczówki U. w Gminie [...]. Oznacza to, że za ten sam okres dla tego samego ujęcia ustalono odrębnymi decyzjami opłaty podwyższone o różnej wysokości. Obecny na rozprawie pełnomocnik organu nie wyjaśnił tej kwestii.

Natomiast rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest sprzeczne z jej uzasadnieniem. W uzasadnieniu jako ilość pobranych wód podziemnych wpisano – 140 m3. Przyjmując za organem sposób wyliczenia opłaty zmiennej, powinna ona w takim razie wynosić 32 zł (0,115 x 2 x 140), a w konsekwencji opłata podwyższona powinna wynosić 160 zł. Tymczasem organ przyjął, że opłata zmienna wynosi 16 zł, a opłata podwyższona 80 zł.

Ponadto w aktach administracyjnych brak jest dowodu doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o sprostowaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2019 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.