Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2581/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, 135, 145 par. 1 pkt 1 lit. c, 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 155
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant - Aneta Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... września 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej o przyznaniu uprawnień kombatanckich; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... lipca 2006 r. ...


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. M. (powoływanego dalej jako: ,,Skarżący--) jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (powoływanego dalej jako: ,,Kierownik Urzędu--) z dnia ... września 2007 r., nr ..., utrzymująca w mocy decyzję z ... lipca 2006 r., nr ... w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej o przyznaniu uprawnień kombatanckich.

Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z 13 maja 1996 r. Skarżący wystąpił do Kierownika Urzędu o przyznane uprawnień kombatanckich. Uzasadniając wniosek powołał się na: przynależność do Związku Walki Zbrojnej w okresie ..., uwięzienie w J. ... z grupą ZWZ, uczęszczanie do szkoły ,,P.-- w okresie ... a następnie udział w Powstaniu Warszawskim w okresie ....

Ostateczną decyzją z ... czerwca 1996 r., nr ... Kierownik Urzędu, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, przyznał wnioskodawcy uprawnienia kombatanckie z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej w okresie ... Organ orzekający odstąpił od uzasadnienia decyzji.

Następnie Skarżący wnioskiem z 4 lipca 2006 r. wystąpił do Kierownika Urzędu o ,,rozszerzenie-- uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wniosku wskazał na pobyt w wiezieniu hitlerowskim od ... Do wniosku załączył plik dokumentów, które jego zdaniem uzasadniają rozszerzenie uprawnień kombatanckich.

Po rozpatrzeniu wniosku z 4 lipca 2006 r. decyzją z ... lipca 2006 r. Kierownik Urzędu odmówił zmiany decyzji własnej z ... czerwca 1996 r. o przyznaniu uprawnień kombatanckich. W podstawie prawnej powołał art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2000 r., Nr 98, poz. 371 ze zm.), powoływanej dalej jako: ,,k.p.a.-- oraz art. 22 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) powoływanej dalej jako: ,,ustawa o kombatantach--.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że do Urzędu wpłynęło pismo strony w sprawie zakończonej decyzją z ... czerwca 1996 r. o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Strona nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania ani też na podstawy stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji dlatego też pismo strony zostało, stosownie do dyrektywy art. 235 § 1 k.p.a. zakwalifikowane przez Kierownika Urzędu jako wniosek o uchylenie własnej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Organ orzekający wskazał, że w myśl tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Pierwsza z powyższych przesłanek została spełniona gdyż decyzja o której uchylenie wnosi strona jest ostateczna. Strona jednak nie wykazała, by za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów świadczących o aresztowaniu przez władze okupacyjne. Końcowo organ orzekający podkreślił, że postępowanie po przeprowadzeniu którego wydana została decyzja z ... czerwca 1996 r. o przyznaniu uprawnień kombatanckich nie zostało dotknięte wadliwością. Decyzja ta zgodna była z obowiązującym w dacie jej wydania stanem prawnym, który dotychczas nie uległ zmianie.

Kierownik Urzędu, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy własną decyzję z ... lipca 2006 r. W podstawie prawnej powołał art. 127 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 1-4 ustawy o kombatantach.

Uzasadniając decyzję podał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Za rozszerzeniem uprawnień kombatanckich, zdaniem strony, przemawiać miałby fakt domniemanego uwięzienia w więzieniu w J. od lutego 1940 r. do kwietnia 1941 r. Na tą okoliczność strona, poza własnym oświadczeniem, nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów. Wiarygodność oświadczenia strony podlega ocenie na zasadach ogólnych, a gdy nie zostało ono zweryfikowane żadnym z dowodów wskazanych w sprawie, nie może ono stanowić wyłącznej podstawy do wydania merytorycznej decyzji i musi budzić uzasadnione wątpliwości co do jego oceny (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2005 r., sygn. akt IV S.A./GL 897/04). Nie może potwierdzać pobytu w hitlerowskim więzieniu uzyskanie przez stronę świadczenia pieniężnego z I.. Organizacja ta uznaniowo wypłaciła zainteresowanemu świadczenie pieniężne wyłącznie na podstawie jego oświadczeń co wynika z pisma kierowanego w dniu 24 maja 2006 r. przez I. do strony. Organ podał nadto, że żadna z instytucji (Instytut Pamięci Narodowej, Archiwum Państwowe w R.) nie posiada jakichkolwiek informacji mogących potwierdzić podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności. Końcowo organ podkreślił, że okoliczność pełnienia służby w polskich siłach zbrojnych pod dowództwem brytyjskim po 9.05.1945 r. nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.

Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją Kierownika Urzędu i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której poprosił o szybkie załatwienie jego wniosku. Podał, że przez ciężkie pobicie przez Gestapo w 1940 r. stracił słuch w ... uchu. Jego uwięzienie, katorga gestapowskiego śledztwa spowodowały urazy, kontuzje i inne obrażenia i choroby, które powstały w związku z działaniami wojennymi. Niemiecki Sąd Specjalny- Sondergericht, uznał że grupa 90 wojskowych i studentów Polskich, częściowo uzbrojona w karabiny i udająca się do W. była oddziałem partyzanckim. Sześćdziesiąt osób zostało wziętych do niewoli (w tym Skarżący), skazanych zostało na śmierć. Wyrok został wykonany lecz Skarżącego ocalił cud.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenia podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z postanowieniami art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.)

Sąd kierując się tymi przesłankami i rozpatrując skargę w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uchylenia skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z ... lipca 2006 r. z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Obie decyzje zapadłe w sprawie z wniosku Skarżącego z dnia 4 lipca 2006 r. - zdaniem Sądu - wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a).

Przede wszystkim wskazać należy, że Skarżącemu przyznane zostały uprawnienia kombatanckie na mocy ostatecznej decyzji z ... czerwca 1996 r. z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej w okresie ... r. Decyzja ta nie rozstrzygała o zasadności przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie wszystkich okoliczności, podnoszonych przez Skarżącego w pierwotnym wniosku z 13 maja 1996 r., częściowo powtórzonych w kolejnym wniosku Skarżącego z 4 lipca 2006 r. W szczególności w decyzji z ... czerwca 1996 r. Kierownik Urzędu nie odniósł się w ogóle do argumentów Skarżącego dotyczących pobytu w więzieniu hitlerowskim w J., w okresie ... Okoliczności te nie zostały ocenione przez organ orzekający, wydający decyzję z ... czerwca 1996 r., nie były one badane na gruncie przepisów ustawy o kombatantach. W tej sytuacji należało przyjąć - odmiennie niż założył to organ wydający zaskarżoną decyzję - że ostateczna decyzja z ... czerwca 1996 r. nie rozstrzygała o okolicznościach podniesionych we wniosku Skarżącego z 4 lipca 2006 r. o rozszerzenie uprawnień kombatanckich.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do rozpatrywania wniosku Skarżącego z 4 lipca 2006 r. w tym nadzwyczajnym trybie postępowania, bowiem kwestie uzasadniające w ocenie Skarżącego rozszerzenie uprawnień kombatanckich (zawarte we wniosku z 4 lipca 2006 r.) nie znajdowały się w zakresie rozstrzygnięcia objętego decyzją ostateczną z ... czerwca 1996 r. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którym ,,(...) Decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie tych kwestii, które były przedmiotem rozstrzygnięcia weryfikowanej w tym trybie decyzji. (...)-- (vide wyrok sygn. akt VII SA/Wa 1336/06 z 08.12.2006 r., Lex nr 306497).

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, zdaniem Sądu, Kierownik Urzędu w następstwie rozpatrzenia kolejnego wniosku Skarżącego z 4 lipca 2006 r. powinien wydać decyzję merytoryczną, rozstrzygającą o zasadności żądania Skarżącego w zakresie przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie wskazanych w tym wniosku okoliczności faktycznych, które stanowić mogą odrębną podstawę prawną przyznania uprawnień kombatanckich. Niezasadne zastosowanie przy rozpatrzeniu wniosku Skarżącego, wskazanego powyżej trybu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego stanowi o naruszeniu przepisu art. 155 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zastosowanie tego trybu nie doprowadziło do załatwienia sprawy administracyjnej, zgodnie z wnioskiem Skarżącego. Wadą tą dotknięte są obydwie decyzje wydane w następstwie rozpatrzenia wniosku Skarżącego z 4 lipca 2006 r.

Kierownik Urzędu ponownie rozpatrując wniosek Skarżącego z 4 lipca 2006 r. powinien wyeliminować wskazane uchybienia - przeprowadzić postępowanie w trybie zwykłym i zakończyć je wydaniem decyzji merytorycznej. W toku tego postępowania winien ocenić, czy podnoszone przez Skarżącego okoliczności faktyczne - inne niż objęte decyzją ostateczną z ... czerwca 1996 r. - dają podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z ustawą o kombatantach.

Wobec powyższego i na podstawie art. 134 § 1, 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Wobec negatywnego charakteru zaskarżonej decyzji Sąd nie uznał za zasadne zastosowania przepisu określonego w art. 152 p.p.s.a.