Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1208/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 157 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.1, art. 43 ust. 1
journal: Dz.U. 1939 nr 34 poz 216
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1939 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli.
article: art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi P. K., B. O. , M. N., B. O., S. M. i A.G. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosków. P. K., M. N, M. N. i B. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] , stwierdzającą nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1953 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] Nr hip. [...] - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1953 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...].

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Budownictwa, organ stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż odnosząc się do uwagi wnioskodawców, że w KW nr [...] błędnie wpisano, że przedmiotowa działka jest niezabudowana, należy wskazać, że w decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. nie kwestionowano, że przedmiotowa nieruchomość była i nadal jest zabudowana.

Minister Budownictwa uznał również, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne. Zdaniem Ministra Budownictwa, przedmiotem ustaleń ze względu na konieczność oceny, czy powyższe decyzje dekretowe wywołały nieodwracalne skutki prawne, było zbadanie, czy zdarzeniem prawnym następującym po wydaniu decyzji dekretowych była kolejna decyzja czy też umowa cywilnoprawna. W kwestionowanej decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. wyczerpująco wyjaśniono, że "zbycie lokali mieszkalnych wraz z ustanowieniem użytkowania wieczystego działki nastąpiło na podstawie aktów notarialnych poprzedzonych wydaniem decyzji administracyjnej w tej kwestii". W sytuacji, gdy umowa ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej była poprzedzona decyzją administracyjną w tym przedmiocie, to ta decyzja, a nie decyzja odmowna była podstawą ustanowienia na rzecz określonej osoby trzeciej użytkowania wieczystego i zawarcia umowy. Niezasadny zdaniem Ministra Budownictwa jest także zarzut dotyczący nieuwzględnienia skutków decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. dla aktualnych właścicieli lokali. Przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie nie jest bowiem wskazanie skutków decyzji nadzorczej, a jedynie ocena czy zaskarżone decyzje dekretowe zostały wydane zgodnie z obowiązującym w dacie ich wydania prawem.

Skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: P. K., M. N., B. O. , S. M. i A. G. ; zarzucając naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez niewłaściwe zastosowanie,

2) art. 8 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w należytym stopniu istotnych dla sprawy okoliczności - wnieśli o uchylenie decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r.

Skarżący podnieśli, że rozstrzygające w tej sprawie jest brzmienie postanowień obowiązującego wówczas ogólnego planu zabudowania W. z 1931 r., który, co jest niesporne, przeznaczał teren, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość pod zabudowę zwartą cztero - pięciokondygnacyjną, a ze znajdujących się w aktach materiałów inwentaryzacyjnych Biura [...] wynika że budynek był siedmio - ośmiokondygnacyjny. Bezsporne jest więc, że wymóg ogólnego planu zabudowania W. z 1931 r. dotyczący czterech lub pięciu kondygnacji nie został spełniony. W tym właśnie stanie faktycznym, jak stwierdzili skarżący, Minister Gospodarki Komunalnej w kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji przyjął, że przekroczenie wytycznych planu o dwie lub trzy kondygnacje nie pozwala na uznanie, że korzystanie z gruntu da się pogodzić z jego przeznaczeniem, tj. że nie została spełniona przesłanka z art. 7 ust.2 dekretu, natomiast w ocenie Ministra Budownictwa w tym przypadku niespełnienie wymogów planu mieści się w dyspozycji omawianego przepisu dekretu, a odmienny pogląd stanowi rażące naruszenie prawa, a więc, zdaniem skarżących, trudno podzielić stanowisko organu nadzoru.

Skarżący zarzucili, iż organ nadzoru uznając, że korzystanie z budynku przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z wymogami planu zabudowy w żaden sposób nie wykazał dlaczego. Negując ocenę dokonaną przez Ministra Gospodarki Komunalnej i zarzucając wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa - organ nadzoru nie uzasadnił swojego odmiennego stanowiska. Ponadto uzasadnienie skarżonej decyzji nie posiada cech , które winno posiadać zgodnie z brzmieniem art. 107 § 3 kpa.

Poza zarzutami skargi skarżący poinformowali, że powzięli informacje o zbyciu przez uprawnionych spadkobierców byłych właścicieli ich praw do roszczeń, przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej, co zdaniem skarżących, pozbawia ich przymiotu strony.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 538/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę złożoną na ww. decyzję.

W uzasadnieniu wyroku sąd podzielił stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że organ prawidłowo uznał, iż przed wydaniem orzeczenia rozstrzygającego w sprawie z wniosku o przyznanie własności czasowej, winien dokonać ustaleń co do przeznaczenia nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie wydania decyzji badanej w trybie nadzoru. Z akt sprawy wynika, że Archiwum Państwowe w W. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z lat 1947-1950, który obejmowałby nieruchomość położoną w W. przy ul.[...]. Skoro więc przedmiotowa nieruchomość nie była objęta do dnia wydania decyzji ostatecznej powojennym planem zagospodarowania przestrzennego, stosownie do przepisów dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowanym zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 16, poz. 109), to obowiązkiem organu administracji było, w zakresie oceny, czy zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie prawa własności czasowej do gruntu omawianej nieruchomości, odnieść się do "Ogólnego planu zabudowania W. " zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. (Dz. U. Nr 34 z 1939 r., poz.216). Według tego planu nieruchomość położona przy ul. [...] przeznaczona była pod zabudowę zwartą 4-5 kondygnacyjną. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów archiwalnych, w tym materiałów inwentaryzacyjnych Biura [...] z lat 1945-1946, wynika, że na posesji przy ul. [...] w dacie lustracji, tj. 22 lutego 1945 r., znajdował się budynek stary, murowany, 7-kondygnacyjny, mieszkalny, z drobnymi uszkodzeniami, część bardziej zniszczona, zajmowany przez osoby prywatne

Tak więc prawidłowo, zdaniem Sądu, Minister Budownictwa stwierdził, iż uznanie, że teren nieruchomości położonej przy ul.[...] , jest przeznaczony na cele publiczne, które to przeznaczenie, zdaniem organu pierwszej instancji, nie dawało się pogodzić z korzystaniem z gruntu przez dotychczasowych właścicieli, świadczy o rażącym naruszeniu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. przy wydawaniu orzeczenia administracyjnego z dnia [...] czerwca 1953 r., ponieważ odmówiono przyznania prawa własności czasowej, mimo braku wyjaśnienia i jednoznacznego ustalenia, czy korzystanie z przedmiotowego gruntu jest rzeczywiście sprzeczne z jego przeznaczeniem w planie zabudowy. Prawidłowo organ również uznał, iż orzeczenie organu pierwszej instancji nie wywołało nieodwracalnego skutek prawny o którym mowa w art. 156 § 2 kpa. Jak wynika z akt sprawy, obecnie w skład dawnej nieruchomości położonej przy ul. [...] wchodzi działka ewidencyjna nr [...] objęta księgą wieczystą KW Nr [...], będąca własnością komunalną, w użytkowaniu wieczystym właścicieli wykupionych lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] .

Ponieważ zbycie lokali mieszkalnych wraz z ustanowieniem użytkowania wieczystego działki nastąpiło na podstawie aktów notarialnych poprzedzonych wydaniem decyzji administracyjnej w tej kwestii ( vide: znajdujące się w aktach sprawy pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r.), prawidłowo organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa,. Okoliczność, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w użytkowaniu wieczystym osób trzecich sama przez się nie oznacza, zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że decyzja administracyjna odmawiająca byłemu właścicielowi tych gruntów przyznania prawa własności czasowej wywołała nieodwracalne skutki prawne, gdyż w sytuacji, gdy ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej było poprzedzone decyzją administracyjną, co miało miejsce w tej sprawie, to właśnie ta decyzja, a nie decyzja o odmowie przyznania prawa własności czasowej, była podstawą ustanowienia na rzecz określonej osoby trzeciej użytkowania wieczystego co, przy ocenie legalności decyzji administracyjnej odmawiającej byłemu właścicielowi przyznania własności czasowej nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Ponadto sąd wojewódzki podkreślił, że przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (t. j. Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216) miały zastosowanie, m.in., przy budowie, zmianach budowlanych i utrzymaniu wszelkich budynków naziemnych i podziemnych, urządzeń związanych z budynkami (art.1). Od dnia ogłoszenia wiadomości o zatwierdzeniu, względnie uprawomocnieniu się planu zabudowania, Państwu oraz gminie przysługiwało prawo nabycia w drodze wywłaszczenia terenów, przeznaczonych na arterie komunikacyjne razem z urządzeniami pomocniczymi, na inne urządzenia komunikacyjne, jak lotniska, porty wodne itp., pod budowę budynków, zakładów i urządzeń użyteczności publicznej, na place publiczne, skwery, parki, ogrody, place sportowe i inne podobne urządzenia, przeznaczone do użytku publicznego, skrawków gruntów, nie nadających się do zabudowania w myśl przepisów obowiązujących lub według planu zabudowania, o ile takie skrawki przez linię zabudowania zostały utworzone (art. 43 ust. 1). Na terenach przeznaczonych w zatwierdzonym albo prawomocnym planie zabudowania na cele budowlane, zabronione było wznoszenie nowych i powiększanie istniejących budynków niezgodnie z tym planem (art. 46 ust. 3). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 5 marca 1928 r. W rozporządzeniu tym, tak jak i w przepisach dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju, nie było mowy o konieczności dostosowania wysokości istniejących już budynków do nowego planu. Jeśli nowy plan zabudowania przeznaczał teren, na którym istniał już budynek stary, siedmiopiętrowy, pod zabudowę zwartą, cztero - pięciokondygnacyjną, to oznaczało konieczność dostosowania nowych inwestycji powstających na terenie objętym tym planem - do obowiązującego planu. Sąd uznał za niezasadne również pozostałe zarzuty skargi, bowiem Minister Budownictwa dwukrotnie rozpoznając sprawę nie naruszył obowiązujących przepisów, w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 8 kpa, ani art. 107 § kpa.

Skargą kasacyjną z 18 maja 2010 r., M. N. zaskarżyła opisany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 marca 2010 r. w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :

- art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez to, że uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, a także do podniesionego na posiedzeniu w dniu 8.01.2008 r. zarzutu wydania decyzji przez niewłaściwy organ (dowód: protokół posiedzenia z 8.01.2008 r.),

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że w nin. sprawie spełnione zostały przesłanki art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. w rażący sposób naruszony został art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 7 ust. l i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że przeznaczenie przedmiotowego terenu w Ogólnym planie zabudowy W. z 1931 r. dało się pogodzić z korzystaniem z niego przez dotychczasowych właścicieli.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Ministra Budownictwa na rzecz Skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 1323/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. jest trafny. M. N., zarówno w skardze, jak i w toku postępowania przed Sądem I instancji podniosła zarzut wydania zaskarżonej decyzji przez niewłaściwy organ. W uzasadnieniu swego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ustosunkował się do tego zarzutu, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., który to przepis wymaga m.in., wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na ustalenie, czy Sąd I instancji w ogóle rozważał kwestię właściwości Ministra Budownictwa do wydania decyzji w rozpoznawanej sprawie. Fakt, że wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stwierdzone naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę, związany jest wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, co wprost wynika z treści art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, iż Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Ponownie rozpoznając skargę stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu pisemnym do kwestii zarzutu wydania decyzji przez niewłaściwy organ. Uzasadniając ten zarzut skarżący wskazali na treść Uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2000 r. sygn. akt OPS 7/00 (ONSA 4/00, poz. 139), w której stwierdzono, że stosownie do przepisu art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego przez Prezydium Rady Narodowej W. w przedmiocie odmowy przyznania poprzedniemu właścicielowi prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), jeżeli grunt stanowi własność gminy, jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Należy jednak zauważyć, że stan faktyczny stanowiący kanwę powyższej uchwały nie jest tożsamy z tym , który mamy w rozpoznawanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako właściwe do stwierdzenie nieważności orzeczeń wydanych na podstawie ar. 7 ust. 1 i 2 dekretu przez Prezydium Rady Narodowej w sytuacji, gdy grunt stanowi własność komunalną. Jednak w stanie faktycznym, który ma miejsce w przedmiotowej sprawie orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1953 roku zostało zaskarżone i w sprawie została wydana również decyzja z dnia [...] stycznia 1954 roku Ministerstwa Gospodarki Komunalnej jako organu II instancji. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego znajduje zastosowanie przepis art. 157 § 1 k.p.a. Z powołanego przepisu prawa wynika, że jeżeli kwestionowaną decyzję wydał minister, to organem właściwym do stwierdzenia jej nieważności jest właściwy minister, a jeżeli taką decyzję wydało samorządowe kolegium odwoławcze, to organem właściwym do stwierdzenia nieważności takiej decyzji jest właściwe samorządowe kolegium odwoławcze. Dlatego w przedmiotowej sprawie właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1954 roku wydanej w II instancji przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej był Minister Budownictwa. Przedstawiony pogląd nie narusza kompetencji organów samorządu terytorialnego w sferze uprawnień właścicielskich, gdyż w razie stwierdzenia nieważności decyzji organem właściwym do rozpoznania w trybie zwykłym wniosku byłych właścicieli lub ich następców prawnych dotyczącego ustanowienia na ich rzecz prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) będą właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego, a odwołanie będzie przysługiwało do samorządowego kolegium odwoławczego. Z powyższych względów sąd uznał, że stanowisko skarżących o niewłaściwości organu stwierdzającego nieważność decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej jest nieprawidłowe .

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji to należy wskazać, że podstawą materialnoprawną decyzji, której nieważność stwierdzono, był art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 tego dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. (2) Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej.

Prawidłowo organ uznał, iż przed wydaniem orzeczenia rozstrzygającego w sprawie z wniosku o przyznanie własności czasowej, winien dokonać ustaleń co do przeznaczenia nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie wydania decyzji badanej w trybie nadzoru. Z akt sprawy wynika, że Archiwum Państwowe W. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z lat 1947-1950, który obejmowałby nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]

Skoro więc przedmiotowa nieruchomość nie była objęta do dnia wydania decyzji ostatecznej powojennym planem zagospodarowania przestrzennego, stosownie do przepisów dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowanym zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 16, poz. 109), to obowiązkiem organu administracji było, w zakresie oceny, czy zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie prawa własności czasowej do gruntu omawianej nieruchomości, odnieść się do "Ogólnego planu zabudowania W. " zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. (nr [...]).

Według tego planu nieruchomość położona przy ul.[...], przeznaczona była pod zabudowę zwartą 4-5 kondygnacyjną. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów archiwalnych, w tym materiałów inwentaryzacyjnych Biura [...] z lat 1945-1946, wynika, że na posesji przy ul. [...] w dacie lustracji, tj. 22 lutego 1945 r., znajdował się budynek stary, murowany, 7-kondygnacyjny, mieszkalny, z drobnymi uszkodzeniami, część bardziej zniszczona, zajmowany przez osoby prywatne.

Podkreślić należy, iż stosownie do art. 6 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowanym zagospodarowaniu przestrzennym (...), plany zagospodarowania przestrzennego sporządza się w dostosowaniu do wieloletnich planów gospodarczych i inwestycyjnych, ustalanych w trybie przewidzianym przez obowiązujące przepisy prawa. Tak więc prawidłowo, zdaniem Sądu, Minister Budownictwa stwierdził, iż uznanie, że teren nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], jest przeznaczony na cele publiczne, które to przeznaczenie, zdaniem organu pierwszej instancji, nie dawało się pogodzić z korzystaniem z gruntu przez dotychczasowych właścicieli, świadczy o rażącym naruszeniu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. przy wydawaniu orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1953 r., ponieważ odmówiono przyznania prawa własności czasowej, mimo braku wyjaśnienia i jednoznacznego ustalenia, czy korzystanie z przedmiotowego gruntu jest rzeczywiście sprzeczne z jego przeznaczeniem w planie zabudowy. Oznacza to również, iż Ministerstwo Gospodarki Komunalnej nie przeprowadzając stosownego postępowania wyjaśniającego i utrzymując w mocy wadliwe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, naruszyło rażąco art. 44, art. 75 ust. 1 i 2 oraz art. 92 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R.P. Nr 36, poz. 341), a tym samym zaistniały przesłanki wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 kpa do stwierdzenia nieważności zarówno decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1954 r., jak również orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1953 roku .

Odnosząc się do zarzutu przedstawionego w skardze, a dotyczącego nieodwracalności skutków prawnych, Sąd pragnie podnieść następujące okoliczności. W szczególności zwrócić należy uwagę, że nieodwracalność skutków prawnych ma miejsce wówczas, gdy organ administracji na drodze postępowania administracyjnego nie może cofnąć ani odwrócić skutków prawnych, jakie wywołała określona decyzja administracyjna. Chodzi więc o istnienie prawnej możliwości odwrócenia skutków prawnych w oparciu o obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w konkretnej sprawie. Jeżeli więc brak jest przepisów, które dawałyby organowi podstawę prawną do zniweczenia skutków wywołanych przez decyzję dotkniętą nieważnością, to tylko wtedy możemy mówić, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. (vide wyrok NSA z 21.04.1999 r. sygnatura akt I S.A. 1890/98 - niepublikowany, uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 20.03.2000 r. sygnatura akt OPS 14/99 - ONSA 3/00, poz. 93).

W powołanej wyżej uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 20 marca 2000 roku oraz w orzeczeniach NSA, przytoczonych w treści uchwały, wskazuje się, że przy ocenie, czy określona decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, nie powinno się brać pod uwagę późniejszych zdarzeń, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu uprawnień lub nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu.

Jak wynika z akt sprawy, obecnie w skład dawnej nieruchomości położonej przy ul. [...] wchodzi działka ewidencyjna nr [...] objęta księgą wieczystą KW Nr [...], będąca własnością komunalną, w użytkowaniu wieczystym właścicieli wykupionych lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] .

Ponieważ zbycie lokali mieszkalnych wraz z ustanowieniem użytkowania wieczystego działki nastąpiło na podstawie aktów notarialnych poprzedzonych wydaniem decyzji administracyjnej w tej kwestii, co jednoznacznie wynika z akt sprawy, prawidłowo organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, bowiem okoliczność, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w użytkowaniu wieczystym osób trzecich sama przez się nie oznacza, zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że decyzja administracyjna odmawiająca byłemu właścicielowi tych gruntów przyznania prawa własności czasowej wywołała nieodwracalne skutki prawne. Prawidłowe jest stanowisko organu i również zgodne z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż w sytuacji, gdy ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej było poprzedzone decyzją administracyjną, co miało miejsce w tej sprawie, to właśnie ta decyzja, a nie decyzja o odmowie przyznania prawa własności czasowej, była podstawą ustanowienia na rzecz określonej osoby trzeciej użytkowania wieczystego co, przy ocenie legalności decyzji administracyjnej odmawiającej byłemu właścicielowi przyznania własności czasowej nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 kpa (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 236/08 LEX nr 533614).

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi należy jeszcze podkreślić, że przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (t.j. Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216) miały zastosowanie, m.in., przy budowie, zmianach budowlanych i utrzymaniu wszelkich budynków naziemnych i podziemnych, urządzeń związanych z budynkami (art.1). Od dnia ogłoszenia wiadomości o zatwierdzeniu, względnie uprawomocnieniu się planu zabudowania, Państwu oraz gminie przysługiwało prawo nabycia w drodze wywłaszczenia terenów, przeznaczonych na arterie komunikacyjne razem z urządzeniami pomocniczymi, na inne urządzenia komunikacyjne, jak lotniska, porty wodne itp., pod budowę budynków, zakładów i urządzeń użyteczności publicznej, na place publiczne, skwery, parki, ogrody, place sportowe i inne podobne urządzenia, przeznaczone do użytku publicznego, skrawków gruntów, nie nadających się do zabudowania w myśl przepisów obowiązujących lub według planu zabudowania, o ile takie skrawki przez linię zabudowania zostały utworzone(art. 43 ust. 1). Na terenach przeznaczonych w zatwierdzonym albo prawomocnym planie zabudowania na cele budowlane, zabronione było wznoszenie nowych i powiększanie istniejących budynków niezgodnie z tym planem (art. 46 ust. 3). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 5 marca 1928 r.

W rozporządzeniu tym, tak jak i w przepisach dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju, nie było mowy o konieczności dostosowania wysokości istniejących już budynków do nowego planu. Jeśli nowy plan zabudowania przeznaczał teren, na którym istniał już budynek stary, siedmiopiętrowy budynek, pod zabudowę zwartą, cztero - pięciokondygnacyjną, to oznaczało konieczność dostosowania nowych inwestycji powstających na terenie objętym tym planem - do obowiązującego planu. Nie jest do przyjęcia teza, iż taki plan nakładał obowiązek wyburzania kilku pięter budynku wybudowanego wcześniej, jako "zbyt wysokiego" czy też wyburzenia całego budynku siedmiopiętrowego jako nie spełniającego wymogów zabudowy zwartej, cztero - pięciokondygnacyjnej. Dlatego też nie jest zasadny zarzut skargi naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa z uwagi na to, że jak stwierdzono w skardze -"bezsporne jest bowiem, że wymóg ogólnego planu zabudowania W. z 1931 r. dotyczący czterech lub pięciu kondygnacji nie został spełniony."

Nie są zasadne również pozostałe zarzuty skargi, bowiem Minister Budownictwa dwukrotnie rozpoznając sprawę nie naruszył obowiązujących przepisów, w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 8 kpa, ani art. 107 § kpa.

Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na marginesie powyższych rozważań należy podkreślić, że sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, że następcy prawni byłych właścicieli przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] stycznia 1954 roku zbyli prawa do nieruchomości położonej przy ul.[...]. Ta okoliczność nie mogła więc być przedmiotem oceny sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.