Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB 325-326/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Spółdzielnie
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Teza: Spółdzielnie mieszkaniowe są zobowiązane do udzielania informacji o swojej działalności na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198 ze zm./. Zgodnie z art. 4 ust. 5, należą one do "podmiotów (...), które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym". Muszą więc rozpatrywać wnioski o udzielenie informacji publicznych według określonych procedur. O pozytywnym załatwieniu wniosku wystarczy powiadomić na piśmie zainteresowanego. Odmowa zaś wymaga wydania decyzji, łącznie z uzasadnieniem jej powodów. Zainteresowany może wówczas zwrócić się o ponowne rozpatrzenie sprawy i w zależności od motywów odmowy zaskarżyć ją do sądu administracyjnego lub powszechnego.

TEZY

Spółdzielnie mieszkaniowe są zobowiązane do udzielania informacji o swojej działalności na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198 ze zm./. Zgodnie z art. 4 ust. 5, należą one do "podmiotów (...), które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym". Muszą więc rozpatrywać wnioski o udzielenie informacji publicznych według określonych procedur. O pozytywnym załatwieniu wniosku wystarczy powiadomić na piśmie zainteresowanego. Odmowa zaś wymaga wydania decyzji, łącznie z uzasadnieniem jej powodów. Zainteresowany może wówczas zwrócić się o ponowne rozpatrzenie sprawy i w zależności od motywów odmowy zaskarżyć ją do sądu administracyjnego lub powszechnego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Tadeusz Ż. na decyzję Spółdzielni Mieszkaniowej "W" w W. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji - zobowiązuje do podjęcia czynności.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny przedstawiał się następująco. W dniu 10 października 2003 r. Tadeusz Ż. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej "W" w W. Wskazał, że pismem z 20 grudnia 2002 r. wystąpił do Spółdzielni o udzielenie informacji publicznej; polegającej na podaniu podstawy prawnej uchwały z 28 listopada 2002 r. przez Radę Nadzorczą SM "W", opinii prawnej radcy prawnego SM "W" stwierdzającej zgodność powyższej uchwały ze statutem i prawem spółdzielczym oraz przepisów prawa spółdzielczego, które regulowałyby poruszone przez niego kwestie. Pismo to zostało złożone 23 grudnia 2002 r., ale pozostało bez odpowiedzi. W uzasadnieniu powołał się na wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2002 r. II SAB 113/02.

Jednocześnie skarżący wniósł o zobowiązanie udzielenia pisemnej odpowiedzi przez Spółdzielnię wraz z opinią Radcy Prawnego SM "W".

W odpowiedzi Spółdzielnia Mieszkaniowa "W" wniosła o odrzucenie skargi z powodu braku właściwości NSA do jej rozpoznania, bądź jej oddalenie. Powołała się przy tym na fakt, że w myśl art. 1 par. 1 prawa spółdzielczego spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Jej cel wyczerpująco określa art. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Nie jest więc ani organem władzy publicznej, ani podmiotem pełniącym funkcje publiczne. Jej zadań nie można traktować jako działań publicznych realizowanych dla dobra wspólnego. Nie wydaje się, aby informacja o działalności spółdzielni miała być dostępna dla wszystkich, w tym dla osób niezrzeszonych. Prawa członków określa zaś par. 9 statutu zgodnie z art. 10 prawa spółdzielczego. Gdyby zaś przyjąć, że spółdzielnia objęta jest obowiązkiem informacyjnym, to żądane dane nie są żadną informacją, gdyż są normowane w dostępnym dla wszystkich członków statucie spółdzielni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że:

Po pierwsze sąd ustosunkował się do zarzutu braku właściwości w przedmiotowej sprawie.

Należy w związku z tym zauważyć, że zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka zaś sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Jednocześnie należy podkreślić, że zarówno na tle art. 16 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, jak i art. 3 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ nie budziła wątpliwości kompetencja sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Wynika ona bowiem z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/, przy czym nie zachodzi tu przypadek właściwości sądu powszechnego na podstawie art. 22 tej ustawy.

Jednocześnie, już Naczelny Sąd Administracyjny w wielu swoich orzeczeniach, m.in. w wyroku z dnia 20 czerwca 2002 r. II SAB 113/02 czy w wyroku z dnia 14 listopada 2003 r. II SAB 119/03 podkreślał, że spółdzielnie mieszkaniowe są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.

Podkreślił on przy tym, że spółdzielnie nie tylko reprezentują swoich członków i nie stanowią typowych spółdzielni nastawionych wyłącznie na działalność gospodarczą w celu osiągnięcia zysku, ale mają na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych społeczeństwa. Mieści się to w kategorii szeroko pojętych zadań publicznych, gdyż zgodnie z art. 75 Konstytucji RP władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania. Z tego też względu spółdzielnie mieszkaniowe korzystają w szerokim stopniu z pomocy państwa i pomocy jednostek samorządu terytorialnego, m.in. w postaci uzyskiwania terenów pod budownictwo.

Państwo udziela też pomocy w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych - na podstawie ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych /Dz.U. 2003 nr 119 poz. 1115/, obejmuje poręczeniem niektóre spłaty kredytów - zgodnie z ustawą z 29 listopada 2000 r. o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych /Dz.U. 2000 nr 122 poz. 1310 ze zm./, a także popiera niektóre formy budownictwa mieszkaniowego - por. ustawa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego /DZ. U. 2000 nr 98 poz. 1070 ze zm./.

Na podstawie tej ostatniej ustawy utworzono m.in. Krajowy Fundusz Mieszkaniowy służący realizacji zadań wynikających z polityki państwa w zakresie gospodarki mieszkaniowej oraz rozwoju budownictwa mieszkaniowego /art. 16 ustawy/. Jego środki mogą być przeznaczone, zgodnie z art. 18 m.in. na pośrednie formy pomocy spółdzielniom mieszkaniowym na przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane mające na celu budowę lokali mieszkalnych na wynajem itp.

Państwo wspiera też budownictwo mieszkaniowe poprzez różnorodne formy kredytowania oraz ulgi podatkowe związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. Z tego względu spółdzielnie mieszkaniowe można uznać za objęte obowiązkiem informacyjnym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jednocześnie wniosek skarżącego dotyczył przynajmniej w części informacji publicznej, którą art. 1 ust. 1 ustawy określa bardzo szeroko, jako każdą informację o sprawach publicznych, a precyzując w art. 6 ust. 1 pkt 2 zalicza do niej w szczególności informacje o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1, więc m.in. o spółdzielniach, w tym o ich statusie, organizacji, przedmiocie działalności itp.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. W przeciwnym razie organ winien wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji z tego powodu, że np. jest ona objęta określoną tajemnicą /art. 16 ust. 1 ustawy/. Zdaniem sądu, również odmowa informacji, z uwagi na to, że nie stanowi ona informacji publicznej powinna być dokonana w drodze decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał bowiem w swoim orzecznictwie, że odmowa dokonania czynności materialno-technicznej powinna zawsze następować w drodze decyzji administracyjnej /por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 1983 r. II SA 2083/82 - ONSA 1983 Nr 1 poz. 14, czy wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r. SAB/Wr 6/83 za: Materiały do nauki prawa administracyjnego, pod red. M. Kuleszy, Warszawa 1985 r. str. 245-249/.

W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek w dniu 23 grudnia 2002 r. i do dnia orzekania spółdzielnia ani nie udzieliła mu informacji, ani nie wydała decyzji o jej odmowie. Pozostawała więc w bezczynności.

Sąd nie podzielił stanowiska spółdzielni o oddalenie skargi z uwagi na to, że żądane informacje znajdują się w statucie spółdzielni. Nie dopatrzył się przy analizie treści statutu, aby zawierał on opinię radcy, treść uchwał, itp.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 149 w związku z art. 132 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 2 i 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.