Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 938/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi A.B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" roku Nr "[...]" w przedmiocie kary dyscyplinarnej nagany 1/ uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji, 2/ orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia "[...]" r. Komendant Miejski Policji uniewinnił funkcjonariusza policji Komendy Miejskiej – A.B. od popełnienia dwóch czynów, a mianowicie czynu polegającego na tym, iż w dniu "[...]" r. na terenie "[...]" przy ul "[...]" w czasie poza służbą poprzez nieuzasadnione kontaktowanie się z osobami na stoisku handlowym należącym do B. C. swoim postępowaniem mającym charakter niepokojenia, polegającym na wykonywaniu zdjęć i kopnięciu w drzwi samochodu P.G. doprowadził do konfliktu z osobami obecnymi na miejscu zdarzenia, tj. czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 2 Załącznika do Zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (zwanego dalej Zarządzeniem z 31 grudnia 2003r.) oraz czynu polegającego na tym, iż w dniu "[...]" r. w czasie poza służbą przechodząc ul. "[...]" poprzez nieuzasadnione kontaktowanie się z osobami na stoisku handlowym należącym do B. C. swoim postępowaniem mającym charakter niepokojenia jej, polegającym ma pokazywaniu gestów palcami, demonstrowania przygotowań do wykonywania zdjęć przy użyciu aparatu w telefonie komórkowym, używania słów powszechnie uznanych za obraźliwe, doprowadził do konfliktu z B. C., poddając w wątpliwość praworządność swojego działania, tj. czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 2 Zarządzenia z dnia 31 grudnia 2003r. Jednocześnie orzeczeniem tym uznano A. B. za winnego popełnienia czynów polegających na tym, że: w dniu "[...]" r. w "[...]" w czasie poza służbą poprzez nieuzasadnione kontaktowanie się z osobami na stoisku handlowym należącym do B. C. usytuowanym przy ul. "[...]" swoim postępowaniem mającym charakter niepokojenia ich, polegającym na nieuzasadnionym okolicznościami okazaniu legitymacji służbowej J. P. i uderzeniu E. W. doprowadził do konfliktu z osobami obecnymi na miejscu zdarzenia poddając w wątpliwość praworządność swojego działania, tj. czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 2 Zarządzenia z 31 grudnia 2003r.; w okresie od "[...]" r. do "[...]"r. w "[...]" przekroczył swoje uprawnienia poprzez dokonywanie sprawdzeń w rejestracji "[...]" i uzyskanie danych dotyczących osób i pojazdów związanych z osobami P.G. i B. C., nie mając do tego służbowego uzasadnienia wynikającego z niezbędności do realizacji swoich zadań, tj. czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji; w dniu "[...]" r. w "[...]" w czasie poza służbą przechodząc ul. "[...]" przy stoisku handlowym należącym do J. K. używał wobec niego słów wulgarnych oraz pokazywał gesty powszechnie uważane za obraźliwe, tj. czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 2 Zarządzenia z 31 grudnia 2003r.; w dniu "[...]" r. w czasie poza służbą przechodząc ul. "[...]" plunął w stronę stoiska na którym przebywała M. K., a następnie pokazywał ręką gesty powszechnie uznawane za obraźliwe, tj. czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 2 Zarządzenia z 31 grudnia 2003r. i za to wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany. W uzasadnieniu podano, iż policjanta uniewinniono od dwóch zarzutów gdyż nie znalazły one potwierdzenia w materiale dowodowym. Odnośnie zdarzenia przy ul. "[...]" ustalono, iż to P.G. wraz z konkubiną rozpoczęli zajście, zaś kopnięcie w drzwi samochodu przez policjanta było próbą uzasadnionego okolicznościami zatrzymania P.G. do czasu przyjazdu policji. Natomiast co do zdarzenia przy ul. "[...]" wskazano, iż nie ustalono żadnego bezstronnego świadka, który potwierdziłby wersję podawaną przez B. C. W odniesieniu do pozostałych zarzutów uznano, iż w świetle zebranych dowodów potwierdzony został fakt ich popełnienia przez policjanta. Podniesiono, iż zgodnie z Zarządzeniem nr 64 Komendanta Głównego Policji z dnia 17 marca 2003r. dotyczącego uzyskiwania, przetwarzania i wykorzystywania przez Policję informacji oraz sposobów zakładania i prowadzenia zbiorów tych informacji policja może informacje te pobierać w ramach wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych oraz operacyjno-rozpoznawczych. Natomiast obwiniony nie prowadził tego rodzaju czynności, a w związku z tym nie zachodziła potrzeba uzyskiwania informacji o sprawdzanych przez niego osobach i rzeczach. Nie był też do tego upoważniony w związku z toczącymi się sprawami, w których był stroną. Odnośnie zarzutu dotyczącego zdarzenia przy ul. "[...]" wskazano, iż zebrane dowody w postaci opinii sądowo-lekarskiej, jak i zeznań świadków wskazują, iż policjant doprowadził do konfliktu z osobami tam się znajdującymi, a swoim zachowaniem dopuścił się zarzucanego mu czynu. Natomiast popełnienie pozostałych czynów w ocenie organu potwierdzają zeznania świadków.

Od orzeczenia tego odwołanie wniósł A.B., kwestionując fakt uznania go za winnego popełnienia czterech czynów. Wyjaśnił iż wszystkie zarzucane mu czyny, w tym także te od których popełnienia został uniewinniony, są spowodowane złośliwością ze strony rodziny C. oraz G., a świadkowie zeznający w sprawie składają fałszywe zeznania za namową rodziny C. i G. Podał inny przebieg zdarzenia mającego miejsce w dniu "[...]"r., dołączając zaświadczenia lekarskie swoje i konkubiny. Zarzucił, iż przeciwko świadkowi E. W. toczy się postępowanie związane ze składaniem przez nią nieprawdziwych zeznań. Podniósł, iż także pozostali świadkowie zdarzenia utrzymują bliskie kontakty z B. C. i P.G. i mogły być nakłaniane do składania fałszywych zeznań. Ponadto podał, iż świadek J.P. zamieszkuje wspólnie ze sprawcą napadu na konkubinę odwołującego się, w której to sprawie toczy się postępowanie karne. W związku z tym w jego ocenie należało poszukiwać innych świadków. Zakwestionował także zeznania świadka E.S., która – jak podał – jest od wielu miesięcy zatrudniona u B.C. Odnosząc się do kwestii sprawdzania danych wyjaśnił, iż sprawdzeń tych dokonywał w celu sporządzenia meldunku informacyjnego o przestępczej działalności rodziny C. i G. Podał także, iż rodzina C. i G. od wielu tak ingeruje w jego życie zawodowe i prywatne.

Orzeczeniem z dnia "[...]"r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podano, iż ocena akt postępowania dyscyplinarnego pozwala na stwierdzenie, iż przełożony dyscyplinarny prawidłowo ocenił czyny popełnione przez policjanta jako przewinienia dyscyplinarne i trafnie uznał, iż wina A.B. nie budzi wątpliwości. Jednocześnie charakter i okoliczności zarzucanych mu czynów oraz dotychczasowy przebieg służby pozwala na wymierzenie mu kary dyscyplinarnej nagany. Odnosząc się do zdarzenia z dnia "[...]" r. uznano za wiarygodny przebieg zdarzeń opisanych przez świadków E.W., E. F. oraz J. P., nie dając wiary zeznaniom policjanta i jego konkubiny ze względu na ich sprzeczność z zeznaniami tych osób. Podniesiono, iż fakt dokonywania sprawdzeń w rejestrach został udokumentowany w stosownych wykazach. Wskazano, iż nie można uznać, aby wiedzę jaką obwiniony czerpał z tych sprawdzeń wykorzystał do sporządzenia meldunku informacyjnego oraz do spraw w sądzie oraz prokuraturze. Treść meldunku, jaką sporządził policjant w dniu "[...]" r. zawiera jedynie ogólne informacje na temat P.G. i brak jest w nim danych będących wynikiem sprawdzeń w rejestrach. Ponadto policjant nie miał żadnej podstawy do dokonywania tych sprawdzeń w związku z toczącymi się postępowaniami w sądzie i prokuraturze, gdyż w sprawach tych występuje jako strona, która może składać wnioski dowodowe, a nie dokonywać ustaleń. Odnośnie zdarzeń z dnia "[...]" r. oraz "[...]" r. uznano, iż fakt ich zaistnienia i wina policjanta znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków oraz zabezpieczonych dokumentach służbowych. Wskazano, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania dyscyplinarnego w celu pozostawienia sprawy do rozstrzygnięcia sądu w toczącym się postępowaniu, gdyż sprawa zawisła w sądzie w "[...]" r., a zatem dotyczy zdarzeń wcześniejszych i nie dotyczy czynów objętych niniejszym postępowaniem. Wyjaśniono, iż w ocenie organu konflikt obwinionego z rodziną G. i C. ma charakter osobisty i wynika po części z powiązań rodzinnych "[...]". Wskazano, iż działania obwinionego miały na celu udowodnienie przestępczej działalności wskazanych rodzin, a z kontekstu rozmów obwinionego nagranych na kasecie przez niego dostarczonej wynika, iż szukał on informacji mających świadczyć o ich przestępczej działalności. Podano, iż obwiniony w swoich zeznaniach skupił się na groźbach karalnych P.G. na szkodę innych osób, a ponadto pomawia również inne osoby o składnie fałszywych zeznań, zaś rodzinę G. i C. o ukrywanie dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Oceniając te ustalenia organ ocenił postępowanie obwinionego jako naganne, gdyż wykorzystywał on swoje stanowisko służbowe do celów prywatnych, a ponadto swoim postępowaniem poddał w wątpliwość praworządność swojego działania jako funkcjonariusza Policji, przez co naraził społeczne zaufanie do Policji oraz dobre imię służby. Uzyskane informacje oraz dokonane sprawdzenia winien na bieżąco dokumentować stosownymi meldunkami informacyjnymi do właściwych komórek Policji, a także właściwych organów administracji.

Podniesiono, iż w toku postępowania respektowano prawa obwinionego do obrony, uwzględniano wszystkie okoliczności, a nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzygano na korzyść obwinionego. Przy wymiarze kary uwzględniono dotychczasowy nienaganny przebieg służby, co pozwala przyjąć iż dalsza praca w policji przyniesie korzyść służbie i społeczeństwu. Jednocześnie jednaka wymierzona kara wskaże na jego niewłaściwe postępowanie oraz da podstawy do tego, iż będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej w dalszej służbie, zaś nagana jest najłagodniejsza z katalogu kar dyscyplinarnych. Wobec tego kara jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Nie stwierdzono również naruszeń prawa materialnego, ani uchybień formalnych, które powodowałyby konieczność zmiany lub uchylenia wydanego orzeczenia dyscyplinarnego.

Skargę na powyższe orzeczenie złożył A.B. W obszernym uzasadnieniu odniósł się do kwestii uniewinnienia go z popełnienia dwóch z zarzucanych mu czynów, wskazując iż w tej sprawie właściwe organy nie podjęły żadnych działań. Nie zareagowały także na jego doniesienia o próbach pozbawienia go życia, a fakt iż bronił siebie i swojej rodziny jest wykorzystywany do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Podniósł, iż organy nie zbadały wnikliwie całej sprawy, ograniczając się do stwierdzenia iż skarżący jest w konflikcie z P.G., a nie wzięły pod uwagę faktu, iż kolejne oskarżenia zostały sformułowane przez osoby związane z P.G. Podał, iż świadkami zdarzenia z dnia "[...]"r. były także inne osoby. Ponadto w ocenie skarżącego niezrozumiałe jest zachowanie E. W., która nie zgłosiła całego zdarzenia w tym samym dniu. Wyjaśnił, iż w sprawie tego zajścia był przesłuchiwany jako świadek w sprawie karnej, a z uzyskanych przez niego informacji wynika, iż świadkowie przesłuchiwani w tej sprawie składali fałszywe zeznania. Wskazał, iż w jego ocenie P.G. robi wszystko, aby oczernić skarżącego, zaś wątpliwości co do prawdziwości zarzutów miał nawet rzecznik dyscyplinarny, prowadzący jego sprawę. Ponadto skarżący wskazał, iż osoby zeznające w sprawie mają przeszłość kryminalną Wyjaśnił, iż ze sprawdzeń w rejestrach sporządził notatkę dla sądu i prokuratury i ma zamiar jeszcze zawiadomić urząd skarbowy, a został oskarżony o wykorzystywanie tych informacji dla celów prywatnych. Sporządzone przez niego notatki nie zawierały szczegółów, gdyż wiedział że i tak okoliczności tam wskazane będą sprawdzane, a ponadto Komendant nie wzywał go do uzupełnienia notatki o dane uzyskane z rejestrów. Podał, iż nie wie czemu J.C. oskarżył go znieważenie, gdyż on nie wykonywał żadnych gestów, ani nie wypowiadał słów wulgarnych. Zarzucił ponadto, iż Komendant Miejski bezprawnie pozbawił go broni służbowej, a ponadto przesunął go na inne stanowisko pracy. Podniósł, iż postępowanie Komendanta wobec jego osoby uważa za krzywdzące.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wskazał, iż nawet w przypadku ujawnienia w działaniach innych osób przejawów naruszenia prawa skarżący winien podjąć działania przewidziane prawem, nie zaś wykonywać czynności faktyczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego. Przy czym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Podnieść należy, iż tryb postępowania w sprawach dyscyplinarnych policjantów określają przepisy rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. Nr 7 poz. 58 ze zm.). Zgodnie z tymi regulacjami organy dyscyplinarne zobowiązane są do przeprowadzenia dokładnego i wszechstronnego postępowania dowodowego oraz dokonania na jego podstawie analizy poszczególnych dowodów zmierzającej do wykazania obwinionemu policjantowi winy. W myśl art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uniewinnieniu, odstąpieniu od ukarania, ukaraniu lub umorzeniu postępowania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2005r. (Sygn. akt I OSK 120/05, niepublik.) przepis ten nie wyznacza organowi dyscyplinarnemu merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, co prowadzi do wniosku iż przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów. A zatem organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania winien ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Ponadto organ może wysnuwać z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie swobodnej oceny dowodów.

Ponadto zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji jednym z elementów orzeczenia dyscyplinarnego jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Zatem przesłanki, na których organ dyscyplinarny opiera orzeczenie muszą znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu, w którym w sposób uporządkowany musi zostać przedstawiona analiza poszczególnych dowodów oraz wynik logicznego rozumowania, tj. co i dlaczego organ uznał za udowodnione, jak ocenił poszczególne dowody, dlaczego ustalenia oparł na jednych z nich, a inne odrzucił.

W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy zebrany przez organy dyscyplinarne oraz jego ocena nasuwają szereg wątpliwości.

Z akt dyscyplinarnych wynika, iż skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Przy czym podał, iż organy oparły swoje ustalenia stanu faktycznego o zeznania świadków, którzy w jego ocenie nie są wiarygodni. Wskazał bowiem, iż rodzina G. i C. od lat ingeruje w jego życie prywatne i zawodowe, zaś inni świadkowie zeznający w sprawie są z tymi rodzinami powiązani. Fakt, iż członkowie wymienionych rodzin pozostają w konflikcie ze skarżącym stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu. Natomiast organy dyscyplinarne nie zweryfikowały twierdzeń skarżącego co do związków innych świadków zeznających w sprawie z rodziną G. i C. Co więcej uznając go winnym czynu zarzuconego w pkt. IV orzeczenia oparły przebieg zdarzenia wyłącznie na zeznaniach świadków J. K. i M. K., nie wskazując z jakich przyczyn zeznania te uznały za wiarygodne. Także w odniesieniu do zdarzenia z "[...]" r. organy powołały się na zeznania E.S., co do której skarżący twierdzi, iż jest zatrudniona u B. C. Okoliczności tej organy nie zweryfikowały, a fakt ten może mieć wpływ na ocenę wiarygodności zeznań tego świadka. Ponadto skarżący twierdzi, iż byli inni świadkowie zarzucanych mu czynów, którzy nie zostali przesłuchani, lecz organy do kwestii tej w ogóle się nie odniosły. Duże zastrzeżenia budzą także ustalenia odnośnie zdarzenia z dnia "[...]"r. Organy dyscyplinarne zakwestionowały bowiem wiarygodność zeznań skarżącego i jego konkubiny, wskazując na ich sprzeczność z zeznaniami innych świadków. Jednakże nie wyjaśniono, z czego ta sprzeczność wynika. Nie wiadomo zatem, czy rzeczywiście zeznania te nie są wiarygodne, czy też odmienność relacji ma jakieś logiczne uzasadnienie. Ponadto zarówno z akt sprawy, jak i z wyjaśnień skarżącego na rozprawie wynika, iż w odniesieniu do czynu z dnia "[...]" r. toczyło się postępowanie karne. O ile zatem istnieją wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia, to organ winien rozważ czy nie należałoby - zgodnie zaś z art. 135e ust. 9 ustawy o Policji - zwrócić się o udostępnienie akt tego postępowania.

Należy przy tym wskazać, iż z uzasadnienia orzeczenia w części dotyczącej uniewinnienia skarżącego od zarzucanych mu czynów wynika, iż organy dyscyplinarne nie dały wiary zeznaniom świadków przesłuchanych na tę okoliczność, wskazując na ich sprzeczność. W związku z tym organy winny z dużą ostrożnością oceniać wiarygodność tych samych świadków, którzy byli przesłuchiwani także na okoliczność popełnienia innych czynów zarzucanych skarżącemu. Zatem w niniejszej sprawie organy winny odnieść się do poszczególnych dowodów oraz dokonać dokładnej analizy i oceny zeznań poszczególnych świadków, z uwzględnieniem zasady określonej w art. 135g ust. 2 ustawy o Policji.

Natomiast skarżącemu należy wyjaśnić, iż poruszona przez niego w skardze kwestii zwrotu broni służbowej leży poza zakresem niniejszej sprawy i z tego powodu Sąd nie może się do niej odnosić.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

.