Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2181/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 510
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. Z. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], orzekającej o wymeldowaniu jej z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] – Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

W dniu 25 września 2019 r. Prezydent [...] wszczął na wniosek M. B. postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania E. Z. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Postępowanie to zostało zakończone decyzją powyższego organu z [...] maja 2020 r., nr [...], orzekającą o wymeldowaniu wymienionej z pobytu stałego spod wyżej wskazanego adresu. Wydane rozstrzygnięcie Prezydent [...] uzasadnił tym, że E.Z. nie mieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] i nie dopełniła obowiązku meldunkowego.

E. Z. wniosła odwołanie od tej decyzji do Wojewody [...]. Badając sprawę, w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wojewoda [...] nie stwierdził podstaw do zmiany lub uchylenia stanowiska zajętego przez organ I instancji.

We wniosku o wymeldowanie oraz w wyjaśnieniach złożonych 9 października 2019 r. M. B. wskazał, że E. Z. nie przebywa pod w [...] adresem od 2 września 2019 r. Wyprowadziła się dobrowolnie, zabierając swoje rzeczy osobiste i oddając klucze do drzwi wejściowych. Orzeczona wobec niej została eksmisja i wszczęte zostało postępowanie komornicze w tym zakresie. Do akt sprawy dołączono kopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., sygn. akt [...], przysądzającego M. B. prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] (nr księgi wieczystej: [...]).

W pisemnych oświadczeniach z 31 października i 27 listopada 2019 r. oraz 20 stycznia 2021 r. E. Z. wskazała, że zamieszkuje w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] od kilkudziesięciu lat i nie opuściła go dobrowolnie. Nie przebywa pod adresem zameldowania na pobyt stały w obawie o swoje życie i zdrowie. M. B. nabył przedmiotową nieruchomość w drodze licytacji komorniczej i robi wszystko, żeby ją stamtąd wyrzucić. W budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] nie ma okna i ogrzewania, a sufit jest dziurawy. Wymieniony celowo doprowadził nieruchomość do takiego stanu. E. Z. skorzystała z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej Urzędu Dzielnicy [...] [...] i tymczasowo mieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wymieniona wystąpiła do Wydziału Zasobów Lokalowych Urzędu Dzielnicy [...] [...] o przydział mieszkania i obecnie znajduje się na liście osób oczekujących. Wobec M. B. toczą się postępowania karne prowadzone przez Prokuraturę Rejonową [...]-[...] w [...]. E. Z. nie wniosła jeszcze do sądu pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania, ale zgłaszała policji naganne zachowanie wymienionego. Do akt sprawy dołączyła kopię wyroku Sądu Rejonowego dla [...] [...] w [...] z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt [...], nakazującego M.B. przywrócenie utraconego posiadania budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] M. S. Z. – byłemu mężowi E. Z. oraz kopię postanowienia Prokuratury Rejonowej [...]-[...] w [...] z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt [...], uwzględniającego zażalenie E. Z. na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie naruszenia miru domowego i uporczywego nękania jej.

Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] [...] w piśmie z 4 grudnia 2019 r. poinformował organ I instancji, że według jego wiedzy w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] odbywa się remont. Odłączona została bieżąca woda, energia elektryczna i ogrzewanie. E. Z. nie miała możliwości zabezpieczenia swoich potrzeb życiowych w miejscu stałego zameldowania, ponadto M. B. utrudniał jej swobodne poruszanie się po nieruchomości. W związku z powyższym E. Z. została interwencyjnie umieszczona w hotelu, na co wyraziła zgodę. Następnie wynajęła pokój w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], w czym pomagali jej pracownicy OPS. E. Z. zamierza zamieszkiwać w obecnym miejscu pobytu do czasu otrzymania lokalu mieszkalnego od Urzędu Dzielnicy [...] [...].

Z kolei Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] w piśmie z 15 stycznia 2020 r. poinformował organ I instancji, że E. Z. w dniu 30 kwietnia 2019 r. zwróciła się o przydział mieszkania z zasobów lokalowych [...]. Uchwałą z [...] września 2019 r, nr [...], Zarząd Dzielnicy [...] postanowił o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wymienionej na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu.

M. B. przesłał organowi I instancji kopię postanowienia Prokuratury Rejonowej [...]-[...] w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt [...], o umorzeniu postępowania w sprawie między innymi utrudniania przez niego E. Z. korzystania z budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], kierowania wobec niej gróźb karalnych i niszczenia przedmiotowej nieruchomości – wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.

W dniu 25 lutego 2020 r. E. Z. zapoznała się z aktami sprawy. Z pismem z 9 marca 2020 r. przesłała ona kopię pozwu przeciwko M. B. o ochronę i przywrócenie naruszonego posiadania pomieszczeń w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], kopię zawiadomienia o przesłaniu przez Prokuraturę Rejonową [...]-[...] w [...] do Sądu Rejonowego dla [...] [...] w [...] aktu oskarżenia wobec M. B. oskarżonego o kradzież z włamaniem oraz kopię swego zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej [...]-[...] w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania.

Z kolei w odwołaniu od decyzji organu I Instancji E. Z. wskazała, że wobec M. B. toczy się postępowanie karne o kradzież jej rzeczy. Wymieniony złożył wobec odwołującej pozew do sądu o jej eksmisję z budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Do odwołania dołączyła między innymi kopię w[...] pozwu oraz zobowiązanie Sądu Rejonowego dla [...] [...] w [...] z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt [...], do udzielenia odpowiedzi na pozew oraz kopie pism kierowanych do niej przez M. B., w których wzywa ją do opuszczenia budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz do uiszczenia zapłaty za korzystanie z tej nieruchomości.

Mając na uwadze materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu E. Z. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...].

Za miejsce pobytu stałego powszechnie przyjęto uważać lokal, w którym przebywające osoby urządziły swoje wyłączne centrum życiowe, w którym przede wszystkim: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy osobiste, koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej, miejsca robienia zakupów itp. Dla E. Z. takim miejscem nie jest budynek nr [...] przy ul. [...] w [...].

W ocenie Wojewody [...], bezspornym jest fakt niezamieszkiwania E. Z. w przedmiotowym budynku. Potwierdzają to oświadczenia M. B. (właściciela przedmiotowego budynku), informacje przekazane przez Zastępcę Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] [...] i Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] oraz wyjaśnienia samej E. Z.. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że odwołująca nie posiada prawa własności do budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały i z pomocą pracowników OPS zamieszkała w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. W dniu 30 kwietnia 2019 r. E. Z. zwróciła się o przydział mieszkania z zasobów lokalowych [...]. Uchwałą z dnia [...] września 2019 r, nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] postanowił o zakwalifikowaniu i umieszczeniu jej na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu, a do czasu jego otrzymania odwołująca zamierza przebywać w obecnym miejscu zamieszkania.

Odnosząc się do kwestii braku dobrowolności opuszczenia przez E. Z. budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] organ wskazał, że z licznych i obszernych wyjaśnień składanych w toku sprawy nie wynika, by podjęła ona skuteczne kroki prawne zmierzające do faktycznego ponownego zamieszkania w miejscu pobytu stałego. Wprawdzie złożyła ona pozew do sądu o przywrócenie i ochronę naruszonego posiadania, to organ podkreślił, że jedynie skuteczne wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych, zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do spornego budynku, mogłoby prowadzić do uznania, że opuszczenie miejsca zameldowania na pobyt stały nie było dobrowolne i – co za tym idzie – brak byłoby podstaw do wymeldowania wymienionej. Sam fakt złożenia do sądu pozwu o ochronę i przywrócenie naruszonego posiadania nie przesądza jeszcze o tym, że faktycznie doszło do niedobrowolnego opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały.

Organ wyjaśnił przy tym, że za środek prawny nie można uznać skierowanego przez Prokuraturę Rejonową [...]-[...] w [...] aktu oskarżenia wobec M. B., gdyż sprawa ta dotyczy kradzieży przedmiotów należących do E. Z. i nie wiąże się z faktycznym przywróceniem posiadania jej przedmiotowej nieruchomości.

Z kolei kwestie utrudniania przez M. B. E. Z. korzystania z budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], kierowania wobec niej gróźb karalnych i niszczenia przedmiotowej nieruchomości nie znalazły uzasadnienia w ocenie Prokuratury Rejonowej [...]-[...] w [...], która postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt [...], orzekła o umorzeniu postępowania w tym zakresie wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.

Ponadto organ wyjaśnił, że opuszczenie lokalu/budynku nie traci cechy dobrowolności wówczas, gdy jest wynikiem nieporozumień lub kłótni z właścicielem nieruchomości, pomimo że w sposób oczywisty utrudnia to korzystanie z niego. Nawet zatem wówczas, gdy subiektywnie mieszkaniec odczuwa – ze strony właściciela lub innej osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości – liczne werbalne i pozawerbalne zachęty, aby się wyprowadził i pozostaje w związku z tym pod silnym obciążeniem oraz w dyskomforcie psychicznym, trudno jest mówić o obiektywnie istniejącym przymusie, wyłączającym swobodną wolę i determinującym poczynania w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności. Nie traci bowiem, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeśli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych.

Odnosząc się do oświadczenia E. Z., że ma ona zamiar przebywać w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] organ wskazał, że nie może bezkrytycznie przyjmować oświadczeń osoby dotyczących jej woli wewnętrznej z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą. Zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, ale musi być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Organ podkreślił, że rozstrzygając wątpliwości co do faktu pobytu, organy administracji publicznej nie mogą ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia danej osoby co do jej zamiaru. O kwalifikacji pobytu decyduje bowiem nie tylko treść werbalna oświadczenia, ale również okoliczności faktyczne. Natomiast, jak wykazano w niniejszym postępowaniu, E. Z. nie mieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w Warszawie oraz nie posiada do niego tytułu prawnego. Swoje życie skoncentrowała obecnie w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Ponadto w dniu 30 kwietnia 2019 r. odwołująca zwróciła się o przydział mieszkania z zasobów lokalowych [...] i do czasu jego otrzymania zamierza przebywać w obecnym miejscu zamieszkania. Wobec powyższego trudno jest obiektywnie uznać, by wolą E. Z. było faktyczne ponowne zamieszkanie w miejscu zameldowania na pobyt stały.

Również fakt pozostawienia w przedmiotowym budynku rzeczy stanowiących własność E. Z. nie świadczy przeciwko opuszczeniu przez wymienioną miejsca zameldowania, ponieważ opuszczenie lokalu nie musi być połączone z opróżnieniem zajmowanego mieszkania.

Organy administracji publicznej nie są władne do rozstrzygania konfliktów między stronami postępowania. Tego typu spory cywilne rozstrzygają sądy powszechne, natomiast postępowanie meldunkowe nie może być traktowane jako środek do załatwiania spornych spraw między stronami. Fakt wymeldowania nie przesądza o prawie, w ujęciu cywilistycznym, do danego lokalu. Skoro wymeldowanie ma na celu wyłącznie odzwierciedlać w urzędowej ewidencji faktyczny brak pobytu danej osoby, to jego dokonanie nie może być traktowane jako powód utraty jakichkolwiek praw majątkowych.

Utrzymywanie zameldowania E. Z. w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] byłoby wyłącznie fikcją meldunkową, tj. stanem niezgodnym z faktycznym miejscem jej pobytu, a zadaniem organu administracji publicznej jest ochrona ewidencji ludności i likwidacja fikcji meldunkowych polegających na rozbieżności stanu ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Decyzja o wymeldowaniu, zdaniem Wojewody [...], nie wywołuje zatem trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Nie można jej również zaliczyć do decyzji, które w efekcie wykonania mogłyby prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody. Decyzja ta ma bowiem jedynie na celu doprowadzenie przez organ prowadzący ewidencję do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, obywatel polski, przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Na mocy powyższego przepisu obowiązkiem E. Z. jest więc zameldować się na pobyt stały lub czasowy pod adresem, pod którym aktualnie zamieszkuje. Natomiast jeżeli kiedykolwiek powróci ona i ponownie zamieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] (na skutek prawomocnego orzeczenia sądu o przywróceniu jej posiadania przedmiotowej nieruchomości, czy też w innych okolicznościach), to będzie miała nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonać zameldowania tam zgodnie z charakterem pobytu.

Konkludując, należy stwierdzić, że E. Z. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, tj. w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], dlatego decyzja o jej wymeldowaniu jest zgodna z obowiązującymi przepisami i w pełni zasadna.

W związku z powyższym, Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie na powyższą decyzję wniosła E. Z., zaskarżając ją w całości, jako sprzeczną z prawem i naruszającą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organy orzekły o jej wymeldowaniu, chociaż sąd nie rozpatrzył jeszcze wniosku o eksmisję, a w toku jest kilkanaście postępowań karnych. Zdaniem skarżącej, organ jest świadomy, że przebywa ona w lokalu czasowym, w którym nie może się zameldować, a lokal przy ul. [...] opuściła pod przymusem, choć starała się uzyskać mieszkanie socjalne. Ponadto skarżąca podniosła, że choć uzasadnienia organów obu instancji choć są obszerne, to nie zajmują się tym, co istotne, a organ nie zgromadził całego materiału dowodowego i nie przeanalizował go. Wymeldowanie powoduje, że skarżąca staje się bezdomna. Nie przesłuchano właścicieli lokalu, w którym skarżąca obecnie zamieszkuje, a którzy nie chcą jej zameldować na stałe, zaś jej umowa kończy się.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie z powodu niewskazania przez skarżącą jej numeru PESEL i niedołączenie odpisów tej skargi.

W piśmie datowanym na 4 listopada 2020 r. skarżąca wskazała swój numer PESEL i złożyła odpis skargi.

Z kolei w piśmie procesowym z 20 marca 2021 r. uczestnik M. B. wskazał m.in., że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od września 2019 r, zaś od października 2019 r. mieszka ona przy ul. [...] w [...], a ponadto został jej przydzielony lokal komunalny i w styczniu 2021 r. oczekiwała ona na jego remont, zamierzając wprowadzić się do niego.

Skarżąca, reprezentowana przez ustanowionego z urzędu adwokata – w piśmie datowanym na 26 kwietnia 2021 r. podtrzymała w całości skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ppsa. Sąd nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż niezasadne okazały się jej zarzuty, sprowadzające się do naruszenia wyrażonych w art. 7 kpa zasad prawdy obiektywnej i uwzględniania słusznego interesu obywateli oraz wynikającego z art. 77 § 1 kpa obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a wobec tego spełnione zostały przesłanki określone w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510.; dalej: ustawa). W tym względzie Sąd w całości podzielił ustalenia dokonane przez organy obu instancji i dokonaną przez nie ocenę prawną tych ustaleń, stąd też nie ma potrzeby ich powtarzania w całości.

W myśl art. 35 ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 (właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 (dysponujących tytułem prawnym do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Za miejsce pobytu stałego w orzecznictwie administracyjnym powszechnie przyjęto uważać lokal, w którym przebywające osoby urządziły swoje wyłączne centrum życiowe, w którym przede wszystkim mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy osobiste, koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej, miejsca robienia zakupów itp. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2002 r., V SA 510/02; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1417/08, LEX nr 555261).

Z kolei o istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nieopuszczenia miejsca pobytu stałego można mówić wtedy, gdy całokształt zachowania zainteresowanej osoby będzie wskazywał, że lokal, w którym była zameldowana, jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być dla niej tego rodzaju miejscem. W ocenie Sądu, bezspornym jest fakt niezamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym budynku. Okoliczność tę potwierdzają oświadczenia właściciela tego budynku – M. B., informacje przekazane przez Zastępcę Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] [...] i Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] oraz wyjaśnienia samej skarżącej. Skarżącej nie przysługuje prawo własności budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], ponadto opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały i z pomocą pracowników OPS zamieszkała w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], a uprzednio – 30 kwietnia 2019 r., zwróciła się o przydział mieszkania z zasobów lokalowych [...] i została umieszczona na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu, zaś do czasu jego otrzymania zamierza przebywać w obecnym miejscu zamieszkania.

Opuszczenie lokalu, o którym mówi art. 35 ustawy, musi mieć charakter dobrowolny i trwały (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2003 r., V SA 2323/02, LEX nr 159183). Przy czym za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisu o wymeldowaniu, należy traktować nie tylko dobrowolne zmiany miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Wskazany w orzecznictwie pogląd ma znaczenie wówczas, gdy dana osoba jest zmuszona opuścić lokal na skutek bezprawnych działań innych osób. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze E. Z. podnosiła, że miejsca zameldowania na pobyt stały nie opuściła z własnej woli, to jednak stwierdzić należy, że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdza braku dobrowolności w opuszczeniu przez nią miejsca pobytu stałego. Na uwagę zasługuje w szczególności fakt, że już 30 kwietnia 2019 r. (a więc bez mała pięć miesięcy przed wyprowadzeniem się z przedmiotowego lokalu) skarżąca zwróciła się o przydział mieszkania komunalnego i do czasu jego otrzymania zamierzała przebywać w obecnym miejscu zamieszkania. Słusznie zatem organy przyjęły, że wobec tego trudno jest obiektywnie uznać, by wolą skarżącej było faktyczne ponowne zamieszkanie w miejscu zameldowania na pobyt stały.

Podkreślić należy, że w przeciwieństwie do tego, co podnosi skarżąca, ani faktu, że ostatecznie wniosła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania, ani skierowania przeciwko uczestnikowi aktu oskarżenia, ani wreszcie innych toczących się postępowań – nie można uznać za skuteczne działania mające na celu ponowne zamieszkanie w miejscu stałego zameldowania. Natomiast uzyskanie przez jej byłego męża wyroku uwzględniającego powództwo posesoryjne nie odnosi się do jej indywidualnej sytuacji, w związku z czym w żaden sposób nie ma wpływu na kwestię zasadności jej wymeldowania. Ponadto, część podejmowanych przez skarżącą może budzić podejrzenie działań związanych jedynie z wszczęciem procedury o wymeldowanie jej z pobytu stałego. W orzecznictwie sądowadministracyjnym wskazuje się, że jedynie skuteczne wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych, zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do spornego budynku, mogłoby prowadzić do uznania, że opuszczenie miejsca zameldowania na pobyt stały nie było dobrowolne i – co za tym idzie – brak byłoby podstaw do wymeldowania wymienionej (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2005 r., OSK 1967/04, LEX nr 207889, z dnia 8 października 2009 r., II OSK 1908/08, LEX nr 785770,).

Wyjaśnić też należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej – wymeldowanie jej z pobytu stałego nie powoduje jej bezdomności. Bezsprzecznie ma ona miejsce zamieszkania, choć tymczasowe, bo w oczekiwaniu na lokal komunalny. Kwestia ewentualnego zameldowania w aktualnym miejscu zamieszkania wykracza zaś poza przedmiot niniejszego postępowania.

W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności stanowi tylko zbiór danych o miejscu pobytu i zamieszkania osób znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na których ciąży obowiązek meldunkowy. Zbiór ten służy gromadzeniu informacji wyłącznie o rzeczywistym stanie faktycznym, a nie prawnym. Ewidencja ludności dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r., II OSK 561/05, LEX nr 194344). Fakt posiadania zameldowania nie przesądza o prawie, w ujęciu cywilistycznym, dc danego lokalu. Z faktu zameldowania, podobnie jak wymeldowania, nie można zatem wywodzić istnienia, bądź utraty jakichkolwiek praw majątkowych do budynku/lokalu, w którym osoba posiada zameldowanie. Takie rozumienie charakteru obowiązku meldunkowego dodatkowo wzmocnił Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01, Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716).

Zaznaczyć wreszcie trzeba, że sama deklaracja skarżącej o zamiarze stałego pobytu w lokalu, którego dotyczy postępowanie nie jest wystarczająca, gdyż nie znajduje ona potwierdzenia w okolicznościach związanych z jej sytuacją życiową. Przeczą temu powołane wyżej fakty. Zaistniały zatem przesłanki wymeldowania jej z budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], zaś dalsze utrzymywanie jego zameldowania na pobyt stały stanowiłoby fikcję meldunkową, niezgodną z przepisami ustawy. Ocena ta jest zgodna tak z zasadami logiki, jak i doświadczeniem życiowym oraz zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego.

Mając powyższe na uwadze, organy prawidłowo przyjęły, że skoro skarżąca wyprowadziła się spod adresu zameldowania, nie zamieszkuje w tym budynku i nie posiada do niego dostępu, to należało orzec o wymeldowaniu jej z pobytu stałego pod tym adresem.

Ubocznie zauważyć należy, że jeżeli E. Z. ponownie zamieszka w przedmiotowym budynku, to będzie mogła zostać tam zameldowana zgodnie z charakterem pobytu. Obecnie zaś, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, obowiązana jest zameldować się w miejscu, w którym faktycznie przebywa.

W ocenie Sądu, organ nie naruszył art. 7, który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zaznaczyć przy tym trzeba, że słusznego interesu obywatela nie można utożsamiać z rozstrzygnięciem zgodnym z jego oczekiwaniami. Brak też podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 77 § 1 kpa, gdyż organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Poza tym Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, ani w utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, jak też w całym przeprowadzonym w sprawie postępowaniu administracyjnym naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania tych decyzji z obrotu.

Dlatego też, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.