Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 65/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149  par.  161  par. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) umarza postępowanie w zakresie bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą, 4) w pozostałym zakresie oddala skargę, 5) zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W skardze z dnia 28 lutego 2017 r. (z datą wpływu do organu 3 marca 2017r.) skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. C., reprezentowana przez adwokata R.R., zarzuciła Dyrektorowi [,...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą i wniosła o:

– zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia przez sąd akt organowi,

– orzeczenie w oparciu o art. 149 § 1 P.p.s.a., że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

– zobowiązanie organu do pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie,

– przyznanie od organu na rzecz skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 b P.p.s.a. w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.,

– zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zarzuciła, nadto naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 4 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniano, że w dniu 2 sierpnia 2016 r. M.C., reprezentowana przez opiekuna prawnego – B. G., złożyła wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na podstawie art. 42b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wniosek ten był założony prawidłowo i zawierał wszystkie ustawowo wymagane dane, a braki w dokumentacji zostały uzupełnione w terminie wyznaczonym w tym celu.

Organ nie rozpoznał sprawy w terminie, zatem skarżąca skorzystała z przysługującego mu uprawnienia do złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekle jej prowadzenie. Zażalenie to uznane zostało za nieuzasadnione. Mimo tego, zdaniem strony skarżącej, organ był zobowiązany załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki i nawet w sytuacji, gdy sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego to załatwienie jej powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zatem skoro skarżąca złożyła wniosek 2 sierpnia 2016 r., to sprawa powinna zostać załatwiona do 2 października 2016 r. Tymczasem [...] Wojewódzki Oddział NFZ w K. do dnia sporządzenia skargi nie wydał stosownego aktu administracyjnego a zatem od dnia złożenia wniosku do chwili obecnej sprawa nie została rozpoznana. Tym samym zdaniem pełnomocnika organ naruszył art. 35 § 1 i 4, art. 8 oraz art. 12 § 1 K.p.a. prowadząc postępowanie administracyjne z uchybieniem ustawowych terminów.

Zdaniem strony skarżącej organ miał prawo żądać przedłożenia dokumentów uzupełniających wniosek o zwrot kosztów świadczenia opieki zdrowotnej oraz miał prawo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, jednakże ze względu na stopień skomplikowania sprawy, zarówno pod względem medycznym jak i prawnym, nie można w jego ocenie usprawiedliwić nierozpoznania sprawy aż do chwili obecnej. Uwzględniając zakres postępowania i czynności wykonywane przez organ w trakcie jego trwania, decyzja powinna zostać wydana w ubiegłym roku kalendarzowym. Niektóre wezwania organu nie miały charakteru merytorycznego, nie wnosiły niczego nowego do sprawy, a ponadto nie stanowiąc elementu koniecznego wniosku nie były niezbędne do jego rozstrzygnięcia. Kilkakrotne wzywanie strony o przedłożenie różnych dokumentów może być uzasadnione w wyjątkowych wypadkach, lecz co do zasady organ powinien wzywać stronę o uzupełnienie wniosku tylko raz.

Odnosząc się do faktu zwrócenia się do punktu kontaktowego uznano, że nie może on usprawiedliwiać wydania decyzji aż po sześciu miesiącach od wpływu wniosku, co zresztą jeszcze nie nastąpiło, zwłaszcza gdy odpowiedź z tego punktu zostanie udzielona w odpowiednio krótkim terminie. Organ dopuścił się uchybienia dwumiesięcznemu terminowi z art. 42d ust. 14 ustawy, gdyż dwumiesięczny terminu upłynął w dniu 2 października 2016 r., a organ zwrócił się do[...] punktu kontaktowego dopiero 14 listopada 2016 r. W związku z wniesionym zażaleniem nastąpiła konieczność przekazania akt sprawy jednakże nie było przeszkód aby organ wykonał kopię tych akt, co umożliwiłoby równoczesne przygotowywanie projektu decyzji.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że specyfika postępowania związanego z rozpatrywaniem wniosków o zwrot kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co mając na względzie wprowadzono w zakresie terminów rozpoznawania spraw normy szczególne, odmienne od określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca wprowadził podstawowy 30-dniowy termin, w którym decyzja powinna być wydana, liczony od dnia wszczęcia postępowania, czyli od daty doręczenia organowi żądania skarżącej jedna wtedy, gdy wniosek o zwrot powyższych kosztów spełnia warunki formalne, a ponadto muszą być do niego załączone określone dokumenty, bez których postępowanie nie może być wszczęte i wnioskowi nie może być nadany dalszy bieg. Szczególne wymagania dotyczące wniosku zostały określone w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Jeśli natomiast zajdzie konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności prowadzenia korespondencji ze świadczeniobiorcą lub inną instytucją krajową, zbierania dowodów, informacji i wyjaśnień, wydanie decyzji o zwrocie lub odmowie zwrotu kosztów powinno nastąpić w terminie 60 dni od wszczęcia postępowania. Do tego terminu nie jest wliczany ani okres upływający od dnia wezwania świadczeniobiorcy do uzupełnienia wniosku do dnia otrzymania tego uzupełnienia albo do dnia bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego na uzupełnienie wniosku, ani też okres upływający od dnia wysłania zapytania do instytucji krajowej do dnia otrzymania odpowiedzi tej instytucji.

W razie gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy udziale krajowego punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, działającego w innym niż Polska państwie członkowskim UE, termin wydania decyzji o zwrocie kosztów albo odmowie zwrotu kosztów wynosi 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Gdyby pomimo upływu 6-miesięcznego terminu nie dokonano ustaleń pozwalających na jednoznaczne określenie kwoty, zwrot kosztów następuje niezwłocznie po upływie tego terminu w wysokości odpowiadającej kwocie, którą należy uznać w danym przypadku za najbardziej prawdopodobną podstawę zwrotu kosztów, zgodnie z zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść świadczeniobiorcy.

Wskazano, że organ skierował zapytanie do [...] punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej o termin załatwienia sprawy został określony zgodnie z art. 42d ust. 15 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Zdaniem pełnomocnika organu nie doszło do bezczynności, a ewentualne niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa albowiem organ podejmował wszelkie czynności zmierzające do załatwienia sprawy.

Wyjaśniono dodatkowo, że sprawa o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą charakteryzuje się tym, iż Narodowy Fundusz Zdrowia dokonuje kwalifikacji świadczenia, będącego przedmiotem wniosku o zwrot kosztów, mając jedynie do dyspozycji dokumentację medyczną i fakturę przedstawioną przez stronę. W konsekwencji powyższego, ustalenie stanu faktycznego wymaga niejednokrotnie przeprowadzenia licznych wyjaśnień. Narodowy Fundusz Zdrowia zobowiązany jest do ustalenia świadczenia najbardziej zbliżonego pod względem medycznym do świadczenia udzielonego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, spośród świadczeń finansowanych przez organ na terenie kraju. Załączona do wniosku dokumentacja była niepełna i w części niejasna. Nierzetelne działanie skarżącej przejawiające się chociażby w przedłożeniu niepełnej dokumentacji i kierowaniu niepodpisanych pism stanowi okoliczność przemawiającą przeciwko przyznaniu od organu na jej rzecz odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.

Z akta administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą wynikało, iż w dniu 2 sierpnia skarżąca działająca przez swego opiekuna prawnego wystąpiła o zwrot kwoty 3.674,92 zł za świadczenie udzielone w [...] w dniu 9 maja 2016 r. Do wniosku dołączono: dwie faktury wystawione przez A. z siedzibą w M., opis leczenia wraz z jego tłumaczeniem na język polski, poświadczoną notarialnie kopię orzeczenia z dnia [...] r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. zaliczającego M. C. do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz poświadczoną notarialnie kopię zaświadczenia Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] o ustanowieniu B. G. opiekunem dla całkowicie ubezwłasnowolnionej M. C.

Pismem z dnia 18 sierpnia 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. zawiadomił B. G. o wszczęciu postępowania administracyjnego w tym samym dniu wezwał ją, w terminie 14 dni, do uzupełnienia załączonej do powyższego wniosku dokumentacji medycznej, zawierającej wskazanie obszarów, w jakich wykonane zostały świadczenia stomatologiczne, o czytelny podpis lekarza wykonującego przedmiotowe świadczenia (imię, nazwisko oraz zawód medyczny).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 24 sierpnia 2016 r., wpłynęło do siedziby organu niepodpisane pismo z dnia 24 sierpnia 2016 r., do którego dołączono opis leczenia wraz z tłumaczeniem na język polski podpisany przez M. M. – "A".

W 3 października 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. poinformował B. G, że ze względu na charakter sprawy termin na rozpatrzenie wniosku określony w art. 42d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych został przedłużony do dnia 4 listopada 2016 r. wzywając ją pismem z dnia 17 października 2016 r., w terminie 14 dni, do uzupełnienia załączonej do powyższego wniosku dokumentacji medycznej. Wezwanie dotyczyło nadesłania:

- oryginału lub kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem opisu wstępnego badania stomatologicznego, jakie zostało u M. C. przeprowadzone na terenie [...], w szczególności określenie status zębowego, diagramu i opisu stanu higieny jamy ustnej,

– dokumentacji z wykonanych procedur medycznych wg ICD 9 wraz z umiejscowieniem obszarów wykonanych świadczeń, przykładowo z podaniem numeru zęba oraz postawionych rozpoznań wg ICD 10.

Jednocześnie poinformowano, że dokumentacja powinna być autoryzowana przez lekarza wykonującego świadczenia, z podaniem jego imienia, nazwiska i prawa do wykonywania zawodu a zarazem wyjaśniono, iż uzupełnienie dokumentacji jest niezbędne w celu wykonania prawidłowej wyceny udzielonych świadczeń.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 27 października 2016 r. wpłynęło do siedziby organu, niepodpisane pismo datowane na 28 października 2016 r., do którego dołączono kartę choroby pacjenta – M. C., stanowiącą wydruk z programu [...] futura, który został potwierdzony przez dr. A.J. P

W dniu 2 listopada 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. poinformował B. G.że ze względu na charakter sprawy termin na rozpatrzenie wniosku określony w art. 42d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych został przedłużony do dnia 2 grudnia 2016 r.

W dniu 14 listopada 2016 r. zwrócono się do [...]w [...] o potwierdzenie, czy dr. A. J. P., udzielająca świadczeń stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym w placówce A, posiada prawo do wykonywania zawodu na terenie [...]. Równocześnie organ wskazał, iż na podstawie złożonych dokumentów nie ma możliwości zweryfikowania kwalifikacji osoby udzielającej świadczeń medycznych.

Pismem z dnia 1 grudnia 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. kolejny raz poinformował B. G. o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia sprawy określonego w art. 42d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych tym razem do 29 grudnia 2016r., ze względu na charakter sprawy

W odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia informacji o uprawnieniach dr. A.J. P. [...] pismem z dnia 7 grudnia 2016 r., które wpłynęło do siedziby organu w dniu 15 grudnia 2016 r., wyjaśniła, że stomatolog dr. A. J. P. posiadała prawo do wykonywania zawodu na terenie [...] w okresie od 20 września 2015 r. do 20 września 2016 r.

W dniu 14 grudnia 2016 r. M. C., reprezentowana przez adwokata R.R., złożyła zażalenie z dnia 7 grudnia 2016 r. na niezałatwienie w terminie wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wszelkie braki w dokumentacji zostały uzupełnione w terminie, a zatem zdaniem pełnomocnika "decyzja powinna zostać wydana w terminie 60 dni od złożenia wniosku z uwzględnieniem kilkudniowego zawieszenia tego terminu z powodu wezwania z dnia 18 sierpnia 2016 r."

Ponadto w ocenie pełnomocnika strony stopień skomplikowania sprawy, ani pod względem prawnym, ani też medycznym nie uzasadniał przedłużenia terminu do wydania decyzji.

W międzyczasie, pismem z dnia 28 grudnia 2016 r. Dyrektor [...]Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. poinformował B. G., że ze względu na charakter sprawy termin na rozpatrzenie wniosku wskazany w art. 42d ustawy zostaje przedłużony do dnia 27 stycznia 2017 r.

Równocześnie Centrala NFZ w W. w związku z wniesieniem zażalenia zwróciła się w piśmie z dnia 23 grudnia 2016 r. do organu o zajęcie stanowiska w kwestii zarzutów oraz o przekazanie akt sprawy potwierdzonych za zgodność z oryginałem.

Organ wraz pismem z dnia 4 stycznia 2017r. zawierającym stanowisko w sprawie zarzutów przekazał do Centrali NFZ akta sprawy.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uznał powyższe zażalenie za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że skoro Dyrektor [...]Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. skierował zapytanie do [...] w [...], czyli podmiotu, który zgodnie z informacją umieszczoną na oficjalnym portalu Unii Europejskiej (Europa.eu), pełni funkcję [...] punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, to termin załatwienia sprawy powinien zostać określony na podstawie art. 42d ust. 15 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Następnie wskazał, iż w dniu 2 sierpnia 2016 r. wszczęto postępowanie w sprawie zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Tym samym decyzja w sprawie tego wniosku powinna zostać wydana do dnia 2 lutego 2017 r. Prezes NFZ stwierdził, że zażalenie pełnomocnika strony wpłynęło do Centrali Funduszu w dniu 14 grudnia 2016 r., a zatem przed upływem terminu na wydanie decyzji. Z przekazanych akt nie wynika, aby organ do dnia 4 stycznia 2017 r. wydał decyzję. Prezes NFZ wskazał jednak, że nie można mówić o niezałatwieniu sprawy w terminie, gdyż zwrócił się on do organu w piśmie z dnia 20 grudnia 2016 r. o przekazanie akt sprawy. Podniósł, że organ podejmował czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. W przypadku kosztów, o których mowa w art. 42b ustawy o świadczeniach, NFZ ustala na podstawie przedstawionej dokumentacji świadczenia zbliżone do świadczenia udzielonego w innym państwie członkowskim UE spośród świadczeń finansowanych przez ten organ na terenie kraju. Dlatego organ niejednokrotnie wzywa wnioskodawcę do dostarczenia dokumentacji, zawierającej szczegóły, które pozwalają na ustalenie stanu faktycznego w sprawie.

Prezes NFZ w konkluzji stwierdził, że organ wbrew twierdzeniom pełnomocnika podejmował czynności zmierzające do załatwienia sprawy. W okresie od 18 sierpnia 2016 r. pismem z 17 października 2016 r. ponownie wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji, jak również skierował zapytanie z dnia 14 listopada 2016 r. do [...] punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej. Termin sześciomiesięczny z art. 42d ust. 15 nie został przekroczony w chwili wpływu zażalenia pełnomocnika do Centrali NFZ.

Akta sprawy z Centrali NFZ wpłynęły do organu w dniu 30 stycznia 2017 r.

Organ pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. poinformował B. G., że ze względu na charakter sprawy termin na rozpatrzenie wniosku określony w art. 42d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych został przedłużony do dnia 27 lutego 2017 r., a kolejnym pismem z 24 lutego 2017 r. z tych samych przyczyn przedłużył termin do 27 marca 2017 r.

Pełnomocnik organu, w dniu 26 kwietnia 2017 r. przekazał do Sądu decyzję organu z dnia [...]r., mocą której zwrócono M.C. koszty leczenia w wysokości 3.593,69 zł oraz odmówiono zwrot kosztów świadczenia co do pozostałej kwoty.

W dniu 15 maja 2017r. wpłynęło do Sądu drogą elektroniczną pismo organu przekazane w odpowiedzi na zarządzenie Sądu zawierające wyjaśnienie w zakresie zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w K. o podejrzeniu popełnienie przestępstwa przez A. w sprawie usług udzielanych przez świadczeniodawcę na rzecz podopiecznych domów pomocy społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 cytowanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie wyżej wymieniona kontrola, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania.

Skarga wniesiona przez M. C. reprezentowaną przez pełnomocnika dotyczy bezczynności Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K.polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżącej złożonego w dniu 2 sierpnia 2016 r. o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą.

Skuteczność skargi na bezczynność organu wymaga spełnienia warunku formalnego, jakim jest uprzednie złożenie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie warunek ten został spełniony, gdyż skarżąca złożyła zażalenie z dnia 7 grudnia 2016 r. do organu wyższego stopnia, tj. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w W. na niezałatwienie sprawy w terminie.

Wobec spełnienia powyższego wymogu Sąd może dokonać kontroli zasadności skargi od strony merytorycznej.

W niniejszej sprawie prawem materialnym, na podstawie którego należy ocenić zachowanie organu jest ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1793), zwanej dalej w skrócie "ustawą". Zgodnie z art. 42a pkt 1 ustawy Fundusz finansuje koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju na zasadzie zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 42b. Jak stanowi art. 42b ust. 1 ustawy, świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zwanego dalej "zwrotem kosztów". Natomiast według art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy świadczeniobiorcy przysługują świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia stomatologicznego.

Ponadto art. 42d ust. 1 ustawy mówi, że decyzję administracyjną w sprawie zwrotu kosztów wydaje, na wniosek świadczeniobiorcy lub jego przedstawiciela ustawowego, zwany dalej "wnioskiem o zwrot kosztów", dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 2 sierpnia 2016 r. wpłynął do siedziby organu wniosek złożony przez B. G. o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, związanych z leczeniem stomatologicznym, udzielonych M. C. w [...]W dniu 18 sierpnia 2016 r. organ wezwał opiekuna skarżącej o uzupełnienie dokumentacji medycznej dołączonej do powyższego wniosku. Odpowiedź na wezwanie wpłynęła do organu w dniu 24 sierpnia 2016 r. Organ ponownie w dniu 18 października 2016 r. wezwał B. G. do uzupełnienia załączonej do wniosku dokumentacji i w dniu 27 października 2016 r. wnioskodawczyni udzieliła odpowiedzi na to wezwanie.

Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy, że nie zachodziły warunki do zastosowania terminu, o którym umowa w art. 42 ust. 13, który stanowi, że w przypadku, gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, decyzję, o której mowa w ust. 1 albo 2, wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Natomiast rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a zatem , tak jak twierdził skarżący wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, nastąpić powinno w terminie 60 dni od dnia wszczęcia postępowania z odliczeniem okresu czasu, o którym mowa w jego punktach 1 i 2 ustawy.

Sąd zauważa jednak, że ustawodawca przewidział inny jeszcze termin do załatwienia sprawy, z którego w stanie faktycznym przedstawionym Sądowi organ upoważniony był skorzystać. Jak stanowi bowiem art. 42 pkt 15 zd. pierwsze ustawy, gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy udziale krajowego punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, działającego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, zwrot kosztów albo wydanie decyzji odmawiającej zwrotu kosztów następuje w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 14 listopada 2016 r. organ zwrócił się do [...] punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, w celu weryfikacji kwalifikacji osoby, która udzieliła skarżącej świadczeń medycznych.

Uwzględniając treść przedstawionej regulacji oraz datę wpływu wniosku skarżącej do organu należałoby uznać, że wniosek ten powinien być załatwiony do dnia 2 lutego 2017r. Bezspornie jednak sprawa do tego dnia nie została załatwiona, co mogłoby stanowić o zasadności skargi na bezczynność.

Taką oceną poprzedzać jednak musiało rozważenie, czy nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 42 ust. 15 zd. drugie ustawy, który stanowi, że jeżeli w terminie 6 miesięcy od dnia wniesienia wniosku nie dokonano ustaleń pozwalających na jednoznaczne określenie kwoty zwrotu kosztów należnej świadczeniobiorcy, zwrot kosztów następuje niezwłocznie po upływie tego terminu w wysokości odpowiadającej kwocie, którą należy uznać w danym przypadku za najbardziej prawdopodobną podstawę zwrotu kosztów. W postępowaniu wątpliwości rozstrzyga się na korzyść świadczeniobiorcy.

Opierając się o przedstawiony przez organ materiał sprawy, Sąd zauważa, że odpowiedź na wezwanie krajowego punktu kontaktowego wpłynęła do siedziby organu w dniu 15 grudnia 2016 r. i więcej czynności sprawdzających organ nie dokonywał.

O bezczynności organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. możemy mówić, wtedy gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, "Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym", Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji, które wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. z 2007 r. Nr C 303 s. 1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.

W związku z powyższym zdaniem Sądu Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. dopuścił się bezczynności albowiem nie wydał decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych skarżącej za granicą w terminie 6-miesięcy od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, czyli od dnia złożenia wniosku z dnia 2 sierpnia 2016 r. W okolicznościach sprawy należy mieć w polu widzenia art. 42d ust. 15 ustawy o świadczeniach, bowiem jak wynika z akt sprawy konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przy udziale krajowego punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, działającego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej.

Organ rozpatrzył wniosek po wskazanym wyżej terminie 6 miesięcznym, gdyż w dniu 20 kwietnia 2017 r. została wydana decyzja przyznającą stronie koszty leczenia w wysokości 3.593,69 zł oraz odmawiającą zwrotu w pozostałym zakresie. Nastąpiło to jednak po wniesieniu skargi w dniu 28 lutego 2017 r.

Wobec powyższego organ pozostawał w bezczynności od dnia 2 lutego 2017r. do dnia wydania decyzji, o czym na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

Zdaniem Sądu niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podejmował czynności w celu uzupełnienia dokumentacji dołączonej do wniosku i dokładnego wskazania świadczeń udzielonych skarżącej. Jednocześnie należy wskazać, iż Sądowi jest wiadome z urzędu, na podstawie oświadczenia pełnomocnika organu złożonego do protokołu rozprawy w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 59/17, że długotrwałość postępowania administracyjnego wynikała z ilości spraw 321 (łącznie 8.387 spraw o wartości 80 mln zł) w zakresie usług stomatologicznych wykonywanych w jednej placówce medycznej o nazwie A w O.. Pełnomocnik wyjaśnił, w piśmie z dnia 12 maja 2017r. że z uwagi na wątpliwości wynikające ze złożonych wniosków, przykładowo wniosek dotyczył osoby nieżyjącej, organ złożył pół roku temu doniesienie do prokuratury jednakże do chwili obecnej nie zapadło rozstrzygnięcie. Ponadto pełnomocnik stwierdził, iż w większości usługi medyczne dotyczyły osób ubezwłasnowolnionych, względnie o znacznym stopniu niepełnosprawności, praktycznie wszystkich mieszkańcy domów pomocy społecznej z terenu południa [...]

Zdaniem Sądu taka duża liczba wniosków o zwrot kosztów leczenia, jak też wykazywane przez organ wątpliwości co do ich wiarygodności obligujące organ do rozpatrywania ich z dużą dozą wnikliwości mogły mieć istotny wpływ na szybkość postepowania.

W ocenie Sądu nie można przyjąć, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Co uzasadnia orzeczenie jak w sentencji na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

Ponadto jak wspomniano wyżej, wniosek został załatwiony przez organ w okresie pomiędzy wniesieniem skargi, a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku. Zatem postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie, w jakim dotyczyło zobowiązania organu do załatwienia tego wniosku, stało się bezprzedmiotowe, bowiem organ nie pozostaje już w bezczynności i brak jest podstaw by, zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązywać organ do działania, dlatego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a., w punkcie 3 sentencji niniejszego wyroku, orzeczono o umorzeniu w pozostałym zakresie postępowania sądowego.

Jednocześnie Sąd uznał, że w sprawie nie ma podstaw żeby przyznać na rzecz skarżącej od organu sumę pieniężną i dlatego orzeczono jak w pkt 4 sentencji, w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a.

O kosztach orzeczono w pkt 5 sentencji na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi o obowiązku zwrotu kosztów postępowania skarżącemu, także w razie umorzenia postępowania sądowego, z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Wobec tego zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego