Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1247/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 148
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Inga Gołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. F. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych na 2017 r. skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 lipca 2021r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w K., po ponownym rozpatrzeniu zażalenia E. F. na postanowienie nr [...], wydane w dniu 27 lutego 2019r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T., odmawiające wznowienia sprawy płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych na 2017r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm. dalej-K.p.a), w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019r., poz. 1505 ze zm.)-utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 30 maja 2017r. do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynął wniosek

(kontynuacyjny) strony o przyznanie na 2017r. m.in. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w wariancie:

• 4.3 murawy (ozn. dalej RŚK 4.3) do łącznej powierzchni 0,10 ha,

• 4.4 półnaturalne łąki wilgotne (RŚK 4.4) do pow. 0,53 ha,

• 4.5 półnaturalne łąki świeże (RŚK 4.5) do pow. 5,57 ha.

Postępowanie w sprawie w/w wniosku zakończył Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia 7 czerwca 2018r. (uznana za doręczoną w dacie 26 czerwca 2018r. z uwagi na brak odbioru mimo 2-krotnego awizowania). Na mocy tej decyzji powierzchnie uprawnione do ww. płatności ustalono (w oparciu o wyniki kontroli terenowej z 2017r. i analizę zdj. lotniczych) na poziomie: RŚK 4.3 - 0,00 ha, RŚK 4.4 -0,33 ha, RŚK 4.5 - 4,84 ha. Oznaczało to przyznanie płatności 4.5 w pomniejszeniu (przyznana kwota wyniosła 3.440,91 zł) oraz odmowę przyznania płatności RŚK 4.4 i 4.3 połączoną z nałożeniem na stronę sankcji 3-letnich (z uwagi na znaczną różnicę między pow. zadeklarowaną a stwierdzoną). Strona nie odwoływała się od tej decyzji.

W dniu 11 czerwca 2018r. do ww. Biura Powiatowego ARiMR wpłynął (złożony za pośrednictwem aplikacji eWniosek Plus, tj. w formie elektronicznej) kontynuacyjny wniosek strony o przyznanie płatności RŚK za 2018r. w wariancie 4.3 do łącznej pow. 0,10 ha, RŚK 4.4 do pow. 0,57 ha, RŚK 4.5 do pow. 5,63 ha. Postępowanie dot. m za 2018r. zostało zakończone przez Kierownika ww. Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z, dnia 18 kwietnia 2019r. Na mocy tej decyzji powierzchnie uprawnione do płatności ustalono (w oparciu o wyniki kontroli terenowej z 2017r. oraz 2018r. i analizę zdj. lotniczych) na poziomie: RŚK 4.3 - 0,00 ha, RŚK 4.4 - 0,24 ha, RŚK 4.5 - 5,30 ha. Oznaczało to przyznanie płatności 4.5 w pomniejszeniu oraz odmowę przyznania płatności 4.3 i 4.4 połączoną z nałożeniem sankcji 3-letniach.

Postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji nr [...] zostało zakończone decyzją organu OR ARiMR nr [...] z dnia 15 lipca 2019r., na mocy której zaskarżone rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy. Strona nie składała do sądu administracyjnego skargi na decyzję nr [...]

W dniu 11 maja 2019r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął drogą elektroniczną wniosek strony o przyznanie na 2019r. płatności RŚK w wariancie 4.3 do powierzchni 0,10 ha, do płatności RŚK 4.4 - 0,56 ha i do płatności RŚK 4.5 -5,63 ha.

Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony dot. ww. płatności RŚK za 2019r. zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia 14 stycznia 2020r. Na mocy tej decyzji powierzchnię uprawnioną do płatności RŚK ustalono (w oparciu o analizę zdjęć lotniczych i kontrole terenowe z 2017r. i 2018r.) w wariancie 4.3 na poziomie 0,00 ha, RŚK 4.4 na poz. 0,27 ha, RŚK 4.5 na póz. 5,31 ha. Oznaczało to przyznanie płatności RŚK 4.5 w pomniejszeniu uwzględniającym poziom zawyżenia pow. uprawnionej do wsparcia tego rodzaju oraz odmowę przyznania płatności RŚK 4.4 i 4.3 połączoną (z uwagi na znaczne zawyżenie pow. uprawnionych do tych płatności) z nałożeniem na stronę sankcji rozliczanych w 3 kolejnych latach kalendarzowych.

Postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji nr [...] zostało zakończone decyzją organu OR ARiMR nr [...] z dnia 27 maja 2020r., na mocy której zaskarżone rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy. Strona nie składała do sądu administracyjnego skargi na decyzję nr [...] Rok 2019 był ostatnim rokiem realizowania przez stronę 5-letniego zobowiązania RŚK związanego z ww. płatnościami, rozpoczętego w 2015r.

W dniu 31 stycznia 2019r. do organu wpłynęło podanie reprezentanta strony o wznowienie m.in. sprawy płatności RŚK za 2017r. Pismo (datowane na 28 stycznia 2019r.) nosiło tytuł "podanie o wznowienie postępowań zakończonego wydaniem decyzji -w trybie pilnym". W pierwszym zdaniu tego pisma strona wskazała, iż wnosi o "podjęcie kroków celem natychmiastowego wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wydaniem decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) dnia 20 czerwca 2017r. jak również wszelkich decyzji w powyższym zakresie począwszy od 2016r. do chwili obecnej w tym również w zakresie dopłat bezpośrednich (od 2016r. do chwili obecnej)". W piśmie pojawiają się twierdzenia strony o tym, iż "organ otrzymując ostatni protokół z kontroli zobowiązany był podjąć postępowanie z urzędu" oraz o tym, iż strona wnosi "o natychmiastowe podjęcie czynności z urzędu". Podanie uzasadniono głównie niewytłumaczalnymi dla strony różnicami między wynikami kontroli terenowych z roku 2017 i 2018. Według strony sprawa za 2017r. rozstrzygana była w oparciu o fałszywe dowody w postaci protokołu z nieprofesjonalnie przeprowadzonej wówczas kontroli terenowej.

Dyrektor OR ARiMR przekazał to podanie zgodnie z właściwością (wg art. 148 K.p.a.) Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w T..

Postanowieniem nr [...] z dnia 27 lutego 2019r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zdecydował o odmowie wznowienia postępowania w sprawie płatności RŚK za 2017r. dla strony. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że strona zwróciła się z wnioskiem o wznowienie ww, spraw po wynikającym z K.p.a. terminie przeznaczonym na składanie podań tego rodzaju.

W dniu 24 marca 2019r. wpłynęło do organu zażalenie strony na ww. postanowienie nr [...] w formie mailowej. Postępowanie zażaleniowe zostało zakończone postanowieniem Dyrektora [...] OR ARiMR nr [...] z dnia 30 kwietnia 2019r., utrzymującym w mocy zaskarżone postanowienie.

Dnia 3 czerwca 2019r. do [...] OR ARiMR wpłynęła skarga strony na postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021r. (sygn. akt: l SA/Kr 749/19) WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora OR ARiMR nr [...] z dnia 30 kwietnia 2019r., które utrzymało w mocy ww. postanowienie nr [...]. Powodem takiego wyroku było stwierdzenie przez sąd, że organ II instancji rozpatrzył zażalenie strony bez uprzedniego wezwania strony o podpisanie tego zażalenia lub wniesienie rży pomocy zastępujących własnoręczny podpis form komunikacji elektronicznej. Wezwaniem z dnia 23 czerwca 2021r. Dyrektor OR ARiMR zwrócił się do strony o podpisanie ww. zażalenia. W dniu 19 lipca 2021r. (nadane 15 lipca 2021r.) podpisane zażalenie zostało przez stronę przekazane do organu.

W pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia, organ II instancji przypomniał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie a w tym treść art. 145 K.p.a.

Organ wskazał, że postanowienie, na które wniesiono zażalenie, jest postanowieniem prawidłowym, tj. uwzględniającym wszystkie istotne okoliczności prawne i faktyczne tej sprawy. W związku z tym zażalenie nie mogło zostać i nie zostało uwzględnione. Nie stwierdzono także innych powodów uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia różnego od zawartego w postanowieniu niniejszym.

Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektor [...] OR ARiMR stwierdził, że podanie o wznowienie postępowania dotyczące płatności RŚK dla strony za 2017r. zostało złożone w dniu 31 stycznia 2019r. (nadane: 28 stycznia 2019r.) - wówczas wpłynęło ono do siedziby Dyrektora OR ARiMR. Zgodnie z art. 148§1 i art. 150§1 K.p.a. podanie tego rodzaju powinno być rozpatrywane przez organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W sprawie, której dotyczyło podanie strony (płatności RŚK za 2017r.) ostatnim rozstrzygnięciem była decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. nr [...] z dnia 7 czerwca 2018r.

W związku z tym zgodnie z art. 65§1 K.p.a. podanie przekazano Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR. Ostatecznie - ż uwagi na brzmienie art. 65 §2 i art, 57§5 pkt 2 K.p.a. - przyjęto, że podanie strony dotyczące wznowienia zostało wniesione w dniu 28 stycznia 2019r.

Treść podania strony (oraz zażalenia) wskazywała, że według strony dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy płatności za 2017r. okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe a przynajmniej nie oddawały rzeczywistej sytuacji na działkach strony w 2017r. Sfałszowany (zupełnie błędny) według strony miał się okazać protokół z kontroli będącej podstawą rozstrzygnięcia dot. płatności dla strony za 2017r. Chodzi tu o kontrolę wykonaną metodą FOTO (pomiar pow. uprawnionych oparty o analizę zdjęć satelitarnych lub lotniczych z 2017r. uzupełniony inspekcją terenową, która w przypadku działek strony odbyła się w dniach 22-25 września 2017r.), przeprowadzoną przez upoważnionych pracowników firmy M. A. Sp. z o.o., z której protokół (o nr [...]) został stronie przekazany w dniu listem poleconym z dnia 6 marca 2018r. Zgodnie z zapisami tego protokołu:

• na działce rolnej ozn. w 2017r. jako D1 (działka ewid. nr [...]), gdzie zadeklarowano 0,10 ha trwałego użytku zielonego do płatności RSK 4.3 stwierdzono 0,00 ha pow. uprawnionej,

• na działce rolnej ozn. w 2017r. jako E1 (działka ewid. nr [...] - 0,15 ha i 5130-0,07 ha), gdzie zadeklarowano 0,22 ha trwałego użytku zielonego do płatności RSK 4.4 stwierdzono 0,22 ha pow. uprawnionej,

• na działce rolnej ozn. w 2017r. jako F1 (działka ewid. nr [...]), gdzie zadeklarowano 0,31 ha trwałego użytku zielonego do płatności RSK 4.4 stwierdzono 0,21 ha pow. uprawnionej,

• na działce rolnej ozn. w 2017r. jako A1 (działka ewid. nr [...]), gdzie zadeklarowano 1,89 ha trwałego użytku zielonego do płatności RSK 4.5 stwierdzono 1,57 ha pow. uprawnionej,

• na działce rolnej ozn. w 2017r. jako B1 (działka ewid. nr [...] - 0,68 ha, 5056 - 0,42 ha 5058 - 0,20 ha, 5059 - 0,37 ha, [...] - 0,74 ha, [...] - 0,15 ha), gdzie zadeklarowano 2,56 ha trwałego użytku zielonego do płatności RSK 4.5 stwierdzono 2,20 ha pow. uprawnionej,

• na działce rolnej ozn. w 2017r. jako C1 (działka ewid. nr [...]), gdzie zadeklarowano 1,12 ha trwałego użytku zielonego do płatności RSK 4.5 stwierdzono 0,97 ha pow. uprawnionej.

Ponadto odnośnie działek A1, B1, C1 stwierdzono brak pozostawienia nieskoszonego obszaru o pow. 15-20%. Zaznaczyć należy, że w związku z zastrzeżeniami do części wyników tej kontroli (podniesionymi przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu [...] OR ARiMR w ramach czynności sprawdzających) wykonawca kontroli skorygował część wyników kontroli na korzyść strony - por. pismo przekazujące stronie protokół skorygowany z dnia 24 maja 2018r. Ta korekta objęła konkretnie podwyższenie pow. uprawnionej do wsparcia w ramach działki B/B1 (z 2,20 ha do 2,30 ha), zmianę opisu stanu działki rolnej D/D1 (z braku przeprowadzenia zabiegów bieżącym roku na kilkuletni brak użytkowania rolniczego), zmniejszenie pow. użytkowanej rolniczo na działce E/E1 (z 0,22 ha na 0,14 ha). Z uwagi na już składane przez stronę i analizowane przez jej wykonawcę zastrzeżenia do tej kontroli organy ARiMR nie miały powodu do wznawiania sprawy dot. płatności RSK dla strony za 2017r. z urzędu. Ponieważ strona stale powracała do ww. kontroli terenowej, organ II instancji zwrócił się do wykonawcy kontroli o ponowną ocenę jej prawidłowości. Uzyskana w dniu 19 marca 2021r. odpowiedź także nie pozwalała na uznanie, że strona została niesprawiedliwie potraktowana czy też, że sytuację na jej działkach oceniono w oparciu o fałszywe przesłanki.

Według strony całkowicie fałszywej (błędnej) zawartości protokołu o nr [...] mają dowodzić wyniki kontroli terenowej wykonanej na działkach strony w dniach 13-22 listopada 2018r. Kontrola ta została przeprowadzona przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu [...] OR ARiMR metodą pełnej inspekcji terenowej (pomiary terenów uprawnionych urządzeniami GPS) i opisana w protokole nr [...], doręczonym stronie w dniu 22 grudnia 2018r. Zgodnie z zawartością protokołu z tej kontroli na działkach strony zasadniczo nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości (pow. stwierdzone nie różniły się od pow. zadeklarowanych). Wyniki tej kontroli nie mogły być i nie były - według organów ARiMR - podstawą do wznowienia sprawy płatności RSK dla strony za 2017r. Różnice w kontrolach wykonanych w odstępie ponad ego roku nie stanowią bowiem nadzwyczajnych okoliczności wskazujących na całkowitą nieprawdziwość wyników kontroli wcześniejszej (niekorzystnej dla strony) i konieczność ich automatycznego oraz zupełnego negowania.

Zastrzeżenia strony dot. tej wcześniejszej kontroli były analizowane i nie zostały uznane za w pełni uzasadnione. Skorygowane wyniki kontroli FOTO z września 2017r. dot. powierzchni uprawnionej do płatności odnośnie działek ewid. nr [...] [łącznie 0,14 ha za 2017r.] są bardzo zbliżone do wyników inspekcji terenowej wykonanej przez pracowników ARiMR na tych działkach w dniu 7 kwietnia 2017r.(kontrola płatności za 2016r.). Zastrzeżenia strony do tej ostatniej kontroli nie zostały uwzględnione - o czym stronę wykonawca kontroli poinformował.

Datę, w której strona powzięła zamiar zwrócenia się o wznowienie sprawy za 2017r. określono na 24 stycznia 2019r. Według organu ta data nie mogła być uznana za datę, w której strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W podaniu strona wskazała, że dopiero 24 stycznia 2019r. zapoznała się ze wszystkimi protokołami z kontroli wykonanymi na jej działkach odnośnie spraw za 2017r. i 2018r. Jednak protokoły z tych kontroli zostały wysłane stronie w dniach: 6 marca 2018r. (protokół z kontroli za 2017r. w wersji pierwotnej), 24 maja 2018r. (kontrola za 2017r. po korekcie związanej z zastrzeżeniami strony) i 18 grudnia 2018r. (kontrola za 2018r.).

Protokół będący powodem wystosowania analizowanego podania o wznowienie strona otrzymała w dniu 22 grudnia 2018 r. Porównanie dat wskazuje na przekroczenie przez stronę miesięcznego terminu na złożenie podania o wznowienie sprawy (podanie takie zostało nadane pocztą przez stronę dopiero 28 stycznia 2019r., biegnącego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 K,p.a.).

Strona nie złożyła również wniosku o przywrócenie terminu na złożenie takiego podania, ani nie uprawdopodobniła w swym podaniu, że ww. opóźnienie było niezawinione.

Podniesione przez stronę w zażaleniu kwestie dotyczące powiadomień o kontrolach terenowych, problemach strony z odbieraniem poczty, składaniu wniosków drogą elektroniczną itp. nie zostały uznane za powiązane z dochowaniem przez stronę terminu na złożenie podania o wznowienie postępowania w sprawie płatności RŚK za 2017r. Dotyczy to także kontroli terenowej wykonanej na 2 działkach ewid. strony w kwietniu 2017r. ewid. odnośnie płatności za rok 2016. Strona nie zachowała w tej mierze odpowiedniego poziomu staranności we własnej sprawie i m.in. postanowienie niniejsze jest tego konsekwencją.

Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia prawidłowo był artykuł 149§3 K.p.a., zgodnie z którym "odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia". Jest to przepis zbliżony do art. 61a K.p.a., według którego "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania".

Przyjmuje się, że przesłanką do odmowy wznowienia (wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia rozpatrywania danej sprawy) są takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania w ogóle. Okoliczność zaistnienia przeszkody tego rodzaju musi być przy tym znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści bądź cech tego wniosku (por. A. Plucinska-Filipowicz, LEX, Komentarz do art. 61a K.p.a.).

Odmowa wszczęcia postępowania (tutaj: wznowienia postępowania) następuje zawsze z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią dany wniosek niedopuszczalnym. Przyczyny te są bowiem na tyle poważne, że zupełnie uniemożliwiają jego merytoryczne rozpatrzenie. W postanowieniu wydanym w trybie art. 149§3 K.p.a. i 61a§1 K.p.a. organ nie może więc formułować wniosków i ocen dotyczących sedna żądania ani wydawać takiego postanowienia w oparciu analizę merytoryczną takiego żądania.

W sprawie za przyczynę uniemożliwiającą wznowienie postępowania (wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia rozpatrywania sprawy płatności RŚK dla strony za 2017r.) uznano ewidentny upływ terminu na złożenie podania o wznowienie tego postępowania przez stronę i aktualny brak możliwości jego przywrócenia (strona w ogóle nie wniosła p takie przywrócenie). Ponieważ zgodnie z art. 7 K.p.a. organy ARiMR są zobligowane działać wyłącznie na podstawie prawa, niemożliwe było zignorowanie ww. sytuacji.

W skardze na powyższe postanowienie podniesiono, że działania Agencji niszczą gospodarstwa i tereny wpisane do sieci Natura 2000 i doprowadzają do tego aby te łąki i polany użytkowane od setek lat zarosły i przez to zniszczone zostały gatunki chronione prawem europejskim i krajowym a także zwierzęta, które tam bytują, będą musiały zejść w doliny czy do miast, co jest teraz widoczne.

ARiMR w postanowieniu nr [...] na s.2 nie informuje, że kontrolę w 2017r. przeprowadzono na kilka dni przed upływem terminu koszenia czyli 30 września dla działek 5130,5131 a dla działki [...] ponad miesiąc, nie powiadamiając o tym nawet po to by zobaczyć dokumentację przyrodniczą bo rozumiem, że byli to wybitni eksperci botanicy z listy ministerialnej, którzy stwierdzili, że działka [...] jest zarośnięta i nieskoszona a działki [...] [...] nieskoszone.

Wydanie decyzji przez ARiMR na podstawie kontroli, która odbyła się przed ustawowym terminem koszenia tych łąk jest naruszeniem prawa i jest pogwałceniem prawa przez tę organizację przestępczą, do tego przez ludzi którzy nie mieli do tego kompetencji by oceniać stan łąk jak nie byli botanikami z wykształcenia i podważali ekspertyzę botanika z listy ministerialnej.(Wykładowcę UR w K. w stopniu doktora botanika).

Wszystkie decyzje wydawane przez ARiMR w całej Polsce dotyczące granic działek i kwestionowania powierzchni zadeklarowanej w gospodarstwach rolnych jest na podstawie Geoportalu czy Google maps, jest przestępstwem ponieważ ARiMR powinien znać informację Geoportalu, że dane o działkach rolnych nie są tożsame z danymi zawartymi w Państwowej Ewidencji Gruntów jednak mogą być one wykorzystywane jedynie w zakresie przybliżonej identyfikacji lokalizacji przestrzennej działki oraz szacowania powierzchni.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż Sąd rozpoznając niniejszą sprawę na podstawie art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w zapadłym uprzednio w niniejszej sprawie, prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2021r., sygn. akt: I SA/Kr 747/19.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r., sygn. akt: I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009r., sygn. akt: II SA/Ol 443/09; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych- http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 p.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justicia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).

Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd, może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007r., sygn. akt: II GSK 240/06).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2011r., sygn. akt: II FSK 1057/11).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności skarżonego postanowienia, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu z dnia 15 kwietnia 2021r., ponieważ nie doszło do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem, nie doszło również do istotnej zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie są obarczone naruszeniami prawa mogącymi prowadzić do ich uchylenia.

W poddanej sądowej kontroli sprawie istota problemu prawnego sprowadzała się do kwestii, czy organy przeprowadzając ponownie postępowanie w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie płatności rolno-środkowiskowo-klimatycznych za 2017r. zasadnie odmówiły wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia 7 czerwca 2018r. nr [...].

Wskazać w tym miejscu należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna (w tym przypadku decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia 7 czerwca 2018r. nr [...]). Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy.

W tych warunkach decyzje rozstrzygające ostatecznie sprawę administracyjną stają się wadliwe, jednakże charakterystyczną cechą ich wadliwości jest to, że nie tkwi ona wyłącznie w decyzji jako takiej, lecz wynika jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji z pewnymi okolicznościami, inaczej mówiąc, decyzja jest wadliwa ze względu na ujawnienie lub powstanie określonych faktów" (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242). Przyczyny (podstawy) wznowienia postępowania określają przepisy art. 145§1, art. 145a i art. 145b K.p.a. Wszczęcie postępowania wznowieniowego jest uzależnione od wystąpienia dwóch zasadniczych przesłanek. Pierwszą jest załatwienie sprawy decyzją ostateczną, natomiast drugą jest wystąpienie co najmniej jednej z wyczerpująco wymienionych w art. 145a i art. 145b K.p.a. przyczyn.

Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma jednakże ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania we właściwym terminie. Stosownie do art. 148§1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

W razie uchybienia mu może być więc przywrócony na ogólnych zasadach z art. 58 K.p.a. (por. M.Jaśkowska w Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego" LEX). Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z 6 lipca 2006r., sygn. akt: II OSK 976/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uchybienie natomiast terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania jest podstawą do wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149§3 K.p.a.) lub jeśli zostanie wykryte już w toku postępowania wznowieniowego umorzenia postępowania.

Podkreślić w tym miejscu też należy, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148§1 K.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (tak m.in. NSA w wyroku z 25 maja 2017r. sygn. akt: II OSK 2445/15).

Wskazać należy, że złożenie podania o wznowienie postępowania po upływie terminu, skutkować winno odmową wznowienia postępowania zgodnie z art. 149§3 K.p.a. Odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania następuje zatem tylko w razie negatywnego wyniku opisanej wyżej weryfikacji formalnej. Tak też się stało w sprawie poddanej osądowi.

W dniu 31 stycznia 2019r. wpłynął do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek E. F. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia 7 czerwca 2018r. nr [...]. Strona powzięła wątpliwości dotyczące jakości kontroli terenowej, którą przeprowadzono w dniach 22-25 września 2017r. w gospodarstwie rolnym E. F..

Organ stwierdził, że E. F., składając w styczniu 2019r. wniosek o wznowienie postępowania nie dochowała terminu 1 miesiąca od daty, kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ wywiódł bowiem, że już w maju 2017r. strona kwestionowała wizję terenową przeprowadzoną w dniu 7 kwietnia 2017r. a raport z kontroli przeprowadzonej u skarżącej w dniach 22-25 września 2017r. został jej przekazany w dniu 14 marca 2018r. natomiast jego wersja poprawiona w dniu 24 maja 2018r. Nawet gdyby przyjąć, że strona dopiero po analizie z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 13-22 listopada 2018r. (raport doręczony stronie w dniu 22 grudnia 2018r.) dowiedziała się o wyniku kontroli i stwierdzonych nieprawidłowościach, to złożenie wniosku o wznowienie dopiero w dniu 28 stycznia 2019r. (data stempla pocztowego) czyli po upływie 1 miesiąca liczonego od dnia 22 grudnia 2018r. czyni ten wniosek, wnioskiem złożonym po terminie.

Termin do złożenia wniosku o wznowienie upływał z dniem 22 stycznia 2019r.

Zasadnie zatem organ, działając na podstawie art. 149§3 K.p.a. postanowił o odmowie wznowienia postępowania w tej sprawie. Wskazać należy, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania po terminie stanowi wystarczającą podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, bez potrzeby badania innych okoliczności. Oczywistym jest przy tym wskazanie, że przywrócenie uchybionego terminu nie może nastąpić z urzędu. Z akt sprawy przekazanej Sądowi nie wynika zaś w żaden sposób by skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.