Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 245/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2005-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 210 par. 1 pkt 4, art. 233 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: 1. Istotnym elementem zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa jest obowiązek poszanowania przez ustawodawcę interesów w toku, w tym przedsięwzięć finansowych i gospodarczych rozpoczętych na gruncie dotychczasowych przepisów.

2. Ogólną regułą prawa intertemporalnego jest zasada "lex retro non agit", która oznacza zakaz wstecznego działania nowej ustawy - jej przepisów o charakterze materialnym, do stanów faktycznych powstałych przed datą wejście w życie nowej ustawy.

3. Z retroaktywnym działaniem przepisów będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy prawodawca nakaże określone fakty prawnie relatywne zaistniałe przed wejściem w życie nowych przepisów oceniać w świetle nowych przepisów. Tak jednak nie stało się w omawianej sprawie, ustawodawca nie wprowadził do nowej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./ fikcji, jakoby przepisy nowej ustawy obowiązywały już w dacie nastąpienia ocenianych faktów tj. przed 1 maja 2004 r.

TEZY

1. Istotnym elementem zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa jest obowiązek poszanowania przez ustawodawcę interesów w toku, w tym przedsięwzięć finansowych i gospodarczych rozpoczętych na gruncie dotychczasowych przepisów.

2. Ogólną regułą prawa intertemporalnego jest zasada "lex retro non agit", która oznacza zakaz wstecznego działania nowej ustawy - jej przepisów o charakterze materialnym, do stanów faktycznych powstałych przed datą wejście w życie nowej ustawy.

3. Z retroaktywnym działaniem przepisów będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy prawodawca nakaże określone fakty prawnie relatywne zaistniałe przed wejściem w życie nowych przepisów oceniać w świetle nowych przepisów. Tak jednak nie stało się w omawianej sprawie, ustawodawca nie wprowadził do nowej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./ fikcji, jakoby przepisy nowej ustawy obowiązywały już w dacie nastąpienia ocenianych faktów tj. przed 1 maja 2004 r.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska(spr.), Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi C. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2000 r. Agencja Celna "CH" zgłosiła w imieniu importera do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar o nazwie: włókno akrylowe cięte barwione wg dokumentu SAD Nr [...].

Po weryfikacji zgłoszenia celnego, w dniu [...] sierpnia 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego, określając jednocześnie kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej 40% podwyższonej o 100%.

W dniu [...] grudnia 2000 r. wznowiono na wniosek skarżącej Spółki, postępowanie w sprawie, które zostało zakończone decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. Decyzją tą uchylono decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. oraz określono kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej w wysokości 40%. Kopię decyzji przekazano do właściwego urzędu skarbowego celem korekty podatku VAT.

Rozpatrując odwołanie Strony, Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia

[...] lipca 2000 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W związku z zaskarżeniem przez skarżąca Spółkę powyższej decyzji Prezesa GUC, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem sygn. akt SA/Bk 1335/01 z dnia 6 grudnia 2002 r. Sąd oddalił skargę.

W dniu [...] września 2003 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego W. przekazał akta prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania podatkowego do Urzędu Celnego w B., zgodnie z art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 11 pkt 9 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. nr 137 poz. 1302).

W związku z faktem, iż decyzją organu celnego pierwszej instancji z dnia

[...] grudnia 2000 r. określono na nowo należności celne, których wysokość spowodowała podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od towarów

i usług, Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. podjął zawieszone uprzednio przez Pierwszy Urząd Skarbowy W. postępowanie podatkowe, a w dniu [...] marca 2004 r. decyzją nr [...] określił kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego towaru.

Strona odwołała się od powyższej decyzji, żądając uchylenia jej w całości

i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. wydał w dniu [...] czerwca 2004 r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję Spółka z o.o. "C" z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przez organy celne ogólnych zasad postępowania podatkowego tj. art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa.

Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. Pełnomocnik skarżącej Spółki wycofał zarzut naruszenia art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa i złożył pismom procesowe – załącznik do protokołu, w którym dodatkowo podniósł zarzut naruszenie przez Dyrektora Izby Celnej w B. podstawowej zasady prawa podatkowego, wynikającej z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60), w myśl której organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Wskazano, że skutkiem naruszenia tego przepisu postępowania może być nawet stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej -na podstawie art. 247 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej (decyzji ostatecznej, która została wydana bez podstawy prawnej).

Uzasadniając zarzut wskazano, że jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji - wydanej w dniu [...] czerwca 2004 r. -Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał przepisy art. 11 ust. 2, art. 11 f ust. l, art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.

o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, uchylonej w całości

z dniem l maja 2004 r. - na podstawie art. 175 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o podatku od towarów i usług. Powyższe w ocenie pełnomocnika Spółki oznacza, że orzekając w dniu [...] czerwca 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał na nieistniejącą podstawę prawną rozstrzygnięcia, co skutkowało naruszeniem zarówno art. 120 oraz art. 210 § l pkt 4 Ordynacji podatkowej, ale przede wszystkim naruszało zasadę wynikającą z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie, z którą organy władzy publicznej mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa.

Pełnomocnik uznał, że powyższej oceny nie zmienia fakt, iż w przedmiotowej sprawie organ celny pierwszej instancji orzekał w dniu [...] marca 2004 r., a zatem jeszcze w czasie obowiązywania ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku VAT. Podkreślił, iż decyzje wydawane przez organy celne obu instancji są względem siebie autonomiczne, a zatem również decyzja wydawana przez organ podatkowy drugiej instancji (w przedmiotowej sprawie Dyrektora Izby Celnej w B.) musi być oparta na właściwej podstawie prawnej, co z kolei umożliwia Stronie kontrolę legalności podjętego rozstrzygnięcia.

Pełnomocnik wskazał, że za powyższym poglądem przemawia również fakt, iż ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - obowiązująca

w przeważającej większości od dnia l maja 20004 r, - nie przewidziała przepisów przejściowych, które pozwalałyby organom podatkowym na stosowanie przepisów starej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Dyrektor Izby Celnej w B. odpowiadając na skargę podtrzymał w całości swoje stanowisko określone w decyzji oraz podkreślił, że pełnomocnik Spółki nie podniósł w treści skargi zarzutów przeciwko zasadności podjętego merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazano, że zarzuty dotyczą jedynie naruszenia przez organ celny ogólnych zasad postępowania podatkowego. Wskazano, że wszystkie niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a ustalenia podjęte zostały na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał, że przed podjęciem zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę wszystkie dowody zgromadzone w sprawie i ustosunkował się do nich w treści rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do przedstawionego na rozprawie (załącznik do protokołu rozprawy z dnia 13 kwietnia 2005 r.) zarzutu wydania przez Dyrektora Izby Celnej

w B. zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej tj. na podstawie uchylonej ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), Sąd zauważa.

Istotnym elementem zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa jest obowiązek poszanowania przez ustawodawcę interesów w toku, w tym przedsięwzięć finansowych i gospodarczych rozpoczętych na gruncie dotychczasowych przepisów.

Ogólną regułą prawa intertemporalnego jest zasada "lex retro non agit", która oznacza zakaz wstecznego działania nowej ustawy- jej przepisów o charakterze materialnym, do stanów faktycznych powstałych przed datą wejście w życie nowej ustawy. Jedynie przy zmianach prawa proceduralnego (gdy brak przepisów przejściowych) zasadą jest, że przy wykonywaniu czynności procesowych stosuje się prawo, które obowiązuje w czasie dokonywania czynności - "reguła bezpośredniego działania prawa nowego". Reguła powyższa nie narusza jednak w swej istocie zasady niedziałania prawa wstecz. Z retroaktywnym działaniem przepisów będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy prawodawca nakaże określone fakty prawnie relatywne zaistniałe przed wejściem w życie nowych przepisów oceniać

w świetle nowych przepisów. Tak jednak nie stało się w omawianej sprawie, ustawodawca nie wprowadził do nowej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług fikcji, jakoby przepisy nowej ustawy obowiązywały już w dacie nastąpienia ocenianych faktów tj. przed 1 maja 2004 r.

W omawianej sprawie kwestią niesporną jest, że Naczelnik Urzędu Celnego

w B., po podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania, decyzją z dnia

[...] marca 2004 r. określił kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu włókna akrylowego. Decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła, więc stanu faktycznego powstałego w 2000 roku, jeszcze przed uchyleniem ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Zgodnie z postanowieniami art. 233 § 1 pkt 1) ustawy Ordynacja podatkowa, gdy w wyniku rozpoznania odwołania, rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, tak jak miało to miejsce

w omawianej sprawie, organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja taka zapada w sytuacji, gdy organ uzna, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że Dyrektor Izby Celnej

w B., w toku postępowania odwoławczego, badał zgodność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z prawem materialnym obowiązującym w 2000 roku i prawem procesowym obowiązującym w dniu podjęcia rozstrzygnięcia przez ten organ tj. w dniu [...] marca 2004 r. i właściwie uznał (utrzymując decyzję organu pierwszej instancji), że jest ona prawidłowa z punktu widzenia jej zgodności z prawem.

Pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił również, iż zaskarżona decyzja nie zawiera dostatecznego, czytelnego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego

i prawnego, przez co narusza postanowienia art. 210 §1 pkt 4 i pkt 6 w związku

z art. 210§ 4 Ordynacji podatkowej.

Sąd nie dopatrzył się jednak wskazanego wyżej naruszenia prawa.

Rozstrzygnięcie decyzji określa zarówno kwotę podatku od towarów i usług, jak również wskazuje na kwotę podatku przypadającego do zapłaty

z uwzględnieniem pomniejszenia z tytułu zarachowania, na ten podatek, należności otrzymanych w wyniku sprzedaży towaru, zajętego w wyniku egzekucji. Ponadto

w zaskarżonej decyzji, jak również w decyzji organu pierwszej instancji powołano podstawę prawną, uzasadnienie faktyczne jest zindywidualizowane, a uzasadnienie prawne poza przytoczeniem przepisów prawa zawiera wyjaśnienie podające wykładnię powołanych przepisów w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,

poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.