Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 388/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 245 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 3 ust 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lutego 2014 r. nr sygn. Akt [...] w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lutego 2014 r. sygn. akt 1784/13 Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej jako "O.p." oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2010 r., Dz.U. Nr 95 poz. 613 ze zm.) – w skrócie "u.p.o.l"., po rozpoznaniu odwołania "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. – dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka" od decyzji Wójta Gminy z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie wznowienia postępowania podatkowego w sprawie określenia podatku od nieruchomości za 2010 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 23 marca 2010 r. Wójt Gminy określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 13.747 zł.

Decyzją z dnia 22 września 2010 r. Wójt Gminy w związku ze zmianą w ewidencji gruntów klasyfikacji działki nr [...] w Ł., na podstawie art. 254 O.p. zmienił decyzję ostateczną z dnia 23 marca 2010 r. i określił wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 13.650 zł oraz podatku rolnego w kwocie 0 zł.

Decyzją z dnia 6 grudnia 2011 r. Wójt Gminy odmówił wznowienia postepowania podatkowego zakończonego decyzją z dnia 22 września 2010 r. z uwagi na to, że w sprawie nie wyszły na jaw żadne nowe okoliczności.

Decyzją z dnia 28 maja 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskutek rozpoznania wniesionego przez Skarżącą odwołania, uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 6 grudnia 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 22 września 2010 r.

2. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2013 r. Wójt Gminy powołując art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wznowił postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od nieruchomości i podatku rolnego za rok 2010. Przyczyną wznowienia byłą zmiana klasyfikacji jednej z opodatkowanych decyzją działek nr [...].

Decyzją z dnia 29 stycznia 2013 r. nr [...] organ I instancji uchylił swoją decyzję z dnia 23 marca 2010 r. oraz określił wysokość podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 13.650 zł oraz podatku rolnego za 2010 r. w kwocie 0 zł.

3. W odwołaniu od decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów, a także niewyjaśnienie istoty sprawy poprzez nieodniesienie się do faktu, że na nieruchomościach będących przedmiotem opodatkowania nie można prowadzić działalności gospodarczej oraz tego, że nieruchomości znajdują się w samoistnym posiadaniu mieszkańców Osiedla [...]

4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 lutego 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w 2010 r. Spółka była właścicielem następujących nieruchomości stanowiących działki gruntowe:

- działka [...]- sklasyfikowana w ewidencji symbolem "dr".

- działka [...] - sklasyfikowana w ewidencji symbolem ..dr";

- działka [...] - sklasyfikowana w ewidencji symbolem "dr";

- działka [...]- sklasyfikowana w ewidencji symbolem ..dr";

- działka [...] - sklasyfikowana w ewidencji symbolem "dr";

- działka [...] - sklasyfikowana w ewidencji symbolem "PsV".

Zgodnie z danymi z ewidencji gruntów, działka o nr [...] do marca 2010 r. sklasyfikowana była jako "dr-PsV" Od dnia 21 marca działka nosi oznaczenie PsV.

Mając na uwadze powyższą zmianę, organ I instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Po wznowieniu organ wydał decyzję, w której dokonał korekty wysokości zobowiązania podatkowego stosowanie do oznaczenia nieruchomości w ewidencji gruntów. W rezultacie wysokość zobowiązania uległa zmniejszeniu w stosunku do orzeczonej pierwotnie, do 13.650 zł. W ocenie SKO wyliczenia organu I instancji są prawidłowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że z innych postępowań dotyczących tych samych nieruchomości zna stanowisko podatnika, zgodnie z którym na opodatkowanych nieruchomościach gruntowych (stanowiących drogi), oddanych mieszkańcom Osiedla [...] do korzystania w drodze służebności, nie jest możliwe ich posiadanie przez Skarżącą, a co za tym idzie brak jest możliwości prowadzenia na tych nieruchomościach jakiejkolwiek działalności gospodarczej, co z kolei - w ocenie Skarżącej - wyklucza możliwość objęcia opodatkowaniem ww. nieruchomości.

Spółka podnosi także, że działalności gospodarczej nie może prowadzić z tego powodu, iż w sposób trwały wyzbyła się władztwa nad nieruchomościami poprzez oddanie ich w posiadanie osobom trzecim, tj. mieszkańcom osiedla, którzy korzystają z dróg. W ocenie podatnika to na tych osobach ciążyć powinien obowiązek podatkowy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnicy podatku od nieruchomości tj. podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości zostali przez ustawodawcę określeni w art. 3 u.p.o.l. Co do zasady osoba podatnika podatku od nieruchomości jest ustalana przez organ podatkowy na podstawie danych zawartych w deklaracjach, do których składania są zobowiązane osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, lub na podstawie informacji o nieruchomości składanych przez osoby fizyczne. W sytuacji jednak jakichkolwiek wątpliwości - tak ze strony podatnika, jak i organu podatkowego - zasadniczego znaczenia nabiera treść ewidencji gruntów i budynków, której to dane -stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) - stanowią podstawę do wymiaru podatków (m.in. podatku od nieruchomości).

Zdaniem organu, Skarżąca, będąc właścicielem wskazanych nieruchomości gruntowych w 2010 r. była także podatnikiem podatku od nieruchomości jako ich właściciel, natomiast Spółka stoi na stanowisku, że obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczach samoistnych nieruchomości drogowych, którymi są mieszkańcy osiedla, władający nieruchomościami na podstawie służebności.

W toku postępowania organ ustalił na podstawie księgi wieczystej nieruchomości, składającej się z opisanych wyżej działek drogowych, że każda ze wskazanych działek obciążona została ograniczonym prawem rzeczowym stanowiącym nieodpłatną służebność przejazdu i przechodu na rzecz każdorazowych właściciel nieruchomości władnących (tzn. w realiach niniejszej sprawy właścicieli lokali osiedla). Należy zaznaczyć, że właścicielem nieruchomości w dalszym ciągu pozostawała i pozostaje Spółka.

W ocenie organu, ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności gruntowej, nie ma wpływu na przysługujące danemu podmiotowi prawo własności do nieruchomości obciążonej tą służebnością - właściciel nadal pozostaje właścicielem nieruchomości z pełnią praw do tej nieruchomości. Z kolei osoby uprawnione do korzystania ze służebności, a więc właściciele lokali stanowiących osiedle jako osoby korzystające ze służebności, nie są posiadaczami samoistnymi nieruchomości obciążonej służebnością, którą w niniejszej sprawie tworzą działki drogowe będące drogami wewnętrznymi.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że posiadanie jest określonym rodzajem władztwa nad rzeczą, na które składają się dwa elementy: fizyczny (corpus), oznaczający, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która pozwala na korzystanie z rzeczy w taki sposób, jak to mają prawo czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo; i psychiczny (animus) oznaczający wolę wykonywania określonego prawa dla siebie (we własnym imieniu). Posiadaczem samoistnym jest osoba, która włada rzeczą jak właściciel. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.

Mieszkańcy osiedla, jak każdy uprawniony z tytułu służebności, nie posiadają dróg jako ich posiadacze samoistni, nie władają nimi jak ich właściciele, oni tylko realizują prawo służebności, które sprowadza się do tego, że mogą korzystać z niebędących ich własnością działek drogowych, a właściciel musi ten stan rzeczy respektować. Właściciel nieruchomości władnącej, korzystający z ustanowionej służebności gruntowej, nigdy nie jest posiadaczem samoistnym nieruchomości obciążonej. Tym samym mieszkańcy osiedla jako uprawnieni do korzystania ze służebności, nie są podatnikami podatku od nieruchomości jako posiadacze samoistni nieruchomości drogowych.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że powołane w art.1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystywanie danego przedmiotu opodatkowania (obiektu budowlanego czy też gruntu) do prowadzenia działalności gospodarczej, nie stanowią okoliczności "wyłączającej" obowiązek podatkowy w stosunku do danego przedmiotu opodatkowania, natomiast ich zaistnienie może wpływać co najwyżej na wysokość tego podatku na skutek zastosowania określonej (podstawowej a nie kwalifikowanej) stawki podatkowej. Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne gruntu, budynków czy budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne taktycznie występujące przeszkody. Brak możliwości wykorzystywania gruntu ze względów technicznych dotyczy sytuacji niemożności jego wykorzystywania w przypadku np. chemicznego, radioaktywnego czy bakteriologicznego skażenia.

Biorąc powyższe pod uwagę organ skonstatował, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego opodatkowanie nieruchomości gruntowych według obowiązującej w 2010 r. na terenie Gminy stawki podatkowej właściwej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków było w pełni uzasadnione i nie może być tu mowy o rażącym naruszeniu prawa. Fakt ustanowienia służebności gruntowej stanowi zdarzenie prawne, nie jest natomiast okolicznością dotyczącą możliwości korzystania z danej działki gruntowej - nie stanowi o technicznych (fizycznych) ograniczeniach korzystania z przedmiotu opodatkowania (gruntu), a co najwyżej o prawnym ograniczeniu. Z tego zatem powodu wskazana okoliczność nie może być utożsamiana za ,,wzgląd techniczny", o którym mowa w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji w całości, oraz o zwolnienie z kosztów sądowych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- prawa materialnego tj. art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez uznanie, że opodatkowaniu podlega nieruchomość nie będąca w posiadaniu przedsiębiorcy,

-przepisów o postępowaniu dowodowym poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę mających na celu wykazanie, że sporna nieruchomość znajduje się w posiadaniu mieszkańców Osiedla [...],

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że składając do organu II instancji odwołanie, wniosła szereg wniosków dowodowych (przeprowadzenie oględzin, przesłuchanie świadków), natomiast organ w ogóle się do tych wniosków w toku postępowania nie odniósł. Organ nie wydał postanowienia o odmowie przeprowadzeniu dowodów, pomimo, że taka powinna być forma powiadomienia Spółki o fakcie odmowy przeprowadzenia dowodów.

W ocenie Skarżącej pominięcie wniosków dowodowych było sprzeczne z treścią art. 188 O.p., a zaskarżona decyzja została wydana bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, wyłącznie w oparciu o dokumenty stwierdzające własność spornych nieruchomości.

Zdaniem Skarżącej, w toku postępowania podatkowego nie wykazano, że Spółka jest w posiadaniu spornych nieruchomości. Organy jedynie ograniczyły się do stwierdzenia, że formalnie w odpowiednich rejestrach Spółka figuruje jako właściciel nieruchomości, co nie ma nic wspólnego z faktycznym elementem wskazanym w ustawie tj. rzeczywistym posiadaniem nieruchomości.

Skarżąca nie włada w jakikolwiek sposób spornymi nieruchomościami, a organy podatkowe nie podjęły nawet próby udowodnienia tezy przeciwnej. Ze stanu rzeczywistego wynika, że posiadaczami nieruchomości są właściciele posesji na Osiedlu [...] i to oni władają rzeczywiście i zagospodarowują nieruchomości stanowiące drogi dojazdowe do ich posesji.

Zdaniem Skarżącej, SKO analizując przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. analizuje jedynie - "względy techniczne" - nie analizuje natomiast w ogóle pojęcia "będące w posiadaniu przedsiębiorcy".

W sprawie nie przeprowadzono żadnego dowodu na to, że sporne nieruchomości są w posiadaniu spółki. Tymczasem przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie definiuje grunty związane z działalnością gospodarczą jako "będące w posiadaniu przedsiębiorcy" a nie "będące własnością przedsiębiorcy". Teoretycznie można więc przyjąć, że Spółka mogłaby zostać uznana za podatnika podatku od nieruchomości, ale nie jako właściciel gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

Sporne nieruchomości drogowe choć formalnie pozostają własnością spółki, to jednak służą wyłącznie potrzebom mieszkaniowym właścicieli osiedla. Nie są więc nieruchomościami związanymi z działalnością gospodarczą spółki.

Zdaniem Skarżącej błędne jest stanowisko SKO, które stwierdza, że skoro wiele lat temu ustanowiono służebności na rzecz mieszkańców osiedla, to mieszkańcy nigdy nie mogą stać się posiadaczami samoistnymi. Przy takim rozumowaniu należałoby skreślić z polskiego systemu prawa instytucję zasiedzenia a przynajmniej znacznie ją ograniczyć. O ile bowiem właściciel przez szereg lat nie wykonuje swego prawa własności i mieszkańcy osiedla zaczynają traktować drogi jak swoje, czyli zachowywać się jak właściciele, to tym samym mogą stać się posiadaczami samoistnymi. SKO nie analizuje aktualnego stanu nieruchomości - nie prowadzi w tym kierunku dowodów - ale poprzestaje na teoretycznych rozważaniach.

Zdaniem Skarżącej brak wyjaśnienia tej kwestii powoduje więc, że zaskarżone decyzje wydane zostały także z naruszeniem art. 121 § 1, art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej.

6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

7.1. Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. [...] § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. [...] § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

7.2. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta z dnia 23 marca 2010r. wydaną w trybie wznowieniowym, którą organ pierwszej instancji uchylił własną decyzję z dnia 23 marca 2010 r. i określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 13.650,00 zł.

Organ pierwszej instancji wszczynając postępowanie powołał przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Organ pierwszej instancji w decyzji wskazał, iż działka o nr [...] sklasyfikowana była od stycznia do marca 2010r. jako dr-PsV, natomiast od kwietnia do grudnia br. jako PSV. W związku z tym na podstawie art. 12 ust.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym ( Dz. U. z 2013r. poz. 1381 ) uznał, iż są to grunty zwolnione z opodatkowania, w rezultacie czego uchylił decyzję ostateczną z dnia 23 marca 2010 r.

w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2010 r.

Należy wskazać, że w postępowaniu podatkowym, stosownie do regulacji zawartej w art. 240 § 1 O.p., wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną możliwe jest jeżeli zachodzą przyczyny enumeratywnie wyliczone w art. 240 O.p., to znaczy przynajmniej jedna z przyczyn w tym przepisie wskazanych. Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególne uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p.

Podstawą wznowienia z urzędu postępowania wskazaną przez organ podatkowy była przesłanka przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., którą organ uzasadniał faktem odmiennej klasyfikacji jednej z działek Skarżącej w ewidencji gruntów od przyjętej w decyzji ostatecznej określającej wysokość podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2010r.

Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Jak wynika z tego przepisu wznowienie postępowania jest możliwe, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał.

Przesłanka ta jest spełniona gdy: - ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, - okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, - powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części, - są to okoliczności lub dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji.

Z powyższego wynika, że "nowe okoliczności", o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., przedstawiają określony stan faktyczny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że pojęcie "okoliczności faktycznych", o których mowa w tym przepisie, rozważane było wielokrotnie w doktrynie i orzecznictwie.

Ustawodawca nie definiuje tego pojęcia, zatem należy rozumieć je w znaczeniu języka potocznego jako zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie. Przykładowo może to być zapłata podatku, wystawienie czy otrzymanie faktury VAT, złożenie deklaracji podatkowej, bądź brak tych zdarzeń. "Okoliczność faktyczna" to okoliczność dotycząca stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa ani tym bardziej od wykładni prawa. "Okolicznością faktyczną" nie może być zatem sam proces myślowy, wnioskowanie, związek pomiędzy różnymi okolicznościami faktycznymi czy też związek z przepisami prawa i jego wykładnią. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć trzeba tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały. Przyjmuje się, że nową okolicznością faktyczną nie jest odmienna wykładnia prawa niż dokonana w sprawie przez organy podatkowe. Błędna kwalifikacja prawna stanu faktycznego, dokonana przez organ podatkowy również nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania.

Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nieznane organowi który wydał decyzję.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż przyjęcie w decyzji ostatecznej Wójta Gminy z dnia 23 marca 2010r. klasyfikacji nieruchomości jako dr-PsV tj. odmiennie niż to wynikało z rejestru gruntów, bowiem od kwietnia 2010 działka sklasyfikowana była w ewidencji jako PSV stanowiło przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. bowiem wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczności faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji nieznany organowi, który wydał decyzję, a która to miała wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego.

W rezultacie organ pierwszej instancji zasadnie uchylił wskazaną powyżej decyzję ostateczną i określił wysokość podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2010r. z uwzględnieniem klasyfikacji działki zgodnie z rejestrem gruntów.

7.3. Odnosząc się do zarzutów skargi, iż organy nie uwzględniły okoliczności niemożności prowadzenia działalności gospodarczej na przedmiotowych nieruchomościach oraz samoistnego posiadania spornych nieruchomościach przez mieszkańców Osiedla [...] należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części.

Podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby prawne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy), posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych ( art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. ). Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 wyżej powołanej ustawy).

Definicje gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawiera art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b , chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, albowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie budynków "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2013 r., II FSK 2917/11; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., II FSK 667/09, Lex nr 550099, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2011 r., I SA/Bd 268/11, Lex nr 920025, czy wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 września 2010 r., I SA/Lu 297/10, Lex nr 749388).

Bezsporne jest w niniejszej sprawie, iż z ewidencji gruntów wynika, iż właścicielem przedmiotowych nieruchomości jest Spółka.

W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego odnośnie związania organów podatkowych w zakresie ustaleń co do powierzchni nieruchomości oraz klasyfikacji gruntu danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, o czym stanowi powołany art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. ).

W orzecznictwie ukształtował się pogląd, według którego ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy jego wymiaru niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994r. III SA 1685/93, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1999 nr 2, poz. 67, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995r. SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995 nr 42, poz. 24, wyrok NSA z dnia 7 lutego 2006 r. sygn. akt II FSK 1332/05 niepubl. ).

W piśmiennictwie wyrażane są tożsame poglądy ( np. artykuł L. Etel "Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków", Finanse Komunalne 2008/6/24).

Ewidencja gruntów, zgodnie z powołanym artykułem, jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości, tj. o gruncie i o budynku. Jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania autentyczności i prawdziwości. Domniemania tego nie można podważyć oświadczeniem osoby trzeciej. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone ( por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1586/08 niepubl.).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowane w powołanych wyrokach stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Natomiast wskazana przez Skarżącą okoliczność, iż na przedmiotowych nieruchomościach ustanowiona została służebność przejazdu i przechodu na rzecz każdorazowych właścicieli nieruchomości władnących tj. w realiach niniejszej sprawy właścicieli lokali mieszkalnych Osiedla [...] nie oznacza, iż Skarżąca przestała być właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Organ odwoławczy zasadnie powołał treść przepisów art. 285-304 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. kodeks cywilny ( Dz. U. z 2014r. poz. 121 ) dalej ,,k.c." wskazując, iż w świetle powołanej regulacji ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności gruntowej nie ma wpływu na przysługujące danemu podmiotowi prawo własności do nieruchomości obciążonej tą służebnością.

Posiadanie służebności nie ma charakteru posiadania samoistnego, lecz posiadania nieruchomości w zakresie danego rodzaju służebności, bowiem zgodnie z art. 352 § 1 k.c. kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności. Dalej zgodnie z art. 352 § 2 k.c. , do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy.

Należy zaznaczyć, że stosowanie przepisów o posiadaniu rzeczy nie wprost, lecz odpowiednio wynika stąd, że w przypadku posiadania służebności nie mamy do czynienia z posiadaniem rzeczy, lecz prawa. Należy więc mieć na uwadze odmienność obu instytucji. Odpowiednie stosowanie przepisów o posiadaniu rzeczy oznacza, że stosowane winny być te przepisy, które nadają się do zastosowania w przypadku posiadania prawa, a nie te, które nadają się do zastosowania jedynie w przypadku posiadania rzeczy.

W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wskazało, że właściciele nieruchomości władnącej, tj. w realiach niniejszej sprawy właściciele lokali mieszkalnych Osiedla [...] korzystający z ustanowionej służebności gruntowej nie są posiadaczami samoistnymi nieruchomości obciążonej służebnością przejazdu lub przechodu.

W związku z powyższym obowiązek podatkowy zgodnie z powołanym art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. ciążył na Skarżącej jako właścicielu przedmiotowych nieruchomości.

Natomiast oceniając stanowisko skarżącej wskazujące na trwałą i obiektywną niemożność wykorzystywania przez spółkę nieruchomości należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych.

U.p.o.l. nie definiuje pojęcia stanu technicznego. Przyjąć należy, że ratio legis wprowadzenia ww. przepisu wynikało z przyjęcia przez ustawodawcę za zasadne zmniejszenia obciążeń podatkowych tych podmiotów, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania.

Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot. Tym samym wyłączenie, o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Wskazuje na to przede wszystkim użyte przez ustawodawcę w analizowanym przepisie sformułowanie: (...) nie są i nie mogą być wykorzystywane (...).

Pojęcie względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem prawnych, technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Ma ono normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409).

Względy techniczne w rozumieniu u.p.o.l. to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej.

Istotna wskazówka co do kierunku interpretacji omawianego przepisu zawarta jest jednak w jego konstrukcji, opartej na zastosowaniu wyjątku od zasady.

Wyjątek ustawowy powinien być interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego wyjątku jest niedopuszczalna. Normatywna treść pojęcia "względy techniczne", jak również redakcja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją (dosłownie: "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany") wskazuje nie tylko na stan obecny tego przedmiotu, ale także na ulokowane w przyszłości możliwości jego wykorzystywania. Zatem tylko i wyłącznie w sytuacji łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu wg innych stawek niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Niezależnie od powyższego odnotować należy, że w piśmiennictwie wyrażany jest pogląd , iż np. w stosunku do gruntów trudno w ogóle mówić o względach technicznych, gdyż grunt siłą rzeczy nie jest techniczny. Techniczny charakter mają jedynie budynki i budowle. W praktyce więc trudno jest wskazać sytuację, w której grunt nie mógłby być wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych. Nawet w przypadku gdyby wystąpiło skażenie biologiczne, bakteriologiczne czy chemiczne, to de facto odnosiłoby się ono do kopaliny zlokalizowanej w obrębie nieruchomości gruntowej, a nie do gruntu. Natomiast przedmiotem opodatkowania jest grunt, a nie kopalina ( vide: cyt. wyżej glosa B. Pahla do wyroku NSA z dnia 18 lipca 2013r., II FSK 3212/12 opubl. Lex/el. 2013).

Mając powyższe na względzie stwierdzić zatem należy, że prawidłowe jest stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji co do braku "względów technicznych" w odniesieniu do przedmiotowych gruntów, gdyż wskazany przez spółkę sam fakt umownego ustanowienia służebności gruntowej stanowi zdarzenie prawne, nie jest natomiast okolicznością stanowiącą o technicznych ( fizycznych) ograniczeniach korzystania z przedmiotu opodatkowania tj. gruntu.

Należy podkreślić, że postepowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie wszczęte zostało z urzędu, natomiast w trakcie prowadzonego postepowania Skarżąca wskazała jako nowe okoliczności, które jej zdaniem winny być poddane ocenie; samoistne posiadanie spornych nieruchomości przez mieszkańców Osiedla [...], a także niemożność prowadzenia działalności na spornych nieruchomościach.

Organy nie dokonały oceny tych przesłanek w odniesieniu do treści przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jednakże mając na uwadze dokonanie prawidłowej oceny w zaskarżonej decyzji istnienia obowiązku podatkowego zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pk1 u.p.o.l jak i braku podstaw do wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku ze wskazanymi przez spółkę okolicznościami, powyższe nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem okoliczności te nie mogły stanowić podstawy uchylenia decyzji ostatecznej.

Zdaniem sądu niezasadne są zarzuty zawarte w skardze naruszenia przepisów postepowania art. 121 § 1, art. 187 i art. 188 O.p.

Sąd nie stwierdził naruszenia art. 121 O.p. bowiem organy podatkowe działały w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Wbrew twierdzeniu strony skarżącej zarówno w piśmie z dnia 25 stycznia 2013r. złożonym w trybie art. 200 § 1 O.p. przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i w odwołaniu strona skarżąca nie złożyła wniosków o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków czy przeprowadzenia oględzin. We wskazanym piśmie strona wniosła; ,,o przeprowadzenie postepowania dowodowego zmierzającego do wykazania sposobu gospodarowania spornymi drogami przez mieszkańców osiedla, gdyż sposób ten jednoznacznie wskazuje na posiadanie samoistne..." bez wskazania żądania przeprowadzenia konkretnego dowodu. Natomiast w odwołaniu zarzuciła jedynie brak wypowiedzenia się przez organ pierwszej instancji ,,co do złożonego wniosku spółki o przeprowadzenie dowodu m.in. z przesłuchania świadków".

W związku z brakiem żądania przeprowadzenia określonego we wniosku dowodu, zarzut naruszenia art. 188 O.p. poprzez pominięcie wniosków dowodowych nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku przedmiotowego postępowania stosownie do art. 187 § 1 O.p. organy podatkowe podjęły w ocenie Sądu wszelkie niezbędne działania i czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a zebrany materiał dowodowy stosownie do art. 187 § 1 O.p. został w sposób wyczerpujący rozpatrzony.

7.4. Z powyższych względów Sąd działając na podstawię art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.