Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 111/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz A. Z. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako: WWINB) decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: PINB w M.) z dnia [...] września 2008 r. (sygn. [...] [...]) i na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej Kpa) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017 poz. 935) odmówił A. Z. zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w M. przy ul. [...] (dawniej [...]), na działce o nr ewid.[...], z lipca 2019 r., sporządzonego w zakresie architektury przez mgr inż. J. K. (upr. [...] r.), w zakresie konstrukcji przez mgr inż. G. J. (upr. [...]).

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Na skutek kontroli nieruchomości zlokalizowanej w M. przy ul. [...], przeprowadzonej w 2006 r. stwierdzono, że inwestor A. Z. dopuścił się odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, w postaci wykonania otworu okiennego na poziomie poddasza oraz podniósł ściany budynku o wysokość ok. 50 cm. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., nakazano inwestorowi A. Z. wstrzymać prowadzenie prac budowlanych przy przebudowie wraz z rozbudową budynku mieszkalnego, realizowanego na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] października 2005 r.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. (sygn. [...]) PINB w M. zatwierdził projekt budowlany na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w M. przy ul. [...], na działce o nr ewid.[...] oraz zezwolił na kontynuowanie prac budowlanych wstrzymanych postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. a także nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu po zakończeniu prac budowlanych. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. (sygn. [...]) WWINB uchylił jednak decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne. Decyzja ta została zaskarżona i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej jako: WSA w Poznaniu) wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. II SA/Po 1027/08 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. II OSK 1722/09 oddalił skargę kasacyjną od wyroku o sygn. II SA/Po 1027/08.

W dniu [...] czerwca 2011 r. WWINB wezwał A. Z. do oświadczenia,

czy chce nadal kontynuować rozpoczętą i niezakończoną budowę. A. Z., potwierdził, że chce kontynuować przedmiotową budowę.

WWINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. (znak [...]) utrzymał w mocy decyzję PINB w M. z dnia [...] września 2008 r. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. IV SA/Po 1035/11, uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Następnie NSA wyrokiem z dnia 25 października 2013 r. (sygn. II OSK 1207/12) oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu sygn. IV SA/Po 1035/11.

Wobec powyższego W. WINB wydał decyzję z dnia [...] października 2014 r. (znak [...]) i na podstawie art. 51 ust 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267) odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w M. przy ul. [...], na działce o nr ewid.[...] Na skutek złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. sygn. IV SA/Po 1387/14 uchylił decyzję WWINB z dnia [...] października 2014 r. (znak [...]).

Decyzją z dnia [...] styczna 2016 r. WWINB uchylił zaskarżoną decyzję PINB w M. w całości i orzekł, na podstawie art. 51 ust 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo Budowlane (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm., dalej: ustawa Prawo budowlane) oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej: kpa) o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego panu A. Z. zamiennego rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w M. przy ul. [...], na działce o nr ewid.[...] WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 czerwca 2016 r. o sygn. akt IV SA/Po 244/16 uchylił jednak decyzję WWINB.

Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. (znak [...] zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze, od decyzji PINB w M. z dnia [...] września 2008r. (sygn. [...]) do czasu ostatecznego zakończenia wznowionego postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB w M. z dnia [...] października 2006 r. (sygn. [...]).

Wobec ostatecznego zakończenia wznowionego postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB w M. z dnia [...] października 2006 r. (sygn. PINB [...]), ustąpiła przesłanka zawieszenia postępowania i postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. WWINB podjął zawieszone postępowanie administracyjne.

Postanowieniem z dnia [...].03.2018 r. WWINB wezwał A. Z. do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w M., sporządzonym w grudniu 2015 r.

Po zapoznaniu się z przedłożonym opracowaniem w dniu [...] maja 2018 r. WWINB uznał, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przedłożony projekt budowlany jest kompletny i został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Niemniej wobec nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] (dawniej [...] w M., WWINB ponownie wezwał inwestora A. Z. do usunięcia w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki poprzez uzupełnienie projektu o:

- opracowanie dające odpowiedz czy wysunięcie okapu dachu na samowolnie nadbudowanej części budynku, skutkuje zacienieniem pokoju znajdującego się na piętrze budynku, położonego na działce nr [...] - z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i § 13, 57, i 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) oraz ukazujące graficznie zacienianie okien w budynku [...] poprzez rozbudowę i nadbudowę budynku na działce nr [...].

- uzgodnienie projektu z właściwym konserwatorem zabytków ze względu na fakt objęcia ochroną konserwatorską terenu objętego działkę inwestycyjną.

WWINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: PINB w M.) z dnia [...] września 2008 r. (sygn. [...]) i w to miejsce zatwierdził projekt budowlany zamienny rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w M. przy ul. [...] (dawniej [...]), na działce o nr ewid.[...] i udzielił A. Z. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Jednocześnie zobowiązano inwestora do uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania decyzji pozwolenia na użytkowanie. Na skutek skargi złożonej na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 06 grudnia 2018 r. sygn. IV SA/Po 962/18 uchylił decyzję WWINB z dnia [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zasadnie w okolicznościach badanej sprawy zarzucono niedostateczne wyjaśnienie kwestii spełnienia przez projekt budowlany zamienny norm zacienienia nieruchomości sąsiednich, które wynikają z § 13, § 57 i § 60 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Podkreślono, że obowiązek dokonania takiej oceny został przesądzony prawomocnie w wyroku IV SA/Po 1035/11, w którym Sąd wskazał, że jakkolwiek przekroczenie granicy działki co do zasady stanowić może naruszenie prawa cywilnego, które stanowić może przedmiot postępowania przed sądem powszechnym, to w warunkach niniejszej sprawy stanowić może także naruszenie prawa budowlanego, gdyby w wyniku ustaleń organów nadzoru budowlanego okazało się, że wysunięcie okapu dachu na samowolnie nadbudowanej części budynku, skutkuje zacienieniem pokoju - znajdującego się na piętrze budynku - położonego na działce nr [...] - z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i § 13, 57, i 60 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnił, że inwestor przedłożył Projekt budowlany zamienny z marca 2018 r., który na s. 42 zawiera "Opracowanie w sprawie zacienienia pokoju". Opracowanie to Sąd uznał jednak za niedostateczne. Sąd wskazał, że na podstawie § 13 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości określonej przepisami oraz zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Sąd wskazał nadto, że wykazanie zgodności inwestycji w omawianym zakresie powinno być dokonane poprzez przedłożenie analizy przesłaniania, zawierającej stosowne rysunki i opis, co powinno pozwolić na dokładne zobrazowanie, że zamierzenie spełnienia wymagania, o których mowa w § 13 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Analiza ta powinna również, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r. przedstawiać stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 rozporządzenia z 2002 r.) i uwzględniać kwestie nasłonecznia § 60 rozporządzenia z 2002 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] września 2008 r. i odmówił A. Z. zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w M. przy ul. [...].

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że analizie poddano wymóg zawarty w § 13 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, że wierzchołek kąta 60 stopni wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej usytuowany powinien być w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego.

Przedmiotowa analiza - jak wskazano - stanowi załączniki do niniejszej decyzji (załącznik nr [...] i załącznik nr [...]).

W tym celu, jak wyjaśnił organ, wykorzystano opracowanie z projektu budowlanego zamiennego z marca 2018 r. (tożsame z rys. 15 projektu budowlanego zamiennego z lipca 2019 r.) w sprawie zacienienia. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że na rysunku nr [...] wierzchołek usytuowano co prawda w osi okna, ale w licu zewnętrznym co nie spełnia przytoczonego wyżej wymogu. Podkreślono, że prawidłowe usytuowanie co do płaszczyzny na której powinien być usytuowany wierzchołek konta wkreślono na kopii wskazanego rysunku nr [...] i oznaczono jako "A", a ramiona kąta w tym punkcie jako LI.

Następnie - jak wyjaśniono - na podstawie danych z pomiarów wykonanych przez organ I instancji z dnia [...].04.2019 r. i wkreślonych na rys. nr [...], wpisano grubość ściany tj. 43 cm oraz obliczono rzeczywistą odległość usytuowania wierzchołka powyższego kąta od ściany oznaczonej jako SI. Wskazano, że stanowi ją suma wartości Y3 i połowy szerokości okna Y2, tj. [...] + [...] = [...] cm.

Kolejnym krokiem, jak wyjaśniono, było ustalenie miejsca "00" w którym linia kąta przecina obrys połaci dachowej. W tym celu obliczono wartości a1 i VI (obliczenia na rysunku). Obliczenia wykazały - jak podano - że linia kąta 60 stopni nie przecina okapu dachu (linii prostopadłej do ściany SI), gdyż VI jest większe niż suma wartości Y6, Y7 i Y8 - odległości narożnika okapu od ściany SI; VI = [...] cm, Y6+Y7+Y8 = [...]+[...]+[...] = [...] cm. Różnica, jak wskazano, wynosi 4 cm. Powyższe, jak wyjaśniono, oznacza że punkt "00" leży między ramionami kąta 60 st.

Następnie wrysowano położenie kąta 60 stopni (ramiona oznaczono jako L2) z miejscem przecięcia linii obrysu dachu w pkt. 01 celem określenia odległości tego punktu od ściany budynku przesłanianego (w którym znajduje się rozpatrywane okno). Określenie położenie wierzchołka tego kąta, jak wyjaśniono, obrazuje rzeczywiste relacje kąta w stosunku do obrysu budynku. W tym celu obliczono wielkość V2 którą, jak wskazano, dodano do odległości Y1 okapu od budynku przesłanianego (obliczenia na rysunku). Wyjaśniono, że wynosi ona Y = [...] + [...] = [...]cm.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w następnej kolejności należało ustalić usytuowanie tego punktu w stosunku do wysokości przesłaniania. Wskazano, że wysokość punktu "01" od poziomu dolnej krawędzi okna wynosi: Z1 = X4-X1+H1, gdzie X4 i XI to wartości znane, natomiast H1 to wysokość położenia punktu "01" w stosunku do naroża połaci dachu i obliczona na rysunku, która wynosi 3 cm. Wskazano, że wartość Z1 to [...] cm, stąd - jak stwierdził organ - jako większa od odległości tego punktu od budynku która wynosi Y = [...] cm i leżąca między ramionami kąta 60 st. nie spełnia wymogu § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

WWINB wyjaśnił, że jako że jest to najniższy punkt płaszczyzny połaci nie spełniający warunków rozporządzenia, ustalono punkty najwyższe znajdujące się pomiędzy położeniem punktu "01" a kalenicą, jako że linia okapu i kalenicy stanowią linie równoległe do linii ściany budynku przesłanianego. Graniczną wartością zgodnie z treścią § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia jest najwyżej zacieniająca krawędź obiektu przesłaniającego, tutaj połaci dachowej. Wartość tę, jak wskazano, można ustalić z zależności która została wrysowana na kolejnym rysunku [...] i leży na linii L2 kąta 60 st. - jest to, jak wyjaśniono, punkt oznaczony "02" leżący w równej odległości od płaszczyzny ściany budynku przesłanianego i płaszczyzny która przechodzi przez linię dolnej krawędzi okna. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, należało sformułować 2 równania dla określenia długości nieznanych odcinków M i N : tg24st = M/(N+[...]) i tg45st = (M+Z2)/([...]+N).

WWINB wskazał, że rozwiązanie powyższego równania daje wartości M = [...] cm oraz N = [...] cm a to z kolei pozwala na ustalenie odległości "L" położenia punktu "02" od budynku przesłanianego : L = [...]+N = [...]+[...] = [...] cm. Dalej wskazano, że ten sam warunek co do odległości spełniają wszystkie punkty leżące w linii prostej przechodzącej prze punkt "02" i usytuowanej w płaszczyźnie połaci - linię tę oznaczono na rysunku nr [...] jako K-K. Zatem, jak wskazał organ, wszystkie punkty połaci leżące między ramionami kąta 60 st. i linią K-K nie spełniają warunku. Zakreślono je na rysunku kolorem żółtym. Dalej wskazano, że odległość kalenicy od ściany przesłaniającej oznaczonej jako W wynosi [...] + [...] = [...] cm (wyznaczono z rys. nr [...] projektu - rzut poddasza). Wyliczona odległość N to [...] cm, zatem praktycznie linia K-K pokrywa się z kalenicą.

WWINB wyjaśnił, że nie zanalizował jak głęboko w bryłę budynku sięgają punkty zacieniające doszedł bowiem do wniosku, że projektant powinien tak zaprojektować obiekt, aby wszystkie elementy obiektu nowobudowanego zostały tak zaprojektowane aby spełniały warunek § 13 ust. 1 pkt 1 i inne stosowne wymagania.

W świetle powyższego uznano, że nie ma potrzeby dalszej analizy projektu budowlanego zamiennego w kontekście spełnienia kolejnych wymogów rozporządzenia, o czym mowa w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 962/18.

Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wywiódł A. Z. podnosząc zarzut naruszenia art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Dalej podniesiono naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 7, art. 8, art., 77 kpa. W uzasadnieniu złożonej skargi zaakcentowano, że zarzuty co do projektu pojawiły się dopiero w uzasadnieniu decyzji, a nie w postanowieniu organu. Podkreślono, że w aktach brak postanowienia z którego wynikałoby jakie działania powinny zostać wykonane przez stronę w celu doprowadzenia złożonego projektu do stanu zgodnego z obowiązującym prawem.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, akcentując w szczególności, że Skarżący był postanowieniem dnia [...] czerwca 2019 r. wzywany do uzupełnienia opracowania w sprawie zacienienia.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego wpłynęło pismo S. S., S. S. i K. S. w którym zakwestionowali oni m.in. umocowanie r.pr. M. Ł. do występowania w imieniu A. Z. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego w 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -- Prawo o postępowaniu przed sądami (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

Uprzedzając zasadnicze rozważania, należy stwierdzić że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, która czyniłaby nieaktualnymi poglądy prawne wyrażone w prawomocnych wyrokach, które zapadły w niniejszej sprawie, wtoku trwającego od 2006 r. postępowania administracyjnego.

Podkreślić należy, że Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się - tylko i wyłącznie - do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1057/11 z dnia 20 października 2011 r.; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przed wskazaniem zasadniczych motywów rozstrzygnięcia należy odnieść się do pisma uczestników postępowania kwestionującego umocowanie r.pr. M. Ł. do reprezentowania Skarżącego. Sąd wskazuje, że przedłożone pełnomocnictwo zostało w sposób prawem przewidziany potwierdzone za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego - a więc osobę wykonującą zawód zaufania publicznego. W konsekwencji, w ocenie Sądu pełnomocnictwo to uznać należało za prawidłowe.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należało zbadać czy wydając zaskarżoną decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. uwzględniono wytyczne zawarte w ostatnim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06 grudnia 2018 r. sygn. IV SA/Po 962/18 uchylającym decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stanął wówczas na stanowisku, że wyjaśnienia wymaga kwestia spełnienia przez projekt budowlany zamienny norm zacienienia nieruchomości sąsiednich, które wynikają z § 13, § 57 i § 60 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Podkreślono, że obowiązek dokonania takiej oceny został przesądzony prawomocnie w wyroku IV SA/Po 1035/11, w którym Sąd nakazał zbadać kwestię zacienienia pokoju - znajdującego się na piętrze budynku - położonego na działce nr [...]. Sąd wskazał, że analiza powinna również, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r. przedstawiać stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 rozporządzenia z 2002 r.) i uwzględniać kwestie nasłonecznia § 60 rozporządzenia z 2002 r.

Analiza akt sprawy i treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że nie zrealizowano prawidłowo wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 06 grudnia 2018 r., albowiem co najmniej przedwcześnie przyjęto, że poczynione przez organ ustalenia, uzasadniają odstąpienie od zastosowania się do wytycznych Sądu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy wskazać, że przedstawione przez organ II instancji wyjaśnienia są szczegółowe, ale nieprzejrzyste. Wielu z przedstawionych współczynników nie wyjaśniono, a część wyliczeń jawi się jako zbędna w kontekście potrzeb dotyczących stosowania § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 2065 ze zm. - dalej jako: "rozporządzenie").

Na podstawie § 13 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60

Z punktu widzenia § 13 rozporządzenia najważniejsze są zatem dwa kryteria (wysokość przesłaniania i płaszczyzna między ramionami kąta 60°, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego).

Przede wszystkim jest to zatem wysokość przesłaniania, która jest obiektywna, i w niniejszej sprawie WWINB ustalił, że w odniesieniu do okna zlokalizowanego na parterze wynosi ona 424 cm. Wartość ta została przedstawiona na załączniku nr [...] do decyzji jako linia "Z1".

Następnym elementem była analiza przesłaniana w rzucie z góry i weryfikacja czy w obszarze wyznaczonym liniami kąta 60° z wierzchołkiem umieszczonym w wewnętrznym licu ściany, w osi okna w odległości [...] cm znajdują się elementy przesłaniające kontrolowany obiekt.

Układ okna względem części przesłanianych jest taki, że część przesłaniająca nie znajduje się na wprost okna zlokalizowanego na parterze. Natomiast można ustalić, że zasadniczo okap znajduje się w linii [...]cm od okna, a dodając do tego grubość ściany można ustalić, że od wierzchołka, kąta przyjmowanego do analizy będzie to [...]cm ([...]+[...]). Znając te dane łatwo ustalić, że punkt oznaczony na zał. nr [...] do decyzji jako 0,0 znajduje się [...]cm w bok od osi okna (będzie to wartość oznaczona jako "a1", przy czym do obliczeń należało przyjąć [...]xtg30° = 178). Można wobec tego obliczyć, że dla linii L1 (skierowanej w stronę okapu) odległość od okna ("A") wynosi [...] cm (L1 = V[...]cm2 + [...]cm2).

Nie może w związku z tym budzić wątpliwości, że element przesłaniający obiektu w analizowanym rzucie z góry znajduje się w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. To natomiast stwierdzenie jest czystą podstawą do uznania, że mamy do czynienia z sytuacja braku spełnienia przesłanki z § 13 rozporządzenia - pod warunkiem - że ustalenie to dotyczy okna w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi.

W badanej sprawie ustalenie to dotyczy okna zlokalizowanego na parterze budynku położonego na działce nr [...]. Z tej przyczyny należy zwrócić uwagę na dwie kwestie, które umknęły uwadze organu.

Po pierwsze, w § 13 rozporządzenia ustalone zostały wymagania dotyczące takich relacji przestrzennych w zabudowie, aby zapewniały one w przeciętnych warunkach pogodowych, w porze dziennej, optymalny dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, w których stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi odpowiada wymaganiom § 57 ust. 2 rozporządzenia (por. W. Korzeniowski, R. Korzeniowski, Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Komentarz, Warszawa 2016, s. 77). Dodać trzeba przy tym, że pod pojęciem "pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi" rozporządzenie rozumie pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny (§ 4 pkt 1) oraz pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie (§ 4 pkt 2). W okolicznościach badanej sprawy, jakkolwiek przedstawiono wyliczenia w stosunku do okna zlokalizowanego - na parterze - budynku położonego na działce nr [...], to nie wyjaśniono w jakim pomieszczeniu znajduje się to okno, a w szczególności czy jest to pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi w rozumieniu § 4 rozporządzenia. Podkreślić przy tym trzeba, że w postępowaniu legalizacyjnym istotny jest aktualny stan faktyczny. W konsekwencji, przedwczesne w ocenie Sądu jest stwierdzenie organu II instancji o braku spełnienia przesłanki z § 13 rozporządzenia, ponieważ nie jest wiadome czy okno w parterze budynku na dz. [...] zapewnia dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. To powoduje, że przedwczesne również było stanowisko WWINB, co do zbędności czynienia dalszych ustaleń zleconych organowi w wyroku z dnia 06 grudnia 2018 r. o sygn. IV SA/Po 962/18.

Należy podkreślić, że położenie ściany przesłanianej wraz z oknem, którego dotyczą przedstawione przez organ II instancji obliczenia jest przedstawione na fotografiach w granatowej teczce opisanej jako "Spółka A w P. Sp. z o.o." (opisana jako "zał. nr [...]"). Z dokumentu tego wynika, że w ścianie znajdują się dwa okna (jedno na piętrze i drugie na parterze). Jak wynika z załącznika zaskarżonej decyzji WWINB prowadząc ustalenia dotyczące przesłaniania skoncentrował swoja uwagę na oknie zlokalizowanym na parterze. Jakkolwiek bowiem na załączniku graficznym oznaczono okno przesłaniane na piętrze, to do obliczeń przyjęto wartość Z2 wykreśloną od poziomu parteru do wysokości okapu w ścianie zachodniej budynku. Uwadze organu umknęło również, że istota § 13 rozporządzenia dotyczy umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, tymczasem w aktach sprawy, jak również w uzasadnionej decyzji nie wskazano aby prowadzono ustalenia w zakresie przeznaczenia pomieszczenia zlokalizowanego w parterze.

Powyższe ustalenie jest o tyle istotne, że w wyroku z dnia 06 grudnia 2018 r., Sąd zarzucił organom brak realizacji wytycznych zawartych w innym prawomocnym wyroku - o sygn. IV SA/Po 1035/11, w którym Sąd nakazał zbadać kwestię zacienienia pokoju - znajdującego się na piętrze - budynku. Tymczasem, w tym zakresie WWINB nie udokumentował żadnych ustaleń. Podkreślić trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydając wyrok z dnia 06 grudnia 2018 r. o sygn. IV SA/Po 962/18 dysponował danymi przedstawionymi na załączniku nr [...] do zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2019 r., a dotyczącymi okna na pierwszym piętrze. Pomimo to, Sąd nie rozstrzygnął wówczas sprawy merytorycznie, ale nakazał przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu zbadać m.in. kwestię zacienienia pokoju znajdującego się - na piętrze - budynku położonego na działce nr [...]. Należy zauważyć, że świadomego treści tych wytycznych, zawartych w obydwu prawomocnych wyrokach (IV SA/Po 1035/11 oraz IV SA/Po 962/18)

Skarżącego wezwano do uzupełnienia opracowania w sprawie "zacienienia pokoju". Znając treść wiążących w sprawie wyroków, w których istota sporu ogniskowała się wokół kwestii zacienienia pokoju na piętrze oraz zważywszy literalne brzmienie postanowienia z dnia [...] czerwca 2019 r. (k. 833 i 832 akt adm.) wzywające literalnie do uzupełnienia opracowania w sprawie "zacienienia pokoju" Skarżący odpowiadając na to wezwanie mógł mieć na uwadze wyłącznie okno zlokalizowane na piętrze. Tego też dotyczyła uzupełniona przez niego dokumentacja.

Tymczasem, przesłanką wydania zaskarżonej decyzji były ustalenia dotyczące okna zlokalizowanego na parterze. Zasadnie zatem z zaskarżoną decyzją nie zgodził się Skarżący wskazując, że dopiero w motywach uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a nie postanowienia organu pojawiły się zarzuty do projektu. Zasadnie w skardze podniesiono, że w toku postępowania organ nie wskazał aby w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującym prawem Skarżący miał przedstawić opracowanie w sprawie zacienienia okna innego niż zlokalizowane na piętrze budynku zlokalizowanego na działce nr [...] - co uczyniono.

Podkreślić trzeba, że Sąd nie kwestionuje ciążącego na organach obowiązku wnikliwego zbadania sprawy i prawidłowo WWINB uznał za potrzebne zbadanie kwestii spełnienia wymogu określonego w § 13 rozporządzenia nie tylko w odniesieniu do okna zlokalizowanego na piętrze budynku położonego na dz. nr [...]. Jednak nie zmienia to okoliczności, że nie udokumentowano aby okno na parterze należało do pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w rozumieniu § 4 rozporządzenia, a jednocześnie w toku postępowania Skarżącego wezwano do przedstawienia opracowania wyłącznie w sprawie zacienienia okna na piętrze.

W tej sytuacji stanowisko WWINB uznać należało za przedwczesne, a sprawę za wymagającą dalszego wyjaśnienia.

Dlatego uznając, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018, poz. 1667 ze zm.) uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi

w wysokości [...] zł oraz koszt zastępstwa procesowego ([...] zł) i opłaty od pełnomocnictwa ([...] zł).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pierwszej kolejności ustali czy okno zlokalizowane w parterze budynku położonego na działce nr [...] służy zapewnieniu naturalnego oświetlenia pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w rozumieniu § 4 rozporządzenia. Organ udokumentuje poczynione w tym zakresie ustalenia i umożliwi Skarżącemu zajęcie stanowiska w tej kwestii. W zależności od poczynionych ustaleń organ albo rozstrzygnie sprawę merytorycznie, albo w przypadku ustalenia, że zlokalizowane w parterze okno nie należy do pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, przejdzie do dalszej analizy zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia [...] grudnia 2018 r. sygn. IV SA/Po [...].