Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 859/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21, 81, 120, 121, 122 i 180, 181, 187
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 645/12 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 21 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 645/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 21 maja 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie decyzją z dnia 21 maja 2012 r., po rozpoznaniu odwołania podatnika, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 11 sierpnia 2011 r., określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu prowadzonej w 2008 r. działalności gospodarczej w kwocie 347.999 zł. Organ odwoławczy podniósł, że kwestią sporną, co do której strona podniosła zarzuty w odwołaniu jest wartość przychodu jaką strona powinna wykazać z tytułu sprzedaży nieruchomości przy ul. S., udokumentowanej aktem notarialnym Repertorium A numer 9447/2008 z dnia 2 grudnia 2008 r. Jak bowiem wynika z zapisów dokonanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, podatnik ujął w przychodach działalności przychód ze sprzedaży ww. nieruchomości w kwocie 2.120.000 zł (w udziale 40%), udokumentowany fakturą VAT nr [...] z dnia 3 grudnia 2008 r. Następnie przychód z tego tytułu został zmniejszony o kwotę 120.000 zł, w związku z wystawieniem faktury korygującej [...] z dnia 31 grudnia 2009 r. Organ odwoławczy podniósł, że bez znaczenia dla ustalenia wysokości przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości pozostaje okoliczność, czy cena została faktycznie zapłacona, jak i sposób jej zapłaty.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, brak poprawności dokonanych przez organ podatkowy ustaleń co do treści obowiązywania norm prawnych zastosowanych w decyzji, brak poprawności dokonanych ustaleń stanu faktycznego, przypisaniem udowodnionego stanu prawnego pod niewłaściwą normę prawną oraz błędy w ustalaniu konsekwencji prawnych. W szczególności zarzucono naruszenie przepisów art. 21, 81, 120, 121, 122 i 139, 155, 165, 180, 181, 187, 193, 240, 272, 274 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm. – dalej: "O.p.") oraz art. 14 i 19 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.). W konsekwencji strona wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej korekty sprzedaży nieruchomości na kwotę 120.000 zł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Szczecinie uznał, że skarga jest niezasadna. Dokonując analizy aktu notarialnego z dnia 2 grudnia 2008 r. Sąd stwierdził, że cena sprzedaży została ustalona konkretnie, brak również zapisów wskazujących, że strony do określenia ceny posłużyły się podstawą do jej ustalenia (zgodnie z art. 536 § 1 Kodeksu cywilnego) w sposób inny niż konkretne wyrażenie ceny. Zdaniem Sądu, nie można uznać za słuszne twierdzeń strony zawartych w skardze, że ostateczna cena transakcji została ustalona dopiero po spełnieniu dodatkowych uzgodnień i czynności, a więc że porozumienie z dnia 23 grudnia 2009 r. miało spowodować zmianę ceny tej transakcji sprzedaży.

Odnosząc się do przedłożonego przez stronę porozumienia z dnia 23 grudnia 2009 r. Sąd stwierdził, że ustalenia tam zawarte dotyczyły jedynie uzgodnień w kwestii wzajemnych rozliczeń finansowych w związku z zakończeniem innego zdarzenia gospodarczego, tj. przebudowy drogi przy ul. S. oraz P., a dokładniej - potrąceń wzajemnych wierzytelności po dokonaniu przebudowy drogi, czego w żadnej mierze nie można utożsamiać ze zmianą ceny nieruchomości określonej jednoznacznie w ww. umowie sprzedaży z dnia 2 grudnia 2008 r.

Sąd podkreślił także, że dla ustalenia wysokości przychodu nie ma znaczenia sposób uiszczenia ceny określonej w umowie, bowiem obowiązek podatkowy powstaje z dniem zawarcia umowy, a jego wysokość jest determinowana ceną w niej określoną, którą w przedmiotowej sprawie - dla skarżącego - stanowi kwota 2.120.000 zł. Fakt, że część ceny miała być zapłacona w okresie późniejszym poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności nie ma wpływu na wartość nieruchomości wyrażoną w konkretnej cenie, a w konsekwencji na wartość przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości położonej w S. przy ul. S. 11, stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f.

Zmiana postanowień przedmiotowej umowy sprzedaży z dnia 2 grudnia 2008 r., w ocenie Sądu, wymagała zastosowania formy aktu notarialnego. Z akt sprawy wynika natomiast, iż cena sprzedaży określona w akcie notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 2 grudnia 2008 r. nie została zmieniona kolejnym aktem notarialnym.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zarzucił Sądowi pierwszej instancji: naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 19 ust.1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 8 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, iż cena określona w notarialnie zawartej umowie sprzedaży nieruchomości, to cena wskazana w umowie bez uwzględniania zmian do tej umowy i rzeczywistych ustaleń stron, przez co wypełniona jest dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi

podatnika w sytuacji, gdy decyzja organu podatkowego została wydana z naruszeniem art. 21, 81,187,199a O.p., uzasadniającym jej uchylenia ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na niewłaściwym sposobie określenia zobowiązania podatkowego, poprzez samodzielne określenie stosunku i praw wynikających z umów cywilnoprawnych tj. art. 21 O.p. nieuznanie skutecznie złożonej korekty zeznania tj. art. 81 O.p., brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego tj. art. 187 O.p., ustalenie treści czynności prawnej bez uwzględnienia zamiarów stron, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony tj. art. 199a, a ostatecznie błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Na początek podnieść należy, że spór w sprawie w istocie toczył się wokół ustalenia fatycznego: wysokości uzyskanej przez skarżącego ceny ze sprzedaży, która w konsekwencji miała wpływ na określenie uzyskanego przychodu. Organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji trafnie przyjęły tę cenę ze sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży użytkowania wieczystego. Cena ta wynika jednoznacznie - wprost z wymienionego aktu notarialnego, który, zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia 14 II 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), stanowi dokument urzędowy, potwierdzający prawdziwość zawartych w nim treści. Umowy tej nie mogło zmienić zawarte następnie przez skarżącego "porozumienie", ponieważ: 1/nie posiadało wymaganej dla przeniesienia użytkowania wieczystego formy aktu notarialnego, 2/ dotyczyło rozliczeń skarżącego, nie zaś zmiany ustalonej ceny umownej, 3/potrącenie wierzytelności kontrahenta strony z tytułu remontu drogi z częścią wierzytelności z tytułu sprzedaży użytkowania wieczystego stanowiło postać realizacji tych wierzytelności, nie zaś ich zmianę.

Z tych powodów uznać należało, że stan sporny stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo, na co nie mogły mieć wpływu wykładnia i stosowanie przepisów prawa materialnego wymienionych w zarzutach skargi kasacyjnej.

Wobec powyższego, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.