Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2637/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 78f ust. 1, art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12
journal: Dz.U. 2015 poz 615
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 133 § 1, art. 141 § 4 , art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 176 § 1 pkt 2, art. 184, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2645/16 w sprawie ze skargi C.C. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego przeprowadzonego w dniach 15-18 marca 2016 r. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od C.C. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego przeprowadzonego w dniach 15-18 marca 2016 r. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2645/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C.C. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego (który został przeprowadzony w dniach 15-18 marca 2016 r.) z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego.

Z referatu Sądu wynika, że C.C. przystąpił do egzaminu adwokackiego przed Komisją Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w T., która uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdziła, że egzaminowany uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący uzyskał z zadań z zakresu prawa karnego, cywilnego i gospodarczego ocenę dostateczną, z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dobrą, natomiast z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę niedostateczną, co oznaczało wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego (w skrócie: Komisja Odwoławcza) uchwałą z dnia [...] listopada 2016 r. wydaną na podstawie art. 78h ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615 ze zm.; dalej: p.a.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania C.C., utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę z dnia [...] kwietnia 2016 r.

W uzasadnieniu Komisja Odwoławcza wskazała, że pismo skarżącego stanowiące skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zasługuje na notę pozytywną z uwagi na brak korespondencji pomiędzy treścią postawionych zarzutów, a treścią uzasadnienia skargi. Z uzasadnienia postawionych zarzutów naruszenia art. 54 ust. 1 i art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.) nie wynika, aby dostrzeżony został najważniejszy problem tkwiący w zadaniu egzaminacyjnym z prawa administracyjnego, jakim była okoliczność, że przebywanie skarżącego na obserwacji psychiatrycznej nie stanowiło przeszkody do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Egzaminowany nie uzasadnił prawidłowo na czym tak naprawdę polegało naruszenie art. 54 ust. 1 i art. 59 ust. 1 u.p.s. Co prawda na str. 4 pracy zawarto stwierdzenie, że "decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej stanowi dopiero pierwszy etap (...)", jednakże dalsza część uzasadnienia skargi nie pozwala na przyjęcie, iż egzaminowany prawidłowo interpretuje regulację normatywną w zakresie właśnie odróżnienia decyzji o skierowaniu od decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej. Świadczy o tym niewątpliwie zdanie zawarte na ostatniej stronie uzasadnienia sporządzonej skargi: "Z uwagi na to, że Organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego o umieszczenie w domu pomocy społecznej a limine (a stanowisko to podtrzymał Organ II instancji), zbytecznym jest podnoszenie zarzutów uchybień postępowania obu Organów (...)". Za niezasadny Komisja uznała zarzut odwołującego dotyczący naruszenia "art. 78e ust. 2 ustawy – poa, art. 7, 77 i 80 kpa i w konsekwencji także art. 8 kpa polegający na sprzeczności ustalenia z pkt 2 uzasadnienia oceny cząstkowej z [...].04.2016 r. z faktyczną treścią skargi w zakresie nawiązania w skardze do etapowości wydawania decyzji, bowiem wbrew poczynionemu ustaleniu projekt skargi zawiera nawiązanie do etapowości wydawania decyzji".

Komisja Odwoławcza zgodziła się również z egzaminator sędzią NSA [...], że nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 1 i 107 ust. 1 u.p.s.) i niepodjęcie wymaganych czynności dowodowych (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) stanowiłoby podstawę do uchylenia kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), czego w skardze nie podniesiono. Skarga sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika powinna określać zarzuty precyzyjnie ze wskazaniem przepisów naruszonych przez organ II instancji. Za nietrafny Komisja uznała zarzut, że "doszło do naruszenia art. 78e ust. 2 poa, art. 7, 77 i 80 oraz art. 11 kpa i w konsekwencji także art. 8 kpa w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ppsa polegającego na negatywnej ocenie okoliczności pominięcia w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej". Wreszcie za oczywiście błędny Komisja uznała wniosek skargi "o przekazanie sprawy Prezydentowi Miasta Białegostoku do ponownego rozpatrzenia" – ustawa procesowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi jedynie o obowiązku sądu uchylenia ostatecznej decyzji lub postanowienia.

W ocenie Sądu I instancji, który oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., Komisja Odwoławcza słusznie wskazała, że praca egzaminacyjna, aby mogła zostać oceniona pozytywnie, musi spełniać przynajmniej w dostatecznym stopniu wszystkie kryteria wymienione w art. 78e ust. 2 p.a., do których należą: wymogi formalne, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem egzaminacyjnym reprezentuje.

Odpowiadając na zarzut braku odniesienia się przez Komisję Odwoławczą do wszystkich racji i zarzutów odwołania, Sąd wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały spełnia wymogi określone w art. 107 k.p.a., a w rozpoznawanej sprawie Komisja Odwoławcza uczyniła zadość obowiązkowi przedstawienia wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia uchwały, realizując tym samym dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w związku z art. 78h ust. 12 p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały w pełni wynika, dlaczego z zadania z prawa administracyjnego skarżący otrzymał ocenę niedostateczną. Wyszczególniono wszystkie mankamenty pracy z prawa administracyjnego – m.in. brak powiązania treści postawionych zarzutów z treścią uzasadnienia skargi, tj. nieprawidłowe uzasadnienie w zakresie naruszenia art. 54 ust. 1 i art. 59 ust. 1 u.p.s., niepodniesienie faktu nieprzeprowadzenia wywiadu środowiskowego (stosownie do art. 106 ust. 1 i art. 107 ust. 1 u.p.s.), co stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie niepodjęcia wymaganych czynności dowodowych i dawało podstawę do uchylenia kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a także błędny wniosek skargi o przekazanie sprawy Prezydentowi Miasta Białegostoku do ponownego rozpatrzenia. Powyższe uchybienia pracy egzaminowanego dostrzeżone przez obie Komisje egzaminacyjne uniemożliwiły wystawienie oceny pozytywnej.

W ocenie Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. Organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i wydanie orzeczenia uchylającego w całości zaskarżoną uchwałę, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od Komisji na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Sądem I instancji oraz kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych sprzeczych z treścią zebranego materiału:

(a) iż skarżący nie dostrzegł, że czasowe umieszczenie wnioskodawcy w szpitalu, nie stanowi przeszkody dla skierowania go w domu pomocy społecznej (dalej: DPS), gdy wbrew tej tezie Komisji w treści pracy egzaminacyjnej kilkakrotnie podniesiono, że czasowe umieszczenie wnioskodawcy w szpitalu, nie wyłącza możliwość skorzystania z wnioskowanego prawa pomocy,

- przyznanie prawa pomocy w postaci umieszczenia w DPS poprzedza etapowa procedura, w której pierwszym rozstrzygnięciem jest skierowanie do DPS, gdy wbrew tej tezie Komisji w treści pracy egzaminacyjnej kilkakrotnie podniesiono, że istnieje etap rozstrzygnięcia o skierowaniu i że stanowi on pierwszy etap przyznania wnioskowanego prawa pomocy,

(b) że w zadaniu egzaminacyjnym nie przeprowadzono wywiadu środowiskowego, gdy wbrew tezie Komisji na str. 12 zadania egzaminacyjnego jest potwierdzenie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (z akt postępowania karnego) w zakresie sytuacji osobistej wnioskodawcy wskazane błędne ustalenia faktyczne są dowodem, że Komisja nie wykonała swojego obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, rozpatrzenia wyczerpująco całego materiału dowodowego i dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego;

2. przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9, art. 10 § 1 i 3, art. 15 oraz art. 81 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o treści opinii ws. zasadności odwołania, mającej wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, która to opinia została ujawniona podczas posiedzenia Komisji bezpośrednio przed podjęciem uchwały przez tę Komisję, pomimo że obowiązek poinformowania o tej okoliczności spoczywał na Komisji (art. 9 i 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78h pkt 12 p.a.);

- w konsekwencji uchybienia temu obowiązkowi przez Komisję, uniemożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do nowego dowodu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skarżący nie mógł wskazać, które istotne dla oceny jego pracy egzaminacyjnej tezy tej opinii są nieprawidłowe;

3. przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego w zakresie przyjęcia, że (pominięte w zarzutach petitum pracy egzaminacyjnej) naruszenia przepisów postępowania z art. 106 ust. 1 i 107 ust. 1 u.p.s. i w konsekwencji także art. 7 i 77 § 1 k.p.a. miały wpływ na wynik sprawy, uniemożliwia kontrolę sądową uchwały Komisji.

Skarżący uznał zakres naruszeń przepisów postępowania za niemogący mieć wpływu na wynik sprawy i dlatego wspomniał o nich jedynie w uzasadnieniu swojego projektu skargi, natomiast Komisja zajęła inne stanowisko i na niej spoczywał obowiązek uzasadnienia faktycznego poprzez wskazanie możliwego wpływu tych naruszeń na wynik sprawy i wyjaśnienia dlaczego stanowisko skarżącego byłoby nieprawidłowe.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, że sprawowana przez Naczelny Sąd Administracyjny kontrola zaskarżonych wyroków przebiega wyłącznie w obszarze zakreślonym przez wnoszącego skargę kasacyjną, co oznacza, że sąd kasacyjny związany jest postawionymi, w ramach podstaw wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzutami i ich uzasadnieniem. Wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada dyspozycyjności jaką rządzi się postępowanie kasacyjne, zabrania sądowi kasacyjnemu dokonywania jakichkolwiek korekt lub uzupełnień podstaw skargi kasacyjnej i rozstrzygania tym samym poza granicami wniesionego środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny ocenia wyłącznie zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, zaś merytorycznie odnosi się tylko do tych zarzutów, które zostały prawidłowo sformułowane (wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2118/11, wyrok NSA z dnia 20 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 74/11, wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r. sygn. akt II GSK 3780/16; te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie zakończonej skarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I Instancji uznał, że ostateczna uchwała Komisji Odwoławczej utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej ustalającej negatywny wynik egzaminu adwokackiego C.C. nie naruszała prawa.

Skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie określonej art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenia przepisów postępowania, a sformułowane w ramach tej podstawy zarzuty koncentrują się wokół kwestii wadliwego ustalenia stanu faktycznego – jednak dotyczących głównie samego zadania z prawa administracyjnego oraz związanej z tym, zaakceptowanej przez WSA, oceny Komisji Odwoławczej.

Podkreślić należy, że oparta na zarzutach naruszenia prawa procesowego skarga kasacyjna, jak stanowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a., może zostać uwzględniona jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjęta na gruncie postępowania przed Naczelny Sądem Administracyjnym regulacja stanowi niejako powtórzenie przesłanki uwzględnienia przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który stanowi, że sąd uwzględni skargę, jeśli stwierdzi naruszenie innych, niż dających podstawę do wznowienia postępowania przepisów, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną kontrolowanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia (uchwały) stanowił, poza art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 p.a. regulującym tryb postępowania przed komisją odwoławczą, przepis art. 78f ust. 1 p.a., zgodnie z którym pozytywny wynik egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. Natomiast sposób dokonywania ocen ze wszystkich pięciu części egzaminu adwokackiego, w tym, z zakresu prawa administracyjnego, został określony w art. 78e p.a. W skardze kasacyjnej nie podnosi się jednak naruszenia żadnego z tych przepisów, choć to właśnie w błędnej ich wykładni lub wadliwym zastosowaniu należałoby upatrywać wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy. Mając wszakże na względzie przyjęty uchwałą pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09; pub. ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz. 1) obowiązek sądu kasacyjnego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, iż żaden z postawionych zarzutów procesowych nie mógł uzasadniać uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Całkowicie niezasadny jest, sformułowany w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, najdalej idący zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 133 § 1 tej ustawy. Objaśniając sens i znaczenie pierwszego z wymienionych przepisów, można powiedzieć, że uzasadnienie orzeczenia służy wyjaśnieniu powodów wydania rozstrzygnięcia określonej treści i powinno być tak sporządzone, aby umożliwiać stronom postępowania oraz sądowi kasacyjnemu, na wypadek wniesienia skargi kasacyjnej, prześledzenie rozumowania sądu, które do tego doprowadziło. Podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przez sąd art. 141 § 4 cyt. ustawy tylko wówczas może zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (por. wyroki NSA: z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 1349/14, z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 191/13, z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt I FSK 1696/11). Należy dodać, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39). Natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu I instancji w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa, które to stanowisko podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkiem zarzutów naruszenia przepisów wykładanych lub stosowanych przez Sąd I instancji.

Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku w żadnym razie nie pozwala na stwierdzenie, że Sąd I instancji uchybił obowiązkowi sporządzenia, odpowiadającego rygorom art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienia wyroku w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stanowi o istotnym naruszeniu wskazanego przepisu, również w powiązaniu go z art. 133 § 1 p.p.s.a., nieprzedstawienie w części uzasadnienia faktycznego zaskarżonego wyroku wszystkich pism procesowych jakie strony złożyły w toku postępowania przed Sądem I instancji, a tym bardziej nie jest usprawiedliwione wnioskowanie o dokonanie kontroli sądowej z naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. Idzie wszak o to, aby zreferowana została istota problemu prawnego sprawy w świetle ustalonego przez organ stanu faktycznego, tak bowiem należy rozumieć "zwięzłe przedstawienie stany sprawy", o czym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Temu obowiązkowi Sąd niewątpliwie zadośćuczynił. Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może również uzasadniać, kierowana przeciwko zaskarżonej uchwale, argumentacja oparta na przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.

Wreszcie nie mieści się w zarzucie naruszenia przepisu procedury sądowoadministracyjnej, jakim jest art. 141 § 4 p.p.s.a., zarzut oparty na art. 106 u.p.s. i art. 107 § 1 tej ustawy, odnoszący się wprost do uzasadnienia faktycznego zaskarżonej uchwały Komisji Odwoławczej. Zarzut naruszenia tych przepisów nie może również być adresowany do Komisji Odwoławczej, a wcześniej do Komisji Egzaminacyjnej, w prowadzonym przez te organy postępowaniu o ustalenie wyniku egzaminu adwokackiego, a może jedynie na etapie postępowania kasacyjnego, stanowić uzasadnienie naruszenia przez organ art. 80 k.p.a., czego Sąd I instancji nie dostrzegł.

Należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna powinna spełniać ściśle sprecyzowane wymogi, charakterystyczne dla tego kwalifikowanego środka odwoławczego, wymienione w art. 176 § 1 i 2 p.p.s.a. Wśród nich znajduje się wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), który trzeba rozumieć w ten sposób, że zarzuty skargi kasacyjnej muszą być skierowane przeciwko zaskarżonemu wyrokowi (por. np. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 3541/17, gdzie jednoznacznie stwierdzono, że "zarzuty skargi kasacyjnej muszą odnosić się do tych przepisów prawa, które legły u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Sądu pierwszej instancji, bowiem skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi sądowemu, a jedynie pośrednio przeciwko rozstrzygnięciom administracyjnym, które podlegały kontroli sądowej."; tak samo NSA w wyroku z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 648/18).

Podniesiony w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych (w tym miejscu podkreślić należy, iż wyróżnikiem postępowania przed sądem administracyjnym jest, że sąd ten żadnych ustaleń nie dokonuje) nie może zostać uwzględniony, bowiem jak wynika z jego uzasadnienia nie został skierowany przeciwko wyrokowi, lecz przeciwko dokonanej, w wyniku złożonego odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej, kontroli zasadności wystawionych przez egzaminatorów dwóch niedostatecznych ocen z zadania z zakresu prawa administracyjnego, co legło u podstaw negatywnej oceny z całego egzaminu.

Wyjaśnić trzeba, iż grupa przepisów zawartych w art. 145 oraz art. 151 p.p.s.a. kształtuje zakres orzekania w odniesieniu do skarg na decyzje administracyjne oraz postanowienia i nie może być skutecznie podnoszona w ramach podstawy, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Orzeczenie oddalające skargę lub uchylające rozstrzygnięcie administracyjne nie jest skutkiem zastosowania art. 151 lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., lecz jest następstwem dokonanej przez sąd, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontroli prawidłowości dokonanych przez organ, na podstawie właściwych w sprawie przepisów postępowania, ustaleń w zakresie stanu faktycznego i zastosowania w stwierdzonym stanie rzeczy przepisów prawa materialnego. Stąd prawidłowo postawiony na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut wymaga wskazania wiążącego sąd administracyjny przepisu prawa procesowego oraz w razie kwestionowania prawidłowości przeprowadzonej przez organ procedury – tych jej przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone. Niezbędne, ze względu na postawiony art. 174 pkt 2 cyt. ustawy wymóg wykazania możliwego, istotnego wpływu na wynik sprawy, jest uzasadnienie ściśle korespondujące z treścią zarzutu. Zamieszczone pod pkt II uzasadnienie skargi kasacyjnej dowodzi, że jej autor zdystansował się od przepisów, które podniósł w petitum skargi kasacyjnej, poprzestając na odmiennej, niż to uczyniła Komisja Odwoławcza i niż to zaaprobował WSA, ocenie prawidłowości rozwiązania zadania z prawa administracyjnego. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej w tej części jest nieprawidłowa, zatem stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną kwestionujące prawidłowość konstrukcyjną tego środka odwoławczego jest trafne.

Można jedynie stwierdzić, iż u podstaw negatywnego wyniku egzaminu stwierdzonego uchwałą Komisji Egzaminacyjnej legły dwie oceny niedostateczne z rozwiązania zadania z prawa administracyjnego, co wykluczało – ze względu na określony art. 78f ust. 1 p.a. warunek pozytywnych ocen z wszystkich części egzaminu adwokackiego – uzyskanie przez skarżącego wyniku pozytywnego. Komisja Odwoławcza, uznając zasadność ocen egzaminatorów, stwierdziła, że wprawdzie sporządzony przez skarżącego projekt skargi do sądu administracyjnego spełnia warunki formalne, jednak nie spełnia zasadniczej dla prawidłowości obsługi prawnej świadczonej przez adwokata umiejętności prawidłowej interpretacji przepisów mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia casusu administracyjnego, a na konieczność wykazania się taką umiejętnością wskazuje art. 78e ust. 2 p.a. Sąd I instancji zasadnie zaakceptował zaskarżone rozstrzygnięcie, słusznie uznając, że na wadliwość sformułowania zarzutu skargi w zadaniu skarżącego, zawierającą się w pominięciu wadliwego interpretowania przez organ art. 54 ustawy o pomocy społecznej wskazywała w uzasadnieniu oceny cząstkowej sędzia NSA [...] oraz Komisja Odwoławcza (str. 13 uzasadnienia uchwały). To przecież prawidłowa wykładnia determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. Sporządzający projekt skargi na decyzję odmawiającą, na podstawie art. 106 ust. 1 u.p.s. w związku z art. 54 ust. 1 u.p.s., umieszczenia w domu pomocy społecznej, powinien dostrzec wszystkie mankamenty decyzji, w tym tak istotny dla wyniku sprawy zakres postępowania dowodowego wynikający z prawidłowej wykładni art. 54 ust. 1 cyt. ustawy. Nie ulega wątpliwości, że takiej umiejętności skarżący nie zaprezentował.

Nie może wpłynąć na wynik sprawy niepoinformowanie skarżącego o treści Opinii w sprawie zasadności odwołania, co jest podnoszone w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej. Należy zauważyć, że stosownie do treści art. 78h ust. 12 p.a. do postępowania przed komisją odwoławczą przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio, co oznacza, że specyfika postępowania szczególnego wymusza albo: stosowanie przepisów k.p.a. wprost, stosowanie ich z konieczną modyfikacją, albo niestosowanie w ogóle. Nie sposób nie zauważyć, że postępowanie, w którym opinia prezentowana jest przez wyznaczonego członka komisji przed podjęciem przez nią uchwały, w istocie wyklucza na tym etapie aktywność strony postępowania.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego w punkcie 2 sentencji wyroku orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804).