Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1084/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8, ust. 9 i ust. 11
journal: Dz.U. 2014 poz 752
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] maja 2014 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącego J. T. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z [...] lipca 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania J. T. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor IC" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "Naczelnik UC" lub "organ I instancji") z [...] maja 2014 r. Przedmiotem tych decyzji było określenie zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego ([...] zł). Jako podstawę prawną decyzji Dyrektor IC powołał między innymi przepisy art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8, 9 i 11 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 752 ze zm.; dalej: "u.p.a.").

2. Stan faktyczny.

2.1. Naczelnik UC ustalił, że skarżący nabył wewnątrzwspólnotowo [...] kwietnia 2012 r. samochód osobowy marki [...] (rok produkcji [...], pojemność silnika [...] cm3). We właściwym urzędzie celnym złożył deklarację uproszczoną wewnątrzwspólnotowego nabycia AKC-U z tytułu przemieszczenia pojazdu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Jako podstawę opodatkowania podał kwotę [...] zł, a zobowiązanie w podatku akcyzowym z zastosowaniem stawki 18,6% zadeklarował i uiścił w wysokości [...] zł.

Naczelnik UC uznał, że deklarowana przez skarżącego podstawa opodatkowania

z tytułu nabycia pojazdu znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu (ok. 48%). Określił zatem skarżącemu wysokość podstawy opodatkowania akcyzą ([...] zł) i zobowiązanie w tym podatku ([...] zł). Obliczeń dokonał

na podstawie załączonej przez skarżącego opinii biegłego, który wartość bazową brutto przedmiotowego pojazdu określił na kwotę [...] zł. Następnie wartość tą skorygował do wartości rynkowej ocenianego samochodu w stanie jak przed szkodą. Uwzględnił przy tym korekty: za wyposażenie dodatkowe (+[...] zł), za pierwszą rejestrację (+[...] zł) i za przebieg (-[...] zł). Wartość nieuszkodzonego pojazdu przyjął

w kwocie [...] zł, którą poddał analizie metodą zredukowanego kosztu naprawy (wartość rynkowa samochodu w stanie uszkodzonym wyniosła [...] zł) oraz metodą stopnia uszkodzenia (wynik końcowy [...] zł). Ostatecznie wartość rynkową pojazdu w stanie uszkodzonym rzeczoznawca określił na kwotę [...] zł brutto. Naczelnik UC nie znalazł podstaw do zastosowania korekty ze względu na współczynnik zbywalności. Wartość rynkową pojazdu ostatecznie określił na kwotę [...] zł. Różnicę pomiędzy deklarowaną i przyjętą przez organ podstawą opodatkowania określił na 48%. Podatek należny określił zaś na kwotę [...] zł (różnica między podatkiem akcyzowym należnym a zadeklarowanym i zapłaconym przez skarżącego).

2.2. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 104 ust. 8, ust. 9 i ust. 11 u.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że wartość przedmiotowego pojazdu znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego oraz na błędnym ustaleniu wysokości podstawy opodatkowania poprzez nieuznanie jako podstawy opodatkowania ceny uiszczonej przez odwołującego, jak również na nieprzyjęciu podczas ustaleń wartości pojazdu wskazanej przez rzeczoznawcę za pomocą zredukowanego kosztu naprawy;

- art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: "Op") poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. nieuzasadnione przyjęcie wartości przedmiotowego pojazdu ustalonej metodą stopnia uszkodzenia, gdy z opinii rzeczoznawcy wynika, że wartość pojazdu została ustalona w oparciu o metodę zredukowanego kosztu naprawy, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

2.3. Dyrektor IC nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Naczelnika UC.

Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie oraz obowiązków organu odwoławczego, powołał się na przepisy prawa materialnego, w tym art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8, ust. 9 i ust. 11 u.p.a. (zob. s. 4 – 7 zaskarżonej decyzji). Stwierdził, że skarżący znacznie zaniżył podstawę opodatkowania (48% średniej wartości rynkowej pojazdu

w kraju określonej przez rzeczoznawcę). Uznał za wiarygodne ustalenia rzeczoznawcy zawarte w przedłożonej przez skarżącego opinii, z pominięciem korekty (współczynnika zbywalności). Średnią wartość rynkową auta ustaloną przez organ I instancji ([...] zł) Dyrektor IC uznał zatem za prawidłową, jak również kwotę zobowiązania podatkowego określoną przez ten organ (zob. str. 13 – 16 zaskarżonej decyzji). Stwierdził przy tym, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 104 ust. 9 u.p.a., gdyż deklarowana przez skarżącego podstawa opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości tego pojazdu na rynku krajowym ([...] zł i ok. 48%). Skarżący nie wskazał zaś przyczyn tego stanu rzeczy. Za chybione uznał zatem zarzuty odwołania (zob. s. 16 – 20 zaskarżonej decyzji).

3. Postępowanie sądowe.

3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] września 2014 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd"). Występując o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, postawił zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8 i ust. 11 u.p.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że deklarowana przez skarżącego wartość samochodu osobowego marki [...] bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego oraz na błędnym ustaleniu podstawy opodatkowania poprzez nieuznanie jako podstawy opodatkowania ceny uiszczonej przez odwołującego, jak również na nieprzyjęciu, podczas ustaleń, wartości pojazdu wskazanej przez rzeczoznawcę samochodowego w opinii z [...] kwietnia 2012 r.;

- art. 104 ust. 9 u.p.a. poprzez określenie podstawy opodatkowania w oparciu

o średnią wartość rynkową pojazdu, gdy skarżący, na wezwanie organu, udzielił odpowiedzi i wskazał przyczyny uzasadniające deklarowaną wysokość opodatkowania;

- art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 1 Op poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania podatnika, z uwagi na dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, odmowę mocy dowodowej części opinii rzeczoznawcy (nieuwzględnienie współczynnika zbywalności) oraz dokonanie przez organ podatkowy we własnym zakresie ustaleń wymagających wiedzy specjalnej (tj. ustalenia wartości pojazdu uszkodzonego) oraz kierowanie się interesem fiskalnym z pominięciem interesu podatnika, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji;

- art. 172 i art. 173 w związku z art. 274a Op poprzez niesporządzenie protokołu z czynności sprawdzających przeprowadzonych w 2012 r., w wyniku czego skarżący powziął przekonanie, że organ podatkowy uznał za właściwą zadeklarowaną podstawę opodatkowania i wysokość uiszczonego podatku akcyzowego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości odsetek.

3.2. Uzasadniając skargę jej autor rozwinął powyższe zarzuty. W jego ocenie przedstawiona w toku postępowania opinia rzeczoznawcy w sposób wystarczający uzasadnia przyczynę zadeklarowania podstawy opodatkowania w wysokości ceny zakupu pojazdu ([...] zł). Pojazd był bowiem uszkodzony. Powołał się przy tym

na poglądy prawne wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (m. in. wyroki: NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1704/11; WSA w Białymstoku z 29 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 47/12; WSA w Rzeszowie z 10 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 162/11 oraz NSA w sprawach I GSK: 691/09, 700/09, 1062/11, 22/12, 27/12, 1496/11, 1399/11). Wywiódł, że nie wystąpiły podstawy do zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 104 ust. 7, 8 i 9 u.p.a., gdyż

skarżący wykazał, że deklarowana wartość pojazdu odbiega od jego średniej wartości rynkowej z powodu jego uszkodzenia. Ustalenie podstawy opodatkowania nie mogło nastąpić na podstawie ustalonej przez organy średniej wartości rynkowej, gdyż zadeklarowana kwota, jaką skarżący zapłacił za przedmiotowy pojazd, nabyty w kraju unijnym, jest możliwa do ustalenia. Ustawodawca w treści art. 104 ust. 9 u.p.a. wyraźnie upoważnił organy do jego stosowania wyłącznie przy wystąpieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie. Organy pominęły zaś możliwość zastosowania art. 104 ust. 1 u.p.a. i nie wykazały, dlaczego w przypadku skarżącego wysokość podstawy opodatkowania pojazdu ustaliły wyłącznie na podstawie średniej wartości rynkowej auta. Pominęły przy tym wartość tego pojazdu na rynku nabycia, która uzasadnia podanie ceny tego pojazdu w wysokości wskazanej przez podatnika z powodu jego uszkodzenia. Zdaniem pełnomocnika, procedura urealnienia podstawy opodatkowania do średniej wartości rynkowej w Polsce takiego samego pojazdu winna znajdować zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy podana cena nabycia bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej samochodu, najczęściej przez zaniżenie tej ceny w stosunku do cen ukształtowanych na rynku nabycia. Skoro skarżący wskazał "uzasadnione przyczyny" podania ceny w wysokości równowartości deklarowanej, to brak było podstaw do wdrażania procedury, o której mowa w ww. przepisach u.p.a. Tym bardziej, że celem tych przepisów nie jest unifikacja cen wszystkich sprowadzanych z zagranicy samochodów i ujednolicanie ich podstaw opodatkowania według cen rynkowych w Polsce. Autor skargi dodał, że długotrwale prowadzone postępowanie wyjaśniające przez organy podatkowe miało bezpośredni, negatywny wpływ na wysokość odsetek od zaległości podatkowych.

3.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznał za chybione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

4.2. W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że skarżący bez uzasadnionej przyczyny, znacznie zaniżył deklarowaną podstawę opodatkowania z tytułu nabytego wewnątrzwspólnotowo, uszkodzonego pojazdu. Należało zatem określić skarżącemu podstawę opodatkowania i zobowiązanie w podatku akcyzowym uwzględniając ceny rynkowe pojazdów, stosując przepisy art. 104 ust. 8, ust. 9 oraz ust. 11 u.p.a.

5. Ramy prawne.

5.1. Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a., podstawą opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik obowiązany jest zapłacić za samochód. Regułą zatem jest, stosownie do literalnego brzmienia tego przepisu, że podstawą opodatkowania jest wartość wynikająca z faktury sprzedaży samochodu. Jednak w celu ograniczenia częstych przypadków zaniżania wartości nabytych wewnątrzwspólnotowo pojazdów, ustawodawca wprowadził zapis zawarty w art. 104 ust. 8 u.p.a, że w sytuacji, gdy wysokość podstawy opodatkowania

w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9 u.p.a.). Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest zaś wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem

i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (art. 104 ust. 11 u.p.a.). Czyli art. 104 ust. 8 u.p.a. zobowiązuje właściwe organy do weryfikacji podanej przez podatnika w deklaracji AKC-U podstawy opodatkowania.

5.2. Powyższa procedura winna być jednak wdrażana wyjątkowo i tylko wtedy, gdy wskazana cena nabycia bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu. Zasadą bowiem jest, że podstawę opodatkowania stanowi kwota, którą podatnik jest zobowiązany zapłacić za ten samochód (art. 104

ust. 1 pkt 2 u.p.a.). Podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 21 marca 2013 r. (I GSK 1399/11; dostępny w Centralnej

Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.cbois.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"), że nie jest prawidłowe działanie organu, który w każdej sprawie, nie bacząc na jej okoliczności, jako punkt wyjścia przyjmuje średnią wartość rynkową podobnego samochodu w kraju i do tej wartości porównuje cenę jaką zapłacił podatnik w kraju nabycia. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela i uznaje za własny także pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z 14 września 2011 r. (I GSK 245/10; CBOSA), że celem procedury określonej w art. 104 ust. 8 u.p.a (art. 82a poprzednio obowiązującej ustawy o podatku akcyzowym), nie jest unifikacja cen wszystkich sprowadzanych z zagranicy samochodów i wprowadzenie dla samochodów podobnych jednakowej podstawy opodatkowania akcyzą, niezależnie od tego, za jaką cenę samochód został zakupiony. W szczególności jego celem nie jest przeciwdziałanie konkurencji i wprowadzaniu na rynek Polski tańszych samochodów pochodzących z tańszych rynków europejskich. Celem przepisu jest przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym i celowemu zaniżaniu ceny nabycia w stosunku do ceny rzeczywiście zapłaconej, dla późniejszego zaniżenia należnych opłat i podatków. Cel ten pozwala osiągnąć tylko właściwe rozumienie użytego przez ustawodawcę określenia "uzasadniona przyczyna", z powodu której podstawa opodatkowania odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu. Określenie "uzasadnionej przyczyny" pozwala na wytyczenie zakresu zastosowania procedur weryfikacyjnych przewidzianych omawianym przepisem. Kiedy cena samochodu odbiega od średniej wartości rynkowej "z uzasadnionej przyczyny", jej weryfikacja w ogóle nie następuje. Tylko wtedy, kiedy cena budzi wątpliwości organu, co do przyczyny jej wysokości podanej przez podatnika (i jego kontrahenta), zasadna jest weryfikacja. Czyli wstępnym i najważniejszym działaniem organu jest zbadanie, czy istniały rzeczywiste, uzasadnione przyczyny, dla których cena nabycia samochodu odbiega znacznie od średniej wartości rynkowej

w rozumieniu art. 104 ust. 8 u.p.a. W przypadku stwierdzenia, że odbiega ona znacznie od średniej wartości rynkowej danego samochodu osobowego organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest do uwzględnienia z urzędu wszelkich znanych mu okoliczności, które uzasadniają taką dysproporcję pomiędzy podaną przez stronę podstawą opodatkowania konkretnego samochodu osobowego a średnią ceną podobnych samochodów zarejestrowanych w kraju.

5.3. Weryfikacja podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego może przebiegać w dwóch etapach.

W pierwszej kolejności, w razie powzięcia przez organy wątpliwości, podatnik jest zobowiązany do wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny (podstawy opodatkowania) znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. W tej fazie postępowania inicjatywa dowodowa należy do podatnika. Czyli winien on przedstawić okoliczności, uzasadniające podaną cenę. Obowiązkiem organu podatkowego jest zaś dokonanie ich oceny pod względem wiarygodności i zasadności. Wynikiem tych działań jest wstępna ocena, czy zaistniała uzasadniona przyczyna, aby podstawa opodatkowania jaką jest cena podana przez podatnika, znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej pojazdu. Jak wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądów administracyjnych, "uzasadniona przyczyna" niższej ceny pojazdu nie musi wiązać się wyłącznie z jego stanem technicznym (por. wyroki NSA: z 15 marca 2011 r., I GSK 103/10; z 14 września 2011 r., I GSK 245/10; z 15 stycznia 2013 r., I GSK 19/12 i I GSK 22/12). Stwierdzić należy, że zły stan techniczny pojazdu wpływa na jego cenę nie tylko poprzez konieczność uwzględnienia kosztów naprawy pojazdu, którą trzeba będzie przeprowadzić w kraju. Do notoriów należy wiedza, że poważne uszkodzenie samochodu powoduje, że na wielu rynkach bogatych krajów Unii Europejskiej pojazd taki osiąga bardzo niską cenę, gdyż w tamtych warunkach naprawa jest nieopłacalna. Ta okoliczność także należy do "uzasadnionych przyczyn", z powodu których podstawa opodatkowania, jaką jest cena, znacznie odbiega od średniej wartości samochodu

w kraju (zob. wyrok NSA z 21 marca 2013 r., I GSK 1399/11; CBOSA).

6. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że podatnik przedstawił dowody w postaci opinii rzeczoznawcy oraz dokumentacji fotograficznej, które w jego ocenie potwierdzają prawidłowość deklarowanej podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu uszkodzonego. Dowody te nie zostały zakwestionowane przez organy, które rozpoznając sprawę pominęły uwarunkowania rynku, na którym samochód osobowy był nabyty. Dyrektor IC nie zajął w uzasadnieniu decyzji stanowiska, czy nabycie przez skarżącego uszkodzonego pojazdu stanowi w realiach niniejszej sprawy "uzasadnioną przyczynę"

w rozumieniu art. 104 ust. 8 u.p.a. oraz jaki wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy ma ta bezsporna, jak się wydaje, okoliczność. Organy nie zajęły stanowiska co do tego, czy wystąpiły podstawy do weryfikowania deklarowanej przez skarżącego podstawy opodatkowania. Naruszyły zatem przepisy art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Op w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Zdaniem Sądu, wystąpiła więc przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a., powodująca konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zdaniem Sądu, organy nie wykazały, że deklarowana przez skarżącego wysokość podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu uszkodzonego (okoliczność bezsporna) bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu na rynku nabycia. Nie zbadały zakresu uszkodzeń przedmiotowego pojazdu w celu prawidłowego zastosowania przepisów art. 104 ust. 8 i ust. 9 w związku z ust. 1 pkt 2 u.p.a. Nie wykazały zatem, że wystąpiły przesłanki do weryfikowania deklarowanej przez skarżącego podstawy opodatkowania.

Wykazanie przez podatnika uzasadnionej przyczyny podanej ceny, np. w formie ekspertyzy (opinii rzeczoznawcy) wykazującej poważne uszkodzenie, powoduje konieczność zbadania przez organ wszechstronnego wpływu uszkodzenia na cenę pojazdu i to nie tylko przez konieczność odliczenia kosztów naprawy, ale także wzięcia pod uwagę spowodowanego uszkodzeniem spadku ceny na rynku nabycia. Badanie przez organ łatwo dostępnych zagranicznych katalogów i ustalenie jak uszkodzenie pojazdu wpływa na jego cenę, nie może być uznane za nieuzasadnione, bowiem zgodnie z art. 122 Op to organ podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Celem uregulowania przewidzianego w przepisach art. 104 u.p.a. jest przeciwdziałanie oszustwom podatkowym (zaniżaniu podstawy opodatkowania). Nie mają one jednak za zadanie przeciwdziałać podstawowym prawom ekonomii polegającym na kupnie towaru taniej po to, aby sprzedać go drożej (z zyskiem). Zatem nabycie pojazdu na rynku wspólnotowym za cenę niższą niż średnia cena w kraju nie jest naganne i nie uprawnia do każdorazowej i automatycznej zmiany podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i wyrównania jej do podstawy jaką jest średnia wartość na rynku krajowym. Zmiana podstawy opodatkowania jest uprawniona tylko wtedy, kiedy różnica w podstawie opodatkowania jest znaczna i nie ma uzasadnionej przyczyny (zob. wyrok NSA z 21 marca 2013 r., I GSK 1399/11; CBOSA).

7. Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne w zakresie, o którym mowa wyżej, czyli co do naruszenia przez organy przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op. Skoro organy podatkowe nie wyjaśniły, czy w realiach niniejszej sprawy wystąpiły przesłanki do weryfikowania deklarowanej przez skarżącego podstawy opodatkowania akcyzą, to za przedwczesne Sąd uznał odnoszenie się w sposób wiążący do wszystkich zarzutów skargi. W szczególności dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Zauważyć jednak należy, że kwestia ewentualnych odsetek od zaległości podatkowych nie była przedmiotem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Za chybione Sąd uznał zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 172 i art. 73 w związku z art. 274a Op.

8. Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik UC winien uwzględnić powyższe rozważania i wyjaśnić, czy nabycie przez skarżącego i sprowadzenie na terytorium RP uszkodzonego pojazdu stanowi podstawę do weryfikowania deklarowanej podstawy opodatkowania, uwzględniając zasadę wynikającą z art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. Należy zatem w pierwszej kolejności ustalić średnią cenę rynkową nabytego przez skarżącego, czyli uszkodzonego pojazdu (na rynku nabycia) i w odniesieniu do tej okoliczności rozważyć, czy istnieją podstawy do kontynuowania postępowania podatkowego. Jeżeli Naczelnik UC uzna za zasadne wydanie kolejnej decyzji określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego pojazdu, to obowiązany będzie uzasadniając decyzję skoncentrować swoją uwagę na kwestiach spornych, a nie bezspornych, a także wskazać precyzyjnie, które przepisy stanowią podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia kwestionującego stanowisko podatnika.

9. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, czyli uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił zaś na mocy przepisów art. 200 i art. 205 § 1 u.p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony przez skarżącego wpis stosunkowy od skargi ([...] zł), jak w punkcie drugim sentencji wyroku.