Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 385/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 2 i art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 6,  art. 8, art. 3 i  art. 44
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., wydanym na podstawie

art. 58 i art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. P. z dnia [...] stycznia 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy Komendant Główny Policji podał, iż w dniu [...] listopada 2010 r. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego z dniem 1 stycznia 2011 r. obniżył J. P. dodatek służbowy o 30% otrzymywanej stawki, tj. do kwoty [...] złotych miesięcznie.

Wymienioną decyzję wysłano zainteresowanemu za pośrednictwem Poczty Polskiej na jego adres zamieszkania.

W oparciu o adnotację doręczyciela i stemple poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji oraz na kopercie organ ustalił, że próbę doręczenia przesyłki podjęto w dniu 7 grudnia 2010 r., jednak z uwagi na niemożność jej doręczenia pozostawiono przesyłkę w urzędzie pocztowym do dyspozycji adresata, a dwukrotne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono w skrzynce listowej adresata w dniach 7 i 14 grudnia 2010 r. Po bezskutecznym upływie czternastodniowego terminu do odbioru przesyłki w dniu 21 grudnia 2010 r., przesyłkę zwrócono nadawcy w dniu następnym.

W oparciu o powyższe okoliczności oraz treść art. 44 § 4 k.p.a., Komendant Główny Policji, działając jako organ I instancji uznał, że rozkaz personalny nr [...] został skutecznie doręczony w dniu 21 grudnia 2010 r.

Z kolei, w dniu [...] stycznia 2011 r. J. P. złożył odwołanie od ww. rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Jednocześnie wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011 r. skarżący zwrócił się do tego organu o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wymienionego rozkazu personalnego. W uzasadnieniu żądania podniósł, że o wydaniu zaskarżonej decyzji dowiedział się dopiero w dniu 5 stycznia 2011 r. od pracownika Biura Kadr i Szkolenia KGP w trakcie doręczania innej decyzji. Stwierdził też, że wbrew adnotacji na kopercie z rozkazem personalnym nr ...], nie pozostawiono mu w skrzynce pocztowej awizo, ani też awizo powtórnego. Powołał się przy tym na, jak stwierdził organ, rzekomo nieprawidłową pracę listonosza Poczty Polskiej oraz przedstawił skierowaną przez siebie do Dyrektora Poczty Polskiej skargę w tym zakresie. Zakwestionował także prawidłowość i skuteczność doręczenia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w trybie art. 44 k.p.a.

W dniu [...] lutego 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał postanowienie nr [...], na mocy którego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r.

Wymienione wyżej postanowienie stało się przedmiotem skargi J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2011 r. stwierdził nieważność tego postanowienia (sygn. akt II SA/Wa 833/11). Sąd uznał, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Sprawa dotyczyła bowiem obniżenia dodatku służbowego, a nie mianowania na stanowisko służbowe, przeniesienia bądź zwolnienia ze stanowiska, czyli nie dotyczyła tych kategorii spraw, w których właściwym organem był Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Organ stwierdził, że wyrok ten wpłynął do Komendy Głównej Policji wraz z aktami sprawy w dniu 21 listopada 2011 r.

Analizując przedmiotową sprawę Komendant Główny Policji przypomniał, że stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.

Następnie organ zestawił datę doręczenia rozkazu personalnego nr [...] ([...] grudnia 2010 r.) i datę wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ([...] stycznia 2011 r.) i stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony z przekroczeniem czternastodniowego terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. dla dokonania tej czynności. Mając na względzie zasadę obliczania terminu przewidzianą w art. 57 § 1 k.p.a., Komendant Główny Policji jako końcowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. wskazał dzień [...] stycznia 2011 r.

Odnosząc się zaś do zakwestionowanej przez stronę prawidłowości doręczenia zaskarżonego rozkazu personalnego w trybie art. 44 k.p.a., Komendant Główny Policji przytoczył treść regulacji art. 44 k.p.a., który normuje instytucję doręczenia zastępczego oraz uzależnia jej skuteczność m.in. od przesłanki dwukrotnego awizowania przesyłki w okresie jej przechowywania w placówce pocztowej.

Organ uznał, że wszelkie wskazane w powołanych wyżej przepisach czynności zostały należycie dokonane, a prawidłowość takiego ustalenia wynika z adnotacji umieszczonych na zawierającej rozkaz personalny nr [...] kopercie oraz dołączonym do niej druku potwierdzenia odbioru. Wedle organu, potwierdza to zatem prawidłowość doręczenia rozkazu personalnego nr [...] i czyni sformułowane przez strony w tym zakresie zarzuty niezasadnymi.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że regulacja zamieszczona w art. 58 § 1 k.p.a. jako zasadniczą przesłankę do zastosowania instytucji przywrócenia terminu do czynności procesowej wymienia uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Uprawdopodobnienie zaś oznacza w istocie wzbudzenie w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie.

Dalej, powołując się na doktrynę oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, organ stwierdził, że oceniając brak winy zainteresowanego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy, a o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy dopełnieniu obowiązku stanęła na przeszkodzie okoliczność nie do przezwyciężenia, mimo dołożenia największego choćby wysiłku. Uniemożliwia przyjęcie braku winy w niedopełnieniu dokonania czynności procesowej w terminie nawet lekka postać niedbalstwa, co z kolei stoi na przeszkodzie przywróceniu terminu do jej dokonania, przy czym ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku.

Odnosząc tak dokonaną wykładnię przepisu art. 58 § 1 k.p.a. do treści wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r., złożonego, jak zaznaczył Komendant Główny Policji, z zachowaniem określonego w art. 58 § 2 k.p.a. terminu, organ nie dał wiary twierdzeniom strony, że winę za niepodjęcie w terminie przesyłki z rozkazem personalnym nr [...] ponosi Poczta Polska, która, zdaniem skarżącego, często nie doręcza przesyłek adresatom zamieszkującym w budynku przy ulicy [...] w [...] oraz nie pozostawia w skrzynkach pocztowych stosownych zawiadomień o tychże przesyłkach.

Prawidłowość swojego stanowiska organ uzasadnił faktem kilkukrotnego osobistego odbioru przez skarżącego kierowanych do niego, za pośrednictwem Poczty Polskiej, przesyłek, w okresie poprzedzającym wydanie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. Organ zaznaczył, że skarżący nie zgłaszał wówczas żadnych zastrzeżeń do pracy doręczyciela, przy czym nawet fakt wniesienia skargi na pracę listonosza nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że w jego pracy występują wskazywane przez skarżącego nieprawidłowości.

W ocenie Komendanta Głównego Policji, mimo iż strona postępowania administracyjnego nie ma wpływu na ewentualne nieprawidłowości w pracy listonosza doręczającego jej korespondencję, to posiadając wiedzę o takich zachowaniach, w ramach obowiązku dochowania należytej staranności i zabezpieczenia się przed ewentualnymi skutkami niepodjęcia w terminie kierowanej do niego korespondencji, winna podjąć działania pozwalające na uniknięcie ich skutków.

Analizując zatem na poparcie wniosku o przywrócenie terminu okoliczność, że skarżący od kilku miesięcy dowiadywał się o niektórych "oczekujących listach poleconych" dopiero wówczas, gdy osobiście zgłaszał się w urzędzie pocztowym, czego dowodem jest opisana przez niego sytuacja, gdy stawiwszy się w dniu 1 grudnia 2010 r. w urzędzie pocztowym dowiedział się o oczekujących na odbiór czterech listach poleconych, organ wywiódł, że skarżący powinien okresowo zasięgać informacji, czy właściwy ze względu na jego miejsce zamieszkania urząd pocztowy aktualnie przechowuje adresowane do niego przesyłki.

Innym możliwym, zdaniem organu, działaniem skarżącego było ustanowienie pełnomocnika, na adres którego byłaby kierowana wszelka korespondencja od organów poinformowanych o takim pełnomocnictwie.

Organ podkreślił, że podjęcie wymienionych wyżej przykładowych działań było tym bardziej uzasadnione, że skarżący, będąc długotrwale nieobecny w służbie z powodu choroby, mógł i powinien spodziewać się, że wszelkie dokumenty związane z pełnieniem przez niego służby w Policji będą mu doręczane za pośrednictwem poczty.

Skoro zaś skarżący działań takich nie podjął, to tym samym nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy za uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

W końcowej części uzasadnienia, organ za niemiarodajne do uprawdopodbnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia uznał twierdzenie skarżącego o kilkumiesięcznych trudnościach w otrzymywaniu, przesyłanej za pośrednictwem Poczty Polskiej, korespondencji stwierdzając, że stoją one w jawnej sprzeczności z faktem doręczenia skarżącemu przesyłek z dnia 2 kwietnia 2010 r. oraz z dnia 18 października 2010 r.

Postanowienie Komendanta Głównego Policji stało się przedmiotem skargi J. P. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i stwierdzenie, że nie podlega ono wykonaniu w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 8, art. 10, art. 44, art. 58, art. 77 i art. 80, a także naruszenie przepisu art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 4 i art. 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w zw. z wyżej wymienionymi przepisami k.p.a.

W obszernym uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że przywrócenie terminu oparte jest na uprawdopodobnieniu, przepis art. 58 k.p.a. nie wymaga udowodnienia istnienia faktu. Skarżący za nieuzasadnione, bezprawne i naruszające jego uprawnienia uznał stwierdzenie, że powinien "okresowo zasięgać informacji, czy właściwy ze względu na jego miejsce zamieszkania urząd pocztowy aktualnie przechowuje adresowane do niego przesyłki".

Skarżący podkreślił, że dochował należytej staranności i na skutek posiadanej świadomości o możliwych nieprawidłowościach w pracy doręczycieli pocztowych, nawet pomimo braku druków awizo w skrzynce pocztowej, z której korzysta, sprawdzał we właściwym urzędzie pocztowym, czy aktualnie nie znajduje się tam korespondencja do niego zaadresowana. Wskazał również, że uzasadnienie postanowienia stanowi w istocie kopię wyeliminowanego z obrotu prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011 r.

Zdaniem skarżącego, trudno jest przewidzieć możliwość nadejścia kolejnego pisma, skoro Komendant Główny Policji nie powiadomił go o wszczęciu postępowania w sprawie obniżenia dodatku służbowego. Z powyższego wywiódł, że to z winy organu nie brał w ogóle udziału w postępowaniu administracyjnym. Skarżący podniósł, że po uzyskaniu informacji o zwrocie Komendantowi Głównemu Policji rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2010 r., podjął kroki niezbędne do wyjaśnienia kwestii niedostarczenia mu przesyłki poleconej zawierającej przedmiotową decyzję administracyjną. Wskazał, że przedstawił dowód na fakt niedostarczania na jego adres przez doręczyciela przesyłek poleconych do niego adresowanych, jak też niepozostawienia jakichkolwiek informacji mówiących o konieczności odbioru oczekującej przesyłki w urzędzie pocztowym, co spowodowało zwrócenie przesyłki poleconej przez Pocztę Polską do KGP w dniu 22 grudnia 2010 r. oraz uniemożliwiło mu zrealizowanie przysługującego prawa do złożenia w terminie odwołania od przedmiotowego rozkazu personalnego.

Ponadto skarżący wskazał na nieprawidłowe uznanie, w trybie art. 44 k.p.a., za doręczoną przesyłki poleconej zawierającej rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2010 r. W związku z tym, zdaniem skarżącego, nie doszło do skutecznego doręczenia mu rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. Wskazał, że umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę stempla czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może stanowić dla organu wystarczającego dowodu na przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a. Jego zdaniem, musi być bowiem wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w powołanym przepisie – jeśli nie wiadomo, jak działał doręczający – doręczenia nie można uznać za skutecznie dokonane. Dlatego skarżący uznał, że za termin skutecznego doręczenia mu rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2010 r. należy uznać dzień 5 stycznia 2011 r.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania.

Analizując sprawę pod tym kątem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 58 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca unormował instytucję procesową stanowiącą gwarancję ochrony interesu prawnego strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminów procesowych.

I tak, w myśl art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Zatem zastosowanie powyższego przepisu w stosunku do skarżącego i kierunek rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia wymaga szczegółowego przytoczenia treści wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku tym skarżący jako okoliczność uprawdopodabniajacą brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] listopada

2010 r. wskazał nieprawidłowe, sprzeczne z treścią art. 44 k.p.a., doręczenie mu tejże decyzji przez organ za pośrednictwem Poczty Polskiej. W tym zakresie skarżący podał, że o istnieniu powyższej decyzji (rozkazu personalnego) dowiedział się od pracownika Biura Kadr i Szkolenia KGP w dniu [...] stycznia 2011 r. podczas doręczenia mu innej decyzji – nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Wskazał, że mimo adnotacji dokonanych na kopercie zawierającej tę przesyłkę nie pozostawiono w jego skrzynce pocztowej ani pierwszego zawiadomienia o jej pozostawieniu w placówce pocztowej i możliwym terminie odbioru (dzień 7 grudnia 2011 r.), ani też drugiego zawiadomienia (dzień 14 grudnia 2011 r.). Skarżący wskazał też, że w tym samym dniu zgłosił się do właściwego dla swojego miejsca zamieszkania urzędu pocztowego celem wyjaśnienia powyższej kwestii. Pracownik tego urzędu, poza potwierdzeniem informacji o zwrocie ww. przesyłki do nadawcy w dniu 22 grudnia 2012 r., udzielił mu dodatkowej informacji, że do urzędu dość często wpływają skargi na działalność listonosza od mieszkańców z rejonu ulicy, gdzie mieszka skarżący, a skargi te dotyczą zarówno braku doręczeń przesyłek pocztowych, jak też niepozostawiania informacji awizo. Co więcej, skarżący zaznaczył, że od tego samego pracownika dowiedział się, że aktualnie w urzędzie pocztowym oczekują na odbiór trzy kolejne listy polecone adresowane do skarżącego z adnotacją o ich dwukrotnym awizowaniu, mimo, iż w skrzynce skarżącego nie pozostawiono żadnych zawiadomień. Skarżący podał, że w tej sytuacji, za radą pracownika urzędu pocztowego, w dniu [...] stycznia 2012 r. złożył skargę na pracę listonosza do Dyrektora Poczty Polskiej.

Do wniosku skarżący dołączył kopie powyższej skargi oraz kopie dwóch pisemnych oświadczeń złożonych w dniu [...] stycznia 2012 r. w Biurze Kadr i Szkolenia KGP na okoliczność powzięcia wiadomości o decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. i jej doręczeniu w oparciu o przepis art. 44 k.p.a.

W aktach administracyjnych znajdują się oryginały powyższych oświadczeń z datą ich wpływu do Biura Kadr i Szkolenia w dniu [...] stycznia 2012 r. Akta zawierają również potwierdzenie odbioru przez skarżącego w tym dniu kopii koperty zawierającej decyzję organu z dnia [...] listopada 2011 r.

Rozpatrując złożony wniosek organ uznał, że skarżący dochował obowiązku złożenia prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, przyjmując datę [...] stycznia 2012 r. jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminu i datę [...] stycznia 2012 r. jako dzień wniesienia prośby o jego przywrócenie. Komendant ustalił również, że skarżący dopełnił czynności, dla której określony był termin. Natomiast organ nie podzielił stanowiska skarżącego, zgodnie z którym opisane nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki uprawdopodabniają brak jego winy w uchybieniu terminu.

W tej sytuacji, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był ustalić, czy nieprawidłowości w doręczeniu decyzji mogą w ogóle stanowić podstawę ubiegania się strony o przywrócenie terminu w trybie art. 58 § 1 k.p.a., a jeżeli tak to, czy organ prawidłowo uznał, że w okolicznościach faktycznych sprawy zarzuty podniesione przez skarżącego nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, bezspornym jest, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy strony postępowania administracyjnego zaliczyć należy nieprawidłowe doręczenie pisma, a tym bardziej decyzji administracyjnej (tak B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2012, str. 283, teza 6).

Wprawdzie doręczenie pisma w postępowaniu jest czynnością materialno – techniczną organu administracji, ale, co należy wyraźnie podkreślić, jest to czynność materialno – techniczna wywołując niezwykle doniosłe skutki prawne zarówno dla organu, jak i – przede wszystkim – dla strony. Prawidłowe doręczenie stronie pisma w postępowaniu administracyjnym decyduje bowiem w istocie o zachowaniu wszelkich gwarancji procesowych strony w tym postępowaniu, począwszy od samego zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), poprzez stabilizację treści rozstrzygnięcia sprawy (art. 110 k.p.a.), aż do możliwości skorzystania z prawa do wniesienia środka zaskarżenia (art. 129 § 2 k.p.a.), czy też skargi do sądu administracyjnego (art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 109 § 1 k.p.a.).

Doniosłość tych skutków zauważył ustawodawca i z tego powodu na mocy

art. 39 k.p.a. wprowadził do procedury administracyjnej zasadę oficjalności doręczeń stanowiąc, iż organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

To zatem powyższy przepis i dalsze szczegółowe regulacje rozdziału 8, działu I k.p.a., w tym regulacja przepisu art. 44, nakładają na organy administracji ustawowy obowiązek dokonywania doręczeń z urzędu, a tym samym zwalniają strony i uczestników postępowania z obowiązku składnia osobnych wniosków lub żądań co do doręczania im pism, a także zwalniają strony i uczestników z obowiązku dowiadywania się w siedzibie organu, czy jest jakieś pismo do odebrania w sprawie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2012, str. 242, teza 3.).

Jednocześnie przywołane unormowania stanowią realizację ogólnych zasad postępowania administracyjnego, tzn. realizują zasadę legalności działania (art. 6 k.p.a.) i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), czyli realizują te podstawowe zasady procesowe, które stanowią z kolei urzeczywistnienie zasad konstytucyjnych, a mianowicie konstytucyjnej zasady państwa prawnego i zasady legalizmu (odpowiednio art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

Należy również zauważyć, że zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń, dokonywanie doręczeń przez pocztę, pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy pozostaje w dalszym ciągu doręczeniem pism przez organ, a wszelkie nieprawidłowości w doręczaniu pism powstałe wskutek zaniedbań podmiotów pośredniczących nie zwalniają organu z obowiązku doręczenia pisma w sposób prawidłowy – uwzględniający powyższe podstawowe zasady.

W konsekwencji, organ nie może wymagać od strony postępowania, aby to ona sprawowała nadzór nad prawidłowością doręczeń dokonywanych za pośrednictwem poczty i sprawdzała we właściwym urzędzie pocztowym, czy jakakolwiek przesyłka pochodząca od organu oczekuje na odbiór w urzędzie pocztowym, a takie właśnie stanowisko zajął organ rozpatrując wniosek skarżącego w niniejszej sprawie. Toteż, w świetle zasady oficjalności doręczeń opisany powyżej zakaz nakładania na stronę obowiązku dowiadywania się w siedzibie organu o możliwości odebrania pisma w sprawie jest równoznaczny z zakazem nakładania na stronę obowiązku dowiadywania się o takich przesyłkach w siedzibie urzędu pocztowego.

Z tego powodu jako oczywiście sprzeczne z powyższymi zasadami należy ocenić twierdzenie organu, że skoro skarżący w okresie poprzedzającym doręczenie decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. osobiście odbierał inne kierowane do niego przesyłki nie zgłaszając zarzutów co do sposobu ich doręczenia, to tym samym nie można dać wiary jego stanowisku w odniesieniu do zawinionego działania listonosza przy doręczeniu decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. Tak wyrażony pogląd organu oznacza w istocie, że każde wcześniejsze prawidłowe doręczenie przesyłki decyduje o prawidłowości przyszłych doręczeń, a w sytuacji gdy strona kwestionuje prawidłowość konkretnego doręczenia winna nie tylko uprawdopodobnić tę okoliczność, ale wręcz ją udowodnić. Jest to pogląd nielogiczny.

Równie niezrozumiałe jest twierdzenie organu, wedle którego skarżący z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie winien ustanowić w sprawie pełnomocnika do doręczeń, na adres którego to pełnomocnika (w domyśle innego niż skarżącego), miałaby być kierowana wszelka korespondencja pochodząca od organu. W tym ostatnim przypadku organ faktycznie stwierdził, że to strona powinna przeciwdziałać nieprawidłowościom doręczenia korzystając z uprawnienia do ustanowienia pełnomocnika z udzielonym mu umocowaniem obejmującym odbiór pism. Organ nie dostrzegł jednak, iż ustanowienie pełnomocnika jest uprawnieniem strony, z którego może, ale nie musi skorzystać (z wyjątkiem przewidzianym w art. 40 § 4 k.p.a.). Wskazane uprawnienie procesowe strony, co oczywiste, nie łączy się w żaden sposób z ustawowym obowiązkiem organu przewidzianym w art. 39 i n. k.p.a. W szczególności skorzystanie z tego uprawnienia przez stronę nie zwalnia organu z wypełniania tego obowiązku. Pisma należy również prawidłowo doręczać pełnomocnikowi strony.

Wobec powyższego, w tak ustalonym stanie faktycznym działania organu naruszyły przepis art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisy art. 6, art. 8 i art. 39 k.p.a. W konsekwencji, organ naruszył również przepis art. 58 k.p.a., ponieważ zamiast dokonać oceny podniesionych przez skarżącego okoliczności w zakresie odstąpienia przez Pocztę Polską, od wymaganego treścią art. 44 k.p.a., obowiązku dwukrotnego awizowania przesyłki, z góry przyjął, że doszło do zawinionego uchybienia terminu.

Organ w szczególności nie ustalił, czy prawdopodobnym było, że przy doręczeniu tej konkretnej przesyłki doręczyciel mógł odstąpić od umieszczenia w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego lub na drzwiach jego mieszkania zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Ustalenia tego organ mógł dokonać w wyniku własnych działań podjętych jako nadawca przesyłki rejestrowanej (vide art. 61 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe, tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 ze zm.) bądź zwracając się do strony o złożenie choćby odpowiedzi na skargę wniesioną w dniu 7 stycznia 2012 r. do Dyrektora Poczty Polskiej.

W rezultacie, organ przy ocenie winy skarżącego zastosował subiektywny miernik staranności, przenosząc na stronę swój własny ustawowy obowiązek czuwania nad prawidłowością doręczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, Komendant Główny Policji dopuścił się naruszenia wyżej wymienionych przepisów procesowych, a naruszenie tych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie wniosek J. P. o przywrócenie terminu organ obowiązany będzie dokonać oceny jego treści z uwzględnieniem wymienionych zasad konstytucyjnych i procesowych, przy czym oceniając kwestie zawinienia lub braku winy strony będzie miał na względzie, że strona ma obowiązek jedynie uprawdopodobnić (uwiarygodnić) brak swojej winy, a nie dowodzić braku zawinienia w uchybieniu terminu.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia w całości Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 152 tej ustawy.