Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 927/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 124 ust 1a
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art 108 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] działając na podstawie art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 9 a ustawy z dnia 2 i sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014, poz. 518 - dalej u.g.n.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 16 października 2014 r. Z. S. reprezentowanej przez pełnomocnika T. K., złożonego od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r, orzekającej:

1. o zezwoleniu P. Spółce Akcyjnej z siedzibą w [...], na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, położonej w miejscowości S., gmina S., uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 2,0800 ha, stanowiącej własność Pani Z. S., w celu założenia i przeprowadzenia przez w/w działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] oraz podwieszenia nad tą działką przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m,

2. o nadaniu w/w decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,

decyzją z dnia [...] stycznia 2015 roku nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek spółki pod firmą: P. S.A. z siedzibą w [...], znak [...] z dnia 12 lutego 2014 r., w wyniku którego Starosta [...] decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] września 2014 r. ograniczył sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości położonej w miejscowości S. gmina S., stanowiącej własność Skarżącej, poprzez: udzielenie P. Spółce Akcyjnej z siedzibą w miejscowości [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...] (trzech przewodów roboczych wiązkowych trójprzewodowych i dwóch odgromowych w układzie trójkątnym o szerokości skrajnych przewodów do 20 m, w przedziale wysokości od 8,5 m do 56 m nad gruntem), w pasie technologicznym o szerokości 2 x 35 m od osi linii i powierzchni 0,6684 ha, w granicach oznaczonych zieloną szrafurą na mapie, stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji, a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części wyżej opisanej nieruchomości.

Organ w powyższej decyzji wskazał wielkość zajętej powierzchni pod pas technologiczny na przedmiotowej działce który został przedstawiony na zał. Nr 1 do decyzji, stanowiący jej integralną część.

Następnie powołaną wyżej decyzją z dnia [...] września 2014 r. Starosta [...] zezwolił inwestorowi P. S.A. na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości linii elektroenergetycznej. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez Skarżącą od ww decyzji Starosty [...] odwołania, Wojewoda [...] wydał zaskarżoną do Sądu decyzję z dnia [...] stycznia 2015 roku nr [...]. W uzasadnieniu podniósł, że zasadnie organ I instancji zezwolił na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Jak bowiem ustalił, P. S.A. jest przedsiębiorstwem o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym w rozumieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców. Wskazał, że wobec wzrastającego zapotrzebowania na energię elektryczną, a tym samym mając na uwadze prawidłowe funkcjonowanie linii elektroenergetycznych jest szczególnie istotne, z uwagi na ich kluczowe znaczenie dla działania organów państwa oraz całej gospodarki, budowanie nowych linii elektroenergetycznych. Uzasadnieniem dla wydania wnioskowanej decyzji jest interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes wnioskodawcy, a także ważny interes gospodarczy. Planowana inwestycja pn. "Budowa napowietrznej linii 400 kV [...]", wchodzi w skład projektu " połączenie elektroenergetyczne Polska - Litwa", współfinansowanego w ramach działania 10.1 Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, Priorytet X z funduszy Unii Europejskiej, która ma zostać zrealizowana w i kwartale 2015 r." Nadto wskazał, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądów administracyjnych konieczność wykorzystania środków budżetowych Unii Europejskiej uznawana jest za przesłankę zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Skargę do tut. Sądu na decyzję Wojewody [...] wniosła Skarżąca Z. S. zarzucając jej naruszenie:

• art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., na mocy której organ ten zezwolił P. S.A. na niezwłoczne zajęcie jej nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przez w/w działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], gdy tymczasem nie było podstaw do wydawania decyzji;

• art. 77 kpa i 80 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie wbrew obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, 7, 8, 9, 16 kpa, a w szczególności art. 10 kpa,;

• art. 107§1 i 3 kpa poprzez pominięcie w skarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego jak i prawnego wydanej decyzji, w sytuacji gdy organ zobowiązany był wszechstronnie zbadać i ustalić stan faktyczny niniejszej sprawy, jak również wskazać uzasadnienie prawne wydanej decyzji.

Mając na uwadze powyższe podstawy zaskarżenia wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...];

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania skargowego; oraz o

3. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2015r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych niniejszej sprawy zarzuty skargi o naruszeniu powołanych przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, tj. art. 124 ust.la ugn. należy uznać za pozbawione podstaw.

Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy w przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym doszło do zgodnego z prawem wydania decyzji dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości w celu realizacji inwestycji, stosownie do przedłożonego wniosku. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, wynikająca z treści art. 7 K.p.a., która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym.

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które Sąd jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., a prowadzącymi do eliminacji decyzji z obrotu prawnego.

Z treści 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej art. 124 ust. 1 ustawy - w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 K.p.a. lub w przypadku uzasadnionym ważnym interesem gospodarczym. Nawiązanie w treści przepisu do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje niezbicie na subsydiarny charakter decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1 a ww. ustawy wobec decyzji opartej o przepis art. 124 ust. 1 ww. ustawy. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest podporządkowana decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości daje możliwość rozpoczęcia robót inwestycyjnych na nieruchomości wyłącznie w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, o czym świadczy wynikające z art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami zastrzeżenie, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Nierozerwalny związek decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza, że zezwolenie na zajęcie nieruchomości dotyczyć może jedynie powierzchni objętej ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, nawet wtedy, gdy w samej decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości zakres zajęcia nie został powtórzony. Bezspornym jest, że wydanie zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzedziła decyzja Starosty [...] Nr nr [...] z dnia [...] września 2014 roku ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości Skarżącej.

Decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadniać powinny szczególne okoliczności wskazujące na potrzebę niezwłocznego rozpoczęcia prac budowlanych realizujących cel publiczny, dla którego ograniczony został właścicielom nieruchomości sposób korzystania z niej (bezspornie lokalizacja na przedmiotowej nieruchomości ww odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej przewidziana została miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego). Te szczególne okoliczności opisuje art. 108 K.p.a. obejmujący przyczyny dla których decyzja administracyjna opatrzona być może rygorem natychmiastowej wykonalności oraz wymienia art. 124 ust.la pod postacią okoliczności "uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Rygor natychmiastowej wykonalności - jak wynika z art. 108 par. 1 K.p.a. może być decyzji nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy obu instancji trafnie uznały, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości Z. S. podyktowane jest interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym. Skład orzekający trafność tej oceny podziela. Realizowane przez inwestora przedsięwzięcie polegające na budowie na przedmiotowej nieruchomości odcinka napowietrznej linii energetycznej stanowi przedsięwzięcie celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ponadto jest inwestycją o znaczeniu ogólnokrajowym.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci ma zapewnić stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze, a więc ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. Wybudowanie linii i jej eksploatacja jest konieczna dla poprawy niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz niezawodności zasilania w energię elektryczną północno-wschodniej części kraju. Niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji grozi przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych, czego skutkiem będzie zahamowanie rozwoju regionu. Wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ma na celu umożliwienie wnioskodawcy przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie oraz zabezpieczenie gospodarki regionu przed ciężkimi stratami w przypadku awarii energetycznej. Istotnym jest także zabezpieczenie interesu społecznego, gdyż zagrożenie ciągłości dostawy energii ma realny charakter, a w przypadku zaistnienia tego faktu spowoduje duże straty. Realizacja inwestycji leży w interesie społecznym oraz stanowi również ważny interes strony i ważny interes gospodarczy, uzasadniający wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości rygorem natychmiastowej wykonalności.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 maja 2012 roku, I OSK 1892/11 stwierdził, że stosownie do art. 108 § 1 K.p.a., organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale nie dowolnie, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Instytucja przewidziana w art 108 § 1 K.p.a. ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych, dlatego przesłanki uzasadniające rygor natychmiastowej wykonalności muszą być poddawane ścisłej wykładni. Powyższy rygor może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § K.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie niezbędne wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w nil. 108 K.p, a., uprawniające organ do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności na wniosek P. S.A. znak [...] z dnia 09.06.2014 r., w którym min. wykazano, że realizowana inwestycja jest niewątpliwie inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i strategicznym, realizowaną przy użyciu środków budżetowych Unii Europejskiej. Jej realizacja spowoduje poprawę bezpieczeństwa energetycznego [...], zwłaszcza wobec prognozowanego wzrostu konsumpcji prądu oraz zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania W. [...]. Inwestor zobowiązany jest do jej ukończenia do marca 2015 r. Konieczność realizacji czynności niezbędnych z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego państwa, czy też służących zapewnieniu lepszego potencjału energetycznego państwa, stanowi interes społeczny. O istnieniu interesu społecznego w przedmiotowej sprawie świadczy konieczność wywiązania się przez państwo z przyjętych zobowiązań międzynarodowych.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, wniosek o niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej, w drodze decyzji administracyjnej był całkowicie uzasadniony.

W świetle dokonanych przez organy ustaleń faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, zarzuty skargi o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, tj. art. 124 ust. la ugn., należy uznać za pozbawione podstaw prawnych. Zajęcie nieruchomości docelowo służyć ma ograniczeniu korzystania z nieruchomości do minimum zakreślonego granicami koniecznego pasa technologicznego. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości a w konsekwencji i zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest następstwem zlokalizowania inwestycji celu publicznego na nieruchomości Skarżącej, co nastąpiło w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Należy dodatkowo wskazać, iż ww opisana instytucja nie pozostawia właścicieli nieruchomości objętych lokalizacją inwestycji celu publicznego, bez ochrony prawnej, gdyż zabezpiecza wyrównanie doznanych szkód i strat a charakter ograniczenia uprawnień właścicielskich nie wiąże się ze zmianą dotychczasowego wykorzystania gruntów.

Wobec powyższego, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, należy stwierdzić, iż decyzje Starosty [...] i Wojewody [...] wydane w przedmiotowej sprawie nie naruszają art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ani art. 107§ 1 i 3 kpa; art. 123 § 1 i 2 kpa; art. 138 §1 pkt 1 kpa; stąd też zarzuty skargi należy uznać za całkowicie nieuzasadnione.

Wobec powyższych względów Sąd, działając na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyro-

-----------------------

Sygn. akt IV SA/Wa 927/15

1