Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 113/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.85,art.80, art.82 ust.1 c, art.66
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi L.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 października 2014 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego L.M. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy K. decyzją z dnia 13.08.2013 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej z 3 silosami paszowymi o tonażu 12 Mg każdy i niezbędna infrastrukturą towarzyszącą oraz modernizację dwóch istniejących budynków chlewni na działce nr ew. [.....] , miejscowość M. , obręb [.....] , gmina K.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ l instancji wskazał, że inwestycja jest dopuszczalna, ponieważ zaproponowane rozwiązania techniczne powodują, iż poziom oddziaływania przedsięwzięcia znajduje się poniżej ustalonych przepisami dopuszczalnych wartości. W ocenie Wójta wszystkie obliczenia wykonano zgodnie z metodyką ustaloną według polskiego i unijnego prawa. Wyniki obliczeń odniesiono do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, póz. 87) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 2012 poz. 1031). W raporcie wykonano obliczenia emisji amoniaku, siarkowodoru, a więc substancji, które mogą mieć wpływ na zdrowie ludzi. W podsumowaniu organ stwierdził, że obliczenia wykazały, że nie dojdzie do ponadnormatywnego oddziaływania na obszarach zamieszkałych przez ludzi.

W dalszej części uzasadnienia Wójt wskazał, że wyniki przeprowadzonych analiz oddziaływań wskazują, że gospodarstwo nie będzie oddziaływało ponadnormatywnie na tereny sąsiadujące. Odpowiednio dobrana technologia i wdrożenie szeregu działań organizacyjno-technicznych opisanych w przedłożonym raporcie zapewni znaczne ograniczenie emisji. Omawiane przedsięwzięcie nie posiada wariantu alternatywnego co do lokalizacji, gdyż inwestycja polega na rozbudowie istniejącej hodowli i w swoim zakresie zawiera modernizację dwóch już istniejących budynków chlewni znajdujących się na działce o nr ewid. [.....] , miejscowość M.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli L.M. i M.M. , działając przez pełnomocnika – r. pr. J.S. Zaskarżyli oni decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji bezpośrednio M.M. , zamiast jego pełnomocnikowi; art. 7, art. 77 i art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy i brak należytego uzasadnienia decyzji; art. 71 ust. 2 ustawy poprzez wydanie decyzji dot. przedsięwzięcia już częściowo zrealizowanego; wreszcie art. 80 ust. 2 ustawy, gdyż w decyzji nie uwzględniono wyników z udziału społeczeństwa, oparto ją o niedokładny raport (bez przeprowadzania inwentaryzacji przyrody nieożywionej, bez uwzględnienia aktualnego zagospodarowania działek inwestora i etapu realizacji przedsięwzięcia, bez opisania sposobu czyszczenia i uzupełniania silosów, bez opisania sposobu czyszczenia chlewni, bez analizy kwestii awarii i sposobów usunięcia jej skutków, bez opisania sposobu postępowania z padłymi zwierzętami, bez precyzyjnego opisu postępowania z gnojowicą), z błędami merytorycznymi (w zakresie badań emisji amoniaku). Ponadto wniesiono o uchylenie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 18 czerwca 2014 r. (znak:....), gdyż narusza art. 7, art. 77 i art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy i brak należytego uzasadnienia decyzji.

Decyzją z dnia 31 października 2014 r., [.....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy K. znak: [.....] z dnia 13 sierpnia 2014 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał na wstępie treść przepisów stanowiących materialno prawną podstawę rozstrzygnięcia tj. art. 71 ust. 1 i 2 oraz art. 80 ust.2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r. poz. 1235 ze zm. - tekst jednolity).

Następnie wskazał na uchybienie skarżonej decyzji, które dotyczy jej uzasadnienia, tj. brak zbadania dopuszczalności wydania przedmiotowej decyzji pod kątem zgodności z miejscowym planem. W ocenie SKO wskazane uchybienie nie ma wpływu na prawidłowość skarżonej decyzji, bowiem dla obszaru, na którym planowana jest inwestycja nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Kolejno, odnosząc się do pierwszego z zarzutów odwołania wskazano, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi L.M. i M.M. na podany w odwołaniu, a także znajdujący się w aktach sprawy adres kancelarii. Ponadto decyzja została wysłana do obu stron przez organ, ale z uwagi na skutki procesowe było to jedynie wysłanie im treści decyzji "do wiadomości" (dowód: zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji).

Następnie organ odwoławczy odnosząc się do kolejnych zarzutów nr 2 i 4 odwołania wskazał, że art. 66 ust. l pkt 2 ustawy stanowi jedynie o opisie elementów przyrody ożywionej a nie inwentaryzacji, zatem ten zarzut nie jest trafiony, gdyż opis elementów przyrody ożywionej znalazł się w raporcie (dowód: pkt 3.3, 5.9 i 5.13 raportu). Ponadto w raporcie uwzględniono aktualne zagospodarowanie działek inwestora i etap realizacji przedsięwzięcia, bezspornym jest bowiem, iż istniejące na działce dwa budynki chlewni mają zostać zmodernizowane, a nowe zamierzenie budowlane ma obejmować budowę budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej z 3 silosami paszowymi o tonażu 12 Mg każdy i niezbędnej infrastruktury towarzyszącej (dowód: pkt 2.1 i 2.2. raportu). Organ odwoławczy stwierdził także, że silosy będą na bieżąco konserwowane i uzupełniane tylko w porze dziennej za pomocą sprężonego powietrza, co zapewni hermetyczny załadunek (dowód: pkt 13 raportu). Co do czyszczenia chlewni i sposobu postępowania z gnojowicą, kwestie te zostały szczegółowo opisane w raporcie (dowód: pkt 2.1, 8.6, 9.2.3.2., 9.2.4.4, 9.2.7, 11 - tabela 33, 13, raportu). Ponadto, zdaniem Kolegium, wymaganie na obecnym etapie dokładniejszego sposobu postępowania z gnojowicą (dokładniejszego niż wskazanie, że zostanie ona zutylizowana poprzez nawiezienie na okolicznych polach), jest nieuzasadnione. Zwierzęta padłe zostaną zmagazynowane w zamkniętym pojemniku, a następnie będą systematycznie wywożone (dowód: pkt 9.7.6.2., 11 - tabela 33, 13 raportu).

W dalszej części zostało ocenione ryzyko wystąpienia awarii (dowód: pkt 8.6, 13 raportu), a także sposób postępowania w razie określonych awarii (dowód: pkt 11 - tabela 33, 13 raportu). W zakresie badań emisji amoniaku organ II instancji szczegółowo przeanalizował metodologię, nie tylko obliczania jego możliwej ilości, ale także powodów, które spowodują zmniejszenie jego emisji (dowód: pkt 5.8, 8.6, 9.3.4. i 9.3.6.1 raportu). W ocenie SKO, zastosowane przez inwestora zabiegi i środki pozwolą, na znaczne obniżenie ilości wytwarzanego amoniaku. Dlatego też, nie ma powodów do kwestionowania zastosowanej przez inwestora metody uśrednienia wskaźników z Dokumentu Referencyjnego o Najlepszych Dostępnych Technikach (BAT) dla intensywnego chowu drobiu i świń.

Zdaniem SKO, z uzasadnienia decyzji wynika, iż zostały wzięte pod rozwagę uwagi i wnioski składane przez przedstawicieli stron i społeczeństwa. Organ I instancji także na podstawie tych uwag i wniosków wydał prawidłową w swej treści decyzję. Kolegium uznało, że organ w toku postępowania nakazał sporządzenie raportu, który był podstawą zasięgnięcia opinii i wydał swe rozstrzygnięcie uwzględniając treść prawidłowego i dokładnego (zdaniem tut. Kolegium) raportu, biorąc pod rozwagę treść uzyskanych opinii (postanowieniem z dnia 18 czerwca 2014 r. uzyskał pozytywne uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. , a pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. uzyskał pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. ) oraz uwagi i wnioski zgłaszane przez uczestników postępowania. W toku postępowania Organ analizował także wpływ przedsięwzięcia na krajobraz i obszary chronione. Planowane przedsięwzięcie znajduje się poza obszarem Natura 2000, a planowane budynki i przebudowa budowli istniejących, także zdaniem Kolegium nie wpłyną zbyt negatywnie na krajobraz (krajobraz zawiera już 2 budynki chlewni, kolejne budynki, podobne gabarytowo i w kształcie nie powinny go zaburzyć).

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł L.M. , działając przez pełnomocnika - radcę prawnego J.S.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przez organ administracyjny przepisów prawa procesowego i materialnego tj.:

1) art. 71 ust. 2 pkt Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, póz. 1227, ze zm. - cyt. dalej jako: "UUOŚ") poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, które zostało już w części zrealizowane, a zatem nie jest przedsięwzięciem

"planowanym",

2) art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (test jednolity Dz.U.2013 póz. 267) poprzez brak skutecznego doręczenie stronie decyzji, a to poprzez doręczenie pełnomocnikowi tylko jednego egzemplarza decyzji w sytuacji, gdy reprezentuje od dwie strony postępowania,

3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (test jednolity Dz.U.2013 poz. 267) poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności i brak należytego uzasadnienia wydanej decyzji, a w szczególności poprzez brak rozpatrzenia zarzutu odwołania w przedmiocie wykonania przez wnioskodawcę części robót budowlanych, które w karcie informacyjnej przedsięwzięcia zostały opisane jako projektowane,

4) art. 80 ust. 2 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa oraz w oparciu o niedokładną analizę przedstawionego przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko, opracowanego w sposób niedokładny (bez przeprowadzenia inwentaryzacji przyrody ożywionej oraz bez uwzględnienia aktualnego zagospodarowania działek inwestora oraz etapu realizacji przedsięwzięcia, bez opisania sposobu czyszczenia i uzupełniania silosów, bez badań emisji amoniaku),

5) art.138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu l instancji, zamiast jego uchylenia.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zaskarżonej części.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej zwana p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Przechodząc zatem do rozpoznania skargi przypomnieć należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona decyzja narusza prawo, dlatego nie mogła się ostać w obrocie prawnym. Została wydana z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak i z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego podlegała uchyleniu.

W sprawie niniejszej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania L.M. i M.M. , od decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia w postaci budowy budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej z 3 silosami paszowymi o tonażu 12 Mg każdy i niezbędna infrastrukturą towarzyszącą oraz modernizację dwóch istniejących budynków chlewni na działce nr ew. [.....] , miejscowość M. , obręb [.....] , gmina K. , utrzymało ww. rozstrzygnięcie w mocy.

W ocenie Sądu, skorzystanie w okolicznościach sprawy niniejszej ze sposobu orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. było przedwczesne. Wyrażona w art. 15 k.p.a. istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną – indywidualnie rozpatrywaną – sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, niezależnie od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Jak wskazano w wyroku z dnia 20 lutego 2014 r. w sprawie IV SA/Po 1076/13 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA): "właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada jej podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony".

W niniejszej sprawie SKO zdawkowo odniosło się do zawartych w odwołaniu zarzutów, ograniczając swoje kompetencje do funkcji czysto kontrolnych. Stanowi to zarówno naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, jak i naruszenie wymagań z art. 107 § 3 k.p.a.

Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza art. 85 ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm.), dalej jako ustawa środowiskowa. Przepis ten wymaga, aby uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, niezależnie od wymagań wynikających z k.p.a., zawierało m.in. informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Tego wymogu zaskarżona decyzja (jej uzasadnienie) nie spełniają, o czym poniżej, a co stanowi także naruszenie art.80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej nakazującego organowi wydającemu decyzję środowiskową rozważenie m.in. wyników postępowania z udziałem społeczeństwa.

Sąd, podzielając niektóre z podniesionych w skardze i pismach składanych w toku postępowania administracyjnego, zarzuty i okoliczności, pragnie zwrócić uwagę na treść raportu oddziaływania na środowisko, który zdaniem składu orzekającego wymagał, przed jego oceną, ponownego uzupełnienia i wyjaśnienia niektórych zawartych w nim stwierdzeń.

Zakres raportu oddziaływania na środowisko precyzuje art. 66 ust. 1 – 6 ustawy środowiskowej i nie jest dopuszczalne pominięcie elementów tej regulacji prawnej. Aby raport był wyczerpujący, musi opierać się na szczegółowych i obiektywnych źródłach określonych w pkt 20 ust. 1 wskazanego przepisu jako "źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu". W przedmiotowej sprawie jako te źródła wskazano jedynie akty prawne i literaturę przedmiotu, choć nie można oprzeć się wrażeniu, że autorzy raportu bazowali przede wszystkim na danych uzyskanych od inwestora.

Teren inwestycji położony jest na Obszarze Chronionego Krajobrazu Wyżyny [.....] , gdzie zgodnie z § 3 ust.1 pkt 2 uchwały z 20 marca 2012r. nr XVIII/303/12 podjętej przez Sejmik Województwa [.....] zakazuje się m.in. realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisko i jego ochronie, udziale społeczeństwa (...) – k.17 raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Organy administracyjne stwierdziły, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2010r., nr 213, poz.1397 ze zm.).

Natomiast na podstawie § 3 ust.2 powołanej wyżej uchwały zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na ochronę przyrody Obszaru lub dla których nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zatem dla zrealizowania inwestycji na przedmiotowym terenie ocena oddziaływania na środowisko powinna być szczególnie wnikliwie przeprowadzona, z uwagi na wpływ rozbudowy chlewni na Obszar Chronionego Krajobrazu - Wyżyna [.....] . Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody - jest to teren chroniony ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowym ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Mimo, że Obszar Chronionego Krajobrazu Wyżyny [.....] powstał z uwagi na potrzebę "ochrony szaty roślinnej, która należy do najbardziej interesującej na terenie całej [.....] . Na jej bogactwo składają się lasy, wśród których największe znaczenie biocenotyczne, naukowe i dydaktyczne mają zbiorowiska gradowe i świetlistej dąbrowy. Na terenach bezleśnych, pagórkach oraz zboczach wąwozów -występują zbiorowiska stepowe i kseromorficzne. Wartości historyczne reprezentują dwory obronne w [.....] , [.....] , [.....] , zamek obronny w J. , zespoły pałacowo-parkowe w K. , [.....] i [.....] oraz liczne dwory, zwykle z parkami". Uzasadniając przekształcenie antropologicznego terenu Wójt gminy K. wskazał jedynie na fakt planowanej rozbudowy trasy S7 bez jakiejkolwiek analizy wpływu na przedmiotowy, cenny przyrodniczo, krajobraz.

Należy zatem jeszcze raz rzetelnie zbadać czy planowana hodowla świń w ilości ok. 2 000 sztuk, w trzech budynkach chlewni i przy produkcji ponad 5 000 m3 gnojowicy rocznie (która powinna być rozprowadzona na prawie 100 ha gruntów uprawnych), stanowi zwykłą, standardową działalność rolną, niezagrażającą otoczeniu, która nie wpłynie negatywnie na środowisko i nie oszpeci krajobrazu oraz nie obniży wartości turystycznej i wypoczynkowej tego obszaru. A właśnie te cechy m.in. wsi [.....] przesądziły o ustanowieniu Obszar Chronionego Krajobrazu -[.....] . Z tego też powodu wpływ inwestycji na walory Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz biegnące przez nią korytarze ekologiczne powinien być szczegółowo zbadany.

W tym miejscu należy podkreślić, że w zakresie ochrony środowiska, zgodnie z prawem wspólnotowym obowiązuje zasada ostrożności, inaczej zasada przezorności (art. 191 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Zasada ta stanowi jedną z podstaw polityki Wspólnoty w dziedzinie ochrony środowiska. Jest również podstawową zasadą, jaką organy administracji powinny kierować się przy ocenie możliwych oddziaływań przedsięwzięć planowanych do realizacji. Do polskiego prawa została implementowana w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska(tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 z późn. zm.): "Kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze". Według tego przepisu zezwolenia na przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko lub obszar Natura 2000 muszą uzyskać gwarancję, że nie ma ryzyka ich znaczącego negatywnego oddziaływania. W związku z tym wszelkie nierozwiane racjonalne wątpliwości w tym zakresie muszą być interpretowane na korzyść środowiska. Należy wymagać podjęcia środków ochrony środowiska już wtedy, gdy tylko istnienie związku przyczynowo-skutkowego między czynnikiem zagrażającym a spodziewanymi negatywnymi zmianami w środowisku jest wystarczająco prawdopodobne. Od dnia akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej prawo wspólnotowe stało się prawem obowiązującym także w RP. Istnieje zatem obowiązek stosowania go, a także zapewnienia mu pełnej efektywności (skuteczności). Wymóg, aby organy administracji publicznej działały na podstawie i w granicach prawa wynikający z art. 7 Konstytucji oraz z art. 6 i 7 k.p.a., odnosi się zarówno do prawa polskiego, jak i wspólnotowego. Przy tym, w przypadku niedającej się wyeliminować niezgodności norm, prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed prawem krajowym (vide wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012r. w sprawie 1819/10, CBOSA). Obowiązek przestrzegania i uwzględniania z urzędu prawa wspólnotowego przy wydawaniu decyzji administracyjnych spoczywa na wszystkich organach administracji publicznej właściwych w sprawie. Dotyczy to także organów odwoławczych (S. Biernat, Wydawanie decyzji administracyjnych a prawo wspólnotowe, w: Procedura administracyjna wobec wyzwań współczesności, Łódź 2004, s. 39-40 i 45). Obowiązek zapewnienia wykładni prawa administracyjnego w zgodzie z prawem Unii Europejskiej wiążący organy administracji publicznej, orzekające w sprawach indywidualnych, przyjęło się nazywać "obowiązkiem wykładni prounijnej".

Aby dokonać analizy ewentualnego wpływu na środowisko trzeba przyjąć rzetelne dane w celu zaakceptowania raportu przez organ wydający decyzję i dokonania oceny.

Sąd nie podziela zarzutu skargi kwestionującego przyjętą przez autorów skargi metodologię obliczenia emisji amoniaku, tj. jako średniej arytmetycznej z najniższego zakresu wskaźnika (0,06 kg/miejsce/rok) i najwyższego (0,8 kg/miejsce/rok), w sytuacji gdy do obliczeń w zakresie emisji innych substancji (tj. siarkowodoru i pyłów), a także emisji hałasów - autorzy przyjęli wskaźniki maksymalne. Przyjmuje Sąd za uzasadnione, zgodnie z treścią przedłożonego dokumentu, że "przyjęcie najwyższego zakresu wskaźnika byłoby zbytnim przekroczeniem i przedstawieniem nieprawdziwej sytuacji jakoby Inwestor nie stosował nowoczesnych rozwiązań technologicznych i nie dbał o dobrostan zwierząt narażając przy tym gospodarstwo na nierentowność, co jest niezgodne z prawdą". Zaaprobować także należy, wyniki obliczeń oparte o te dane wyjściowe wskazane w Dokumencie Referencyjnym o Najlepszych Dostępnych Technikach (BAT) dla intensywnego chowu drobiu i świń.

Podobnie, pomimo wycofania się z odbioru od inwestora gnojowicy przez A.Z. i M.Z. (łączna pow. gruntów rolnych 39 ha), nie budzi wątpliwości, że została zapewniona odpowiednia powierzchnia gruntów rolnych do zagospodarowania powstałej w toku produkcji gnojowicy. Wedle przyjętych przez autorów dla zagospodarowania wytworzonej przez warchlaki i tuczniki gnojowicy potrzebny jest areał ok. 87,32 ha. Z załączników dołączonych do raportu, że inwestor, który posiada tylko 20 ha gruntów rolnych miał jeszcze zapewnienie o odbiorze gnojowicy od okolicznych rolników, którzy łącznie dysponowali 123,2 ha gruntów rolnych. W konsekwencji stosowna powierzchni jest zapewniona (20 ha + 123,2 ha – 39 ha = 104,2 ha). Nadto w aktach sprawy k.117-121 znajdują się dodatkowe zapewnienia odbioru gnojowicy złożone przez innych rolników dysponujących łącznie powierzchnia ok.30,72 ha.

Również zarzut dotyczący agregatów prądotwórczych jest nieuzasadniony, gdyż z treści raportu jednoznacznie wynika, że inwestor wyposaży gospodarstwo w jeden agregat prądotwórczy o mocy do 25 kW, który będzie stanowił zabezpieczenie energetyczne na wypadek przerwy w dostawie prądu. Wskazano także jakie będą emisje związane ze spalaniem oleju napędowego przez agregat. Podobnie pozostałe zarzuty dotyczące silosów, sposobu czyszczenia chlewni, postępowania z padłymi zwierzętami, czy też kwestii powstawania awarii i sposoby usunięcia jej skutków są nieuzasadnione i znajdują swoje właściwe odzwierciedlenie i odpowiedź w przygotowanym raporcie.

Natomiast nie zostały wyjaśnione wątpliwości odnośnie innych kwestii. Otóż zgodnie z raportem (k.51) oraz decyzji Wójta Gminy w K. z 13.08.2014r. (k.187) na poziom hałasu będzie wpływał m.in. wjazd pojazdów ciężkich dostarczających paliwo do kotłowni. W sposób jednoznaczny sugeruje to, że na terenie planowanej inwestycja istnieje lub powstanie w ramach inwestycji kotłownia. Nie wyjaśniono, czy jest lub będzie ona połączona w planowanym lub modernizowanymi budynkami dla chowu trzody chlewnej. Mając na uwadze uwzględnienie w raporcie i decyzji faktu, że do kotłowni będzie dostarczane paliwo, to należy przyjąć, że taki związek istnieje lub będzie istniał. Zatem należało określić czy powstanie lub nastąpi zwiększenie produkcji ciepła w kotłowni Nie wskazano przy pomocy jakiego paliwa będzie odbywał się proces spalania, jak często będzie ono dostarczane, gdzie i jak będzie składowane, jaka będzie emisja zanieczyszczeń do powietrza i jakie będzie oddziaływanie na powietrze. W konsekwencji należy ustalić czy jest lub powstanie kotłownia i powiązania z nią instalacja grzewcza, jakie będą związane z tym źródła emisji i ich wpływ na środowisko.

Kolegium nie odniosło się także w żaden sposób do zarzutu (powtórzonego później w skardze) co do rozpoczęcia już przez inwestora planowanych robót budowlanych (remontu) przy jednej z chlewni, która miała być modernizowana. W konsekwencji postawiono zarzut naruszenia art. 71 ust.2 pkt 2 ustawy z 3.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach odziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013r.,poz. 1235), gdyż decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia w stosunku do planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tymczasem już przystąpiono do realizacji tej inwestycji.

Również uciążliwości zapachowe zostały w zaskarżonej decyzji zmarginalizowane, a to one głównie stanowią podstawę konfliktów społecznych. W tym miejscu można wskazać na stanowisko sądów administracyjnych, iż brak normatywnych podstaw określających parametry stężeń substancji zapachowych w powietrzu nie zwalnia organów z obowiązku analizy w tym zakresie. Podstawę ustaleń powinny stanowić przede wszystkim skala zjawiska oraz możliwy zakres środków służących ograniczeniu uciążliwości (vide wyroki w sprawach II OSK 1459/12 z dnia 18 września 2012 r., II OSK 1238/11 z dnia 14 listopada 2012 r., II SA/Bd 218/11 z dnia 30 maja 2011 r., II SA/Bk 315/14 z dnia 16 września 2014 r., CBOSA).

Jak wyżej zasygnalizowano, organ decyzyjny miał także przed wydaniem decyzji środowiskowej obowiązek uwzględnienia wyniku postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej). Także z mocy art. 66 ust. 1 pkt 15 tej ustawy raport powinien zawierać analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Celem tej regulacji jest zapobieżenie powstawaniu konfliktów. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie niniejszej konflikt społeczny jest bardzo widoczny, co wynika z materiału dowodowego. Ta kwestia została przez organ II instancji bezzasadnie zmarginalizowana. Także w raporcie analiza konfliktów społecznych nie została należycie przeprowadzona, poczyniono bowiem niczym niepoparte założenie o ich niewielkiej skali.

Organ odwoławczy zbagatelizował zarzuty i wnioski mieszkańców wsi, mimo że ustawa środowiskowa gwarantuje udział społeczeństwa w postępowaniu obejmującym ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (dział III). Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie II OSK 1620/12 (CBOSA), że "celem postępowania, w którym wydaje się decyzje o środowiskowych uwarunkowanych, jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji a nie jej zablokowanie". Zatem protesty społeczne kierowane przeciwko inwestycji należy dogłębnie oceniać, by poznać ich powód. Zdaniem sądu, przy tej ocenie wyważyć należy cel ustawy oraz cel udziału społeczeństwa. W sytuacji stawiania zamierzeniu inwestycyjnemu konkretnych zarzutów popieranych dowodami i podnoszenia istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko okoliczności – należy je wyjaśnić i nie można w takiej sytuacji uznać, by celem protestów było nieuzasadnione zablokowanie inwestycji.

W sprawie niniejszej protesty okolicznych mieszkańców podnosiły konkretne okoliczności nie tylko kumulacji uciążliwości zapachowych z istniejącej hodowli inwestora, usytuowanie obszaru wód podziemnych, spadku wartości nieruchomości i inne. Podnoszone okoliczności nie mogły zostać uznane za nieistotne, a wymagały należytego ich wyjaśnienia i ustosunkowania się, oceny ich zasadności.

W tym miejscu zauważyć należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wydawana wówczas, gdy zostaną spełnione warunki z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej wymienione w pkt 1 - 4 i ust. 2 tego artykułu. Zdaniem sądu, w sprawie niniejszej ocena przesłanek art. 80 ust. 1 pkt 2 i 3 przez Kolegium nie została przeprowadzona. Według wymogu ustawodawcy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek wziąć pod uwagę m.in. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie, stanowiącym dokument prywatny (złożony przez inwestora) i jego obiektywizm winien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję (art. 80 k.p.a.), w szczególności pod kątem jego zawartości, o jakiej stanowi art. 66 ustawy środowiskowej. Raport powinien być wszechstronnie analizowany przez organ decyzyjny, a pojawienie się wątpliwości co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy (por. wyroki w sprawach: II SA/Bk 667/13 z dnia 19 grudnia 2013 r. i II SA/Gd 312/11 z dnia 30 czerwca 2011 r., CBOSA).

Kolegium musi więc w sprawie niniejszej zanalizować poczynione przez organ I instancji ustalenia i dokonać oceny w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (art. 85 ust. 2 pkt 1a ustawy środowiskowej).

Podsumowując powyższe należy uznać, że organ II instancji przy nienależycie wyjaśnionym stanie faktycznym zaniechał jakiegokolwiek postępowania dowodowego (w trybie art. 136 k.p.a.), orzekł przedwcześnie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Kwestii tych nie wyjaśniło SKO w K. , chociaż były one przedmiotem zarzutów odwołania, w tym też kontekście zasadny są zarzuty strony skarżącej wskazujące na brak rozpatrzenia i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a w konsekwencji braku należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Natomiast podzielić należy pogląd SKO w K. , iż w przypadku, gdy jeden pełnomocnik reprezentuje w sprawie kilka stron (osób) występujących w sprawie, to doręcza się mu tylko jedną decyzję ze skutkiem dla wszystkich reprezentowanych przez niego podmiotów. Doręczenie decyzji w przedmiotowej sprawie nastąpiło więc prawidłowo, a podniesiony w tym zakresie zarzut jest nieuzasadniony.

Z uwagi jednak na omówione wyżej naruszenia prawa zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku.

SKO dokonując ponownego rozpoznania sprawy powinno dostrzec konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zasygnalizowanych problemach.

Orzeczenie w punkcie II zapadło na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O koszach sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.