Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 73/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 10, art. 16, art. 77, art. 138 par. 2, art. 156 par. 1 pkt 2 i 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17
journal: Dz.U. 2000 nr 28 poz 353
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1251/11 w sprawie ze skargi J. A. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1251/11, oddalił skargę J. A. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu [...] maja 2005 r. do Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców wpłynął, za pośrednictwem Konsulatu Generalnego RP w N., wniosek J. A. M. o nadanie przez Prezydenta RP obywatelstwa polskiego. W trakcie tego postępowania ustalono, iż brak jest dokumentu stwierdzającego, że ww. nie posiada obywatelstwa polskiego. W związku z powyższym Wojewoda Mazowiecki wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego przez J. M.. W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z [...] kwietnia 2006 r. Wojewoda odmówił wnioskodawcy stwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego. Powodem wydania takiej treści rozstrzygnięcia było stwierdzenie braku dowodów świadczących by w dacie urodzenia wnioskodawca oraz jego rodzice posiadali obywatelstwo polskie, co nie pozwoliło stwierdzić czy skarżący nabył obywatelstwo polskie na podstawie ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego. Nabycie obywatelstwa nie nastąpiło również w innym trybie.

Postanowieniem z [...] czerwca 2007 r. Prezydent RP nadał wnioskodawcy obywatelstwo polskie.

W 2011 r. J. A. M. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] kwietnia 2006 r. z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzonego postępowania nieważnościowego Minister decyzją z [...] maja 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2006 r. J. A. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] maja 2011 r. z powodu wydania jej z naruszeniem prawa.

Decyzją z [...] czerwca 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Minister podał po pierwsze, że J. A. M. - wbrew jego twierdzeniom - został zawiadomiony o wszczęciu postępowania kontrolowanego w trybie nieważnościowym pismem z 11 października 2005 r., doręczonym 19 stycznia 2006 r., a decyzję Wojewody doręczono stronie 17 maja 2006 r. Ponadto bezpodstawny jest zarzut, że w postępowaniu zwykłym doszło do naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 4 ustawy o obywatelstwie polskim, jako że Wojewoda był uprawniony do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia posiadania obywatelstwa przez skarżącego, co potwierdza wyrok NSA z 31 maja 2010 r. (II OSK 454/09). Organ nie podzielił też twierdzenia strony, iż Wojewoda wydał decyzję z rażącym naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. Wskazał, że organ wydając decyzję oparł się na dokumentach załączonych przez stronę do wniosku o nadanie obywatelstwa polskiego oraz na dokumentach i oświadczeniach zainteresowanego przedłożonych w trakcie postępowania o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przesłane na wezwanie organu z 11 października 2006 r. Zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, iż wnioskodawca nabył przez urodzenie obywatelstwo polskie, bowiem nie wykazano, iż obywatelstwo to posiadał w dacie jego urodzenia ojciec J. M.. Organ zgodził się z wnioskodawcą, iż Wojewoda nie poszukując we własnym zakresie dokumentów istotnych dla przedmiotowej sprawy naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. Uchybienia tego nie można jednak uznać za rażące naruszenie ww. przepisów postępowania. Organ nadzoru zgodził się też, że sformułowane przez Wojewodę rozstrzygnięcie w decyzji z [...] kwietnia 2006 r. narusza art. 17 ust. 4 ustawy o obywatelstwie polskim. Organ powinien bowiem orzekać w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego lub w przedmiocie utraty obywatelstwa polskiego. Naruszenia tego nie można jednak oceniać w kategoriach rażącego, gdyż zarówno z takiego rozstrzygnięcia, jak i z jego uzasadnienia bezspornie wynika, iż wnioskodawca nie posiadał obywatelstwa polskiego.

J. A. M. w skardze na powyższą decyzję zarzucił jej naruszenie art. 7, art. 9, art. 10, art. 77, art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 4 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2006 r. pomimo wydania jej z rażącym naruszeniem wymienionych przepisów.

Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że w pełni podziela stanowisko organu nadzoru. Słusznie bowiem organ wywiódł, iż rażącego naruszenia prawa nie można upatrywać we wszczęciu postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego z urzędu - postępowania w sprawach, o których mowa w art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim nie są bowiem uzależnione od wniosku strony, a więc mogą być wszczęte także z urzędu. Rażącego naruszenia prawa nie można upatrywać też w braku zawiadomienia o wszczęciu ww. postępowania, zwłaszcza gdy zgromadzony materiał dowodowy sprawy wskazuje, iż skarżący pismem z 11 października 2005 r. został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia obywatelstwa, czego dowodzą pismo Konsula Generalnego RP w N. z 7 lutego 2006 r. i wyjaśnienie skarżącego z 23 stycznia 2006 r. Również decyzja Wojewody Mazowieckiego została doręczona skarżącemu 17 maja 2006 r., co z kolei potwierdza pismo Konsula Generalnego RP w N. z 30 maja 2006 r.

Sąd wskazał następnie, że rażącego naruszenia prawa nie można upatrywać także w niewłaściwym określeniu przedmiotu postępowania i sformułowaniu rozstrzygnięcia, tj. odmówieniu stwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego przez skarżącego. I choć należy przyznać słuszność drugiemu z przytoczonych zarzutów, co również uczynił organ nadzoru, to nie można rozważać tego zarzutu w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Sąd wskazał też, że nie można również zgodzić się ze skarżącym, który twierdzi, iż w istocie nie wiadomo czego dotyczyło postępowanie i że treść rozstrzygnięcia zawarta w decyzji z [...] kwietnia 2006 r. nie pozwala na ustalenie czy skarżącemu zostało potwierdzone posiadanie czy też nie obywatelstwo polskie oraz, że ww. decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania wskazuje, iż postępowanie prowadzone było w sprawie o stwierdzenie obywatelstwa (stwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego) i w tej kwestii nie można zarzucić Wojewodzie działania niezgodnego z prawem. Przypomnieć bowiem należy, iż postępowanie zwyczajne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu, a to oznacza, iż organ nie mógł już w chwili wszczęcia postępowania zakreślić właściwego przedmiotu sprawy, gdyż nie miał ku temu dostatecznych danych, jak to zazwyczaj bywa w przypadku, gdy wszczęcie postępowania następuje na wniosek zawierający określone żądanie i okoliczności przytoczone na jego poparcie. Dopiero zatem na podstawie okoliczności ustalonych w toku postępowania o stwierdzenie obywatelstwa organ winien sformułować właściwe rozstrzygnięcie. Norma art. 17 ust. 4 ustawy z 1962 r. upoważnia wojewodę do następujących rozstrzygnięć: stwierdzenia posiadania, odmowy stwierdzenia posiadania, stwierdzenia utraty, odmowy stwierdzenia utraty obywatelstwa polskiego. I chociaż w okolicznościach tej sprawy właściwe rozstrzygnięcie powinno jedynie brzmieć, iż "odmawia się skarżącemu stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego", to sformułowane w decyzji Wojewody rozstrzygnięcie w postaci "odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego lub odmowy utraty obywatelstwa polskiego" jednak nie narusza art. 17 ust. 4 ustawy z 1962r. w stopniu rażącym. Niewątpliwie rozstrzygnięcie to mieści się w zakresie rozstrzygnięć jakie dopuszcza przywołany przepis. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z rozstrzygnięcia tego i ówcześnie zgromadzonego materiału sprawy bezsprzecznie wynika, iż skarżący w dacie wydawania decyzji ([...] kwietnia 2006r.) nie posiadał obywatelstwa polskiego. Zarówno bowiem świadczy o tym odmowa stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, jak i odmowa utraty obywatelstwa polskiego, gdyż nie można stwierdzić posiadania czegoś, jeżeli się tego nie posiada, jak i nie można stwierdzić utraty czegoś, jeżeli się tego nie posiadało, bowiem skarżący do dnia nadania mu w dniu [...] czerwca 2007 r. obywatelstwa przez Prezydenta RP nie był obywatelem polskim. Ponadto, w ocenie Sądu, nie można stawiać pod adresem decyzji Wojewody skutecznego zarzutu dotyczącego zaistnienia przesłanki z art. 156 § 2 pkt 5 k.p.a., gdyż decyzja wydana przez ten organ jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, którą jedynie stwierdza się określony stan rzeczy powstały z mocy prawa na skutek określonych zdarzeń lub czynności.

Zdaniem Sądu rażącego naruszenia prawa nie można upatrywać też w podjęciu decyzji bez zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego, tym samym wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Minister jakkolwiek zgodził się ze skarżącym, iż Wojewoda nie poszukiwał we własnym zakresie dodatkowych dokumentów dla sprawy i brakiem takiego działania naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., to jednak słusznie uznał, iż naruszenia tego nie można rozważać w kategoriach rażącego. Przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji w związku z rażącym naruszeniem prawa nie jest - jak już wyżej wywiedziono - jakiekolwiek naruszenie przepisów przy wydawaniu decyzji, w tym i przepisów postępowania takich jak art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O takim naruszeniu przepisów postępowania można byłoby mówić w sytuacji gdyby organ dokonał ustaleń faktycznych nie zebrawszy żadnego materiału dowodowego, czy też zebrawszy go w takim zakresie, że ów materiał w sposób oczywisty nie mógłby stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia lub treść rozstrzygnięcia byłaby sprzeczna ze zgromadzonym materiałem dowodowym sprawy. Tymczasem materiał dowodowy jakim dysponował Wojewoda wydając decyzję z [...] kwietnia 2006 r. mógł stanowić podstawę do ostatecznego zakończenia sprawy i niewątpliwie pozwolił na przyjęcie, iż skarżący w dniu wydawania decyzji przez Wojewodę nie posiadał obywatelstwa polskiego. W tym miejscu nie można podzielić twierdzeń skarżącego, iż Wojewoda rozstrzygając sprawę nie zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie materiału sprawy przez udzielenie stosownych informacji i nadesłanie konkretnych dokumentów, a nadto oparł się wyłącznie na dowodach przedstawionych przez skarżącego do postępowania o nadanie obywatelstwa polskiego. Z akt sprawy wynika, iż Wojewoda w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 11 października 2005 r. wystosował do skarżącego prośbę o nadesłanie konkretnych wyjaśnień potwierdzonych stosownymi dokumentami. Skarżący odpowiedział na wezwanie, co wynika z pisma Konsula Generalnego RP w N. z 7 lutego 2006 r. i w skład materiału dowodowego sprawy weszły także oświadczenia i dokumenty przesłane przez skarżącego.

Podsumowując Sąd stwierdził, że organ nadzoru wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nie naruszył przepisów wskazanych w skardze. Sąd nie dopatrzył się też żadnych uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Skargą kasacyjną J. A.M. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie art. 3 § 1 i 2, 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 6, 7, 10, 16, 77, 138 § 2 i 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim poprzez błędne ustalenia i ocenę, iż przy wydaniu przez Wojewodę decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Naruszenia te miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w ich wyniku doszło do oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz decyzji Ministra z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd niesłusznie nie podzielił zarzutu skarżącego o błędnym określeniu przez Wojewodę przedmiotu postępowania i sformułowania rozstrzygnięcia. Postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu w przedmiocie stwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Wojewoda odmówił stwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego. W związku z powyższym nie tylko nie było wiadome czego dotyczyło postępowanie, ale również alternatywna treść rozstrzygnięcia nie pozwalała na ustalenie czy skarżącemu zostało potwierdzone posiadanie czy też nie obywatelstwa polskiego. Treść rozstrzygnięcia nie jest jednoznaczna - może być interpretowana na kilka sposobów, co już daje wystarczającą podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Sformułowanie sentencji decyzji w formie alternatywy łącznej powoduje również, iż decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania a jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), czego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę.

Zdaniem skarżącego Sąd niezasadnie nie uwzględnił też zarzutu przyjęcia rażącego naruszenia prawa z powodu braku wyczerpującego zgromadzenia i wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie przez Wojewodę, który rozstrzygając sprawę oparł się wyłącznie na dowodach załączonych przez skarżącego do odmiennego postępowania tj. o nadanie obywatelstwa polskiego charakteryzującego się zupełnie innym trybem i przesłankami rozstrzygnięcia. Wojewoda nie tylko nie przeprowadził żadnych dowodów we własnym zakresie, ale również nie zwrócił się do strony z zobowiązaniem do załączenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów i informacji. Skarżący nie tylko nie miał wiedzy o przebiegu postępowania (dokonanych przez organ ustaleń), ale również nie zapewniono mu możliwości wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego. Obowiązująca ustawa o obywatelstwie polskim nie określa dokumentów, które należy złożyć wraz z wnioskiem o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wynika dla organu administracji obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Natomiast art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Sposób procedowania Wojewody tych kryteriów nie spełniał. Kwintesencją zaistniałych uchybień była niemożność odnalezienia akt sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania sądowego, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Zgodnie z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny może badać tylko, czy Sąd I instancji naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy i nie może podejmować badań w celu stwierdzenia innych wad zaskarżonego orzeczenia.

Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżona do Sądu decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] czerwca 2011 r. została wydana w postępowaniu nieważnościowym. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2006 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), tj. art. 17 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim oraz art. 7 i 77 k.p.a.

Wydanie decyzji uwzględniającej żądanie stwierdzenia nieważności musi opierać się na stwierdzeniu jednej z kwalifikowanych wad skutkujących nieważnością decyzji, wymienionych przepisem art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., przy czym niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu ze względu na fakt, iż stwierdzenie nieważności jest odstępstwem od zasady stabilności orzeczeń.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, iż do uznania naruszenia prawa za rażące (a tylko takie naruszenie może stanowić przyczynę nieważności) niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek - treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa oraz charakter tego naruszenia ma być tego rodzaju, że prowadzi do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z 21 października 1992 r., sygn. V SA 86/92 i 436-466/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 248/08; wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1226/11).

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji zasadnie stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2006 r. Przede wszystkim zgodzić należy się ze stanowiskiem, iż decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 17 ust. 4 ustawy o obywatelstwie polskim z 1962 r. oraz art. 7, 10 czy 77 k.p.a. Niewłaściwego określenia przez Wojewodę w kwestionowanej decyzji przedmiotu postępowania i sformułowania rozstrzygnięcia nie można uznać za rażące naruszenie prawa w sytuacji, gdy kwestionowane rozstrzygnięcie mieści się w dyspozycji normy na podstawie której je wydano a z całokształtu okoliczności sprawy jak i uzasadnienia decyzji wynika, iż intencją organu była odmowa stwierdzenia posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego z uwagi na brak dowodów świadczących, że w dacie urodzenia skarżący jak i jego rodzice posiadali obywatelstwo polskie. Treść przedmiotowej decyzji nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 17 ust. 4 ww. ustawy o obywatelstwie polskim a zatem decyzja ta nie narusza powyższego przepisu w stopniu rażącym. Słusznie ponadto Sąd pierwszej instancji podkreślił, powołując się na wyrok NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 454/09, iż rażącego naruszenia art. 17 ust. 4 ustawy o obywatelstwie polskim z 1962 r. nie można upatrywać we wszczęciu przez Wojewodę postępowania z urzędu bowiem wszczęcie postępowania w sprawie posiadania i utraty obywatelstwa polskiego nie zostało uzależnione przez ustawodawcę od wniosku strony. Może więc być wszczęte także z urzędu.

Należy zgodzić się również ze stanowiskiem Ministra jak i Sądu pierwszej instancji, iż Wojewoda nie zebrał materiału dowodowego w tej sprawie w sposób wyczerpujący, bowiem nie poszukiwał on we własnym zakresie dodatkowych dokumentów przez co naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Słusznie jednak w sprawie uznano, że naruszenia tego nie można uznać za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O rażącym naruszeniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a. możnaby mówić w przypadku, gdyby organ wydał decyzję, nie przeprowadzając w ogóle żadnego postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie Wojewoda dysponował wnioskiem skarżącego z dnia 20 stycznia 2005 r. o nadanie obywatelstwa polskiego oraz załączonymi do wniosku dokumentami, m.in. życiorysem i aktem urodzenia skarżącego. Ponadto pismem z dnia 11 października 2005 r., którym zawiadomił skarżącego o wszczęciu przedmiotowego postępowania zwrócił się do skarżącego o przesłanie wyjaśnień: czy jego ojciec odbył zasadniczą służbę wojskową w obcym wojsku, a jeżeli tak, to w jakich latach; czy jego ojciec służył w wojsku polskim, a jeżeli tak, to w jakich latach i w jakim charakterze, czy może był zwolniony od powszechnego obowiązku służby wojskowej w wojsku polskim; czy ojciec skarżącego pełnił za granicą funkcje o charakterze publicznoprawnym; jaki był ostatni adres zamieszkania ojca skarżącego w Polsce i w którym roku wyjechał on z Polski. Jednocześnie Wojewoda zwrócił się do skarżącego o przesłanie aktów naturalizacji i aktu małżeństwa jego rodziców, dokumentów dotyczących służby wojskowej ojca skarżącego w wojsku obcym jak i w wojsku polskim oraz kserokopii polskiego paszportu ojca skarżącego, jego dowodu osobistego i książeczki wojskowej. Skarżący w piśmie z dnia 23 stycznia 2006 r. złożył stosowne oświadczenia i przesłał do organu kopie aktów naturalizacji i aktu małżeństwa jego rodziców. Decyzja Wojewody została oparta na ustaleniach faktycznych wynikających z tych dokumentów i oświadczeń strony. Nie można zatem przyjąć, że w tej sprawie nie zostało przeprowadzone przez organ żadne postępowanie dowodowe oraz że Wojewoda oparł się wyłącznie na dowodach załączonych przez skarżącego do odmiennego postępowania. Organ podjął, choć w ograniczonym zakresie, czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co czyni niezasadnym twierdzenie o rażącym naruszeniu przez Wojewodę art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wskazane powyższe okoliczności sprawy czynią również bezzasadnymi zarzuty, iż Wojewoda nie zwrócił się do strony z zobowiązaniem załączenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów i informacji.

Nie jest ponadto słuszne twierdzenie skarżącego, iż będąca przedmiotem jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzja Wojewody była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Decyzja wydana w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego lub stwierdzenie utraty obywatelstwa polskiego ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, iż stwierdza ona jedynie istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego. Nie podlega ona zatem wykonaniu i nie wymaga wykonania. Wydanie takiej decyzji nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił ocenę organów orzekających w sprawie i oddalił skargę J. A. M. uznając, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie jest obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. Nie doszło zatem w niniejszej sprawie do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 10, 16, 77, 138 § 2 i 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 4 ustawy o obywatelstwie polskim z 1962 r.

Nie jest uzasadniony również powołany w podstawie skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a., skoro Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął w granicach sprawy poddanej jego kontroli, mianowicie sprawy zakończonej decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] kwietnia 2006 r. Wbrew zarzutowi autora skargi kasacyjnej w przyjętym za podstawę orzekania stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do podzielenia zawartych w skardze zarzutów.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia mogłaby stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy uzasadnienie byłoby sporządzone w taki sposób, że niemożliwa byłaby kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia może być uznana za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę orzeczenia, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów podjął rozstrzygnięcie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w tym zakresie. Ponadto w sposób wystarczający wskazał podstawy oddalenia skargi. Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. jest zatem chybiony.

Niezrozumiały jest natomiast podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. bowiem przepis ten stanowi jedynie o kompetencji sądów administracyjnych do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej.

Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.