Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 380/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 i art. 19
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 2/14 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wr 218/12 w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Mieczysława Górkiewicza, Władysława Kulona, Alicji Palus, Andrzeja Wawrzyniaka, Julii Szczygielskiej, Zygmunta Wiśniewskiego, Marcina Miemca, Jerzego Strzebinczyka, Anny Moskały, Tadeusza Kuczyńskiego, Henryka Ożoga, Jolanty Sikorskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Józefa Kremisa, Macieja Guzińskiego, Olgi Białek, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Alojzego Wyszkowskiego, Haliny Betty, Lidii Błystak, Lidii Serwiniowskiej, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Ireneusza Dukiela, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Katarzyny Radom, Marty Semiczek, Bogumiły Kalinowskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Ryszarda Pęka, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Barbary Ciołek, Darii Gawlak-Nowakowskiej oraz odrzucające wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 125/04 postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 lutego 2012 r. D. W., M. W., J. W. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 125/04, domagając się wymierzenia organowi kary grzywny. Skarga ta została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą II SA/Wr 218/12.

W piśmie z dnia 4 lipca 2013 r. D.i M. W. wnieśli o wyłączenie od orzekania w powyższej sprawie sędziów: Ireneusza Dukiela, Władysława Kulona, Macieja Guzińskiego (błędnie podano nazwisko Gruziński), Marcina Miemca (błędnie podano Maciej Niemiec), Henryka Ożoga, Julii Szczygielskiej, Alojzemu Wyszkowskiemu (błędnie podano nazwisko Wyszykowski), którym zarzucili stronniczość i niesprawiedliwość, a także sędziów: Bogumiły Kalinowskiej, Magdaleny Jankowskiej-Szostak (błędnie podano imię Małgorzata), Małgorzacie Malinowskiej-Grakowicz i Barbarze Ciołek, którym zarzucili stronniczość.

Następnie, w dniu 22 lipca 2013 r. D. W. i M. W. przedłożyli kserokopię swego pisma z dnia 10 czerwca 2013 r., zawierającego wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym wyjaśnili, że od 2003 r. uczestnicy postępowania – Z. chwalili się, że "mają wszystko załatwione w Sądzie z sędziami i od niczego nie musza się odwoływać, bowiem wszystko załatwi za nich organ i Sąd". Dodali, że składali już wnioski o wyłączenie sędziów w wielu sprawach w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, ale nie zostały one uwzględnione. Sędziowie nie chcieli złożyć oświadczeń, jakie nieruchomości, gdzie, za ile o jakiej powierzchni i w jakim trybie kupowali zarówno oni, jak i ich małżonkowie, dzieci, wnuki od Agencji Nieruchomości Rolnej we W. i jej Spółki [...] we W.. Podkreślili, że są pokrzywdzeni przez "mafię" i czują się szykanowani oraz karani za to, że poskarżyli się w Sądzie. Stwierdzili, że sprawy dawno skończyłyby się, gdyby Sąd przeprowadził dowody uzupełniające z dokumentów, np. z map geodezyjnych. Skarżący zakwestionowali też obiektywność sędziów w już zakończonych sprawach i podali, że sędzia Anna Siedlecka wielokrotnie wykorzystywała swoje stanowisko służbowe i instytucję Sądu "do bezprawia", narzucała na nich obowiązki sprzeczne z prawem, by chronić "układ i mafię [...]" i zabrać im ich własność, bez procesu, bez dokumentów, natomiast sędzia Olga Białek sprawę o sygn. akt II SA/Wr 879/12 "odrzuciła" bez wzywania o opłatę, a tym samym uporczywie niszczy skarżących od wielu lat, wykorzystując swoje stanowisko i instytucję Sądu, zmusza skarżących do ponoszenia niepotrzebnych kosztów sądowych i kasacji tylko dlatego, by "bezprawie Burmistrza i jego mafii zalegalizować"; nie wezwała też Burmistrza i "jego mafii" do złożenia niezbędnych dokumentów, o które wnioskowali. W dalszej części pisma z dnia 10 maja 2013 r. D. i M. W. przedstawili ponadto imienny wykaz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz kierowane wobec każdego z nich zarzuty. Sędziom: Halinie Kremis, Annie Siedleckiej (błędnie podano nazwisko Siedlicka), Oldze Białek, Józefowi Kremisowi, Annie Moskale, Jerzemu Strzebinczykowi (błędnie podano nazwisko Strzebińczyk), Alicji Palus, Zygmuntowi Wiśniewskiemu, Andrzejowi Wawrzyniakowi, Mieczysławowi Górkiewiczowi zarzucili wykorzystywanie własnych stanowisk służbowych i instytucji Sądu do celów prywatnych, ochrony bezprawia i układów "[...] mafii" powiązanej z Agencją Nieruchomości Rolnych we W., w Gminie T., w Starostwie Powiatowym w T., w nadzorze budowlanym. oraz "budowanie gangów bez pozwoleń, bez aktów własności i bezprawne legalizowanie bezprawia kosztem skarżących i pozbawianie strony skarżącej prawa do dokumentów, rzetelnego procesu, do obrony. Wskazali nadto, że w toczących się przed WSA we Wrocławiu sprawach brak było rozpraw administracyjnych i kompletu dokumentów, a sędziowie "wyrzucali w Sądzie z akt dokumenty i przerabiali dokumenty w Sądzie".

Pozostałym sędziom skarżący zarzucili solidarność zawodową i koleżeńską oraz stronniczość i niesprawiedliwość. Jako stronniczych wymienili sędziów: Ryszarda Pęka, Lidię Serwiniowską (błędnie podano nazwisko Serwinowska), Henrykę Łysikowską, Katarzynę Radom, Halinę Bettę, Lidię Błystak, Katarzynę Borońską, Anettę Chołuj, Dagmarę Dominik, Ludmiłę Jajkiewicz, Ewę Kamieniecką, Zbigniewa Łobodę, Jadwigę Danutę Mróz, Marka Olejnika, Martę Semiczek, Marię Tkacz-Rutkowską, Tomasza Świetlikowskiego, Magdalenę Jankowską-Szostak (błędnie podano imię Małgorzata), Małgorzatę Malinowską-Grakowicz, Barbarę Ciołek (błędnie podano nazwisko Ciłek), jako niesprawiedliwych - sędziów Marcina Miemca (błędnie podano Maciej Niemiec), Henryka Ożoga, a jako niesprawiedliwych i stronniczych - sędziów: Jolantę Sikorską, Mirosławę Rozbicką-Ostrowską, Tadeusza Kuczyńskiego, Wandę Wiatkowską-Ilków (błędnie podano drugi człon nazwiska, jako Lików), Alojzego Wyszkowskiego (błędnie podano nazwisko Wyszykowski), Ireneusza Dukiela, Władysława Kulona, Macieja Guzińskiego (błędnie podano nazwisko Gruziński), Bogumiłę Kalinowską, Julię Szczygielską (błędnie podano nazwisko Szczygielaska).

W piśmie z dnia 25 lipca 2013 r. skarżący D. i M. W. ponowili zarzuty wobec niektórych sędziów, wskazywanych już w pismach z dnia 4 lipca 2013 r. oraz z dnia 10 czerwca 2013 r., natomiast w piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r. skorygowali błędnie podawane dotychczas imiona i nazwiska niektórych sędziów. Z kolei w pismach z dnia 20 sierpnia 2013 r. oraz 31 sierpnia 2013 r. podtrzymali wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu i powielili dotychczasową argumentację oraz formułowane wcześniej zarzuty. Ponadto, w piśmie z dnia 10 października 2013 r. wnieśli o wyłączenie sędziego Darii Gawlak-Nowakowskiej z uwagi na jej stronniczość w ich sprawach, w tym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 218/12.

Objęci wnioskiem o wyłączenie sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający w WSA we Wrocławiu, pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.); dalej jako p.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt II OW 177/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Uzasadniając wydane postanowienie NSA wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziów, zawarty w piśmie z dnia 4 lipca 2013 r., uzupełniony następnie kolejnymi pismami procesowymi powoduje, że brak jest sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którzy mogliby podjąć postanowienie w przedmiocie wyłączenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 2/14: oddalił wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/Wr 218/12 sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Mieczysława Górkiewicza, Władysława Kulona, Alicji Palus, Andrzeja Wawrzyniaka, Julii Szczygielskiej, Zygmunta Wiśniewskiego, Marcina Miemca, Jerzego Strzebinczyka, Anny Moskały, Tadeusza Kuczyńskiego, Henryka Ożoga, Jolanty Sikorskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Józefa Kremisa, Macieja Guzińskiego, Olgi Białek, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Alojzego Wyszkowskiego, Haliny Betty, Lidii Błystak, Lidii Serwiniowskiej, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Ireneusza Dukiela, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Katarzyny Radom, Marty Semiczek, Bogumiły Kalinowskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Ryszarda Pęka, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Barbary Ciołek, Darii Gawlak-Nowakowskiej oraz odrzucił wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 p.p.s.a. Okoliczności powołane przez skarżących we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu "mafii" oraz interesów innej rodziny, jak i mające mieć miejsce działania zmierzające do przejęcia nieruchomości skarżących, czy w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, a także wykorzystywanie instytucji Sądu do celów prywatnych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżący nie wskazali bowiem na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym mogące uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Sąd podkreślił, że samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów oraz odczucie skarżących, iż są dyskryminowani, szykanowani i pozbawiani przysługujących im praw, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a.

Ponadto za niedopuszczalny Sąd uznał wniosek o wyłączenie sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, ponieważ Sądowi z urzędu wiadomym jest, że w dniu zgłoszenia wniosku sędzia ten nie orzekał w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. Od dnia 17 stycznia 2013 r. sędzia ten orzeka bowiem w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pismem z dnia 24 lutego 2014 r. D. W.i M.W. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.

Wskazać należy, że w obydwu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67).

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów. Podnieść należy, że z oświadczeń złożonych przez sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. Skarżący natomiast zarówno we wniosku (i w pismach uzupełniających), jak również w zażaleniu nie wykazali w żaden sposób, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich okoliczności. O wyłączeniu sędziego nie może bowiem decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości oraz o wadliwym sposobie orzekania, do czego w istocie sprowadzają się argumenty zawarte zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów, jak i w zażaleniu. Tego rodzaju okoliczności jako niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zasadnie oddalił wniosek skarżących o wyłączenie wskazanych sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu.

Za prawidłowe należy uznać również odrzucenie wniosku o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, z uwagi na to, iż sędzia ta nie orzeka już w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.