Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 532/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2, 4, 5 i 6
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oddala skargę


UZASADNIENIE

M. G. (dalej: "skarżąca", "strona") złożyła w dniu [...] maja 2018 r., za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej: "ARiMR"), wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2018 r., w ramach realizacji pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wariant 4.4 – półnaturalne łąki wilgotne do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,51 ha.

W dniu [...] maja 2018 r. ww. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w H. zmianę do wniosku (powierzchnia nie uległa zmianie).

Po rozpatrzeniu wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w H., decyzją z dnia [...] maja 2019 r. o nr [...], odmówił skarżącej przyznania płatności w ramach realizacji pakietu 4, wariantu 4.4, nakładając na nią przy tym sankcję w wysokości 8.663,61 zł.

Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym podniosła, że jest beneficjentem programu rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020), jednak pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, wariant 5.4 - półnaturalne łąki wilgotne do działek o łącznej powierzchni 9,51 ha z roku 2017. Wskazała, że wpisanie wariantu 4.4, zamiast wariantu, który chciała wpisać, tj. 5.4, stanowi oczywistą omyłkę i wynika ze zmiany sposobu składania wniosków z formy papierowej na elektroniczną. W jej ocenie wniosek jest bardzo istotnym środkiem dowodowym, jednakże nie ma decydującego znaczenia w tym sensie, że podane w nim dane mogą być weryfikowane, co też organ powinien uczynić.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. o nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatycznie" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, dalej: "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne"), że z analizy teczki aktowej przedmiotowej sprawy wynika, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 M. G. zgłosiła żądanie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w ramach realizacji pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wariantu 4.4 - półnaturalne łąki wilgotne do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,51 ha, tj. o 9,51 ha więcej niż wielkość podjętego w 2017 roku zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, zatem organ pierwszej instancji, mając na uwadze przepis § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, uznał powierzchnię 9,51 ha za powierzchnię zawyżoną. Biorąc pod uwagę wyliczoną procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną w ramach realizacji pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wariantu 4.4 - półnaturalne łąki wilgotne, a powierzchnią stwierdzoną Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w H., w ocenie organu odwoławczego, prawidłowo zastosował art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE. L. 181/48 z 20.6.2014, dalej "rozporządzenie nr 640/2014"), zgodnie z którym jeśli różnica ta przekracza 50%, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18.

W ocenie organu odwoławczego złożenie wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na inny wariant niż podjęte zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne nie nosi również znamion błędu oczywistego, albowiem z weryfikacji samego wniosku oraz złożonych wraz z nim załączników nie wynika żadna sprzeczność ani niespójność.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona wywiodła skargę do tut. sądu zarzucając wydanie go przy:

1) naruszeniu przepisów prawa materialnego, które ma istotne znaczenie dla wydanego rozstrzygnięcia w sprawie tj.:

a) art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 in fine ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627, dalej: "ustawa o wspieraniu obszarów wiejskich") poprzez odwrócenie ciężaru dowodu i jednoczesne błędy w ustaleniach faktycznych, polegające na przyjęciu, iż skarżąca celowo wpisała pakiet 4.4 we wniosku na 2018 rok, a także naruszenie tego artykułu poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego chociażby w minimalnym zakresie wykraczającym poza "sprawdzenie pakietów realizowany w gospodarstwie".

2) naruszeniu art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a.") poprzez wydanie decyzji nieczytelnej, niewyjaśniającej w pełni podstaw do wydania decyzji, a jedynie wskazującej na szereg przepisów, które nie zostały zastosowane do stanu faktycznego oraz brak wskazania w decyzji dlaczego zdaniem organu przedstawione wyjaśnienia przez skarżącą w toku postępowania są niewystarczające.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zwrot od organu na jej rzecz kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodów z pism wskazanych w treści skargi na okoliczności podniesione w jej uzasadnieniu.

Skarżąca podała, że przy wydaniu decyzji w przedmiocie przyznania płatności w ramach przedmiotowego programu, organ powinien wziąć pod uwagę szereg złożonych przez nią dokumentów, bowiem stanowią one jedną całość. Skoro z dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2017 jasno wynikało, że skarżąca realizuje pakiet 5.4 to wpisanie w roku następnym, w którym beneficjent po raz pierwszy składał ten wniosek drogą internetową, pakietu 4.4, powinno zostać uznane przez ARiMR za przypadkowe i niezamierzone, a wynikające jedynie z nieznajomości programu do wypełniania wniosków.

Zdaniem skarżącej, w myśl obowiązujących przepisów, organ powinien wezwać ją wyjaśnienia dlaczego zawnioskowała o przyznanie płatności w ramach pakietu 4.4, a nie 5.4, jak to miało miejsce w roku ubiegłym, w którym wnioskowaną płatność otrzymała. W jej ocenie, organy nie uwzględniły bardzo ważnych przesłanek przemawiających na jej korzyść, a mianowicie: realizacja nieprzerwalnie od 2017 programu rolnośrodowiskowego; zachowanie celu pakietu, czyli między innymi ochrona istniejących ekosystemów rolniczych; powierzchnia nie uległa zwiększeniu; deklaracja tych samych działek w 2017 i 2018 r.; kwoty płatności za pakiet 5.4 i 4.4 są dokładnie takie same. Skarżąca podniosła ponadto, że w sprawie niniejszej nie dokonano prawidłowej analizy dokumentów, które złożyła celem wykazania, że wszystko robiła zgodnie z wymaganymi przepisami.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR wywiódł odpowiedź na skargę wnosząc o jej oddalenie oraz podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik M. G. uzupełnił zarzuty skargi, zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

a) naruszenie art. 7 k.p.a. - zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęciu wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, niezasadnym przyjęciu iż na rok 2018 skarżąca ubiegała się o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w ramach pakietu 4.4, mimo że cały materiał dowodowy za lata 2012 do 2017 r. oraz rzeczywiste działania podjęte przez producenta rolnego w 2018 roku świadczą o realizowaniu pakietu 5.4;

b) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania wiążącej się z koniecznością rozstrzygania wątpliwości na korzyść obywatela, aż do granic naruszenia interesu społecznego - przejawiające się w rozpatrywaniu sprawy opartym na hipotezach i przypuszczeniach zamiast wnikliwej analizy materiału dowodowego i stanu faktycznego;

c) naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, to jest niezasadnym przyjęciu, iż na rok 2018 skarżąca ubiegała się o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w ramach pakietu 4.4, mimo że cały materia! dowodowy za lata 2012 do 2017 r. oraz rzeczywiste działania podjęte przez producenta rolnego w 2018 roku świadczą o realizowaniu pakietu 5.4;

d) naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne, wewnętrznie sprzeczne, nieprecyzyjne uzasadnienie wydanej decyzji, poprzez pominiecie w uzasadnieniu oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na wyjaśnienie i rozstrzygnięcie sprawy, nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji całego materiału dowodowego za lata 2012 do 2017 r. oraz rzeczywiste działania podjęte przez producenta rolnego w 2018 roku świadczące o realizowaniu pakietu 5.4;

e) naruszenie § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolno środowiskowo-klimatycznego, poprzez błędne przyjęcie iż na rok 2018 skarżąca ubiegała się o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w ramach pakietu 4.4. mimo że cały materiał dowodowy za lata 2012 do 2017 r. oraz rzeczywiste działania podjęte przez producenta rolnego w 2018 roku świadczą o realizowaniu pakietu 5.4;

f) naruszenie art. 48 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r., poz. 27 nr 69, dalej: "rozporządzenie nr 809/2014"), poprzez przeprowadzenie kontroli administracyjnej na podstawie wybiorczego materiału dowodowego, mimo że cały materiał dowodowy za lata 2012 do 2017 r. oraz rzeczywiste działania podjęte przez producenta rolnego w 2018 roku świadczą o realizowaniu pakietu 5.4.

Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r., poz. 2167, ze zm.), oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a., jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach kognicji, tut. sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie zawiera wad powodujących konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, co z kolei skutkowało stwierdzeniem braku zasadności skargi wywiedzionej przez skarżącą.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR utrzymał decyzję Kierownika BP ARiMR odmawiającą skarżącej przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o którą ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 do działek rolnych, o łącznej powierzchni 9,51 ha, zadeklarowanych w ramach realizacji pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wariant 4.4 – półnaturalne łąki wilgotne i nakładającą na nią, na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, sankcję w wysokości 8.663,61 zł.

U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że łączna powierzchnia stwierdzona i kwalifikująca się do wnioskowanej płatności jest o ponad 50% niższa od powierzchni deklarowanej, co zgodnie z wymienionym przepisem rozporządzenia skutkowało odmową przyznania jakiejkolwiek pomocy oraz nałożeniem sankcji w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Organ II instancji ustalając stan faktyczny przedmiotowej sprawy oparł się na wynikach kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzonej zgodnie z art. 48 rozporządzenia nr 809/2014 i ustalił powierzchnię stwierdzoną działek rolnych zgodnie z poniższym: Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wariant 4.4 - półnaturalne łąki wilgotne: powierzchnia deklarowana (ha) - 9,51 ha, powierzchnia stwierdzona (ha) - 0,00 ha. Obliczenie różnic powierzchniowych: 9,51 ha - 0,00 ha = 9,51 ha powierzchnia deklarowana (ha) - powierzchnia stwierdzona (ha) = różnica powierzchniowa (ha, a zatem 9,51 ha: (9,51 ha-9,51 ha) x 100% = 100%. Biorąc powyższe wyliczenia pod uwagę, kwota sankcji w pakiecie 4, wariancie 4.4, wyniosła 8.663,61 zł (9,51 ha X 911,00 zł/ha = 8.663,61 zł).

Skarżąca natomiast nie kwestionowała ustaleń co do powierzchni działek zakwalifikowanych do płatności, lecz żądała stwierdzenia, że wnioskowanie o przyznanie płatności w ramach pakietu 4, wariantu 4.4, należy traktować jako oczywisty błąd w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 809/2014, a organy powinny wezwać ją, na podstawie zgromadzonych w poprzednim roku dokumentów, do sprecyzowania czy rzeczywiście ubiega się o przyznanie płatności w ramach wariantu 4.4, czy też chciałaby kontynuować realizację pakietu 5.4, w ramach którego przyznano jej środki w roku 2017.

Należy zatem przyjąć, że stan faktyczny w zakresie powierzchni działek kwalifikujących się do płatności nie był pomiędzy stronami sporny. Strony różniła jedynie ocena czy błąd dotyczący zgłoszenia się do pakietu 4, wariantu 4.4, zamiast do pakietu 5, wariantu 5.4 mógł być uznany za oczywisty i skorygowany.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że tryb i warunki przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej określa ww. rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne. Po myśli § 2 ust. 1 tego rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE. L. z 2013 r., poz. 347, str. 487 ze zm., dalej "rozporządzenie nr 1305/2013"), jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie natomiast z § 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje:

1) użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi":

a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu,

b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,

c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, lub

2) zwierzęta ras lokalnych zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danej rasy lokalnej objętej wariantem pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7, dla których są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, będące zwierzętami zatwierdzonymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 640/2014.

Zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne realizowane w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

Rolnik lub zarządca realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

Zgodnie zaś z dyspozycją § 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, z wyjątkiem:

1) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach wariantu 2.1., lecz nie więcej niż o 15% w stosunku do wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji, lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania;

2) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.

W ramach realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin lub miejsca ich uprawy objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany tego zobowiązania niedopuszczalnej zgodnie z ust. 1.

Treść art. 48 rozporządzenia nr 809/2014 mówi natomiast, że wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, w przypadku których możliwa i stosowna jest kontrola za pomocą kontroli administracyjnych. Procedury zawierają wymóg rejestracji podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności.

Organ odwoławczy ustalił, że skarżąca w dniu 15 maja 2017 r. po raz pierwszy złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach realizacji wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5 lit. d) rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, tj. pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, wariantu 5.4 - półnaturalne łąki wilgotne. Płatność została skarżącej przyznana na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w H. o nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. dla obszaru o powierzchni 9,51 ha.

Jak wynika z teczki aktowej przedmiotowej sprawy - we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 skarżąca wniosła, w odróżnieniu od roku poprzedniego, o przyznanie płatności w ramach realizacji pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wariantu 4.4 - półnaturalne łąki wilgotne do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,51 ha, tj. o 9,51 ha więcej niż wielkość podjętego w 2017 roku zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, zatem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w H. prawidłowo, mając na uwadze przepis § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, uznał powierzchnię 9,51 ha za powierzchnię zawyżoną.

Biorąc pod uwagę, że skarżąca zobowiązała się do realizacji pakietu 5, wariantu 5.4, dla obszaru 9,51 ha położonego poza obszarami Natura 2000, Kierownik ARiMR prawidłowo ustalił powierzchnię zawyżenia, bowiem pakiet 4, wariant 4.4 dotyczy obszarów położonych na obszarach Natura 2000. Niedopuszczalne jest zatem przyznanie wnioskowanej płatności do działek nieznajdujących się na obszarach wskazanych w wybranym wariancie.

Organy ARiMR zasadnie uznały, że zaszły przesłanki odmowy przyznania wsparcia oraz wymierzenia kary na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. Zgodnie z tym przepisem w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy ani wsparcia sektorowego jeżeli różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym do danego systemu pomocy lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony o ponad 50%, a nadto beneficjent podlega karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszony a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18 rozporządzenia.

Wbrew ocenie skarżącej zasadnie uznano, że różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym a kwalifikującym się do przyznania płatności w ramach pakietu 4, wariantu 4.4, obejmuje zgłoszone przez nią tereny. Nie budzi bowiem wątpliwości, że tereny należące do skarżącej są położone poza obszarami Natura 2000, co z resztą potwierdza fakt przyznania jej wnioskowanych płatności na rok 2017 w ramach pakietu 5, wariantu 5.4. Działki te nie kwalifikują się jednak do płatności przyznawanych dla cennych siedlisk położonych na obszarach Natura 2000, a które zostały zadeklarowane we wniosku do płatności. Tym samym deklaracja skarżącej o ich kwalifikowalności była wadliwa.

Organy zasadnie przyjęły również, że takiej wady, jaką zawiera wniosek skarżącej, nie można zakwalifikować jako "oczywistego błędu" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 809/2014.

Przytoczyć w tym miejscu należy treść ww. art. 4 rozporządzenia nr 809/2014, zgodnie z którym wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. O zakwalifikowaniu danego błędu jako błędu oczywistego decydować musi łatwość jego wykrycia. Przyjąć należy, iż błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie.

W ocenie sądu przepis ten zawiera pojemną formułę pozwalającą na kwalifikowanie jako "oczywiste błędy" również innych uchybień popełnionych przy wypełnianiu wniosku. Za oczywisty błąd - obok omyłek pisarskich - można uznać również niespójności, sprzeczności czy przeoczenia. Zasadniczym warunkiem jest to by błąd dało się ustalić na podstawie samego wniosku o przyznanie płatności oraz złożonych wraz z nim dokumentów oraz by nie można było stronie przypisać złej wiary (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 maja 2018 r., I SA/Go 55/18, LEX nr 2505196).

Skarżąca w toku postępowania podnosiła, że ww. zmiana pakietu była jedynie wynikiem oczywistej omyłki, dokonanej z uwagi na nieznajomość internetowego programu do składania wniosków i organ winien był wezwać ją do sprecyzowania o przyznanie płatności w ramach którego pakietu się ubiega.

Wskazać jednak należy, że jak słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, wniosek złożony przez skarżącą był sformułowany jasno i wyraźnie co do przedmiotu żądania jak i jego zakresu, zatem organ pierwszej instancji nie był zobligowany do wezwania jej do skonkretyzowania wniosku lub jego uzupełnienia, bowiem wniosek ten nie wzbudził wątpliwości organu. Postępowanie w przedmiocie przyznania płatności wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego producenta rolnego i to sformułowane przez niego żądanie zawarte we wniosku nakreśla zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania, który nie może być modyfikowany w jakikolwiek sposób przez organ. Producent rolny złożył kompletny wniosek, wymagany do zgłoszonych płatności, nie było zatem podstaw do wzywania go do sprecyzowania zawartych w nim danych. Odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku, w tym za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, spoczywa na producencie rolnym. Przepisy k.p.a. nie obarczają organu ARiMR obowiązkiem dopilnowania, aby wniosek strony w optymalnym stopniu uwzględniał jej interesy ekonomiczne wynikające z przepisów prawa. Stwierdzony w rozpatrywanej sprawie fakt, że grunty zadeklarowane do płatności nie kwalifikowały się do tej płatności, był jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie miał zatem żadnych podstaw do tego, aby przeprowadzać postępowanie wyjaśniające w tym zakresie.

Popełniony przez skarżącą błąd polegający na zakwalifikowaniu działek położonych obszarem Natura 2000 do pakietu i wariantu dającego możliwość o ubieganie się płatności dla obszarów położonych na obszarze Natura 2000 nie może być uznany za błąd oczywisty w świetle przytoczonych powyżej wskazówek interpretacyjnych. Nie dało się go bowiem wykryć na podstawie samego wniosku lecz mógł być ujawniony dopiero po jego wnikliwej merytorycznej kontroli. Nie był zatem widoczny "prima facie", a tylko taki jego charakter mógłby uzasadniać forsowaną przez skarżącą kwalifikację uprawniającą do ewentualnej korekty wniosku. Ponadto skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że nie można mówić o oczywistej omyłce pisarskiej w sytuacji, gdy numer wybieranego projektu został w złożonym przez skarżącą wniosku wymieniony aż trzy razy – zdaniem sądu oczywistą omyłkę cechuje jej przypadkowość, jednorazowość, a nie powtarzalność. Szata graficzna wniosku jest na tyle przejrzysta i czytelna, że błąd, w postaci trzykrotnego powtórzenia błędnie wybranego wariantu 4.4 powinien być przez osobę wypełniającą wniosek natychmiastowo dostrzeżony i skorygowany jeszcze na etapie jego wypełniania. Jeżeli tak się nie stało to winę za taki stan rzeczy ponosi jedynie osoba, która się pod tym wnioskiem podpisała, tj. skarżąca. Przy wypełnianiu wniosku każdy wnioskodawca powinien zachować szczególną staranność, a w razie potrzeby zasięgnąć porady w instytucjach wspierających rolników, czy też wystąpić o udzielenie stosownych informacji przez pracowników ARiMR. W każdym przypadku to producent rolny ponosi pełną odpowiedzialność za treść merytoryczną złożonego wniosku, w tym także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. W ocenie sądu, wobec ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że skarżąca z całą pewnością nie dochowała należytej staranności w trakcie sporządzania wniosku. Nie może być bowiem mowy o skrupulatności i dokładności przy sporządzaniu wniosku w sytuacji, kiedy producent rolny - przygotowując wniosek – nie dostrzega trzykrotnie popełnionego błędu.

Obiektywnie rzecz ujmując, nie można od organu oczekiwać, że w ramach ogólnej kontroli formalnej wniosku będzie w stanie ocenić, czy deklarowana chęć skorzystania z płatności w ramach danego pakietu i wariantu jest zgodna z rzeczywistą wolą wnioskodawcy, czy też jest wynikiem popełnionego nieumyślnie błędu. Skoro wniosek był spójny i nie zawierał niespójności czy też sprzeczności to organy zasadnie uznały, że przedstawia on wolę wnioskodawcy. Tego rodzaju weryfikacja wykracza poza ramy "ogólnej oceny danego przypadku" o której mowa w art. 4 rozporządzenia 809/2014.

W świetle przywołanych wyżej regulacji prawnych, nawiązując jednocześnie do istoty sporu, zaakcentować trzeba, że przyznanie płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego odbywa się w postępowaniu administracyjnym - co istotne - na wniosek producenta rolnego o jej przyznanie. A zatem, to rolnik (podmiot) domagający się złożonym wnioskiem przyznania płatności, jest obowiązany wykazać okoliczności uprawniające do jej otrzymania. Ubiegając się o płatności, rolnik we wniosku - dla uzyskania tej płatności - deklaruje działki rolne swojego gospodarstwa znajdujące się na właściwym obszarze oraz wskazuje jaki pakiet chce realizować dla tych konkretnych działek. W myśl bowiem art. 14 lit. d rozporządzenia nr 809/2014 wniosek o płatność zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia, w szczególności: szczegóły pozwalające na jednoznaczną identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, jeśli to konieczne, dalsze specyfikacje dotyczące ich użytkowania.

Dlatego też, wskazanie we wniosku o przyznanie płatności działek ewidencyjnych, które znajdują się na obszarach wymienionych w poszczególnych pakietach i wariantach oraz ich powierzchni, stanowi fundamentalną kwestię co do możliwości przyznania tej płatności, jak i jej wielkości, tj. kwoty pomocy finansowej. Wskazując we wniosku konkretne działki i ich powierzchnię do płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, rolnik musi czynić to w pełni świadomie, bowiem to on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane, podpisując wniosek i składając oświadczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia, w wyniku których mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową. Inaczej mówiąc, treść złożonego wniosku o przyznanie płatności przedstawia wolę i wiedzę rolnika, od którego pochodzi, a jednocześnie rolnik ten odpowiada za treść tego wniosku. W rozpoznawanej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że wniosek został podpisany przez skarżącą, a zatem, jest ona odpowiedzialna za jego treść.

Z uwagi na powyższe, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że w sprawie nie miał zastosowania art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 oraz nie został naruszony § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Dokonując natomiast oceny prawidłowości procedury zastosowanej przez organ, skład orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził, aby organ prowadził postępowanie uchybiając treści art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 czy też art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a zarzuty wniesione przez stronę w tym zakresie nie znajdują żadnego poparcia. Przeprowadzony przez ARiMR wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest, zdaniem sądu, w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości tut. sądu. Organ dwukrotnie poddał swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, dokonując ich analizy we wzajemnej łączności, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej. Zdaniem sądu organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a sporządzone uzasadnienie przedstawia przebieg procesu decyzyjnego, z zastosowaniem przepisów prawa administracyjnego materialnego jak i procesowego, prezentując rozumowanie, które doprowadziło organy do wydania rozstrzygnięcia zawartego w decyzji.

Organ prowadził postępowanie dowodowe w sposób rzetelny, dokładnie wyjaśniając stan faktyczny sprawy. Uzasadnienie decyzji jest jasne i logiczne, skrupulatnie omówiono w nim przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz przedstawiono tok myślowy uzasadniający ich zastosowanie. Z powyższego wynika, ze zarzuty strony w tym zakresie okazały się chybione.

W przedstawionych okolicznościach sprawy, zdaniem sądu, nie doszło zatem do uchybienia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego.

W ocenie sądu, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i umożliwił poczynienie prawidłowych, ustaleń faktycznych. Organy ARiMR dokonały jego należytej oceny, dochowując przy tym zasad postępowania administracyjnego, a także organy prawidłowo umotywowały wydane przez siebie decyzje. Wyrazem tego są ich uzasadnienia, w pełni oddające rzeczywisty, wynikający z materiału dowodowego stan rzeczy i zawierające przekonywującą oraz logiczną argumentację, a także podstawę prawną obu wydanych rozstrzygnięć. Zdaniem sądu, zaskarżona decyzja odpowiada więc zarówno wymogom wynikającym z k.p.a., jak również regulacjom zawartym w pozostałych przytaczanych w treści niniejszego uzasadnienia przepisach.

Końcowo należy wskazać, że jeżeli skarżąca powierzyła innej osobie wypełnienie przedmiotowego wniosku, należałoby rozważyć istnienie podstaw do wystąpienia z roszczeniem o charakterze cywilno-prawnym.

Z uwagi na brak naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, sąd skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.