Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 311/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27 ust. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żakiewicz (spr.) Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w dniu [...] r. wydał decyzję płatniczą nr [...] do decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...], mocą której obciążył M.S., kosztami badań próbek produktów pobranych w dniu kontroli sanitarnej, tj. w dniu 20 września 2012 r. z obiektu w K. przy ul. [...], na kwotę 1845,00 zł. W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu 20 września 2012 r. w trakcie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w obiekcie przy ul. [...] w K. ujawniono wprowadzanie do obrotu produktów o nieznanym składzie i działaniu o nazwach: [...] (preparat przyśpieszający schnięcie farb), [...] (preparat do czyszczenia obudów komputerów stacjonarnych i laptopów). Na opakowaniu produktów nie zostały podane informacje dotyczące składu, składników, gramatury i oddziaływania produktów. Z uwagi na to, oraz z powodu wysokiej ceny tych produktów, nieadekwatnej do będących na rynku cen preparatów o wskazanym wyżej zastosowaniu, powzięto podejrzenie, że istnieje realne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, a wobec tego, że naruszone zostały wymagania zdrowotne, określone w art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W związku z tym zgodnie z art. 27 c ust. 1 tej ustawy, organ sanitarny wydał wówczas decyzję o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu wskazanych wyżej produktów i jednocześnie zadecydował o konieczności przeprowadzenia badań tych produktów, w celu uzyskania oceny ich bezpieczeństwa. Pobrane w dniu 20 września 2012 r. próbki, zostały przekazane do badania przez Narodowy Instytut Leków - Narodowe Laboratorium Kontroli Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. W wyniku badań przeprowadzonych w dniach od 28 września 2012 r. do dnia 16 października 2012 r. stwierdzono, że w badanych próbkach produktów o nazwach: [...] (preparat przyśpieszający schnięcie farb), [...] (preparat do czyszczenia obudów komputerów stacjonarnych i laptopów), zidentyfikowano analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, takie jak etkatynon, 2-DPMP. Organ wskazał, że według danych Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, substancje te wykazują działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi. Substancje te stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Za przeprowadzone badania Narodowy Instytut Leków w W., wystawił fakturę VAT na kwotę 1845,00 zł. Natomiast zgodnie z art. 27 c ust. 4 oraz art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, koszty badań ponosi strona, która spowodowała ich powstanie. Wobec tego Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., który jako zleceniodawca zrealizował należność wynikającą z faktury, zażądał zwrotu wymienionej kwoty od strony postępowania - M.S..

Od powyższej decyzji M.S. wniósł odwołanie, w którym wskazał, że obciążenie go kosztami badań próbek było niedopuszczalne ze względu na niedopuszczalność przeprowadzenia tych badań, jak i samego pobrania i zatrzymania próbek. Podniósł, że zgodnie z art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jej funkcjonariusze mają prawo podejmować czynności jedynie w razie ustalenia, że produkt stwarzający zagrożenie dla życia lub zdrowia jest wytwarzany lub wprowadzany do obrotu. Zarzucił, że organ wyprowadził wniosek o wprowadzaniu tych produktów do obrotu, jedynie z faktu posiadania ich przez skarżącego. Wskazał, że przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe jest niekompletne, gdyż brakuje ustaleń przemawiających za przyjęciem, iż wprowadzał środki zastępcze do obrotu oraz ustaleń w zakresie ich ilości. Ponadto dodał, że zatrzymane produkty mają zastosowanie w chemii gospodarczej, są to zatem środki nie nadające się do spożycia, a wobec tego nie stwarzają zagrożenia dla życia i zdrowia. Ponadto podniósł, że dysponuje sprawozdaniami z badań imitacji tych produktów, z których jednoznacznie wynika, że w produktach tych nie zostały stwierdzone substancje wymienione w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. Zarzucił również, że to nie on, a jego dostawcy powinni być adresatami przedmiotowej decyzji oraz, że sprzedawał artykuły chemii gospodarczej, nabyte legalnie od swoich dostawców. Stwierdził, że w konsekwencji tego uznać trzeba, iż miał pełne prawo zbywać te produkty w przekonaniu o ich legalności. Podniósł również, że decyzja płatnicza została wydana przedwcześnie, z uwagi na brak rozpoznania odwołania, którym kwestionuje prawidłowość i legalność działań organu w zakresie przeprowadzenia w jego sklepie kontroli i zatrzymania towarów, a następnie poddania ich badaniom. Dodał, że wydanie decyzji jest przedwczesne również wobec faktu, że nie zapoznano go z wynikami badań, a zatem nie mógł ich poznać i ewentualnie zakwestionować.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., po rozpoznaniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zarzut błędnej kwalifikacji art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest bezpodstawny, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym protokół kontroli z dnia 20 września 2012 r., uzasadniał podejrzenie, że produkty udostępniane osobom trzecim w obiekcie w K. przy ul. [...], stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Podniósł, że z powyższego powodu, organ I instancji wydał decyzję o przeprowadzeniu badań produktów w celu uzyskania oceny ich bezpieczeństwa. Pobrane w dniu 20 września 2012 r. próbki, przesłane zostały do badania przez Narodowy Instytut Leków-Narodowe Laboratorium Kontroli Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Z przeprowadzonych badań Instytut sporządził protokół, z którego wynika, że w badanych próbkach produktów zidentyfikowano analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organ odwoławczy dodał, że według danych Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, substancje te wykazują działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi. Substancje te stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, że w dniu 3 lipca 2012 r., podczas kontroli przeprowadzonej w innej sprawie, sprzedawczyni przedłożyła kserokopię sprawozdania z badań produktów o nazwie [...] - a więc produktów nie objętych niniejszą decyzją. Dodał, że w tym sprawozdaniu zawarte było imię i nazwisko osoby przeprowadzającej badania, brak było jednak daty przeprowadzenia badań i nazwy laboratorium. Do kserokopii dołączone zostało pismo kancelarii notarialnej, poświadczające zgodność kopii z oryginałem dokumentu, jednakże nie wskazano, jakiego dokumentu to dotyczy. Organ wskazał, że wymieniona kserokopia nie może być dokumentem w sprawie i nie została załączona do protokołu kontroli. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że skarżący zgodnie z art. 10 K.p.a., został poinformowany o prawie wypowiedzenia się, przed wydaniem decyzji płatniczej, co do zebranych dowodów i materiałów. Jednakże nie skorzystał z tego prawa, nie wniósł o udostępnienie wyników badań produktów. Wobec tego nie może podnosić zarzutu dotyczącego braku możliwości zapoznania się z wynikami badań. Organ dodał, że Narodowy Instytut Leków jest wyspecjalizowaną jednostką naukową, pełniącą rolę służby państwowej w systemie ochrony zdrowia i że przeprowadził badanie fachowo i bezstronnie, w warunkach określonych normatywnie i w taki sam sposób ocenił wyniki badań. Odnosząc się do zarzutu, że decyzja została skierowania do skarżącego, a nie do jego dostawców, organ podniósł, że działania wymienione w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, odnoszą się do działań skarżącego.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M.S. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił, że przy wydaniu decyzji doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokonania ustaleń na jego podstawie, a także poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i pominięcie ustalenia, czy skarżący w rzeczywistości wprowadził do obrotu, wymienione w decyzji wyroby. Podniósł również zarzut rażącego naruszenia art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także zarzut błędnych ustaleń faktycznych, nie popartych materiałem dowodowym, a wręcz z nim sprzecznych, polegających na przyjęciu, że przedmiotowe produkty były wprowadzane do obrotu. W uzasadnieniu skargi podniósł, że rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnych przesłankach faktycznych, wskutek naruszenia ustawowych zasad postępowania, w tym art. 7 i art. 77 K.p.a. Zarzucił, że organ odwoławczy wyprowadził wnioski oderwane od przeprowadzonych dowodów, nierzadko z nimi sprzeczne oraz w sposób subiektywny i dowolny ocenił dowody. Ponadto wskazał, że organ nie odniósł się do zarzutu odwołania, według którego adresatem decyzji płatniczej nie powinien być skarżący. Podniósł zarzut przedwczesności tej decyzji, wynikającej z tego, że została wydana przed rozpoznaniem odwołania co do istoty sprawy. Następnie podniósł, że kwestionuje ustalenia organu dotyczące udostępniania badanych produktów osobom trzecim w obiekcie przy ul. [...] w K.. Wskazał, że w konsekwencji powyższych uchybień, doszło do naruszenia art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ funkcjonariusze Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają prawo podejmować czynności, jedynie w razie ustalenia, że produkt stwarzający zagrożenie dla życia lub zdrowia, jest wytwarzany lub wprowadzany do obrotu. Ponadto dodał, że zatrzymane produkty mają zastosowanie jako środek do odstraszania komarów, pochłaniacz wilgoci do komputerów, czy środek do czyszczenia obudów komputerowych. Podniósł, że wobec tego są to środki nie nadające się do spożycia i nie stwarzające zagrożenia dla życia i zdrowia. W podsumowaniu podkreślił, że wobec braku przesłanek do stwierdzenia, że przedmiotowe produkty są niebezpieczne i że były wprowadzane do obrotu, organ nie miał podstaw faktycznych i prawnych do wszczęcia postępowania, zatrzymania produktów i poddania ich badaniom, a następnie obciążenia skarżącego, kosztami tych badań.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie dotyczy decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję płatniczą nr [...] wydaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w dniu [...]r., mocą której organ obciążył skarżącego kosztami badania próbek produktów pobranych w dniu kontroli sanitarnej, tj. w dniu 20 września 2012 r. z obiektu w K. przy ul. [...].

Podstawę prawną decyzji płatniczej stanowił art. 27c ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 212 z 2011 r., poz. 1263), według którego koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, o których mowa w ust. 1, ponosi strona postępowania.

Natomiast na podstawie wymienionego w cytowanym przepisie - art. 27c ust. 1 tej ustawy - w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.

Z decyzji organów obydwu instancji wynika, że w dniu 20 września 2012 r. w trakcie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w obiekcie przy ul. [...] w K., w którym skarżący prowadził działalność gospodarczą, zostały pobrane do badania próbki produktów o nieznanym składzie i działaniu o nazwach: [...] (preparat przyśpieszający schnięcie farb), [...] (preparat do czyszczenia obudów komputerów stacjonarnych i laptopów). Próbki te zostały przekazane do badania przez Narodowy Instytut Leków, który stwierdził, że w badanych próbkach produktów, zidentyfikowano analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, takie jak etkatynon, 2-DPMP. Według zaś danych Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, substancje te wykazują działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi, stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Za przeprowadzone badania Narodowy Instytut Leków wystawił fakturę VAT na kwotę wskazaną w decyzji płatniczej.

Ponadto podkreślenia wymaga, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał w dniu [...]r. decyzję, mocą której wstrzymał wprowadzanie do obrotu oraz zatrzymał wyżej wymienione produkty, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, nie dłuższy niż 18 miesięcy. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Przytoczone okoliczności stanowiły wystarczające uzasadnienie wydania decyzji płatniczej o obciążeniu skarżącego kosztami przeprowadzenia wymienionych badań.

W konsekwencji stwierdzić należało, że zgodna z prawem była zaskarżona decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję płatniczą.

Wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W szczególności bezpodstawne były zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Organ administracji w sposób prawidłowy i wyczerpujący uzasadnił decyzję płatniczą, przedstawiając szczegółowo stan faktyczny i prawny oraz podstawę dokonanych w sprawie ustaleń.

W kwestii zawartych w skardze zarzutów dotyczących - jak to ujmuje skarżący - "istoty sprawy", wskazać należało, że przedmiotem niniejszego postępowania nie była "istota sprawy", a więc merytoryczna decyzja organu I instancji z dnia [...]r., a wyłącznie decyzja płatnicza wydana na podstawie art. 27 c ust. 4 wyżej wymienionej ustawy, który to przepis (wyżej już cytowany), nie zawiera jakichkolwiek innych warunków, od których uzależniałby obciążenie strony przedmiotowymi kosztami.

W związku z tym podkreślenia wymaga, że obszerna argumentacja skargi sprowadzająca się do kwestionowania ustaleń dotyczących wprowadzania do obrotu produktów wymienionych w decyzji, mogła być podnoszona w ramach postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...]r.

W niniejszej sprawie argumenty te są nieadekwatne do przedmiotu postępowania, którym jest wyłącznie decyzja płatnicza. To samo odnieść należało do zarzutu, według którego - to nie skarżący powinien być adresatem decyzji, ale dostawcy wymienionych produktów. Pomimo nieaktualności tego zarzutu w niniejszej sprawie, organ odwoławczy odniósł się do niego w zaskarżonej decyzji, a wobec tego bezpodstawne są stwierdzenia skargi dotyczące pominięcia ustosunkowania się przez organ do tej kwestii.

Nie zasługiwały również na uwzględnienie stwierdzenia zawarte w skardze, że decyzja płatnicza wydana została przedwcześnie - przed rozpoznaniem odwołania co do istoty sprawy. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że decyzji z dnia [...] r., z mocy prawa, nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.

Wobec tego okoliczność, czy rozpoznano od niej odwołanie, a więc czy była już ostateczna, nie ma żadnego znaczenia dla kwestii jej wykonalności.

W tym miejscu podnieść należało, że zgodnie z art. 27c ust. 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w przypadku stwierdzenia, że produkt nie stwarza zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi, koszty poniesione na podstawie ust. 4, są zwracane stronie postępowania.

Powyższy przepis zawiera zatem regulację w zakresie odwrócenia skutków wykonania decyzji płatniczej, w razie gdyby okazało się, że produkt poddany badaniom, nie stwarza zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi.

W podsumowaniu stwierdzić więc należało, że prawidłowe było rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję płatniczą organu pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja płatnicza, zostały podjęte w wyniku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów i zastosowaniu trafnej wykładni przepisów prawa.

W konsekwencji – przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, ani też przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, uznać należało, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji.

Wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i w konsekwencji podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 151 P.p.s.a.