Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1252/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6274 Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 167 poz 1758
law: ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców - tekst jednolity
article: art. 7, art. 10, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi G. S.A. w O. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz G. S.A. w O. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 4 lipca 2006 r. "G." Spółka Akcyjna w G. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - Departamentu Zezwoleń i Koncesji o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnej obejmującej działki oznaczone nr [...] i [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości W., woj. W., która stanowi własność osób fizycznych. Uzasadniając złożony wniosek "G." S.A. wskazała, iż od ponad 10 lat prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji i sprzedaży piskląt indyczych jednodniowych, natomiast przedmiotowa nieruchomość nabywana jest w celu stworzenia fermy, na której prowadzona będzie produkcja jaj wylęgowych ze stada reproduktorów indyczych. Wnioskodawczyni wskazała, iż nabycie przedmiotowej nieruchomości jest warunkiem koniecznym do dalszego wzrostu produkcji i sprzedaży piskląt indyczych.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 28 lipca 2006 r. nr [...] zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku spółki "G." S.A.

Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgłosił sprzeciw na nabycie objętej wnioskiem z dnia 4 lipca 2006 r. nieruchomości. Motywując swoje rozstrzygnięcie wskazał, iż przedmiotem wniosku spółki "G." S. A. są grunty rolne o powierzchni [...] ha, natomiast w ocenie organu I instancji wnioskodawca nie wykazał aby na deklarowany we wniosku cel (ferma indycza) niezbędna była tak duża powierzchnia gruntów rolnych. Wskazał również, iż wnioskodawca posiada ponadto na terenie innych gmin około [...] ha gruntów zabudowanych, co wskazuje, że ich łączny areał znacznie przekracza wielkość przeciętnego gospodarstwa w tym województwie.

Pismem z dnia 3 października 2006 r. wnioskodawca zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie sprzeciwu zgłoszonego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w toku postępowania o wydanie zezwolenia na nabycie prawa własności zabudowanej nieruchomości rolnej, położonej w obrębie W., gmina K., woj. W. Wskazał m. in., iż w skład przedmiotowej nieruchomość wchodzą użytki rolne zabudowane o łącznej powierzchni [...] ha, nieużytki o powierzchni [...] ha, oraz drogi o powierzchni [...] ha. Natomiast pozostałe grunty, które mogą być przeznaczone do prowadzenia produkcji roślinnej stanowią łącznie [...] ha, a tym samym 12,8 % powierzchni całego gospodarstwa, które zamierza nabyć "G." S.A. Wnioskodawca wskazał również, iż istotne w sprawie jest także centralne położenie obiektów hodowlanych. W ocenie wnioskodawcy z przyczyn obiektywnych nie było zatem możliwe dokonanie podziału nieruchomości w taki sposób, aby powierzchnia gruntów zabudowanych obiektami hodowlanymi była możliwie najmniejsza. Do wniosku dołączono m.in. pismo Wójta gminy K., w którym wyrażono poparcie gminy na nabycie przedmiotowych nieruchomości pod zabudowę produkcyjną na potrzeby zakładu wnioskodawcy.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając sprawę jako organ drugiej instancji, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] września 2006 r. nr [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, iż dla wnioskowanych działek brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji podtrzymał ocenę organu I instancji oraz podniósł, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazano przekonywujących argumentów przemawiających za tym, iż na deklarowany cel niezbędna jest wnioskodawcy tak duża powierzchnia gruntów rolnych - [...] ha. Podkreślono przy tym, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uwzględniając poprzednie potrzeby wnioskodawcy nie zgłosił w ubiegłych latach sprzeciwu na nabycie przez spółkę G. S.A. innych nieruchomości o łącznej powierzchni [...] ha. W ocenie organu zgoda na dalsze zakupy nieruchomości przeznaczonych pod fermy indycze oznaczałaby zgodę na dalszą koncentrację produkcji drobiu indyczego w ręku jednego hodowcy, co z punktu widzenia interesów rolnictwa nie jest wskazane.

"G." S. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 1a ust. 5 oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2004 r. nr 167 poz. 1758 ze zm.), oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj, art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Motywując swoje stanowisko w sprawie skarżąca spółka wskazała, iż wbrew twierdzeniu organów administracyjnych, które podnosiły, iż nie przedstawiono argumentów uzasadniających cel nabycia przedmiotowej nieruchomości, skarżąca wielokrotnie w toku postępowania wyjaśniającego wskazywała na te okoliczności. Ponadto skarżąca wskazała, iż organ administracyjny przy rozpatrywaniu tej sprawy pominął całkowicie słuszny interes skarżącej oraz interes społeczny.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz wskazując ponadto, iż skarżący nie wykazał, że na zamierzony cel jest mu niezbędna aż tak duża powierzchnia gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając zaskarżone postanowienie w wyżej wskazanym zakresie uznał, że nie może ono pozostać w porządku prawnym, bowiem zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców ( t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758 ze zm.) nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Zezwolenie wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jeżeli sprzeciwu, w formie postanowienia, nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rozstrzygnięcia te oparte są na uznaniu administracyjnym. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1999 r., sygn. VSA 2177/99, mającym zastosowanie w sprawie niniejszej, kontrola sądowa legalności decyzji opartej na uznaniu administracyjnym sprowadza się do ustalenia, czy organ orzekający przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, czy wydana decyzja odpowiada ustaleniom faktycznym, czy rozważono wszystkie argumenty podniesione przez stronę, czy przy załatwieniu sprawy uwzględniono art. 7 kpa.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa jest zasadny. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści tych przepisów nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wyważenia pierwszeństwa, w tej konkretnej sprawie, interesu społecznego i słusznego interesu strony. Obowiązku tego nie wyczerpuje ogólne odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2007 r. do konieczności uwzględnienia interesów rolnictwa, dla których nie jest wskazana dalsza koncentracja produkcji drobiu indyczego w ręku jednego hodowcy.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie odniósł się bowiem do znajdującego się w aktach administracyjnych pisma Wójta K. z dnia 20 września 2006 r. opiniującego planowaną inwestycję pozytywnie i informującego o przeprowadzeniu konsultacji z Radą Gminy K. i z mieszkańcami miejscowości W. Brak też szczegółowego wyjaśnienia przyczyn nie podzielenia przez Ministra stanowiska Departamentu Gospodarki Ziemią, który w notatce z 6 czerwca 2006 r., zawierającej konstruktywne uzasadnienie, wnioskował o nie wnoszenie sprzeciwu.

W ocenie Sądu odwołanie się przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do interesu społecznego wyłącznie poprzez ocenę wielkości nieruchomości, o której nabycie skarżąca się ubiega , bez rozważenia realiów konkretnej sprawy a zwłaszcza stanowiska władz lokalnych najlepiej zorientowanych w potrzebach regionu i rzeczywistej działalności strony czyni, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o uznanie administracyjne noszące cechy dowolności a nie zapisanej w art. 80 kpa zasady swobody w podejmowaniu decyzji.

Nie będąc związany granicami skargi Sąd podnosi, iż w aktach adm. brak jest dowodu na wezwanie strony przed wydaniem postanowienia do wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów. Wskazuje to na naruszenia w toku postępowania art. 10 § 1 kpa

Powyższe naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w ocenie Sądu, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co z mocy art. 145 § 1 ust.1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien mieć na względzie powyższe uwagi i w konsekwencji opinię swą wyrazić po dokładnym wyjaśnieniu sprawy i rozważeniu rzeczywistych interesów wskazanych w art. 7 kpa., czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu. Ponowne rozpoznanie sprawy otworzy także możliwość dokładnego wyjaśnienia celowości, pod kątem niezbędnych potrzeb zakładu, ubiegania się przez skarżącą o nabycie gruntu o powierzchni ponad [...] ha oraz ewentualnej roli strony, jako wiodącego producenta drobiu indyczego w rozwoju rolnictwa w regionie, a także pod kątem ogólnych interesów rolnictwa.

W oparciu o powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie z mocy art. 145 § 1 ust.1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 tego prawa.