Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1310/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 134 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1262/18 w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1262/18, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę D. P. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że będąc związany wyrokiem NSA z 11 maja 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1472/16 zobowiązany był do dokonania merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem. Ocena ta doprowadziła WSA w Warszawie do uznania, iż kwestionowane rozstrzygnięcie nie było obarczone wadą mającą cechy rażącego naruszenia prawa. Nie doszło do naruszenia art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735) zwanej dalej "k.p.a." przez jej parafowanie, a nie podpisanie. W ocenie Sądu pierwszej instancji kwestionowane rozstrzygnięcie nie zostało także wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Ponadto o rażącym naruszeniu prawa nie świadczy wydanie decyzji przez osobę potencjalnie podlegającą wyłączeniu (art. 24 k.p.a.), ponieważ okoliczność ta jest przesłanką wznowienia postępowania i nie może podlegać badaniu w postępowaniu nieważnościowym.

Skargę kasacyjną złożył D. P., zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego wyroku przez Sąd pierwszej instancji polegające na merytorycznym odniesieniu się wyłącznie do zarzutów zawartych w skardze, czy też we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie w zakresie dotyczącym wydania decyzji przez osobę potencjalnie podlegającą wyłączeniu w trybie art. 24 k.p.a., zaś w pozostałym zakresie ograniczenie się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, iż Sąd pierwszej instancji uznał, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, w sytuacji gdy w postępowaniu nieważnościowym Sąd pierwszej instancji winien zbadać czy w sprawie nie zachodzą inne ewentualne uchybienia przepisów prawa po stronie organów I i II instancji – w szczególności w zakresie ewentualnych podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji i należytego uzasadnienia swojego stanowiska przez organy I i II instancji w tym właśnie zakresie - należycie wykazać swoje stanowisko w tym zakresie w treści swojego uzasadnienia, tj. ze wskazaniem konkretnych argumentów i podstaw takiego, a nie innego przyjęcia - w szczególności w zakresie podstawy, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), co po raz kolejny uniemożliwia kontrolę prawidłowości rozumowania Sądu pierwszej instancji, a w konsekwencji prawidłowości przedmiotowego rozstrzygnięcia, jak również nie pozwala na przyjęcie, iż Sąd pierwszej instancji w ogóle dokonał kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji w zakresie szerszym aniżeli treść zarzutów zawartych w skardze,

2. art. 134 § 1 p.p.s.a. przez zbadanie prawidłowości skarżonej decyzji wyłącznie w granicach podniesionych zarzutów przez skarżącego w skardze na decyzję organu II instancji oraz we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie w zakresie dotyczącym wydania decyzji przez osobę potencjalnie podlegającą wyłączeniu w trybie art. 24 k.p.a., podczas gdy sąd administracyjny był zobowiązany do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę wszelkie ewentualne naruszenia prawa - w tym wypadku w zakresie rzetelnego zbadania zaistnienia wszelkich możliwych podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. i skontrolowania pod tym kątem prawidłowości wydanych decyzji przez organy I i II instancji, w tym w zakresie prawidłowego i należytego wyjaśnienia przez nie swojego stanowiska w tym zakresie w treści swoich uzasadnień, bez względu na to, czy zostały one podniesione w skardze przez skarżącego, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca,

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi pomimo, iż uzasadnienie decyzji organu II instancji zostało wydane w sposób sprzeczny z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej tejże decyzji polegające na braku wskazania z jakich powodów organ II instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne podstawy do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., na które w swoim wniosku nie powoływał się skarżący - w szczególności w zakresie podstawy, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa) - a poprzestanie jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, iż podstawy te nie występują, co w konsekwencji uniemożliwiło kontrolę prawidłowości rozumowania organu II instancji, a w konsekwencji prawidłowości wydanego przez organ II instancji rozstrzygnięcia, co w konsekwencji winno skutkować uchyleniem decyzji organu II instancji w oparciu o art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a.,

4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi pomimo, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji zostało wydane w sposób sprzeczny z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej tejże decyzji polegające na braku wskazania z jakich powodów organ I instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., na które w swoim wniosku oraz odwołaniu nie powoływał się skarżący - w szczególności w zakresie podstawy, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa) - a poprzestanie jedynie w tym zakresie na lakonicznym stwierdzeniu, iż podstawy te nie występują oraz wymienieniu tychże podstaw - jednakże nie wszystkich (organ I instancji pominął przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a.) - a także co należy rozumieć pod pojęciem rażącego naruszenie prawa, co uniemożliwiło kontrolę prawidłowości rozumowania organu I Instancji - tj. nie tylko nie wiadomo jakimi argumentami kierował się organ I instancji stwierdzając, iż podstawy stwierdzenia nieważności nie będące przedmiotem wniosku skarżącego, o których mowa w ww. przepisie nie zachodzą, ale czy w ogóle organ ten z urzędu zbadał wszystkie te podstawy - w szczególności podstawę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co winno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji, a nie jej utrzymaniem w mocy przez organ II instancji, co z kolei winno skutkować uchyleniem przez sąd I instancji decyzji organu II i I instancji w oparciu o art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty D. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto pełnomocnik z urzędu zwrócił się o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów Skarbu Państwa z tytułu zastępstwa procesowego organu. W jego ocenie wniesiona skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wskazał, że skarga kasacyjna nie odnosi się do wniosków uzasadnienia wyroku NSA z 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1472/16, a do argumentacji skarżącego nie sposób jest się odnieść, gdyż jest ona oderwana od istoty sprawy.

Pismem z 7 czerwca 2021 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie należy rozpoznać na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm.), albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie jest możliwe jej przeprowadzenie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z póź. zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 art. 183 tej ustawy. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania, to zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z powyższych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., II GSK 1253/13). Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r., II FSK 3171/12 i wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II OSK 1426/11). Zatem Naczelny Sąd Administracyjny upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2012 r., II OSK 2724/12).

W orzecznictwie wielokrotnie powtarzano w związku z powyższym, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (zob. wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., I OSK 2490/14; wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r., I OSK 2096/13; wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., I OSK 892/12). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być przy tym precyzyjne (zob. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., II GSK 2321/11). Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane (zob. wyrok NSA z 5 sierpnia 2014 r., II FSK 2021/12). Wskazuje się, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może uchylić zaskarżonego orzeczenia nawet wówczas, jeżeli dostrzega naruszenie przepisów prawa, które jednak nie zostało podniesione w zarzutach skargi kasacyjnej ani nie powoduje nieważności postępowania. Oddalenie skargi kasacyjnej nie oznacza zatem zawsze podzielenia wywodów Sądu pierwszej instancji, lecz świadczy o nieusprawiedliwionym charakterze zarzutów skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 28 listopada 2017 r., I OSK 1567/17).

W niniejszej sprawie podniesiono tylko zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zatem jak już podano wyżej, stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej należało wykazać, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że chodzi o sytuację, w której porównanie dwóch stanów (ze stwierdzonym uchybieniem oraz bez niego) prowadzi do wniosku, iż wystąpienie owego uchybienia mogło w sposób istotny wpłynąć na wynik prowadzonego postępowania. Użyte w przywołanym przepisie sformułowanie "istotny wpływ na wynik sprawy" oznacza bardzo wysokie, graniczące wręcz z pewnością prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie na ich podstawie stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2017 r., sygn. akt: II GSK 1893/15).

Zarzuty kasacyjne sprowadzają się do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji naruszając art. 134 § 1 p.p.s.a., nie orzekł w granicach sprawy, tj. nie zbadał czy nie zachodzą inne niż podnoszone przez skarżącego uchybienia decyzji z [...] kwietnia 2011 r. wskazane w art. 156 § 1 k.p.a., powodujące jej nieważność i naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wykazał należycie swojego stanowiska w tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, tj. nienależycie wyjaśnił podstawę prawną zaskarżonego wyroku a także nie dostrzegł uchybienia organów administracji w tym zakresie, w tym uchybienia organu pierwszej instancji, który również nie uzasadnił swojego stanowiska naruszając wymogi art. 107 § 3 k.p.a., co powinno skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji a nie jej utrzymaniem w mocy na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a.

Należy zatem wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem prawnym wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Dlatego do stwierdzenia nieważności może dojść wyłącznie z przyczyn określonych w wyczerpującym katalogu art. 156 § 1 pkt 1 do 7 k.p.a. i to z wyłączeniem wykładni rozszerzającej, a nie z powodu każdej, nawet niewielkiej wadliwości (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz" Wyd. 8, C.H. Beck Warszawa 2006, str. 729). Zauważyć też należy, że zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważna jest decyzja wydana z rażącym naruszeniem prawa. Takie (rażące) naruszenie prawa zachodzi, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub znacznej części (cyt. B. Adamiak, J. Borkowski str. 746). Inaczej mówiąc "rażące naruszenie prawa" to naruszenie wyraźnej, nie budzącej wątpliwości normy prawa materialnego lub normy prawa procesowego. Jak stwierdził NSA w wyroku z 9 lutego 2006 r. w sprawie o sygn. akt OSK 1134/04, lex nr 165717 – o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Racje ma skarżący kasacyjnie, że zarówno organy administracji jak i Sąd pierwszej instancji powinny zbadać z urzędu czy nie zachodzi jakakolwiek z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Tymczasem zarówno organy jak i Sąd pierwszej instancji odniosły się do zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2011 r. i zarzutów zawartych w skardze. Sąd pierwszej instancji odnosząc się do tych zarzutów, podzielając stanowisko organów administracji stwierdził, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. przez parafowanie a nie podpisanie decyzji. Za nietrafne uznał też zarzut naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. i art. 150 k.p.a., tj. wydania kwestionowanej decyzji z [...] kwietnia 2011 r. z naruszeniem przepisów o właściwości. Wreszcie za nieuzasadniony uznał zarzut rażącego naruszenia prawa przez wydanie decyzji przez osobę potencjalnie podlegającą wyłączeniu w trybie art. 24 k.p.a. W skardze kasacyjnej nie kwestionuje się tego stanowiska. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że Sąd pierwszej instancji w przeciwieństwie do pierwszego wyroku wydanego w przedmiotowej sprawie w sposób merytoryczny i należyty odniósł się do zarzutów zawartych w skardze i do jednej okoliczności wskazanej we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie nieważnościowe.

Sąd pierwszej instancji udzielił ponadto negatywnej odpowiedzi na pytanie czy kwestionowane rozstrzygnięcie z [...] kwietnia 2011 r. obarczone było wadą mającą cechy rażącego naruszenia prawa. Sąd ten niepodzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, uznał też, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa. W rezultacie nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Także organy administracji odniosły się do zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2011 r. i w odwołaniu. Jednak organy I i II instancji jedynie lakonicznie stwierdziły, że nie zachodzą inne wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Zatem stwierdzić należy, że organy I i II instancji naruszyły art. 107 § 3 k.p.a. nie odnosząc się należycie do ewentualnego istnienia innych niż wskazanych przez D. P. przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Uchybienie organu pierwszej instancji mogło także skutkować naruszeniem przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. natomiast Sąd pierwszej instancji nie dostrzegając tych naruszeń i nie odnosząc się szczegółowo do przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. a niewskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i w skardze, naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. Tym niemniej zaskarżony wyrok poddaje się kontroli kasacyjnej.

Jak już podano wyżej podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogą skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej tylko, jeżeli w skardze kasacyjnej zostanie wykazane, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu tego pojęcia wyjaśnionym już wcześniej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wymogu tego w skardze kasacyjnej nie spełniono. Przede wszystkim należy zauważyć, że pełnomocnik zawodowy skarżącego nie wskazał na czym miałyby polegać inne niż podane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i w skardze naruszenia mogące stanowić przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1–7 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2011 r. W szczególności nie podano jaka okoliczność miałaby stanowić o rażącym naruszeniu prawa (akcentowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej) tj. przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na marginesie należy zauważyć, że co prawda organy administracji i Sąd powinny działać w tym zakresie z urzędu, to jednak na gruncie niniejszej sprawy niezwykle trudno jest spełnić ten wymóg bez jakiejkolwiek sygnalizacji ze strony wnioskującego o stwierdzenie nieważności decyzji, w zakresie konieczności zbadania okoliczności mogących stanowić przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Należy też podkreślić, że decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] stycznia 2009 r. odmawiającą zwiększenia jednorazowego odszkodowania pieniężnego z uwagi na brak podstaw prawnych do wznowienia postępowania. Decyzja ta zawiera rozstrzygnięcie formalne, nie rozstrzygała merytorycznie o zasadności wniosku o zwiększenie jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu pogorszenia stanu zdrowia na skutek wypadku z [...] października 1995 r. Zatem podstawą prawną tej decyzji nie były, jak to sugeruje autor skargi kasacyjnej, przepisy art. 9 i art. 22 ust. 4 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w związku ze służbą wojskową. Dlatego nie zachodziła konieczność "głębokiej analizy" tych przepisów pod kątem tego czy doszło do ich naruszenia i czy to naruszenie ma lub nie ma charakteru rażącego. Nie należy zapominać, że przedmiotem kontroli Sądu była decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym a nie postępowaniu zwykłym. Zatem organy w kontrolowanym postępowaniu nie mogły rozpoznawać sprawy o zwiększenie jednorazowego odszkodowania ponownie, ale tylko w zakresie istnienia bądź nie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1–7 k.p.a. W rezultacie nie sposób uznać, że wykazane wyżej uchybienia organów i Sądu pierwszej instancji w postaci naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Nie zachodzi bowiem sytuacja, w której porównanie dwóch stanów (ze stwierdzonym uchybieniem oraz bez niego) prowadziłoby do wniosku, iż wystąpienie owych uchybień mogło z bardzo wysokim, graniczącym wręcz z pewnością prawdopodobieństwem, wpłynąć na treść zaskarżonej decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, a więc na podjęcie innego rozstrzygnięcia. Dlatego omówione wyżej zarzuty pomimo, że okazały się trafne, to okazały się bezskuteczne.

Z tych samych względów nie sposób uznać, że uchybienia organów administracji jako niemające wpływu na wynik sprawy mogły stanowić przesłanki uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Należy tu bowiem przypomnieć, że także na podstawie tego przepisu Sąd uwzględnia skargę tylko gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego Sąd ten zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.

Wniosek Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oddalono z braku przesłanek z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Co prawda art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną (patrz. Uchwała II FPS 4/12), to jednak odpowiedź na skargę kasacyjną wniesiono po terminie wskazanym w art. 179 p.p.s.a. Odpis skargi kasacyjnej odebrano 23 kwietnia 2019 r. a odpowiedź na skargę kasacyjną nadano 14 maja 2019 r. Nie stanowi natomiast odpowiedzi na skargę kasacyjną w rozumieniu art. 179 p.p.s.a. pismo procesowe strony, wniesione po upływie terminu zakreślonego w tym przepisie (por. wyrok SN z 2 marca 2010 r., sygn. akt II PK 241/09, Lex nr 589976; wyrok NSA z 16 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 859/07, Lex nr 484868; H. Knysiak – Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2010, str. 419).

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a., przy czym wniosek o przyznanie prawa pomocy stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a. składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.