Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3389/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 26 ust. 1, art. 79b ust. 2 pkt 5, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania A. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenie warunków decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] zezwalającej na prowadzenie zbierania i transportu odpadów, utrzymał ww. decyzję w mocy.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od 11 maja do 31 maja 2012 r. przeprowadził kontrolę interwencyjną w przedsiębiorstwie skarżącego. Działalność strony polegała na zbieraniu i transporcie odpadów złomu.

Podczas kontroli stwierdzono, iż odpady są zbierane i magazynowane na terenie działki o nr ewid. [...] w M. Zbierane odpady przechowywane są w oznakowanych metalowych kontenerach i pojemnikach Strona posiada decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], zezwalającą na zbieranie i transport odpadów.

Z przedstawionej karty ewidencji odpadów nr [...] wynikało, iż skarżący w kwietniu 2012 r. zbierał odpady o kodzie 16 06 01* tj. baterie i akumulatory ołowiowe, nieujęte w w/w decyzji, które zostały następnie przekazane kolejnemu posiadaczowi. Z karty przekazania odpadu nr [...] wynikało również, iż strona w dniu 30 listopada 2011 r. przekazała 4,410 Mg odpadów o ww. kodzie spółce "O" S.A. w B. Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...], znak: [...], podpisanym w dniu 31 maja 2012 r. przez kontrolującego i kontrolowanego bez zastrzeżeń.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 6 czerwca 2012 r" znak: [...], zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2011 r.

W toku prowadzonego postępowania A. M. w piśmie z dnia 18 czerwca 2012r., złożył wniosek o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie jego działalności z naruszeniem warunków ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...].10.2011r., podając, że omyłkowo pominął odpad o kodzie 16 06 01* - baterie i akumulatory ołowiowe w załączniku dołączonym do wniosku. Wskutek powyższego ww. decyzja Starosty [...] nie zawierała przedmiotowego kodu i tym samym nieświadomie dokonał naruszenia prawa. W ww. piśmie nadto poinformował, iż zbierał niewielkie ilości akumulatorów.

Z posiadanej przez WIOŚ dokumentacji, tj. z zestawienia o odpadach za okres od października 2011 r. do kwietnia 2012 r., wynika, iż odpady o kodzie 16 06 01* - baterie i akumulatory ołowiowe zostały przekazane w ilościach: w styczniu 2012 r. - 0,625 Mg, natomiast w kwietniu 2012 r. - 1,908 Mg.

Organ I instancji uznał, iż powołane w powyższym wniosku okoliczności nie mają znaczenia ponieważ zbierając ww. odpady skarżący naruszył warunki posiadanego zezwolenia na prowadzenie zbierania i transportu odpadów. Stąd też [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie znalazł podstaw do uwzględniania wniosku strony o odstąpienie od ukarania.

W trakcie trwania powyższej kontroli skarżący w dniu 22 maja 2012r. złożył wniosek do Starosty [...] o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów, w tym odpadów o kodzie 16 06 01* - baterie i akumulatory ołowiowe, która to okoliczność również nie została przez organ I instancji uwzględniona. Ostatecznie Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r.

Na skutek rozpoznania wniesionego od ww. decyzji odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał zaskarżoną decyzję uznając kontrolowane rozstrzygniecie za prawidłowe. Wskazał, że przepis art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ma charakter obligatoryjny i organ nie może odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej w sytuacji stwierdzenia naruszenia również, jeśli doszło do niego omyłkowo, przez niedopatrzenie strony, a także pomimo zbierania niedużych ilości odpadów oraz postępowania z odpadami zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie ochrony środowiska.

W związku z treścią decyzji organu odwoławczego skargę do tut. Sądu Administracyjnego wniósł A. M. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 79b ust 2 pkt 5 cyt. ustawy poprzez niezasadne wymierzenie skarżącemu A. M. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł z pominięciem indywidualnej sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie, a mianowicie braku zamiaru wykonywania przez A. M. działalności w sposób sprzeczny z posiadanym zezwoleniem, niewielką ilość zebranego odpadu, jak również niezwłoczne, po uzyskaniu wiedzy o zaistniałym uchybieniu, wystąpienie o zgodę na zbieranie odpadu objętego brakującym kodem oraz braku negatywnych skutków działali skarżącego dla środowiska. Nadto skarżący wystąpił na podstawie art. 3 ust 3 Ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym z wnioskiem o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 79b ust 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach z Konstytucją (64 ust 1 i 3, art. 2, art. 31 ust 3) gdyż od odpowiedzi na to pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W dalszej części skarga zatem odnosiła się do stanowiska skarżącego w przedmiocie niekonstytucyjności powołanego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy wyjaśnić, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej.

Organ wskazał również, że wymierzenie kary przez organ I instancji w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa miało charakter obligatoryjny. Tym samym argumenty podniesione przez stronę skarżącą, według Sądu, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie.

Bezspornym jest, że skarżący nie zrealizował obowiązku posiadania zezwolenia na zbieranie i transport odpadów złomu baterii i akumulatorów ołowiowych o kodzie 16 06 01*. Realizacja tego obowiązku jest zgodna z zasadą reglamentacji. W przepisach u.o. (w szczególności art. 26 u.o.) zasada reglamentacja występuje jako zespół instrumentów funkcji reglamentacyjno-ochronnej prawa zapewniającego prawidłowy sposób postępowania z odpadami w zgodzie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. Oznacza ona w tym zakresie m.in. egzekwowanie prawem wyznaczonych obowiązków podmiotów uczestniczących w gospodarce odpadami. Celem tak rozumianej reglamentacji jest osiągnięcie stanu stabilnego uregulowania sposobów korzystania ze środowiska poprzez stosowanie instrumentów prawnych mających postać zezwoleń obowiązujących w gospodarce odpadami. Sprowadza się ona do działalności organów administracji polegającej na regulowaniu, porządkowaniu sposobów postępowania z odpadami. Wymagane zgody w gospodarce odpadami mają postać decyzji administracyjnych, wydawanych zgodnie z przepisami k.p.a. Zgoda, będąca formalnie decyzją administracyjną, jest na gruncie tych przepisów prawną formą reglamentacji sposobów korzystania ze środowiska w ramach korzystania szczególnego. Wymóg zgody wydawanej przez organy administracji jest też wyrazem funkcji organizatorskiej norm prawnych. Przejawia się ona m.in. w kształtowaniu zasad gospodarki odpadami.

W niniejszej sprawie wskazać należy, że kontrola przeprowadzona przez [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska u skarżącego wykazała, że kontrolowany podmiot prowadzi działalność w zakresie zbierania i transporcie odpadów jak również fakt, iż strona w kwietniu 2012 r. zbierała odpady o kodzie 16 06 01* baterie i akumulatory ołowiowe nieujęte w w/w decyzji. Należy podkreślić, że protokół kontroli jako dokument urzędowy, stanowi dowód tego co zostało w nim stwierdzone. Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadził odzysk odpadów bez wymaganego prawem zezwolenia — naruszył on zatem obowiązek wynikający z art. 26 ust. 1 u.o. W związku z powyższym organ I instancji, po stwierdzeniu powyższego naruszenia, zobligowany był do wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną, w trybie art. 79b ust. 2 pkt 5 u.o.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego wskazać należy, że ustawa o odpadach zakłada, że co do zasady każdy posiadacz odpadów powinien posiadać zgodę na gospodarowanie nimi, obejmującą taki zakres gospodarowania, jaki rzeczywiście prowadzi. W konsekwencji każdy podmiot prowadzący gospodarowanie wszelkimi odpadami zobowiązany jest do uzyskania odpowiedniej zgody. Należy podkreślić, że zwolnienia z tego obowiązku mogą wynikać wyłącznie z wyraźnych postanowień cyt. ustawy. W literaturze zwrócono uwagę, że obowiązek uzyskania zezwolenia ma charakter nadzoru prewencyjnego (zob. M. Górski, Gospodarowanie odpadami ..., s. 74). Zgodnie z art. 79b ust. 2 pkt 5 u.o., jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady prowadzi działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków, podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Karę, według art. 79d ust. 1 u.o., wymierza w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska. W niniejszej sprawie strona skarżąca naruszyła obowiązek wynikający z art. 28 ust. 1 u.o., co zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli. Przepisy ww. ustawy nie przewidują możliwości odstąpienia od wymierzenia obligatoryjnej administracyjnej kary pieniężnej wymierzanej w trybie art. 79b u.o. Podstawą odpowiedzialności administracyjnej w gospodarce odpadami jest czyn bezprawny, niekoniecznie zaś zawiniony. Elementem tej odpowiedzialności jest m.in. administracyjnoprawny obowiązek ochrony środowiska przed odpadami. Ten rodzaj odpowiedzialności stwarza prawną możność zastosowania sankcji administracyjnej, wypływającą z faktu naruszenia normy prawnej, którą w niniejszej sprawie jest administracyjna kara pieniężna. Wymierzenie natomiast kary pieniężnej w trybie art. 79b ust. 2 pkt 5 u.o. jest konsekwencją wystąpienia odpowiedzialności administracyjnej.

W kontrolowanej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wyłączają odpowiedzialność strony skarżącej za prowadzenie ww. działalności bez zezwolenia. Sąd podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie oraz w doktrynie, według których odpowiedzialność administracyjną można łagodzić poprzez zwolnienie z odpowiedzialności w pewnych sytuacjach, w szczególności w tych, w których podmiot korzystający ze środowiska zrobił wszystko, czego można od niego oczekiwać, aby do popełnienia deliktu nie doszło. W ocenie Sądu, wskazane w odwołaniu oraz w skardze przyczyny prowadzenia działalności w omawianym zakresie bez zezwolenia nie stanowią okoliczności wyłączających odpowiedzialność za delikt administracyjny w niniejszej sprawie. W kontrolowanej sprawie nie można zatem mówić, że nałożenie kary pieniężnej było nieusprawiedliwione, albowiem strona skarżąca zajmująca się profesjonalnie działalnością gospodarczą nie zrobiła wszystkiego czego można oczekiwać w danych okolicznościach sprawy.

Należy również wskazać, iż Sąd nie dopatrzył się zasadności wniosku o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 79b ust 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach z Konstytucją (64 ust 1 i 3, art.2, art.31 ust.3) gdyż przedmiotowe pytanie nie zostało przez skarżącego ani skonkretyzowane ani należycie uzasadnione.

W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.