Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1097/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, art. 3 pkt 6, art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2, art. 52
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...]uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]w przedmiocie skierowanego do K. K. nakazu rozbiórki i jednocześnie nakazał W. W. i T. M. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję użytkową budynku biurowo-magazynowego, o wymiarach: część biurowa - 8,68 m x 4,00 m, część magazynowa - 10,28 m x 7,20 m, wraz z konstrukcją pod reklamę oraz masztem antenowym, położonego na działce nr ewid. 1126/1 obr. [...] przy ul. L. w R. W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), określanej następnie jako "P b.".

Jak wynika z akt sprawy, PINB, decyzją z dnia [...] czerwca 2020r., nakazał K. K. rozebrać budynek biurowo- magazynowy na działce nr ewid. 1126/1 w R., oznaczony kolorem pomarańczowym na załączniku graficznym do w/w decyzji.

K. K. złożył od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie, w którym zwrócił się z prośbą o wskazanie możliwości pozostawienia budynku na przedmiotowej działce. Podał, że zakupił go od poprzedniego właściciela w 2017r. wiedząc że "jest z nim wszystko ok", ponieważ był na działce bardzo długo. Jest mu on niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej. Następnie, w piśmie uzupełniającym złożony środek zaskarżenia K. K. podniósł, że obiekt, którego dotyczy sprawa został ustawiony na wymienionej działce przez F. N., będącego jednocześnie inwestorem i właścicielem działki, który sprzedał mu go w drodze umowy ustnej. Jedynymi spadkobiercami wymienionego są córki – W. W. i T. M., z tym, że postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone. Zdaniem odwołującego się, organ winien w takim wypadku wystąpić do sądu o wyznaczenie kuratora, który stałby się stroną postępowania.Organ tymczasem błędnie uznał go jako osobę sprawującą zarząd majątkiem masy spadkowej.

WINB, po rozpoznaniu odwołania stwierdził, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe, a decyzję należy zreformować w zakresie podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku oraz kwalifikacji przedmiotowego obiektu.

Jak ustalił organ I instancji, na działce nr ewid. 1126/1 położonej w R. przy ul. L. usytuowany jest obiekt budowlany składający się z dwóch części różnej konstrukcji i funkcji. W części wschodniej znajduje się magazyn, a w części zachodniej są pomieszczenia biurowe. W/w obiekt zlokalizowany jest w odległości 0,75m od ściany zachodniej budynku magazynowego usytuowanego na tej samej działce i w odległości od ogrodzenia usytuowanego od strony południowej w/w obiektu wynoszącej: dla ściany południowej części biurowej - 1,60m, a dla ściany południowej części magazynowej - 3,20m. Część biurowa o wymiarach 8,68m x 4,0 m i wysokości zmiennej wynoszącej od 2,70 do 2,30m, przekryta jest dachem jednospadowym o pokryciu z blachy trapezowej. Jej konstrukcję stanowią słupki i belki drewniane. Słupki drewniane przykręcone są śrubami do podłoża, które stanowią płyty betonowe. Ściany zewnętrzne składają się z następujących warstw: od zewnątrz blacha trapezowa, płyty styropianowe i od wewnątrz pomieszczeń biurowych płyty gipsowo- kartonowe. Pomiędzy częścią magazynową a biurową znajduje się wspólna ściana składająca się z: blachy trapezowej (od strony części magazynowej), płyt styropianowych i płyt gipsowo- kartonowych (od strony części biurowej). Drzwi wejściowe zlokalizowano w ścianie północnej części biurowej. Okna znajdują się w ścianie północnej i zachodniej. W w/w części znajdują się dwa pomieszczenia o funkcji biurowej, jedno z pomieszczeń przy wyjściu na zewnątrz stanowi pomieszczenie obsługi klientów autokomisu a w drugim pomieszczeniu od strony południowej mieści się zaplecze socjalne. Do w/w części biurowej doprowadzone jest zasilanie elektryczne. W/w część ogrzewana jest grzejnikiem elektrycznym. Natomiast część magazynowa o wymiarach 10,28 m x 7,20 m i wysokości w kalenicy wynoszącej 3,90 m, przykryta jest dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową. Konstrukcję w/w części zarówno ścian jak i dachu stanowią słupy drewniane o wymiarach 10x10 cm i częściowo deski drewniane. Wzdłuż kalenicy znajduje się belka drewniana podparta słupami drewnianymi. Każdy z w/w słupów pod kalenicą mocowany jest do fragmentu belki drewnianej, który przykręcony jest do bloczka betonowego ustawionego na podłożu pod słupem. Belki drewniane stanowiące konstrukcję ścian przykręcone są śrubami do podłoża z płyt betonowych. Ściany wykonane są z blachy trapezowej. W ścianie północnej znajduje się dwoje wrót wejściowych o szerokości 2,80m. Wewnątrz tej części ustawione są regały ze słupków i łat drewnianych. Na dachu części magazynowej umieszczono konstrukcję pod reklamę oraz maszt z zainstalowanymi antenami. Na ścianach zewnętrznych w/w obiektu zainstalowane są kamery.

Przedmiotowy obiekt został wybudowany około 2006r. przez poprzedniego dzierżawcę działki i został nabyty przez K. K. w 2017r., w drodze ustnej umowy. Na budowę przedmiotowego obiektu inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia zamiaru jego budowy. W ocenie WINB, przedmiotowy obiekt nie posiada cech budynku. Został wydzielony z przestrzeni za pomocą czterech ścian, posiada dach, ale nie ma fundamentu. Z uwagi na powyższe jest obiektem budowlanym pełniącym funkcję użytkową budynku, w konkretnie wskazanym miejscu tj. na działce o nr ewid. 1126/1 przy ul. L. w R., co mieści się pod pojęciem wykonania obiektu budowlanego w określonym miejscu i czasie, a tym samym budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b. Na budowę tę wymagane było posiadanie pozwolenia na budowę, który to warunek nie został zachowany.

WINB zwrócił uwagę, że przez działkę nr ewid. 1126/1 położoną w R., w pobliżu przedmiotowego obiektu biurowo-magazynowego, przebiegają czynne sieci gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy 700mm i 400mm. Natomiast w/w obiekt usytuowany jest na gazociągu średniego ciśnienia o średnicy 200mm. Zgodnie z § 10 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie {Dz. U. z 2013r. poz. 640), dla gazociągów należy wyznaczyć, na okres ich użytkowania, strefy kontrolowane. W strefach tych należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu podczas jego użytkowania.

Z uwagi na fakt, iż część budynku biurowo-magazynowego to pomieszczenia biurowe przeznaczone do obsługi klientów autokomisu, organ I instancji właściwie przyjął, że obiekt ten stanowi w części budynek użyteczności-publicznej i wartości strefy kontrolowanej wyznaczonej dla w/w gazociągów przyjął na podstawie danych przekazanych przez operatora gazociągu, które wynikają z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Zgodnie z tymi danymi, wartość połowy szerokości strefy kontrolowanej wyznaczonej dla gazociągów w odniesieniu do budynku użyteczności publicznej wynosi 50m (dla gazociągu o śr. 700mm) i 16,5m (dla w/w gazociągu o śr. 400mm). Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy obiekt biurowo- magazynowy usytuowany jest na gazociągu średniego ciśnienia o śr. 200 mm i tym samym jest zlokalizowany w strefie kontrolowanej wyznaczonej dla w/w gazociągu wynoszącej 3 m. Narożnik północno-zachodni w/w budynku znajduje się w odległości 1,42m od osi w/w gazociągu a północno-wschodni w odległości 1,12m od osi w/w gazociągu. Przedmiotowy budynek usytuowany jest również w całości w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia średnicy 700mm. Jego narożnik północno-zachodni zlokalizowany jest w odległości 12,41m od osi w/w gazociągu śr. 700mm, a narożnik północno-wschodni w odległości 9,05m od osi w/w gazociągu.

Mając powyższe na uwadze WINB stwierdził, że niewątpliwie niezachowanie wymaganej odległości obiektu budowlanego (obiektu biurowego z częścią magazynową autokomisu) od gazociągu wysokiego ciśnienia narusza normy bezpieczeństwa, powodując tym samym niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Zbyt bliskie usytuowanie obiektu przy gazociągu wysokiego ciśnienia oraz usytuowanie na gazociągu średniego ciśnienia może mieć wpływ na użytkowanie i funkcjonowanie gazociągów, co stanowi naruszenie § 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Powyższe oznacza, że brak jest możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej, o jakiej mowa w art. 48 ust. 2 P.b., ponieważ usytuowanie przedmiotowego budynku biurowo-magazynowego narusza przepisy techniczno- budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W dalszej części organ odwoławczy wskazał, że działka nr ewid. 1126/1 w R. stanowiła własność zmarłego F. N., którego jedynymi spadkobiercami są córki – W. W. i T. M. K. K. w oparciu o umowę najmu zawartą [...] października 2017r. z W. W. wynajmuje nieruchomość - nieutwardzony plac bez ogrodzenia o powierzchni 18 ar znajdujący się pod adresem R., ul. L. [...]. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Przedmiotowy obiekt wymieniony przejął w posiadanie w 2017 r. od poprzedniego najemcy działki i inwestora budowy w/w budynku w drodze umowy ustnej. Umowa ustna nie może jednak stanowić ważnej formy zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości.

WINB zaznaczył, że zgodnie z art. 52 P b., adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 48 tej ustawy może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Przy czym, wybór zobowiązanego do wykonania nakazów decyzji wymienionych w treści art. 52 P.b., uzależniony jest nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez ten podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach sprawy. Nakazy winny być więc skierowane w pierwszej kolejności do inwestora obiektu budowlanego. Dopiero w sytuacji, gdy ustalenie osoby inwestora jest zupełnie niemożliwe albo gdy inwestor nie byłby w stanie wykonać nałożonych na niego obowiązków, z powodu braku tytułu prawnego do obiektu, adresatem nakazów i zakazów powinien być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Tymczasem, skarżący jako najemca nieruchomości - nieutwardzonego placu usytuowanego przy ul. L. [...] w R. nie jest właścicielem ani zarządcą przedmiotowej nieruchomości oraz postawionych na tej nieruchomości obiektów budowlanych, a w konsekwencji także nie jest adresatem obowiązku, o jakim mowa w art. 48 P.b. Z akt sprawy wynika, że inwestorem obiektu był poprzedni dzierżawca/najemca, nieustalony z imienia i nazwiska. Obecnie nie ma on prawa dysponowania przedmiotową nieruchomością.

Wobec powyższego zreformowano zaskarżoną decyzję organu I instancji, w zakresie podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu magazynowego na działce nr ewid. 1126/1 w R., nakładając go na właścicieli tj. następców prawnych po zmarłym F. N.: W. W. i T. M.

Z decyzją WINB nie zgodziła się W. W., zarzucając:

nieważność postępowania, ponieważ decyzja została skierowana do osób, które nie są inwestorami, właścicielami ani zarządcami obiektu budowlanego objętego rozstrzygnięciem, a zatem nie mogą być adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę;

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 48 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 3 pkt 1 P.b. poprzez błędne przyjęcie, że obiekt budowlany objęty decyzją jest częścią składową gruntu i odpowiedzialny za niego powinien być właściciel nieruchomości gruntowej;

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. w postaci skierowania decyzji do następców prawnych byłego właściciela nieruchomości gruntowej zamiast do inwestora obiektu budowlanego lub jego właściciela;

naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 12 § 1, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego i nieustalenie istotnych informacji w sprawie, między innymi: w którym roku posadowiono obiekt budowlany, kto był jego inwestorem, kto jest jego właścicielem, w którym roku zmarł F. N., kto był najemcą nieruchomości przed K. K. oraz w którym roku K. K. rozpoczął najem gruntu od skarżącej.

Skarżąca podkreśliła, że fakt, iż inwestor lub właściciel obiektu nie jest już najemcą gruntu nie może mieć istotnego znaczenia, bowiem razem z siostrą T. M. udostępnią właściwej osobie grunt celem wykonania nakazu rozbiórki. W związku z powyższym, W. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, ewentualnie o ich uchylenie.

WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądowa działalności administracji publicznej odbywa się pod kątem zgodności z prawem, o czym przesądza brzmienie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm). Jej przedmiot może stanowić decyzja administracyjna, a to w myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej następnie jako "P.p.s.a.". Uchybienia, które obligują do uchylenia skarżonej decyzji określa art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a są nimi naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Brak stwierdzenia tego rodzaju naruszeń w sytuacji, kiedy nie zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, obligujące do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), skutkuje koniecznością oddalenia skargi w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Kontrola przeprowadzona przez Sąd w niniejszym postępowaniu nie wykazała, aby skarżona decyzja zawierała którąś z wymienionych wyżej wad, dlatego nie było podstaw do uwzględnienia złożonej skargi. Rozstrzygnięciem tym WINB, działając m. in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2020 r. i jednocześnie nakazał W. W. i T. M. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję użytkową budynku biurowo-magazynowego, o wymiarach: część biurowa - 8,68 m x 4,00 m, część magazynowa - 10,28 m x 7,20 m, wraz z konstrukcją pod reklamę oraz masztem antenowym, położonego na działce nr ewid. 1126/1 przy ul. L. w R. Organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za zasadniczo prawidłowe, natomiast potrzeba jego zreformowania dotyczyła konieczności zmiany tak kwalifikacji obiektu, którego sprawa dotyczy, jak i podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki.

Z ustaleń organów wynika, że na działce nr ewid. 1126/1 położonej w R. przy ul. L. usytuowany jest obiekt budowlany składający się z dwóch części o różnej konstrukcji i funkcji. W części wschodniej znajduje się magazyn, a w części zachodniej są pomieszczenia biurowe. W/w obiekt zlokalizowany jest w odległości 0,75m od ściany zachodniej budynku magazynowego usytuowanego na tej samej działce i w odległości od ogrodzenia usytuowanego od strony południowej w/w obiektu wynoszącej: dla ściany południowej części biurowej - 1,60m, a dla ściany południowej części magazynowej - 3,20m. Część biurowa o wymiarach 8,68m x 4,0 m i wysokości zmiennej wynoszącej od 2,70 do 2,30m, przekryta jest dachem jednospadowym o pokryciu z blachy trapezowej. Jej konstrukcję stanowią słupki i belki drewniane. Słupki drewniane przykręcone są śrubami do podłoża, które stanowią płyty betonowe. Ściany zewnętrzne składają się z następujących warstw: od zewnątrz blacha trapezowa, płyty styropianowe i od wewnątrz pomieszczeń biurowych płyty gipsowo- kartonowe. Pomiędzy częścią magazynową a biurową znajduje się wspólna ściana składająca się z: blachy trapezowej (od strony części magazynowej), płyt styropianowych i płyt gipsowo- kartonowych (od strony części biurowej). Drzwi wejściowe zlokalizowano w ścianie północnej części biurowej. Okna znajdują się w ścianie północnej i zachodniej. W w/w części znajdują się dwa pomieszczenia o funkcji biurowej, jedno z pomieszczeń przy wyjściu na zewnątrz stanowi pomieszczenie obsługi klientów autokomisu a w drugim pomieszczeniu od strony południowej mieści się zaplecze socjalne. Do w/w części biurowej doprowadzone jest zasilanie elektryczne. W/w część ogrzewana jest grzejnikiem elektrycznym. Natomiast część magazynowa o wymiarach 10,28 m x 7,20 m i wysokości w kalenicy wynoszącej 3,90 m, przykryta jest dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową. Konstrukcję w/w części zarówno ścian jak i dachu stanowią słupy drewniane o wymiarach 10x10 cm i częściowo deski drewniane. Wzdłuż kalenicy znajduje się belka drewniana podparta słupami drewnianymi. Każdy z w/w słupów pod kalenicą mocowany jest do fragmentu belki drewnianej, który przykręcony jest do bloczka betonowego ustawionego na podłożu pod słupem. Belki drewniane stanowiące konstrukcję ścian przykręcone są śrubami do podłoża z płyt betonowych. Ściany wykonane są z blachy trapezowej. W ścianie północnej znajduje się dwoje wrót wejściowych o szerokości 2,80m. Wewnątrz tej części ustawione są regały ze słupków i łat drewnianych. Na dachu części magazynowej umieszczono konstrukcję pod reklamę oraz maszt z zainstalowanymi antenami. Przedmiotowy obiekt został wybudowany około 2006r. przez poprzedniego najemcę/dzierżawcę działki i został nabyty przez K. K. w 2017r., w drodze ustnej umowy.

W świetle art. 3 pkt 1 P.b., obiekt budowlany to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Z kolei budynek (art. 3 pkt 2 P.b.) to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Mając na uwadze te definicje PINB przyjął, że niniejsza sprawa dotyczy budynku biurowo-magazynowego, ponieważ podłoże z płyt betonowych, do którego mocowana jest konstrukcja pełni funkcję fundamentu. Z kolei WINB, prawidłowo w ocenie Sądu, uznał, że przedmiotowy obiekt wydzielony został z przestrzeni za pomocą czterech ścian, posiada dach, lecz nie posiada fundamentu. Dlatego też jest obiektem budowlanym pełniącym funkcję użytkową budynku, usytuowanym w konkretnym miejscu, mieszczącym się w definicji budowy zawartej w art. 3 pkt 6 P.b., w świetle której oznacza ona wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Budowa, która mieści się z kolei w pojęciu robót budowlanych, o którym mowa w art. 3 pkt 7 P b. możliwa jest - jak stanowi art. 28 ust. 1 P.b. - tylko na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki w tym zakresie określa art. 29 P.b., który określa jaka budowa nie wymaga wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę oraz art. 30 P.b., wskazujący z kolei przypadki, w których wymagane jest dokonanie organowi administracji architektoniczno- budowlanej zgłoszenia. Obiekt biurowo-magazynowy nie został wymieniony we wskazanych wyżej art. 29 i art. 30 P.b., a zatem jego budowa wymagała wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, które jednak nie zostało w stosunku do niego wydane. Nie zostało też dokonane zgłoszenie zamiaru jego budowy, o czym przesądza pismo Dyrektora Wydziału Architektury Urzędu Miasta z dnia [...] grudnia 2018 r.

W świetle art. 48 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeśli jednak budowa taka zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Akta sprawy wskazują, że przez działkę nr 1126/1 w pobliżu obiektu magazynowego przebiegają czynne sieci gazociągów wysokiego ciśnienia o średnicy 700 mm i 400 mm. Ponadto, obiekt ten usytuowany jest na gazociągu średniego ciśnienia o średnicy 200 mm. Jak wynika z danych przedstawionych przez [...] sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w [...] - właściciela tego ostatniego gazociągu, został on wybudowany 30 grudnia 1978 r. jako gazociąg wysokiego ciśnienia, jednak około 1995 r. został przekwalifikowany na gazociąg średniego ciśnienia. Jego maksymalne ciśnienie robocze to do 0,4 MPa. Z kolei, wedle informacji przekazanych przez [...] S.A. Oddział w [...], dwa wymienione wyżej gazociągi wysokiego ciśnienia to: gazociąg DN400 wybudowany w 1960 r. o maksymalnym ciśnieniu roboczym 4,22 MPa oraz gazociąg DN700 wybudowany w 1964 r. o maksymalnym ciśnieniu roboczym 5,1 MPa. Informacje powyższe słusznie uznał organ za wiarygodne, bowiem operator gazociągu posiada pełne i prawidłowe dane odnoszące się do kwestii technicznych poszczególnych gazociągów, będących w jego władaniu.

W oparciu o delegację zawartą w art. 7 ust. 2 pkt 2 P.b., wydane zostało przez Ministra Gospodarki w dniu 26 kwietnia 2013 r. rozporządzenie w sprawie warunków technicznych (dalej: "rozporządzenie"), jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. W § 10 ust. 1 wprowadza ono wymóg, by dla gazociągów, na okres ich użytkowania, wyznaczyć strefy kontrolowane. Definicję takiej strefy zawiera zaś § 2 pkt 30 rozporządzenia stanowiąc, że jest to obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu.

W rozdziale 7 rozporządzenia, zatytułowanym "Przepisy przejściowe i końcowe" umieszczono § 110, w świetle którego pkt 1, dla gazociągów wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Mając na uwadze zawarte tam (Tabela 1. dotycząca gazociągów układanych w ziemi o ciśnieniu gazu powyżej 0,4 MPa do 10,0 MPa) określenie rodzaju obiektów terenowych, obiekt, którego sprawa niniejsza dotyczy należy zaliczyć w części do kategorii umieszczonej w Lp.4: wolno stojące budynki niemieszkalne (stodoły, szopy, garaże), a w części do Lp.2: Budynki użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego (pomieszczenia biurowe przeznaczone do obsługi klientów autokomisu). Szerokość strefy kontrolowanej dla gazociągu o ciśnieniu nominalnym (MPa) powyżej 2,5 do 10,0 i o średnicy gazociągu powyżej 300 do 500 w wypadku wymienionej wyżej pierwszej kategorii obiektów wynosi 50 m, zaś w przypadku średnicy gazociągu powyżej 500 do 800 jest to 60 m. Z kolei w wypadku drugiej kategorii obiektów, szerokość strefy kontrolowanej dla gazociągu o ciśnieniu nominalnym (MPa) powyżej 2,5 do 10,0 i o średnicy gazociągu powyżej 300 do 500 wynosi 130 m, zaś w przypadku średnicy gazociągu powyżej 500 do 800 jest to 200 m.

Natomiast Tabela 2. określa szerokość stref kontrolowanych dla gazociągów układanych w ziemi o ciśnieniu gazu nie większym niż 0,4 MP stanowiąc w Lp. 1, że w przypadku rodzaju obiektów terenowych stanowiących budynki szerokość ta wynosi 3 m.

Uwzględniając powyższe i ustalenia wynikające z akt sprawy należy zauważyć, że obiekt magazynowy na działce nr 1126/1 usytuowany jest na gazociągu średniego ciśnienia, a tym samym w wyznaczonej dla niego strefie kontrolowanej oraz w całości w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia średnicy 700 mm.

W świetle § 10 ust. 2 rozporządzenia, w strefach kontrolowanych należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie. Ponadto (§ 10 ust. 3 rozporządzenia), w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. Ze względu na brzmienie powyższego przepisu, zasadnie stwierdził WINB, że zbyt bliskie usytuowanie obiektu przy gazociągu wysokiego ciśnienia oraz na gazociągu średniego ciśnienia z pewnością może mieć wpływ na użytkowanie i funkcjonowanie tych gazociągów, a to z kolei stoi w sprzeczności z treścią powołanego § 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia i z przedstawionymi wyżej danymi wynikającymi z załącznika nr 2 do tego aktu. Tym samym, z uwagi na zaistnienie sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi, o której mowa w art. 48 ust. 2 P.b., w zakresie, w jakim uniemożliwia to doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, procedura legalizacyjna wskazana w tym przepisie jest niemożliwa. To zaś obligowało do orzeczenia nakazu rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b.

Potrzeba tego rodzaju rozstrzygnięcia nie była zresztą w niniejszej sprawie kwestionowana. Przedmiotem sporu jest natomiast to, kto winien być adresatem takiego nakazu. Kwestię tę reguluje art. 52 P.b., wedle którego, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.

PINB przyjął, że przedmiotowy obiekt nabył w 2017 r. K. K., który nie był więc jego inwestorem. W dniu [...] października 2017 r. wymieniony zawarł z W. W. - jedną ze spadkobierczyń poprzedniego właściciela działki nr 1126/1 w R. (F. N.) umowę najmu, na mocy której stał się zarządcą tego obiektu. Według organu I instancji, nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela działki, a tym samym i obiektu (jako trwale z nią związanego) jest niemożliwe, bowiem nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłym F. N. W toku takiego postępowania albo w wyniku działu spadku może zaś okazać się, że właścicielem działki, a także przedmiotowego obiektu jest tylko jedna osoba z kręgu spadkobierców albo żadna z nich. Inwestor utracił zaś prawo do działki, na której obiekt jest usytuowany.

WINB zgodził się z PINB, że ustanowiona w art. 52 P.b. kolejność podmiotów, wobec których może zostać orzeczony nakaz rozbiórki nie jest przypadkowa, a zatem dopiero w sytuacji, gdyby ustalenie osoby inwestora było zupełnie niemożliwe bądź jeśli inwestor nie byłby w stanie wykonać nałożonych na niego obowiązków z powodu braku tytułu prawnego do obiektu, adresatem nakazu winien być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Organ II instancji podkreślił, że K. K. jako najemca nieruchomości tj. nieutwardzonego placu usytuowanego przy ul. L. [...] w R. nie jest ani właścicielem ani też zarządcą tej nieruchomości ani też postawionego na niej obiektu, którego sprawa niniejsza dotyczy i z tej przyczyny nie mógł być adresatem obowiązku, o którym mowa w art. 48 ust. 1 P.b. Obiekt ten przejął w posiadanie na mocy ustnej umowy, która jednak nie może stanowić ważnej formy zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości. WINB podniósł, że inwestorem obiektu był poprzedni dzierżawca/najemca działki nr 1126/1, który jednak nie posiada prawa dysponowania nieruchomością. Dlatego jako zasadne uznał skierowanie nakazu rozbiórki do obecnych współwłaścicielek wskazanej nieruchomości tj. W. W. i T. M.

W ocenie Sądu, należy przyznać rację organowi II instancji w zakresie określenia w niniejszej sprawie jako adresata decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu magazynowego na działce nr 1126/1 w R. obecnych jej współwłaścicielek.

Wskazany art. 52 P.b. podaje takich adresatów w sposób alternatywny, jednak interpretując go nie można przyjąć, że organ nadzoru budowlanego ma tutaj dowolność. Przeciwnie, przewidziana w przepisie kolejność nie jest przypadkowa. Oznacza to, że w pierwszym rzędzie decyzja m. in. o rozbiórce winna zostać skierowana do inwestora. Rozwiązanie to nie budzi wątpliwości z uwagi na to, że podmiot ten odgrywa kluczową rolę w procesie budowlanym, za który jest odpowiedzialny i winien go zorganizować w taki sposób, by był on zgodny z przepisami prawa. W orzecznictwie sądowym podkreśla się jednak, że adresatem decyzji rozbiórkowej nie może być inwestor w sytuacji, gdy w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Zatem kryterium wyboru spośród podmiotów wymienionych w art. 52 P.b. jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 10.05.2013 r" II OSK 66/12, wyrok NSA z 15.05.2012 r., II OSK 338/11, wyrok NSA z 6.03.2008 r., II OSK 158/07], Ze względu na fakt, że obiekt znajduje się na określonej nieruchomości, to niezależnie od tego czy jest z nią trwale związany czy też z uwagi na brak takiego związania nie stanowi części składowej gruntu, o rzeczywistej możliwości wykonania nakazu rozbiórki decyduje to, czy podmiot, który ma ją wykonać posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W świetle art. 3 pkt 11 P.b., jest to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Do tych ostatnich należy zaś rozbiórka, a to w myśl art. 3 pkt 7 P.b. Jeśli więc inwestor w momencie wydawania decyzji o rozbiórce prawem takim się nie legitymuje, to brak jest podstaw do skierowania do niego tego rodzaju decyzji i taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej. Obiekt biurowo-magazynowy został wzniesiony na działce nr 1126/1 w 2006 r. przez ówczesnego najemcę/dzierżawcę działki, który jednak obecnie nie ma do tej działki jakiegokolwiek tytułu. Tym samym, ustalanie go z imienia i nazwiska - jak tego domaga się strona skarżąca - nie miałoby w sprawie żadnego znaczenia. Organ I instancji jako właściwego adresata swojej decyzji uznał K. K. - najemcę przedmiotowej nieruchomości przyjmując, że jest on zarządcą wzniesionego obiektu magazynowego. Z takim stanowiskiem nie zgodził się organ odwoławczy i Sąd również go nie podziela.

W ustawie Prawo budowlane brak jest definicji pojęcia zarządcy. W związku z powyższym trzeba odwołać się do art. 185 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65), zgodnie z którym, zakres zarządzania nieruchomością określa umowa o zarządzanie nieruchomością, zawarta z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Umowa wymaga formy pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności. Wymieniona ustawa odwołuje się także do trwałego zarządu wskazując w art. 43 ust. 1, że jest to forma prawna władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. W myśl art. 45 ust. 1 u.g.n. ustanawia ją właściwy organ w drodze decyzji. Ponadto, w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2020 r" poz. 532) mowa jest jeszcze o zarządzie nieruchomością wspólną. Żaden z powyższych przypadków zarządu nie zachodzi w niniejszej sprawie. Pogląd o tym, że najemca w sprawie decyzji rozbiórkowej ma jedynie interes faktyczny wyrażony został w orzecznictwie sądowym, wedle którego, przepisy prawa cywilnego dają najemcy lokalu szeroką ochronę w zakresie ochrony jego praw z tytułu najmu lokalu. Nie można jednak z nich wywieść żadnych pozytywnych ani negatywnych przesłanek decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Decyzja o nakazie rozbiórki ma bowiem na celu jedynie zapewnienie przestrzegania przepisów prawa budowlanego, a prawny obowiązek przywrócenia do stanu zgodnego z prawem spoczywa wyłącznie na podmiotach wskazanych w treści art. 52 P.b. (tak postanowienie NSA z 20.12.2012 r., II OZ 1137/12, wyrok NSA z 20.09.2006 r. II OSK 837/05).

W okolicznościach sprawy, a więc kiedy nie było możliwe nałożenie nakazu rozbiórki na inwestora czy zarządcę obiektu biurowo-magazynowego, adresatem tego rodzaju decyzji musiał zostać aktualny właściciel działki nr 1126/1 w R. Wskazana działka stanowi współwłasność skarżącej W. W. i jej siostry T. M. Wprawdzie, jak zwrócił uwagę organ I instancji, postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone, lecz w myśl art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1963 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm.; dalej: "K.c."), spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Zgodnie z kolei z art. 925 K.c., spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu (art. 926 § 1 K.c.). Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (art. 1015 § 1 K.c.)- Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 K.c.).

Skarżąca W. W. nie kwestionuje tego, że wraz z siostrą są spadkobierczyniami swojego ojca, dlatego też skierowanie do nich nakazu rozbiórki jako aktualnych właścicielek działki nr 1126/1 w R. należy uznać jako w pełni uzasadnione i odpowiadające brzmieniu art. 52 P.b.

Nie stwierdzając zatem żadnych naruszeń prawa, które obligowałyby do usunięcia skarżonej decyzji z obrotu prawnego skargę na nią oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.