Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2059/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VIISA/Wa 2059/16

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2016r., na podstawie art. 108 § 2 i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku inwestora - [...] S.A. w [...], o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2016 r., nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2016 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją nr [...] z [...] marca 2016 r. Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] S.A., pozwolenia na: rozbudowę stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...] w ramach zamierzenia budowlanego pod nazwą: "Rozbudowa i modernizacja stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...] - II etap, wejścia liniowe". Adres zamierzenia budowlanego: [...], ulica [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb ewidencyjny nr [...], nr działek ewidencyjnych: [...].

Inwestor w dniu 4.04.2016 r. złożył wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nr [...] z [...] marca 2016 r., wskazując, iż podyktowane jest to ważnym interesem gospodarczym i społecznym. Rozbudowa sieci przesyłowej w południowej części Polski zwiększy gwarancje przesyłu energii elektrycznej, stworzy nowe możliwości rozwoju gospodarczego, zwiększy atrakcyjność inwestycyjną i renomę regionu na arenie międzynarodowej. Wykonanie decyzji poprawi niezawodność krajowego systemu energetycznego oraz zasilania aglomeracji [...] "w obliczu zbliżających się uroczystości związanych ze [...], które odbędą się w lipcu 2016 r.". Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności pozwoli na istotne zwiększenie pewności zasilania aglomeracji krakowskiej oraz wielu dużych zakładów przemysłowych w regionie. Ponadto, po zrealizowaniu inwestycji, nie będzie konieczne prowadzenie prac remontowo-konserwatorskich (aktualnie niezbędnych) na elementach sieci przesyłowej, bez obaw o ciągłość dostaw energii elektrycznej dla województwa [...] w trakcie trwania Światowych Dni Młodzieży. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności pozwoli na terminowe zakończenie prac dotyczących rozbudowy stacji elektroenergetycznej, które będą musiały zostać zrealizowane w określonym czasie. Ich niezrealizowanie w ustalonym terminie spowoduje utratę środków pieniężnych, dojdzie do wydatkowania określonej puli środków finansowych przeznaczonych na 2016 r. Brak inwestycji może spowodować dotkliwe straty oraz zahamowanie rozwoju regionu.

Po rozpoznaniu wniosku organ wskazał, że na podstawie art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji, od której przysługuje odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności przy jej wydaniu albo przez wydanie odrębnego postanowienia, na które służy zażalenie, po jej wydaniu. Przepis art. 108 § 1 tej ustawy określa przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Organ uznał, że wystąpiły przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2016 r. Wykonanie zamierzenia budowlanego objętego decyzją leży w ważnym interesie społecznym i jak najszybsze wdrożenie rozstrzygnięcia jest niezbędne ze względu na ważny interes społeczny.

[...] wnieśli zażalenie na postanowienie o nadaniu rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2016 r., wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu odwołania wskazali, że inwestor - Spółka [...] S. A. powołała się we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę na uprawnienie do dysponowania ich nieruchomością, co było podstawą do wniesienia ich odwołania od powyższej decyzji. Natomiast u podstaw instytucji nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności leży założenie legalności decyzji. Rygor nie powinien być nadawany decyzji, jeżeli zachodzą wątpliwości czy uzyska ona przymiot ostateczności i wykonalności.

Inwestor jako tytuł prawny do dysponowania nieruchomością odwołujących się podał stosunek zobowiązaniowy, przewidujący uprawnienie do wykonania robót i obiektów budowlanych na ich gruncie. Jednak żaden taki stosunek prawny nie łączył stron. Nie było żadnej umowy, której przedmiotem byłoby uprawnienie inwestora do dysponowania działką [...] obr. [...] położoną w [...] na cele budowlane. Odwołujący się nie zawierali porozumień w tej sprawie z inwestorem.

Inwestor starał się w roku 2012 o otrzymanie takiego zezwolenia od właścicieli działki ([...]), lecz zgody nie uzyskał.

Następnie Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. orzekł o ograniczeniu w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami korzystania z przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania przez wnioskodawcę zadania inwestycyjnego pn. "Rozbudowie i modernizacji stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...]" obejmującej wykonanie nacięcia istniejącej linii 220 kV [...] między istniejącymi słupami nr [...] i nr [...] oraz wprowadzenie do stacji [...] przewodów linii [...] ze słupa [...], wprowadzeniu przewodów linii [...] ze słupa [...] oraz demontaż istniejących przewodów przęsła między istniejącymi słupami, przy czym decyzja ta została zakwestionowana przez odwołujących się. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r.

Postanowieniem dnia [...] stycznia 2016 r. Wojewoda [...] wstrzymał wykonanie swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r. Do tego dnia decyzja nie ulegała wykonaniu w związku z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W dalszej kolejności, WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 15 marca 2016 r. wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2015 r. zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej, jako działka nr [...].

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygnatura akt II SA/Kr 173/16 - uchylił obie decyzje Wojewody [...] (z dnia [...].10.2015 r. oraz [...].12.2015r.).

W związku ze wstrzymaniem wykonania omawianych decyzji, inwestor nie legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. dotknięte jest wadą skutkująca co najmniej jego uchylenie.

Nadanie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło z pogwałceniem przepisów prawa oraz zasad postępowania administracyjnego. W ten sposób strony postępowania zostanły pozbawione możliwości obrony swoich praw, jakie daje im postępowanie odwoławcze.

Wykonanie inwestycji przez spółkę [...] S. A. bez uprzedniej kontroli prawidłowości decyzji spowoduje nieodwracalne skutki oraz wyrządzenie znacznej szkody. Nastąpi nieodwracalna ingerencja w prawo własności odwołujących się. Dojdzie do zniszczenia upraw w gospodarstwie rolnym, na powierzchni działki o obszarze 13, 3371 ha. Straty z uprawy szacowane są na 1.066.000 zł (jeden milion sześćdziesiąt sześć złotych).

Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. Gdy w sprawie nie występuje realne zagrożenie dla tych wartości, brak było podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Art. 108 ust. 1 k.p.a. zawiera zamknięty katalog okoliczności uzasadniających nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych. Przesłanki uzasadniające taki rygor muszą być, zatem poddawane ścisłej wykładni.

Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia rozstrzygnięcia w życie. Może to nastąpić gdy zwłoka w wykonaniu decyzji zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a.

Organ administracji państwowej nie może nadać decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli nie uzasadni takiego rozstrzygnięcia jedną z okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a., których nie można traktować rozszerzająco".(wyr. NSA z dnia 28 kwietnia 1998 r., sygn. akt V SA 677/97, Lex nr 59221; wyr. NSA z dnia 27 lutego 1998 r., sygn. akt V SA 688/97, Lex nr 59246)

Nie zachodzi w tej sprawie niezbędność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Cel może być, bowiem osiągnięty drogą umowną (o co odwołujący się wnosili) z poszanowaniem pełni praw właścicieli. Inwestor w postępowaniu przed Prezydentem Miasta [...] w piśmie z dnia 20 maja 2015 podawał planowany termin zakończenia inwestycji na 30 września 2016 r. (to jest po zakończeniu ŚDM). Pismo było datowane na kwiecień 2015 r., kiedy od dawna znany był fakt obchodów ŚDM w [...] i ich data. Nadto inwestor wskazywał, że jego prace potrwają trzy dni. Uwidoczniono to w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r. Nie można zatem mówić, że zaistniała przesłanka niezwłoczności działania.

Organ nie może brać pod uwagę tylko interesu wnioskującego. Winien także wsiąść pod uwagę straty, jakie może ponieść inna strona postępowania Decyzje organów państwa nie mogą być wykorzystywane do realizacji przez przedsiębiorców ich celów z pominięciem praw innych podmiotów.

Wykorzystywanie Światowych Dni Młodzieży to nadużycie i szantaż stosowany wobec organów administracji w celu osiągnięcia partykularnych interesów.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), po rozpoznaniu zażalenia [...], na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nadające rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. pozwolenia na rozbudowę stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...] w ramach zamierzenia budowlanego pod nazwą: "Rozbudowa i modernizacja stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...] - II etap, wejścia [...] na działkach o nr ew. [...], obr ew. nr [...], jedn. ew. [...], m. [...] (sprostowanej postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.) - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i odmówił nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...].

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Stosownie natomiast do art. 108 § 2 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.

Przepis art. 108 § 1 k.p.a. określa przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, których wystąpienie nie oznacza obowiązku nadania decyzji tego rygoru. Przepis stanowi bowiem, że decyzji "może być nadany" rygor, a wobec tego organ na zasadzie uznania rozstrzyga o jego nadaniu.

W orzecznictwie podkreśla się, że po pierwsze, "wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej", po drugie, "odwołując się do pojęcia "niezbędności" niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a.", po trzecie, "zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne, a okoliczność ta musi być uwidoczniona w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności" (wyrok NSA z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1134/09).

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie zostały wykazane przesłanki, które uzasadniałyby nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowemu pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Okoliczności, które uzasadniałyby natychmiastowe wykonanie nieostatecznej decyzji, nie wykazał pełnomocnik inwestora, ani organ pierwszej instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ograniczył się do przywołania twierdzeń inwestora, zawartych we wniosku z dnia 4 kwietnia 2016 r., nie czyniąc przy tym żadnych własnych ustaleń w przedmiocie dopuszczalności zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 108 k.p.a.

We wniosku o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności z dnia 4 kwietnia 2016 r. inwestor powołał się zwłaszcza na interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony jako przesłanki uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie inwestora "nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. podyktowane jest w tym przypadku interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym, jako, że realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające na rozbudowie i modernizacji stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...] - II etap, wejścia [...] - służącej do przesyłania energii elektrycznej, jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...). Z powyższego jednoznacznie wynika, że w niniejszym przypadku nadanie ww. decyzji tj. pozwoleniu na budowę rygoru natychmiastowej wykonalności jest podyktowane zwłaszcza ważnym interesem gospodarczym i społecznym, jako, że rozbudowa sieci przesyłowej w południowej części Polski i zwiększenie gwarancji przesyłu energii elektrycznej stworzy nowe możliwości dla rozwoju gospodarczego tych regionów oraz zwiększy ich atrakcyjność inwestycyjną i renomę na arenie międzynarodowej. Dodatkowo istotne w niniejszej sprawie jest to, że realizacja przedmiotowej inwestycji celu publicznego zgodnie z opracowanym projektem budowlanym dotyczącym rozbudowy ww. stacji elektroenergetycznej jest f niezbędna dla poprawy niezawodności krajowego systemu energetycznego oraz zasilania aglomeracji [...] w obliczu zbliżających się uroczystości związanych ze [...], które odbędą się w lipcu 2016 r. w [...]".

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest instytucją wyjątkową (wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 892/10, wyrok NSA z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1806/11), której zastosowanie jest możliwe pod warunkiem spełnienia przesłanek z art. 108 § 1 k.p.a. Do zastosowania tej instytucji koniecznym jest wykazanie, że wykonanie decyzji jest niezbędne, albowiem zwłoka w wykonaniu decyzji realnie (a nie tylko prawdopodobnie) zagraża szczególnym dobrom wymienionym w art. 108 § 1 k.p.a. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie owa "niezbędność", jak również "realność" zagrożenia ww. dobrom nie zostały wykazane.

Z projektu budowlanego wynika, że "zakres rozbudowy oraz modernizacji stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...] w [...] obejmuje następujące zadanie: wprowadzenie linii 220 kV [...] z istniejących slupów usytuowanych na (przedpolu stacji) na istniejące bramki stacji 220/110 kV [...]" (Opis techniczny, 2. Przedmiot i zakres opracowania, str. 3).

Pełnomocnik inwestora nie wykazał dlaczego to przedsięwzięcie winno być uznane za inwestycję o znaczeniu szczególnym w tym sensie, że jej niezwłoczne wykonanie jest niezbędne, a jego brak realnie zagraża dobrom wskazanym w art. 108 k.p.a. Argumentacja inwestora w tym zakresie jest bardzo ogólna.

Sam fakt, iż dane przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego, nie przesądza jeszcze o tym, że zaistniały przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji, jaką jest rygor natychmiastowej wykonalności, względem pozwolenia na budowę. Inwestycje celu publicznego, jako kategoria ogólna, nie zostały przez ustawodawcę zaliczone do kategorii przedsięwzięć, które automatycznie, wymagają natychmiastowego wykonania.

Również sam fakt, że [...] mają odbyć się w [...] nie przesądza o niezbędności natychmiastowej realizacji przedmiotowej inwestycji na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę. Inwestor nie wykazał bezpośredniego związku pomiędzy przedmiotową inwestycją, a organizacją [...], który pozwoliłby uznać, że dla organizacji tego wydarzenia, którego znaczenie i ranga nie są kwestionowane, niezbędne jest wykonanie przedmiotowego zamierzenia.

Przedmiotowa inwestycja nie jest objęta regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 18 marca 2016 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją wizyty [...] w Rzeczypospolitej Polskiej oraz [...] 2016 (Dz. U. z 2016 r., poz. 393), w szczególności nie ma do niej zastosowania rozdział 5 ww. ustawy - "Szczególne zasady realizacji inwestycji związanych z organizacją [...]".

Odnosząc się do interesu strony jako przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, to przesłanka ta kwalifikowana jest przez określenie jego rangi - "wyjątkowo ważny interes strony". Ocena rangi interesu należy zarówno do strony, która uznaje go za wyjątkowo (ocena subiektywna), jak i do organu administracyjnego, który poddaje ją weryfikacji, mając na uwadze interesy stron oraz konsekwencje materialne i niematerialne natychmiastowego wykonania decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 525).

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pełnomocnik inwestora we wniosku z dnia 4 kwietnia 2016 r. nie wykazał wyjątkowo ważnego interesu strony. Argumentacja w tym zakresie jest bardzo ogólna - pełnomocnik inwestora wskazał, że "ich niezrealizowanie w ustalonym terminie spowoduje znaczącą utratę środków pieniężnych", "warunkiem jest zrealizowanie tej inwestycji w ściśle określonym terminie", "niezrealizowanie (...) w określonym terminie może spowodować dotkliwe straty", przy czym ww. okoliczności nie precyzuje.

Brak zwłaszcza konkretnych informacji, jaki termin został "ustalony" ("ściśle określony") dla zakończenia inwestycji, co uniemożliwia ocenę tego, czy dla jego zrealizowania niezbędne jest natychmiastowa wykonalność pozwolenia na budowę. Również powołanie się na bliżej nieokreśloną "znaczącą utratę środków pieniężnych" oraz możliwość spowodowania "dotkliwych strat" nie może być postrzegane w kategoriach "wykazania" szczególnej okoliczności jaką jest wyjątkowo ważny interes strony.

Zagrożenie dobór chronionych wymienionych w art. 108 k.p.a. musi mieć realny charakter i nie może być teoretycznie prawdopodobne, a okoliczność ta musi być uwidoczniona w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Ogólne okoliczności wskazane przez pełnomocnika inwestora we wniosku z dnia 4 kwietnia 2016 r., w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wykazują realności zagrożenia żadnego z dóbr wskazanych w art. 108 k.p.a.

Mając na uwadze argumentację wniosku o nadanie rygoru wykonalności, że "inwestycja (...) posiada szczególne znaczenie dla gospodarki państwa" oraz ,jest sprawą priorytetową" organ wyjaśnił, że strategiczne inwestycje w zakresie sieci przesyłowych określa załącznik do ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1265 ze zm.), a przedmiotowa inwestycja do żadnej z nich się nie zalicza.

Dokonując oceny zasadności zastosowania instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności z art. 108 k.p.a. organ administracji publicznej powinien dążyć do równowagi pomiędzy interesem społecznym i indywidualnym.

Poza sporem pozostaje konieczność realizacji przedsięwzięć usprawniających funkcjonowanie sieci elektroenergetycznych, jak również to, że tego rodzaju zamierzenia leżą w interesie społecznym. Tym niemniej, nawet najbardziej słuszny interes społeczny nie uprawnia do lekceważenia słusznego interesu obywateli, czyli w tym przypadku, konstytucyjnie chronionego prawa własności (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1735/05).

W toku niniejszego postępowania, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r., ograniczającą sposób korzystania z działki o nr ew. [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą [...], stanowiącej własność [...] poprzez zezwolenie [...] S.A. na założenie i przeprowadzenie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...] oraz [...] służących do przesyłania energii elektrycznej.

Jakkolwiek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 101/16, oddalił skargę [...] na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., to jednak wyrok ten jest nieprawomocny.

Ponadto WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 173/16 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2015 r., udzielającą [...] S.A. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka o nr ew. [...] o pow. 13,3371 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], stanowiącą współwłasność [...].

Z uwagi na powyższe GINB uchylił w całości postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., i odmówił nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...], (sprostowanej postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.).

[...] S. A. z siedzibą w [...] wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016r., wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, to jest:

- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie z uwagi na to, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniają nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016r., Nr [...] (sprostowanej postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016r., znak: [...]),

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

- art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zostały spełnione przesłanki wynikające z przepisu, realizowane przedsięwzięcie jest celem publicznym, a nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016r., uzasadniono ważnym interesem społecznym oraz gospodarczym,

- art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną interpretację i uznanie, że przedsięwzięcie polegające na założeniu i przeprowadzeniu przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznych służących do przesyłania energii elektrycznej, czyli na rozbudowie i modernizacji stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...], nie jest inwestycją celu publicznego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jego realizacja jest niezbędna dla poprawy niezawodności Krajowego Systemu Energetycznego oraz zasilania aglomeracji [...].

Inwestycji pozwoli na istotne zwiększenie pewności zasilania aglomeracji krakowskiej oraz wielu dużych zakładów przemysłowych w tym regionie. Po jej zrealizowaniu, nie będzie konieczne prowadzenie prac remontowo - konserwatorskich (aktualnie niezbędnych) na elementach sieci przesyłowej, bez obaw o ciągłość dostaw energii elektrycznej.

Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności pozwoli na terminowe zakończenie prac. Skarżący jest bowiem zobligowany do ścisłej realizacji harmonogramu rzeczowo - finansowego w zakresie wykonania zadania rozbudowy stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...], zakładającego wydatkowanie określonej puli środków finansowych przeznaczonych na 2016r. Niezrealizowanie w planowanym terminie inwestycji spowoduje utratę wielomilionowych funduszy unijnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 13 marca 2013r. sygn. akt II SA/KR 88/13, stwierdził, że pokrycie z takich środków kosztów realizacji inwestycji leży w interesie społecznym oraz stanowi ważny interes strony i ważny interes gospodarczy, uzasadniający wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, dlatego też nie ulega więc wątpliwości, że pokrycie ze środków UE kosztów realizacji tak ogromnej inwestycji leży w interesie społecznym oraz stanowi ważny interes gospodarczy.

Nadanie decyli Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016r., Nr [...], rygoru natychmiastowej wykonalności, uzasadnione jest zabezpieczeniem gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interesem społecznym oraz wyjątkowo ważnym interesem strony.

Przedsięwzięcie jest inwestycją o znaczeniu lokalnym jak i ogólnokrajowym, ponieważ ma zwiększać pewność i jakość zasilania w energię eklektyczną południowego obszaru kraju. Przeprowadzenie inwestycji, zgodnie z harmonogramem robót, pozwoli na zapewnienie właściwej obsługi elektroenergetycznej miasta [...].

W przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia doszło do konkurencji pomiędzy wartościami, przy czym jedną jest rozbudowa i modernizacja stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...], a drugą czasowe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że postępowanie administracyjne w demokratycznym państwie prawnym winny być prowadzone w sposób sprawny i szybki.

Zrealizowanie przedmiotowej inwestycji związane jest z ograniczeniem korzystania z nieruchomości, nie ingeruje znacząco w prawo własności.

Pomimo postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016r., wstrzymującego wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015r., ograniczającą sposób korzystania z działki o nr ew. [...], obr. [...], jedn. ew. [...], stanowiącej własność [...] poprzez zezwolenie [...] S. A. na założenie i przeprowadzenie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relaqi [...] oraz [...] służących do przesyłania energii elektrycznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016r., sygn. akt II SA/Kr 101/16, oddalił skargę [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015r.

Zostały spełnione przesłanki określone w art. 108 k.p.a. uprawniające do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z treścią art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Stosownie natomiast do art. 108 § 2 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.

Przepis art. 108 § 1 k.p.a. określa przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, których wystąpienie nie oznacza jednak obowiązku nadania decyzji tego rygoru. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej, chodzi o sytuacje gdy zwłoka w wykonaniu decyzji zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Przy czym zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne.

W ocenie Sądu, słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały wykazane przesłanki, które uzasadniałyby nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2016 r.

Organ pierwszej instancji (a wcześniej inwestor) nie powołał okoliczności wskazujących na niezbędność niezwłocznego działania i związaną z tym konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany wówczas, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można obejść się bez wykonania praw i obowiązków, o których rozstrzyga decyzja.

We wniosku o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz pismach późniejszych, inwestor powoływał się na interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes własny jako przesłanki uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

W słusznej ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie "niezbędność", jak też "realność" zagrożenia dobrom wskazanym w art. 108 § 1 k.p.a. nie zostały wykazane.

Z projektu budowlanego wynikało bowiem, że "zakres rozbudowy oraz modernizacji stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...] w [...] obejmuje następujące zadanie: wprowadzenie linii 220 kV [...] z istniejących slupów usytuowanych na (przedpolu stacji) na istniejące bramki stacji 220/110 kV [...]". Niekwestionowany fakt, iż dane przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego, nie przesądza samoistnie, że zaistniały przesłanki do zastosowania instytucji, jaką jest rygor natychmiastowej wykonalności, względem pozwolenia na budowę. Inwestycje celu publicznego, jako kategoria ogólna, nie zostały przez ustawodawcę zaliczone do kategorii przedsięwzięć, którym automatycznie nadaje się rygor natychmiastowego wykonania.

Również okoliczność, że [...] odbywały się w [...] nie przesądzała o niezbędności natychmiastowej realizacji przedmiotowej inwestycji na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę. Inwestor nie wykazał bezpośredniego związku pomiędzy przedmiotową inwestycją, a organizacją [...], który pozwoliłby uznać, że dla organizacji tego wydarzenia, niezbędne jest wykonanie przedmiotowego zamierzenia.

Przedmiotowa inwestycja nie była objęta regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 18 marca 2016 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją wizyty [...] w Rzeczypospolitej Polskiej oraz [...] 2016 (Dz. U. z 2016 r., poz. 393). W szczególności nie ma do niej zastosowania rozdział 5 ww. ustawy - "Szczególne zasady realizacji inwestycji związanych z organizacją [...]".

Zdaniem Sądu inwestor, nie wykazał wyjątkowo ważnego interesu własnego. Argumentacja skarżącej spółki w tym zakresie była bardzo ogólna – retoryczna. Wskazano bowiem, że "ich niezrealizowanie w ustalonym terminie spowoduje znaczącą utratę środków pieniężnych", "niezrealizowanie (...) w określonym terminie może spowodować dotkliwe straty", przy czym twierdzenia te poza ładunkiem emocjonalnym nie niosą żadnej konkretnej treści.

W argumentacji inwestora brak było i jest konkretnych informacji, jaki termin został ustalony dla zakończenia inwestycji, co uniemożliwiało ocenę tego, czy dla jego zrealizowania niezbędne jest natychmiastowa wykonalność pozwolenia na budowę. Również powołanie się na bliżej nieokreśloną "znaczącą utratę środków pieniężnych" oraz możliwość spowodowania "dotkliwych strat" nie mogło być postrzegane w kategoriach "wykazania" szczególnej okoliczności jaką jest wyjątkowo ważny interes strony.

W odniesieniu do argumentacji, że "inwestycja (...) posiada szczególne znaczenie dla gospodarki państwa" oraz "jest sprawą priorytetową" organ słusznie wyjaśnił, że strategiczne inwestycje w zakresie sieci przesyłowych określa załącznik do ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1265 ze zm.), a przedmiotowa inwestycja do żadnej z nich się nie zalicza.

Ważność przedsięwzięć usprawniających funkcjonowanie sieci elektroenergetycznych jest oczywista. Tego rodzaju zamierzenia leżą w interesie społecznym. Jednak, słuszny interes społeczny nie uprawnia do nadania mu bezwzględnego prymatu nad słusznym interesem obywateli.

Należy podkreślić, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r., ograniczającą sposób korzystania z działki o nr ew. [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] - [...], objętej księgą wieczystą [...], stanowiącej własność [...] poprzez zezwolenie [...] S.A. na założenie i przeprowadzenie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...] oraz [...] służących do przesyłania energii elektrycznej.

Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 101/16, oddalił skargę [...] na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., to jednak wyrok ten jest nieprawomocny.

Ponadto WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 173/16 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2015 r., udzielającą [...] S.A. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka o nr ew. [...] o pow. 13,3371 ha, obr. [...] jedn. ewid. [...], stanowiącą współwłasność [...].

Wskazane wyżej rozstrzygnięcia wzmacniają argumentację o braku zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek z art. 108 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazanych w skardze, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r., poz. 718), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.