Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 352/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazania usunięcia naturalnej przeszkody lotniczej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz Gminy Z. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183), w związku z art. 82 pkt 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2013 r. poz. 1393 oraz z 2014 r. poz. 768), po rozpatrzeniu wniosku strony - Gminy Z., znak [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, znak [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdzającej, że las położony w zasięgu powierzchni podejścia do progu 25, oznaczony w dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...]([...]) jako przeszkoda lotnicza nr [...], znajdujący się na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], której właścicielem jest Gmina Z., stanowi przeszkodę naturalną będącą zagrożeniem dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego lotniska [...] ([...]) oraz nakazującej właścicielowi działki nr [...] usunięcie przedmiotowej przeszkody lotniczej, na której jest ona położona – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania wskazując, iż Międzynarodowy Port Lotniczy [...] Sp. z o.o., pełniący funkcję zarządzającego lotniskiem [...] ([...]), na podstawie art. 82 pkt 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, wystąpił z wnioskiem znak [...] z dnia [...] marca 2014 r., o wydanie decyzji w sprawie usunięcia przeszkody lotniczej oznaczonej w dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...] ([...]) pod nr [...] (las), stanowiącej zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego, znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], której właścicielem jest Gmina Z.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku oraz całości zebranego materiału dowodowego, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydał decyzję znak [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdzającą, że las położony w zasięgu powierzchni podejścia do progu 25, oznaczony w dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...] ([...]) jako przeszkoda lotnicza nr [...], znajdujący się na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], której właścicielem jest Gmina Z., stanowi przeszkodę naturalną będącą zagrożeniem dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego lotniska [...] ([...]) oraz nakazującą właścicielowi działki nr [...] usunięcie przedmiotowej przeszkody lotniczej na której jest ona położona.

W dniu 29 sierpnia 2014 r. do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynął wniosek strony - Gminy Z., znak [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego znak [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.

We wniosku strona przedstawiła zarzuty odnośnie decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Następnie Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego odniósł się do kolejno postawionych zarzutów.

Zarzut dotyczący niedopuszczenia strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez zaniechanie wystosowania zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz powiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, uznał za całkowicie niezasadny.

Gmina Z., jako strona w przedmiotowym postępowaniu, została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego pismem znak [...] z dnia [...] maja 2014 r. Zgodnie z pocztowym potwierdzeniem odbioru strona odebrała przedmiotowe pismo w dniu 15 maja 2014 r.

Na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego pismem znak [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. wyznaczył stronie termin 7 dni na zapoznanie się oraz wypowiedzenie w sprawie zebranego materiału dowodowego, w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z pocztowym potwierdzeniem odbioru, strona odebrała przedmiotowe pismo w dniu 20 czerwca 2014 r.

Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że zarzut postawiony przez stronę jest nieuzasadniony.

Zgodnie z obowiązującym prawem, strona została poinformowana, zarówno o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak również o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa procesowego, poprzez zaniechanie zgromadzenia oraz w konsekwencji przeprowadzenia wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w aspekcie istnienia na obszarze działki należącej do strony szczególnej formy ochrony przyrody, również organ uznał za nieuzasadniony.

Strona wskazuje, że zarzut ten jest ściśle skorelowany z zarzutem określonym w punkcie 1, tj. zaniechaniu wystosowania zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz powiadomieniu o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Według strony organ nie dopuścił strony do czynnego udziału w sprawie, co też wskazuje na dowolną ocenę materiału dowodowego, która przejawia się między innymi pominięciem okoliczności dotyczących formy ochrony przyrody, która występuje na obszarze działki należącej do strony.

Po rozpatrzeniu argumentu dotyczącego występowania formy ochrony przyrody na obszarze przeszkody lotniczej nr [...] stwierdzono, że bez względu na charakter oraz walory przyrodnicze występujące na danym terenie, drzewa przebijające wyznaczone powierzchnie ograniczające stanowią zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego i powinny zostać usunięte w zakresie, w jakim stanowią przeszkodę lotniczą, co wykazano w załączniku do decyzji.

Wskazano, że przedmiotowa przeszkoda lotnicza znajduje się w zasięgu powierzchni podejścia i lądowania do progu 25 lotniska [...] ([...]). Statystycznie biorąc, operacje startu i lądowania stanowią najniebezpieczniejsze fazy lotu. W trakcie wykonywania operacji startu i lądowania statku powietrznego mogą wystąpić nieprzewidziane zdarzenia i sytuacje awaryjne, które bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo operacji lotniczych. Należą do nich m.in. utrata mocy silników, utrata kontroli nad samolotem, nagła zmiana wysokości, kolizja z ptakami, błąd pilota spowodowany błędną konfiguracją samolotu. W konsekwencji powyższych zdarzeń dojść może do znacznego obniżenia wysokości przewidzianej w procedurach startu i lądowania, a co za tym idzie, zwiększenie ryzyka zawadzenia podwoziem statku powietrznego o wierzchołki drzew lub wręcz bezpośredniej kolizji ze ścianą lasu. Ponadto, przeszkoda lotnicza w postaci lasu może powodować znaczne lub całkowite przesłanianie pomocy nawigacyjnych znajdujących się na lotnisku, czy też prowadzić do utraty kontroli nad statkiem powietrznym związanej z zawirowaniami mas powietrza nad obszarem lasu. W rezultacie takiego zdarzenia może dojść do poważnego uszkodzenia statku powietrznego lub jego całkowitego zniszczenia, co w najgorszym przypadku może doprowadzić do utraty zdrowia lub życia pasażerów oraz załogi statku powietrznego.

W odniesieniu do kwestii wyważenia pomiędzy interesem publicznym a interesem strony postępowania, wskazano, że działania Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, w ramach kompetencji jakie określa ustawa Prawo lotnicze, są szczególnym rodzajem aktywności, w celu zapewnienia bezpieczeństwa wykonywania operacji lotniczych. Poprzez wydawanie decyzji w sprawie usunięcia przeszkody lotniczej, Prezes Urzędu eliminuje zagrożenie, które bez wątpienia stanowią naturalne przeszkody przebijające powierzchnie ograniczające określone dla danego lotniska, występując zgodnie z interesem publicznym, chroni podstawowe dobra jakimi są ochrona zdrowia i życia ludzkiego. W opinii Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego interes społeczny przejawiający się w ochronie bezpieczeństwa ruchu lotniczego jest ważniejszy aniżeli interes strony, która dąży do ochrony terenów leśnych, bez względu na warunki ochrony przyrody. Usunięcie naturalnej przeszkody lotniczej stanowi działanie prewencyjne, które ma zmniejszyć skutki potencjalnych zdarzeń lotniczych.

Zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez wydanie nieprecyzyjnego orzeczenia dotyczącego drzewostanu na działce stanowiącej własność Gminy Z. w ocenie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego także nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazano, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska (Dz. U. nr 130, poz. 1192, z późn. zm.), przez przeszkody lotnicze, usytuowane w otoczeniu lotniska, rozumie się, z zastrzeżeniem § 4, sztuczne lub naturalne obiekty naziemne albo ich części lub skrajnie tras komunikacyjnych, o wysokościach przekraczających powierzchnie ograniczające. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przeszkoda lotnicza nr 74 (las), położona w zasięgu powierzchni podejścia do progu 25 lotniska [...] ([...]), stanowi naturalną przeszkodę lotniczą ze względu na fakt, że przekracza powierzchnie ograniczające wysokość zabudowy wyznaczone dla lotniska. W sentencji decyzji zostało użyte pojęcie lasu ponieważ przeszkoda lotnicza nr 74, która wykazana jest w dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...] ([...]), w części opisowej została scharakteryzowana jako las. Ponadto, operat pomiarowy wykonany przez uprawnione jednostki geodezyjne, stanowiący integralną część decyzji, w jednoznaczny sposób określa rodzaj przeszkody jako "las". Biorąc pod uwagę powyższe, w sentencji decyzji użyto pojęcia "las", z zaznaczeniem, że jest to przeszkoda o nr 74, oznaczona w dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...] ([...]).

Odnosząc się do kwestii uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, wyjaśniono, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydanie przedmiotowej decyzji oparł na dokumentacji technicznej, która została przygotowana przez uprawnioną jednostkę geodezyjną. Operat pomiarowy, zarówno część opisowa jak i załączniki graficzne, jednoznacznie wskazują na przebijanie płaszczyzny ograniczającej przeszkody przez rozległą przeszkodę naturalną nr 74 (las) znajdująca się na działce [...].

Zdaniem organu zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez brak opracowania, inwentaryzacji drzew podlegających usunięciu, w tym brak dokładnego określeń, przebiegu granic wyznaczających zasięg przestrzenny prawa własności lub ustalenia grani- prawnych nieruchomości, w zakresie których został nałożony obowiązek usunięcia drzew, należało uznać za niezasadny.

Operat pomiarowy wykonany przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno- Kartograficzne w K. dotyczący przeszkody nr 74, który stanowił podstawę wydania przedmiotowej decyzji, został opracowany na podstawie przeprowadzonych pomiarów terenowych przez jednostki uprawnione w dziedzinie geodezji i kartografii. Na operat pomiarowy składają się nie tylko informacje opisowe o punktach załamania obszaru przeznaczonego do redukcji wysokościowej wchodzące w zakres działki nr [...], ale także szczegółowa reprezentacja graficzna opisywanego obszaru, wraz z profilami: poprzecznym oraz dwoma profilami podłużnymi. Każdy z profili określa obszar przeszkody rozległej, która podlega redukcji wysokościowej. Ponadto, na profilach zostały określone powierzchnie ograniczające przeszkody wraz ze wskazaniem przewyższenia przeszkody ponad wyznaczoną powierzchnię. Profile zostały wykonane w odniesieniu do punktu ARP lotniska oraz przedłużenia osi drogi startowej tak, aby ułatwić identyfikację obszarową danej przeszkody. Należy również dodać, że obszar przeszkody został także naniesiony na ortofotomapę, która stanowiła jedną z części operatu pomiarowego. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zebrany materiał dowodowy w precyzyjny i pełny sposób określa granice obszaru podlegającego redukcji wysokościowej.

Odnosząc się do kwestii określenia granic nieruchomości (poprzez wskazanie punktów osnowy geodezyjnej) oraz co więcej, wznowienia granic lub też zainicjowania postępowania rozgraniczeniowego wskazano, że żadna z tych czynności nie leży w kompetencjach Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Prezes Urzędu, opierając się na zebranym materiale dowodowym, w drodze decyzji administracyjnej nakazuje właścicielowi działki usunięcie przeszkody lotniczej (precyzyjnie wyznaczonej w operacie pomiarowym), jednak w żadnym z etapów postępowania nie określa granic prawnych nieruchomości. Jednocześnie należy dodać, że w przypadku dokumentacji technicznej, która może budzić wątpliwości co do kwestii położenia przeszkody na danej działce, wnioskodawca zostaje zobowiązany do precyzyjnego określenia położenia przeszkody, co może wiązać się ze wznowieniem granic, czy też postępowaniem rozgraniczeniowym, które prowadzone jest przez jednostki wykonawstwa geodezyjno-kartograficznego. Dokumentacja techniczna dotycząca przeszkody nr 74 w jednoznaczny sposób określa granicę obszarową przeszkody wraz ze wskazaniem działki, na której się znajduje.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę na tę decyzję złożyła Gmina Z.

- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3, z art. 7 i z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji opartej o niepełny materiał dowodowy, mianowicie orzekającej o usunięciu zespołu drzew bez dokładnego określenia jakie drzewa wchodzą w jego skład i w jakim stopniu przekraczają wysokość powierzchni ograniczających - i poprzez nieusunięcia tegoż braku mimo zarzutu strony podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

- naruszenie prawa materialnego, a to art. 82 pkt 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (t. j. w Dz. U. z 2013 r., poz. 1393 ze zm.) w zw. z art. 7 i art. 18 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j. w Dz. U. z 2014 r., poz. 1153 ze zm.)poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że las jako przeszkoda lotnicza może być traktowany jako jeden obiekt i w konsekwencji orzeczenie o usunięciu całego lasu jako jednego obiektu - bez wykazania, które drzewa przekraczają wysokością powierzchnie ograniczające i bez wyłączenia z obowiązku usunięcia drzew, których wysokość nie przekracza dozwolonej;

- naruszenie prawa materialnego, a to art. 82 pkt 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze w zw. z art. 2, art. 7 i art. 18 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że las jako przeszkoda lotnicza może być traktowany jako jeden obiekt i w konsekwencji wystarczające jest orzeczenie w treści decyzji wydawanej na podstawie art. 82 pkt 7 Prawa lotniczego o obowiązku usunięcia lasu, podczas gdy w istocie orzeczenie musi spełniać warunki wymagane dla aktów z zakresu gospodarki leśnej, w tym zawierać dokładne określenie gatunku i położenia drzew przeznaczonych do usunięcia;

- naruszenie prawa materialnego, a to art. 45 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez nakazanie w drodze decyzji administracyjnej Gminie Z. usunięcia przeszkody lotniczej w postaci drzew (lasu), znajdującego się na działce [...] obr. [...] w miejscowości R., mimo że obszar ten został objęty szczególną formą ochrony przyrody - użytkiem ekologicznym na mocy rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].12.2001 r., co świadczy o tym, iż organ meriti pominął w ogóle przy rozpatrywaniu sprawy fakt, iż wydając decyzję w sprawie usunięcia przeszkody lotniczej naruszył nie tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a to ustawy o ochronie przyrody, lecz także akt prawa miejscowego - zakazujące dewastacji tegoż obszaru, a tym samym wycinki drzew i krzewów za wyjątkiem przypadków opisanych w tych przepisach prawa, co dowodzi również, iż decyzja w sposób rażący narusza prawo oraz została wydana przedwcześnie, tj. przed zniesieniem tej formy ochrony przyrody w sposób przepisany prawem.

Wskazując na powyższe zarzuty, wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...].8.2014 r. znak [...].

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, znak [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdzającej, że las położony w zasięgu powierzchni podejścia do progu 25, oznaczony w dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...] ([...]) jako przeszkoda lotnicza nr 74, znajdujący się na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], której właścicielem jest Gmina Z., stanowi przeszkodę naturalną będącą zagrożeniem dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego lotniska [...] ([...]) oraz nakazującą właścicielowi działki nr [...]usunięcie przedmiotowej przeszkody lotniczej, na której jest ona położona Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 82 pkt 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r., Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 ze zm.), który stanowi, iż "w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska zarządzający lotniskiem wnioskuje do Prezesa Urzędu o wydanie decyzji w sprawie usunięcia przeszkody, która nie jest obiektem budowlanym, stanowiącej zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego dla zarejestrowanego, czynnego lotniska, w tym drzew i krzewów w rejonie podejścia do lądowania".

Z zaskarżonej decyzji wynika, że obowiązek usunięcia drzew orzeczono na wniosek Międzynarodowego Portu Lotniczego [...] Sp. z o.o., pełniącego funkcję zarządzającego lotniskiem [...]. Jako adresata wykonania obowiązku określonego w decyzji wskazano właściciela nieruchomości Gminę Z.

Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu pełnej treści przepisów art. 82 pkt 7 w związku z art. 87 ust. 7 ustawy Prawo lotnicze, ich zastosowania i możliwości nałożenia obowiązku na właściciela nieruchomości, w sytuacji gdy las istniał przed powstaniem lotniska, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zarówno literalne brzmienie art. 82 pkt 7 ww. ustawy, jak i treść przepisów przejściowych i dostosowujących zawartych w Rozdziale 2 ustawy -Prawo lotnicze nie rozstrzygają wprost ww. problemu. Zgodnie bowiem z art. 82 pkt 7 ustawy-Prawo lotnicze w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska zarządzający lotniskiem wnioskuje do Prezesa Urzędu o wydanie decyzji w sprawie usunięcia przeszkody, która nie jest obiektem budowlanym, a stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego, w tym drzew i krzewów w rejonie podejść do lądowania. Przepis ten nie wskazuje adresata obowiązku usunięcia drzew, a jedynie stanowi podstawę do stwierdzenia, że określone obiekty naturalne stanowią przeszkodę lotniczą i wymagają usunięcia. Nie oznacza to jednak, że organ wydając taką decyzję zwolniony jest z obowiązku określenia adresata decyzji. Jednoznaczne wskazanie adresata obowiązku usunięcia drzew zostało zawarte w art. 87 ust. 7 ustawy Prawo lotnicze, zgodnie z którym zabrania się sadzenia i uprawy drzew i krzewów na nieruchomościach znajdujących się w rejonach podejść do lądowania, mogących stanowić przeszkody lotnicze; obowiązek i koszt usunięcia tych drzew i krzewów obciąża właściciela lub inny podmiot władający nieruchomością. Poważna wątpliwość wiąże się jednak z zakresem zastosowania tego przepisu. Jak trafnie wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia z 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 465/13 z treści art. 87 ust. 7 ustawy Prawo lotnicze wyraźnie wynika, że obowiązek i koszt usunięcia drzew obciąża właściciela nieruchomości, jeżeli naruszył zakaz sadzenia i uprawy drzew na nieruchomości znajdującej się w rejonie podejścia do lądowania, a więc zarówno obowiązek usunięcia drzew, jak i obowiązek poniesienia kosztów ich usunięcia. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji, w których drzewo lub skupisko drzew stało się przeszkodą lotniczą wskutek budowy lub rozbudowy lotniska. Trudno bowiem przerzucać dolegliwości związane z budową lotniska i jego funkcjonowaniem oraz zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, a także koszty z nimi związane na właściciela lub inny podmiot władający nieruchomością w otoczeniu lotniska wyłącznie z tego powodu, że określone obiekty stały się przeszkodą lotniczą w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska. W takiej sytuacji to rzeczą zarządzającego lotniskiem jest nie tylko zgłaszanie ewentualnych przeszkód stanowiących ewentualne niebezpieczeństwo w ruchu lotniczym do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, ale także poniesienie wysiłku ich usunięcia, a w szczególności poniesienia kosztów tego usunięcia. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że ratio legis art. 87 ust. 7 ustawy-Prawo lotnicze było przede wszystkim wprowadzenie ograniczenia w swobodnym zagospodarowaniu nieruchomości znajdujących się w otoczeniu lotniska w postaci sadzenia i uprawy drzew i krzewów na nieruchomościach znajdujących się w rejonach podejść do lądowania, mogących stanowić przeszkody lotnicze. Dopiero jednak naruszenie tego zakazu powoduje po stronie naruszającego (właściciela lub innego podmiotu władającego nieruchomością) odpowiedzialność w postaci obowiązku usunięcia tych drzew i krzewów i poniesienia kosztów wykonania obowiązku. W konsekwencji przepis art. 87 ust. 7 ustawy- Prawo lotnicze nie będzie miał zastosowania do przypadków, gdy drzewo lub skupisko drzew stało się przeszkodą lotniczą po wybudowaniu lub rozbudowie lotniska. W takim bowiem przypadku nie następuje naruszenie zakazu sadzenia i upraw drzew, a powstanie ewentualnej przeszkody lotniczej jest spowodowane samym faktem powstania lotniska. Warto w tym miejscu wskazać na regulacje zawarte w art. 87 ust. 3 i 4 ustawy- Prawo lotnicze, zgodnie z którymi obowiązek oznakowania i zgłoszenia przeszkód lotniczych obciąża posiadacza nieruchomości, na której taka przeszkoda się znajduje, jednakże w sytuacji, gdy obiekt budowlany lub obiekt naturalny stał się przeszkodą lotniczą w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska, oznakowanie wykonuje się na koszt zarządzającego lotniskiem. Skoro ustawodawca przyjął odpowiedzialność zarządzającego lotniskiem w odniesieniu do poniesienia kosztów oznakowania obiektów, które stały się przeszkodą naturalną w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska, to tym bardziej powinien przejąć odpowiedzialność za usunięcie tych przeszkód, które stanowią realne niebezpieczeństwo dla ruchu lotniczego.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę stoi na stanowisku, iż zasadą w sprawach o wydanie nakazu usunięcia obiektu naturalnego, stanowiącego przeszkodę lotniczą, powinno być dokładne ustalenie wieku tej przeszkody oraz daty powstania lotniska z uwzględnieniem przebudów (które mogą mieć wpływ na obszar, na którym potencjalnie mogą wystąpić przeszkody lotnicze).

W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. Organ nie przeprowadził żadnych ustaleń w zakresie, o którym była mowa wyżej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach wydanych w sprawach II OSK 465/13 (niepubl.) i II OSK 466/13 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, iż konieczne jest dokonanie oceny, czy na podstawie art. 82 pkt 7 lub innego przepisu Prawa lotniczego albo innych ustaw można nałożyć na właściciela obowiązek usunięcia drzew stanowiących przeszkodę lotniczą na koszt właściciela w sytuacji, gdy las istniał przed powstaniem lotniska, bowiem zasadniczo do zobowiązywania właściciela służy art. 87 ust. 7 Prawa lotniczego. Dlatego też kwestia ustalenia czasu powstania lotniska w odniesieniu do wieku lasu jest tak istotna.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w wyrokach IV SA/Wa 1888/14 i IV SA/Wa 1889/14 wskazującym na to, iż trudno przerzucać dolegliwości związane z budową lotniska i jego funkcjonowaniem oraz zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, a także koszty z nimi związane, na właściciela lub inny podmiot władający nieruchomością w otoczeniu lotniska wyłącznie z tego powodu, że określone obiekty stały się przeszkodą lotniczą w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że nie są one zasadne. Warto w tym miejscu przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 13 listopada 2015 r. zapadłego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA odnosząc się do zarzutów Gminy Z., w dużej mierze pokrywających się z zarzutami nr 1, 2 i 3 skargi wskazał, że w razie wątpliwości co do treści decyzji można skorzystać z możliwości jakie daje art. 113 § 2 kpa.

Odnosząc się do czwartego z zarzutów wskazać należy, że zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją Prezesa Urzędu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, z wyjątkiem drzew i krzewów usuwanych z nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Poza tym Sąd podziela stanowisko organu wskazujące na to, że interes społeczny przejawiający się w ochronie bezpieczeństwa ruchu lotniczego jest ważniejszy aniżeli interes strony, która dąży do ochrony terenów leśnych, bez względu na warunki ochrony przyrody.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania Sądu dotyczące nakładania obowiązku usunięcia przeszkód lotniczych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt. I sentencji. W pkt. II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.