Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2312/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29  ust. 6 w zw. z  art. 23  ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Ewa Kwiecińska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację prokuratorską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

A. C. ukończyła aplikację ogólną w dniu [...] listopada 2010 r. i w terminie ustawowym złożyła wniosek o przyjęcie na aplikację prokuratorską.

W dniu [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.), zwanej dalej ustawą o KSSiP, i art. 104 § 1 i art. 268a k.p.a., wydał decyzję nr [...] o odmowie przyjęcia A. C. na aplikację prokuratorską.

W uzasadnieniu organ wskazał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tych aplikacjach. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską w 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 10) oraz zarządzeniem, z tej samej daty, w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 11) wyznaczył limity po 75 miejsc na każdej aplikacji. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ustalił miejsce strony na [...] pozycji listy klasyfikacyjnej aplikantów. Wobec wyczerpania limitu miejsc na aplikacji prokuratorskiej organ odmówił przyjęcia A. C. na aplikację prokuratorską.

Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania A. C., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy opisaną na wstępie decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

Decyzja Ministra Sprawiedliwości stała się przedmiotem skargi A. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 680/11 oddalił skargę.

W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 129/12 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] i decyzją Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury – w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. nr 203, poz. 1192), należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.

A. C. w piśmie z dnia [...] września 2012 r. podtrzymała swój wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji prokuratorskiej i oświadczyła, że nadal spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 ukssip. Wniosła przy tym o przyjęcie jej na tę aplikację z następnym rocznikiem, rozpoczynającym szkolenie w 2013 r.

Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., działając na podstawie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, odmówił przyjęcia A. C. na aplikację prokuratorską.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że aby wykonać wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało sporządzić listę symulacyjną i w ten sposób ustalić miejsce, które A. C. zajęłaby na liście klasyfikacyjnej aplikantów, gdyby została ona sporządzona zgodnie z rozumieniem art. 26 ust. 3, zaprezentowanym przez Sąd. Opracowana w dniu [...] kwietnia 2012 r. symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej wykazała, że A. C. uzyskałaby łącznie [...] pkt i zajęłaby [...] miejsce.

W oparciu o tak skonstruowaną listę klasyfikacyjną oraz wnioski aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej złożone w trybie art. 28 ust. 1 ukssip, zostały opracowane w dniu [...] kwietnia 2012 r. dwie listy kandydatów, którzy zostaliby przyjęci na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską. Na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach do 90. pozycji, natomiast na aplikację prokuratorską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach do 159. pozycji. Osiągnięta przez A. C. [...] pozycja na symulacji listy klasyfikacyjnej nie pozwoliła na umieszczenie jej na opracowanej na potrzeby niniejszej sprawy liście kandydatów przyjętych na pierwszy rocznik aplikacji prokuratorskiej. Przyjęta metoda symulacji pozwoliła na porównanie wyników osiągniętych przez A. C. z wynikami innych aplikantów aplikacji ogólnej i na tej podstawie stwierdzono, że zajęłaby ona pozycję niepozwalającą na zakwalifikowanie się na aplikację prokuratorską.

A. C. od powyższej decyzji wniosła odwołanie, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 29 ust. 2 ukssip polegające na odmowie przyjęcia jej na aplikację prokuratorską z uwagi na zajęcie [...] miejsca na symulacyjnej liście klasyfikacyjnej aplikantów, bez uwzględnienia zawartej w tym przepisie regulacji nakazującej Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje;

2) naruszenie § 7 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. nr 107, poz. 895) w związku z art. 26 ust. 3 ukssip, poprzez uwzględnienie przez Dyrektora Krajowej Szkoły przy sporządzeniu listy klasyfikacyjnej oceny ze sprawdzianu przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2010 r., która to ocena zdaniem Skarżącej została wydana w sposób nieprawidłowy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, podzielając stanowisko Dyrektora, organ podał, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz "odpowiednio". Określenie "odpowiednio" oznacza stosowanie unormowania przewidzianego w art. 23 ust. 4 powołanej powyżej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską, zawartych w art. 29 omawianej ustawy. Decydująca jest tu nadal kolejność umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na aplikację (art. 29 ust. 2).

Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 ukssip w ramach unormowania przewidzianego w art. 29 ukssip nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (po uwzględnieniu skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub na aplikację prokuratorską, niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikacje specjalistyczne przewidzianych w art. 29 ukssip, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje, z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów.

A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości, zarzucając jej:

1. naruszenie przepisu art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkol Sądownictwa i Prokuratury, polegające na odmowie przyjęcia skarżącej na aplikację prokuratorską z uwagi na zajęcie [...] miejsca na symulacyjnej liście klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej (sporządzonej w związku z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 129/12) bez uwzględnienia przywołanej powyżej regulacji, nakazującej Dyrektorowi Szkoły wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 wskazanego aktu prawnego, do miejsca wyczerpania limit przyjęć na te aplikacje;

2. naruszenie § 7 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorski! (Dz. U. nr 107, poz. 895) w zestawieniu z art. 26 ust. 3 ukssip, poprzez uwzględnieni przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy sporządzaniu lisi klasyfikacyjnej aplikantów oceny uzyskanej przez skarżącą ze sprawdzianu, który odbył się w dniu [...] kwietnia 2010 r., bez skorygowania jej niekompletności, o c wnioskowała Skarżąca pismami z dnia [...] czerwca 2010 r. i z dnia [...] wrześni 2010 r., wyrażającej się całkowitym zaniechaniem przez Komisję – wbrew przyjętym założeniom – oceny według kryterium merytorycznego (obok płaszczyzny formalnej i językowej) jej pracy pisemnej.

W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości i utrzymanej nią decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury i przekazanie sprawy Dyrektorowi Szkoły do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 129/12, uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 680/11 oraz zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] i decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], orzekające o odmowie przyjęcia A. C. na aplikację prokuratorską.

Stosownie bowiem do treści art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w przypadku uwzględnienia skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego na wydaną przez Ministra Sprawiedliwości decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio.

Uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny opisanych na wstępie decyzji Ministra Sprawiedliwości i Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...], wyczerpało przesłankę "uwzględnienia skargi", o której mowa w art. 29 ust. 6 powołanej ustawy. Z tego względu, w dalszym procedowaniu organu znajdował zastosowanie przepis art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP przewidujący, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3 Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację ogólną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.

Odesłanie zawarte w art. 29 ust. 6 ustawy, nakazujące odpowiednie stosowanie przepisu art. 23 ust. 4 ustawy, odnosi się do skutków uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny oraz wynikającego jz tego faktu obowiązku Dyrektora Krajowej Szkoły niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu na aplikację. "Odpowiednie" stosowanie tego ostatniego przepisu odnosi się jedynie do kwestii przeniesienia regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie, do aplikacji specjalistycznej i w żadnym wypadku nie nakazuje – jak przyjął to organ – dokonywania jakichkolwiek nowych wyliczeń i tworzenia list symulacyjnych. Wskazane powyżej przepisy przewidują szczególny tryb procedowania w sprawie przyjęcia na aplikację. Zawarty w art. 23 ust. 4 ustawy nakaz niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu na aplikację jest jednoznaczny i kategoryczny. W żadnym wypadku nie dopuszcza ponownego prowadzenia postępowania w oparciu o przesłanki wskazane w art. 29 ust. 2 ustawy. Należy podkreślić, że przepisy ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie przewidują żadnych wyjątków zezwalających na odstąpienie od przewidzianej w art. 23 ust. 4 szczególnej procedury przyjęcia na aplikację. Stwierdzić ponadto trzeba, że organ dokonał swoistej nadinterpretacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem w jego uzasadnieniu nie zawarto żadnych wskazań co do dalszego postępowania w rozpoznawanej sprawie, a jedynie wyrażono stanowisko co do wystawionej oceny.

W treści analizowanych przepisów ustawodawca zawarł jasne i czytelne rozwiązanie, które organ powinien bezzwłocznie zastosować w przypadku uwzględnienia skargi – Dyrektor Krajowej Szkoły winien niezwłocznie wydać decyzję w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Analogiczny pogląd został wyrażony w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1613/12 i II SA/Wa 1627/12 (dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Stanowisko przedstawione w powyższych orzeczeniach, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Rozstrzygnięcie organu w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepis art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ma charakter związany odnośnie przyjęcia na aplikację specjalistyczną.

W rozpoznawanej sprawie, zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...], w zaskarżonych decyzjach wskazali jako motywy rozstrzygnięcia uzyskane przez skarżącego miejsce na liście kwalifikacyjnej opracowanej dnia [...] kwietnia 2012 r. w wyniku symulacji dla aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej 2009/2010. Okoliczność ta nie ma jednak, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żadnego prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W tej sytuacji skoro rozstrzygnięcia oparte zostały na okolicznościach, które nie mają znaczenia prawnego w świetle art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, to uznać należy, iż wydane zostały z naruszeniem prawa, a mianowicie z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 cyt. ustawy.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.