Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1184/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 par 2, art. 40 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 44 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.), Protokolant spec. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a., w pkt 1) uchyliło decyzję własną z [...] lutego 2019 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego; w pkt 2) uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...]z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Wnioskiem z 18 lipca 2018 r. M. M. (dalej: skarżący) zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa budynku inwentarskiego - kurnika wraz z infrastruktura towarzyszącą" planowanego na działce nr [...] w m. [...] gm. [...]. W dniu 24 września 2018 r. Stowarzyszenie [...] "[...]", [...], [...] S. (dalej: Stowarzyszenie) złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.), dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku. Do wniosku dołączono zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz regulamin Stowarzyszenia. Postanowieniem z [...] października 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] "[...]" do udziału na prawach strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że nie został spełniony, wynikający z art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wymóg dotyczący prowadzenia działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Zażalenie na to postanowienie wniosło Stowarzyszenie. W związku z nieusunięciem braków odwołania Kolegium pismem z 6 grudnia 2018 r. zawiadomiło, że wniesione przez Stowarzyszenie zażalenie pozostawiło bez rozpoznania.

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - kurnika wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Odwołanie od tej decyzji zostało złożone przez Stowarzyszenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2019 r. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że Stowarzyszenie [...] "[...]" jest stowarzyszeniem zwykłym. Zgodnie z art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r., poz. 210) stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć swoją działalność z chwilą wpisu do ewidencji. Z dołączonych do odwołania dokumentów (zaświadczenie Starosty [...] z 6 sierpnia 2018 r.) wynika, że Stowarzyszenie [...] pn. "[...]" zostało wpisane do Ewidencji Stowarzyszeń Zwykłych dnia [...] września 2017 r. pod nr [...]. Skoro zatem postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornego przedsięwzięcia zostało wszczęte na skutek wniosku z dnia 18 lipca 2018 r., który wpłynął do Urzędu Miasta i Gminy [...] w tym samym dniu, to Stowarzyszenie nie spełniło wymogu przewidzianego w art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku dotyczącego prowadzenia działalności statutowej na minimum 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania.

Stowarzyszenie [...] "[...]", złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję z [...] lutego 2019 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego, zarzucając:

- naruszenie art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku poprzez błędną wykładnię i uznanie, że Stowarzyszenie działa krócej niż 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania administracyjnego, ponieważ za datę rozpoczęcia działalności uznano datę wpisu do ewidencji stowarzyszeń, a nie faktyczną działalność statutową, dotyczącą ochrony środowiska, która zgodnie z dokumentem (zaświadczeniem ze Starostwa [...] udokumentowaną działalność prowadzi od 28 grudnia 2012 r.

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez niezasadne umorzenie postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem skarżącego, art. 81 § 1 k.p.a. oraz art. 7a § 1 k.p.a.

Stowarzyszenie podniosło, że swoją działalność związaną z ochroną środowiska rozpoczęło 28 grudnia 2012 r. na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. poz. 855 ze zm.). Zgodnie z art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach, stowarzyszenie zgłosiło wówczas wolę prowadzenia działań na zasadzie stowarzyszenia zwykłego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 powołanej ustawy. Zgodnie z ówczesnymi przepisami prawa Stowarzyszenie przedłożyło Starostwu statut-regulamin z jasno określonymi celami statutowymi związanymi z ochroną środowiska. Otrzymało też w Urzędzie Statystycznym w Warszawie oddział w [...] REGON oraz w Urzędzie Skarbowym w [...] NIP, które po wpisaniu do ewidencji stowarzyszeń nie uległy zmianie. Wprowadzona w życie 20 maja 2016 r. nowelizacja ustawy o stowarzyszeniach nakładała na istniejące już stowarzyszenie zwykłe obowiązek wpisu do ewidencji stowarzyszeń na nowych zasadach do dnia 20 maja 2018 r. Stowarzyszenie dopełniło tego obowiązku w dniu 27 września 2017 r. nie tracąc przy tym ciągłości działalności związanej z ochroną środowiska.

Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2019 r. umarzającej postępowanie odwoławcze w całości oraz zasadzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po ponownej analizie akt sprawy, w tym treści skargi Stowarzyszenia i dokumentów dołączonych do skargi oraz stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu jej wydania uznało za zasadne, zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnić skargę Stowarzyszenia w całości. W ocenie organu odwoławczego, błędnie przyjęto, że Stowarzyszenie nie spełniło wymogu przewidzianego w art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku dotyczącego prowadzenia działalności statutowej na minimum 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania, a tym samym nie mogło złożyć odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornego przedsięwzięcia. Z dołączonego do akt sprawy zaświadczenia Starosty [...] z [...] sierpnia 2018 r. wynika, że Stowarzyszenie zostało wpisane do Ewidencji Stowarzyszeń Zwykłych dnia 27 września 2017 r. pod nr [...]. Regulamin Stowarzyszenia został przyjęty uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2017 r. Przy czym, z zaświadczenia Starosty [...] z [...] marca 2019 r. wynika, że Stowarzyszenie rozpoczęło swoją działalność od dnia 28 grudnia 2012 r. na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.). Do skargi dołączono ponadto zaświadczenie Starosty [...] z [...] lutego 2013 r. o zgłoszeniu woli prowadzenia działań na zasadzie stowarzyszenia zwykłego. Tym samym Stowarzyszenie prowadzi działalność od 2012 r. tj. Stowarzyszenie było zgłoszone Staroście [...] przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1923). W konsekwencji Kolegium uznało, że został spełniony warunek wynikający z art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku tj. prowadzenie działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania. Tym samym Stowarzyszenie było uprawnione do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2019 r. W ocenie Kolegium uzasadnia to uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2019 r. w związku z merytorycznym rozpatrzeniem odwołania złożonego przez Stowarzyszenie i uwzględnieniem zarzutów w nim podniesionych.

Sporna inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2015 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71) tj. chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza) oraz z uwagi na budowę 2 naziemnych zbiorników gazu o łącznej pojemności 12,8 m3 do przedsięwzięć o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 37 powołanego rozporządzenia. W ocenie Kolegium, decyzja organu pierwszej instancji nie odnosi się do wszystkich ustawowych przesłanek uniemożliwiających wydanie pozytywnej decyzji w tej sprawie, zaś przedłożony do akt raport oraz jego uzupełnienia nie zawierają wszystkich ustawowo wymaganych elementów, które umożliwiłyby na dokonanie kompleksowej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji pomimo obowiązku określonego w art. 80 ust. 2 zd. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie zbadał zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto przedłożony raport sporządzony w lipcu 2018 r. nie zawiera wszystkich ustawowo wymaganych elementów, co uniemożliwia dokonanie kompleksowej oceny inwestycji objętej wnioskiem i jej oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis krajobrazu, w obrębie którego dane przedsięwzięcie ma zostać zlokalizowane. Warunku tego nie spełnia załącznik nr 10 do raportu tj. mapa uwarunkowań krajobrazowych. Brak w tym zakresie jakichkolwiek analiz sporządzonych przez inwestora, obliguje organ I instancji ponownie rozpoznający sprawę, do wezwania inwestora do przedłożenia uzupełnienia raportu w tym zakresie. Przedstawiony przez inwestora raport nie zawiera w istocie oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jak wynika bowiem z przedłożonej przez Stowarzyszenie Ekspertyzy sporządzonej przez J. K. (str. 56 i 57) w promieniu do 3,5 km od planowanej inwestycji zlokalizowane są funkcjonujące bądź planowane fermy zwierząt. Stąd też organ I instancji, w toku ponownego rozpoznawania sprawy będzie obowiązany do ustalenia inwestycji mogących oddziaływać na środowisko w sposób skumulowany, czy dla tych inwestycji zostały wydane decyzje środowiskowe lub np. sporządzone raporty o oddziaływaniu na środowisko i dokonania oceny, czy inwestycje te mogą oddziaływać na środowisko w sposób skumulowany z inwestycją objętą wnioskiem w przedmiotowej sprawie. Inwestor winien dodatkowo wyjaśnić w raporcie kwestię możliwego oddziaływanie planowanej inwestycji na cieki wodne zasilające rzekę [...] dwa, który z kolei zasila wody [...]. Organ pierwszej instancji nie dokonał weryfikacji raportu pod kątem wariantowania planowanej inwestycji, co stanowi istotny element raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, o czym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W okoliczności rozpoznawanej sprawy należy uznać za niewystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, przy pominięciu racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit b). Nie jest wystarczające wskazanie, że wariant inwestorski będzie najkorzystniejszy dla środowiska, ponieważ cechuje się niewielkim oddziaływaniem na środowisko przy zachowaniu korzyści ekonomicznych. Należy podkreślić, że zgodnie z prawidłową wykładnią art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wymagana wariantowość przedsięwzięcia polega na przedstawieniu co najmniej 3 wariantów z uzasadnieniem ich wyboru. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Przedłożony przez inwestora raport, w części odnoszącej się do analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem (str. 82) w ogóle nie przewiduje możliwości wystąpienia konfliktów społecznych. Tymczasem w tej sprawie konflikty społeczne ujawniły się w toku postępowania. Składane liczne skargi i sprzeciwy przeciwko planowanej inwestycji, świadczą o istnieniu konfliktu społecznego w związku z planowaną inwestycją. Do tej kwestii nie odniesiono się w raporcie i w ogóle nie dostrzeżono i nie odnotowano konfliktu społecznego, wobec czego zabrakło wymaganej przez art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku analizy, nie tylko możliwego ale wręcz istniejącego konfliktu.

Skargę (błędnie zatytułowaną sprzeciw) na decyzję z [...] kwietnia 2019 r. wniósł inwestor M. M., zarzucając naruszenie:

1) art. 40 § 2 K.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi skarżącego pomimo skutecznie udzielonego pełnomocnictwa, co potwierdził również sam organ odwoławczy;

2) art. 138 § 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy, a Stowarzyszenie, które wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2019 r. nie było uprawnione do jej wniesienia;

3) art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę polegającą na nieustaleniu czy cel statutowy Stowarzyszenia pokrywa się z celem statutowym – regulaminowym Stowarzyszenia przed jego zgłoszeniem do ewidencji;

4) art. 41a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieustalenie czy do wniesienia odwołania, a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została wyrażona zgoda wszystkich członków Stowarzyszenia jako czynności przekraczającej zwykły zarząd;

5) art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że wniesienie odwołania jest zgodne z celami statutowymi Stowarzyszenia pomimo, że obszar oddziaływania inwestycji na środowisko nie pokrywa się z celami statutowymi działania stowarzyszenia, ani obszarem jego działania;

6) art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że Stowarzyszenie prowadziło przez minimum 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania działalność statusową w zakresie ochrony środowiska, pomimo braku dowodów, że przed wpisem stowarzyszenia prowadziło działalność statusową z zakresu ochrony środowiska, tym bardziej biorąc pod uwagę fakt, że wcześniej działało ono na podstawie art. 31 § 4 K.p.a. w innych postępowaniach administracyjnych.

Podnosząc takie zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja z [...] kwietnia 2019 r., wydana przez organ odwoławczy(Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]), na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., na skutek uwzględnienia skargi Stowarzyszenie [...] "[...]", [...], [...], na decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2019 r., którą umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Od tego rodzaju decyzji przysługuje skarga, a nie sprzeciw. Na zmianę tego stanowiska nie wpływa okoliczność, że w pkt 2 zaskarżonej decyzji organ uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 64a P.p.s.a. sprzeciw przysługuje wyłącznie od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. W pozostałych przypadkach od decyzji organu odwoławczego przysługuje skarga, w szczególności od decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Powołany przepis pozwala organowi, którego decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego, na uwzględnienie skargi w całości w zakresie swojej właściwości. Zasadniczy sens tego przepisu jest taki, że w tym trybie organ może naprawić błąd, który tkwi w zaskarżonej do sądu decyzji, jeżeli są podstawy do uwzględnienia skargi w całości. Wydana w tym trybie decyzja jest nowym rozstrzygnięciem w sprawie administracyjnej i powoduje, że rozpoznanie przez sąd administracyjny skargi uwzględnionej przez organ staje się bezprzedmiotowe, ponieważ skarga została już uwzględniona, a zaskarżona tą skargą decyzja została wyeliminowana. Wydana, na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., decyzja podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego i ocenie co do zgodności z prawem. W przypadku uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenia takiej decyzji aktualne staje się rozpoznanie przez sąd skargi, którą wcześniej uwzględnił organ. Taki pogląd jest przyjmowany w orzecznictwie sądowym (przykładowo wyrok NSA z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 817/07 oraz wyrok z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 935/07).

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uwzględniło skargę Stowarzyszenia w całości, ponieważ błędnie przyjęto, że Stowarzyszenie nie spełniło wymogu dotyczącego prowadzenia działalności statutowej na minimum 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania, a tym samym nie mogło złożyć odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy uznał, że z dołączonych do skargi Stowarzyszenia zaświadczeń (m.in. zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r. oraz zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r.) wynika, że rozpoczęło swoją działalność statutową od 28 grudnia 2012 r. Tym samym został spełniony warunek, wynikający z art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, prowadzenia działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżone decyzji odnośnie do tego, że Stowarzyszenie było uprawnione do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (art. 44 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie).

Stowarzyszenie [...] "[...]" jest stowarzyszeniem zwykłym, które rozpoczęło działalność statutową 28 grudnia 2012 r. na podstawie art. 41 ust .2 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.), zgłaszając wolę prowadzenia działań na zasadzie stowarzyszenia zwykłego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach, w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia (zob. zaświadczenie Starosty [...] z 27 marca 2019 r. oraz zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r.). Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw, w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy (20 maja 2016 r.), stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji stowarzyszeń. Brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa. Do dnia dokonania wpisu do ewidencji stowarzyszeń, stowarzyszenia zwykłe działają na podstawie przepisów dotychczasowych. Stowarzyszenie [...] "[...]", w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 2015 r., działało na podstawie dotychczasowych przepisów Prawa o stowarzyszeniach, zatem zobowiązane było do dokonania wpisu do ewidencji stowarzyszeń. Obowiązek ten spełniło i z dniem 27 września 2017 r. zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń prowadzonej przez Starostę [...]. Stowarzyszenie przedłożyło dokumenty świadczące o tym, że zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń, na podstawie art. 40a Prawa o stowarzyszeniach, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 września 2015 r. Stowarzyszenie nie może ponosić negatywnych konsekwencji związanych ze zmianą przepisów dotyczących działalności stowarzyszeń zwykłych. Wykładnia przepisów Prawa o stowarzyszeniach nie może prowadzić do przyjęcia, że Stowarzyszenie rozpoczęło swoją działalność statutową (regulaminową) z zakresu ochrony środowiska dopiero od 27 września 2017 r., w sytuacji gdy w rzeczywistości prowadzi ją od 28 grudnia 2012 r., gdy zgłosiło wolę prowadzenia działań na zasadzie stowarzyszenia zwykłego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach, w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia.

Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem ekologicznym, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku co jednoznacznie wynika z brzmienia regulaminu tego Stowarzyszenia. Zgodnie z § 5 regulaminu, cele Stowarzyszenia to: a) działanie na rzecz ochrony środowiska naturalnego, b) zapobieganie degradacji przyrody przez uciążliwe dla środowiska inwestycje przemysłowe i rolne, c) utrzymanie walorów ekologicznych i krajobrazowych. Stowarzyszenie realizuje swoje cele m.in. przez udział w postępowaniach administracyjnych, sądowych i innych, których przedmiot jest zbieżny z celami Stowarzyszenia (§ 6 lit. f regulaminu). Tym samym bezsprzecznie cele statutowe Stowarzyszenia ukierunkowane są na ochronę środowiska. Stowarzyszenie prowadzi działalność statutową z zakresu ochrony środowiska od 28 grudnia 2012 r. W tym czasie Stowarzyszenie niejednokrotnie przystępowało do postępowań administracyjnych i sądowych, powołując się na swoje cele statutowe z zakresu ochrony środowiska. W toku tych postępowań analizowana była treść regulaminu stowarzyszenia (m.in. sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 1213/16 i II OSK 1319). W konsekwencji niezasadne są zarzuty naruszenia art. 41a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 7, 77 i 80 K.p.a., które skarżący wiąże z tym, że Stowarzyszenie nie prowadziło działalności statutowej z zakresu ochrony środowiska przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania.

Chybione są zarzuty naruszenia art. 41a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach polegające na tym, że pełnomocnikowi Stowarzyszenia nie zostało udzielone skuteczne pełnomocnictwo, a zatem nie był on uprawniony do wniesienia skargi na decyzję z [...] lutego 2019 r. Reprezentującemu Stowarzyszenie radcy prawnemu A. O., wbrew twierdzeniom skarżącego, pełnomocnictwa do wniesienia skargi na decyzję z [...] lutego 2019 r. udzielili wszyscy członkowie Stowarzyszenia (pełnomocnictwo k. 35 i aktualna lista członków Stowarzyszenia k. 38 akt sądowych). Tym samym był on prawidłowo umocowany do wniesienia skargi na decyzję z [...] lutego 2019 r.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 40 § 2 K.p.a. Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego na wskazany przez niego adres (ul. [...], [...]) w trybie art. 44 § 2 K.p.a. Przepis ten reguluje doręczenie zastępcze poprzez pozostawienie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru (awiza). Doręczyciel powinien pozostawić pod wskazanym przez stronę adresem zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Za datę doręczenia pisma złożonego w urzędzie pocztowym, stosownie do treści art. 44 K.p.a., przyjmuje się datę odbioru pisma lub datę, w której upłynął termin jego odbioru. W rozpoznawanej sprawie przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została skierowana na prawidłowy adres, a następnie po dwukrotnym awizowaniu (w dniach 19 kwietnia 2019 r. i 29 kwietnia 2019 r.), pozostała zwrócona do nadawcy (w dniu 7 maja 2019 r.) jako niepodjęta w terminie. Skarżący nie podważył prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji. Ponadto należy zwrócić uwagę, sam fakt nieprawidłowego doręczenia decyzji nie prowadzi do automatycznego przyjęcia, że decyzja jest wadliwa.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy trafnie wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji nie odnosi się do wszystkich ustawowych przesłanek wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W zaskarżonej decyzji szczegółowo wykazano braki przedłożonego do akt sprawy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotowy raport jako dowód w postępowaniu nie spełnia nałożonego przez ustawodawcę obowiązku z art. 66 ust. 1 pkt 3a, 3b, 5 i 15 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zakresie jego kompletności. Raport nie zawiera bowiem w wystarczającym stopniu opisu krajobrazu, oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisku, opisu wszystkich wymaganych przez ustawodawcę wariantów oraz analizy konfliktów społecznych. Raport koncentruje się tylko na wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, który to wariant wnioskodawca uznał za najkorzystniejszy dla środowiska. W konsekwencji inwestor przedstawił jedynie dwa warianty przedsięwzięcia. Ponadto inwestor całkowicie pominął to, że planowane przedsięwzięcie wywołuje liczne protesty społeczne, wskazując, iż dla przedmiotowej lokalizacji przedsięwzięcia nie powinny wystąpić konflikty społeczne. Organ pierwszej instancji nie dokonał oceny prawnej mocy dowodowej tego raportu jako kluczowego dowodu w sprawie, pomijając wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze braki w tym raporcie. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko podlega swobodnej ocenie dowodów jako dokument prywatny, w świetle dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych opracowanie raportu z naruszeniem przepisów uznaje się za tego rodzaju wadę postępowania dowodowego, która nie może być konwalidowana i zawsze stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA z 23 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1848/10 oraz 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2916/12). Stwierdzenie, że decyzja organu I instancji została wydana bez oceny zebranych dowodów (raportu oddziaływania na środowisko) prowadzi do konkluzji, że organ odwoławczy zobowiązany jest do wydania decyzji kasacyjnej z powodu stwierdzenia naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. skutkującego koniecznością wyjaśnienia sprawy w pełnym jej zakresie. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że prawidłowe przeprowadzenie postępowania w tej sprawie wymaga przeprowadzenia oceny zgodności planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa oraz uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko (wzywając inwestora do jego uzupełnienia), jak również do wyeliminowania uchybień natury proceduralnej. Skarżący jedynie ogólnikowo zarzuca, że brak było przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W skardze w żaden sposób nie zakwestionowano ustaleń organu odwoławczego, że organ I instancji winien uzupełnić raport w zakresie: 1) dokładnego i szczegółowego opisu krajobrazu oraz wpływu planowanej inwestycji na tenże krajobraz; 2) ustalenia możliwego skumulowanego oddziaływania przedmiotowej inwestycji z innymi inwestycjami- prowadzonymi bądź będącymi w toku procedowania - dla których sporządzono raport o oddziaływaniu na środowisku lub wydano już decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania; 3) ustalenia możliwego oddziaływanie planowanej inwestycji na cieki wodne zasilające rzekę [...] dwa, który z kolei zasila wody [...]; 4) wariantowania planowanego przedsięwzięcia; 5) istniejących konfliktów społecznych.

Mając powyższe względy na uwadze należy uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, albowiem zachodziły podstawy do rozpatrzenia odwołania Stowarzyszenia, zaś decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ odwoławczy szczegółowo wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.