Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 355/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art4
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 262
law: Ustawa z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej
article: art 1,7
journal: Dz.U. 1988 nr 35 poz 271
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 1988 r. w sprawie ceł na towary przywożone w handlowym obrocie towarowym z zagranicą.
article: §2,§10
journal: Dz.U. 2007 nr 139 poz 979
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez  wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności
article: art 145 71 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 134 §1 , art 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. i odmowy przyznania płatności do upraw energetycznych i nałożenia sankcji oraz odmowy przyznania dodatkowej płatności krajowej o charakterze pomocy de minimis w sektorze rolnym na 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu W. z siedzibą w M. w części dotyczącej odmowy przyznania płatności do upraw energetycznych i nałożenia sankcji oraz odmowy przyznania dodatkowej płatności krajowej o charakterze pomocy de minimis w sektorze rolnym na 2007 r., 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego M. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] roku, do Biura powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], wpłynął wniosek [...] o przyznanie płatności na rok [...]. W złożonym wniosku Producent zadeklarował działki rolne o oznaczeniach [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położone na [...] działkach ewidencyjnych. W części [...] wniosku dotyczącej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, w kolumnie odnoszącej się do grup upraw Producent zadeklarował na działkach rolnych [...] o łącznej powierzchni [...] ha, grupę upraw do której ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do grup upraw podstawowych oraz płatności do upraw roślin energetycznych, których obszar jest objęty uprawą jednej rośliny energetycznej (rzepak ozimy). Wraz z wnioskiem producent dostarczył także umowę dotyczącą uprawy, dostaw i odbioru rzepaku z obszarów nie ugorowanych do produkcji bio paliw, zawartą pomiędzy [...]z ograniczoną odpowiedzialnością a [...]oraz [...]. Dnia [...]roku[...]złożył w Biurze Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa deklarację o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonej pierwszej jednostki przetwórczej z której wynika, iż w dniach od [...]r. do [...]r. producent dostarczył [...]dt. zebranej rośliny energetycznej.

W dniu [...]r. strona została poinformowana, iż do powierzchni rzepaku przeznaczonego na cele energetyczne zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności na [...], przysługuje krajowa płatność o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. W związku z powyższym wnioskodawca został wezwany do złożenia oświadczenia o otrzymaniu bądź nie, w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]. pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. W odpowiedzi na wezwanie [...]dnia [...]r. złożył w Biurze powiatu [...]oświadczenie o nieotrzymaniu pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku, [...] r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu [...]wystosował do strony, zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego, w którym poinformował wnioskodawcę o możliwości złożenia dodatkowych dowodów mogących mieć znaczenie w sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do już zebranych w sprawie materiałów[...]nie skorzystał z przysługującego mu prawa, w związku z czym dnia [...]r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w [...], wydał decyzję numer [...], w której przyznał [...]jednolitą płatność obszarową w wysokości [...]zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...]zł, a także odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych oraz nałożył sankcje w wysokości [...]. Organ wskazał, iż ze względu na różnicę między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, płatność do upraw roślin energetycznych została odmówiona i została nałożona sankcja, której sposób wyliczenia organ opisał.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, [...] pismem z dnia [...]r. wniósł od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], wnosząc o zmianę decyzji w części dotyczącej płatności energetycznych i nałożenia sankcji.

W uzasadnieniu odwołania producent przytoczył treść przepisów art. 107 kpa, art. 107 § 3 kpa oraz wskazał, iż zaskarżona decyzja stwierdza oczywistą nieprawdę poprzez stwierdzenie i przyjęcie, iż zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok [...]do upraw roślin energetycznych powierzchnia [...]ha nie jest powierzchnią faktycznie uprawianą przez skarżącego w roku [...]. Jak wskazał skarżący, zgodnie z zawartą umową dotyczącą uprawy, dostaw i odbioru rzepaku z obszarów nie ugorowanych do produkcji bio paliw z dnia [...]r. z [...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], obsiał wspólnie z ojcem [...]powierzchnię [...]ha. Kopia tej umowy została przesłana do Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...]a następnie zgodnie z § 3 ust. 5 umowy, strona przedstawiła w tymże Biurze, faktury realizacji dostaw rzepaku do tej firmy. Umowa zobowiązywała do złożenia deklaracji o zebranym i sprzedanym rzepaku do końca [...]. Bez określenia tego terminu. Tym samym w ocenie producenta, Biuro Powiatowe ARMiR w [...]było poinformowane o uprawach rzepaku, jej powierzchni i zebranej ilości. Jednocześnie wymierzono producentowi opłatę sankcyjną za "rzekomy" brak upraw rzepaku, co jest jego zdaniem, kuriozalne w świetle stanu faktycznego sprawy.

Producent wskazał dalej, że w żaden sposób nie był informowany o jakichkolwiek terminach do dopełnienia czynności związanych z dostarczeniem rośliny energetycznej do podmiotu skupującego przez Biuro Powiatowe ARiMR.

W wyniku rozpoznania odwołania, dnia [...]r. Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR, wydał decyzję numer [...]o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia [...]r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając w uzasadnieniu, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], narusza przepisy ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego, gdyż nie zawiera uzasadnienia faktycznego w części dotyczącej odmowy przyznania płatności do roślin energetycznych oraz nie zawiera rozstrzygnięcia co do przyznania bądź odmowy przyznania pomocy de minimis.

Dnia [...]. po przeprowadzeniu ponownej kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu [...]z siedzibą w [...]wydał decyzję numer [...], którą przyznał stronie, jednolitą płatność obszarową w wysokości [...], uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...], odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych nakładając sankcje w wysokości [...]oraz odmówił przyznania dodatkowej krajowej płatności do upraw roślin energetycznych do powierzchni rzepaku mającej charakter pomocy de minimis w sektorze rolnym lub sektorze rybołówstwa. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji opisał sposób wyliczenia przyznanej kwoty jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odstąpił od uzasadnienia ich przyznania z uwagi na to, że decyzja uwzględniała w całości żądania skarżącego w tym zakresie. Odnośnie płatności do upraw roślin energetycznych organ wskazał, iż wnioskodawca ubiegający się o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych, który dostarczył rośliny energetyczne do zatwierdzonego podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w terminie od [...]do [...]roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności zobowiązany jest złożyć deklarację o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w terminie do [...]roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Jak wskazał organ, zgodnie z oświadczeniem skarżącego rośliny energetyczne dostarczone zostały w dniach [...]r. Wobec powyższego termin na złożenie deklaracji upłynął [...]r. Natomiast deklaracja wpłynęła do Biura Powiatu [...]w [...]dopiero [...]r. Ze względu na niespełnienie wymagań określonych w art.32 ust.1 rozporządzenia Komisji Nr 1973/2004, oraz niedopełnienie terminów na złożenie niezbędnych do otrzymania płatności energetycznej, dokumentów regulowanych przez Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. nr 139 poz.979), organ pierwszej instancji stwierdził, że w przypadku skarżącego powierzchnia stwierdzona do uzyskania płatności energetycznych wyniosła 0,00 ha. Ze względu na różnicę między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych, zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, płatność do upraw roślin energetycznych została odmówiona i została nałożona sankcja, której sposób wyliczenia organ opisał. Nadto, organ pierwszej instancji wskazał, iż ze względu na fakt odmowy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych należy odmówić skarżącemu pomocy de minimis.

W dniu [...]roku do Biura Powiatu [...]ARiMR wpłynęło odwołanie [...] do Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], które zgodnie z datą stempla pocztowego nadane zostało listem poleconym dnia [...]r. Jako datę sporządzenia odwołania M.M. wskazał [...].

W złożonym odwołaniu producent wniósł o zmianę przedmiotowej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych. W jego uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...], z dnia [...]. Wskazał, że w żaden sposób nie był informowany o jakichkolwiek terminach przez Biuro Powiatowe ARiMR w [...], w których miałby obowiązkowo złożyć rozliczenie z zebranego rzepaku, pod rygorem utraty płatności do upraw roślin energetycznych, jakim niewątpliwie jest rzepak do produkcji bio paliw.

Zdaniem strony, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia (po ponownym rozpoznaniu sprawy). Jak wskazał producent, brak jest w aktach sprawy zarówno jego końcowego oświadczenia oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył skarżącego jako stronę o przysługującym mu prawie co uzasadnia wniosek, że organ ten naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 i 3 kpa, co już uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Strona wskazała dalej, iż zgodnie z umową z [...]dotyczącą uprawy, dostaw i odbioru rzepaku z obszarów nie ugorowanych do produkcji bio paliw zawartą z [...]Sp. z o.o. w [...], miał poinformować ARiMR o zebranych i sprzedanych ilościach rzepaku po zakończeniu żniw. Biuro ARiMR Powiatu [...]pomimo ukazania się dopiero w [...]. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i posiadania od maja [...]r wniosku skarżącego o dopłaty nigdy w żaden sposób nie poinformowało go o terminach, za przekroczenie, których obecnie karze go pozbawieniem płatności do tych upraw, a także sankcjami.

Producent podał, że rozporządzenie z [...]. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności weszło w życie w okresie kiedy rozpoczynał ostateczne przygotowania do żniw, tj. na początku miesiąca [...]., co spowodowało, że bez informacji ze strony ARiMR nie miał on żadnej świadomości o terminach wskazanych w tym rozporządzeniu, a tym bardziej o konsekwencjach ich przekroczenia. Według niego, rozporządzenie to nie zawiera żadnych sankcji z tego tytułu.

Strona podniosła również zarzut, że Kierownik Biura ARiMR Powiatu [...]pomimo zawartego w uzasadnieniu decyzji uchylającej obowiązku uzyskania informacji od podmiotu skupującego o wykonanych przez nią dostawach, nie uzyskał jej, ani też o taką informację nie wystąpił, co powoduje w dalszym ciągu niekompletność i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

Nadto, zastosowanie sankcji w ocenie strony, nie ma żadnego uzasadnienia w świetle stanu faktycznego sprawy, a wskazane i przywołane przez Kierownika ARiMR Powiatu [...]przepisy oraz sposób ich zastosowania jest całkowicie błędny i nieprawidłowy.

Dodatkowo producent podniósł, iż wskazane przez niego daty zbioru rzepaku w złożonej w dniu [...]. informacji miały charakter niepełny albowiem poinformowano go wówczas, że skoro nie złożył wcześniej takiej informacji to i tak dopłat do rzepaku nie otrzyma. Faktycznie zbiory rzepaku zostały zakończone po [...]., a ponieważ, nie uniemożliwiono mu udziału w postępowaniu i nie poinformowano go o możliwości złożenia wniosków dowodowych, dlatego nie przedstawił dodatkowych dokumentów o terminach odbioru rzepaku przez [...]Sp. z o.o. w [...]. Według strony, decyzja Kierownika Biura Powiatowego jest kopią decyzji, która została w całości uchylona przez Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR, czym narusza przepisy ustawy kodeksu postępowania administracyjnego. Producent podniósł również, iż nie został pouczony o zakończeniu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym co stanowi naruszenie art. 10 § 1 i 3 kpa. Odwołujący się zarzucił także Kierownikowi Biura Powiatowego, iż nie uzyskał informacji od podmiotu skupującego, o ilości dostarczonych przez niego roślin energetycznych, co powoduje niekompletność materiału dowodowego.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...]z siedzibą w [...], z dnia [...] W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzją organu I instancji odmówiono producentowi przyznania płatności do upraw roślin energetycznych oraz dodatkowej krajowej płatności do upraw roślin energetycznych mającej charakter pomocy de minimis z powodu różnic w powierzchni zadeklarowanej do płatności i stwierdzonej w czasie kontroli administracyjnej dokonanej przez organ pierwszej instancji. Jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 31 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, wnioskodawcy deklarują właściwym organom władzy łączną ilość zbieranych surowców w rozbiciu na gatunki oraz potwierdzają dostarczone ilości surowców i strony, do których skierowano takie dostawy. Przyjmowanie składanych przez wnioskodawców informacji, deklaracji i powiadomień składanych na formularzach opracowanych i udostępnianych przez Agencję, znajduje się w kompetencji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W rozpoznawanej sprawie strona, złożyła deklaracje o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych dnia [...]r. W złożonej deklaracji producent oświadczył, iż w dniach od [...]r. dostarczył [...]dt. zebranej rośliny energetycznej do zatwierdzonego podmiotu skupującego firmy [...]Sp. z o.o.

W § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 roku w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności został zakreślony termin na złożenie deklaracji o ilości roślin energetycznych zebranych, który w przypadku zbioru w okresie od [...]do [...]roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (w tym terminie jak wynika ze złożonej deklaracji dokonał zbioru Producent) wyznaczono do [...]roku, w którym został złożony wniosek. Terminy wyznaczone w § 2 pkt 3 cyt. rozporządzenia są terminami materialnymi, niepodlegającymi przywróceniu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym, wobec czego stosunek materialnoprawny nie może zostać nawiązany.

Ponieważ wnioskodawca nie dochował terminu na złożenie deklaracji o ilości dostarczonych roślin energetycznych dla dostaw dostarczanych w dniach [...] . do [...]. powierzchnia na której uprawiana była roślina energetyczna (w tym przypadku rzepak ozimy) nie jest brana pod uwagę przy naliczaniu płatności.

Organ odwoławczy wskazał również, iż wbrew temu co podnosi Producent w odwołaniu, wydając decyzję Kierownik Biura Powiatowego nie negował faktu uprawy przez skarżącego roślin energetycznych na zadeklarowanej powierzchni, czy dostarczenia zebranych roślin do zatwierdzonego podmiotu skupującego, lecz odmówił przyznania płatności ze względu na uchybienie terminu na złożenie deklaracji wyrażonego w § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007r.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazano, iż powierzchnia początkowa zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności w odniesieniu do płatności energetycznych wyniosła [...]ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wyniosła [...]ha. Po wykluczeniu działek rolnych na których producent zadeklarował uprawę rzepaku ozimego na cele energetyczne ze względu na uchybienie terminu na złożenie deklaracji, powierzchnia rośliny energetycznej stwierdzona w wyniku prowadzonego postępowania wyniosła [...].

W związku z różnicą pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a stwierdzonych w wyniku prowadzonego postępowania, zastosowano stosownie do obowiązujących przepisów sankcje, których sposób wyliczenia szczegółowo opisał organ odwoławczy. Jak wskazał organ drugiej instancji, stawka płatności do 1 ha uprawy roślin energetycznych w [...] roku wynosiła: [...]zł. Powierzchnia deklarowana we wniosku o płatności do roślin energetycznych: [...]ha. Powierzchnia stwierdzona w wyniku przeprowadzonego postępowania[...]ha. Kwota sankcji wyniosła więc [...].

W odniesieniu do dodatkowej krajowej płatności do upraw roślin energetycznych do powierzchni uprawy rzepaku mającej charakter pomocy de minimis w sektorze rolnym lub sektorze rybołówstwa na rok [...] organ odwoławczy stwierdził, iż nie została ona przyznana ponieważ zgodnie z art. 7a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. NR 35, poz. 217 ze zm. ) rolnikowi, któremu została przyznana płatność do upraw roślin energetycznych do powierzchni uprawy rzepaku przysługuje dodatkowa krajowa płatność do tej powierzchni, mająca charakter pomocy de minimis. Ponieważ płatność do powierzchni upraw rzepaku została odmówiona zgodnie z cytowaną ustawą, organ pierwszej instancji słusznie odmówił skarżącemu przyznania pomocy de minimis.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest postępowaniem wszczynanym na wniosek producenta i to on określa zakres swoich żądań, potwierdzając go swym podpisem pod wnioskiem. Podpisując wniosek oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objęte wnioskiem o przyznanie płatności. Wobec oświadczenia na wniosku oraz przepisu art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ pierwszej instancji, nie miał obowiązku informowania o terminach złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego zatwierdzonej jednostki przetwórczej, bowiem informacji i pouczeń udziela się stronie na jej żądanie.

Przecząc podnoszonym w odwołaniu zarzutom dotyczącym naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 107 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja od której odwołał się Producent zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 kpa .

Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podkreślił, iż decyzja numer[...]została uzupełniona o elementy na podstawie braku których, organ odwoławczy uchylił poprzednią decyzję organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie, w związku z czym niedopuszczalne jest uznanie zarzutu producenta jakoby przedmiotowa decyzja była kopią decyzji uchylonej przez organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania. Nadto, organ odwoławczy wskazał, iż producent podnosząc w odwołaniu zarzut nie umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, i nie poinformowania go o takiej możliwości, stwierdza nieprawdę, gdyż zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów zostało mu skutecznie doręczone dnia [...] Odnośnie zarzutu niekompletności zebranego materiału dowodowego, poprzez nieuzyskanie przez Kierownika Biura Powiatowego informacji od podmiotu skupującego o ilości dostarczonego przez skarżącego surowca energetycznego organ drugiej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 34 § 3 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców, dostarczenie informacji o ilości rośliny energetycznej przyjętej od producenta leży w gestii podmiotu skupującego, w tym przypadku firmy [...]Sp. z o.o. Uzyskanie tej informacji nie leży w gestii organu wydającego decyzję. Przy czym jak wskazał organ odwoławczy, brak informacji od podmiotu skupującego o ilości dostarczonego surowca energetycznego nie było przyczyną odmowy przyznania płatności w przypadku decyzji od której odwołuje się [...].

Zaskarżając opisaną powyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi, skarżący powtórzył w całości argumentację zawartą odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Nadto skarżący, zwrócił uwagę, na rozporządzenie Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 345/2 z dnia 20.11.2004r), który w rozdziale 8 –dopłaty do roślin energetycznych, w ust.1 określa warunki wypłaty tych dopłat. Żaden z tych warunków nie wymienia nieterminowego złożenia samej informacji do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z realizacji o wykorzystaniu surowca przez ubiegającego się o dopłaty, jako podstawy do pozbawienia tych dopłat i wymierzeniu opłat sankcyjnych z tego tytułu. Niezależnie od powyższego, skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymała w mocy decyzję z dnia [...]., podczas gdy odwołanie skarżącego, dotyczyło decyzji datowanej na [...]. i dlatego skarżący ma wątpliwości co do jej mocy prawnej .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i ustosunkowując się do zarzutów skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Przedmiotem skargi jest odmowa przyznania płatności do upraw energetycznych i nałożenia sankcji oraz odmowy przyznania płatności krajowej o charakterze pomocy de minimis w sektorze rolnym na 2007r.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej / Dz. U. Nr 44, poz. 262/ do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w art. 1, tj. ustawie z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej / Dz. U Nr 35, poz. 217/, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej weszła w życie z dniem 15 marca 2008r. ( art. 13).

W niniejszej sprawie w związku z powyższym do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, należy stosować ustawę z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej / Dz. U Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666/ oraz wydane na podstawie art. 17 ust. 4 pkt 3 ustawy -rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupiające i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności ( Dz. U. Nr 139, poz. 979), które weszło w życie z dniem 2 sierpnia 2007r. ( § 10), czyli już po złożeniu wniosku pomocowego przez rolnika (tj. 9 maja 2007r.).

Stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w brzmieniu na dzień 14 marca 2008r., rolnikowi, który spełnia warunki określone w rozdziale 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, przysługuje płatność do upraw roślin energetycznych, z tym że:

1) umowa, o której mowa w art. 26 rozporządzenia nr 1973/2004, powinna być zawarta z podmiotem skupującym albo pierwszą jednostką przetwórczą, które zostały zatwierdzone w rozumieniu tego rozporządzenia;

2) płatność przysługuje również w przypadkach, o których mowa w art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004;

3) ilość roślin energetycznych, którą wnioskodawca:

a) dostarczył do zatwierdzonych podmiotów, o których mowa w pkt 1, lub b) wykorzystał lub przetworzył na cele energetyczne w gospodarstwie

- jest równa co najmniej plonowi reprezentatywnemu.

Stosownie do art. 17 ust. 4 pkt 3 w/w ustawy, Minister właściwy do spraw rolnictwa oraz minister właściwy do spraw rynków rolnych określą, w drodze rozporządzenia terminy dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, w tym składania dokumentów i przedstawiania informacji, w zakresie określonym dla państwa członkowskiego w rozporządzeniu nr 1973/2004, mając na względzie terminy wypłaty płatności do upraw roślin energetycznych oraz uwzględniając umożliwienie przeprowadzenia kontroli danych zawartych we wnioskach o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych oraz kontroli przetwarzania roślin energetycznych.

W dniu 23 lipca 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem określił terminy dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności.

W § 2 pkt 3 w/w rozporządzenia deklarację o ilości roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej, m.in.:

b) do dnia [...]roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej - w przypadku roślin energetycznych dostarczonych do podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w okresie od dnia [...]do dnia [...] tego roku.

Rozporządzenie Komisji (WE)nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania odłogowanych gruntów do produkcji surowców ( Dz.U.UE.L.04.345.1), w art.1 ust. 1 lit. e określa, iż szczegółowe zasady realizacji planów pomocy zapewnionych w tytule IV rozdziale 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dotyczą pomocy na rośliny energetyczne. Rozdział 8 rozporządzania Komisji (WE) nr 1973/2004 dotyczy dopłat do roślin energetycznych, gdzie w sekcji 3, artykuł 25 stanowi, że produkcja surowców, przeznaczonych do wykorzystywania w produkcji produktów energetycznych (art. 24) jest przedmiotem umowy, zgodnie z art. 90 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (tj. określającymi warunki kwalifikacji powierzchni do przyznania pomocy), której kopię zawartej z odbiorcami lub pierwszymi przetwórcami (lub oświadczenie) na poparcie pojedynczego wniosku do

dnia określonego w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 (tj. 15 maja danego roku), wnioskodawca przedstawia właściwym organom. Umowa taka musi zawierać : a/ nazwiska i adres strony umowy;

b/ okres obowiązywania umowy;

c/gatunki wszystkich przedmiotowych surowców i areał obsadzony każdym gatunkiem;

d/ wszystkie warunki mające zastosowanie do dostaw przewidzianych ilości surowców;

e/ zobowiązanie rolnika do przestrzegania swoich obowiązków zgodnie z art. 27 ust.1;

f/ zobowiązanie odbiorców lub pierwszych przetwórców do wykorzystania surowców zgodnie z niniejszym rozdziałem.

Zgodnie z art. 26 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004, państwa członkowskie co roku i w odpowiednim czasie ustanawiają przy zastosowaniu odpowiednich procedur plony reprezentatywne, które muszą być osiągnięte dla każdego gatunku surowców i informują o nich zainteresowanych wnioskodawców.

Na mocy art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004, wnioskodawcy dostarczają odbiorcy lub pierwszemu przetwórcy:

a)surowiec w ilości co najmniej równej plonom reprezentatywnym;

b)całkowitą ilość surowca pochodzącego z upraw, w stosunku do których państwa członkowskie podjęły decyzję o zastosowaniu możliwości przewidzianej w art. 26 ust. 2.

Państwa członkowskie ustanawiają odpowiednie środki kontroli w celu zapewnienia przestrzegania obowiązku dostarczania całkowitej ilości surowca przewidzianego w ust. 1 lit. b).

Wnioskodawcy lub odbiorcy lub pierwsi przetwórcy deklarują właściwym organom dostawę surowców, przedkładając pisemne oświadczenie podpisane przez odbiorcę lub pierwszego przetwórcę oraz przez wnioskodawcę. Oświadczenie zawiera co najmniej następujące informacje:

a) datę dostawy;

b) wielkości dostaw każdego z gatunków (art. 27 ust.2).

Art. 28 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004 reguluje sposób postępowania rolnika w sytuacji wystąpienia okoliczności wyjątkowych lub zdarzenia siły wyższej, gdy nie jest on w stanie dostarczyć wszystkich lub części surowców określonych w umowie kontraktacyjnej.

Stosownie do art. 29 ust.1 tego rozporządzenia, bez uszczerbku dla sankcji przewidzianych w art. 51 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 ( tj. w sytuacji zmniejszenia płatności i wykluczenia od płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej przez rolnika ) i art. 30 niniejszego rozporządzenia ( tj. sankcje w przypadku fałszywej deklaracji dostaw), wypłacenie kwoty pomocy dokonywane jest po spełnieniu następujących warunków:

a)właściwemu organowi przedłożono kopię umowy zgodnie z art. 25;

b)złożone zostało zabezpieczenie przewidziane w art. 31, z wyjątkiem sytuacji, w której stosuje się art. 37;

c)oświadczenie przewidziane w art. 27 ust. 2 zostało przedłożone właściwemu organowi;

d)właściwy organ sprawdził, że w odniesieniu do każdego wniosku spełniono warunki ustalone w art. 25 i 27.

W związku z tym, w przypadku dotrzymania przez rolnika warunków wynikających, z tegoż przepisu i nie naruszeniu przez niego art. 51 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 oraz art. 30 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004, spełnia on przesłanki do przyznania mu pomocy do roślin energetycznych.

Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący naruszył powyższe przepisy. Skarżący wraz z wnioskiem pomocowym dostarczył także umowę dotyczącą uprawy, dostaw i odbioru rzepaku z obszarów nie ugorowanych do produkcji bio paliw, zawartą pomiędzy [...]Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, a skarżącym i jego ojcem. Kopia tej umowy została przesłana do kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]. Powyższa umowa zobowiązywała rolnika do złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego do końca [...]r., bez określenia konkretnego terminu, wobec czego skarżący przedmiotową deklarację złożył dnia [...]r.

Nadto, Sąd zauważa, iż rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupiające i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności ( Dz. U. Nr 139, poz. 979), weszło w życie z dniem 2 sierpnia 2007r., czyli już po złożeniu wniosku o przyznanie płatności przez rolnika w dniu [...]. Wobec faktu, iż zmiana w zasadach przyznania płatności do upraw roślin energetycznych nastąpiła już w trakcie trwania postępowania, organ prowadzący postępowanie zgodnie z zasadą praworządności i pogłębianiem zaufania obywateli do organów państwa, winien zadbać aby strona nie poniosła negatywnych konsekwencji z tego tytułu.

Niezależnie od powyższego, Sąd uznał, że żaden z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, czy to ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, czy też cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007r. nie przewidują utraty prawa do płatności do upraw roślin energetycznych z powodu uchybienia terminowi do złożenia deklaracji w terminie określonym rozporządzeniem krajowym. Powyższy wniosek jest uzasadniony również tym, że terminy do złożenia stosownych deklaracji przez rolnika (wnioskodawcę) stosownie do delegacji zostały, jak wynika to z delegacji ustawowej (a mającej potwierdzenie w rozporządzeniu Komisji( WE) nr 1973/2004) ustalone dla przeprowadzenia kontroli danych zawartych w tych wnioskach i kontroli ich przetwarzania.

Dalszą istotną dla prowadzonych rozważań jest kwestia znaczenia, jakie w realizacji omawianego prawa ma deklaracja podatkowa.

Zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia Ministra, rolnicy obowiązani są składać w organie deklaracje o ilości roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności energetycznej (...) w określonych terminach w zależności od daty dostarczenia do podmiotu skupiającego lub jednostki przetwórczej (co odpowiada treści art. 27 rozporządzenia Komisji nr 1973/2004).

Deklaracja zatem, to nic innego jak zestawienie ilości zebranych i dostarczonych roślin. Nawet jeśli przyjąć, że złożenie deklaracji jest warunkiem materialnoprawnym uzyskania płatności, która nigdy nie następuje z urzędu, to z jej istoty wynika, że nie może ona podlegać innemu reżimowy prawnemu niż stan faktyczny, który opisuje. Innymi słowy - deklaracja stanowi opis zdarzeń, które zaistniały w określonym przedziale czasowym, ocenianym z punktu widzenia przepisów w sprawie płatności w tym przedziale czasowym obowiązujących, a który w efekcie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku wypłaty płatności lub zrealizowania przez wnioskodawcę swego uprawnienia do uzyskania od organu płatności. Zarówno istnienie tego obowiązku, jak i powstanie uprawnienia ocenia się w oparciu o stan prawny istniejący w przedziale czasowym, z którym są związane.

Wskazać należy, że ocena z jakim terminem mamy do czynienia nie zawsze jest łatwa. Dokonując jej należy brać pod uwagę nie tylko sformułowanie właściwego przepisu, jego umieszczenie (w ustawie normującej prawo materialne, czy w ustawie procesowej), ile skutek jaki wiąże się z upływem terminu. Jeżeli polega on na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub niemożności jego realizacji, termin ma charakter prawnomaterialny, jeżeli natomiast zakreśla granice czasowe dla dokonania określonej czynności w postępowaniu - jest terminem prawa procesowego.

Przy czym pod pojęciem "termin procesowy" należy rozumieć tak termin do dokonania czynności procesowej (np. wniesienie odwołania) jak i termin określający datę dokonania czynności (np. termin rozprawy, termin wydania decyzji), przywrócenie terminu zaś dotyczy terminu procesowego ale co istotne do dokonania czynności procesowej, uchybienie zaś terminowi do dokonania tej czynności procesowej rodzi dla strony negatywne skutki procesowe ( podobnie wyrok WSA w Szczecinie sygn. akt I SA/SZ 467/08 /wyrok NSA sygn. akt II GSK 122/09/, wyroki WSA w Opolu sygn. akt I SA/Op 263/06, I SA/Op 270/08, wyrok WSA w Rzeszowie sygn. akt I SA/Rz 693/08).

Uznając w tych warunkach, że uchybienie terminowi do złożenia deklaracji o ilości roślin energetycznych zebranych i dostarczonych do pierwszej jednostki przetwórczej czy podmiotu skupującego, nie rodzi skutku utraty prawa do płatności (nie jest terminem prawa materialnego) i nie jest czynnością procesową (uchybienie nie rodzi skutków procesowych), stwierdzić należy, że organ dokonując nieprawidłowej interpretacji naruszył § 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem przepis ten nie może stanowić podstawy do pozbawienia strony stosownych płatności.

W związku z powyższym, skoro skarżący spełnił warunki do przyznania płatności do upraw roślin energetycznych to przysługuje mu także dodatkowa krajowa płatność do tej powierzchni, mająca charakter pomocy de minimis, stosownie do art. 7 a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej / Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm./.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni dokonaną interpretację powołanego § 2 ust. 3 b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r.

Stosownie zatem do art. 145 § 1 pkt 1 lit.a , art. 152 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.