Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 7/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3  ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – w dalszej części uzasadnienia określane słowem "Kolegium" – utrzymało w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2006 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia A Sp. z o.o. z siedzibą w S. – w dalszej części uzasadnienia określanej zamiennie słowem "Spółka" – wysokość podatku od nieruchomości za 2002 r. w wysokości [...]zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że w/w decyzją Prezydent Miasta S. określił Spółce wymiar podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie [...]zł. Od decyzji tej Spółka działając przez pełnomocnika wniosła odwołanie domagając się uchylenia decyzji Prezydenta Miasta S. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji lub uchylenia decyzji i umorzenia postępowania podatkowego. Odwołująca się podniosła, że określono zobowiązanie podatkowe w stosunku do podmiotu nie będącego ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym gruntu, ani też posiadaczem samoistnym, a obciążono go spornym podatkiem na podstawie wpisu do ewidencji gruntów. Zdaniem pełnomocnika, Spółka nie nabyła w okresie objętym decyzją wieczystego użytkowania gruntów oraz własności budynków i budowli na nim posadowionych, gdyż nie dokonano zmian w księgach wieczystych. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, Kolegium w pierwszej kolejności wskazało na treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. z późn. zm. ) podnosząc, że obowiązek podatkowy ciąży na m.in. osobach prawnych, które są:

1) właścicielami lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem

2) użytkownikami wieczystymi gruntów lub ich części,

3) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, bądź też posiadanie jest bez tytułu prawnego.

Wyżyj powołana regulacja prawna określa podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Jak zaznaczyło Kolegium, podatnikami mogą być wszystkie podmioty, niezależnie od ich statusu prawnego, a więc osoby fizyczne, osoby prawne, a także jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, jeżeli mają określony tytuł prawny do korzystania z nieruchomości albo obiektów budowlanych lub też przy spełnieniu określonych warunków ustawy korzystają z nieruchomości bez tytułu prawnego. Z kolei, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie, to zgodnie z art. 2 ust. 4 w/w ustawy, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. W takim przypadku, organ podatkowy wydaje jednobrzmiącą decyzję, która kieruje do wszystkich współwłaścicieli. Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął moment nabycia prawa do udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu oraz własności budynków i budowli przez A Sp. z o.o., Kolegium odwołało się do regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 240, poz. 2027 z 2005 r. z późn. zm. ), zgodnie z którym podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatku i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium podkreśliło, że wiążący charakter danych ewidencyjnych zarówno dla podatników, jak i organów podatkowych przesądza o tym, że brak jest podstaw prawnych dla czynienia w postępowaniu podatkowym ustaleń, które podważyć miałyby treść tych danych, w szczególności co do rodzaju użytków gruntowych, właściciela nieruchomości i powierzchni gruntów. Dla poparcia w/w twierdzenia Kolegium odwołało się do orzecznictwa sądowo – administracyjnego, wskazując wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 1506/05, z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 1332/05, z dnia 28 października 2004 r., sygn. akt III SA 3016/03. Wskazując na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Kolegium podniosło, że z dokumentów:

1) aktu notarialnego z dnia [...] Repertorium [...] Nr [...] wynika, że Spółka nabyła od B S.A. udział w wysokości 9/10 części w użytkowaniu wieczystym gruntu oraz własności budynków, budowli i urządzeń stanowiących odrębne nieruchomości,

2) umowy użyczenia z dnia [...] Nr [...] wynika, że Spółka użyczyła kupioną nieruchomość B S.A.,

3) wypis z ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 23 października 2001 r., z którego wynika, że współużytkownikiem wieczystym gruntu Skarbu Państwa są: A Spółka z o.o. oraz C Sp. z o.o.

Kolegium wskazało ponadto, że skarżąca Spółka nie dokonała wpisu w księgach wieczystych, mimo że była do tego zobowiązana, jednakże dysponowała faktycznie w/w nieruchomością, gdyż zawarła z B umowę użyczenia. Jak podniosło Kolegium, na podstawie art. 23 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, kancelaria notarialna przesłała właściwemu staroście odpis aktu notarialnego, na podstawie którego dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wpis ten skarżąca Spółka mogła kwestionować w innym postępowaniu administracyjnym, a nie w postępowaniu podatkowym, gdyż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych, a reguła ta nie znajduje żadnego wyjątku, a to oznacza, że organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy do wymiaru podatku jak dane wynikające z ewidencji.

Decyzja Kolegium została zaskarżona przez A Sp. z o.o. z siedzibą w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) rażące naruszenie prawa poprzez utrzymanie decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości w stosunku do podmiotu, nie będącego ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym gruntu, ani też posiadaczem samoistnym nieruchomości oraz przyjęcie, że Spółka jest zobowiązana do płacenia podatku od nieruchomości na podstawie wpisu do ewidencji gruntów dokonanego sprzecznie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wpisu tego dokonano bez zmian wpisu do księgi wieczystej, co w świetle regulacji obowiązujących w 2001 r. było niedopuszczalne,

2) przyjęcie, że w/w rozporządzenie dotyczące ewidencji gruntów i budynków zmienia ustawę w zakresie przejścia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego gruntu,

Uzasadniając skargę, Spółka w pierwszej kolejności – w ramach stanu faktycznego – przedstawiła rozstrzygnięcia organów podatkowych i ich uzasadnienia, cytując obszerne ich fragmenty, a następnie podniosła, iż organy podatkowe mylnie przyjęły, iż skarżąca stała się użytkownikiem wieczystym gruntu z chwilą zawarcia aktu notarialnego, nie uwzględniając okoliczności wydania przedmiotu nabycia i jego uwidocznienia w księdze wieczystej. Zgodnie z obowiązującym prawem sam akt notarialny nie stanowi o przeniesieniu prawa do udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu. Zdaniem skarżącej brak było podstaw do traktowania jej jako podatnika podatku od nieruchomości za 2002 r., z uwagi jak to nazwała przepisy o "opodatkowaniu użytkowników wieczystych". Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych – według stanu obowiązującego od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 1 stycznia 2003 r. – "podatnicy określeni byli w art. 2 ust. 1 pkt 2, natomiast według stanu prawnego od dnia 1 stycznia 2003 r. zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 3 podatnikami podatku od nieruchomości są użytkownicy wieczyści gruntów". Określenie daty powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości w stosunku do nabywcy prawa użytkowania wieczystego koniecznym jest określenie chwili przeniesienia tego prawa. A Sp. z o.o. zawarła w dniu [...] z B S.A. z siedzibą w S. umowę kupna – sprzedaży prawa 9/10 użytkowania wieczystego i praw związanych z użytkowaniem wieczystym nieruchomości. W chwili zawarcia umowy skarżąca nie stała się użytkownikiem wieczystym gruntu i właścicielem budynków, gdyż zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 261, poz. 2603 z 2004 r. z późn. zm. ) sprzedaż albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga ujawnienia w księdze wieczystej. Stanowisko takie wynika także z postanowienia Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 2004 r. sygn. akt IV CK 272/03, zgodnie z którym "Stosownie do powołanego w kasacji art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., wpis prawa wieczystego użytkowania ma charakter konstytutywny. Znaczenie konstytutywne orzeczenia wyraża się w tym, że jego przedmiotem nie jest deklaratywne potwierdzenie stanu prawnego, ale ustanowienie, zmiana, zniesienie stosunku prawnego. Orzeczenie takie wywołuje skutek prawotwórczy w postaci zmiany stosunku materialnoprawnego, wypełnia je zawsze treść kształtująca. Skoro wymieniony przepis uzależnia przeniesienie prawa od wpisu w księdze wieczystej, czyni wpis przesłanką powstania prawa, to nabycie prawa następuje dopiero z chwilą wpisu. Sytuację tę ujmuje się często w ten sposób, że przed dokonaniem wpisu osobie, na której rzecz wpis ma nastąpić, przysługują wszystkie uprawnienia wynikające z umowy o ustanowieniu prawa, z wyjątkiem samego prawa.

Charakter orzeczenia o wpisie ma znaczenie doniosłe, oznacza bowiem, że sąd mający dokonać wpisu musi nie tylko stwierdzić, że istnieje czynność prawna, z której ustanowienie prawa ma wynikać, ale stwierdzić winien także, że uzasadnia to stan prawny, że istnieje przepis, który na ustanowienie tego prawa pozwala. Sąd nie może bowiem ustanowić prawa, kreować stosunek materialnoprawny, jeżeli nie pozwala na to obowiązujący w dacie orzekania stan prawny. Ocena dopuszczalności wpisu, wobec braku normy szczególnej w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 316 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., jest dokonywana według stanu na dzień orzekania". Zdaniem skarżącej brak było podstaw do twierdzenia, że Spółka nabyła prawa, które stanowiły podstawę do naliczenia podatku od nieruchomości. Stanowisko takie zaprezentowane zostało także w kolejnym orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2005 r. I CK 512/04, z którego wynika, że "Niezbędnymi elementami oddania gruntu gminy lub Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste są zawarcie prawidłowej umowy w formie aktu notarialnego i wpis do księgi wieczystej nieruchomości. Prawo użytkowania wieczystego powstaje po dokonaniu tego wpisu i dopiero od tego momentu gmina może żądać opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste ( publik. Monitor Prawniczy 2005/5/228 ). W podobny sposób należałoby traktować moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Wpis przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego i praw z nim związanych do księgi wieczystej nastąpił w dniu 10 października 2003 r. Cytując przepis art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, skarżąca podniosła, iż wiążącym dla organu podatkowego są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wskazała także, iż zgodnie z art. 235 § 2 Kodeksu cywilnego przysługująca użytkownikowi wieczystemu własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym. Prawo własności budynków i urządzeń dzieli los użytkowania wieczystego, a to oznacza, że Spółka stała się właścicielem w 9/10 budynków nie z chwilą zawarcia umowy, ale z chwilą wpisu użytkowania wieczystego do księgi wieczystej. Kolejnym zarzutem – zdaniem skarżącej – było brak podstaw do przyjęcia, że w badanym okresie Spółce przysługiwał status samoistnego posiadacza, gdyż osoba, która włada nieruchomością jako użytkownik wieczysty nie może być traktowana jako posiadacz samoistny, a ponadto Spółka w okresie od zawarcia umowy do dnia wpisu w księdze wieczystej nie władała przedmiotową nieruchomością, albowiem nieruchomością tą władała B. Posiadanie nie jest stanem prawnym lecz faktycznym, co wynika z treści art. 336 K.c., zgodnie z którym "Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)". Powołując się na poglądy literatury, Spółka podniosła, że użytkowanie wieczyste jest jedną z form posiadania zależnego, gdyż używanie rzeczy połączone jest w takiej sytuacji, z wydaniem rzeczy na podstawie umowy o czasowe jej korzystanie. W tym zakresie powołała także orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym uchwałę z dnia 11 marca 1971 r., sygn. akt III CZP 99/70. Dodatkowo skarżąca wskazała, że B przekazała 9/10 nieruchomości w jej władanie dopiero w dniu 10 maja 2004 r. W ocenie skarżącej nie było dopuszczalne wszczęcie wobec niej postępowania podatkowego, gdyż B za okres od miesiąca lipca 2001 r. do miesiąca października 2003 r. składała deklaracje na podatek od nieruchomości, a żaden przepis prawa nie upoważnia organów do poszukiwania innego zastępczego poszukiwania innego podatnika, w sytuacji, gdy występują trudności w wyegzekwowaniu tego zobowiązania od podatnika de iure. Zdaniem skarżącej z poglądem Kolegium, co do mocy wiążącej wpisu w ewidencji gruntów można by było się zgodzić, pod warunkiem jednak, że wpis ten jest zgodny z prawem tj. dokonany z chwilą, gdy nastąpiło przeniesienie prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca w końcowej części podniosła, że "fakt nie dokonania wpisania do księgi wieczystej użytkownika wieczystego zostało uznane jako brak przeniesienia tego prawa na nowy podmiot przez różne organa państwowe, w tym sądy powszechne, które rozpoznawały sprawy o uszczuplenie podatku, w tym Sąd Rejonowy Wydział Karny w S. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Pismem procesowym z dnia 10 czerwca 2008 r. zgłosił się do sprawy jako jej pełnomocnik adwokat A. J., przedkładając pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki w postępowaniu sądowym.

Na rozprawie strona i jej pełnomocnik podtrzymali żądania skargi, podkreślając, iż umowa użyczenia, na którą wskazało w uzasadnieniu decyzji Kolegium, wymagała uchwały rady nadzorczej Spółki dla wywołania skutków prawnych. Uchwała taka nie była podjęta, a w konsekwencji ówczesny zarząd nie był władny do zawarcia skutecznie prawnej umowy użyczenia z B S.A. w S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga – wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/ postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiot sporu – co do zasady – ogranicza się do odpowiedzi na pytanie, czy w roku podatkowym będącym przedmiotem oceny skarżąca Spółka była współużytkownikiem wieczystym gruntów w części 9/10 oraz współwłaścicielem budynków na nich położonych wysokości 9/10 podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki określonej w treści art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych tj. gruntami i budynkami podlegającymi opodatkowaniu według stawki określonej dla gruntów i budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organy podatkowe przyjęły, iż skarżąca Spółka była zarówno współużytkownikiem wieczystym gruntów, jak i współwłaścicielem budynków, a w konsekwencji, że była na zasadzie solidarnej podatnikiem podatku od nieruchomości, z czym nie zgadzała się strona skarżąca, podnosząc, iż zarówno użytkowanie wieczyste spornych gruntów, jak i własność budynków zostały nabyte przez skarżącą z chwilą ujawnienia w/w prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej.

Rozstrzygnięcie tak zarysowanego sporu, wymaga w pierwszej kolejności analizy treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. z późn. zm. ) zgodnie z którym obowiązek podatkowy ciąży na m.in. osobach prawnych, które są:

1) właścicielami lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem

2) użytkownikami wieczystymi gruntów lub ich części,

3) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, bądź też posiadanie jest bez tytułu prawnego.

Zdaniem skarżącej Spółki w roku podatkowym będącym przedmiotem oceny, nie ciążył na niej obowiązek podatkowy, gdyż prawo użytkowania wieczystego nie zostało ujawnione w księdze wieczystej, a wpis tego prawa ma charakter konstytutywny. W tym miejscu zasadne jest podniesienie, że to nie wpis ujawniony w księdze wieczystej stanowi podstawę określenia wysokości zobowiązań podatkowych.

Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów ( por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt III SA 911/94, OSS 1994/4-5/164, wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., sygn. akt III SA 747/93, ONSA 1994/4/163). Wobec kategorycznej normy omawianego przepisu nie do pogodzenia z jej treścią jest stanowisko strony skarżącej, iż za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości winny posłużyć dane wynikające z księgi wieczystej. Co więcej, dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków – co wynika z zacytowanego przepisu – stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych. Należy także wskazać, iż zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa, kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków – co do których nie zgadza się podatnik – należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest m.in. z wyrokiem NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, z którego wynika, że "To podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem władanych przez nią nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków"- ( pub. System Informacji Prawnej LEX Nr 77806 ). Wskazać także należy, iż twierdzenie to znajduje potwierdzenie również na gruncie Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jej art. 194, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów ma niewątpliwie walor "dokumentu urzędowego", a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzania podatku od nieruchomości. Stąd też wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów.

W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostają takie okoliczności, jak:

1) zawarcie aktu notarialnego w dniu [...] Repertorium [...] Nr [...] z którego wynika, że skarżąca nabyła od B S.A. udział w wysokości 9/10 części w użytkowaniu wieczystym gruntu oraz własności budynków, budowli i urządzeń stanowiących odrębne nieruchomości,

2) podpisanie umowy użyczenia z dnia [...] Nr [...] z której wynika, że skarżąca użyczyła kupioną nieruchomość B S.A.,

W aktach sprawy znajduje się także wypis z ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 23 października 2001 r., z którego wynika, że współużytkownikiem wieczystym gruntu Skarbu Państwa są: A Spółka z o.o. oraz B S.A. z siedzibą w S.

Zaskarżona decyzja świadczy o tym, że aktualne dane wynikające z ewidencji gruntów zostały przyjęte za podstawę przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy.

Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej dotyczącego charakteru wpisu prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej ( w tym zakresie strona odwołała się m.in. do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2001 r. sygn. akt II CKN 1220/00 ) podkreślenia wymaga, że Spółce przysługiwało prawo do zakwestionowania wpisu ujętego w ewidencji gruntów i budynków, jako niezgodnego z rzeczywistym stanem prawnym w postępowaniu administracyjnym przed właściwym miejscowo starostą/prezydentem. Skutkami bezczynności strona nie może jednak obciążać organów podatkowych, gdyż organy te związane są – na co wcześniej zwrócono uwagę – danymi ujętymi w ewidencji gruntów i budynków.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, iż "nie było dopuszczalne wszczęcie wobec niej postępowania podatkowego, gdyż B za okres od miesiąca lipca 2001 r. do miesiąca października 2003 r. składała deklaracje na podatek od nieruchomości, a żaden przepis prawa nie upoważnia organów do poszukiwania innego zastępczego poszukiwania innego podatnika, w sytuacji, gdy występują trudności w wyegzekwowaniu tego zobowiązania od podatnika de iure" zasadnym jest podkreślenie, że podatek od nieruchomości – w odniesieniu m.in. do osób prawnych powstaje na zasadzie określonej w art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem "Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania".

Nieruchomość, która stanowi współwłasność jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy uprawniony była zatem do wszczęcia postępowania podatkowego i objęcia obowiązkiem podatkowym podmiotu, który był wyszczególniony w ewidencji gruntów, a który nie wypełnił ustawowego obowiązku i nie złożył deklaracji. Obowiązek taki został nałożony na organy podatkowe przez art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego".

W sytuacji – gdy przedmiot opodatkowania należy do kilku podatników ( a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie ) – organ określa podatek wszystkim podmiotom, w kwocie ogólnej w jednej decyzji, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli. Skarżąca jako współużytkownik gruntu i współwłaściciel budynków z mocy ustawy była objęta – na zasadzie solidarności – obowiązkiem podatkowym, a decyzja organu podatkowego potwierdzała tylko stan prawny. Jak stanowi bowiem art. 3 ust. 4 upol, "Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (...)".

Decyzja taka ma charakter deklaratoryjny, zarówno co do podmiotów, jak i wysokości ciążącego na nich zobowiązania. W opisanej okolicznościach zarzut bezprawnego wszczęcia postępowania i określenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego na uwzględnienie nie zasługuje.

Reasumując zatem powyższe wywody uznać należało, że zaskarżona decyzja jest słuszna zarówno pod względem merytorycznym jak i podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Wyrażone w decyzji stanowisko organu odwoławczego zostało właściwie uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku.