Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 53/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Tadeusz Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w sprawie przyznania zasiłku stałego.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 15 listopada 2012 r. T. B. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy W. o przyznanie zasiłku stałego.

Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Prezydenta W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] przyznał T. B. zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie, na okres od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 30 listopada 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji powołano przepis art. 37 ust. 2 pkt 1) ustawy o pomocy społecznej (u.s.p), zgodnie z którym zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Organ wskazał, że T. B. jest osobą samotnie gospodarującą całkowicie niezdolną do pracy, a jego dochód stanowi 1/3 wysokości dodatku mieszkaniowego, którego pełna wysokość w kwocie 170,48 zł została przyznana głównemu najemcy mieszkania – M. B. (byłej żonie T. B.).

Ponieważ T.B. nie uczestniczy w opłatach czynszu i korzysta z mediów w lokalu, OPS uznał, że 1/3 dodatku mieszkaniowego stanowi przysporzenie materialne i stanowi dochód wnioskodawcy.

Od decyzji T. B. złożył odwołanie stwierdzając, że dodatek mieszkaniowy nie jest dochodem mającym wpływ na wysokość zasiłku stałego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. uchyliło decyzję Prezydenta W., z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję T. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 797/13, uchylił decyzję Kolegium stwierdzając w uzasadnieniu, że organ odwoławczy uchylając decyzję naruszył przepis art. 132 § 2 Kpa, nie wskazując należycie powodów, którymi kierował się wydając decyzję w tym trybie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r., nie zgadzając się z twierdzeniem wnioskodawcy, że dodatek mieszkaniowy nie stanowi dochodu strony.

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium podniosło, że w art. 8 ust. 3 in fine u.s.p. wskazano rodzaje obciążeń, o jakie dochód należy pomniejszać, zaś w art. 8 ust. 4 u.p.s. zdecydowano o rodzajach dochodów, które nie mogą zostać uwzględnione przy sumowaniu dochodów wnioskodawcy. Nie ulega wątpliwości, że przytoczone przepisy nie wspominają o dodatku mieszkaniowym. Innymi słowy, o wysokość dodatku mieszkaniowego nie można pomniejszać sumy obliczonego dochodu. Zatem jest to dochód, który należy uwzględniać obliczając łączną wysokość przysporzeń osoby ubiegającej się o świadczenie pieniężne. Stąd też zasiłek stały ustala się w wysokości - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby - art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W myśl zacytowanego przepisu dochodem T. B. jest dochód z października 2012r.

T. B. jest osobą samotnie gospodarującą całkowicie niezdolną do pracy, a jego dochód stanowi 1/3 wysokości dodatku mieszkaniowego.

Kolegium podkreśliło, że dodatek mieszkaniowy został przyznany głównemu najemcy mieszkania, M. B. - byłej żonie T. B., z którą wnioskodawca mieszka w jednym lokalu.

Burmistrz [...] pismem z dnia 26 września 2012 r. poinformował Ośrodek Pomocy Społecznej, że M. B. otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 170,48 zł, przyznany od dnia 1 sierpnia 2012 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. decyzją Nr [...] z dnia [...]sierpnia 2012 r.

W deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego M. B. wymieniła syna K. oraz byłego męża. Dodatek mieszkaniowy został przyznany przy uwzględnieniu trzech osób zamieszkujących w lokalu, w tym również T.B.. Oznacza to, że jedna trzecia tego dodatku stanowi dochód wnioskodawcy.

Kolegium wskazało również, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1) u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nic może być wyższa niż 529 zł miesięcznie.

Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł, tak więc od tej kwoty należy odjąć dochód (1/3 dodatku mieszkaniowego w wys. 170,48 zł, to jest 56,82 zł), co daje zasiłek stały w wysokości 485,18 zł.

Na powyższą decyzję T. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie zgadzając się z wysokością przyznanego zasiłku stałego oraz wskazując na nieprawidłowości w działaniu ośrodka pomocy społecznej.

Z kolei w piśmie z dnia 7 maja 2014 r. skarżący wskazał, że uczestniczy w opłatach za czynsz i media, dlatego też twierdzenia OPS że tego nie robi są kłamstwem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy 1/3 dodatku mieszkaniowego, którego pełna wysokość w kwocie 170,48 zł. została przyznana głównemu najemcy mieszkania – byłej żonie skarżącego M. B. w okolicznościach niniejszej sprawy, może stanowić również dochód skarżącego, a w związku z tym, czy może mieć wpływ na wysokość przyznanego mu zasiłku stałego.

W tym zakresie sąd podziela stanowisko organów obydwu instancji.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. – u.p.s), z którego wynika, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz ust. 2 pkt 1 i ust. 3 tego przepisu z których wynika, że zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł i niższa niż 30 zł miesięcznie (na dzień wydania decyzji).

Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło na dzień wydania decyzji 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ups).

Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że skarżący jest osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności, co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Organy te prawidłowo ustaliły także wysokość dochodu skarżącego, w kwocie 56,82 zł, obejmującego 1/3 kwoty dodatku mieszkaniowego, który w łącznej kwocie 170,48 zł. przyznany został byłej żonie skarżącego M. B. (głównemu najemcy), zamieszkującej razem ze skarżącym oraz ich wspólnym synem K. B. w jednym lokalu (decyzją Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]).

Należy wskazać, że dodatek mieszkaniowy jest źródłem dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s., z którego wynika, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia /obecnie: w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), która weszła w życie z dniem 1 października 2004 r./ oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Przepis ten w pkt 1-3 wymienia obciążenia i wydatki, które pomniejszają dochód, a w ust. 4 określa również świadczenia, które nie są wliczane do dochodu (jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne, zasiłek celowy, pomoc materialna mająca charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawana na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartość świadczeń w naturze, świadczenia przysługujące osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych). Świadczenia, wymienione w art. 8 ust. 4 u.p.s, które nie są wliczane do dochodu, stanowią katalog zamknięty i nie obejmują dodatku mieszkaniowego.

Powyższe przepisy nie wspominają o dodatku mieszkaniowym. Innymi słowy, o wysokość dodatku mieszkaniowego nie można pomniejszać sumy obliczonego dochodu. Zatem jest to dochód, który należy uwzględnić obliczając łączną wysokość przysporzeń osoby ubiegającej się o świadczenie pieniężne.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany został podgląd, zgodnie z którym świadczenia z tytułu dodatku mieszkaniowego wliczane są do dochodu, o którym mowa w powołanej ustawie (przykładowo wyrok NSA z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1901/11 cbois.nsa.gov.pl).

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. przyznającej M. B. dodatek mieszkaniowy wskazano, że obejmuje on gospodarstwo domowe składające się z trzech osób i dodatek ten jest przeznaczony na pokrycie wydatków mieszkaniowych związanych z konkretnym lokalem. Zatem mimo, że decyzje o dodatku mieszkaniowym zostały skierowane do byłej żony skarżącego, to skoro skarżący w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 21 listopada 2012 r. podał, że zamieszkuje z byłą żoną oraz ich wspólnym synem K., oznacza to, że pomimo prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego, skarżący ponosi w 1/3 koszty utrzymania mieszkania.

Powyższe pozwala na przyjęcie, że koszty związane z zajmowanym lokalem zostały pomniejszone o przyznany dodatek mieszkaniowy i wobec tego dodatek ten w 1/3 części stanowi również dochód skarżącego. Dodatek mieszkaniowy zmniejsza bowiem obciążenia skarżącego z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego, a zatem jest źródłem dochodu dla skarżącego, w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s i to niezależnie od tego, czy skarżący faktycznie uiszcza należne opłaty, czy też nie.

Tym samym zdaniem Sądu organy administracji trafnie ustaliły, w sposób określony w art. 37 ust. 2 pkt 2 u.p.s, wysokość zasiłku stałego w kwocie 485,18 zł, czyli w wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 542 zł., a wysokością dochodu tej osoby w kwocie 56,82 zł (542 zł. – 56,82 zł. = 485,18 zł.).

Przyznany zasiłek nie przekracza również maksymalnej kwoty, określonej w art. 37 ust. 2 pkt 1, czyli 529 zł i nie jest niższy od kwoty minimalnej, która zgodnie z ust. 3 tego przepisu, wynosi 30 zł. Z powyższych względów brak jest podstaw prawnych do przyznania przez organy administracji skarżącemu zasiłku stałego w wyższej wysokości, czego domagał się skarżący.

Skoro zatem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta m. W. odpowiadają prawu, a w toku postępowania organy nie uchybiły przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to skarga T. B. nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu Kolegium zastosowało się również do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2013r. sygn. akt SA/Wa 797/13, albowiem wydając ponowną decyzję wykazało należycie powody oraz podstawę prawną, którymi kierowało się wydając zaskarżoną decyzję.

Biorąc powyższe pod uwagę, sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.