Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 944/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 1, art. 50a pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi T. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 roku Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm., dalej: "pr. bud.") nakazał inwestorowi, T. J., rozbiórkę prawej oficyny budynku mieszkalno-usługowego przy ul. P. [...] w P., działka nr [...], arkusz [...], obręb P., budowanej mimo wydania przez ten organ postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. o wstrzymaniu robót budowlanych.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2014 r. stwierdzono prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalno-usługowego. Zarówno inwestor, jak i kierownik budowy nie okazali żadnych dokumentów związanych prowadzonymi robotami budowlanymi. Następnie w dniu [...] kwietnia 2014 r. wymienione osoby okazały: (1) decyzję z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. P. [...] w P., działki nr [...] i [...], arkusz [...] i [...], obręb P., (2) zatwierdzony projekt budowlany i (3) dziennik budowy. Akta pozyskane z archiwum Urzędu Miasta P. potwierdziły autentyczność okazanego w trakcie kontroli pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. W trakcie kolejnej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] maja 2014 r., inwestor i kierownik budowy okazali kserokopię decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], o zmianie powyższej decyzji z dnia [...] marca 2005 r. w zakresie rozszerzenia rozbudowy i nadbudowy budynku o prawą oficynę. Podczas kontroli z dnia [...] listopada 2014 r. okazano z kolei projekt budowlany zamienny, przewidujący rozbudowę budynku o prawą oficynę, który opatrzony był pieczęciami Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. oraz adnotacjami, że jest on załącznikiem do wspomnianej decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Z uwagi na nieprzedłożenie przez inwestora oryginału decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., jak i nieodnalezienie tego dokumentów w archiwach organu I instancji, wystąpiono do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o udzielenie informacji, czy wspomniany akt administracyjny został wydany przez organ administracji publicznej. Z odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], wynika, Prezydent Miasta P. nie wydał decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. ustalono, że roboty budowlane prowadzone przez inwestora odpowiadają wymiarom z projektu budowlanego. Stwierdzono jednak wykonywanie nie przewidzianych w tym dokumencie szybu windowego oraz konstrukcji z kształtowników stalowych. W dniu kontroli wykonany był strop nad piwnicą, ściany zewnętrzne oficyny oraz ściany szybu windowego na poziomie parteru. Trwał wtedy także montaż deskowania (szalunku) dla stropu nad parterem. Mając na uwadze, że dokument z dnia [...] grudnia 2005 r. nie stanowi decyzji Prezydenta Miasta P., organ I instancji uznał, że roboty budowlane w zakresie rozbudowy budynku o prawą oficynę wykonywane są bez pozwolenia na budowę. W konsekwencji postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 2 pr. bud. nakazał inwestorowi wstrzymanie robót budowlanych i na mocy art. 48 ust. 3 pr. bud. nałożył obowiązek przedstawienia, w terminie trzech miesięcy, odpowiednich dokumentów. Wymienione postanowienie zostało doręczone inwestorowi w dniu [...] grudnia 2014 r. W dniu [...] stycznia 2015 r. wpłynęło pismo informujące o dalszym prowadzeniu prac przez inwestora wraz z dokumentacją fotograficzną z dnia [...] i [...] stycznia 2015 r. Wobec tego w dniu [...] stycznia 2015 r. przeprowadzono kolejną kontrolę, w wyniku której stwierdzono wykonanie stropu żelbetowego nad parterem dobudowywanej prawej oficyny budynku oraz ścian szybu windowego i ścian zewnętrznych oficyny na poziomie pierwszego piętra. Należy zatem przyjąć, że inwestor, mimo postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r., dalej wykonywał roboty budowlane. W trakcie kontroli w dniu [...] grudnia 2014 r. wykonany był strop nad piwnicą, ściany parteru i trwał montaż deskowania stropu nad parterem. Można zatem przyjąć, że najwcześniej dnia następnego ułożono zbrojenie stropu i strop ten zabetonowano. Do murowania ścian szybu windowego i ścian zewnętrznych prawej oficyny na poziomie pierwszego piętra można było przystąpić po związaniu betonu. Zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, czas wiązania betonu wynosi 28 dni. Ściany szybu windowego i ściany zewnętrzne oficyny nie mogły być zatem wykonane przed doręczeniem inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, to jest przed dniem [...] grudnia 2014 r. Upływ 12 dni od najwcześniejszej możliwej daty zabetonowania stropu uniemożliwiał wykonanie tych robót przed datą doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Z wykonanych zdjęć wynika zarazem, że omawiane roboty budowlane były jeszcze prowadzone w dniu [...] stycznia 2015 r., a więc po dacie doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Na fotografiach tych jest bowiem widoczne rusztowanie ustawione wewnątrz szybu windowego, kasta murarska, niewmurowane bloczki betonowe oraz ściany szybu windowego niemające pełnej wysokości. Organ I instancji wskazał zatem, że przedmiotowe roboty budowlane wymagały w świetle art. 28 ust. 1 pr. bud. pozwolenia na budowę. Inwestor nie dysponował jednak takim rozstrzygnięciem, wobec czego zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł art. 48 i art. 49 pr. bud. Konsekwencją naruszenia nakazu wstrzymania robót budowlanych, nałożonego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., jest zaś wydanie nakazu rozbiórki omawianego obiektu budowlanego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. T. J. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] marca 2015 r.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dokumentacja fotograficzna, na którą powołuje się organ I instancji, niczego nie przesądza, gdyż może być antydatowana i dopiero sprawdzenie jej autentyczności przez specjalistów decyduje o uznaniu jej za dowód. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że wytrzymałość charakterystyczna betonu na ściskanie przypisana jest do zastosowanej w danym elemencie klasy betonu (w rozpatrywanej sprawie stropy wykonuje się z betonu C25/30). Wytrzymałość ta wzrasta wraz ze wzrostem klasy betonu, przy czym beton konstrukcyjny uzyskuje 60-70% wytrzymałości już po 7 dniach od ułożenia w deskowaniu. Ponadto ściany zewnętrzne oraz szyb windowy nie są ustawiane na stropie, a tym bardziej szyb windowy, który usytuowany jest na odrębnym fundamencie. Wznoszenie ścian na wieńcu żelbetonowym stropu może być realizowane już po 7 dniach, gdyż ściana nieobciążona stropem stanowi zaledwie 30-35% pełnego obciążenia. Tym samym podjęcie decyzji przez organ I instancji na podstawie art. 50a ust. 1 pr. bud. nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Odnosząc się do kwestii decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., skarżący podkreślił, że okazał oryginał tego dokumentu wraz z projektem budowlanym zamiennym podczas kontroli w dniu [...] listopada 2014 r. Co więcej decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., znak [...], o warunkach zabudowy pozwalała na rozbudowę i nadbudowę istniejących oficyn omawianego budynku, a zatem możliwe było zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego prawą oficynę. Skarżący zaznaczył również, że odebrał ostemplowaną decyzję o zmianie pozwolenia na budowę oraz projekt budowlany zamienny. Jednocześnie oryginał decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. mógł się nie odnaleźć, według jego wiedzy takie sytuacje zdarzały się w organie achitektoniczno-budowlanym. Kwestia autentyczności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. jest obecnie badana przez Prokuraturę Rejonową w P., do czasu zakończenie prowadzonego postępowania karnego nie można zatem uznać robót budowlanych dotyczących prawej oficyny poruszanego budynku za nielegalne i inicjować postępowanie naprawcze z art. 48 i art. 49 pr. bud. Skarżący wskazał również, że po otrzymaniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. prowadzone były jedynie roboty zabezpieczające, zgodnie z zaleceniami zawartymi w opinii technicznej z listopada 2014 r. oraz w sporządzonej ekspertyzie technicznej.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2015 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, podzielając co do zasady ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że poruszane roboty budowlane są prowadzone na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2005 r. Inwestor przedłożył także kserokopię decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Niemniej dokument ten należy uznać za nieautentyczny. W piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. Prezydent Miasta P. oświadczył bowiem, że nie prowadził postępowania o numerze [...], a nadto dokument z dnia [...] grudnia 2005 r. opatrzony jest pieczęcią nie używaną w dacie jego wystawienia. Osoba, która miała złożyć pieczęć, nie była bowiem w tym czasie zastępcą dyrektora, lecz p.o. dyrektora wydziału. Nie można zatem uznać, że inwestor przedłożył oryginał decyzji o zmianie pozwolenia na budowę lub inny dokument wskazujący na dysponowanie takim aktem administracyjnym. Trafnie zatem organ I instancji przyjął, że roboty budowlane dotyczące prawej oficyny stanowią samowolę budowlaną i niezbędne jest w tym przypadku prowadzenie postępowania naprawczego z art. 48 pr. bud. Następnie organ II instancji przytoczył wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach [...] grudnia 2014 r. i [...] stycznia 2015 r., wskazując zarazem, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r. zostało doręczone inwestorowi w dniu [...] grudnia 2014 r. Mając na uwadze, że klasę wytrzymałości betonu określa się na podstawie wytrzymałości charakterystycznej określonej w [...] dniu dojrzewania betonu w warunkach normowych (temp. 20 °C) i zależy ona od wielu czynników (m.in. stosunek wody do cementu, rodzaj cementu, dodatków i domieszek, warunki pielęgnacji), wcześniejsze osiągnięcie wytrzymałości wymaga sprawdzenia i potwierdzenia. Dlatego do oceny twierdzeń zawartych w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. niezbędne było wezwanie kierownika budowy do pisemnego potwierdzenia, że roboty budowlane polegające na murowaniu ścian szybu i ścian zewnętrznych prawej oficyny zostały wykonane przed doręczeniem postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. Ponadto należało udokumentować, że wbudowany beton stropu nad parterem w prawej oficynie uzyskał wymaganą klasę wytrzymałości na ściskanie przed 28 dniem dojrzewania. Konieczne było również przedłożenie raportu (protokołu) z badania elementów kontrolnych (znormalizowanych próbek betonu). Do pisma inwestora z dnia [...] maja 2015 r. załączono oświadczenie kierownika budowy, iż badanie wytrzymałości elementów z betonu przeprowadzone było sklerometrem Schmidta (N). Ściany murowane szybu windy i zewnętrzne w poziomie piętra w prawej oficynie miały być wykonane od dnia [...] grudnia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. Z uwagi na upływ czasu pomiędzy kontrolą w dniu [...] grudnia 2014 r. i w dniu [...] stycznia 2015 r. nie jest możliwe w ocenie organu II instancji przyjęcie ponad wszelką wątpliwości, że roboty budowlane polegające na zabetonowaniu stropu nad parterem, a następnie murowaniu ścian szybu windowego i ścian zewnętrznych prawej oficyny na poziomie pierwszego piętra zostały wykonane po doręczeniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. Okoliczności tej nie potwierdza w sposób bezsporny załączona dokumentacja fotograficzna z dnia [...] stycznia 2015 r. W konsekwencji niedające się rozstrzygnąć wątpliwości należało rozstrzygnąć na korzyść inwestora. Nie zmienia to jednak faktu, że roboty budowlane w zakresie prawej oficyny są nadal wykonywane, co potwierdza kontrola organu I instancji z dnia [...] lipca 2015 r. Konstrukcja stalowa prawej oficyny wykonana jest dla poziomu III piętra (włącznie), ściany zewnętrzne wykonane są do poziomu piętra (włącznie) wykonane jest deskowanie stropu nad I i II piętrem. Nie ulega zatem wątpliwości, że roboty budowlane są nadal prowadzone, mimo postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że powyższe roboty budowlane nie stanowią robót zabezpieczających, a wydane rozstrzygnięcie nie narusza zakazu reformationis in peius.

Pismem z dnia [...] września 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., T. J. zaskarżył powyższą decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie: (1) art. 50a pkt 1 pr. bud. w zw. z art. 5 pr. bud. poprzez nieuwzględnienie braku rozstrzygnięcia co do niezbędnych zabezpieczeń w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2015 r., a także wadliwe przyjęcie, że prowadził on roboty budowlane, gdy w rzeczywistości wykonywał on jedynie roboty zabezpieczające, oraz (2) art. 7, art. 11, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym co do rodzaju prowadzonych spraw i co do istnienia lub nieistnienia pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2005 r. zmienionego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że bezrefleksyjne stosowanie art. 50a pkt 1 pr. bud. przez organy administracyjne wypaczyło sens ogólnej zasady z art. 5 pr. bud. Jeżeli bowiem adresat postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, przy uwzględnieniu art. 48 ust. 3 pr. bud., może i powinien wykonać roboty budowlane o charakterze niezbędnych zabezpieczeń, to wykonanie takich robót nie powinno powodować konsekwencji w postaci rozbiórki na podstawie art. 50a pr. bud. Tymczasem w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2014 r. nie zawarto żadnych wskazań dotyczących zabezpieczenia konstrukcyjnego omawianego obiektu budowlanego. Inwestor znalazł się zatem w niezręcznej sytuacji, gdyż z jednej strony został zobowiązany do zapewnienia bezpieczeństwem konstrukcji, w szczególności poprzez niedopuszczenie do katastrofy budowlanej, a z drugiej strony powinien wstrzymać się od takich działań. Moment działania organów nadzoru budowlanego przypadł na okres, gdy pewne podstawowe prace konstrukcyjne należało wykonać niezwłocznie, a prace przerwane – odpowiednio zabezpieczyć. W konsekwencji wymienione prace nie powinny być kwalifikowane jako naruszenie art. 50a pr. bud. Tym bardziej, że dowody prezentowane przez organ I instancji nie mają charakteru rozstrzygającego. Przeciwnie, wskazują one na przerwania robót budowlanych przez skarżącego. Przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje przy tym negatywnie na nieruchomości sąsiednie. Skarżący zaznaczył również, że obecnie prokurator prowadzi postępowanie w przedmiocie autentyczności pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 2005 r. Do czasu wyjaśnienia tej sprawy orzekanie przez organy administracji publicznej należy zatem uznać za przedwczesne. Co więcej, w chwili obecnej brak jest przesłanek do uznania, że decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. nie istnieje. Nieodnalezienie takiego dokumentu w zasobach archiwalnych nie oznacza bowiem, że dokument ten nigdy nie został wytworzony. Organ II instancji niewystarczająco wyjaśnił przy tym swoje twierdzenia co do obowiązków inwestora w zakresie zorganizowania procesu budowy i uwzględnienia przez niego określonych zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Nie wskazano również powodów uniemożliwiających pozytywne załatwienie odwołania z dnia [...] kwietnia 2015 r. Ponadto oryginał decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. znajduje się obecnie w prokuraturze, a akta sprawy zostały przekazane do biegłego.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną, zastrzeżeniem jednak art. 57a p.p.s.a.

Na wstępie trzeba zauważyć, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2014 r. stwierdzono, że na działkach nr [...] i [...], arkusz [...], obręb P., przy ul. P. nr [...] prowadzone są roboty budowlane (k. 19-20 akt adm. organu I instancji). Inwestor nie okazał jednak wtedy żadnego dokumentu wskazującego na legalność prowadzonych robót budowlanych. Dopiero w dniu [...] kwietnia 2014 r. przedłożył on decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę – rozbudowę i nadbudowę lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego przy ul. P. [...] w P., na terenie działek nr [...] i [...], arkusz [...] i [...], obręb P. (k. 25-26 akt adm. organu I instancji). Jednocześnie podczas kontroli z dnia [...] maja 2014 r. ustalono, że inwestor dysponuje decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], zmieniającą decyzją z dnia [...] marca 2005 r. w ten sposób, że zakresem inwestycji objęto również prawą oficynę wspomnianego obiektu budowlanego (k. 34-35 akt adm. organu I instancji). Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm., dalej: "pr. bud."). Należy najpierw zauważyć, że zgodnie z art. 28 ust. 1 pr. bud., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 pr. bud.

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozpatrywanej sprawy, należy na początku wskazać, że wykonywanie robót budowlanych dotyczących lewej oficyny poruszanego budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2005 r. nie budziło istotnych zastrzeżeń (k. 229-230 akt adm. organu I instancji). Kontrowersje wiązały się natomiast z oceną legalności robót budowlanych w zakresie prawej oficyny przedmiotowego budynku mieszkalnego. Organy administracji publicznej konsekwentnie przyjmowały w toku postępowania, że dokument z dnia [...] grudnia 2005 r. (k. 231-232 akt adm. organu I instancji) nie jest autentyczną decyzją o pozwoleniu na budowę, wobec czego wykonywane roboty budowlane mają charakter samowolny. Skarżący tymczasem nie zgadzał się z taką oceną materiału dowodowego. Trafne, zdaniem Sądu, okazało się przy tym stanowisko organów administracji publicznej.

Z materiału dowodowego wynika, że pismem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], organ I instancji wystąpił do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji archiwalnej dotyczącej omawianej inwestycji (k. 49-50 akt adm. organu I instancji). W odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta P. wyjaśnił, że znak sprawy na dokumencie z dnia [...] grudnia 2005 r. ([...]) jednoznacznie wskazuje, że postępowanie to miało dotyczyć [...] sprawy w 2004 r. (k. 235 akt adm. organu I instancji). Tymczasem w 2004 r. prowadzono tylko [...] spraw o symbolu [...], wobec czego dokument z dnia [...] grudnia 2005 r. nie może być autentyczny. Co więcej, w powyższym piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. wskazano, że dokument z dnia [...] grudnia 2005 r. został opatrzony pieczęcią "Z-ca DYREKTORA WYDZIAŁU". Tymczasem w dniu [...] grudnia 2005 r. wycofano wszystkie pieczęcie zastępcy dyrektora, gdyż osoba zajmująca dotychczas to stanowisko objęła funkcję p.o. dyrektora wydziału. Od tego momentu stosowano zatem wyłącznie pieczęć "p.o. DYREKTOR WYDZIAŁU".

Okoliczności te, przywoływane przez organy administracji publicznej, trafnie wskazują na nieautentyczność dokumentu z dnia [...] grudnia 2005 r. Sąd pragnie przy tym zaznaczyć, że przeciwko wiarygodności tego dokumentu przemawiają także dalsze argumenty. Przede wszystkim w podstawie prawnej dokumentu z dnia [...] grudnia 2005 r. zawarto następujące stwierdzenie "art.28, 40 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo (tekst jednolity Dz.U. nr 156/2006 poz. 1118 z późn. zm.)". Sam sposób formułowania podstawy prawnej może już budzić pewne wątpliwości. Niemniej należy podkreślić, że dokument, który miał być wydany w dniu [...] grudnia 2005 r. odwołuje się wprost do tekstu jednolitego ustawy, który został ogłoszony dopiero w dniu 1 września 2006 r., a wszedł w życie w dniu 26 października 2006 r. (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118). Tym samym dokument datowany na dzień 30 grudnia 2005 r. nie mógł powstać przed dniem 1 września 2006 r., co z kolei przesądza o jego nieautentyczności.

Trzeba jednocześnie zaznaczyć, że organy I instancji pozyskał od Prezydenta Miasta P. kompletną dokumentację prowadzoną dla sprawy, w której wydano decyzję z dnia [...] marca 2005 r. (sygn. archiwalne [...]). Jeżeli zatem w rzeczywistości doszłoby do zmiany tego ostatniego rozstrzygnięcia, to we wspomnianej dokumentacji powinna znaleźć się wzmianka o decyzji zmieniającej. Tymczasem wymienione akta archiwalne kończą się na wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2005 r., nie zawierając żadnego odniesienie do dokumentu z dnia [...] grudnia 2005 r.

Poza tym w materiale dowodowym znajduje się także dziennik budowy nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. P. [...] w P. (k. 208-214 akt adm. organu I instancji). Dokument ten jednoznacznie określa, że przedsięwzięcie, którego dotyczy, objęte jest pozwoleniem na budowę z dnia [...] marca 2005 r., nr [...]. Nie ulega wątpliwości, że wspomniany dziennik budowy nie odnosi się w ogóle do dokumentu z dnia [...] grudnia 2005 r. Powstaje zatem pytanie, dlaczego dziennik budowy z dnia [...] lutego 2007 r. zupełnie pomija dokument, który miał istnieć już w dniu [...] grudnia 2005 r., a nadto bezpośrednio oddziaływać na decyzję z dnia [...] marca 2005 r.

Powyższe okoliczności wskazuja w sposób niewątpliwy, że dokument z dnia [...] grudnia 2005 r. nie stanowi autentycznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji roboty budowlane prowadzone w zakresie prawej oficyny przedmiotowej budynku mieszkalnego mają charakter samowolny. Skarżący jako inwestor nie dysponuje bowiem obecnie pozwoleniem na budowę w tym zakresie.

Konkluzji tej nie zmienia fakt prowadzenia postępowania karnego przez prokuraturę w związku z podejrzeniem wytworzenia dokumentu z dnia [...] grudnia 2005 r. jako dokumentu nieautentycznego. Celem postępowania karnego jest bowiem wykrycie sprawcy przestępstwa, a następnie pociągnięcie takiej osoby do odpowiedzialności karnej. Okoliczności istotną w niniejszej sprawie jest natomiast brak decyzji pozwoleniu na budowę, a nie ustalenie, czy skarżący jest osobą, która sporządziła dokument nieautentyczny. Dla stwierdzenie, że wymóg z art. 28 pr. bud. nie został zachowany wystarczy zatem, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na budowę. Przyczyny tego stanu, a w szczególności osoby, które przyczyniły się do jego powstania, pozostają bez znaczenia prawnego. Na marginesie Sąd pragnie wskazać, że z pism Prokuratora Rejonowego z dnia [...] czerwca 2015 r. i [...] sierpnia 2015 r., [...], wynika, że w dniu [...] maja 2015 r. wedano postanowienie o przedstawieniu T. J. zarzutów, zaś w dniu [...] czerwca 2015 r. wobec skarżącego zastosowano środek zapobiegawczy w postaci powstrzymania się od prowadzenia robót budowlanych na omawianej nieruchomości. (k. 113 i 187 akt adm. organu I instancji).

W konsekwencji samowolnego prowadzenia robót budowlanych przez skarżącego w zakresie prawej oficyny rozważanego budynku mieszkalnego niezbędne było wszczęcie odpowiedniego postępowania naprawczego. Sąd podziela stanowisko organów administracji publicznej co do zasadności odwołania się w tym przypadku do art. 48 pr. bud.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 pr. bud., właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem art. 48 ust. 2 pr. bud., w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika z kolei z art. 28 ust. 2 pr. bud., jeżeli budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1 pr. bud., (1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z: (a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo (b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (2) nie narusza przepisów, w tych techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Ustawodawca wskazuje zarazem, że postanowieniem, o jakim mowa w art. 48 ust. 2 pr. bud., ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: (1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; (2) dokumentów, o jakich mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 pr. bud. oraz art. 33 ust. 3 pr. bud.; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się jednak art. 20 ust. 3 pkt 2 pr. bud.

Konsekwencja naruszenia obowiązku wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, o jakim mowa w art. 48 ust. 3 pr. bud., została określona w art. 50a pkt 1 pr. bud. (zob. wyrok NSA z dnia 7 maja 2013 r., II OSK 2686/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z kolei tego ostatniego przepisu, właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych – pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i art. 49b ust. 2 pr. bud., nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

Mając na uwadze przytoczone przepisy, należy zgodzić się ze stanowiskiem organów nadzoru budowlanego co do zasadności orzeczenia nakazu rozbiórki. Trzeba bowiem zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dl Miasta P. nakazał skarżącemu wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. P. [...] w P. o prawą oficynę, wykonywaną bez wymaganego pozwolenia na budowę (k. 24-25 akt adm. organu I instancji). Postanowienie to został doręczone skarżącemu w dniu [...] grudnia 2014 r. (k. 30 akt adm. organu I instancji). Od tego momentu był on zatem zobowiązany do powstrzymania się od prowadzeniem robót budowlanych.

Zgodnie z protokołem nr [...], znak [...], sporządzonym w dniu [...] grudnia 2014 r., inwestor zrealizował, nieprzewidziany w projekcie budowlanym zamiennym, szyb windowy, wykonany z bloczków betonowych (k. 9-10 akt adm. organu I instancji). Pozostałe elementy ścian piwnic i parteru wykonano z betonu wylewanego, bloczków betonowych i bloczków YTONG. Dodatkowo zrealizowana została konstrukcja stalowa – słupy i rygle z profili typu HEB. Organ I instancji ocenił zarazem stan zaawansowania robót budowlanych na dzień [...] grudnia 2014 r. następująco: piwnica – ściany i strop nad piwnicą; parter – ściany, a strop nad piwnicą był w trakcie wykonywania. Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Następnie w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. uczestnik postępowania zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. o dalszym prowadzeniu robót budowlanych przez inwestora, załączając dokumentację fotograficzną (k. 51-55 akt adm. organu I instancji). W konsekwencji organ I instancji przeprowadził w dniu [...] stycznia 2015 r. kolejną kontrolę, w trakcie której ustalono, że od dnia [...] grudnia 2014 r. w prawej oficynie budynku wykonywane są roboty budowlane, polegające na: (1) zabetonowaniu stropu nad parterem; (2) wykonaniu ścian szybu windowego; (3) wykonaniu ścian zewnętrznych z bloczków YTONG (k. 57-58 akt adm. organu I instancji). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. uznał zatem, że inwestor naruszył zakaz nałożony na niego w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2014 r. i nakazał rozbiórkę na podstawie art. 50a pkt 1 pr. bud. Z takim poglądem nie zgodził się inwestor, a wyłaniające się w tej mierze wątpliwości uwzględnił na korzyść skarżącego organ II instancji. Stanowisko to zasługuje w ocenie Sądu na aprobatę.

Powyższa konkluzja nie oznacza jednak, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 50a pkt 1 pr. bud. Z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], wynika bowiem, że konstrukcja prawej oficyny (słupy i rygle) wykonana jest do poziomu III piętra włącznie, ściany zewnętrzne wykonane są do poziomu I piętra włącznie (k. 80-82 akt adm. organu II instancji). Ponadto wykonane jest deskowanie stropu nad I i II piętrem. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący kontynuował prowadzenie robót budowlanych, mimo wyraźnego zakazu nałożonego w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2014 r., doręczonego w dniu [...] grudnia 2014 r. Tym samym trafnie organy administracji publicznej uznał, że zaktualizował się obowiązek art. 50a pkt 1 pr. bud. polegający na wydaniu nakazu rozbiórki.

Należy przy tym zaznaczyć, że prowadzenie powyższych robót budowlanych nie było co do zasady kwestionowane przez skarżącego. Podnosił on jedynie, że roboty te związane są z niezbędnym zabezpieczeniem, a zatem na mocy art. 48 ust. 3 pr. bud. wyłączone było powoływanie się w tym zakresie na art. 50a pkt 1 pr. bud. Takie stanowisko okazało się jednak nietrafne.

Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że rozmiar i charakter robót budowlanych wykonanych przez skarżącego wyklucza uznanie, że prace te miały charakter wyłącznie zabezpieczający. Przeciwnie, nie zmierzały one w ogóle do utrzymania istniejącego stanu i przeciwdziałania ewentualnej katastrofie budowlanej, lecz stanowiły dalszą realizację inwestycji.

Ponadto, wbrew sugestiom zawartym w skardze z dnia [...] września 2015 r. (k. 3-6 akt sądowych), należy zdaniem przyjąć, że inwestor nie może samodzielnie decydować, czy dane roboty budowlane mają charakter prac zabezpieczających w rozumieniu art. 48 ust. 3 pr. bud. Bez znaczenia są przy tym również ewentualne uwagi wskazujące na zasadność prowadzenia takich prac zawarte w opiniach przedłożonych przez inwestora. Możliwość i zakres takich prac powinna być wyraźnie określona w postanowieniu wydanym na mocy art. 48 ust. 2 pr. bud. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2012 r., II SA/Kr 1356/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r. nie zawierało żadnego postanowienia w tym zakresie, a zatem inwestor nie był uprawniony do prowadzenia jakichkolwiek prac zabezpieczających. Jeżeli natomiast uważał on, że takie prace są niezbędne, to powinien był zwrócić się do organu I instancji z wnioskiem o odpowiednią zmianę postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r.

Sąd pragnie zarazem zaznaczyć, że w poruszanym zakresie w orzecznictwie prezentowana jest także częściowo odmienna wykładania art. 48 ust. 3 pr. bud. (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 października 2012 r., II SA/Gl 852/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela przedstawionej tam interpretacji powołanego przepisu.

Należy przy tym uzupełniająco podkreślić, że organy administracji publicznej mogły na podstawie art. 50a pkt 1 pr. bud. nakazać rozbiórkę całego obiektu budowalnego określonego jako prawa oficyna poruszanego budynku mieszkalnego, a nie tylko tej części, która została wybudowana z naruszeniem zakazu ustanowionego w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2014 r. Wprawdzie prima facie powołany przepis nie rozstrzyga tej kwestii jednoznacznie. Niemniej zestawienie art. 50a pkt 1 i art. 50a pkt 2 pr. bud. prowadzi do wniosku, że tylko ten ostatni przepis ogranicza nakaz rozbiórki do części obiektu budowlanego, wykonanego po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu robót. Przedmiotem nakazu rozbiórki wydanego na podstawie art. 50a pkt 1 pr. bud. może być zatem objęty a contrario cały obiekt budowlany samowolnie realizowany.

Podsumowując, organy administracji publicznej trafnie uznały, że skarżący nie dysponował pozwoleniem na budowę, a wykonywane przez niego roboty budowlane miały charakter samowolny. Słusznie przyjęto zarazem, że właściwy w niniejszej sprawie jest tryb naprawczy określony w art. 48 i art. 49b pr. bud. Nie ulega zarazem wątpliwości, że mimo doręczenia w dniu [...] grudnia 2014 r. postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. nakazującego skarżącemu wstrzymanie przedmiotowych robót budowlanych, inwestor prowadził je dalej, co potwierdzają w szczególności oględziny przeprowadzone w dniu [...] lipca 2015 r. Tym samym zaistniała przesłanka do wydania nakazu rozbiórki na mocy art. 50a pkt 1 pr. bud., co też organy administracji publicznej słusznie uczyniły. Kontrolowane rozstrzygnięcia okazały się zatem prawidłowe i odpowiadają prawu.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.