Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 984/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 2 ust. 1, 3 i 4, art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 91
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] numer [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na niezarejestrowanych automatach do gier oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją numer [...] z [...] r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł. w Ł. nr [...] z [...] r. wymierzającą I.K. karę pieniężną w kwocie 60 000 zł z tytułu urządzania, poza kasynem gry, tj. w lokalu mieszczącym się w Ł. przy ulicy A 67, gier na automatach:

1) "PLATIN HOT GAMES" nr [...],

2) "HOT SPOT HOT GAMES" nr [...],

3) "PLATIN HOT GAMES" nr [...],

4) "BLACK HORSE HOT GAMES" nr [...]

5) "KAJOT HOT GAMES" nr [...]

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

W dniu 16.12.2016 r. w lokalu w Ł. przy ul. A 67 funkcjonariusze Urzędu Celnego II w Ł. dokonali kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier, o których mowa w ustawie z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r, poz. 471 ze zm.: dalej: "u.g.h."). Kontrolę przeprowadzono na podstawie art. 211 k.p.k. w zw. z art 113 § 1 k.k.s. na podstawie wydanego postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] o sygn. akt [...] o żądaniu wydania rzeczy i przeszukaniu z dnia [...] r.

Ze sporządzonego na tę okoliczność protokołu eksperymentu procesowego z 16.12.2016 r. i notatki służbowej wynika, że z chwilą rozpoczęcia czynności przez witryny lokalu widać było, że automaty są włączone. Zażądano wpuszczenia funkcjonariuszy Służby Celnej do lokalu, jednak ich nie wpuszczono. Automaty zostały wyłączone. Osoby obsługujące lokal próbowały wypuścić z lokalu graczy tylnymi drzwiami. W tym momencie funkcjonariusze Służby Celnej i funkcjonariusze II Komisariatu Policji dostali się do lokalu. Wchodząc do lokalu ustalono, że w jednym pomieszczeniu lokalu znajdują się 4 automaty do gier hazardowych i w drugim - 3 automaty do gier hazardowych. Ustalono, że z chwilą wejścia funkcjonariuszy do lokalu wszystkie 7 automatów znajdujących się w lokalu było już wyłączonych. W lokalu obecne były osoby obsługujące lokal – T.M. i P.M.K. oraz K.S.T. T.M. znajdował się za "barem", natomiast P.M.K. dysponował kluczami od drzwi lokalu i wpuszczał kolejne przybyłe do lokalu osoby (I.K. i adw. J.B.). W chwili wejścia funkcjonariuszy do lokalu K.S.T. znajdował się w pomieszczeniu z automatami do gier hazardowych i oświadczył funkcjonariuszom, że przebywał jedynie w toalecie oraz że mieszka niedaleko, a kiedyś grał na automatach w tym lokalu. W trakcie czynności do lokalu przybył I.J.K., który początkowo oświadczył funkcjonariuszom, że jest pełnomocnikiem "podmiotu kontrolowanego" jednak pomimo żądania nie ujawnił żadnych danych podmiotu, którego rzekomo jest pełnomocnikiem. I.K. spisał dane funkcjonariuszy wraz z numerami legitymacji. Następnie do lokalu przybył J.B., który wylegitymował się legitymacją adwokacką. Adw. J.B. początkowo oświadczył, że jest pełnomocnikiem obsługującego lokal T.M., następnie oświadczył, że nie jest pełnomocnikiem lecz osobą przybraną przez ww. T.M. do zatrzymania rzeczy. J.B. oświadczył ponadto, że osobą przybraną do zatrzymania rzeczy jest również przybyły do lokalu I.K. J.B. pomimo, iż nie okazał pełnomocnictwa od T.M. ingerował w treść informacji uzyskiwanych od niego.

Organ wskazał, że z protokołu wynika, że wszystkie zatrzymane automaty posiadają cechy charakterystyczne dla automatów do gier hazardowych, w szczególności obudowy typowe dla automatów do gier hazardowych, akceptory pieniędzy, monitory.

Osoby obsługujące lokal – T.M. i P.M.K. pomimo żądania funkcjonariuszy nie wskazali danych pracodawcy. Danych podmiotu, który w przedmiotowym lokalu prowadzi działalność nie ujawnił również przedstawiciel podmiotu kontrolowanego – I.K., jak i przybyły do lokalu legitymujący się legitymacją adwokacką J.B. Obsługa lokalu nie okazała funkcjonariuszom żadnych dokumentów dotyczących prowadzonej w lokalu działalności, jak również nie przekazano kontrolującym kluczy do zatrzymanych automatów.

Przeprowadzono oględziny automatów. Na zatrzymane i zabezpieczone ww. urządzenia (7 sztuk) wystawiono pokwitowanie i przekazano do magazynu Izby Celnej w Ł.

Biegły sądowy, w wyniku przeprowadzonych eksperymentów, stwierdził, że gra na urządzeniach: "PLATIN HOT GAMES" nr [...], "HOT SPOT HOT GAMES" nr [...], "PLATIN HOT GAMES" nr [...], "BLACK HORSE HOT GAMES" nr [...] oraz "KAJOT HOT GAMES" nr [...] wypełniają definicję automatów do gier w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, co oznacza, że działalność prowadzona przez stronę narusza art. 3 tej ustawy oraz art. 14 ust. 1 ustawy.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wszczął z urzędu wobec I.K. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w lokalu mieszczącym się w Ł. przy ulicy A 67.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. włączył do akt sprawy, akta sprawy karnej skarbowej o nr [...], w szczególności protokół eksperymentu procesowego nr [...] z 16.12.2016 r. i opinię biegłego sądowego z 19.07.2017 r., a także akta postępowania nr [...], m.in. umowę najmu powierzchni użytkowej z dnia 01.09.2013 r. zawartą pomiędzy B, a C Sp. z o.o. (w organizacji - obecnie C Sp. z o.o.) wraz z załącznikami i umowę współpracy z dnia 02.09.2013 r. zawartą pomiędzy B, a C Sp. z o.o. wraz z załącznikami i aneksami oraz akta postępowania o sygn. akt [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł. wymierzył I.K. karę pieniężną w wysokości 60000 zł z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na 5 automatach do gier.

W dniu 25.06.2021 r., pełnomocnik adw. J.B. złożył pismo, w którym wyjaśnił, że niestawiennictwo strony w dniu przesłuchania było spowodowane faktem nagłego zasłabnięcia A.M. w siedzibie firmy. Pełnomocnik wyjaśnił, że A.M. została przewieziona do kliniki [...] w Ł., gdzie wykonano jej badanie USG brzucha. Wraz z A.M. w klinice obecny był I.K., który pozostaje w nieformalnym związku z A.M. Pełnomocnik podniósł konieczność przesłuchania A.M. oraz I.K., gdyż strona chciałaby się odnieść do zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza dokumentów pochodzących z postępowania prowadzonego przez prokuraturę w R. Dotyczy ono bowiem zupełnie innych urządzeń (CSANI), które nigdy nie były eksploatowane przez stronę w lokalu przy ul. A w Ł., która stała się podstawą wszczęcia niniejszego postępowania. Zachodzi również bezwzględna konieczność opisania przez stronę charakteru współpracy i przede wszystkim jej zakończenia ze spółką C Sp. z o.o. w kontekście wnioskowanych przez organ dokumentów. W ocenie pełnomocnika, organowi jest wiadomym z urzędu, że w październiku 2016 roku spółka C zaprzestała prowadzenia swojej działalności a prezes jej zarządu – Ł.B. zrezygnował z pełnionej funkcji prezesa zarządu ustanawiając likwidatora spółki celem rozwiązania wszelkich umów z kontrahentami spółki. Zdaniem pełnomocnika kwestia ta jest bardzo istotna, albowiem również sam organ domaga się od strony dostarczenia dokumentów, w szczególności wypowiedzenia umowy o współpracę oraz dokumentu wypowiedzenia umowy najmu, czego dowodem jest również wezwanie z dnia 18 maja 2021 roku. Dalej pełnomocnik wskazał, że kwestie te wymagają wyjaśnienia i będą przedmiotem zeznań stron w prowadzonych postępowaniach. Dodatkowo adw. J.B. zaznaczył, że to spółka C jest w posiadaniu wszelkich dokumentów wnioskowanych przez organ, szczegóły dotyczące okoliczności rozwiązania umów zostaną przedstawione przez stronę.

Wobec powyższego stanowiska prezentowanego przez pełnomocnika strony, organ podkreślił, że ww. pismo wpłynęło już po zakończeniu postępowania, a więc nie odniesiono się w zaskarżonej decyzji do stanowiska strony. Organ wyjaśnił jednak w decyzji, że wezwanie na przesłuchanie strony zostało wysłane, tylko z uwagi na wniosek pełnomocnika strony w tym zakresie. Organ przychylił się do wniosku pełnomocnika chociaż posiadał materiał do wydania rozstrzygnięcia bez konieczności powoływania dodatkowych dowodów.

Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a/ art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r., poprzez ich bezzasadne zastosowanie przez organ odwoławczy, w sytuacji gdy przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji i nie mógł stanowić podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z uwagi na brak jakiegokolwiek przepisu przejściowego uzasadniającego jego dalsze stosowanie w sprawach wszczętych a niezakończonych decyzją,

b/ art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że urządzającym gry w rozumieniu tego przepisu jest podmiot wynajmujący lokal, w którym wstawiono urządzenia do gier,

c/ art. 189c k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepis ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2017 r. są względniejsze dla sprawcy deliktu administracyjnego polegającego na urządzeniu gier na automatach, ponieważ wyeliminowano znamię deliktu administracyjnego polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry;

2. obrazę przepisów proceduralnych, mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to: a) art.191 o.p. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzenie wniosków z niej niewynikających, w szczególności, iż strona jest podmiotem urządzającym gry na automatach na podstawie materiałów zgromadzonych w innych postępowaniach, w których I.K. nie był stroną, a także na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniach karnych, w których I.K. również nie był stroną.

Podnosząc powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Pismem z dnia 11.08.2021 r. pełnomocnik podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie twierdzenia, jakoby strona była podmiotem urządzającym gry w lokalu przy ul. A 67 w Ł. I.K. nie wykonywał żadnych czynności przy obsłudze spornych urządzeń. Okoliczność ta nie wynika z zebranych w sprawie dowodów. Strona podniosła, że niedopuszczalne jest aby w przedmiotowej sprawie toczyły się dwa odrębne postępowania dotyczące tego samego stanu faktycznego i zdarzenia historycznego. Organowi jest bowiem znane z urzędu, że prowadzi identyczną sprawę dotyczącą urządzania gier na automatach poza kasynem gry w lokalu przy ul. A 67, w którym stroną jest A.M. Taki układ jest niedopuszczalny, bowiem prowadzone są dwa postępowania o to samo. Wobec powyższego wniesiono o umorzenie postępowania prowadzonego w stosunku do I.K.

Mając na względzie powyższy stan faktyczny sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że uznał za wystarczający materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Podkreślił, że jak wynika z akt sprawy organ I instancji uwzględnił wniosek pełnomocnika i stworzył możliwość złożenia zeznań zgodnie z wnioskiem. Stan faktyczny sprawy zdaniem organu II instancji wynika z zebranego materiału dowodowego sprawy i nie wymaga dodatkowych ustaleń, nadmieniając, że obowiązek poszukiwania dowodów nie ciąży wyłącznie na organie.

Organ II instancji odnosząc się do wyroku NSA z 3 sierpnia 2021 r. o sygn. akt II GSK 223/20 wskazał, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Tym samym organ II instancji z bezpodstawne uznał zarzuty pełnomocnika strony o braku podstaw prawnych do wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych poza kasynem gry wobec I.K., w sytuacji wcześniejszego prowadzenia postępowania w stosunku do A.M.

Organ wyjaśnił dalej, że z dniem 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 88). W niniejszej sprawie, podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r., mimo, że rozstrzygnięcie organu zostało wydane już po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych. Organ II instancji stwierdził, że organ I instancji przyjął prawidłowo w rozpoznawanej sprawie, że ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem przepisów prawa winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę, a zatem miarodajny dla oceny skutków prawnych stanu stwierdzonego przez funkcjonariuszy celnych w dacie kontroli tj. 16.12.2016 r., jest stan prawny obowiązujący w tym dniu.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że postanowieniem z [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł. włączył do akt sprawy jako dowód: akta postępowania karnego skarbowego o sygn. [...], w tym materiały kontroli, akta postępowania nr [...] i akta postępowania o sygn. [...] i powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, że organy podatkowe są uprawnione do posłużenia się materiałem dowodowym zgromadzonym w ramach innych postępowań (podatkowych, karnych), pod warunkiem prawidłowego ich włączenia w poczet materiału dowodowego danej sprawy. Jak wynika z powyższego materiały zostały włączone do materiału dowodowego sprawy, a strona została o tym powiadomiona. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził przy tym prawidłowość oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ I instancji, zgodnej z prawidłami logiki i bezzasadność zarzutów pełnomocnika.

Organ II instancji powołując następnie treść art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania zobowiązania publicznoprawnego oraz ustalając zakres znaczenia znamienia czasownikowe "urządzający", który nie posiada swojej legalnej definicji w ustawie o grach hazardowych, wskazał, że pojęcie to winno nastąpić o znaczenie nadane temu określeniu w języku polskim. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego [E.Sobol (red) Warszawa 2002. s. 1091], "urządzać" oznacza wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty; rzeczy; zagospodarować; przedsięwziąć; zorganizować np. jakąś wycieczkę, zabawę itp.; zapewnić komuś dobre warunki materialne. Przez urządzanie gry należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadza do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Przy czym realizowanie nawet jednej z wielu czynności prowadzących finalnie do tego, że gra hazardowa miała miejsce, wystarczającym jest do uznania osoby realizującej te czynności, z których każda przyczynia się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie. Do tych czynności niewątpliwie należą czynności związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach, stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych itp. Do czynności tych należą także czynności związane z nadzorem i zapewnieniem ciągłości przebiegu samej gry hazardowej, w tym bieżąca obsługa automatów do gier (zapewnienie i realizacja wypłat uzyskanym wygranym graczom, zapewnienie warunków, aby gra w ogóle mogła być prowadzona).

Organ II instancji wskazał, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależało przede wszystkim od ustalenia czy istnieją przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, tj. w pierwszej kolejności należało ustalić czy kontrolowane urządzenia umożliwiały grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Pierwszą, ustawową cechą tak rozumianej gry na automatach jest możliwość wygranych pieniężnych lub rzeczowych, drugą zaś element losowości/charakter losowy. Organ powołując następnie na wyrok Sądu Najwyższego z 7 maja 2012r., sygn. akt V KK 420/11, w którym Sąd ten odnosił się do "losowego charakteru" gry na automacie, stwierdził, że jak wynika z akt sprawy I.K. zawarł w dniu 02.09.2013 r. "umowę współpracy" z C sp. z o.o., jako reprezentujący B zwany zgodnie z umową serwisantem - do wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na eksploatacji automatów do gier w punktach na terenie całego kraju. I.K. był zaangażowany w urządzanie gier w przedmiotowym punkcie, czego dowodzi m.in. jego obecność w momencie kontroli i wykazane zainteresowanie sprawą. Organ odwoławczy podkreślił, że przybył do lokalu, po rozpoczęciu czynności przez funkcjonariuszy i został wpuszczony do lokalu przez osoby obsługujące lokal. Zgodnie z § 5 umowy współpracy - obowiązkami SERWISANTA są: prowadzenie na rzecz OPERATORA kompleksowej usługi serwisowej, obejmującej: bieżącą konserwacje automatów do gier, o których mowa w Załączniku nr 1, co obejmuje w szczególności okresowe sprawdzenie poprawności funkcjonowania urządzeń oraz wymianę zużytych części lub elementów eksploatacyjnych;- naprawę uszkodzonych automatów - po uprzedniej konsultacji z personelem technicznym OPERATORA co do sposobów i technologii planowanej naprawy; prowadzenie dokumentacji eksploatacyjnej każdego z automatów i punktów gier, w tym szczególnie dokonywanie w niej zapisów potwierdzających rzeczywiste zdarzenia techniczne i gospodarcze; rozliczanie eksploatowanych automatów do gier terminowo i rzetelnie, w sposób szczegółowo uzgodniony z OPERATOREM. Jeśli którejkolwiek z czynności, o których mowa w § 5, OPERATOR nada rangę nagłej interwencji, to wówczas SERWISANT zobowiązany jest wykonać niezbędne czynności niezwłocznie, a nie później niż w terminie 48 godzin od zgłoszenia. W każdym innym przypadku SERWISANT swoje obowiązki realizować będzie na bieżąco, zgodnie ze stałym harmonogramem pracy, ustalonym z OPERATOREM, a w przypadku zdarzenia jednorazowego - w terminie 7 dni od jego zajścia (§ 6 umowy współpracy). Zgodnie z § 7 umowy współpracy SERWISANTOWI, z tytułu realizacji, przysługuje od OPERATORA miesięczne wynagrodzenie w kwocie 3.500,00 (trzy tysiące pięćset) złotych netto, powiększone o podatek VAT, płatne za danym miesiąc na podstawie stosownej faktury, w terminie do 10 dnia każdego miesiąca. Umowa zawarta zostaje na czas nieoznaczony. Wypowiedzenie umowy, niezależnie od rodzaju, wymaga formy pisemnej (§ 9 umowy współpracy).

Organ II instancji wskazał, że w aktach postępowania znajduje się również świadectwo zawodowe nr [...], w którym Minister Finansów w dniu 08.12.2009 r., na podstawie art 19 ust 3 u.g.h. stwierdza, że I.J.K. złożył z wynikiem pozytywnym egzamin na stanowisko nadzorujący punkty gry na automatach o niskich wygranych z następującym zakresem uprawnień: reprezentacja Spółki przed Urzędem Celnym i Policją, nadzorowanie działania automatów do gier o niskich wygranych, przyjmowania reklamacji i sporządzanie odpowiednich protokołów, odpowiedzialność za rozliczanie automatów do gier o niskich wygranych bezpośrednio w punktach gier, serwisowanie automatów o niskich wygranych. Wynika z tego, że I.K. - dyrektor zarządzający w firmie B już od wielu lat posiadał doświadczenie w nadzorowaniu i obsłudze automatów do gier i ich serwisowaniu. Przesłuchany w charakterze świadka w dniu 5.08.2015 r. na etapie kontroli podatkowej I.K. zeznał, że w godzinach udostępniania potencjalnym klientom automatów do gier, w lokalu w Ł. przy ulicy A 67 zawsze obecny był pracownik firmy B. Dalej świadek zeznał, że wyłącznie w lokalu przy ulicy A 67 był stały nadzór pracowników. Osoby, które nadzorowały lokal to: I.K., G.O., W.W., T.W. Zgodnie z zeznaniem świadka, firma B na podstawie umów serwisowych mogła wykonywać czynności związane z funkcjonowaniem urządzeń, w tym wyjmowanie gotówki. Przy wyjmowaniu gotówki z automatów zawsze obecny był osobiście I.K., który potwierdzał kwoty wyjętej z automatów gotówki oraz potwierdzał za zgodność ze stanem faktycznym protokół wewnętrzny z tej czynności.

Organ odwoławczy stwierdził, że analiza materiału dowodowego nie pozostawia wątpliwości, że strona niniejszego postępowania miała znaczący i decydujący wpływ na organizację w lokalu gier na automatach hazardowych. Organ jest w posiadaniu materiału, z którego wynika, że I.K. wraz z A.M. prowadzącą działalność pod nazwą B brał czynny udział w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach także w innych lokalizacjach na terenie Ł. i województwa [...] oraz współpracował nie tylko ze spółką C Sp. z o.o., ale także z innymi firmami zajmującymi się organizacją gier na automatach do gier hazardowych. Z zeznań świadka z dnia 05.08.2015 r. dyrektora zarządzającego firmy B I.K. wynika, że firma A.M. współpracowała również w takim samym zakresie, jak ze spółką C, także ze spółką D Sp. z o.o., a przesłuchiwany w dniu 28.09.2015 r. w toku postępowania przez Prokuraturę Apelacyjną w R. o sygn. akt [...] świadek I.K. zeznał, że firma B współpracowała także z Kancelarią Prawa Finansowego [...] w zakresie urządzeń typu MTKiosk. Firma ta jest znana organowi z szeroko rozwiniętej działalności hazardowej w wielu lokalizacjach na terenie województwa [...]. W aktach postępowania znajduje się umowa współpracy zawartej przez firmę B a Kancelarią Prawa Finansowego [...], należącej do A.G. Umowa została podpisana w imieniu firmy B przez I.K. Organ II instancji wskazał także, że na przestrzeni lat: 2011-2016 funkcjonariusze celni dokonali kliku kontroli w lokalach, w których działalność prowadziła firma B, które zakończyły się zatrzymaniem nielegalnych automatów do gier. W wyniku kontroli wszczynane były postępowania administracyjne w zakresie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych. I.K. odpowiadał za działalność firmy, jej organizację i to on nawiązywał współpracę z firmami, przy których udziale organizowane były gry. Przesłuchany w dniu 28.09.2015 r. w charakterze świadka na etapie postępowania Prokuratury Apelacyjnej w R. o sygn. akt [...] I.K. zeznał, że do jego obowiązków w firmie należy zarządzanie pracownikami, wytyczanie celów firmy, płatności, nadzór nad bieżącą działalnością firmy. Z protokołu przesłuchania wynika, że to on poznał A.G. prowadzącego działalność pod nazwą "Kancelaria Prawa Finansowego [...]", z którym nawiązał współpracę i podpisał umowę w zakresie urządzeń typu MTKiosk, a jego pełnomocnika B.W. poznał po wydarzeniach, podczas których zostało zabezpieczonych bardzo dużo urządzeń przez urzędy celne i policję. I.K. zeznał, że to on rozmawiał z A.G. w zakresie rozliczeń z firmą.

Organ odwoławczy stwierdził dalej, że z powyższego materiału dowodowego wynika, że I.K. jako dyrektor zarządzający w firmie B, a także ją reprezentujący, miał aktywny udział w organizowaniu nielegalnego przedsięwzięcia w lokalach, należących do reprezentowanej przez niego firmy. Także w trakcie kontroli dotyczącej niniejszego postępowania przybył do lokalu po wszczęciu kontroli, oświadczył, że jest pełnomocnikiem kontrolowanego podmiotu i spisał dane funkcjonariuszy wraz z numerami legitymacji. Działania powyższe świadczą zdaniem organu o dużym zaangażowaniu strony postępowania w funkcjonowanie działalności firmy. Fakty powyższe świadczą o świadomym działaniu strony i wyczerpują znamiona definicji urządzania gier na automatach, która jak to wykazano wyżej obejmuje swym zakresem szereg czynności związanych z udostępnieniem automatów, ale także umożliwieniem ich użytkowania w zakresie gier hazardowych, w tym także wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach. I.K. wraz z A.M. w ramach prowadzonej działalności nie pierwszy raz wynajmowali powierzchnię lokalu pod instalację automatów, umożliwiając urządzanie nielegalnych gier hazardowych, przy współpracy z właścicielami tych urządzeń i podejmując związane z tym ryzyko. Z umowy najmu powierzchni użytkowej w lokalu położonym w Ł. przy ul. A 67 wynikało, że strona postępowania jako dyrektor zarządzający i pełnomocnik firmy B miał wiedzę co do rodzaju działalności prowadzonej przez C Sp. z o.o., na wynajętej powierzchni, bowiem w umowie tej wprost wskazano, że wynajętą powierzchnię najemca wykorzysta w celu prowadzenia własnej działalności rozrywkowo - hazardowej. Niewątpliwie, w poczuciu bezkarności z procederu umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach, strona niniejszego postępowania I.K. wraz z A.M. uczynili sobie stałe źródło dochodu. Zdaniem organu strona miała pełną świadomość dotyczącą zasad urządzania gier na automatach oraz wiedzę co do nielegalności procederu urządzania gier na automatach poza kasynem gry i konsekwencji z tym związanych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził także, że do ustalenia uczestnictwa strony w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach w przedmiotowym lokalu ma także fakt podpisania przez niego umowy współpracy zawartej 2 września 2013 r. pomiędzy spółką C a B. W umowie tej firma B zobowiązała się bowiem do bieżącej obsługi automatów do gier polegającej na świadczeniu usług serwisowych obejmujących konserwacje automatów do gier, w szczególności poprzez okresowe sprawdzanie poprawności funkcjonowania urządzeń oraz wymianę zużytych części lub elementów eksploatacyjnych oraz obejmujących naprawę uszkodzonych automatów po uprzedniej konsultacji z personelem technicznym spółki C, co do sposobów i technologii planowanej naprawy. Ponadto we wskazanej umowie jest zapis o obowiązku rozliczania eksploatowanych automatów w sposób uzgodniony ze spółką. Z tytułu realizacji przedmiotowej umowy firmie B przysługiwało wynagrodzenie. Powyższe obowiązki wskazują na ścisłą i systematyczną nastawioną na zysk współpracę firmy B, której dyrektorem zarządzającym jest I.K., ze spółką C (później C) w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania urządzeń do gier.

Reasumując, organ II instancji wskazał, że powyższe ustalenia wskazują na aktywne, świadome działanie I.K. - dyrektora zarządzającego w firmie B - w nielegalnym procederze urządzania gier hazardowych na automatach do gier. Zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do nałożenia kary I.K. z tytułu "urządzania gier" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Strona postępowania działając w imieniu firmy pozyskiwała kontrahentów, z którymi nawiązywała współpracę poprzez podpisanie "umowy współpracy" na organizację i urządzanie gier na automatach. Ponadto osobiście realizowała współpracę poprzez bezpośredni nadzór lokalu, w którym urządzane były gry i rozliczenia środków pieniężnych z automatów. Działania I.K. bez wątpienia powodowały, że gra na automatach w ogóle była możliwa. Organ wyjaśnił ponownie, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.

Konsekwencją niezachowania warunku, o którym mowa wyżej jest art. 89 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, według którego karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, a wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy).

Organ II instancji wskazał kolejno, ze automaty do gier hazardowych znajdowały się w lokalu w Ł. przy ulicy A 67 od 28.05.2010 r. Wtedy została podpisana umowa najmu pomiędzy E Sp. z o.o. z siedzibą w C. zwana dalej Najemcą, a B zwana dalej Wynajmującym. Na mocy powyższej umowy na powierzchni 3m² zostały wstawione automaty do gier o niskich wygranych. W imieniu spółki E Sp. z o.o. umowę podpisał I.K. jako inspektor nadzorujący punkty gry na automatach o niskich wygranych. Z informacji znanych organowi z urzędu akt wynika, że pod kontrolowanym adresem funkcjonowały zweryfikowane punkty gier spółki E. W imieniu spółki funkcję nadzorującego pełnił I.K.

Funkcjonariusze celni przeprowadzili oględziny automatów: PLATIN HOT GAMES nr [...], HOT SPOT HOT GAMES nr [...], PLATIN HOT GAMES NR [...], HOT SPOT HOT GAMES nr [...], SILVER SHARK HOT GAMES NR [...], BLACK HORSE HOT GAMES NR [...], KAJOT HOT GAMES NR [...].

W toku postępowania karnego skarbowego o nr [...] przeprowadzono ekspertyzy zatrzymanych w toku kontroli automatów. W oparciu o uzyskane wyniki badania automatów: PLATIN HOT GAMES nr [...], HOT SPOT HOT GAMES nr [...], PLATIN HOT GAMES nr [...], BLACK HORSE HOT GAMES nr [...], KAJOT EIOT GAMES nr [...] stwierdzono, że gry prowadzone są na urządzeniu elektronicznym, w grach na automacie można uzyskać wygrane rzeczowe pozwalające na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach, gry na automacie mają charakter losowy zawierając jednocześnie element losowości, uzyskiwane wyniki rozgrywanych gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego. W celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez grającego kwotą pieniężną, co świadczy o komercyjnym charakterze gier.

Powyższe stwierdzenia spełniają definicję gier oraz wygranej rzeczowej zawartych w art. 2 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Gry na urządzeniach spełniają wymogi gier na automatach w rozumieniu ustawy hazardowej z dnia 19 listopada 2009 r. i związku z tym powinny podlegać przepisom w/w ustawy.

Na pozostałych dwóch automatach zatrzymanych w wyniku kontroli nie udało się przeprowadzić ekspertyzy. Brak było możliwości identyfikacji gier. Podczas badania automaty nie uruchomiły się z pełną funkcjonalnością. Kara pieniężna została zatem wymierzona w związku z urządzaniem gier na 5 automatach, co do których przeprowadzono ekspertyzę.

W konsekwencji organ II instancji zgodził się z rozstrzygnięciem wydanym przez organ I instancji. Prawidłowość ustaleń organu I instancji potwierdzają zeznania m.in. świadka K.T. z 24.01.2017 r., które potwierdzają prawidłowość ustaleń organu, w szczególności, że w lokalu urządzane były gry hazardowe (od 2 lat), gry miały charakter komercyjny (konieczne jest zakredytowanie automatu przez grającego kwotą pieniędzy), w grach na zatrzymanych automatach można było uzyskać wygrane. W trakcie kontroli przybył do lokalu I.K., osoba, która podpisuje umowy z upoważnienia A.M. i jak twierdzi pełnomocnik w piśmie z dnia 21.06.2021 r. jest to osoba, z którą A.M. pozostaje w nieformalnym związku. I.K. wykazał się aktywnością w trakcie kontroli- spisał dane funkcjonariuszy i numery legitymacji. Dodatkowo mimo ustaleń kontroli, A.M. nie zaprzestała procederu - jak zeznał świadek K.T.: był w tym lokalu jeszcze raz, chyba w styczniu tego roku. Nie grał wtedy. Stały tam również maszyny do gier, było ich trzy łub cztery sztuki, były one włączone.

Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji stwierdził, iż w omawianej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek podstawy do odmowy zastosowania w stosunku do strony przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2 u.g.h., co oznacza że wymierzenie kary pieniężnej było uzasadnione. Odmowa zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych w odniesieniu do strony spowodowałaby uniknięcie przez nią odpowiedzialności za świadome łamanie obowiązującego prawa, co nie jest korzystaniem ze swobód traktatowych i nie ma związku z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego, przed zakłóceniem którego chronić ma prewencyjna kontrola, przewidziana w dyrektywie 98/34/WE. W świetle faktów bezspornym jest, że działalność prowadzona w zakresie urządzania gier miała miejsce poza kasynem gry zdefiniowanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy o grach hazardowych.

W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał za całkowicie chybione. W ocenie organu nie jest trafny zarzut naruszenia art. 189c k.p.a., gdyż zgodnie z art. 91 u.g.h., do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Poza tym karę nałożono z uwzględnieniem przepisów ustawy dla strony względniejszych, to jest obowiązujących przed nowelizacją u.g.h.

Reasumując organ II instancji wskazał, że A.M. i I.K. współpracowali w zakresie organizowania gier hazardowych, dlatego wydano na podstawie jednego protokołu dwie decyzje: jedną wobec A.M., a drugą wobec I.K. Z procederu umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach, strona niniejszego postępowania i A.M. uczynili sobie stałe źródło dochodu. Mimo ustaleń kontroli, mimo świadomości nielegalnego charakteru prowadzonej działalności gry hazardowe w tym lokalu nadal były prowadzone. Organ zaznaczył także, że na przestrzeni lat: 2011-2016 funkcjonariusze celni dokonali kilku kontroli w lokalach, w których działalność prowadziła firma B, które zakończyły się zatrzymaniem nielegalnych automatów do gier. W wyniku kontroli wszczynane były postępowania administracyjne w zakresie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych. W sprawach zapadły wyroki stwierdzające prawidłowość stanowiska organu: wyrok WSA w Łodzi z dnia 30.11.2020 r. sygn. akt III SA/Łd 422/20; z dnia 30.07.2019 r. sygn. akt III SA/Łd 294/19 oraz z dnia 28.10.2016 r. sygn. akt III SA/Łd 986/15 i wydany w tej samej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II GSK 604/17 z 23.05.2019 r. Z umowy najmu powierzchni użytkowej w lokalu położonym w Ł. przy ul. A 67 wynikało, że Pani A.M. i Pan I.K. mieli wiedzę co do rodzaju działalności prowadzonej przez C Sp. z o.o., na wynajętej powierzchni, bowiem w umowie tej wprost wskazano, że wynajętą powierzchnię najemca wykorzysta w celu prowadzenia własnej działalności rozrywkowo – hazardowej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik I.K. zaskarżył powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej obrazę przepisów proceduralnych, mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to:

1/ art. 122 o.p. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawy w kwestii ustalenia stosunku prawnego łączącego stronę z właścicielem urządzeń, za które została wymierzona kara administracyjna i oparcie się w tym zakresie na treści dokumentów nieobowiązujących dacie kontroli;

2/ art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p., poprzez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i oparcie zaskarżonej decyzji na podstawie umów nieobowiązujących w dacie kontroli;

3/ art. 188 o.p. w zw. z art. 180 § 1 o.p. poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych strony zgłaszanych w toku postępowania mających na celu ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności ustalenia charakteru współpracy pomiędzy stroną, a C Sp. z o.o.

Wskazując na powyższe uchybienia, pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik argumentował, że skarżący nie może być uznany za tzw. podmiot wprost urządzający gry na automatach albowiem to nie on był właścicielem tych urządzeń i to nie on eksploatował te urządzenia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co nie było sporne w toku prowadzonego postępowania. Wobec tego rodzaju podmiotów nie można stosować automatyzmu sprowadzającego się do nałożenia kary administracyjnej w razie ujawnienia automatów do gier w lokalu strony. Organ nie ustalił treści stosunku prawnego łączącego stronę z właścicielem kwestionowanych urządzeń i nie ocenił treści tego stosunku pod kątem urządzania gier na automatach bądź nie. Pełnomocnik podniósł, że brak zgromadzenia w aktach sprawy umów najmu lokalu, w którym stwierdzono kwestionowane automaty był powodem uwzględnienia skargi A.M. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie III SA/Łd 82/18. Pełnomocnik skarżącego wskazał także, iż w pismach z: 1 lipca 2016 r., 9 grudnia 2016 r. i 13 października 2017 r. oraz odwołaniu z dnia 3 stycznia 2017 r. zgłaszał liczne wnioski dowodowe odnoszące się do ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie podmiotu urządzającego gry na spornych automatach. Stan faktyczny obydwu spraw jest w zasadzie identyczny z tą tylko różnicą, że przesłuchano jedną ze stron umowy i na tym poprzestano, co jednak w dalszym ciągu nie doprowadziło do ustaleń, które mogłyby być podstawą wymierzenia kary administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku, jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. wymierzająca I.K. karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Na wstępie wyjaśnić należy, że 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 88), która zmieniła m.in. brzmienie art. 89 u.g.h.

W niniejszej sprawie podstawę prawną decyzji obu instancji stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r., tj. w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli przeprowadzonej 16 grudnia 2016 r., pomimo iż decyzje organów obu instancji zostały wydane po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych.

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo w rozpoznawanej sprawie przyjęły, że ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem przepisów prawa winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1176/18, Lex numer 3205851). W niniejszej sprawie zaktualizowały się zatem przesłanki do zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym sprzed zmiany dokonanej z dniem 1 kwietnia 2017 r.

Uwzględnienia wymaga również, że w stanie faktycznym sprawy, dotychczas obowiązujący art. 89 u.g.h. był korzystniejszy dla strony skarżącej. Przewiduje bowiem w ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h., że urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegają karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, podczas gdy znowelizowany przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 stanowi, że urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia - podlegają karze pieniężnej, która stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a znowelizowanej ustawy wynosi 100.000 zł od każdego automatu. Działanie polegające na urządzaniu gier w lokalu poza kasynem gry nadal podlega zatem penalizacji, z tym że zagrożone jest karą surowszą. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w sytuacji zmiany przepisów na mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, uwzględniając normę art. 2 Konstytucji RP należy stosować normę względniejszą (por. wyroki NSA: z 19 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1691/12 i z 16 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1996/11, dostępne w CBOSA).

Wobec powyższego należy przyjąć, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie - obowiązujący w dacie stwierdzenia naruszenia prawa - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiący, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz, że wysokość tej kary wynosi 12.000 zł od każdego automatu.

Następnie wskazać trzeba, że stosownie do art. 2 ust. 1 u.g.h. grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Natomiast zgodnie z treścią art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

W rozpoznawanej sprawie, ustalając charakter gier urządzanych na zatrzymanych automatach: PLATIN HOT GAMES nr [...], HOT SPOT HOT GAMES nr [...], PLATIN HOT GAMES nr [...], BLACK HORSE HOT GAMES nr [...], KAJOT HOT GAMES nr [...] organ słusznie uznał, że przedmiotowe automaty spełniały przesłanki gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.. Ustalenia w tym zakresie zostały poczynione w oparciu ekspertyzę zatrzymanych w toku kontroli automatów i opinii z 19 lipca 2017 r. sporządzonych przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w P. – mgr J.T. Z opinii tych wynika, że gry prowadzone są na urządzeniach elektronicznych, w grach na automatach można uzyskać wygrane rzeczowe pozwalające na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach, gry na automatach mają charakter losowy zawierając jednocześnie element losowości, uzyskiwane wyniki rozgrywanych gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego. W celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automatach konieczne jest jego zakredytowanie przez grającego kwotą pieniężną, co świadczy o komercyjnym charakterze gier.

Zdaniem Sądu nie było przeszkód, by w przedmiotowym postępowaniu skorzystać z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych oraz z przeprowadzonych w toku postępowania karnego skarbowego ekspertyz oraz sporządzonych 19 lipca 2017 r. opinii biegłego sądowego z zakresu badania automatów i urządzeń do gier przy Sądzie Okręgowym w P. – mgr J.T. W postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, obowiązuje bowiem zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Dowód w postaci eksperymentu oraz opinii biegłego przeprowadzonego tak jak wszystkie inne dowody w postępowaniu, podlegał swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.). W badanej sprawie opis przeprowadzonego eksperymentu oraz sporządzone opinie są rzeczowe i spójne, a organ wysnuł na ich podstawie logiczne wnioski. W ocenie sądu rzeczony eksperyment stanowił środek dowodowy, który najpełniej odzwierciedlał stan automatów i charakter przeprowadzanych na nich gier. Eksperyment przeprowadzony bowiem został przez funkcjonariuszy celnych, którzy mieli bezpośrednią styczność z kontrolowanymi urządzeniami.

Zauważyć także należy, że działalność w zakresie urządzania gier na zatrzymanych w niniejszej sprawie automatach prowadzona była w lokalu znajdującym się w Ł. przy ul. A 67, a zatem poza kasynem gry, bez zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz rejestracji automatów do gier. Tymczasem, na gruncie przepisów ustawy o grach hazardowych, zasadą jest prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celnego, na podstawie koncesji lub zezwolenia i wyłącznie w kasynach gry (art. 6 ust.1, art. 14 ust.1 i art. 23a ust.1 u.g.h.).

Zdaniem Sądu prawidłowe jest również w okolicznościach niniejszej sprawy uznanie skarżącego I.K. za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, o którym mowa w art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sama ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych na automatach" to ogół czynności i działań umożliwiających takie gry hazardowe, a w szczególności: udostępnienie potencjalnym graczom automatów do gier, zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności. Sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 listopada 2016 r., sygn. II GSK 2736/16 (dostępny w CBOSA), wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter. Chodzi o eliminowanie sytuacji obejścia lub nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów u.g.h., która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia. Ustalenia zaś co do innych podmiotów, czy można przypisać im urządzanie gier nawet na tym samym automacie, z tytułu chociażby bycia właścicielem urządzeń, nie mają wpływu na uznanie odpowiedzialności skarżącego za jego czyny, na podstawie art. 89 u.g.h. (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1470/18, Lex numer 3209537).

W ocenie Sądu z tego rodzaju wspólnym przedsięwzięciem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w sposób bezsporny wynika, że I.K. z uczestniczył w procederze urządzania nielegalnych gier hazardowych na zatrzymanych w sprawie automatach do gier. Ustalając tę okoliczność organ słusznie powołał się między innymi na "umowę współpracy" z 02.09.2013 r. zawartą pomiędzy C sp. z o.o., a I.K., jako reprezentującym B zwany zgodnie z umową serwisantem - do wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na eksploatacji automatów do gier w punktach na terenie całego kraju. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, I.K. był zaangażowany w urządzanie gier w przedmiotowym punkcie, czego dowodzi m.in. jego obecność w momencie kontroli i wykazane zainteresowanie sprawą. Organ odwoławczy słusznie podkreślił, że skarżący przybył do lokalu, po rozpoczęciu czynności przez funkcjonariuszy i został wpuszczony do lokalu przez osoby obsługujące lokal. Z kolei zgodnie z § 5 umowy współpracy, obowiązkami SERWISANTA są: prowadzenie na rzecz OPERATORA kompleksowej usługi serwisowej, obejmującej: bieżącą konserwacje automatów do gier, o których mowa w Załączniku nr 1, co obejmuje w szczególności okresowe sprawdzenie poprawności funkcjonowania urządzeń oraz wymianę zużytych części lub elementów eksploatacyjnych;- naprawę uszkodzonych automatów - po uprzedniej konsultacji z personelem technicznym OPERATORA co do sposobów i technologii planowanej naprawy; prowadzenie dokumentacji eksploatacyjnej każdego z automatów i punktów gier, w tym szczególnie dokonywanie w niej zapisów potwierdzających rzeczywiste zdarzenia techniczne i gospodarcze; rozliczanie eksploatowanych automatów do gier terminowo i rzetelnie, w sposób szczegółowo uzgodniony z OPERATOREM. Jeśli którejkolwiek z czynności, o których mowa w punkcie §5, OPERATOR nada rangę nagłej interwencji, to wówczas SERWISANT zobowiązany jest wykonać niezbędne czynności niezwłocznie, a nie później niż w terminie 48 godzin od zgłoszenia. W każdym innym przypadku SERWISANT swoje obowiązki realizować będzie na bieżąco, zgodnie ze stałym harmonogramem pracy, ustalonym z OPERATOREM, a w przypadku zdarzenia jednorazowego - w terminie 7 dni od jego zajścia (§ 6 umowy współpracy). Zgodnie z § 7 umowy współpracy SERWISANTOWI, z tytułu realizacji, przysługuje od OPERATORA miesięczne wynagrodzenie w kwocie 3.500 (trzy tysiące pięćset) złotych netto, powiększone o podatek VAT, płatne za danym miesiąc na podstawie stosownej faktury, w terminie do 10 dnia każdego miesiąca. Umowa zawarta zostaje na czas nieoznaczony. Wypowiedzenie umowy, niezależnie od rodzaju, wymaga formy pisemnej (§ 9 umowy współpracy).

Znamienny przy tym jest fakt, który nie umknął uwadze organowi II instancji, że w aktach postępowania znajduje się również świadectwo zawodowe nr [...], w którym Minister Finansów w dniu 08.12.2009 r. na podstawie art 19 ust 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) stwierdza, że I.J.K. złożył z wynikiem pozytywnym egzamin na stanowisko nadzorujący punkty gry na automatach o niskich wygranych z następującym zakresem uprawnień: reprezentacja Spółki przed Urzędem Celnym i Policją, nadzorowanie działania automatów do gier o niskich wygranych, przyjmowania reklamacji i sporządzanie odpowiednich protokołów, odpowiedzialność za rozliczanie automatów do gier o niskich wygranych bezpośrednio w punktach gier, serwisowanie automatów o niskich wygranych. Zatem I.K., jako dyrektor zarządzający w firmie B już od wielu lat posiadał doświadczenie w nadzorowaniu i obsłudze automatów do gier i ich serwisowaniu. Ponadto przesłuchany w charakterze świadka w dniu 5.08.2015 r. na etapie kontroli podatkowej I.K. zeznał, że w godzinach udostępniania potencjalnym klientom automatów do gier, w lokalu w Ł. przy ulicy A 67 zawsze obecny był pracownik firmy B. Dalej świadek zeznał, że wyłącznie w lokalu przy ulicy A 67 był stały nadzór pracowników. Osoby, które nadzorowały lokal to: I.K., G.O., W.W., T.W. Zgodnie z zeznaniem strony firma B na podstawie umów serwisowych mogła wykonywać czynności związane z funkcjonowaniem urządzeń, w tym wyjmowanie gotówki. Przy wyjmowaniu gotówki z automatów zawsze obecny był osobiście I.K., który potwierdzał kwoty wyjętej z automatów gotówki oraz potwierdzał za zgodność ze stanem faktycznym protokół wewnętrzny z tej czynności.

W powyższych okolicznościach faktycznych należało zgodzić się z organem odwoławczym, że analiza materiału dowodowego nie pozostawia wątpliwości, że strona niniejszego postępowania miała znaczący i decydujący wpływ na organizację w lokalu gier na automatach hazardowych. Nie bez znaczenia jest również fakt, że I.K. wraz z A.M. prowadzącą działalność pod nazwą B brał czynny udział w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach także w innych lokalizacjach na terenie Ł. i województwa [...] oraz współpracował nie tylko ze spółką C Sp. z o.o., ale także z innymi firmami zajmującymi się organizacją gier na automatach do gier hazardowych. Z zeznań I.K. z dnia 05.08.2015 r. wynika bowiem, że firma A.M. współpracowała także w takim samym zakresie, jak ze spółką C, także ze spółką D Sp. z o.o., a z zeznań I.K. złożonych podczas przesłuchania 28.09.2015 r. w toku postępowania przez Prokuraturę Apelacyjną w R. o sygn. akt [...] wynika, że firma B współpracowała także z Kancelarią Prawa Finansowego [...] A.G. w zakresie urządzeń typu MTKiosk, która to firma jest znana organowi, jak również sądowi z szeroko rozwiniętej działalności hazardowej w wielu lokalizacjach na terenie województwa [...]. W aktach postępowania znajduje się umowa współpracy zawartej przez firmę B, a Kancelarią Prawa Finansowego [...], należącej do A.G. Umowa została podpisana w imieniu firmy B przez I.K. Jak zasadnie wskazuje organ II instancji, na przestrzeni lat: 2011-2016 funkcjonariusze celni dokonali kliku kontroli w lokalach, w których działalność prowadziła firma B, które zakończyły się zatrzymaniem nielegalnych automatów do gier. W wyniku kontroli wszczynane były postępowania administracyjne w zakresie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych. I.K. odpowiadał za działalność firmy, jej organizację i to on nawiązywał współpracę z firmami, przy których udziale organizowane były gry. I.K. w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w dniu 28.09.2015 r. zeznał, że do jego obowiązków w firmie należy zarządzanie pracownikami, wytyczanie celów firmy, płatności, nadzór nad bieżącą działalnością firmy. Z protokołu przesłuchania wynika, że to on poznał A.G. prowadzącego działalność pod nazwą "Kancelaria Prawa Finansowego [...]", z którym nawiązał współpracę i podpisał umowę w zakresie urządzeń typu MTKiosk, a jego pełnomocnika B.W. poznał po wydarzeniach, podczas których zostało zabezpieczonych bardzo dużo urządzeń przez urzędy celne i policję. I.K. zeznał, że to on rozmawiał z A.G. w zakresie rozliczeń z firmą.

Strona w toku całego postępowania kwestionowała wprawdzie obowiązywanie tych umów w dniu przeprowadzenia kontroli automatów do gier w niniejszej sprawie. Nie przedstawiła jednak żadnych przeciwdowodów na okoliczność nieobowiązywania w tym czasie przedmiotowych umów, w szczególności dokumentów potwierdzających wypowiedzenie umów czy zawarcie nowych umów w miejsce dotychczasowych, które obowiązywałaby w dacie przeprowadzania kontroli. Jednocześnie należy zauważyć, że pomimo kwestionowania mocy wiążącej spornych umów, zgromadzony przez organy materiał dowodowy potwierdza ich realizację przez stronę skarżącą.

W ocenie Sądu, wobec powyższego, twierdzenia pełnomocnika skarżącego w zakresie nieobowiązywania ujawnionych umów najmu lokalu i współpracy nie są wiarygodne. Prawidłowo natomiast organy orzekające w sprawie uznały, że postanowienia umowy z najmu powierzchni użytkowej z 1 września 2013 r. i umowy współpracy z 2 września 2013 r. pozostawały aktualne w dniu kontroli automatów przeprowadzonej w niniejszej sprawie. W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w kwestii ustalenia stosunku prawnego łączącego stronę z właścicielem urządzeń oraz wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego przez oparcie zaskarżonej decyzji na umowach nieobowiązujących w dniu kontroli.

Wyjaśnić należy dodatkowo, że wyrok tutejszego sądu wydany w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 82/18, na który powołuje się pełnomocnik skarżącego, dotyczy sprawy rozstrzyganej w sprawie ze skargi A.M. i został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt II GSK 1474/18. We wskazanym wyroku Sąd II instancji potwierdził, że niespornym jest fakt zawarcia umów, na podstawie których wstawiono do lokalu przy ul. A 67 lok. 5 ABC automaty do gier, pomimo braku dostarczenia przez stronę dokumentów potwierdzających zawarcie przedmiotowych umów. Powoływanie się zatem przez stronę na deficyt materiału dowodowego w postaci braku aktualnych na dzień kontroli umów, w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 1474/18, jest całkowicie chybione.

W niniejszej sprawie organ oceniając udział skarżącego w urządzaniu gier na automatach, zasadnie odwołał się w szczególności do postanowień umowy współpracy z 2 września 2013 r. W umowie tej, zawartej przez I.K. jako reprezentującego firmę B firma zobowiązała się do bieżącej obsługi automatów do gier polegającej na świadczeniu usług serwisowych obejmujących konserwacje automatów do gier, w szczególności poprzez okresowe sprawdzanie poprawności funkcjonowania urządzeń oraz wymianę zużytych części lub elementów eksploatacyjnych oraz obejmujących naprawę uszkodzonych automatów po uprzedniej konsultacji z personelem technicznym spółki C, co do sposobów i technologii planowanej naprawy. Ponadto we wskazanej umowie jest zapis o obowiązku rozliczania eksploatowanych automatów w sposób uzgodniony ze spółką. Z tytułu realizacji przedmiotowej umowy firmie B przysługiwało wynagrodzenie. Powyższe obowiązki niewątpliwie wskazują na ścisłą i systematyczną nastawioną na zysk współpracę firmy B, której dyrektorem zarządzającym jest I.K., ze spółką C (później C) w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania urządzeń do gier. O współudziale skarżącego w urządzaniu gier na automatach - jak słusznie wskazał organ II instancji świadczą również zeznania skarżącego złożone w dniu 5 sierpnia 2015 r. Z zeznań tych wynika, że w godzinach udostępniania potencjalnym graczom automatów do gier w lokalu przy ul. A 67 zawsze obecny był pracownik B. Stały nadzór nad lokalem sprawowali I.K., G.O. W.W. i T.W. Poza tym zgodnie z zeznaniami I.K. firma B na podstawie umów serwisowych mogła wykonywać czynności związane z funkcjonowaniem urządzeń, w tym wyjmować gotówkę, co dokumentowano w formie protokołu wewnętrznego. Podczas wyjmowania gotówki z automatów do gier I.K. osobiście potwierdzał kwoty zgromadzonych w urządzeniach środków pieniężnych. W ocenie Sądu powyższe zeznania dowodzą, że skarżący umożliwiał dostęp do automatów do gier, sprawował stały nadzór nad ujawnionymi urządzeniami do gier i zaangażowany był w ich bieżącą obsługę.

Organ słusznie argumentował, że skarżący oraz A.M. współpracowali w zakresie organizowania gier hazardowych. Z procederu umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach strona niniejszego postępowania oraz A.M. uczynili sobie stałe źródło dochodu. Z prawidłowo poczynionych ustaleń organu wynika także, że mimo świadomości nielegalnego charakteru prowadzonej działalności, gry hazardowe nadal były prowadzone w przedmiotowym lokalu.

Należy również zauważyć, że z akt sprawy wynika, że wobec A.M. toczyły się liczne postępowania w przedmiocie urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Wspomnieć trzeba, że decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wymierzył A.M. karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w lokalu F mieszczącym się przy PI. G 17 w O. Podobnie decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wymierzył A.M. karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w tym samym lokalu w O. W powyższych sprawach strona była właścicielem automatów do gier wstawionych do cudzego lokalu. Z kolei w sprawach zakończonych decyzjami: Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z [...] r., Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z [...] r. oraz Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] r. strona była podmiotem udostępniającym powierzchnię lokalu przy ul. A 67 lok. 5A, ul. A 67 lok. 5ABC oraz w lokalu mieszczącym się przy ul. H 32 w P. pod zainstalowanie automatów do gier oraz uczestniczącym w obsłudze tych automatów. W sprawach tych nałożono na stronę kary pieniężne za nielegalne urządzanie gier na automatach.

W powyższych postępowaniach I.K. występował jako świadek, którego zeznania stanowiły podstawę dokonywanych ustaleń faktycznych i które potwierdzają wnioski organów, iż A.M. oraz I.K. mieli wiedzę, co do rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez C Sp. z o.o. na wynajętej powierzchni lokalu, bowiem w umowie tej wprost wskazano, że wynajętą powierzchnię najemca wykorzysta w celu prowadzenia działalności rozrywkowo hazardowej. Niewątpliwe materiał dowodowy sprawy potwierdza wnioski organu o szczególnym zaangażowaniu skarżącego w urządzanie gier w przedmiotowym lokalu.

Powyżej wskazane okoliczności potwierdzają aktywne, świadome i zorganizowane na szeroką skalę działanie I.K., którego celem było podjęcie wspólnego przedsięwzięcia, polegającego na urządzaniu gier na automatach. W rezultacie przyjąć należy, że skarżący w dniu kontroli i zawierania umowy współpracy z 2 września 2013 r. miał pełną świadomość dotyczącą zasad urządzania gier na automatach oraz wiedzę co do nielegalności procederu urządzania gier na automatach poza kasynem gry i konsekwencji z tym związanych.

Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził zatem, że z powyższego materiału dowodowego wynika, że I.K. jako dyrektor zarządzający w firmie B, a także ją reprezentujący, miał aktywny udział w organizowaniu nielegalnego przedsięwzięcia w lokalach, należących do reprezentowanej przez niego firmy. Strona postępowania działając w imieniu firmy pozyskiwała kontrahentów, z którymi nawiązywała współpracę poprzez podpisanie "umowy współpracy" na organizację i urządzanie gier na automatach. Ponadto osobiście realizował współpracę poprzez bezpośredni nadzór lokalu, w którym urządzane były gry i rozliczenia środków pieniężnych z automatów. Sąd w pełni podziela zatem stanowisko organów obu instancji, że działania I.K. bez wątpienia powodowały, że gra na automatach w ogóle była możliwa. Należy podzielić stanowisko organu, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Trzeba w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., mówiąc o "urządzającym", nie ogranicza się do jednego podmiotu, lecz dotyczy każdego, kto współdziała w organizowaniu gier na automatach poza kasynem gry. Na proces organizacyjny składa się bowiem wiele elementów które zapewnić mają sukces przedsięwzięcia. Jeżeli realizacja poszczególnych etapów takiego przedsięwzięcia, czy odpowiedzialność za główne jego elementy, rozdzielona została na kilka podmiotów, to każdy z nich jest urządzającym gry na automatach poza kasynem. Zatem, za urządzanie gry należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadziły do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Przy czym realizowanie nawet jednej z wielu czynności prowadzących finalnie do tego, że gra hazardowa miała miejsce, wystarczającym jest do uznania podmiotu realizującego tę czynność za urządzającego grę. Uznać bowiem należy, że urządzanie gry na automatach stanowi ciąg pewnych czynności, z których każda przyczynia się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra w ogóle się odbywa (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 11 sierpnia 2020 r., II SA/Rz 533/20, dostępny na CBOSA).

W ocenie Sądu, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy bezspornie pozwala zatem uznać I.K. za urządzającego gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Stanowisko organów orzekających w tym zakresie jest w pełni zasadne. W niniejszej sprawie skarżący zapewniał odpowiednie warunki do uruchomienia automatów i umożliwiał klientom swobodny dostęp do automatów oraz zajmował się bieżącą obsługą tych urządzeń. Skarżący podejmował zatem aktywne czynności związane z funkcjonowaniem w lokalu automatów do gier, stwarzając tym samym techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz używanie ich do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.

Ustosunkowując się do argumentacji skargi, podkreślić jeszcze raz należy, że podmiotem wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Z powyższego wynika, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Jak już wyżej wskazana sankcja określona w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot w sytuacji, gdy każdy z nich jest urządzającym gry na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu pojęcia podmiot urządzający gry na automatach, jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Osoba uznana za urządzającego gry na automatach, nie musi być zatem właścicielem urządzeń, jak strona podnosi w skardze.

Niezasadny jest również zarzut, że organ rozpatrujący sprawę znaczną część swoich rozważań poświęcił procedurze karnej, w tym zwłaszcza orzeczeniu Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z [...] r. sygn. akt [...]. W zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie analizował ww. orzeczenia i procedury karnej, natomiast w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego odniósł się jedynie do złożonego przez pełnomocnika wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci ww. prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. [...] Wydział Karny z [...] r., stwierdzając, że wobec niezałączenia do wniosku przedmiotowego postanowienia, brak jest możliwości zajęcia przez organ stanowiska w tej kwestii.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p. W sprawie zgromadzono materiał dowodowy wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, który potwierdził w sposób bezsporny losowy charakter gier urządzanych na spornych automatach oraz zaangażowanie skarżącego w proceder urządzania gier hazardowych poza kasynem gry, tj. w lokalu znajdującym się w Ł. przy ul. A 67. W myśl zasady określonej w art. 191 O.p., organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego, prawami logiki i w oparciu o wzajemne relacje między poszczególnymi dowodami. W rozpoznawanej sprawie organy celno-skarbowe w taki właśnie sposób oceniły zebrany materiał dowodowy, rozpatrując poszczególne dowody w powiązaniu z innymi dowodami oraz w całokształcie okoliczności sprawy, wyciągając na ich podstawie spójne i racjonalne wnioski. Organy dokonały również oceny argumentów i dowodów przedstawianych przez stronę i wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy.

Wskazać również należy, że uprawnienie strony wynikające z art. 188 O.p., mające służyć zasadom z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. nakazującym podejmowanie przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego, nie ma charakteru bezwzględnego. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Możliwość dopuszczenia i przeprowadzenia konkretnego dowodu wiąże się z przydatnością danego dowodu do wyjaśnienia sprawy. Organ nie uwzględnia tych dowodów, które nie mają znaczenia dla wyjaśnienia sprawy lub jeżeli już z wniosku dowodowego wynika, że wskazani świadkowie na temat sprawy nie mogą mieć przydatnej wiedzy. Ocena dowodów należy do organu podatkowego, który nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów i dokonuje oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym. Natomiast sąd nie może podważać dokonanej oceny, jeżeli organ nie naruszył zasad logiki oraz doświadczenia życiowego, traktował dowody jako zjawiska obiektywne i dokonał wszechstronnej oceny dowodów we wzajemnym powiązaniu (por. wyroki NSA z 25 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 1253/16; z 8 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 452/18; WSA we Wrocławiu z 3 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 914/17; dostępne w CBOSA). Trzeba zauważyć, że postanowieniem z [...] r. organ dopuścił jako dowody w sprawie dokumenty szczegółowo opisane w tym postanowieniu. Natomiast organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, że okoliczności, na które strona zgłaszała swoje wnioski dowodowe, zostały stwierdzone wystarczająco innymi dowodami lub nie miały znaczenia dla sprawy, a tym samym nie zachodziła potrzeba ich wyjaśniania w oparciu o nowe dowody. Zbędnym było także przeprowadzenie dowodu z zeznań I.K., który jest bezpośrednio zainteresowany pozytywnym wynikiem sprawy. Okoliczności ponoszone przez stronę we wnioskach dowodowych organ ustalił już bowiem na podstawie wyżej wymienionych dokumentów dopuszczonych jako dowody sprawie na mocy postanowienia z [...] r., w tym w oparciu o zeznania I.K. złożone 5 sierpnia 2015 r., 28 września 2015 r. i 13 października 2015 r. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło organ do trafnej konkluzji, że gry na kontrolowanych automatach spełniały definicję gry na automatach, o której mowa w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h., a zachowanie skarżącego wyczerpywało ustawowe znamiona deliktu administracyjnego przewidzianego w art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h.

Z tych względów, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy COVID-19 Sąd skargę oddalił.

Podstawę do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dalej "ustawa COVID-19" (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Wobec braku złożenia przez stronę skarżącą oświadczenia, co do możliwości technicznych uczestniczenia na rozprawie zdalnej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III tut. Sądu z dnia 10 lutego 2022 r. (k. 54 akt sądowych) sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Zawiadomienia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym oraz o terminie tego posiedzenia zostały doręczone stronom postępowania odpowiednio w dniu 14 lutego 2022 r. (pełnomocnik skarżącego) i 15 lutego 2022 r. (organ) - k. 57 i 58 akt sądowych.

is