Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 2677/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędziowie NSA - Barbara Wasilewska, - Ewa Jóźków (spr.), Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2004 r. sprawy ze skargi P.W. ... na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... maja 2003 r. Nr ... w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego nr ... z dnia ...kwietnia 2000 r. Agencja Celna "K.", działająca w imieniu skarżącego, dokonała zgłoszenia celnego ..., wnioskując o objęcie jej procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego załączona została faktura nr ... z dnia ...04.2000 r. na kwotę ... NLG, określająca cenę za 1 kg – 2,80 NLG.

Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, co spowodowało objęcie towarów wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego na podstawie deklarowanej przez importera wartości celnej.

W wyniku kontroli postimportowej dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej Dyrektor Urzędu Celnego za pośrednictwem Prezesa Głównego Urzędu Ceł wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy w sprawach celnych przez władze celne H. w zakresie weryfikacji faktury załączonej do zgłoszenia celnego.

Z przekazanego przez władze celne H. raportu z kontroli przeprowadzonej w firmie P. ... z T., będącej eksporterem towaru, wynika, iż firma ta wystawiała dwie faktury: prawdziwą z literą "R" i fikcyjną z literą "F". Faktury fikcyjne były wystawiane dla celów celnych. Zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez eksportera, faktury z niższą wartością były wystawiane na żądanie kupującego. Dowodem potwierdzającym takie postępowanie kontrahentów jest ujawnione przez władze celne H. pismo P. W. "G." G. G. do P. ... z którego wynika, iż za towar skarżący płacił przelewem bankowym i częściowo gotówką. W załączniku do raportu ujęta została m.in. ujawniona faktura ... na kwotę ... NLG z ...04.2000 r. dotycząca towaru objętego zgłoszeniem z ...04.2000 r.

Z uwagi na powyższe postanowieniem z ... grudnia 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego ... w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wartości celnej towarów deklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnym, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z ... stycznia 2003 r. nr ...uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, ustalając wartość celną sprowadzonej tkaniny w oparciu o fakturę ... ujawnioną w toku postępowania weryfikacyjnego.

Od powyższej decyzji G. G. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie, a ponadto zawieszenie postępowania do czasu zakończenia dochodzenia prowadzonego przez służby celne h. przeciwko eksporterowi przedmiotowego towaru. W ocenie strony, organ celny dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 23 § 1 i 7 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego) oraz przepisów prawa procesowego (art. 122 Ordynacji podatkowej).

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z... maja 2003 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego ... w W., nie podzielając zawartych w odwołaniu zarzutów.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stosownie do art. 83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.

W wyniku dochodzenia holenderskich służb celnych ustalono, iż dostawca towaru na prośbę nabywcy wystawiał podwójne faktury o różnej wartości, z których ta o niższej wartości była wystawiana dla celów celnych, natomiast w dokumentacji księgowej uwzględniana była faktura o wyższej wartości.

Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przy współpracy h. służb celnych na podstawie postanowień Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, sporządzonym w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38). Integralną częścią tego Układu jest Protokół nr 6 o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, zgodnie z którym na prośbę władz celnych występujących z wnioskiem, władze proszone o pomoc prowadzą dochodzenia, wykazują naruszenia ustawodawstwa celnego, dostarczają wszelkie stosowne informacje umożliwiające właściwe stosowanie prawa. Wyniki dochodzenie przekazywane są w formie dokumentów, ich uwierzytelnionych kopii, sprawozdań i temu podobnych.

W odniesieniu do twierdzeń strony, iż w interesie eksportera leżało wystawianie faktur z wyższą wartością, ponieważ uzyskiwał on wyższe dopłaty eksportowe, natomiast kwestia podatku VAT nie stanowi elementu konkurencyjności importowanego towaru na polskim rynku organ wyjaśnił, że nie sposób przyjąć za logiczne takie działanie sprzedawcy, które narażałoby go na wyższe podatki, równocześnie nie zapewniając otrzymania zapłaty w wysokości wynikającej z zaksięgowanych faktur, co oznacza, że to właśnie polski importer przedstawiając organowi celnemu fakturę o niższej wartości uzyskał wymierne korzyści w postaci zaniżonego podatku VAT.

Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania celnego do czasu zakończenia dochodzenia prowadzonego przez służby celne h. przeciwko eksporterowi organ odwoławczy wyjaśnił, iż prowadzone przez holenderskie służby celne przeciwko eksporterowi postępowanie karne skarbowe ma charakter odrębny od postępowania celnego, dlatego też jego wynik nie ma wpływu na wymiar cła w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej uznając, że organy zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i dokonały jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.

W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji obydwu instancji, zarzucając organom celnym naruszenie art. 122 i art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż nie wiedział o wystawianiu przez eksportera podwójnych faktur, a należność za importowany towar uiścił w wysokości wynikającej z faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Zaznaczył, iż pismo wysłane faksem w dniu ...10.1999 r. do firmy P. stanowiło negatywną odpowiedź na propozycję eksportera dotyczącą powrotu do niższych wartości fakturowych. W ocenie skarżącego organ bezpodstawnie przyjął, iż pismo to stanowiło propozycję dla wystawienia faktur z zaniżoną wartością towaru. Ponadto powyższe pismo nie stanowiło ustalonego mechanizmu płatności, lecz dotyczyło przedpłaty za dwie dostawy z IV kwartału 1999 r. Płatność za towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem następowała natomiast już po jego dostarczeniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie należy stwierdzić, że zarzuty skargi nie są zasadne.

Należności celne przywozowe (art. 85 § 1 Kodeksu celnego) są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna, to nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów i w określonym przepisami celnymi trybie (v. wyrok NSA w Warszawie z 10.12.2002 r., sygn. akt V SA 1709/02).

Z kolei, na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Może on w szczególności (zgodnie z § 2 powołanego przepisu) kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Uprawnienie organów celnych do kontroli zgłoszenia celnego wynika również z przepisów Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., ratyfikowanego przez Polskę 1 lipca 1995 r. (Dz. U. z 1995 r., nr 98, poz. 483). Zgodnie z art. 17 Porozumienia, "nic w Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji przedłożonych dla celów określenia wartości celnej".

Stosownie do art. 83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.

W rozpoznawanej sprawie w trakcie kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru holenderskie służby celne w oparciu o postanowienia Układu Europejskiego, którego Protokół nr 6 pozwala na uzyskiwanie wzajemnej pomocy w sprawach celnych, dokonały weryfikacji faktury nr ... stanowiącej załącznik do przedmiotowego zgłoszenia celnego stwierdzając w dokumentacji księgowej eksportera fakturę określającą wyższą wartość importowanego towaru. Z ujawnionej faktury, która nie została załączona do zgłoszenia celnego wynika, iż koszt zakupu importowanej tkaniny był większy niż zadeklarowany w zgłoszeniu. Stanowi więc ona dowód na to, iż kwota wskazana w fakturze załączonej do zgłoszenia nie określa wartości transakcyjnej. Ujawniono również na podstawie dochodzenia holenderskich służb celnych nowe okoliczności faktyczne, w świetle których wystawienie przez kontrahenta holenderskiego faktury określającej niższą wartość sprzedanego towaru nastąpiło na prośbę skarżącego. Wyniki tego dochodzenia wraz z dokumentami wymienionymi wyżej zostały przekazane polskim organom celnym wraz z pismem z ...01.2002 r. Stosownie do art. 11 pkt 2 i 3 Protokołu nr 6 o wzajemnej pomocy w sprawach celnych otrzymane informacje i dokumenty mogą być wykorzystane jako dowody w postępowaniu sądowym i administracyjnym.

Ujawnienie powyższych dokumentów było istotne dla sprawy, gdyż w świetle art. 23 § 9 Kodeksu celnego, ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar jest całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej być dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu albo płatności dokonane lub mające być dokonane przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedawcy. Płatność ta może zostać dokonana w formie przelewu pieniężnego lub za pomocą innych form zapłaty bezpośrednio lub pośrednio.

Według ustaleń holenderskich służb celnych eksporter towaru firma P. wystawiła i zaksięgowała "prawdziwą" fakturę na kwotę wyższą niż faktura załączona do zgłoszenia celnego. Organ celny słusznie przyjął zatem, iż cena z faktury, która była podstawą do zarejestrowania w dokumentacji księgowej wartości transakcji pomiędzy skarżącym a sprzedawcą stanowi cenę należną za importowany towar. Oceny tej nie zmienia fakt, iż skarżący zapłacił za pośrednictwem banku cenę niższą według faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Gdyby bowiem skarżący rozliczał się z eksporterem płacąc za pośrednictwem banku cenę z faktury nie figurującej w jego księgowości ani w dokumentacji celnej, to w konsekwencji mogłoby to również prowadzić do wszczęcia postępowania mającego na celu określenie prawidłowej wartości celnej. Ponadto, przedstawienie przez skarżącego w toku postępowania przed organem I instancji faktury na kwotę odpowiadającą niższej cenie towaru z adnotacją banku o dokonanej płatności na rzecz eksportera (k. ... akt adm.) nie wyklucza dokonania płatności pozostałej części należności czekiem lub gotówką

W ocenie Sądu, wątpliwości budzą twierdzenia skarżącego, iż nie wiedział o istnieniu faktury zawierającej wyższą cenę towaru. Wystawienie przez eksportera nie akceptowanej przez skarżącego faktury z wyższą ceną spowodowałoby powstanie obowiązku wykazania większego obrotu, co skutkowałoby zwiększeniem obciążeń podatkowych w zakresie podatku dochodowego, w sytuacji faktycznego uzyskania niższej ceny za sprzedany towar. Takie działanie eksportera byłoby sprzeczne z zasadami logiki.

W kwestii zarzutu, iż to eksporter miał interes w zawyżeniu faktury w celu uzyskania wyższej dopłaty eksportowej należy zauważyć, iż z faktury ujętej w dokumentacji księgowej eksportera wynika, iż przedmiotowy towar nie był objęty podatkiem VAT. Nie mógł zatem wchodzić w grę zamiar eksportera odzyskania większej kwoty tego podatku. Ponadto, jak wynika z ustaleń dokonanych przez służby celne holenderskie, eksport dokonywany był także w oparciu o fikcyjne faktury.

Chybione są również zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej.

W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu kontroli u importera i zebraniu dodatkowego materiału dowodowego, decyzje wydane zostały przez organy celne w dwóch instancjach, na podstawie samodzielnej oceny materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcia w sprawie oparte zostały na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który uzasadnia oceny orzekających w sprawie organów celnych. Tym samym nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.