Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III ARN 42/93
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 1993-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Planowanie przestrzenne
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 1, art. 94 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: ze zm art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 28 lutego 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym.
Teza: Skutkiem prawnym uchybienia terminu przewidzianego w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ do przedłożenia wojewodzie uchwały rady jest obowiązek sądu wydania orzeczenia, stosownie do przepisu art. 94 ust. 2 zdanie drugie tej ustawy, o stwierdzeniu nieważności uchwały rady w każdym czasie.

W związku z powyższym, gdy w ocenie sądu administracyjnego zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo /art. 28 ust. 1 art. 30 ust. 2 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym - Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99 ze zm./, to sąd administracyjny obowiązany był stwierdzić jej nieważność, i nie pozostawić w obrocie prawnym uchwały dotkniętej wadą nieważności.

TEZY

Skutkiem prawnym uchybienia terminu przewidzianego w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ do przedłożenia wojewodzie uchwały rady jest obowiązek sądu wydania orzeczenia, stosownie do przepisu art. 94 ust. 2 zdanie drugie tej ustawy, o stwierdzeniu nieważności uchwały rady w każdym czasie.

W związku z powyższym, gdy w ocenie sądu administracyjnego zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo /art. 28 ust. 1 art. 30 ust. 2 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym - Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99 ze zm./, to sąd administracyjny obowiązany był stwierdzić jej nieważność, i nie pozostawić w obrocie prawnym uchwały dotkniętej wadą nieważności.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Towarzystwa Przyjaciół (...) na uchwałę Rady Miejskiej (...) w przedmiocie uchwalenia ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta (...) na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 29 kwietnia 1993 r. SA/Lu 62/93

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje NSA OZ w Lublinie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w S.W. uchwałą nr XIX/147/91 z dnia 20 grudnia 1991 r. zatwierdziła projekt ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S.W.

Towarzystwo Przyjaciół R. i Okolic S.W. pismem z dnia 6 października 1992 r. wezwało Radę Miejską w S.W., aby uchyliła powyższą uchwałę z powodu naruszenia przez nią prawa i kolizji planu zagospodarowania przestrzennego z wymaganiami dotyczącymi ochrony zdrowia, środowiska i dóbr kultury.

Rada Miejska w S.W. pismem z dnia 27 października 1992 r. odmówiła uwzględnienia powyższego żądania.

W związku z tym Towarzystwo Przyjaciół R. i Okolic S.W. wniosło skargę do sądu administracyjnego z żądaniem stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w S.W.

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 1993 r. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w sprawie SA/Lu 62/93 stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały i zasądził od Rady Miejskiej w S.W. na rzecz skarżącego Towarzystwa 50.000 zł. Zdaniem Sądu, czynności związane z opracowaniem i uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, którego dotyczy zaskarżona uchwała, dotknięte były szeregiem istotnych uchybień, a w szczególności nie zostały spełnione wymagania określone w przepisach art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 2 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99/, gdyż zainteresowane organy administracyjne, tj. wojewoda i gminy sąsiednie, właściwe organy wojskowe i podległe MSW oraz jednostki gospodarcze i zainteresowane organizacje społeczno-zawodowe rolników nie zostały powiadomione na piśmie do wglądu projektu. Ponadto sąd administracyjny uznał za zasadne zarzuty skargi, że zaskarżona uchwała została podjęta bez dokonania właściwych uzgodnień projektu planu ze wszystkimi jednostkami wskazanymi w art. 31 ust. 1 cyt. ustawy, lecz tylko z niektórymi z nich, po podjęciu zaskarżonej uchwały, co nie odpowiada wymaganiom powyższego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów i powinno nastąpić, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, stwierdzenie jej nieważności.

Jednakże wobec upływu roku od daty podjęcie uchwały nie może, w myśl art. 101 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 1 tej ustawy, nastąpić stwierdzenie jej nieważności, lecz zgodnie z ust. 2 tego przepisu należało stwierdzić o jej niezgodności z prawem.

Od powyższego wyroku Minister Sprawiedliwości złożył rewizję nadzwyczajną, w której zarzucił wyrokowi sądu administracyjnego rażące naruszenie przepisów art. 101 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 2 i art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./. Wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie - Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Powołując się na ustalenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 29 września 1992 r. w sprawie SA/Lu 554/92, skarżący podniósł w rewizji nadzwyczajnej, że zaskarżona uchwała została przesłana Wojewodzie T. po upływie 10 dni od daty jej podjęcia, czyli z uchybieniem terminu określonego w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, co w świetle zdania drugiego art. 94 ust. 1 i art. 101 ust. 4 tej ustawy umożliwiało stwierdzenie jej nieważności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło z rażącym naruszeniem wymienionych w zarzutach rewizji nadzwyczajnej przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na treść przepisu art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, uznał, że przeszkodą do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jest upływ roku od daty jej podjęcia i dlatego stosownie do przepisu art. 94 ust. 2 tej ustawy należało stwierdzić o niezgodności uchwały z prawem. Stanowisko to jest nieprawidłowe. Sąd Administracyjny przeoczył, że przepis art. 94 ust. 1 cyt. ustawy składa się także ze zdania drugiego, według którego upływ roku od daty podjęcia uchwały nie stanowi przeszkody do stwierdzenia jej nieważności, jeżeli "uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1" ustawy, tj. w terminie 7 dni od daty podjęcia uchwały. Z przytoczonego w rewizji nadzwyczajnej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 29 września 1992 r. w sprawie SA/Lu 554/92 wynika, że zaskarżona uchwała została przesłana Wojewodzie T. po upływie terminu określonego w art. 90 ust. 1 cyt. ustawy. Ponadto niezbędne do oceny zgodności z prawem tej uchwały załączniki przesłane Wojewodzie T. pismem Prezydenta Miasta S.W. z dnia 27 stycznia 1992 r., a więc po upływie 38 dni od daty podjęcia uchwały.

Skutkiem prawnym uchybienia terminu przewidzianego w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ do przedłożenia wojewodzie uchwały rady jest obowiązek sądu wydania orzeczenia, stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 zdanie drugie tej ustawy, o stwierdzeniu nieważności uchwały rady w każdym czasie. W związku z powyższym, gdy w ocenie sądu administracyjnego zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo /art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 2 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, t.j. Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99/, to sąd administracyjny obowiązany był stwierdzić jej nieważność i nie pozostawiać w obrocie prawnym uchwały dotkniętej wadą nieważności.

W związku z tym należy uznać, że zaskarżony rewizją nadzwyczajną wyrok rażąco narusza przytoczone w jej zarzutach przepisy prawa. W tej sytuacji należało na podstawie art. 422 par. 1 Kpc w związku z art. 211 Kpa uwzględnić rewizję nadzwyczajną i uchylić zaskarżony wyrok oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi administracyjnemu ze względu na brak warunków do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu toczącym się w wyniku wniesienia rewizji nadzwyczajnej. Okazuje się bowiem, że wbrew swemu obowiązkowi Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wszechstronnie i wnikliwie wszystkich aspektów prawnych zaskarżonej uchwały.

W skardze do Sądu Administracyjnego podniesiono, że zaskarżona uchwała została podjęta także z rażącym naruszeniem wskazanych przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. nr 3 poz. 6 ze zm./, ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach /Dz.U. nr 10 poz. 48 ze zm./ oraz odpowiednich przepisów zarządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 17 października 1988 r. w sprawie zasad sporządzania projektów założeń do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, projektów tych planów oraz kontroli ich realizacji /M.P. nr 30 poz. 269/. Skonkretyzowane w skardze zarzuty prawne powinien także zbadać Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, skoro dotyczyły one także ważnych dziedzin, jak wymagania ochrony zdrowia i środowiska oraz możliwości zniszczenia zabytkowej architektury, parku ze starodrzewiem i innych zabytków kultury. Dopiero pełna ocena zgodności z prawem zaskarżonej uchwały umożliwi Sądowi Administracyjnemu prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.