Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 262/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Miernik Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi M.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], po rozpoznaniu po rozpatrzeniu zażalenia M. L. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] wydane w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania, wszczętego wnioskiem M. S. i O. S. z dnia 15 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] (obecnie [...]) hip. [...] – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazało, że nieruchomość położona przy ul. [...] (dawna ulica [...]) znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279).

Z dniem 21 listopada 1945 roku tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 cyt. dekretu przeszły na własność gminy W., a w 1950 roku, z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa. Następnie przedmiotowy grunt stał się z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa własnością Związku Dzielnic Gmin W., co potwierdził Wojewoda [...] decyzjami: nr [...] z dnia [...] marca 1991 r. i nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. W myśl art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r, Nr 41, póz. 361 - z późn. zm.) przedmiotowy grunt stanowi własność Miasta W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z materiału dowodowego wynika iż dotychczasowi właściciele: M. S. i O. S. w dniu

15 października 1948 r. złożyli wniosek w trybie art. 7 ust. 1 cyt. dekretu o ustanowienie prawa własności czasowej - obecnie użytkowania wieczystego, dokumentując jednocześnie swoje prawa do przedmiotowej nieruchomości.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

Decyzją z dnia [...] lutego 1999 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego PRN w W. z dnia [...] czerwca 1951 r.

Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte wnioskiem M. S. i O. S. z dnia 15 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] (obecnie [...]) hip. [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał na okoliczność toczącego się przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1991 r. oraz nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Dzielnicę Gminę, nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w W. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] z obrębu [...].

Jak wskazał organ I instancji, w wyniku toczącego się przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania może nastąpić zmiana właściwości rzeczowej, wobec czego Prezydent W. reprezentujący miasto nie będzie organem właściwym do rozpatrzenia wniosku z dnia 15 października 1948 r. w części dawnej nieruchomości hipotecznej wchodzącej obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] i [...] z obrębu [...].

Postępowanie to zatem stanowi, w ocenie organu I instancji, zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] zażalenie złożyła M. L., twierdząc, że w rozpatrywanej sprawie nie istnieje zagadnienie wstępne, gdyż postępowanie przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. w części dotyczącej stwierdzenia przez Dzielnicę Gminę W. [...], prawa własności budynku znajdującego się na powyższym gruncie, natomiast postępowanie przez Prezydentem W. dotyczy rozpatrzenia wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) gruntu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], po rozpoznaniu po rozpatrzeniu zażalenia M. L. – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniósł, że ustalenie jaki organ jest właściwy do rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku dekretowego uzależniona jest od stwierdzenia, kto, i w jakiej części - miasto W. czy Powiat W. - jest właścicielem nieruchomości. Zatem kompetencja organu tj. Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku dekretowego, zależy od rozstrzygnięcia innego organu, które określi w jakiej części grunt, którego postępowanie dotyczy, jest w istocie gruntem komunalnym, a w jakiej części gruntem Skarbu Państwa.

Organ II instancji wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Prezydent W. jest w niniejszej sprawie zarówno organem gminy jak i starostą powiatu w. Jednakże inny jest zakres jego właściwości jako organu gminy a inny, gdy działa on jako starosta powiatu.

Zdaniem organu ustalenie, jaki organ jest właściwy do rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku dekretowego uzależniona jest od stwierdzenia, kto, i w jakiej części - Miasto W. czy Powiat W. - jest właścicielem nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji toczy się obecnie postępowanie dotyczące zgodności z prawem decyzji komunalizacyjnej dotyczącej gruntu położonego w W. przy

ul. [...] (obecnie [...]) hip. [...] Oznacza to, że prawidłowość nabycia części przedmiotowego gruntu przez gminę stanowi przedmiot postępowania przed innym organem.

Organ II instancji wskazał, że właściwość organu administracji nie może się opierać na domniemaniu własności, zatem do czasu ostatecznego zakończenia postępowania przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji. w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej części gruntu objętego wnioskiem dekretowym, Prezydent W. nie może prowadzić dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie, bowiem co do części gruntu jego właściwość nie jest określona, a jedynie prawdopodobna.

Organ II instancji podniósł, że jeżeli zostanie stwierdzona nieważność decyzji komunalizacyjnej, decyzja Prezydenta W. wydana w odniesieniu do części gruntu niebędącego własnością komunalną będzie w tej części nieważna, Prezydent bowiem nie jest właściwy do orzekania w sprawach gruntów, które nie stanowią własności komunalnej.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M.L.

Wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r.

Skarżąca podniosła, że w dniu [...] grudnia 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, co oznacza, iż podstawa zawieszenia postępowania przed Prezydentem W. odpadła.

Zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powinno zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylić postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r.

W uzasadnieniu skargi podniosła, ze rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ma żadnego wpływu na toczące się przed Prezydentem postępowanie, gdyż w przedmiotowej sprawie nie istnieje zagadnienie wstępne.

Wskazała, ze postępowanie administracyjne przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę- Gminę W. [...] prawa własności budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Natomiast postępowanie przed Prezydentem W. dotyczy rozpoznania wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) gruntu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Art. 97 § 4 kpa pozwala organowi prowadzącemu postępowanie na jego zawieszenie wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Tak więc, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi zależeć rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji.

Zależność, o której mowa w treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., będzie istnieć między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a "wydaniem decyzji".

Przez pojecie zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego.

Organ ustalił, ze w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie przy ulicy [...] (obecnie [...]) hip. [...] wchodzą obecnie działki ewidencyjne nr [...] i część działki nr [...], z obrębu [...].

Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] września 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po wszczęciu na wniosek M. L., postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r., w części stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę W. z mocy prawa, nieodpłatnie prawa własności budynku biurowego, zlokalizowanego na nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej W. [...], obręb ewidencyjny [...], jako działka ewidencyjna nr [...], - stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] w części stwierdzającej; nabycie przez Dzielnicę Gminę W. [...] z mocy prawa, nieodpłatnie prawa własności budynku biurowego, zlokalizowanego na nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej W. [...], obręb ewidencyjny [...], jako działka ewidencyjna nr [...].

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2008 r. nr [...].

W aktach administracyjnych brak jest dokumentów w sprawie toczącego się przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1991 r. dotyczącego działki ewidencyjnej nr [...], która w części wchodzi w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w W. przy ulicy [...] (obecnie [...]).

Część działki ewidencyjnej nr [...] wchodzącej w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w W. przy ulicy [...] (obecnie [...]) jest niezabudowana.

Stwierdzić należy, że ma rację organ, iż Prezydent W. jest zarówno organem gminy jak i starostą powiatu [...] i inny jest zakres jego właściwości jako organu gminy a inny, gdy działa on jako starosta powiatu.

Jednakże zdaniem Sądu toczące się przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowanie dotyczące zgodności z prawem decyzji komunalizacyjnej dotyczącej gruntu położonego w W. przy ul. [...] (obecnie [...]) hip. [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy wydanie decyzji o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

Na dzień dzisiejszy właściwym organem do wydania decyzji o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu będącego przedmiotem postępowania administracyjnego, jest Prezydent W. jako organ reprezentujący miasto W. i to on powinien rozpoznać wniosek dekretowy.

Tak więc ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnych, nie może zdaniem Sądu skutkować nieważnością decyzji Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego.

Ewentualna zmiana właściwości rzeczowej nie będzie miała wpływu, zdaniem Sądu na ważność orzeczeń wydanych w wyniku rozpoznania wniosku dekretowego.

Obecnie nie można wskazać, że decyzja wydana przez Prezydenta W., jako organ reprezentujący miasto W., będzie nieważna z tego powodu, że Prezydent W. nie będzie organem właściwym po ewentualnym stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Z przedstawionych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.