Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 956/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 5 ust. 1pkt 1 lit. dart. 28, art. 29 ust. 2 pkt 1aa, art. 30 ust. 1, art. 50 ust. 1 pkr 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: par. 68 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2018 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500,- (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej w skrócie: "PINB") decyzją z dnia [...] 2018 r. o nr [...] (znak sprawy [...]) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych w budynku przy ulicy [...] w P. (dz. nr [...], ark. 17, obręb J.), polegających na zamontowaniu ściany działowej z drzwiami w obrębie klatki schodowej pomiędzy parterem i piętrem oraz przebudowy i zmiany sposobu użytkowania strychu.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w dniu 14 czerwca 2017 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wpłynęło pismo M. D., w którym zwrócił się o przeprowadzenie kontroli i wydanie decyzji nakazującej likwidację samowoli budowlanej w budynku przy ul. [...] w P., polegającej na niewłaściwej zabudowie części wspólnej w obrębie klatki schodowej, montażu drzwi dzielących korytarz prowadzący do strychu, a także przebudowie pomieszczeń poddasza, stanowiących części wspólne budynku. M. D. wskazał, że ww. roboty budowlane zostały wykonane bez wiedzy i zgody współwłaściciela nieruchomości.

W toku czynności kontrolnych pracownicy organu ustalili, iż budynek przy ulicy [...] w P. jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej, w którym znajdują się dwa lokale mieszkalne - na parterze i piętrze, częściowe podpiwniczenie, strych oraz klatka schodowa. Stwierdzono, że pomiędzy schodami prowadzącymi z parteru na piętro przedmiotowego budynku, a podestem piętra, znajdują się drzwi w sąsiedztwie lokalu nr [...]. Ustalono także, że na strychu zostały wydzielone dwa pomieszczenia, a w jednym z nich obecnie znajdują się meble. Zgodnie z oświadczeniem obecnej w trakcie kontroli K. W., pomieszczenie na poddaszu było użytkowane jako pokój od lat 70-tych XX-go wieku, ale obecnie od około 28 lat pełni funkcję strychu. K. W. oświadczyła także, że drzwi na klatce schodowej, zostały zamontowane w latach 70-tych XX-go wieku, a inwestorem tych robót był J. K. - ojciec K. W.. Ustalono także, że w dniu kontroli nie toczyły się roboty budowlane w obrębie strychu i klatki schodowej pomiędzy parterem i piętrem.

Dalej PINB wyjaśnił, iż na podstawie księgi wieczystej nr [...] ustalono, że współwłaścicielami nieruchomości przy ulicy [...] w P. są K. W. i M. D., przy czym dla lokalu nr [...] na parterze budynku, którego właścicielem jest M. D., wydzielona została księga nr [...], zaś dla lokalu nr [...] na piętrze budynku, którego właścicielem jest K. W., została wydzielona księga wieczysta nr [...]

Wyjaśniono także, iż postanowieniem z dnia 11 września 2017 r., nr [...] PINB dla Miasta P. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie legalności robót budowlanych w budynku przy ulicy [...] w P., polegających na zamontowaniu ściany działowej z drzwiami w obrębie klatki schodowej pomiędzy parterem i piętrem oraz przebudowy i zmiany sposobu użytkowania strychu. Postanowienie to, w skutek zażalenia M. D., zostało uchylone postanowieniem Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB") z dnia [...] 2017 r., znak [...]

W związku z powyższym PINB dla Miasta P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych w budynku przy ulicy [...] w P. (dz. nr [...], ark. 17, obręb J.), polegających na zamontowaniu ściany działowej z drzwiami w obrębie klatki schodowej pomiędzy parterem i piętrem oraz przebudowie i zmianie sposobu użytkowania strychu.

Następnie PINB wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 j.t.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31, Z kolei zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 1aa ww. ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga przebudowa budynków, innych niż budynki, na których budowę nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem budynków, których projekty budowlane wymagają uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane ujęte w art. 29 ust. 2 pkt 1aa nie zostały wymienione wśród robót budowlanych wymagających zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Dalej zauważono, iż w trakcie czynności wyjaśniających ustalono, że dokonano jedynie niewielkiej zmiany w zakresie układu ścian działowych wewnątrz budynku. Budynek jednorodzinny z dwoma lokalami mieszkalnymi, strychem i częściowym podpiwniczeniem uznano za budynek niski, zgodnie z § 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazano, iż zgodnie z § 209 ust. 2 ww. rozporządzenia budynki mieszkalne zostały zakwalifikowane do kategorii zagrożenia ludzi ZL III. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2117) uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej wymagają budynki należące do grupy wysokości średniowysokiej, wysokie i wysokościowe, zawierające strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III lub ZL IV. Reasumując, stwierdzić należy, że na roboty budowlane wykonane w obrębie strychu i klatki schodowej pomiędzy parterem i piętrem w budynku przy ulicy [...] w P. nie jest wymagane uzyskanie zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej ani w formie pozwolenia ani poprzez dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonania takich robót.

Odnosząc się do ewentualnej zmiany sposobu użytkowania części strychu na cele mieszkalne PINB uznał, iż w dniu kontroli ta część obiektu budowlanego nie była użytkowana w ten sposób. Potwierdza to oświadczenie złożone przez K. W. w trakcie kontroli. Zatem okoliczność, która mogłaby stanowić przesłankę prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 71 a Prawa budowlanego, nie zachodzi.

Organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do wykonania robót budowlanych lub zmiany sposobu użytkowania bez wymaganego zgłoszenia lub decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem nie naruszono przepisów prawa budowlanego. Oznacza to, że postępowanie jest bezprzedmiotowe w całości. W sytuacji bezprzedmiotowości postępowania w całości, przepis art. 105 § 1 K.p.a. zobowiązuje organ do umorzenia takiego postępowania w całości.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. D. podniósł, iż istotą sprawy jest ocena stanu faktycznego, stwierdzonego podczas oględzin, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Sprawą nadrzędną jest ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, czy wewnętrzna zabudowa klatki schodowej ścianą działową z drzwiami spełnia wymogi bezpieczeństwa użytkowania obiektu, a nie to, czy zabudowa ta wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Podniesiono, że istniejąca głębokość podestu, nazwanego potocznie spocznikiem, przed drzwiami od strony parteru, wynosząca 38 cm, jest zbyt mała i nie zapewnia bezpiecznego użytkowania. Stan ten stanowi naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt d) ustawy Prawo budowlane. Strona wskazała, iż przepisy zawarte w Rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego przewidywały najmniejszą użytkową szerokość spocznika w domach jednorodzinnych w wymiarze 0,70 m. Obecnie, w świetle ustaleń § 68 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, minimalna szerokość użytkowa spocznika wynosi 0,80 m. Graniczne wymiary dotyczyły i dotyczą szerokości użytkowej spocznika schodów stałych w budynkach. W obu przypadkach przepis odnosi się do spocznika schodów bez ustalenia, czy jest to spocznik międzypiętrowy, czy też inny spocznik, tj. w poziomie kondygnacji. Przedzielenie klatki schodowej przegrodą bez zachowania właściwych stref spoczynkowych do tego z zamykanymi na klucz drzwiami stanowi naruszenie ww. przepisu.

Po rozpoznaniu odwołania M. D. Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z [...] 2018 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił sposób zakwalifikowania wykonanych robót budowlanych w obrębie klatki schodowej jako przebudowę (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) i powtórzył ustalenia organu I instancji, iż wykonanie przedmiotowych robót budowlanych w świetle obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane (art. 29 ust. 2 pkt 1aa i art. 30 ust. 1) w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej ,nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę jak i nie było konieczne dokonanie zgłoszenia zamiaru ich wykonania.

WWINB zaznaczył, iż mimo faktu braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie określonego rodzaju robót budowlanych, czy też konieczności zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlane,j organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do ustalenia, czy roboty te nie naruszają innego rodzaju przepisów prawa, w szczególności tych zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. W związku z zarzutami podniesionymi w odwołaniu WWINB zleciał organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Z ustaleń poczynionych przez PINB w dniu 18 czerwca 2018r. wynika, że szerokość spocznika na klatce schodowej między parterem a piętrem, w miejscu istnienia przedmiotowej ściany działowej z drzwiami, wynosi 95cm (0,95m). Zgodnie natomiast z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. minimalna szerokość użytkowa spocznika w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych wynosi 0,8m. W związku natomiast z tym, iż K. W. podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2017r. oświadczyła, że ściana działowa z drzwiami powstała w latach 70-tych XXw., wskazano, iż w przepisach zawartych w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków techniczny, jakim powinny odpowiadać budynki wskazano, że minimalna szerokość spocznika w budynkach jednorodzinnych i mieszkaniach dwupoziomowych wynosić powinna 0,8m. Ponadto w § 37 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia Ministra Budownictwa i P. Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego zawarto przepis, zgodnie z którym najmniejsza użytkowa szerokość spoczników w domach jednorodzinnych i mieszkaniach dwukondygnacyjnych powinna wynosić 0,7m. Zatem w niniejszej sprawie szerokość spocznika na klatce schodowej między parterem a piętrem w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w P. jest zgodna z obowiązującymi przepisami technicznymi, jak i tymi, które obowiązywały w dacie wykonywania przedmiotowych robót budowlanych.

Odnosząc się natomiast do kwestii zmiany sposobu użytkowania poddasza w przedmiotowym budynku mieszkalnym w związku z wyodrębnieniem dwóch pomieszczeń wskazać należy, iż PINB dla Miasta P. ustalił, że ww. pomieszczenia nie są użytkowane w sposób inny, niż pierwotnie, tj. nadal pełnią one funkcję poddasza użytkowego (strychu). Zatem w tym zakresie brak było podstaw do podejmowania czynności przez organ I instancji ze względu na niewystąpienie przesłanki umożliwiającej zastosowanie procedury, o której stanowi art. 71 a Prawa budowlanego.

Mając zatem powyższe na uwadze WWINB uznał, że brak było przesłanek materialnoprawnych umożliwiających dalsze prowadzenie postępowania przez PINB dla Miasta P. w niniejszej sprawie, i w związku z tym organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, M. D. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 66. ust 1. ustawy Prawo budowlane, poprzez brak stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi lub jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, a w konsekwencji brak nakazu, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wraz z określeniem terminu wykonania tego obowiązku.

Skarżący ponownie podniósł, iż istotą skierowanego do PINB dla Miasta P. wniosku z dnia 8 czerwca 2017 r. było przeprowadzenie przez wymieniony organ kontroli pod kątem stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie wymaganych prawem warunków technicznych, które powinien spełniać budynek, jak również stwierdzenia występowania w związku z tym zagrożeń dla życia i zdrowia użytkowników budynku przy ul. [...]. Stwierdził, iż ściana działowa z drzwiami przedzieliła ów korytarz bez zachowania normatywnych wymiarów stref spoczynkowych - podestów przed i za drzwiami dzielącymi korytarz. Nieprawidłowości te są bezsporne. Pojęcie samowoli budowlanej (brak jest definicji tego pojęcia w ustawie) zastało we wniosku użyte potocznie i rozumiane było przez skarżącego jako wykonanie robót budowlanych w sposób niezgodny z przepisami prawa budowlanego, co było podnoszone w kolejnych pismach do PINB i WWINB. Skarżący powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu, iż wymiary spocznika przed wykonanymi na klatce schodowej drzwiami są zbyt małe – niezgodnie z aktualnie i wcześniej obowiązującymi przepisami technicznymi. Skarżący zarzucił, iż przy ustaleniu stanu faktycznego przez PINB dla Miasta P. został popełniony rażący błąd, który polegał na tym, że w decyzji został przywołany wymiar szerokości tylko jednego ze spoczników, od strony ogrodu, dla którego parametry liniowe są właściwe. Korytarz na pierwszym piętrze budynku, który przedzielony jest wtórnie ścianą działową z drzwiami, dzieli ów korytarz na dwie części - dwa spoczniki, z których jeden spocznik od frontu ma szerokość tylko 30 cm (0,3m), a drugi przywołany w decyzji WWINB, 95 cm (0,95m). Tym samym ocena tego stanu faktycznego była przez ten organ przeprowadzona nieprawidłowo, bowiem nie uwzględniała występowania spocznika o szerokości 30 cm.

Odpowiadając na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w 21 lutego 2019 r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, że zamontowane drzwi uniemożliwiają mu swobodny dostęp do strychu. Drzwi są zamykane na klucz, którego nie posiada. Wyjaśnił, że dostanie się na strych wymaga pokonania odcinka schodów, na którym zamontowano drzwi.

Uczestniczka postępowania K. W. wniosła o oddalenie skargi. Wyjaśniła, że drzwi są konieczne bowiem zapewniają bezpieczeństwo należącego do niej lokalu. Wyjaśniła również, że skarżący ma dostęp do pomieszczeń na strychu, drzwi są zawsze otwarte i nie są zamykane na klucz.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem - nie zaś pod kątem słuszności i celowości. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznanej sprawie jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych w budynku przy ulicy [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb J.), polegających na zamontowaniu ściany działowej z drzwiami w obrębie klatki schodowej pomiędzy parterem i piętrem oraz przebudowy i zmiany sposobu użytkowania strychu.

W ocenie organów wykonane roboty budowlane polegające m.in. na wykonaniu ścianki działowej wraz z drzwiami na klatce schodowej stanowiły przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) wykonaną wewnątrz ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W wykonaniu tych robót doszło do zmiany parametrów użytkowych przedmiotowego obiektu bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W ocenie organów roboty te nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę jak też stosownego zgłoszenia do organów architektoniczno-budowlanych.

Powyższe stanowisko nie jest sporne na gruncie rozpoznawanej sprawy i nie budzi także zastrzeżeń Sądu. Jak prawidłowo zauważyły organy, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 1aa ww. ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga przebudowa budynków, innych niż budynki, na których budowę nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem przebudowy, której projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane ujęte w art. 29 ust. 2 pkt 1aa nie zostały wymienione wśród robót budowlanych wymagających zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W odniesieniu do przedmiotowego budynku brak jest też wymogu uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Stąd też prawidłowe jest stanowisko organów, iż na dzień wydania zakwestionowanej decyzji wykonane roboty budowlane ( przebudowa ) nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, jak też dokonania stosownego zgłoszenia. Zaznaczyć należy, iż postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych w budynku przy ulicy [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb J.), polegających na zamontowaniu ściany działowej z drzwiami w obrębie klatki schodowej pomiędzy parterem i piętrem oraz przebudowy i zmiany sposobu użytkowania strychu, zostało wszczęte po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, stąd też w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują regulacje wprowadzone do ustawy Prawa budowlane ww. ustawą zmieniająca – art. 6 ust. 1 tej ustawy.

Niemniej Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 03 października 2016 r. o sygn. akt II OPS 1/16 (dostępnej na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego każdy obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, ze zm.). Jak wynika natomiast z załącznika I do powyższej dyrektywy, obiekty budowlane jako całość oraz ich poszczególne części muszą nadawać się do użycia zgodnie z ich zamierzonym zastosowaniem, przy czym należy w szczególności wziąć pod uwagę zdrowie i bezpieczeństwo osób mających z nimi kontakt przez cały cykl życia tych obiektów. Aby zapewnić spełnienie podstawowych wymagań przy realizacji obiektów budowlanych w art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a i e Prawa budowlanego nałożono na organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego obowiązek m.in. nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności:

a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska,

b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych,

c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej,

d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,

e) stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10.

Szczegółowe zadania i kompetencje powiatowego organu nadzoru budowlanego wskazuje przepis art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Wynika z niego, że do właściwości tego organu należą, między innymi, zadania wynikające z przepisów art. 48-51 ustawy. Ustawodawca w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wprowadził podstawę do wstrzymania robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Określając zatem przedmiotowy zakres zastosowania powyższego przepisu nie ograniczono się jedynie do robót budowlanych prowadzonych w sposób niezgodny z wydanym pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem, ale do robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Będą to przede wszystkim przepisy techniczno-budowlane oraz przepisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

W rozpoznawanej sprawie WWINB, wobec zarzutów podnoszonych w odwołaniu, dokonał oceny, czy wykonana przebudowa polegająca na wykonaniu ściany działowej z drzwiami w obrębie klatki schodowej pomiędzy parterem i piętrem przedmiotowego budynku nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Organ ten, opierając się na ustaleniach dokonanych przez organ I instancji, stwierdził, iż znajdujący się na ww. klatce schodowej spocznik spełnia parametry określone w § 68 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2015 poz. 1422). Z przepisu tego wynika, iż w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych i w zabudowie zarodowej, oraz w mieszkaniach dwupoziomowych minimalna szerokość użytkowa spocznika to 0,8 metra.

W ocenie Sądu stanowisko organu II instancji jest co najmniej przedwczesne.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż przepisy ustawy Prawo budowlane, jak też przepisy techniczno-budowlane, nie definiują pojęcia "spocznik". Zgodnie z definicją słownikową "spocznik" to "pozioma płaszczyzna przedzielająca bieg schodów, podest" (Słownik Języka Polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, PWN Warszawa 1966 r., Tom VIII, strona nr 571). Podobnie pojęcie to definiuje literatura profesjonalna; i tak w Leksykonie Urbanistyki i Planowania Przestrzennego autorstwa Piotra Saternusa (wyd. Bella Studio Sp. z o.o. , Warszawa 2013 r.) "spocznik" został zdefiniowany jako: podest; poziomy element konstrukcyjny schodów usytuowany na początku, na końcu, lub przedzielający bieg schodów, służący do chwilowego odpoczynku dla poruszających się po schodach lub jako dogodne dojście do pomieszczeń znajdujących się na jego poziomie. Z powyższego zatem wynika, iż spocznik jest elementem konstrukcyjnym schodów służącym do odpoczynku lub swobodnego przejścia do pomieszczeń znajdujących się na poziomie tego spocznika. Niewątpliwie, aby spocznik pełnił swoją funkcję, musi posiadać powierzchnię większą niż powierzchnia pozioma pojedynczego stopnia schodów. Stąd też należy uznać, iż szerokości użytkowa spocznika, o której mowa w § 68 ust. 1 ww. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., nie dotyczy tylko szerokości mierzonej równolegle do szerokości biegu schodów, ale też mierzonej prostopadle do szerokości biegu schodów, a więc w taki sam sposób jak jest mierzona jest szerokość stopnia zgodnie z § 69 powołanego rozporządzenia. W świetle powyższego szerokość użytkowa spocznika winna w budynku mieszkalnym jednorodzinnym i w zabudowie zagrodowej oraz mieszkaniach dwupoziomowych mieć wymiary minimum 0,8 metra na 0,8 metra. Wymiary te powinny być obliczane zgodnie z § 68 ust. 4 powołanego rozporządzenia.

Zestawiając treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji z treścią protokołu nr [...] z 18 czerwca 2018 r. z kontroli dokonanej w przedmiotowym budynku przez PINB na zlecenie WWINB należy przyjąć, iż organ odwoławczy ustalając szerokość spocznika "w miejscu istnienia przedmiotowej ściany działowej z drzwiami" uwzględnił jedynie szerokość mierzoną w ten sam sposób, co szerokość biegu schodów. Organ w żaden sposób nie odniósł się do tego, czy spocznik ten zachowuje także minimalną szerokość użytkową mierzoną prostopadle do biegu schodów (równolegle do szerokości stopni). WWINB nie wyjaśnił także, w którym miejscu znajduje się początek tego spocznika, tj. w którym miejscu kończą się stopnie a zaczyna spocznik. Okoliczność ta jest o tyle istotna, iż skarżący podnosi, że spocznik ten rozpoczyna się od krawędzi najwyższego stopnia i kończy przed wykonaną ścianką działową, a więc nie spełnia wymogu dotyczącego jego minimalnych wymiarów. W aktach organu I instancji na karcie 84 znajduje się z kolei szkic nieznanego autorstwa (nieopatrzony jakimikolwiek adnotacjami czy podpisami) z którego wynika, iż autor tego szkicu uznaje, iż ściana działowa z drzwiami została wykonana na spoczniku zlokalizowanym na poziomie I piętra budynku i rozdziela ten spocznik na dwie części.

Mając na uwadze opisane wyżej funkcje spocznika (funkcja odpoczynkowa i umożliwiająca swobodny dostęp do pomieszczeń) oraz zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą już na etapie odwołania, istotnym było ustalenie, czy wykonanie ścianki działowej z drzwiami w obrębie klatki schodowej, w odległości 30 cm od krawędzi najwyższego stopnia, nie narusza przepisów nakazujących wykonanie (zabezpieczenie) spocznika o minimalnej szerokości użytkowej. WWINB nie wywiązał się z tego obowiązku ustalając jedynie jeden z wymiarów spocznika (liczonego od ściany do krawędzi poręczy) i nie odnosząc się do jego drugiego wymiaru.

W ocenie Sąd, wykonanie ściany działowej z drzwiami fizycznie przedzieliło istniejący pierwotnie spocznik zlokalizowany na poziomie pierwszego piętra budynku na dwie części, które nie mogą być od tego czasu uznane za całość. Rozważenia zatem wymaga, czy po wykonaniu ściany działowej z drzwiami, część dotychczasowego spocznika, znajdująca się między krawędzią najwyższego stopnia schodów a ścinką działową, winna nadal pełnić funkcję spocznika. Zaniechanie dokonana jednoznacznych wyjaśnień w powyższym zakresie świadczy o niewywiązaniu się przez organ II instancji z obowiązków określonych w art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a więc obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Z tych też przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji (pkt I sentencji wyroku).

Ponownie rozpoznając odwołanie WWINB winien odnieść się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w zakresie naruszenia przepisów techniczno-budowlanych określających wymiary minimalne spocznika, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w przez Sąd w niniejszym wyroku. Organ winien przy tym uwzględnić, iż zgodnie z 5 ust. 1pkt 1 lit d. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów. Przebudowa obiektu budowlanego nie może prowadzić do stanu zagrażającemu bezpieczeństwu użytkowania tego obiektu.

O zwrocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od WWINB na rzecz skarżącego kwotę 500,- złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.