Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 849/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. K., S. K., B. K., R. K., S. K., I. G., R. L., S. G., E. R., M.R., G. L., J. G., M. G., i M. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania W. K., S. K., B. K., R. K., S. K., I. G., R. L., S. G., E. R., G. L., J. G., M. G., M. G., M. R. i A. G., decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r. nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r. nr [...], przejmującego na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskie położone we wsi L., w części będącej w dacie przejęcia własnością P. K., a wydanego na podstawie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. Nr 46, poz. 339) oraz na podstawie przepisów dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 59, poz. 318).

Odwołanie od decyzji z [...] listopada 2016 r. wnieśli W. K., S. K., B. K., R. K., S. K., I. G., R. L., S. G., E. R., G. L., J. G., M. G., M. G., M. R. i A. G.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że nieruchomości objęte wykazem hipotecznym Lwh [...] gm. kat [...], oznaczone jako parcele katastralne pgr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] stanowiły własność P. K. Prawo własności tej nieruchomości intabulowano na jego rzecz na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej w K. z [...] lutego 1936 r. Nr [...] oraz art. 45 ustawy z dnia 31 lipca 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr 92, poz. 833 z 1927 r.) i ustawy z dnia 17 marca 1932 r. (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 392 z 1932 r.).

Na mocy orzeczenia PPRN w G. z [...] października 1956 r. nr [...] na własność Skarbu Państwa przejęto grunty i zagrody pozostałe po osobach przesiedlonych do ZSRR oraz grunty nieznajdujące się w faktycznym władaniu właścicieli przesiedlonych na tzw. Ziemie Zachodnie lub niewiadomych z miejsca pobytu, położone we wsi L., gromada [...], powiat [...], o ogólnym obszarze [...] ha, wskazanych według "ogólnego i powierzchniowego określenia tych gruntów". Natomiast według szczegółowego oznaczenia wskazano osoby, których zagrody zostały opuszczone i niezajęte w związku z akcją przesiedleńczą do ZSRR oraz na Ziemie Zachodnie. Organ wydający to orzeczenie wymienił nazwiska osób, których nieruchomości zostały przejęte. W wykazie tym brak jest nazwiska P. K.

Minister zauważył, że Sąd Rejonowy w G. w wyroku z [...] grudnia 2014 r. sygn. Akt [...]C [...] zapadłym, w wyniku rozpoznania powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wskazał, że treść wpisu prawa własności w KW nr [...] odnośnie działek nr: [...], [...], [...], [...] jest niezgodna ze stanem prawnym tych nieruchomości. Dalej dodał, że wpis prawa własności i władanie tymi nieruchomościami wchodzącymi w skład działek nr: [...] [...], [...], [...], Skarb Państwa uzyskał na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 3 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R (Dz. U. Nr 59, poz. 318) oraz art. 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339). Nastąpiło to jednak bez podstawy prawnej bowiem powołane wyżej orzeczenie nie wymienia gruntów należących do P. K. Nie ma przy tym znaczenia, czy osoby te objęte były akcją przesiedleńczą na ziemie zachodnie, czy do Z.S.R.R. Prowadzi to do wniosku, że zawładnięcie przez Państwo nieruchomościami będącymi przedmiotem postępowania, należącymi do poprzednika powodów nastąpiło bez podstawy prawnej i stanowiło wykorzystanie władczej pozycji Państwa. W odniesieniu zatem do działek stanowiących przedmiot postepowania, z uwagi na fakt nieobjęcia decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. [...] gruntów należących w dacie przejęcia do P. K., Skarb Państwa nie mógł skutecznie powoływać się na prawo własności.

Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeks postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Uprawomocnienie się orzeczenia wywołuje skutek w postaci związania tym rozstrzygnięciem podmiotów określonych w ustawie. Związanie to oznacza, że przy dokonywaniu czynności z zakresu swojego działania organy te zobligowane są brać pod uwagę fakt wydania danego orzeczenia, którego nie mogą zmieniać, ani uchylać, a w przypadku sądów - zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią, a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Co do zasady moc wiążąca wyroku dotyczy związania jego treścią, nie zaś uzasadnieniem, ale trzeba podnieść, że na podstawie brzemienia samej tylko sentencji wyroku nie sposób jest zidentyfikować nie tylko stosunku prawnego z którego wynikało rozstrzygnięte nim roszczenie, ale także wszystkich charakterystycznych dla niego aspektów, różniących go od innych stosunków tego samego rodzaju.

W związku z tym, że w odniesieniu do: działki nr [...] o pow. [...] ha, która powstała z podziału działki nr [...], odpowiadającej pgr [...], [...], objętych Lwh [...], działki nr [...] o pow. [...], powstałej z podziału działki nr [...], odpowiadającej pgr [...], [...], objętych Lwh [...], działki nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z podziału działki nr [...], odpowiadającej pgr [...], objętej Lwh [...] oraz działki nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z podziału działki nr [...], która powstała z podziału działki nr [...], odpowiadającej pgr [...], objętej Lwh [...], zapadł prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w G. z [...] grudnia 2014 r., którym zgodnie z art. 365 § 1 Kpc, organy administracji publicznej rozpatrujące analizowaną sprawę są związane.

Wobec tego Minister uznał, że grunty położone w miejscowości L., stanowiące dawną własność P. K. nie zostały przejęte na mocy orzeczenia PPRN w G.

Sąd Rejonowy w G. w wyroku z [...] grudnia 2014 r. orzekł, że nieruchomości objęte wyrokiem, należące do P. K. nie zostały przejęte na podstawie orzeczenia PPRN w G. Wyrok ten nie obejmuje wprawdzie wszystkich nieruchomości stanowiących własność P. K., jednakże wobec identycznego stanu faktycznego nie można w postępowaniu nieważnościowym zaprezentować oceny prawnej zupełnie różnej od tej, która wynika z wyroku Sądu Rejonowego w G. W aktach sprawy brak jest dowodów świadczących o tym, że niektóre grunty zostały przejęte na podstawie wspomnianego orzeczenia. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że pozostałe nieruchomości (nieobjęte wyrokiem) należące do P. K. również nie zostały przejęte na mocy orzeczenia PPRN w G.

W odwołaniu skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 75 § 1 Kpa poprzez uznanie, że nie może stanowić dowodu w sprawie sporządzona przez geodetę uprawnionego K. D. dokumentacja geodezyjna (wykaz zmian gruntowych i wykaz synchronizacyjny Lwh [...] gm. kat. [...]), z której jednoznacznie wynika jakie nieruchomości należały do P. K. w miejscowości L. oraz w skład jakich obecnie działek wchodzą te nieruchomości i czyją stanowią własność, gdyż dokumentacja ta nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograﬁcznego, w sytuacji gdy zgodnie z tym przepisem jako dowód należało wziąć pod uwagę wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Minister podkreślił, że przepisy ustawy o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograﬁczne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 5 czerwca 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 897) oraz rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograﬁcznej dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 914), ustanawiające obowiązek uwierzytelnienia dokumentów sporządzonych przez wykonawców prac geodezyjnych potwierdzających przyjęcie ich do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograﬁcznego, na potrzeby toczących się postępowań administracyjnych weszły w życie 12 lipca 2014 r. Tymczasem nadesłana do akt sprawy dokumentacja geodezyjna została sporządzona przez geodetę uprawnionego K. D. [...] listopada 2012 r. W związku z tym, w dacie sporządzenia omawianej dokumentacji nie obowiązywały przepisy dotyczące opatrzenia wspomnianych dokumentów odpowiednimi klauzulami urzędowymi, potwierdzającymi przyjęcie ich do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograﬁcznego.

Zgodnie z art. 75 § 1 Kpa, jako dowód w postępowaniu administracyjnym trzeba dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przyjęte w art. 75 § 1 Kpa sformułowanie "w szczególności" oznacza, że nie jest to zamknięte wyliczenie środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu administracyjnym, a wyliczenie przykładowe. Dopuszczalne są zatem w postępowaniu administracyjnym środki dowodowe, jeżeli mogą przyczynić się do wykrycia prawdy obiektywnej, a nie są sprzeczne z prawem, np. opinie instytutu naukowo-badawczego, plany, mapy, ﬁlmy.

A zatem przedłożona dokumentacja geodezyjna, sporządzona przez geodetę uprawnionego K. D. może stanowić dowód w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Jednakże okoliczność nieuwzględnienia wspomnianej dokumentacji geodezyjnej w postępowaniu administracyjnym nie miała wpływu na wynik postępowania.

Dalej skarżący podnieśli, że decyzja z [...] listopada 2016 r. została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 w zw. z art. 80 Kpa poprzez zupełne zbagatelizowanie i zlekceważenie nałożonego przez Ministra na organ I instancji obowiązku i pominięcie okoliczności jakie nakazał wziąć pod uwagę Minister przy ponownym rozpoznaniu sprawy, które skutkowały wydaniem przez organ I instancji decyzji o treści tożsamej z poprzednio wydaną decyzją z [...] lutego 2015 r., którą umorzono postępowanie w sprawie. Dalej dodali, że zaskarżona decyzja narusza także art. 105 Kpa poprzez ponowne błędne i sprzeczne ze stanowiskiem Ministra uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postepowania administracyjnego, a także art. 28 Kpa poprzez błędne uznanie, że skarżący będący następcami prawnymi P. K., pozbawionego własności nieruchomości położonej w miejscowości L., na podstawie orzeczenia PPRN w G., nie posiadają przymiotu strony postępowania. Ponadto, w ich ocenie, organ I instancji, rozpatrując sprawę naruszył art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 Kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Odnosząc się do tych zarzutów Minister podniósł, że decyzją z [...] lutego 2016 r. organ odwoławczy wprawdzie uchylił zaskarżoną decyzje z [...] lutego 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...], a także wskazał jakie okoliczności trzeba wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, jednakże organ odwoławczy nie dysponował wówczas wiążącym go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z [...] grudnia 2014 r., który przesądził o tym, że nieruchomości stanowiące własność P. K. nie zostały przejęte na mocy orzeczenia PPRN w G.

W tej sytuacji Wojewoda [...] zasadnie przyjął, że spadkobiercom P. K. nie przysługuje legitymacja prawna do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN i umorzył wszczęte postępowanie. Organ I instancji szczegółowo przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy, czemu dał wyraz w logicznym i prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. W związku z tym, nie sposób omawianej decyzji skutecznie zarzucić, że została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 Kpa.

Reasumując Minister stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie powinien mieć art. 105 Kpa, gdyż następcom prawnym P. K. nie przysługuje interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w G. z [...] października 1956 r., gdyż na mocy wspomnianego orzeczenia nie zostały przejęte nieruchomości stanowiące dawną własność P. K.

Od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2018 r. nr [...] W. K., S. K., B. K., R. K., S. K., I. G., R. L., S. G., E. R., G. L., J. G., M. G., M. G., M. R. i A. G. – dalej zwani "skarżącymi" wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) art. 28 w zw. z art. 157 § 2 Kpa poprzez błędnie uznanie, że: a) skarżący będący następcami prawnymi P. K. pozbawionego własności nieruchomości położonej w miejscowości L., na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r. nr [...], nie posiadają interesu prawnego i uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym stwierdzenia nieważności tego orzeczenia, w części będącej w dacie przejęcia własnością P. K., b) organ I instancji prawidłowo ustalił, że skoro poprzednik prawny skarżących P. K. nie został wymieniony z imienia i nazwiska w orzeczeniu PPRN w G. z [...] października 1956 r., to nie był stroną postępowania administracyjnego w którym wydano to orzeczenie, w sytuacji, gdy pomimo niewymienienia P. K. z imienia i nazwiska w tym orzeczeniu, był on adresatem tego orzeczenia i odnosiło ono bezpośredni skutek do jego praw i obowiązków, z uwagi na fakt pozbawienia go tym orzeczeniem prawa własności nieruchomości położonych w miejscowości L. na rzecz Skarbu Państwa, 2) art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 Kpa poprzez: a) bezzasadne stwierdzenie, że niewzięcie przez Wojewodę [...] pod uwagę dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. D. nie miało wpływu na wynik sprawy, w sytuacji, gdy z przedłożonej dokumentacji geodezyjnej jednoznacznie wynikała podstawa przejęcia nieruchomość P. K. w miejscowości L. na rzecz Skarbu Państwa, właśnie na podstawie skarżonego orzeczenia PPRN w G. z [...] października 1956 r., b) błędne przyjęcie, że skarżący nie udowodnili tego, że posiadają przymiot strony postępowania, w rozumieniu art. 28 Kpa, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r., c) oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na motywach zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w G. Wydział [...] z [...] grudnia 2014 r. sygn. [...]C [...], z których ma wynikać, że należące do P. K. w miejscowości L. nieruchomości nie zostały przejęte na własność Skarbu Państwa kwestionowanym orzeczeniem PPRN w G. z [...] października 1956 r., d) błędne uznanie, że organ administracji związany jest, na podstawie art. 365 § 1 Kpc, motywami zawartymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku sądu powszechnego, z których ma wynikać, że należące do P. K. w miejscowości L. nieruchomości nie zostały przejęte na własność Skarbu Państwa kwestionowanym orzeczeniem PPRN w G. z [...] października 1956 r. W związku z powyższym skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) zasądzenie na ich rzecz solidarnie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Sąd zauważa, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji – jak słusznie wskazał Minister – może wszcząć tylko osoba, która legitymuje się interesem prawnym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z art. 157 § 2 Kpa postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną zaś – według art. 28 Kpa - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny do bycia stroną postępowania, umożliwiający skuteczne zainicjowanie postępowania nieważnościowego musi być aktualny i zindywidualizowany na gruncie konkretnej sprawy administracyjnej. Istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw, czy obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Zdaniem Sądu, skarżący nie spełniają wskazanych wyżej kryteriów do zakwalifikowania ich jako strony postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r. nr [...], przejmującego na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskie położone we wsi L., w części będącej w dacie przejęcia własnością P. K.

Jak wynika z treści kwestionowanego orzeczenia z [...] października 1956 r. jego podstawę prawną stanowiły przepisy dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 59, poz. 318 ze zm.) oraz przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339).

Skoro w trybie tychże dekretów o przejęciu nieruchomości na własność Państwa orzekały organy powiatowej administracji ogólnej (art. 3 ust. 1 dekretu z 1947 r. i art. 3 dekretu z 1949 r.), to stronami postępowania są właściciele przejętych nieruchomości, wskazani w kwestionowanym orzeczeniu bądź ich aktualni spadkobiercy.

Z treści kwestionowanego orzeczenia z 1956 r. wynika, że jego osnowa nie obejmuje P. K. (zmarłego w 1961 r.) i przejmowanego mienia nieruchomego, które stanowiło jego własność, zapisanego w Lwh [...] gminy katastralnej [...].

Wobec tego P. K. nie był stroną postępowania administracyjnego (zwykłego), w którym Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. orzekło o przejęciu jego nieruchomości. W osnowie tego orzeczenia nie orzeczono o przejęciu praw P. K. Orzeczenia tego nie skierowano do P. K. jako jego adresata.

Skoro rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu z 1956 r. nie dotyczyło P. K. i jego mienia, to także skutki tego orzeczenia nie mogły dotyczyć P. K. i jego spadkobierców.

Zasadnie zatem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie nieważnościowe na podstawie art. 105 § 1 Kpa, skoro kwestionowane orzeczenie nie odnosiło się do praw P. K. i w związku z tym jego spadkobiercy nie mieli interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kpa, do skutecznego zainicjowania tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego.

Uszło uwadze skarżących, że w niniejszej sprawie ich interes prawny, czy też interes prawny ich poprzednika prawnego nie istniał na poziomie postępowania administracyjnego, zakończonego orzeczeniem z 1956 r. Interes prawny skarżących ujawnił się dopiero na płaszczyźnie postępowania prowadzonego przez sąd wieczystoksięgowy.

Z akt sprawy wynika, że orzeczenie z 1956 r. zostało wykorzystane przez ówczesną władzę na etapie postępowania wieczystoksięgowego w szerszym zakresie, niż dotyczyła tego osnowa tego orzeczenia. Orzeczenie to wykorzystano jako materialną podstawę wpisu Skarbu Państwa, w miejsce P. K., do księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości objętej Lwh [...].

Trzeba zwrócić uwagę, że Sąd Rejonowy w G. w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z [...] grudnia 2014 r. sygn. Akt [...]C [...] wskazał, że P. K. został pozbawiony własności swych parcel gruntowych, ponieważ jego grunt został przekazany na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o orzeczenie z 1956 r., pomimo, że P. K. i jego parcele gruntowe nie były wymienione w tymże orzeczeniu. Sąd powszechny w uzasadnieniu wyroku wyraźnie wskazał, że to nie orzeczenie z 1956 r., a wpis na jego podstawie prawa własności do księgi wieczystej i zawładnięcie nieruchomościami P. K. przez Skarb Państwa nastąpiły bez podstawy prawnej i zdarzenia te należało ocenić jako wykorzystanie władczej pozycji Państwa.

Sąd zwraca uwagę, że podnoszony w niniejszej skardze problem interesu prawnego w postępowaniu nieważnościowym spadkobierców osób niewymienionych w orzeczeniu z 1956 r. został już zidentyfikowany i oceniony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, czego dowodzi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1075/16, w którym NSA uznał za zasadny pogląd o konieczności zastosowania przez organ nadzoru art. 105 § 1 Kpa wobec stwierdzenia w postępowaniu nieważnościowym braku interesu prawnego tego rodzaju osób i braku możliwości prowadzenia postępowania nieważnościowego, co do istoty sprawy. Pogląd ten podzielił też WSA w Warszawie w wyroku z 23 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 375/16. Pogląd prezentowany przez NSA podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie.

Wobec tego Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione, w szczególności te wskazujące, że orzeczenie z 1956 r. prócz osób wymienionych w pkt 1 orzeczenia, dotyczyło również innych osób, co – zdaniem skarżących - wynika z uzasadnienia orzeczenia. Faktem jest, że w uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że były trudności z ustaleniem stosunków prawnych osób nieobecnych. Zdaniem Sądu, z tego rodzaju stwierdzenia nie można wyprowadzić wniosku, co do tego, że orzeczenie to obejmowało również inne, niż wymienione w pkt 1, osoby, tj. osoby nieobecne. To, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. nie miało wiedzy odnośnie miejsca pobytu wszystkich właścicieli przejmowanych nieruchomości w gminie [...], nie oznacza, że organ ten nie znał właścicieli nieruchomości w gminie [...]. To, że określona osoba jest nieobecna w danym miejscu pobytu nie oznacza, że jest ona nieznana organowi z personaliów.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł, jak w sentencji.