Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3302/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 135,  art. 152 i 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 24  par. 1  pkt 5, 84  par. 2, 75  par. 1, 77  par. 1, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 176
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Polskiego Komitetu [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Polskiego Komitetu [...] w [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], w przedmiocie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu do nieruchomości – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał na następujące okoliczności sprawy.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. zmienił wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu przysługującego P. w udziale [...] do nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr [...]. Stawka została ustalona w wysokości [...]% ceny nieruchomości, a opłata roczna w kwocie [...] zł.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 176 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyłączenia biegłego;

- art. 75 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. gdyż zostało oparte na wadliwym operacie szacunkowym;

- art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 ust. 1 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie wniosku P. o przeprowadzenie dowodu z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych;

- art. 8 k.p.a. poprzez ustalenie wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu w wysokości [...]% w sytuacji, gdy inny organ ustalił stawkę na poziomie [...]%;

- art. 7, 77 i 107§ 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że nieruchomość nie została oddana w trwały zarząd na cel publiczny, podczas gdy analiza wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności celu powołania P. prowadzą do wniosku, że nieruchomość została oddana w trwały zarząd na cele publiczne;

- art. 83 ust. 2 pkt 3 u.g.n. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji przyjęcie, że właściwa stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu wynosi [...]% podczas gdy powinna wynosić [...]%.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ odwoławczy ustalił, że zabudowana nieruchomość położona w W. przy ulicy [...], oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: [...] o powierzchni [...] ha oraz [...] o powierzchni [...] ha, z obrębu [...], dla której urządzona jest księga wieczysta Nr [...] – stanowi własność Skarbu Państwa. P. stał się trwałym zarządcą opisanej nieruchomości na podstawie art. 199 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gmin, sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształcił się z tym dniem z mocy prawa w trwały zarząd tych nieruchomości. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji P. jest krajową państwową jednostką organizacyjną. Prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości na rzecz P. ustanowił Kierownik [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. W decyzji tej opłata roczna została ustalona w wysokości [...]% ceny. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. ograniczył trwały zarząd P. do części pomieszczeń odpowiadających [...]% jej całkowitej powierzchni.

Działając z urzędu Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. zmienił stawkę opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu z [...]% na [...]% ceny oraz ustalił opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu na kwotę [...]zł. Od decyzji tej P. złożył odwołanie. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. uchylił decyzję Prezydenta W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził między innymi, że organ I instancji nie zbadał swojej właściwości.

W wykonaniu zaleceń organu II instancji Prezydent W. wystąpił w dniu [...] czerwca 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r., I OW 170/13, NSA wskazał Prezydenta W. jako organ właściwy w sprawie.

Kwestionowana w odwołaniu decyzja Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2014 r. wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Przechodząc do odwołania Wojewoda [...] stwierdził, że zarzuty w nim podniesione sprowadzają się do trzech kwestii: braku wyłączenia z postępowania przed organem I instancji biegłego, wadliwości operatu szacunkowego oraz niewłaściwego ustalenia stawki procentowej opłaty rocznej.

Operat szacunkowy określający wartość nieruchomości dla potrzeb ustalenia wysokości opłat z tytułu trwałego zarządu został sporządzony dnia [...] lutego 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego. Jak dowodzą akta sprawy strona została prawidłowo powiadomiona i brała czynny udział w postępowaniu, między innymi w dniu [...] marca 2014 r. wystąpiła z wnioskiem do organu I instancji kwestionując prawidłowość ustaleń i przyjętej wyceny nieruchomości w sporządzonym operacie szacunkowym, jak również o przeprowadzenie w trybie art. 157 ust. 1 u.g.n. dowodu z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych na okoliczność prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego. W odpowiedzi na powyższe organ I instancji zwrócił się do rzeczoznawcy o ustosunkowanie się do uwag i zastrzeżeń strony postępowania. Jak wynika z akt sprawy rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. odniósł się do zarzutów strony i złożył dodatkowe wyjaśnienia . W ocenie organu I instancji wyjaśnienia rzeczoznawcy są spójne, logiczne oraz precyzyjne.

Skarżący w złożonym odwołaniu podnosi również, iż operat szacunkowy jest wadliwy, że rzeczoznawca przyjął do porównań nieruchomości niepodobne z nieruchomością wycenianą. Dalej argumentuje, że nieruchomości podobne nie muszą być identyczne jak nieruchomość wyceniana, chodzi natomiast o to, że muszą być porównywalne z tą nieruchomością co do wszystkich cech wpływających na jej wartość. Największa z przyjętych do porównań nieruchomości (o powierzchni użytkowej [...] m2) jest niemal [...] razy mniejsza [powinno być większa] niż przedmiotowa nieruchomość, a najmniejsza spośród nieruchomości przyjętych do porównań jest od przedmiotowej nieruchomości ponad [...] razy mniejsza. Skarżący zarzuca biegłemu brak rzetelnej analizy, dlaczego pomimo tak dużej różnicy w powierzchni nieruchomości spełniają kryterium podobieństwa, skoro tak istotną kwestię jak różnicę powierzchni rzeczoznawca kwituje stwierdzeniem o współczynnikach korygujących.

Jak wynika z treści znajdującego się w aktach pisma, rzeczoznawca majątkowy wskazała, że zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n. "Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomość dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, jej przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych." Organ administracji publicznej orzekający w sprawie nie posiada uprawnień do dokonywania oceny prawidłowości operatu w szczególności w zakresie prawidłowego określenia wartości przedmiotu wyceny. Ocena prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego może być dokonywana tylko w trybie i na zasadach określonych w art. 157 u.g.n. przez uprawniony podmiot. Organ uprawniony jest jedynie do oceny operatu szacunkowego pod względem formalno-prawnym. W tym zakresie w ocenie organu II instancji operat nie budzi zastrzeżeń. Jeżeli strona podważa prawidłowość sporządzonego operatu szacunkowego, to zgodnie art. 157 u.g.n. powinna przedstawić przeciwdowód z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych lub inny operat, do którego organ musiałby się ustosunkować.

Kolejny zarzut skarżącego to brak wyłączenia biegłego z postępowania z uwagi na fakt, że był autorem wcześniejszej opinii stanowiącej podstawę wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., uchylonej następnie decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. W nadesłanych wyjaśnieniach organ I instancji wskazuje, że wyłączenie biegłego następuje jedynie, gdy błędy w opinii sporządzonej przez biegłego były przyczyną decyzji kasatoryjnej, co potwierdza również wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., I OSK1382/12, zgodnie z którym jeżeli przyczyną decyzji kasatoryjnej organu drugiej instancji są uchybienia w postępowaniu dowodowym związane z opinią biegłego, wówczas biegły ten nie powinien ani wydawać nowej opinii, ani w ponownym postępowaniu pierwszo-instancyjnym, ani uzupełniać w nim swojej wcześniejszej opinii, lecz podlegać wyłączeniu. W ocenie organu I instancji przyczyną uchylenia decyzji były wady postępowania, a nie wady operatu.

Kwestię wyłączenia biegłego reguluje art. 84 § 2 k.p.a., który stanowi, że biegły podlega wyłączeniu w trybie i na zasadach określonych w art. 24. Przesłanki wyłączenia biegłego nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wynika, że podstawą uchylenia decyzji organu I instancji nie były wady opinii biegłego; w decyzji tej strona została również pouczona, iż posiada uprawnienie do zwrócenia się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości operatu.

Kolejny zarzut skarżącego dotyczy błędnego ustalenia przez organ I instancji wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu w wysokości [...]% ceny, ponieważ w analogicznej sprawie Prezydent Miasta [...] oddając na rzecz P. inną nieruchomość w trwały zarząd z przeznaczeniem na działalność statutową P. przyjął, że właściwą stawką procentową opłaty z tytułu trwałego zarządu jest [...]% ceny. Artykuł 83 ust. 2 u.g.n. stanowi, że wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu jest uzależniona od celu na jaki nieruchomość została oddana, i wynosi: 1) za nieruchomości oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej 0,1% ceny; 2) za nieruchomości oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych, działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo- rozwojową, wychowawczą, sportową, lub turystyczną, a także na siedziby organów władzy i administracji publicznej niewymienionych w art. 60 ust. 1 oraz w art. 60a ust. 1 - 0,3% ceny; 3) za pozostałe nieruchomości - 1% ceny. W ocenie strony skarżącej nieruchomość przy ulicy [...] została oddana w trwały zarząd na rzecz P. na cele publiczne i skutkuje obowiązkiem ustalenia stawki [...]%.

W ustawie o gospodarce nieruchomościami nie została sformułowana definicja celu publicznego, art. 6 zawiera jednak katalog takich celów. Na tle tego katalogu można oczywiście sformułować tezę, iż celami publicznymi są właśnie te cele, które wymienione zostały w art. 6. Można również doprecyzować takie ujęcie definicji poprzez stwierdzenie, iż celami publicznymi jest wszystko to, czego osiągnięciu służą poszczególne cele wskazane w art. 6. Stanowi to wtedy funkcjonalną definicję celów publicznych (Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Jacek Jaworski i inni, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2013 ). W wyroku z dnia 15 sierpnia 2008 r., II OSK 548/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż art. 6 u.g.n. zawiera listę celów publicznych, która nie może być poszerzana na drodze wykładni. Cel publiczny nie zależy od uznania, lecz od treści przepisów ustawy.

W art. 6 pkt 10 u.g.n. umożliwiono poszerzenie zawartego w ustawie o gospodarce nieruchomościami katalogu celów publicznych przepisami innych ustaw, które wprost nazywają coś celem publicznym, np. art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 7 maja 1999 r. ustawy o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady (Dz. U. z 1999 r. Nr 41, poz. 412), wg którego ochrona Pomników Zagłady jest celem publicznym lub art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) wg którego utworzenie lub powiększenie parku narodowego lub rezerwatu przyrody jest celem publicznym w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Będąca podstawą działania P. ustawa z dnia 12 września J002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386 ze zm.) nie zawiera takiego przepisu. Odwołanie nie podlega więc uwzględnieniu.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 176 u.g.n. w zw. z art. 24 k.p.a. poprzez przyjęcie, że rzeczoznawca majątkowy nie podlegał wyłączeniu od ponownego sporządzenia operatu szacunkowego, pomimo iż wcześniej sporządzał taki operat we wcześniejszym stadium postępowania w tej samej sprawie, podczas gdy wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że biegły, jeśli sporządził operat szacunkowy we wcześniejszym stadium postępowania, bezwzględnie podlega wyłączeniu;

2. art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z wcześniejszą decyzją Prezydenta Miasta [...] zapadłą również wobec skarżącego w sprawie ustalenia stawki procentowej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością, przez co naruszona została zasada pogłębiania zaufania do organów administracji, wyrażona w tym przepisie;

3. art. 157 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że to skarżący powinien zwrócić się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę prawidłowości operatu sporządzonego przez rzeczoznawcę, a organ nie ma takiego obowiązku nawet na wniosek strony, w sytuacji, w której w razie podniesienia przez stronę postępowania uzasadnionych wątpliwości co do poprawności operatu szacunkowego to właśnie organ powinien był zwrócić się ze stosownym wnioskiem do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych;

4. art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ dokonania oceny wartości dowodowej sporządzonego operatu szacunkowego, w sytuacji, w której w myśl przedmiotowego przepisu organ zobowiązany był tej oceny dokonać bez względu na fakt niezłożenia przez skarżącego sporządzonego na jego zlecenie operatu szacunkowego;

5. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez:

- nieodniesienie się do zawartych w odwołaniu twierdzeń skarżącego odnoszących się do wadliwości operatu szacunkowego, polegających na obliczeniu wartości rynkowej nieruchomości w sytuacji, gdy jest ona wyłączona z obrotu na podstawie art. 34 ust. 3 u.g.n.;

- nieodniesienie się przez organ do podniesionych przez skarżącego twierdzeń dotyczących wydania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...] marca 2007 r., w której oddał on skarżącemu w trwały zarząd nieruchomość z zastosowaniem stawki [...]%.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że jeżeli w toku prowadzonego postępowania biegły uprzednio wydawał już opinię, to przy kolejnym rozpoznawaniu sprawy w wyniku uchylenia decyzji przez organ odwoławczy biegły taki jest wyłączony na podstawie art. 24 k.p.a. i ponowne oparcie rozstrzygnięcia na sporządzonym przez tego biegłego operacie szacunkowym jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 176 u.g.n. rzeczoznawca majątkowy podlega wyłączeniu od udziału w szacowaniu nieruchomości, jeśli zachodzą przesłanki określone w art. 24 k.p.a. Z przepisu tego wynika więc, że art. 24 k.p.a. do kwestii wyłączenia biegłego ma zastosowanie wprost, a nie odpowiednio. Jeśli biegły we wcześniejszym etapie postępowania wydawał już opinię, to podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ponadto organy obydwu instancji zakwestionowały fakt, że będąca przedmiotem trwałego zarządu nieruchomość jest wykorzystywana na cel publiczny. Wbrew twierdzeniom organu nie można uznać, że kwalifikację taką wyłącza fakt, że cele publiczne, do realizacji których powołany został skarżący, nie zostały określone wprost w art. 6 u.g.n. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 10 u.g.n. celami publicznymi są również cele publiczne określone w odrębnych ustawach. Ustawą taką jest bez wątpienia ustawa o normalizacji. To, że nie zostało wskazane w niej expressis verbis, że działalność skarżącego jest działalnością związaną z celem publicznym w rozumieniu u.g.n., nie ma decydującego znaczenia, ponieważ przepisy prawa nie ustanowiły takiego wymogu. Jak stanowi art. 9 ustawy o normalizacji, skarżący jest krajową jednostką normalizacyjną zapewniającą realizację celów normalizacji wymienionych w art. 3 tej ustawy, zgodnie z zasadami wymienionymi w jej art. 4. Skarżący jest państwową jednostką organizacyjną, której organizację, zakres i sposób działania określa statut nadany przez Prezesa Rady Ministrów w drodze zarządzenia. Wedle art. 11 ustawy o normalizacji, do zadań skarżącego należy organizowanie i prowadzenie normalizacji krajowej zgodnie z potrzebami kraju. Normalizacja krajowa, jako normalizacja prowadzona na szczeblu krajowym niewątpliwie ma więc charakter publiczny.

Poza tym organ orzekając w zakresie przyjętej stawki opłaty rocznej za trwały zarząd odmiennie niż Prezydent Miasta [...] w decyzji z dnia [...] marca 2007 r. naruszył art. 8 k.p.a. Bez znaczenia przy tym jest powoływana przez organ I instancji okoliczność, iż uzasadnienie wydanej przez niego decyzji jest obszerniejsze niż uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz to, że decyzje w tych sprawach podejmowały dwa różne organy.

Także nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii rzeczoznawców majątkowych na okoliczność prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego (wniosek złożony wraz z pismem procesowym Skarżącego z dnia 18 marca 2014 r.) stanowi naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. Naruszenie to z pewnością miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Gdyby bowiem dowód taki został przeprowadzony, to – mając na uwadze wskazane w odwołaniu wady operatu szacunkowego – organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych zapewne wydałaby opinię negatywną, co uniemożliwiłoby oparcie się na operacie przy wydawaniu decyzji, zgodnie z treścią art. 157 ust. 1a u.g.n.

Niezależnie od kwestii wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii organizacji rzeczoznawców majątkowych organ miał obowiązek dokonania oceny wszystkich dowodów, w tym oceny sporządzonego operatu szacunkowego, zgodnie z art. 80 k.p.a. Od oceny tej organ uchylił się w sposób niedopuszczalny stwierdzając, że "organ administracji publicznej orzekający w sprawie nie posiada uprawnień do dokonywania oceny prawidłowości operatu, w szczególności w zakresie prawidłowego określenia wartości przedmiotu wyceny." W jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym to na organ nałożony jest obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy. Organ nie może wiec takiego obowiązku przerzucać na stronę postępowania (w tym przypadku na skarżącego). To na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz podjęcia niezbędnych działań zmierzających do prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości i należnego za nią odszkodowania (wyrok NSA z dnia 4 października 2006 r., I OSK 417/06).

Organ nie odniósł się też do podniesionego przez skarżącego zarzutu, że niedopuszczalne było obliczanie wartości rynkowej nieruchomości ze względu na fakt, że nieruchomość została wyłączona z obrotu na podstawie art. 34 ust. 3 u.g.n. Postawiony bowiem przez skarżącego zarzut naruszenia art. 150 ust. 2 i 3 u.g.n. organ skwitował jedynie odwołaniem się do uregulowań zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Nie odniósł się zaś do faktu, że w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny toczy się postępowanie z wniosku byłych właścicieli nieruchomości [...]. Niezależnie od powyższego skarżący podtrzymuje twierdzenia zawarte w odwołaniu, że obliczenie wartości rynkowej nieruchomości było niedopuszczalne, a stanowisko organu I instancji w tej kwestii było nieuzasadnione. Organ I instancji twierdził bowiem, że art. 34 ust. 3 u.g.n. zawiera jedynie zakaz zbycia nieruchomości, a możliwy jest obrót nieruchomością poprzez ustanowienie na nieruchomości ograniczonego prawa rzeczowego lub prawa o charakterze obligacyjnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Zgodzić po pierwsze należy się ze stroną skarżącą, że rzeczoznawca majątkowy – J. N. – podlegała w tej sprawie wyłączeniu w oparciu o art. 84 § 2 i art. 176 u.g.n. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Ten ostatni przepis w odniesieniu do pracownika stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r., I OSK 1845/14, stwierdził, że użyte w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pojęcie "zaskarżonej decyzji" obejmuje swym zakresem nie tylko decyzję, od której wniesiono odwołanie, lecz również decyzję, wydaną w tej samej materialnej sprawie, a zaskarżoną w inny sposób (LEX nr 1590997). Podobny pogląd wyraził też wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r., I OSK 96/13, w którym stwierdził, że udział w wydaniu zakażonej decyzji dotyczy sytuacji, w której członek organu kolegialnego brał udział w wydaniu decyzji przez organ I instancji lub brał udział w wydaniu decyzji drugoinstancyjnej, która została uchylona i ponownie sprawa stała się przedmiotem rozstrzygania przez ten organ kolegialny (LEX nr 1601664). Innymi słowy z powyższych wyroków wynika, że podstawa do wyłączenia pracownika organu w oparciu o art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. istnieje także wówczas, gdy po uchyleniu dotychczasowej decyzji zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez ten sam organ, jeśli pracownik ten brał udział w wydaniu uchylonej decyzji. Pogląd ten sąd w niniejszym składzie podziela.

W odniesieniu do rzeczoznawcy majątkowego, który w postępowaniu administracyjnym pełni funkcję biegłego, oznacza to, z mocy art. 84 § 2 k.p.a. i art. 176 u.g.n., konieczność stosowania art. 24 k.p.a., w tym § 1 pkt 5 tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 31 października 2014 r., I SA/Wa 916/14, przyjął tezę, którą sąd w niniejszym składzie podziela, że "Jeżeli z powodu uchylenia dotychczasowej decyzji odszkodowawczej, zachodzi konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego rzeczoznawca podlega wyłączeniu na podstawie art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a." Jest to bowiem odwzorowanie sytuacji pracownika organu (a do biegłego stosuje się te same zasady z mocy powołanych wyżej przepisów) w sytuacji, gdy zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu zachowania pełnego obiektywizmu w rozstrzyganiu – w tym wypadku obiektywizmu w wycenie nieruchomości. Na takie motywy przy wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w odniesieniu do pracownika organu (a więc i analogicznie do biegłego) zwrócił uwagę NSA w powołanych wyżej wyrokach, w szczególności w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r., I OSK 96/13, gdzie stwierdzono, że "Celem instytucji prawnej wyłączenia organu jest zapewnienie realizacji zasady prawdy obiektywnej przez stworzenie warunków do rozpoznania i rozstrzygania sprawy przez pracownika organu administracji lub sam organ. Instytucja ta ma na celu urzeczywistnienie, na gruncie postępowania administracyjnego, zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa (por. W. Chróścielewski, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 sygn. akt II GPS 2/06, ZN NSA nr 3 (12)/2007, s. 137). ... Obywatele muszą mieć pewność, że rozstrzygnięcia są podejmowane przez osoby, które opierają się na zebranym w sprawie materialne dowodowym oraz kierują się tylko przepisami prawa, a nie na przykład stanowiskiem uprzednio wyrażonym w sprawie."

Skoro więc rzeczoznawca majątkowy J. N. była autorką operatu szacunkowego, który stanowił podstawę do wydania decyzji przez Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2012 r., uchylonej następnie przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. – co i strona skarżąca i organ traktują jako okoliczność bezsporną – to rzeczoznawca ten w niniejszym postępowaniu podlegał wyłączeniu w oparciu o przedstawione wyżej zasady, a zatem operat szacunkowy sporządzony przez tego rzeczoznawcę z dnia [...]lutego 2014 r. nie mógł stanowić dowodu w tym postępowaniu. Dopuszczając ten dowód organy obydwu instancji naruszyły więc art. 84 § 2 k.p.a. i art. 176 u.g.n. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż dopuszczenie tego dowodu nie było zgodne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.), a ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie mogła być w związku z tym również poprawna, w zakresie wyceny nieruchomości, co w oczywisty sposób mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skoro operat z dnia [...] lutego 2014 r. nie mógł stanowić dowodu w sprawie, to nie ma potrzeby odnoszenia się przez sąd do zarzutów skarżącego kierowanych pod adresem tego operatu.

Do rozstrzygnięcia pozostaje zatem jeszcze tylko zarzut dotyczący przyjętej przez organ stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu do nieruchomości. Organy obydwu instancji przyjęły, że stawka ta powinna wynosić [...]% ceny nieruchomości, stosownie do art. 83 ust. 2 pkt 3 u.g.n. Strona skarżąca uważa zaś, że stawka ta powinna wynosić [...]% ceny (art. 83 ust. 2 pkt 2 u.g.n.), jako że P. w ramach statutowej działalności pełni funkcje publiczne. Cel oddania nieruchomości w trwały zarząd temu podmiotowi jest więc innym celem publicznym, o jakim mowa w art. 83 ust. 2 pkt 2 u.g.n.

Przepis art. 83 ust. 2 u.g.n. stanowi, że "Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu jest uzależniona od celu, na jaki nieruchomość została oddana, i wynosi:

1) za nieruchomości oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej - 0,1% ceny;

2) za nieruchomości oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych, działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną, a także na siedziby organów władzy i administracji publicznej niewymienionych w art. 60 ust. 1 oraz w art. 60a ust. 1 - 0,3% ceny;

3) za pozostałe nieruchomości - 1% ceny."

Organ swoje stanowisko opiera na tezie, że P. nie realizuje żadnego ze zdefiniowanych celów publicznych, o jakich mowa w art. 6 u.g.n., a co za tym idzie nie można uznać, że oddana mu w trwały zarząd nieruchomość służy realizacji innych celów publicznych (art. 83 ust. 2 pkt 2 u.g.n.).

Sąd nie podziela takiego stanowiska. Zgodnie z art. 6 pkt 7 u.g.n. celem publicznym jest między innymi utrzymywanie obiektów niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. Z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386 ze zm.) wynika, że normalizacja krajowa prowadzona jest między innymi w celu zapewnienia ochrony życia, zdrowia, środowiska i interesu konsumentów oraz bezpieczeństwa pracy. Niewątpliwie są to cele służące zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego. Jeśli do tego dodamy, że zgodnie z art. 8 ustawy o normalizacji obszarem normalizacji objęta jest także ochrona interesów państwa w zakresie obronności i bezpieczeństwa, co potwierdza również art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, to w takiej sytuacji nie można uznać, że P. nie realizuje celów związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego. A skoro tak, to oddana mu nieruchomość ([...]) niewątpliwie realizuje cel publiczny związany z zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego, w rozumieniu art. 6 pkt 7 w zw. z art. 83 ust. 2 pkt 2 u.g.n. Stawka procentowa z tytułu zarządu powinna być więc ustalona zgodnie z tym ostatnim przepisem.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do wytycznych i oceny prawnej wynikających z rozważań sądu.