Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 477/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 1 pkt 1,2,3 i ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art., 2 art. 7, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 67, art. 69, art. 71 ust. 1 i 2, art. 72
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a)
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 27 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) w związku z art. 5 ust. 1-4a , art. 6 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...], nr [...] w sprawie przyznania R. K. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

W toku postępowania ustalono, iż ww. decyzją z dnia [...] Wójt Gminy R., po rozpatrzeniu wniosku R. K. z dnia 2 października 2012r., na podstawie art. 5 ust. 1, ust. 4, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 298, poz. 1769), a także § 1 i § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. poz 959) oraz art. 104, art. 107 i 108 K.p.a. przyznał zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat na F. K., w kwocie 77,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2012r. do 31 grudnia 2013r., zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat na K. K., w kwocie 77,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2012r. do 31 grudnia 2013r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, przyznany na F. i K. K. w kwocie 400,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2012r. do 31 sierpnia 2013r.

Od decyzji organu I instancji R. K. złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł z tytułu opieki nad K. K. i w wysokości 400 zł z tytułu opieki nad F. K. Zdaniem skarżącej organ I instancji przyjął błędną wykładnię art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjmując, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku wychowawczego w wysokości 400 zł na wszystkie dzieci. Dodatek ten w ocenie skarżącej przysługuje do każdego zasiłku, a dokonana przez organ I instancji wykładnia narusza art. 2, art. 18 i art. 32 jak również art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało je za niezasadne i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a następnie podniosło, iż jak wynika z przedłożonych w rozpatrywanej sprawie dokumentów rodzinę R. K. - stosownie do treści art. 3 pkt 16 ustawy stanowią oprócz skarżącej, jej mąż M. K. oraz dzieci F. K. i K. K., obaj urodzeni 16 lipca 2011r. Dochodem członków rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r., t.j. w roku 2011 był dochód wynoszący 20.014,52 zł, co miesięcznie dało 416,97 zł/na osobę w rodzinie. Dochód członków rodziny R. K. nie przekroczył więc kwoty kryterium dochodowego wynoszącej od 1 listopada 2012r. 539 zł, co spowodowało, że zainteresowana w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r. zakwalifikowała się do prawa do zasiłku rodzinnego, a co za tym idzie również do dodatków do zasiłku rodzinnego, które mogą przysługiwać - jako dodatki - jedynie w sytuacji, gdy przysługuje świadczenie podstawowe tj. zasiłek rodzinny.

Następnie organ odwoławczy powołał się na treść art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiącego materialnoprawną podstawę przedmiotowego świadczenia oraz stwierdził, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż R. K. zatrudniona była od 1 września 1999r. na umowę o pracę na czas nieokreślony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Pracodawca udzielił zainteresowanej urlopu wychowawczego w okresie od dnia 23 czerwca 2012r. do dnia 31 sierpnia 2013r. W rozpatrywanej sprawie nie występują negatywne przesłanki wyłączające prawo do przedmiotowego dodatku, określone w art.10 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. R. K. kwalifikuje się więc do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i taki dodatek został skarżącej przyznany w określonej w art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w związku z § 2 pkt 3 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r.) wysokości 400,00 zł miesięcznie.

Odnosząc się do treści odwołania Kolegium podniosło, że ww. przepis art.10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa jedną wysokość przedmiotowego dodatku - 400,00 zł - nie wskazując przy tym, że dotyczy ona jednego dziecka, a art. 10 ustawy, stanowiący materialnoprawną podstawę dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie zawiera żadnych innych regulacji, z których wynikałoby prawo do tego dodatku dla większej liczby dzieci podlegających opiece osoby uprawnionej w okresie urlopu wychowawczego. W ocenie organu II instancji, gdyby celem ustawodawcy było przyznanie tego świadczenia na każde dziecko, to określając wysokość należnego osobie uprawnionej dodatku, wyraźnie by na to wskazał, jak to uczynił np. w przypadku ustalenia prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (art. 9 ust. 4, art. 11a ust.3, art. 14 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych), w których to regulacjach wyraźnie odniósł wysokość świadczenia do liczby dzieci. Wielkość dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie podlega więc różnicowaniu w zależności od ilości dzieci i nie jest uzależniona od liczby dzieci, nad którymi sprawowana jest opieka w okresie korzystania z urlopu wychowawczego ani od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu, co powoduje, że osoba uprawniona opiekująca się w okresie korzystania z urlopu wychowawczego więcej niż jednym dzieckiem ma prawo tylko do dodatku w wysokości 400,00 zł. Za słusznością takiego rozumienia przepisu przemawiać może również fakt, że ustawodawca dla osoby opiekującej się w okresie korzystania z urlopu wychowawczego większą niż jedno liczbą dzieci przewidział w art. 10 ust. 1 wydłużony okres przysługiwania miesięcznej kwoty przedmiotowego dodatku, co daje podstawy sądzić, że w ten sposób, a nie poprzez wysokość dodatku ("ilość dodatków") chciał zróżnicować przedmiotowe świadczenie w zależności od ilości podlegających opiece dzieci. Zdaniem Kolegium organ I instancji nie miał więc żadnych podstaw do ustalenia innej wysokości przedmiotowego dodatku.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego wniosła R. K., która powołała się na argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W ocenie Sądu organy administracji obu instancji dokonały błędnej interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, co miało wpływ na wynik sprawy. Wspomniana ustawa wprowadziła system pozaubezpieczeniowych świadczeń rodzinnych, którego celem jest wspieranie rodzin o stosunkowo niskich, a nie tylko najniższych, dochodach w realizacji funkcji opiekuńczej, wychowawczej i edukacyjnej (uzasadnienie do projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych, Sejm IV kadencji druk nr 1555, s. 59, dostępne na stronach internetowych sejmu). Na system ten składają się m.in. zasiłek rodzinny, określony w art. 4-6 ustawy oraz dodatki do zasiłku rodzinnego przewidziane w art. 8 ustawy.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, iż R. K. w czasie korzystania z urlopu wychowawczego urodziła bliźnięta – F. i K. K. Nie ulega również wątpliwości, iż skarżąca spełnia kryterium dochodowe uprawniające ją do uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego na ww. dzieci, a w związku z tym również prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Wobec tego, że okoliczności we wskazanym zakresie są poza sporem, jak również wobec faktu, że skarżąca postawiła zarzuty tylko w stosunku do części decyzji, która odnosi się do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego Sąd, po przeanalizowaniu sprawy i kontroli legalności zaskarżonej decyzji uznał, że w części niezaskarżonej sprawa nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Kwestią sporną jest natomiast to, czy ów dodatek do zasiłku rodzinnego winien przysługiwać na każde dziecko, czy też przysługuje on wyłącznie w związku z faktem opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, bez względu na to ile dzieci urodzi się w okresie trwania urlopu wychowawczego.

Świadczenie, o którym mowa tj. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego zostało przewidziane w art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Wymienione świadczenie, jak każdy inny dodatek do zasiłku rodzinnego, łączy z tym zasiłkiem stosunek zależności polegający na tym, że pobieranie zasiłku rodzinnego może następować wraz z pobieraniem dodatku lub dodatków do tego zasiłku, natomiast pobieranie dodatku lub dodatków do zasiłku rodzinnego może odbywać się wyłącznie równocześnie z pobieraniem zasiłku rodzinnego. Innymi słowy zasiłek rodzinny jest zatem świadczeniem samoistnym, natomiast dodatek do zasiłku rodzinnego jest świadczeniem o charakterze zależnym.

Istotą określonego w art. 8 pkt 2 ustawy dodatku jest to, że wydatki ponoszone przez rodzinę tuż po urodzeniu się dziecka, a także utracone korzyści związane z niewykonywaniem pracy w okresie trwania stosunku pracy, usprawiedliwiają ich kompensację ze środków publicznych w formie ww. świadczenia. Z kolei urlop wychowawczy ma za zadanie stworzyć pracownikowi warunki do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji trudności z połączeniem obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Przesłanki przyznania dodatku wychowawczego i okres wypłaty świadczenia, uregulowane zostały w art. 10 ust. 1 ustawy, natomiast wysokość tego dodatku określa art. 10 ust. 2 ustawy. Wyróżniono zatem trzy okresy przysługiwania dodatku wychowawczego: podstawowy, trwający nie dłużej niż 24 miesiące (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy); związany ze sprawowaniem opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, trwający nie dłużej niż 36 miesięcy (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy); związany ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, trwający nie dłużej niż 72 miesięcy kalendarzowych (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy). Wysokość świadczenia nie została uzależniona od innych zdarzeń, w tym od ilości urodzonych podczas jednego porodu dzieci, czy ilości wychowywanych dzieci, a także stanu ich zdrowia, czy okresu pobierania zasiłku. W każdym wypadku jego wysokość kształtuje się na poziomie 400 zł (art. 10 ust. 2 ustawy).

W przyjętym przez ustawodawcę systemie świadczeń rodzinnych, wymienione w art. 8 ustawy dodatki są niekonkurencyjne. Mogą być one przyznawane jednocześnie z różnej podstawy, co oznacza, iż nie jest wykluczone, że w związku przyznaniem prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko, osobie uprawnionej będą przysługiwały dodatki z kilku tytułów na raz np. z tytułu urodzenia dziecka, z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, z tytułu samotnego wychowywania dziecka, czy z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Każdy dodatek jest bowiem przyznawany do skonkretyzowanego pod względem podmiotowym – "na konkretne dziecko" – zasiłku rodzinnego. Każdy zasiłek rodzinny przyznany na inne dziecko tworzy zatem samodzielną podstawę do uzyskania uprawnienia do dodatków do tego konkretnego zasiłku. Jeżeli w związku z tym zasiłki rodzinne zostały przyznane na każde z dzieci z osobna, rzeczą oczywistą jest, iż spełnienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie dodatków powoduje, że dodatki te winny zostać przyznane do każdego świadczenia rodzinnego również z osobna. Ustawodawca dopuścił zatem kumulację ww. świadczeń rodzinnych nie tylko w stosunku do jednego dziecka, na które przyznano zasiłek rodzinny, lecz również w stosunku do nieokreślonej liczby dzieci, jeżeli zostały na nie przyznane odrębne zasiłki rodzinne. Nie ma w związku z tym podstaw do twierdzenia, że taka kumulacja nie może zachodzić w przypadku pobierania dodatków z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie trwania urlopu wychowawczego. Związanie tego dodatku do zasiłku rodzinnego z zasiłkiem rodzinnym, przyznawanym na każde dziecko z osobna, uprawnia do poglądu, że na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy uwzględnieniu rezultatów wykładni językowej, systemowej i celowościowej, przedmiotowy dodatek przysługuje niezależnie do każdego przyznanego zasiłku rodzinnego. Tylko wtedy bowiem spełnia swe funkcje zaopatrzeniowe umożliwiając zaspokojenie, choć w części, potrzeb każdego z wychowywanych przez osobę uprawnioną dzieci. Rzeczą oczywistą jest, że z wychowywanie większej ilości dzieci, zwiększa wysiłek finansowy, bez względu na to, czy dotyczy to dzieci urodzonych podczas jednego porodu, czy urodzonych w różnych odstępach czasu, ale w okresie trwania tego samego urlopu wychowawczego. W odróżnieniu od zasiłku macierzyńskiego, funkcją dodatku wychowawczego nie jest wyrównanie utraconego dochodu (art. 29-31 w zw. art. 47 i art. 36 - 42, art. 45 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. z 2010r., nr 77, poz. 512 ze zm.), lecz częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka w związku z przebywaniem osoby uprawnionej na urlopie wychowawczym (art. 4 ust. 1 w zw. z art. 8 pkt 2 i art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Przyznanie jednego dodatku w kwocie 400 zł łącznie na wszystkie urodzone przez R. K. dzieci, w sytuacji gdy na każde z nich z osobna przyznano prawo do zasiłku rodzinnego, nie spełnia swej funkcji zaopatrzeniowej, co należy odczytać jako działanie wbrew woli ustawodawcy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że opieka nad dwojgiem dzieci, urodzonych podczas jednego porodu, uniemożliwia wykonywanie jakichkolwiek obowiązków zawodowych, co w niniejszej sprawie skutkowało pogorszeniem sytuacji materialnej rodziny, stawiając pod znakiem zapytania zaspokojenie potrzeb każdego z wychowywanych przez skarżącą dzieci. Dlatego dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego ma tak istotne znaczenie i tylko wtedy spełniać będzie funkcję zaopatrzeniową, gdy zostanie przyznany na każde dziecko, na które został przyznany zasiłek rodzinny, umożliwiając choćby częściowe zaspokojenie potrzeb każdego z tych dzieci.

Powyższy pogląd zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z dnia 24 stycznia 2008r., sygn. akt IV SA/Po 848/07 oraz z dnia 21 sierpnia 2013r., sygn. akt IV SA/Po 557/13 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. W powyższych wyrokach stwierdzono również, iż przeciwna interpretacja art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych narusza art. 2, art. 18 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) i prowadzi do nierównego traktowania rodzin wielodzietnych (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP). Natomiast za prezentowaną wykładnią art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy przemawia także art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy) rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych; matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i w doktrynie podkreśla się normatywne znaczenie art. 71 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP, bo naruszenie konstytucyjnego postanowienia określającego cele działalności organów władzy publicznej następuje m.in. wówczas, gdy ustawodawca niewłaściwie zinterpretował przepis konstytucji wyznaczający określony cel czy zadanie władzy publicznej, a w szczególności uchwalając ustawę, zastosował takie środki, które nie mogły doprowadzić do realizacji tego celu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 kwietnia 2001r., sygn. K 11/00, publ. OTK 3/01/54 s. 358 i powołany tam pogląd J. Trzcińskiego). Art. 71 ust. 1 zd. 2 formułuje prawo podmiotowe, którego adresatem są władze publiczne zarówno organy państwowe, jak i samorządowe ( L. Garlicki w: "Konstytucja RP. Komentarz" t. III Wyd. Sejm. 2003 uw. 5-7 do art. 71).

Przeciwna wykładania art. 10 ust. 2 ustawy, według której gdyby wolą ustawodawcy było przyznanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na każde dziecko, to powinno to wynikać wprost z odpowiedniego przepisu ustawy jest nie do przyjęcia, bowiem w ten sam sposób można dokonać interpretacji odwrotnej tzn., gdyby wolą ustawodawcy było przyznanie tylko jednego świadczenia, bez względu na liczbę dzieci, na które przyznano zasiłki rodzinne, to również wynikałoby to wprost z przepisu ustawy. Natomiast samo określenie przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, okresu na jaki dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem przysługuje, w tym określenie, że dodatek przysługuje nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, gdy opieka sprawowana jest nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, nie wyklucza wprost możliwości ustalenia tego dodatku odrębnie na każde dziecko, do każdego z przyznanych z osobna zasiłków rodzinnych. Skoro zatem przepisy ustawy nie są jednoznaczne i niewątpliwie powodują rozbieżności interpretacyjne, to oznacza, że należy zastosować wykładnię prokonstytucyjną, zgodnie z którą w pierwszym rzędzie, spośród kilku możliwych znaczeń przepisu za pośrednictwem reguł wykładni, poszukiwany winien być zawsze taki sens normatywny, który pozwala na uzgodnienie przepisu z Konstytucją - zgodnie z domniemaniem zgodności normy ustawowej z Konstytucją (uzasadnienie wyroku TK z dnia 8 listopada 2000-SK 18/99-OTK 7/00 s.1273).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 14 grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Wa 1898/12 (orzeczenie dostępne w CBOSA), w ślad za powołanymi wyżej wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podkreślił, iż wykładnia przepisu art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana przez organy, w oderwaniu od postanowień konstytucyjnych, nie jest wykładnią możliwą do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Wynikający z art. 7 Konstytucji RP (powtórzony w art. 6 K.p.a.), obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa, to również obowiązek dokonywania takiej wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów, która pozwoli na pełną realizację celu ustawy, w zgodzie z normą konstytucyjną, w tym przypadku art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.

Wspomnianym wyżej wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył stanowisko zaprezentowane przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 15 listopada 2005r., sygn. akt P 3/05 (Dz.U. nr 233, poz. 1994) wskazał, że: "(...) Ustawa o świadczeniach rodzinnych jest konsekwencją istnienia ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Obie ustawy wchodzą do systemu pomocy społecznej (zabezpieczenia społecznego). Realizują one ten sam cel: "wspierają osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka" (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Obie ustawy wykonują w pewnym zakresie pozytywne obowiązki nałożone na władze publiczne przez art. 67, art. 69, art. 71 i art. 72 Konstytucji. Służą zatem realizacji konstytucyjnych zadań państwa i dlatego ich treść musi być oceniana z punktu widzenia udatności realizacji tego celu. Wyraźnie zresztą tak właśnie sprawę ujmowały motywy ustawodawcze projektu ustawy o zasiłkach rodzinnych. (...)".Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że Konstytucja nakazuje władzom publicznym uwzględnianie dobra rodziny oraz określa minimalny standard ochrony i pomocy. Dla ustalenia standardu ochrony i pomocy, co podkreślono wyżej, szczególne znaczenie ma art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji, który precyzuje, że pomoc dla rodzin w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnych i niepełnych, ma mieć charakter "szczególny", a więc wykraczający poza zwykłą pomoc dla osób utrzymujących dzieci albo pomoc świadczoną innym osobom.

Takie samo stanowisko zajął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 15 maja 2013r., sygn. akt VIII SA/Wa 137/13 (orzeczenie dostępne w CBOSA), który wręcz wprost podkreślił, iż odżegnuje się od uprzednio prezentowanego poglądu wynikającego z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2012r., w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 152/12 (również dostępnego w CBOSA).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku w zakresie prokonstytucyjnej wykładni art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

LS