Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 591/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 13
journal: Dz.U. 2022 poz 931
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
article: art. 70 § 1, § 2, § 6, § 7 i § 8, art. 81 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski, asesor WSA Konrad Aromiński, Protokolant starszy referent Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2022 r. sprawy ze skargi A.K. na zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezskuteczne korekt deklaracji podatkowych podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r., 2014 r., 2015 r., 2016 r., 2017 r. 1) stwierdza bezskuteczność czynności zawiadomienia w zakresie dotyczącym korekt deklaracji VAT-7 za okresy styczeń i luty 2017 r., 2) w pozostałym zakresie oddala skargę, 3) zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. na rzecz A.K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organem podatkowym.

1.1. Przedmiotem skargi A.K. (dalej: Skarżący/Strona) jest czynność zawiadomienia o bezskuteczności złożonych korekt deklaracji podatkowych VAT-7 za okresy grudzień 2013 r., styczeń-grudzień 2014 r., styczeń-październik 2015 r., styczeń-maj, lipiec-wrzesień i grudzień 2016 r. oraz styczeń i luty 2017 r. dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: NUS) w dniu [...] grudnia 2021 r.

1.2. Z akt sprawy wynika, że w okresie od dnia 25 listopada 2021 r. do dnia 1 grudnia 2021 r. Skarżący złożył korekty deklaracji VAT-7 za poszczególne okresy od grudnia 2013 r. do lutego 2017 r. Przyczyną złożonych korekt było zwiększenie podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez kontrahenta Skarżącego J.O. .

1.3. NUS we wskazanym na wstępie zawiadomieniu z dnia [...] grudnia 2021 r. uznał, że korekty złożone przez Skarżącego są bezskuteczne z uwagi na naruszenie norm prawa wynikających z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) oraz ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 931 ze zm., dalej: u.p.t.u.).

W ocenie NUS regulacja art. 70 § 1 O.p. jest kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ wprost wskazuje na to, że nie można korygować zdarzenia objętego zobowiązaniem podatkowym, które uległo już przedawnieniu. Konsekwencją wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest to, że zarówno podatnik, jak i organ podatkowy nie mogą już ingerować w treść takiego przedawnionego zobowiązania podatkowego, wygasł bowiem stosunek prawny zobowiązania podatkowego. Jak wskazał organ tego stosunku prawnego nie można zaś reaktywować, odtworzyć i modyfikować. NUS zaznaczył, że przedawnienie zobowiązania podatkowego działa w obie strony. Nie tylko więc po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czego skutkiem zobowiązanie wygasło, organ podatkowy nie może poprzez wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podważać treści złożonych deklaracji podatkowych. Również dla podatnika, po upływie terminu przedawnienia zobowiązania, zamknięta zostaje droga do kwestionowania rozliczenia dotyczącego zobowiązania, w stosunku do którego upłynął termin przedawnienia. Podsumowując NUS uznał, że prawo do złożenia korekty deklaracji podatkowej istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe, czyli 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W konsekwencji zdaniem organu dla korekt, które złożył Skarżący za okresy grudzień 2013 r., styczeń-listopad 2014 r. termin przedawnienia upłynął w dniu 31 grudnia 2019 r., natomiast dla korekt złożonych za okresy grudzień 2014 r., styczeń-październik 2015 r. termin przedawnienia upłynął w dniu 31 grudnia 2020 r. W związku z powyższym złożone przez Skarżącego korekty są bezskuteczne.

Ponadto NUS wskazał, że zgodnie z art. 86 ust. 13 u.p.t.u. korekta w celu skorzystania z prawa do rozliczenia podatku naliczonego może być dokonana w okresie 5 lat liczonych od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia podatku należnego o naliczony. Zatem termin ten jest krótszy od terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Korekty za styczeń-maj, lipiec-wrzesień i grudzień 2016 r. zostały złożone w dniu 1 grudnia 2021 r. W wymienionych korektach Skarżący nie uwzględnił żadnych zmian w zakresie podatku należnego, dotyczyły one jedynie podatku naliczonego, w konsekwencji zadaniem organu zostały one złożone po terminie wyrażonym w art. 86 ust. 13 u.p.t.u. w związku czym również są bezskuteczne.

Natomiast z odniesieniu do korekt za styczeń i luty 2017 r. NUS wskazał, że Skarżący nie uwzględnił żadnych zmian zarówno po stronie nabyć jak i dostaw, są one wynikiem powstałej, w związku ze złożoną korektą za grudzień 2016 r., kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. W związku z tym, że korekta za grudzień 2016 r. jest bezskuteczna, należy uznać, że także korekty za styczeń i luty 2017 r. są bezskuteczne.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżący nie zgodziła się z powyższą czynnością zawiadomienia z dnia 23 grudnia 20121 r. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie skarżonego zawiadomienia, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

2.2. W skardze Strona zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, jak również poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i uznania, że złożone korekty deklaracji podatkowych VAT-7 są bezskuteczne z uwagi na przedawnienie prawa do złożenia korekt deklaracji,

2) art. 70 § 1, § 6 i § 7 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż zobowiązania podatkowe, których dotyczą korekty deklaracji za okresy za okresy grudzień 2013 r., styczeń-grudzień 2014 r., styczeń-październik 2015 r. przedawniły się, podczas gdy bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań podatkowych uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia postępowania karnego prowadzonego wobec J.O. , zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] czerwca 2019 r. o sygn. akt [...] ,

3) art. 86 ust. 13 u.p.t.u. poprze jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że upłynął już termin przedawnienia do złożenia korekt deklaracji podatkowych VAT-7 za okresy styczeń-maj, lipiec-wrzesień i grudzień 2016 r. oraz styczeń i luty 2017 r. podczas gdy korekty te nie dotyczą wyłączenie podatku naliczonego, ale wysokości całości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ww. okresy i stwierdzenia nadpłaty w tym zakresie.

2.3. W odpowiedzi na skargę NUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym zawiadomieniu.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie w części, w pozostałym zaś zakresie podlegała oddaleniu.

3.2. Przedmiotem skargi jest zawiadomienie NUS z dnia [...] grudnia 2021 r. o bezskuteczności korekt deklaracji VAT-7 za poszczególne okresy od grudnia 2013 r. do lutego 2017 r. złożonych przez Skarżącego w okresie od dnia 25 listopada 2021 r. do dnia 1 grudnia 2021 r.

3.3. Na wstępie wskazać należy, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne na podstawie art. 3 § 2 pkt 4) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na czynności polegające na zawiadomieniu pisemnym przez organ podatkowy składającego korektę o jej bezskuteczności. Stanowisko takie wyraził NSA m.in. w postanowieniu z dnia 7 października 2020r., sygn. akt I FSK 1934/17. Sąd rozpoznający sprawę stanowisko to w pełni podziela. Skargę na zawiadomienie wnosi się w terminie wynikającym z art. 53 § 2 p.p.s.a., termin ten w rozpoznawanej sprawie został zachowany.

3.4. Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy istniały podstawy do uznania przez NUS, że złożone przez Skarżącego korekty deklaracji VAT-7 za poszczególne okresy od grudnia 2013 r. do lutego 2017 r. były bezskuteczne i w konsekwencji czy prawidłowo organ zastosował art. 70 § 1 O.p. i art. 86 ust. 13 u.p.t.u.

Zdaniem Sądu ocena organu co do bezskuteczności złożonych przez Stronę korekt deklaracji VAT-7 była prawidłowa w odniesieniu do okresów od grudnia 2013 r. do grudnia 2016 r. i w tym zakresie Sąd skargę oddalił. Odnośnie natomiast korekt deklaracji VAT-7 za okresy styczeń i luty 2017 r. nie było uzasadnienia do uznania ich za bezskuteczne na podstawie przywołanych w zawiadomieniu przepisów Ordynacji podatkowej czy ustawy o podatku od towarów i usług, dlatego w tym zakresie skarga uznana została za zasadną i Sąd stwierdził bezskuteczność czynności zawiadomienia w odniesieniu do korekt deklaracji za okresy styczeń i luty 2017 r.

3.5. Przywołując podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z art. 81 § 1 O.p., jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Takim odrębnym przepisem w przypadku podatku od towarów i usług jest art. 86 ust. 13 u.p.t.u., regulujący kwestię możliwości składania korekty podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 86 ust. 13 u.p.t.u. jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:

1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo

2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego

- nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Skoro zatem obowiązujący art. 86 ust. 13 u.p.t.u. wprowadza inny termin na złożenie korekty deklaracji, niż wynika to z ogólnych zasad, to przy zastrzeżeniu zawartym w art. 81 O.p. w zakresie uwzględniania odrębnych przepisów, należy uznać, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w przypadku podatku od towarów i usług nie dopuszczają co do zasady złożenia korekty deklaracji (jeżeli dotyczy podatku naliczonego) w terminach innych niż wynikające z art. 86 ust. 13 u.p.t.u..

Wobec powyższego po upływie terminu, o którym mowa w art. 86 ust. 13 u.p.t.u. nie można uwzględnić nieodliczonego podatku naliczonego w wyniku dokonanej korekty uprzednich rozliczeń. Wyklucza to również wszczęcie przez organ podatkowy postępowania podatkowego, które mogłoby się zakończyć ewentualną decyzją określającą zobowiązanie podatkowe (tudzież kwotę zwrotu podatku czy kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy).

Określając w art. 86 ust. 13 u.p.t.u. termin podatnikowi do korekty deklaracji w celu skorzystania przez niego z prawa do odliczenia podatku naliczonego, ustawodawca różnicuje sytuację prawną podatnika i organu oraz samego podatnika wprowadzając inny termin dla korekty podatku naliczonego i należnego. Organ bowiem ma możliwość skorygowania rozliczenia podatnika, w tym także podatku naliczonego w terminie przedawnienia określonym w art. 70 § 1 O.p. Podatnik natomiast ma możliwość domagania się stwierdzenia nadpłaty w terminie przedawnienia określonym w art. 70 § 1 O.p., ale jedynie wówczas, gdy przyczyna nadpłaty tkwi w podatku należnym. Jeżeli odnosi się ona do podatku naliczonego wówczas termin ten jest krótszy. Liczy się bowiem nie od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, lecz od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego.

Jednocześnie zdaniem Sądu regulacja art. 86 ust. 13 u.p.t.u. przewidująca krótszy okres do korekty podatku naliczonego od okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego za dany okres rozliczeniowy nie godzi w uprawnienia podatnika i jest racjonalna, gdyż zabezpieczając podatnikom długi (maksymalnie o rok krótszy od okresu przedawnienia) termin do realizacji prawa do odliczenia podatku, gwarantuje również organowi podatkowemu możliwość weryfikacji realizacji tego prawa przez podatnika do chwili przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres, którego korekta dotyczy.

3.6. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że w odniesieniu do korekt deklaracji za poszczególne okresy od grudnia 2013 r. do grudnia 2016 r., przed złożeniem spornych korekt upłynął już 5-letni termin, o którym mowa w art. 86 ust. 13 u.p.t.u.

W przypadku korekty deklaracji VAT za grudzień 2013 r. w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego za ten okres rozliczeniowy pięcioletni termin, o którym mowa w art. 86 ust 13 u.p.t.u. należało liczyć od początku 2013 r., a zatem upłynął on z dniem 31 grudnia 2017 r.

W przypadku korekt deklaracji VAT za styczeń-grudzień 2014 r. w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego za te okresy rozliczeniowe pięcioletni termin, o którym mowa w art. 86 ust 13 u.p.t.u. należało liczyć od początku 2014 r., a zatem upłynął on z dniem 31 grudnia 2018 r.

W przypadku korekt deklaracji VAT za styczeń-październik 2015 r., w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego za te okresy rozliczeniowe pięcioletni termin, o którym mowa w art. 86 ust 13 u.p.t.u. należało liczyć od początku 2015 r., a zatem upłynął on z dniem 31 grudnia 2019 r.

W przypadku korekt deklaracji VAT za styczeń-maj, lipiec-wrzesień i grudzień 2016 r. w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego za te okresy rozliczeniowe pięcioletni termin, o którym mowa w art. 86 ust 13 u.p.t.u. należało liczyć od początku 2016 r., a zatem upłynął on z dniem 31 grudnia 2020 r.

Reasumując w powyższym zakresie, czyli za okresy grudzień 2013 r., styczeń-grudzień 2014 r., styczeń-październik 2015 r., styczeń-maj, lipiec-wrzesień i grudzień 2016 r. czynności NUS z dnia [...] grudnia 2021 r. w postaci zawiadomienia o bezskuteczności złożonych korekt miała umocowanie w przepisach obowiązującego prawa tj. art. 86 ust. 13 u.p.t.u.

Oceny tej nie zmianie podnoszona w skardze okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania karnego prowadzonego wobec J.O. , zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] czerwca 2019 r. o sygn. akt [...] . Podkreślić bowiem należy, że bieg wskazanego w art. 86 ust. 13 u.p.t.u. pięcioletniego terminu uprawniającego do złożenia deklaracji korygującej nie ulega modyfikacji analogicznej do biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 2 - § 8 O.p. Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 70 § 1, § 6 i § 7 O.p. uznać należało za niezasadne. Na marginesie wskazać także należy, że twierdzenia o prowadzeniu postępowania karnego wobec kontrahenta Strony czy też jego wpływie na sytuację prawną Skarżącego pozostają gołosłowne i nie znajdują żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy.

Podobnie na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 86 ust. 13 u.p.t.u. w zakresie w jaki odnosi się do nieuwzględnienia przez NUS, że korekty za okresy styczeń-maj, lipiec-wrzesień i grudzień 2016 r. nie dotyczą wyłącznie podatku naliczonego, ale wysokości całości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług i stwierdzenia nadpłaty. Twierdzenia Strony nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.

Jak bowiem wynika z załączonych do składanych korekt deklaracji druków ORD-ZU (Uzasadnienie przyczyn korekty deklaracji) powodem korekty samoobliczenia przez Skarżącego było skorzystanie z przysługującego mu prawa "do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez nieuczciwego kontrahenta (J.O. ), co potwierdza wyrok Sądu Apelacyjnego w B. o sygn. akt [...] , w którym sąd wskazał, że mój kontrahent J.O. wystawiał faktury, które zawierały podatek VAT, a w związku z tym jest oczywiste, że byłem podmiotem uprawnionym do odliczenia tego podatku". Zacytowane uzasadnienie przyczyn korekty deklaracji odnosi się do wszystkich korekt złożonych za okresy od grudnia 2013 r. do grudnia 2016 r. W konsekwencji zarzuty naruszenia art. 86 ust. 13 u.p.t.u. w powyższym zakresie uznać należało za niezasadne.

3.7. Zasadnie jednak zdaniem Sądu Strona kwestionuje prawidłowość zawiadomienia w odniesieniu do korekt deklaracji za okresy styczeń i luty 2017 r. Uzasadnienia dla czynności zawiadomienia o bezskuteczności dokonanych korekt nie dostarczały niewątpliwie powołane przez NUS przepisy art. 70 § 1 O.p. i akt 86 ust. 13 u.p.t.u.

Zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2017 r. było niewątpliwe w dacie składania korekt (1 grudnia 2021 r.) wymagalne i nie uległo przedawnieniu, gdyż bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. upłynie dopiero z dniem 31 grudnia 2022 r. Niewątpliwie również nie upłynął w odniesieniu do okresów styczeń i luty 2017 r. pięcioletni letni termin, o którym mowa w art. 86 ust. 13 u.p.t.u. W przypadku korekty deklaracji VAT za miesiące styczeń i luty 2017 r. w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego za te okresy rozliczeniowe pięcioletni termin, o którym mowa w ar. 86 ust. 13 u.p.t.u. należało liczyć od początku 2017 r., a zatem upłynął on dopiero z dniem 31 grudnia 2021 r., czyli już po złożeniu spornych korekt.

W uzasadnieniu zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2021 r. NUS wskazał w odniesieniu do spornych korekt za styczeń i luty 2017 r.: "W korektach za I i II.2017 r. nie uwzględnił Pan żadnych zmian zarówno po stronie nabyć jak i dostaw, są one wynikiem powstałej, w związku ze złożoną korektą za XII.2016 r., kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. W związku z tym, iż korekta za XII.2016 r. jest bezskuteczna, należy uznać, że także korekty za I i II.2017 r. są bezskuteczne". Tymczasem zdaniem Sądu prawidłowo stwierdzona bezskuteczność korekty za grudzień 2016 r. nie implikuje sama w sobie bezskuteczności korekty za kolejne okresy rozliczeniowe, co do których Skarżący nie był pozbawiony prawa do złożenia deklaracji korygujących, gdyż nie ograniczał go termin z art. 86 ust. 13 u.p.t.u., co więcej zobowiązania te były nadal wymagalne, gdyż termin pięcioletni, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., upłynie dopiero z dniem 31 grudnia 2022 r.

W konsekwencji koniecznym stało się stwierdzenie bezskuteczności czynności zawiadomienia w zakresie dotyczącym korekt deklaracji VAT-7 za okresy styczeń i luty 2017 r. jako naruszającej zarówno art. 86 ust. 13 u.p.t.u. jak i art. 70 § 1 O.p.

3.8. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., wadliwości zawiadomienia w części upatrując w naruszeniu wyżej wskazanych przepisów art. 86 ust. 13 u.p.t.u. jak i art. 70 § 1 O.p.

3.9. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 w związku z art. 145 § 1 pkt 1) lit 2) i art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku stwierdzając bezskuteczności czynności zawiadomienia w zakresie dotyczącym korekt deklaracji VAT-7 za okresy styczeń i luty 2017 r. oraz oddalając skargę w pozostałym zakresie .

3.10. Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 697 zł składa się kwota wpisu sądowego w wysokości 200 zł, oraz kwota wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł zasądzona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1) lit c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz opłata za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielnie pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.