Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 285/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3 pkt 2, 23 i 24, art. 5 ust. 4a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: Art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Par. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Krystyna Kutzner Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego wraz z odsetkami I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. uchyla decyzję Burmistrza Miasta i Gminy A z dnia [...] 2010 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy A decyzją z dnia [...] 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 3 pkt 24 lit. "c", art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), art. 104 kpa oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ustalił kwotę nienależnie pobranego świadczenia w formie

– zasiłku rodzinnego okresie od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. w łącznej kwocie 768 zł

– dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. w łącznej kwocie 2.040 zł

– dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100 wypłaconego we wrześniu 2006r.

Ponadto Burmistrz ustalił kwotę ustawowych odsetek w wysokości: 1.299,05 zł naliczonych do dnia 31 października 2010r. Zatem łączna kwota do zwrotu wraz z odsetkami wyniosła 4.207,05 zł. Organ I instancji określił, że zwrot nienależnie pobranego świadczenia należy wpłacić do 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 22 sierpnia 2006r. K. T. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Do wniosku dołączyła: załącznik nr 3 do w/w rozporządzenia, zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wystawione przez Urząd Skarbowy z dnia 9 sierpnia 2006r.. Na podstawie złożonych dokumentów organ I instancji wydał w dniu [...] 2006r. decyzję przyznającą świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego oraz dodatków na dziecko M. T. Burmistrz wskazał, że 11 stycznia 2010r. K. T., zgodnie ze złożonym wcześniej zobowiązaniem, dostarczyła świadectwo pracy z firmy A z dnia 3 marca 2008r., z którego wynikało, iż była zatrudniona w tym zakładzie w okresie od 23 maja 2006r. do 29 lutego 2008r. Z uzyskanego zaświadczenia o wynagrodzeniu wynikało, że dochód netto z miesiąca czerwiec 2006r. tj. z pierwszego pełnego przepracowanego miesiąca wyniósł 730,02 zł. W pouczeniu decyzji przyznającej świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego oraz dodatków na dziecko znajdowała się informacja, iż w związku z art. 25 w/w ustawy w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Tymczasem strona w czasie składania wniosku o zasiłek rodzinny nie zgłosiła faktu uzyskania dochodu, przez co wprowadziła w błąd organ, w wyniku czego błędnie ustalono dochód rodziny. Dlatego organ I instancji wznowił postępowanie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 147 kpa w celu dokładnego ustalenia kryterium dochodowego rodziny w okresie zasiłkowym 2006/2007. W wyniku ponownego przeliczenia dochodu, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, koniecznym było wydanie decyzji z dnia [...] 2010r. o uchyleniu i odmowie świadczeń rodzinnych.

Organ I instancji wyjaśnił, że w oparciu o art. 5 ust. 1 zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, natomiast w okresie zasiłkowym 2006/2007 K. T. nie spełniała tej przesłanki. Dlatego też 9 września 2010r. wszczęto postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne, jest zobowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się m.in. świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. Dlatego też świadczenia rodzinne przyznane na M. T. w okresie od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. organ uznał za nienależnie pobrane. Burmistrz wskazał, że K. T. w dniu 21 września 2010r. została zapoznana z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jednakże nie wniosła nowych uwag mających wpływ na ustalenia merytoryczne decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. T., która zakwestionowała ustalenia dotyczące jej sytuacji materialnej. Podała, że tylko ostatnia dopłata do prądu wyniosła 540 zł, zaś co miesiąc opłata wynosi 22 zł, a trzeba również opłacić wodę, gaz, węgiel, drewno oraz telefon. Odwołująca się podkreśliła, że duże wydatki wiążą się również z finansowaniem edukacji jej córki, w tym niezbędnych pomocy szkolnych i dojazdów do szkoły. Zdaniem odwołującej się jej trudna sytuacja została pogorszona poprzez zalanie domu podczas powodzi, przez co odwołująca się poniosła duże straty, a nie uzyskała żadnej pomocy na ich naprawienie. Odwołująca się podkreśliła, że w dalszym ciągu jest osobą samotnie wychowującą dziecko, a ponadto obecnie uzyskuje mniejszy dochód, z uwagi na pozbawienie prawa do zasiłku rodzinnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 grudnia 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 25, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium uznało ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji za prawidłowe i stwierdziło, że w ich świetle świadczenia pobrane na podstawie decyzji z dnia [...] 2006r., nr [...], są świadczeniami nienależnie pobranymi, a zatem decyzja organu I instancji była prawidłowa. Kolegium powołało się na treść art. 30 ust. 2 pkt. 4 u.ś .r. Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż K. T. w dalszym ciągu jest osobą samotnie wychowującą dziecko, Kolegium wyjaśniło, iż dodatek do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest świadczeniem przyznawanym łącznie z zasiłkiem rodzinnym. Zatem jeśli zasiłek nie przysługuje, nie istnieje możliwość przyznania dodatku do zasiłku. Kolegium poinformowało stronę o możliwości złożenia do organu I instancji wniosku o umorzenie w całości lub w części kwoty nienależnie pobranych świadczeń na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła K. T. W uzasadnieniu skargi ponownie szczegółowo przedstawiła swoją sytuację rodzinną i materialną, która w jej ocenie uzasadnia umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.) , w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Skargę należało uwzględnić z przyczyn niżej wskazanych.

Jak wynika z art. 135 p.p.s.a. sąd administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do podjęcia przewidzianych w ustawie środków, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Oznacza to, że sąd uwzględniając skargę na ostateczną decyzję jest uprawniony wydać orzeczenie przewidziane wart. 145 § 1 p.p.s.a. nie tylko w stosunku do zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ale także jest uprawniony do uchylenia wszystkich poprzedzających je decyzji wydanych dla załatwienia danej sprawy administracyjnej. Regulacja taka ma celu osiągnięcie w wyniku sądowej kontroli rozstrzygnięć organów administracji stanu, w którym w obrocie prawnym nie pozostaną rozstrzygnięcia wydane w granicach sprawy a niezgodne z prawem. Granice sprawy, o której mowa w art. 134 § 1 i w art. 135 p.p.s.a. wyznacza istota stosunku administracyjnego, dlatego pojęcie "sprawy", jakim operują powyższe przepisy różni się od pojęcia "sprawy administracyjnej" - jest od niego szersze. Pod pojęciem sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które - poprzedzając zaskarżone rozstrzygnięcie – warunkowały dokonaną w nim konkretyzację stosunku prawnego. (tak T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz T. Woś, M. Romańska, H. Knysiak-Molczyk, wyd. 3 Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r. komentarz do art. 135). Określenie "we wszystkich postępowaniach" oznacza, że chodzi zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego - np. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji oraz zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154§ 1, art. 155 i 161§ 1 kpa (tak. A. Kabat, komentarz do art. 135 ustawy p.p.s.a. Lex (LexOmega 43/20111). Granice sprawy wyznacza więc istota stosunku administracyjnego (tak T. Woś [w:] op. cit. i przytoczony tam wyrok NSA z 16 listopada 2005 r. FSK 2261/04, Lex nr 187 525). Z uwagi na obowiązek i uprawnienie sądu wynikające z art. 135 p.p.s.a. kontrolą sądową należało zatem objąć także decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010r., [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy A z dnia [...] 2010 r. Nr [...], którą uchylono decyzję Nr [...] z dnia [...] 2006 r. przyznającą zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r., oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. T. i odmówiono przyznania w/w świadczenia. Decyzja ta została bowiem wydana w celu załatwienia sprawy administracyjnej mającej za przedmiot uznanie przyznanych skarżącej świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane i nakazanie ich zwrotu. Jako decyzja poprzedzająca zaskarżone rozstrzygnięcie, uwarunkowała ona dokonanie przez SKO konkretyzacji normy wynikającej z art. 30 ust. 2 pkt 4) u.ś.r. To w wyniku tej decyzji pobrane przez skarżącą świadczenie uznano kolejną decyzją za świadczenie pobrane nienależnie i nakazano jego zwrot. Rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji uznano za przesądzające dla ustalenia istnienia świadczenia pobranego nienależnie na podstawie art. 30 ust. 2 pkt. 4 u.s.r. i orzeczenia obowiązku jego zwrotu Bez istnienia tego rozstrzygnięcia nie byłoby możliwe zastosowanie przez organ art. 30 ust. 2 pkt. 4 u.ś.r. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja mająca za podstawę art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt. 4 u.ś.r. jest więc decyzją zależną od istnienia decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu świadczenia i odmawiającej jego przyznania, wydanej w wyniku wznowienia postępowania. Zdaniem sądu należy przychylić się do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie art. 29 ustawy o NSA z 31. lipca 2001 r. (V SA 2702/00, OSP 2002, nr 2, poz.15,), że kontrola decyzji wykonawczej (zależnej), będącej koniecznym następstwem innej decyzji może prowadzić do wzruszenia tej ostatniej, jako leżącej u podstaw decyzji kontrolowanej (por. T. Woś. op. cit. kom do art. 135 p.p.s.a.). W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził (powołując się m. in na uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 27.06.2000 r. FPS 12/99) : "Zgodnie z art. 29 ustawy o NSA pojęcie granic danej sprawy jest wyznaczane nie przez granice zaskarżenia ani granice postępowania w danej sprawie ale przez granice sprawy w materialnoprawnym znaczeniu tego słowa. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, dotyczy to także relacji pomiędzy decyzją zależną jako koniecznym następstwem decyzji leżącej u jej źródeł a tą ostatnią decyzją." W aprobującej glosie do tego orzeczenia (zam. OSP 20022, op. cit.) W. Taras powołał także uchwałę składu pięciu sędziów z 9.11.1998 r., OPK 4-7/98, w której Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśniając pojęcie decyzji zależnej wskazał, iż chodzi o takie rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii zawarte w decyzji administracyjnej lub w orzeczeniu sądowym wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie, stanowiące istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie administracyjnej, w sytuacji, w której albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna, albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna określonej treści, bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniej rozstrzygnięciem administracyjnym czy też sądowym innej – odrębnej sprawy. Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo też zmienia się jego treść. W obu wypadkach jest podstawa do ponownego rozpatrzenia sprawy". Przenosząc powyższy pogląd na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że objęcie na podstawie art. 135 p.p.s.a. kontrolą decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Dopóki bowiem w obrocie prawnym pozostaje ta decyzja, dopóty istnieje przesłanka do bezwarunkowego uznania pobranego świadczenia za nienależnie pobrane i nakazania jego zwrotu, wynikająca z art. 30 ust. 2 pkt. 4 ustawy.

Z uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...] 2010r. [...], jak i decyzji ją poprzedzającej, w szczególności z analizy wysokości kwoty wskazanej jako decydującej o odmowie przyznania świadczenia wynika, że obliczenia wysokości dochodu, który zadecydował o uznaniu, że decydującą o przekroczeniu wysokości progu dochodowego stanowiącego podstawę przyznania świadczenia skarżącej była dla organów treść § 18 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Ten sam przepis, chociaż nie powołany ani przez SKO ani przez organ pierwszej instancji, stanowił – jak wynika to z treści uzasadnień - zasadniczą podstawę uchylenia decyzji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia, przy czym organy nie wskazały szczegółowo sposobu dojścia do podanego rezultatu liczbowego. Należy więc przede wszystkim podkreślić, że podstawą obliczania dochodu rodziny jest - zgodnie z art. 3 pkt. 2 ustawy - przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przy obliczaniu dochodu rodziny uwzględnia się także, na podstawie art. 5 ust. 4 i ust. 4a dochód utracony i dochód uzyskany, które ustala się (w przypadku utraty dochodu na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2), na podstawie dochodu rodziny – odpowiednio - pomniejszonego lub powiększonego o utracony lub o uzyskany dochód. Definicję utraty i uzyskania dochodu zawiera przepis art. 3 pkt. 23 i 24, który enumeratywnie wymienia źródła dochodu, których utrata lub uzyskanie mają wpływ na ustalenie wysokości dochodu decydującego o uzyskaniu prawa do świadczenia. Natomiast § 18 ust 1 rozporządzenia stanowi, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rod, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Obliczenie wysokości dochodu, który w przypadku skarżącej zadecydował o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie, a następnie o ustaleniu, że skarżąca nienależnie pobrała świadczenie i nakazaniu jego zwrotu nastąpiło w sposób polegający na dodaniu przez organ kwoty wynagrodzenia za pracę uzyskanego przez skarżącą w czerwcu 2006 r., tj. kwoty 730, 02 zł., do przeciętnego miesięcznego dochodu za rok 2005 co dało kwotę 614, 73 zł, a więc przewyższającą kwotę uprawniającą do przyznania świadczenia. Kwestia prawidłowego stosowania przez organy administracyjne przepisów art. 3 pkt. 2, pkt. 23 i pkt. 24, art. 5 ust. 4 i 4a,. ustawy o świadczeniach rodzinnych w powiązaniu z § 18 rozporządzenia była już przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Na uwagę zasługują w szczególności te rozstrzygnięcia, które opowiadają się za stosowaniem § 18 ust 1 rozporządzenia nie w jego dosłownym brzmieniu, ale w sposób uwzględniający przede wszystkim reguły wynikające z przepisów ustawy, z uwzględnieniem wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej. I tak w wyroku z 9 grudnia 2010 r. I OSKJ 1321/10 (LEX nr 744973) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził :"Błędnie organy upatrują jako podstawę do przyjęcia wielkości dochodu przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 105, poz. 881 ze zm.) w jego dosłownym brzmieniu. Stosując przepis § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia według jego literalnego brzmienia, z pominięciem reguł wynikających z u.ś.r. oznaczałby, że o przyznaniu świadczeń rodzinnych decydowałaby nie wielkości określone w u.ś.r., lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie, uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym oraz dochodu uzyskanego za pełny przepracowany miesiąc. Stosowana przez organ praktyka uwzględniania uzyskanego dochodu i traktowania go w połączeniu z uprzednio ustaloną wielkością przeciętnego miesięcznego dochodu w roku kalendarzowym, jako wystarczającego do uchylenia lub zmiany decyzji może prowadzić do nierównoprawnego traktowania stron i tym samym naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji. Dla prawidłowego rozumienia § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia zgodnego z normami ustawowymi konieczna jest jego wykładnia przy zastosowaniu metody systemowej, funkcjonalnej i celowościowej. Przy odczytaniu treści przepisu § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia nie można pominąć nakazu stosowania tych wyjątkowych przepisów w korelacji z wartościami ujętymi w art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej" Taki też pogląd wyrażono w wyroku NSA z dnia 22 pażdziernika 2009 r. I OSK 351/09 (nietezowany, LEX nr 573275), w którym Sąd wskazał, że : "sposób wyliczenia dochodu, o którym stanowi przepis wykonawczy (§ 18 rozporządzenia) oznacza więc obowiązek ponownego ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny w roku kalendarzowym z uwzględnieniem uzyskanego dochodu." Na taki też sposób obliczenia dochodu z uwzględnieniem § 18 rozporządzenia wskazał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 29 października 2008 r., II SA/Łd 366/08(LEX nr 504652). Pogląd ten podziela sąd w niniejszej sprawie. Stwierdzić więc należy, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r., jak i decyzja Burmistrza Miasta i Gminy A ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i § 18 rozporządzenia wykonawczego przez błędną ich interpretację.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2010 r. wydana została w następstwie powyższej decyzji tego organu z dnia [...] 2010r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji uchylającą decyzję przyznającą zasiłek rodzinny wraz z dodatkami i odmawiającą przyznania tych świadczeń na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. wydaną po wznowieniu postępowania w sprawie z wniosku K. T. z dnia 22. 08. 2006 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia SKO podało art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, oraz art. 25 i art. 30 ustawy z dnia 28 listopada o 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej u.ś.r. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji przyjmując za podstawę regulację wynikającą z art. 30 ust. 2 pkt. 4) u.ś.r. zgodnie z którą za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się m.in. świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. Stwierdzenie przez Kolegium, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa oznacza, że organ odwoławczy uznał za zgodą z przepisami prawa motywację Burmistrza Miasta i Gminy w zakresie sposobu ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Z uzasadnienia decyzji Burmistrza wynika, że organ ten nie prowadził własnych wyliczeń, z których miałoby wynikać przekroczenie przez skarżącą progu dochodowego uprawniającego do przyznania spornego świadczenia. Tak więc obydwa organy uznały za przesądzającą o obowiązku zwrotu przez skarżącą świadczenia nienależnie pobranego istnienie ostatecznej decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu świadczenia i o odmowie jego przyznania. Biorąc pod uwagę treść regulacji wynikającej z art. 30 ust. 2 pkt. 4 u.ś.r. nie można uznać takiego toku rozumowania za błędny. Ustawa bowiem nakazuje wprost uznanie za nienależnie pobranych świadczeń przyznanych na podstawie decyzji, która następnie została uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. O ile więc w przypadkach określonych w art. 30 ust. 2 pkt. 1, 2 i 3 ustawy obowiązkiem organu jest badanie, czy zaistniały okoliczności, w których można osobie pobierającej świadczenie przypisać świadomość istnienia okoliczności wyłączających prawo do pobierania świadczenia (por. wyroki NSA z 14 grudnia 2009 r. I OSK 826/09, Lex nr 558234, z dni 24 marca 2009 r. I OSK 593/08, Lex nr 580372), to w sytuacjach określonych w art. 30 uat. 2 pkt. 4 u.ś.r. obowiązek uznania świadczenia za nienależnie pobrane i nakazania jego zwrotu wynika wprost z istnienia decyzji, o których mowa w tym przepisie. Biorąc pod uwagę pogląd sądu wyrażony wyżej w kwestii granic sprawy i bytu tzw. decyzji zależnej a w konsekwencji możliwości zastosowania art. 135 p. p.s.a. w stosunku do pozostającego w koniecznym związku z decyzją zaskarżoną rozstrzygnięcia, ko tre stanowi przesłankę podjęcia przez organy dalszych działań zmierzających w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy do nakazania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia uznać należy, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010r. jako konieczna przesłanka wydania decyzji zaskarżonej (na podstawie art. 30 ust. 2 pkt. 4 u.ś.r.) musi być decyzją legalną. Inne stanowisko byłoby niezgodne z zasadami logicznego rozumowania, bo skoro błędny był poprzednik, błędny jest również następnik (por. W. Tarnas, op. cit.) Skoro decyzja wydana po wznowieniu postępowania, uchylająca decyzję przyznającą świadczenie i odmawiająca jego przyznania jest błędna, ponieważ została wydana z wyżej wskazanym naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. z naruszeniem art. 30 ust. 2 pkt. 4, art. 3 pkt. 2 i 24, art. 5 ust. 4a Ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2. czerwca 2005 w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, to błędna i naruszająca art. 30 ust. 1 i 2 pkt. 4 u.ś.r. jest także decyzja zaskarżona i decyzja utrzymana nią w mocy. Do czasu ponownego, prawidłowego ustalenia przez organy, czy w istocie zachodziły okoliczności pozwalające na odmowę przyznania skarżącej świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego, oraz dodatków do tego zasiłku, brak podstaw do tego, aby zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca pozostawały w obrocie prawnym.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie 145 § 1 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.