Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2104/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 2, art. 60 pkt 8 lit. c
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2379/14 w sprawie ze skargi Ł. W. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ł. W. na rzecz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2379/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ł. W. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich.

Z akt sprawy wynika, że uchwałą Nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. z dnia [...] listopada 2011 r. Ł. W. został wpisany na listę aplikantów radcowskich. Ślubowanie złożył [...] grudnia 2011 r. Odbywając I rok aplikacji radcowskiej w roku szkoleniowym 2012 uzyskał ocenę niedostateczną z kolokwiów z prawa cywilnego, postępowania cywilnego oraz postępowania karnego, wskutek czego nie uzyskał zaliczenia roku.

Powtarzając I rok aplikacji w roku szkoleniowym 2013, skarżący uzyskał ocenę niedostateczną z kolokwiów z prawa cywilnego, co skutkowało ponownym niezaliczeniem roku. Powyższe przełożyło się na fakt, że nie zaliczył on ani jednego roku szkoleniowego aplikacji radcowskiej w ciągu dwóch lat. Niezależnie od powyższego, za rok szkoleniowy 2013, skarżący uzyskał pozytywną opinię patrona - radcy prawnego I. P.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., organ poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia go z listy aplikantów.

Uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r., Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. stwierdziła nieprzydatność aplikanta Ł. W. do wykonywania zawodu radcy prawnego i skreśliła go z listy aplikantów radcowskich. Jako podstawę prawną uchwały organ wskazał art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.; dalej: urp) w zw. z § 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej, stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2009 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej (dalej: Regulamin).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w § 19 ust. 2 Regulaminu, Krajowa Rada Radców Prawnych uszczegółowiła przypadki, w których rada okręgowa izby radców prawnych stwierdza nieprzydatność aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego. Jednym z tych przypadków jest niezaliczenie więcej niż jednego roku szkoleniowego. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku skarżącego, który powtarzał już I rok szkoleniowy w trakcie odbywania aplikacji radcowskiej.

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] kwietnia 2014 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie (dalej: Prezydium KRRP) po rozpatrzeniu odwołania Ł. W. od uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. z dnia [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.; dalej: kpa), utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że skarżący w ciągu dwóch lat szkoleniowych nie zaliczył ani jednego roku, a właśnie stan wiedzy aplikanta udokumentowany w oparciu o przeprowadzone kolokwium ma najbardziej skonkretyzowany i wymierny charakter w niniejszej sprawie. W ocenie Prezydium KRRP nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że pozytywna opinia patrona ma decydujące znaczenie dla oceny przebiegu aplikacji radcowskiej, jak również, że przesłanki z § 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej muszą być spełnione łącznie dla umożliwienia skreślenia z listy aplikantów radcowskich.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Prezydium KRRP wniósł Ł. W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: ppsa), wskazał m. in., że zgodnie z art. 37 urp, rada okręgowej izby radców prawnych skreśla aplikanta radcowskiego z listy aplikantów radcowskich w przypadku wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie (skreślenie obligatoryjne), a ponadto może skreślić aplikanta radcowskiego z listy aplikantów radcowskich, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego (art. 37 ust. 2).

Do zakresu działania Krajowej Rady Radców Prawnych należy, stosownie do art. 60 pkt 8 lit. c urp, uchwalanie regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej. W wykonaniu delegacji ustawowej Rada uchwaliła Regulamin odbywania aplikacji radcowskiej stanowiący załącznik do uchwały Nr 90/VII/2009 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 października 2009 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej. Przepis § 19 ust. 2 Regulaminu, wskazuje, że niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego lub negatywna ocena patrona stanowią podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu i skreślenia z listy aplikantów z tego powodu. Natomiast w myśl § 28 ust. 4 Regulaminu w okresie trwania aplikacji aplikant może powtarzać tylko jeden rok szkoleniowy.

Przedmiotem postępowania była ocena, czy zachodzą wystarczające przesłanki do stwierdzenia nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu radcy prawnego, co może być podstawą do skreślenia z listy aplikantów radcowskich. Sąd I instancji miał przy tym na uwadze, że uchwała w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a jej kontrola zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił swoje stanowisko dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, że nie można mu postawić zarzutu dowolności.

W tak określonym zakresie postępowania Sąd I instancji uznał, że organy samorządu właściwie uznały za wystarczającą podstawę do skreślenia skarżącego z listy aplikantów radcowskich okoliczność niezaliczenia przez niego więcej niż jeden raz roku szkoleniowego.

Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący nie zaliczył I roku aplikacji w roku szkoleniowym 2012 r. i, na wniosek, uzyskał wpis warunkowy na II rok. W roku szkoleniowym 2013 ponownie nie zaliczył I roku aplikacji, z uwagi na złożenie z wynikiem negatywnym kolokwium z prawa cywilnego.

Uprawnienie do powtarzania roku szkoleniowego i możliwość czterokrotnego przystąpienia do kolokwium z niezaliczonego przedmiotu, przy stworzeniu przez organ samorządowy możliwości powtórzenia roku, uzasadniają według WSA podstawę do stwierdzenia braku nabycia wiedzy i umiejętności w oznaczonym zakresie oraz uprawnienie do stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę, stosownie do art. 136 kpa, przeanalizował znajdujące się w aktach sprawy opinie patrona i zasadnie stwierdził, że opinie te są pozytywne, jednakże nie mogą one mieć decydującego znaczenia, w sytuacji gdy skarżący otrzymał negatywne oceny z kolokwiów z prawa cywilnego w dwóch kolejnych latach szkoleniowych. Sąd podzielił stanowisko organów, że nawet pozytywna opinia patrona co do zasady nie może przesądzać w takim przypadku o niemożności podjęcia uchwały w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich, gdyż powodem wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia z listy aplikantów było ponowne niezaliczenie I roku szkoleniowego, a przesłanki z § 19 Regulaminu odbywania aplikacji nie muszą być spełnione łącznie, gdyż odnoszą się do dwóch stanów faktycznych.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku skontrolowania przez organ prawidłowości przyznanej punktacji z kolokwium z prawa cywilnego, WSA wskazał, że zgodnie z Regulaminem odbywania aplikacji radcowskiej, w kwestii ustalania ocen i wyników kolokwiów władne są komisje powoływane przez prezydia rad okręgowych izb radców prawnych. Regulamin odbywania aplikacji radcowskiej nie przewiduje ingerencji Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w tym zakresie oraz instytucji weryfikacji przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wyniku kolokwium, jak też oceny merytorycznej poprawności przygotowanych zadań. Tym samym organ nie miał możliwości weryfikacji wiedzy skarżącego.

Według Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 kpa) oraz nie naruszyły przepisów art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.

Podniesione zarzuty nie zmieniały faktu, że skarżący nie zaliczył ponownie roku szkoleniowego a ta okoliczność uzasadniała stwierdzenie nieprzydatności do zawodu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Ł. W.. Wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), tj.

1) art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych w związku z § 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji (zał. do uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nr 271/VIII/2012 z dnia 6 grudnia 2012 r.), dalej: Regulamin odbywania aplikacji, oraz § 2 Regulaminu działalności samorządu radców prawnych i jego organów, stanowiącego załącznik do uchwały Nr34/VII/2008 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 26 września 2008 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu działalności samorządu radców prawnych i jego organów, którego tekst jednolity ogłoszony został uchwałą Nr 274/VIII/2012 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 6 grudnia 2012 r., poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłania do uznania skarżącego za nieprzydatnego do wykonywania zawodu radcy prawnego i skreślenia go z listy aplikantów, albowiem wypełniał swoje obowiązku aplikanta a nade wszystko powinien uzyskać pozytywny wynik z kolokwium z prawa cywilnego materialnego w sytuacji, gdyby organy obu instancji dokonały samodzielnej oceny jego pracy zaliczeniowej i weryfikacji oceny ustalonej przez komisję egzaminacyjną,

2) art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 59 ust. 4 tej ustawy i § 19 ust. 2 oraz § 31 ust. 9 Regulaminu poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że

- Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie posiada kompetencji do weryfikacji wyników kolokwium,

- wystarczającą przesłanką do uznania aplikanta za nieprzydatnego do wykonywania zawodu jest niezaliczenie więcej niż jednego roku szkoleniowego,

3) art. 60 pkt 8 lit. c) ustawy o radcach prawnych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Krajowa Rada Radców Prawnych mogła w granicach delegacji ustawowych wprowadzić do Regulaminu kryteria stanowiące podstawę do uznania nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu § 19 ust. 2 oraz wyłączyć prawo do wnoszenia odwołań od wyników kolokwium ustalonych przez komisję egzaminacyjną (§ 31 ust. 9),

2. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa, tj. poprzez:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa poprzez:

- oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne obu instancji art. 7, art. 77 § 1, 80 oraz art. 136, art. 138 § 2 kpa i 140 kpa, co w istotnym stopniu mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a także w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, polegającymi na niedokładnym ustaleniu i wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący poprzez brak dołączenia do akt sprawy pracy skarżącego z kolokwium z prawa cywilnego materialnego oraz brak samodzielnej weryfikacji wyników i ocen kolokwium z prawa cywilnego materialnego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący nie uzyskał wystarczającej liczby punktów do zaliczenia kolokwium z prawa cywilnego z wynikiem pozytywnym,

- oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne obu instancji przepisu art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich dowodów w sprawie oraz niedokonanie przez organy obu instancji własnej oceny wartości merytorycznej pracy zaliczeniowej z prawa cywilnego skarżącego,

2) art. 3 § 1 i art. 141 § 4 ppsa, wskutek braku dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej dokonanego rozstrzygnięcia, w szczególności:

- nieodniesienie się do wszystkich okoliczności mających wpływ na ocenę przydatności skarżącego do wykonywania zawodu radcy prawnego,

- nierozważenie czy przyjęta przez Sąd I instancji konstrukcja braku możliwości weryfikacji wyników kolokwium ustalonych przez komisję egzaminacyjną nie narusza konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania,

- brak odniesienia się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisu art. 9, art. 11, art. 138 § 2 kpa oraz naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania,

- zbyt lakonicznie odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisu art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa polegające w istocie na przywołaniu treści tych przepisów ze wskazaniem, że organy odwoławcze nie dopuściły się ich naruszenia; takie sformułowanie nie pozwala na skontrolowanie tego, czy Sąd I instancji dokonał właściwej wykładni ww. przepisów oraz skonfrontował je z treścią zgromadzonego w sprawie materiałów dowodowych,

3) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 ppsa poprzez:

- nie uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy przy ocenianiu przesłanki przydatności skarżącego do wykonywania zawodu radcy prawnego, w szczególności wywiązywania się przez skarżącego z obowiązków aplikanta radcowskiego,

- zaniechanie przez Sąd I instancji wezwania organu odwoławczego do uzupełniania akt sprawy o pracę zaliczeniową z prawa cywilnego materialnego, która była przedmiotem negatywnej oceny komisji egzaminacyjnej i wydanie wyroku na podstawie niekompletnych akt sprawy.

W świetle tak sformułowanych podstaw skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie Sądowi I instancji sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, zasadzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ppsa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania wyszczególnionymi w § 2 powołanego przepisu, granicami środka zaskarżenia.

Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ppsa.

W pierwszej kolejności ocenie poddać należało zasadność zarzutów błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Dokonywanie ustaleń faktycznych w zgodzie z przepisami proceduralnymi wymaga bowiem w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś prawidłowo zrozumiana norma materialnoprawna.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej z treści art. 37 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 4 ustawy o radcach prawnych i § 19 ust. 2 oraz § 31 ust. 9 Regulaminu odbywania aplikacji, Sąd I instancji nietrafnie wywiódł, że Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie ma kompetencji do weryfikacji wyników kolokwium, a wystarczającą przesłanką do uznania aplikanta za nieprzydatnego do wykonywania zawodu jest niezaliczenie więcej niż jednego roku szkoleniowego. Krajowa Rada Radców Prawnych, opisując w Regulaminie odbywania aplikacji przypadki uzasadniające uznanie aplikanta za nieprzydatnego do wykonywania zawodu, przekroczyła bowiem - zdaniem Ł. W. - upoważnienie ustawowe do uchwalenia Regulaminu, zawarte w art. 60 pkt 8 lit. c ustawy o radcach prawnych, a ponadto tego rodzaju wykładnia kłóci się z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 78 Konstytucji.

Z powyższymi zarzutami nie można się zgodzić.

Zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, rada okręgowej izby radców prawnych może skreślić aplikanta radcowskiego z listy aplikantów radcowskich, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego. W myśl § 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji, niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego lub negatywna ocena patrona stanowią podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu i skreślenia z listy aplikantów z tego powodu. Stosownie zaś do treści § 31 ust. 9 tego Regulaminu, ustalonego przez komisję wyniku kolokwium odwołanie nie przysługuje.

Z uwagi na sposób uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej, przez podważanie zarówno prawidłowości jak i zakresu postanowień Regulaminu odbywania aplikacji, należy przede wszystkim zaznaczyć, że postępowanie w sprawie skreślenia z listy aplikantów radcowskich nie stanowi właściwej płaszczyzny do kwestionowania postanowień Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej. W tym zakresie Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podzielił stanowisko Sądu kasacyjnego wyrażone w wyroku z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1269/14. Zgodnie z art. 60 pkt 8 lit. c) ustawy o radcach prawnych do zadań działania Krajowej Rady Radców Prawnych należy uchwalanie regulaminów odbywania aplikacji radcowskiej. Powyższe oznacza, że ewentualne podważenie postanowień regulaminu może nastąpić w trybie przewidzianym dla tego rodzaju aktów, a nie w postępowaniu dotyczącym indywidualnej sprawy. Z dokonanych ustaleń nie wynika natomiast, aby postanowienia regulaminu zostały zakwestionowane w wymaganym trybie.

Jedynie dodatkowo należy podnieść, że argument skargi kasacyjnej, celujący w brak możliwości odwołania od ustalonego przez komisję egzaminacyjną wyniku kolokwium na gruncie Regulaminu w świetle konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, również nie może być uznany za skuteczny. Zasada dwuinstancyjności, jak zresztą zauważył sam autor skargi kasacyjnej, dotyczy postępowania administracyjnego. Tymczasem odesłania do choćby odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie oceniania kolokwium ustawa o radcach prawnych nie przewiduje. Przeciwnie, w myśl art. 38 ust. 1 ustawy o radcach prawnych aplikację radcowską organizują i prowadzą okręgowe izby radców prawnych. Natomiast z postanowień regulaminu, a zwłaszcza § 29 ust. 1 i 2 i § 31 ust. 9 wynika, że niemożliwa jest jakakolwiek ingerencja w ocenę dokonaną przez komisję egzaminacyjną wyznaczoną przez Prezydium OIRP, w tym weryfikacja wyniku kolokwium przez samo Prezydium, jak chce tego autor skargi kasacyjnej.

Z powyższych względów za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej kwestionujący – jako wykraczający poza upoważnienie ustawowe - zapis § 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji, że niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego stanowi podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu i skreślenia z listy aplikantów z tego powodu, jak i § 31 ust. 9 tego Regulaminu, zgodnie z którym od ustalonego przez komisję wyniku kolokwium odwołanie nie przysługuje.

Podniesiony w skardze kasacyjnej jako naruszony art. 59 ust. 4 został dodany art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. zmieniającej ustawę o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1778) z dniem 25 grudnia 2014 r. Nie mógł zatem zostać naruszony przez organ, którego uchwałę z dnia [...] kwietnia 2014 r. Sąd I instancji kontrolował.

Biorąc pod uwagę wyżej zakreślone ramy materialnoprawne sprawy, usprawiedliwione jest przyjęcie, że - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej -rozpoznanie sprawy nie wymagało przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego obejmującego samodzielną weryfikację wyników i ocen z kolokwium z prawa cywilnego, a tym samym nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania ze sfery gromadzenia i oceny materiału dowodowego.

Uzasadnione jest twierdzenie skargi kasacyjnej, że zaskarżona uchwała, z uwagi na podstawę prawną jej wydania, ma charakter decyzji uznaniowej. W tego rodzaju sprawach sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i czy dokonana ocena mieściła się w ustawowych granicach. Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest zatem ograniczona, co oznacza, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to stanowi bowiem wyłączną kompetencję organu administracji.

W tych warunkach należy uznać kontrolę legalności uchwały, dokonaną przez Sąd I instancji, jako prawidłową. Okolicznością skutecznie niezakwestionowaną jest, co miał na uwadze WSA, że skarżący nie zaliczył I roku aplikacji w roku szkoleniowym 2012 r. i uzyskał wpis warunkowy na II rok. W roku szkoleniowym 2013 ponownie nie zaliczył I roku aplikacji, z uwagi na złożenie z wynikiem negatywnym kolokwium z prawa cywilnego. Powyższe okoliczności uprawniały Sąd I instancji do uznania, że rozstrzygnięcie na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych w zw. z § 19 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej odpowiadało prawu, mimo pozytywnej oceny patrona, czy wywiązywania się przez skarżącego z obowiązków aplikanta.

W skardze kasacyjnej postawiono też zarzuty naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 1 ppsa.

Pierwszy z powołanych przepisów określa wymogi uzasadnienia wyroku. Uchwałą NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FSP 8/09 przesądzono, że przepis art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taki stan rzeczy w sprawie nie miał miejsca.

Niewątpliwie uzasadnienie wyroku powinno zawierać m. in. także przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze oraz wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Jednakże zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa - będącego przepisem procesowym - w myśl art. 174 pkt 2 ppsa może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego typu wpływ ewentualnego naruszenia wymogów uzasadnienia - w sposób określony skargą kasacyjną - wykazany nie został. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku poddaje się kontroli i umożliwiło skarżącemu wdanie się w spór.

Z kolei zgodnie z art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Naruszenie omawianego przepisu można byłoby zatem zarzucić, jeśli sąd nie dokonałby kontroli objętej skargą uchwały. Z tej perspektywy zarzut naruszenia tego przepisu w niniejszej sprawie uznać zatem należy za niezasadny.

Nie może być uznany za usprawiedliwiony również zarzut naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 ppsa. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). W rozpoznawanym przypadku tymczasem, nie tylko nie jest kwestionowane, ale i nie budzi żadnych wątpliwości, że Sąd I instancji wydał wyrok po zamknięciu rozprawy.

Odnośnie zaś wydania wyroku na podstawie akt sprawy należy wskazać, że aktami sprawy sądowoadministracyjnej - w rozumieniu art. 133 § 1 ppsa - są zarówno przedstawione sądowi akta administracyjne, zawierające materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania administracyjnego, jak i akta sądowe, które mogą dodatkowo obejmować dowody uzupełniające z dokumentów, przeprowadzone na zasadzie określonej art. 106 § 3 ppsa (patrz: wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1252/11).

Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o którym mowa w art. 133 § 1 ppsa, oznacza zaś, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej interpretacji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw wydania tejże interpretacji (tak: wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II FSK 638/10). Przyjmuje się ponadto, że do naruszenia art. 133 § 1 ppsa może dojść, gdy sąd pominie dokonane w sprawie ustalenia, czy też gdy dokona własnych ustaleń faktycznych (tak przyjął NSA w wyroku z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 415/11). Żadna ze wskazanych sytuacji w rozpoznawanej sprawie miejsca nie miała.

Wymogu orzekania na podstawie akt sprawy, w rozumieniu omawianego przepisu, nie można zatem utożsamiać z obowiązkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy przyjętego przy wyrokowaniu, czy też z wymogiem rozpoznania istoty sprawy w jej granicach (zgodnie z art. 134 § 1 ppsa).

Zarzutem naruszenia art. 133 § 1 ppsa nie można też podważyć prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w konsekwencji prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, do czego dąży autor skargi kasacyjnej. Ewentualne naruszenie zasady orzekania na podstawie akt sprawy należy bowiem odróżnić od naruszenia przepisów regulujących postępowania dowodowe, w szczególności dotyczących wymogu wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Skoro zatem, jak wynika ze sformułowania zarzutu naruszenia art. 133 § 1 art. 134 § 1 ppsa, strona zmierza w istocie do wykazania, że materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym zgromadzony został wadliwie, to zarzut ten nie może być uznany za usprawiedliwiony.

Wobec powyższego, skarga kasacyjna nie mając usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Postanowienie w przedmiocie kosztów (pkt. 2) wydano na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa, w zw. z art. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).