Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1258/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-02-11 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. spółka z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 14 [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem zawartym w skardze strona zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że na dzień złożenia skargi nie jest w stanie funkcjonować, gdyż wszystkie jej rachunki bankowe zostały skutecznie zablokowane, a znajdujące się na nich zasoby przejęte przez organ egzekucyjny. Tym samym - zdaniem strony - została ona pozbawiona środków umożliwiających dalsze prowadzenie działalności gospodarczej i nie stać jej nawet na uiszczenie opłat sądowych.

W dalszej części wniosku strona wykazała, że kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych 66.660 zł; strata z działalności gospodarczej za 2013 r. wyniosła 16.772 zł, zaś stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku jest ujemny i wynosi – (minus) 69,991 zł i 162,15 zł. Spółka wskazała również, że zarówno nieruchomości jak i samochód należące do spółki zostały zajęte w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca przedłożyła: wyciąg z posiadanych rachunków bankowych, kserokopie deklaracji podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2012 i 2013, kserokopie deklaracji na podatek od towarów i usług za okres lipiec – listopad 2014 r., raporty kasowe za okres wrzesień – listopad 2014 r., sprawozdanie finansowe spółki za 2013 r. oraz zaświadczenie banku o obciążeniu rachunku spółki tytułami egzekucyjnymi (dokumenty dołączone do sprawy sygn. akt I SA/Lu 1269/14).

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) – powoływana dalej jako "p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a.

Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie dodania wymaga, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, nawet w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek, zależy od uznania sądu (por. Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego B. Dauter, wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2011 r. s. 736-737).

Oceniając zasadność przyznania spółce prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy odnieść sytuację majątkową spółki do wysokości kosztów, które jest ona zobowiązana ponieść. W związku z tym wyjaśnić należy, że na skarżącej spółce ciąży aktualnie obowiązek uiszczenia wpisów od 26 wniesionych skarg w łącznej kwocie 24.433 zł.

Mając zatem na względzie z jednej strony wielkość niezbędnych na obecnym etapie postępowania kosztów we wszystkich zawisłych przed Sądem sprawach, z drugiej zaś strony sytuację finansową skarżącej stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia jej wniosku.

Rozpocząć należy od wskazania, że spółka jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność gospodarczą od 1992 r. W dniu 16 stycznia 2004 r. spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym i od tego roku przedmiotem jej działalności jest sprzedaż paliw do pojazdów samochodowych prowadzona w oparciu o uzyskaną koncesję. Z przedłożonej informacji z KRS z dnia 13 listopada 2014 r. nie wynika, iżby wobec spółki było prowadzone postępowanie upadłościowe, układowe, czy likwidacyjne. Ponadto z przedłożonych dokumentów wynika, że spółka nadal osiąga przychody oraz posiada majątek znacznej wartości. Mianowicie, jak wynika z akt sprawy (stan na 31 grudnia 2013 r.) spółka posiada kapitał zakładowy w kwocie 50.000 zł oraz aktywa trwałe o wartości 256.660,45 zł w skład których wchodzą środki trwałe o wartości 50.560,14 zł oraz środki trwałe w budowie o wartości 16.100,31 zł. Spółka posiada również aktywa obrotowe w kwocie 284.148,91 zł w tym towary - 64.549,79 oraz należności krótkoterminowe na kwotę 208.956,28 zł. Nie można również pominąć, że opodatkowany przychód spółki za 2013 r. wyniósł 3.559.863,74 zł. Ze złożonych dokumentów (raporty kasowe, miesięczne deklaracje podatku VAT) wynika również, że spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą związaną z handlem paliwami płynnymi, która przynosi regularne przychody. Należy też zwrócić uwagę, że ze sprawozdania finansowego spółki za 2013 r. wynika, że strata poniesiona za ten rok zostanie pokryta z kapitału zapasowego spółki i nie planuje się w latach następnych zaniechania prowadzenia działalności spółki.

Już samo to nie pozwala przyjąć, że spółka nie ma możliwość opłacenia wymaganych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych. Spółka jako podmiot powołany celem prowadzenia działalności gospodarczej, powinna w procedurze planowania wydatków, uwzględniać również potrzebę gromadzenia środków na wszczynanie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej, zaś podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Poza tym niedopuszczalnym jest by koszty sądowe były stawiane na ostatnim miejscu za wszystkimi pozostałymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej. Wystąpienie kosztów sądowych wchodzi w zakres ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej. Ryzyko niepowodzenia takiej działalności nie powinno zaś obciążać dochodów budżetowych państwa związanych z działalnością sądów. W przeciwnym razie, to budżet, a w konsekwencji całe społeczeństwo musiałoby kredytować działania podmiotu gospodarczego polegające na kwestionowaniu na drodze sądowej rozstrzygnięć organów podatkowych.

Ponadto wskazać należy, że w aktualnym orzecznictwie przesądzony jest pogląd, że skarżąca, działająca w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, może pokryć koszty sądowe przez żądanie dopłat od wspólników (patrz. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). W sytuacji zatem, gdy spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, udziałowcy spółki mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki. Brak takich działań ze strony udziałowców spółki w żaden sposób nie uzasadnia udzielenia przez państwo spółce bezzwrotnej pomocy finansowej na prowadzenie postępowań sądowych. Brak jest bowiem racjonalnego uzasadnienia dla przerzucania tych kosztów na podatników, poprzez ich pokrycie ze środków publicznych. Innymi słowy ocena sytuacji majątkowej spółki musi uwzględniać nie tylko to, czy strona ma środki na koszty postępowania na koncie czy w kasie oraz czy ma majątek, ale również czy podejmowała i podejmuje wszelkie niezbędne działania celem pozyskania środków finansowych niezbędnych dla ponoszenia kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 1 stycznia 2008 r., II OZ 266/08, LEX nr 479009, oraz z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08, LEX 477828). Brak natomiast konkretnych starań ukierunkowanych na ich uzyskiwanie, oznacza, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych jest powodowany postawą skarżącej, nie zaś czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi, których w niniejszej sprawie nie wykazała. Oczywiście taka aktywność należy do decyzji samej skarżącej, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeśli pozostaje ona bierna, to nie może następnie skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy i traktowania jej w sposób uprzywilejowany. W konsekwencji, brak środków na rachunkach bankowych w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może stanowić jedynej przyczyny dla przyznania stronie wnioskowanego zwolnienia. Zerowy bądź ujemny stan konta bankowego, jak również brak wystarczających środków pieniężnych w kasie w dniu składania wniosku nie obrazuje nigdy bowiem w pełni realnej sytuacji finansowej spółki. Bez większego znaczenia przy tym jest, że w stosunku do spółki prowadzona jest egzekucja m.in. z rachunków bankowych. Jest rzeczą powszechnie znaną, że w takiej sytuacji na kontach objętych zajęciem egzekucyjnym nie gromadzi się środków pieniężnych. Co więcej rachunki spółki zostały zajęte dopiero w sierpniu 2014 r. i do tego czasu skarżąca miał pełną swobodę w dysponowaniu środkami jakie posiadała.

Wobec powyższego, referendarz sądowy uznając, że skarżąca spółka nie wykazała w sposób dostateczny niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.