Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 561/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198, art. 215 § 1, art. 216, art. 230 § 1 i § 2, art. 231
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1746/22 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 maja 2022 r. nr DLI-IV.7615.347.2021.MO w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Pismem z 1 lipca 2022 r. J. W. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 20 maja 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 29 września 2021 r. w przedmiocie ustalenia na rzecz skarżącego odszkodowania.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 sierpnia 2022 r. wezwano skarżącego do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, tj. różnicy między wysokością odszkodowania, którego domaga się skarżący, a wysokością odszkodowania ustaloną w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia, tj. różnica między wysokością odszkodowania, którego się domaga, a wysokością odszkodowania ustaloną w zaskarżonej decyzji wynosi 15.470.116,00 zł.

Zarządzeniem z 20 września 2022 r., IV SA/Wa 1746/22, Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193; dalej: rozporządzenie), wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 000 zł od skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 20 maja 2022 r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący wnosząc o jego zmianę przez ustalenie wpisu sądowego stosując zasady ustalania wpisu stałego lub stosując zasady ustalania wpisu stosunkowego licząc od wysokości przyznanego odszkodowania w zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego nie było żadnych podstaw prawnych, aby żądać od niego podania różnicy między wysokością odszkodowania, którego się domaga, a wysokością odszkodowania ustaloną w zaskarżonej decyzji i na tej podstawie ustalić wysokość wpisu sądowego. W jego ocenie kwota odszkodowania jakiej się domaga nie może stanowić podstawy do ustalenia wpisu sądowego, ponieważ w skardze zaskarżył wyłącznie rozstrzygnięcie Ministra, który uznał, że odszkodowanie za nieruchomość wynosi 1 551 724 zł plus 77 586,20 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem tym jest m.in. skarga (§ 2). Zgodnie zaś z art. 231 p.p.s.a., wpis stosunkowy od pism wszczynających postępowanie pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, stanowiące według art. 216 p.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia. W pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. O rodzaju wpisu decyduje zatem charakter sprawy, w której skargę wniesiono, a dokładnie to, czy przedmiot skargi wiąże się bezpośrednio z określonym świadczeniem pieniężnym. Warunkiem koniecznym do ustalenia wpisu stosunkowego jest więc istnienie bezpośredniego związku między aktem lub czynnością będącą przedmiotem skargi, a należnością pieniężną, co ma miejsce wtedy, kiedy z zaskarżonego aktu lub czynności da się wprost wyprowadzić obowiązek uiszczenia określonej kwoty pieniężnej.

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody, orzekającą o ustaleniu na rzecz skarżącego odszkodowania za nieruchomość nabytą z mocy prawa przez Skarb Państwa. Prawidłowo zatem, w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, Przewodniczący Wydziału przyjął, że należnym wpisem od skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania jest wpis stosunkowy. To bowiem charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się bezpośrednio z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. Skarga wniesiona w sprawie, w której organ administracji orzekł w oddzielnej decyzji o ustaleniu i przyznaniu określonej kwoty odszkodowania, objęta jest wpisem stosunkowym, gdyż przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu przepisów art. 215 § 1, art. 216 i art. 231 p.p.s.a jest należność pieniężna. Sprawa ta jest odmienna od spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są decyzje orzekające o wywłaszczeniu nieruchomości zawierające także ustalenie odszkodowania, jako obligatoryjny składnik decyzji o wywłaszczeniu (należnym wówczas wpisem jest wpis stały – uchwała NSA z 20 maja 2010 r., I OPS 14/09).

Wyjaśnić również należy, że w odrębnej sprawie o odszkodowanie za nieruchomość, wartością przedmiotu zaskarżenia, o jakiej mowa w art. 216-218 i art. 231 p.p.s.a., jest różnica między wysokością odszkodowania ustaloną z zaskarżonej decyzji, a wysokością odszkodowania, jakiej domaga się strona skarżąca. Różnicę tę strona skarżąca obowiązana jest podać stosowanie do art. 215 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 22 lipca 2010 r., I OZ 543/10). Także w uchwale NSA z 28 stycznia 2008 r., I FPS 7/07 wskazano, że w świetle art. 231 w zw. z art. 215 i 216 p.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. Powyższą kwestię poruszono też w ww. uchwale NSA z 3 października 2016 r., I OPS 1/16, w której wyjaśniono, że wartość przedmiotu zaskarżenia to wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub wynika z treści skargi i jej uzasadnienia albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy.

Należy zauważyć, że w skardze do Sądu I instancji skarżący nie podał, jaką konkretnie kwotę kwestionuje. Wskazał jedynie na wadliwość decyzji kwestionując prawidłowość operatów szacunkowych, które stanowiły podstawę ustalenia odszkodowania oraz niezapewnienie mu czynnego udziału w istotnych częściach postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że według art. 215 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Przy zaskarżeniu odrębnej decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania, strona skarżąca zobowiązana jest do podania kwoty pieniężnej, o jaką – jej zdaniem – należne odszkodowanie powinno być wyższe od przyznanego w decyzji. Wobec niedochowania przez skarżącego wymogu wynikającego z art. 215 § 1 p.p.s.a., co stanowiło brak formalny skargi, Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącego do jego uzupełnienia przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, a następnie, w oparciu o tę wartość, obliczył wysokość należnego wpisu stosunkowego i wezwał skarżącego do jego uiszczenia w kwocie 100 000 zł. Stosownie bowiem do § 1 pkt 4 rozporządzenia wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 100 000 zł w sprawach, w których przedmiot zaskarżenia wynosi ponad 100 000 zł. Przypomnieć w tym miejscu należy, że skarżący wartość przedmiotu sporu określił na kwotę 15.470.116,00 zł. W tym stanie rzeczy w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia bądź zmiany prawidłowego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się nieuzasadnione.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.