Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1017/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Wiesław Kisiel spr. AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 lipca 2005r. nr: [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

J.S. pracował w łatach 1964-2002 w Fabryce, przekształconej następnie w "G". J.S. pracował tam jako brakarz, tokarz, ustawiacz maszyn do obróbki skrawaniem. W miejscu pracy strona była narażona hałas okresowo przekraczający NDN dźwięku o1-2dBA.

Ośrodek Medycyny Pracy, po zbadaniu stanu zdrowia J.S., wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2004 r., nr [...]o braku podstaw do rozpoznania zawodowego ubytku słuchu. U pacjenta stwierdzono podwyższenie do 42 dB dla ucha prawego lewego progu słuchu w audiometrii tonalnej, obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że zgodnie z aktualnym wykazem chorób zawodowych, trwały obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego wyrażony podwyższeniem progu słuchu w uchu lepiej słyszącym o mniej niż 45 dB nie spełnia kryteriów do rozpoznania choroby zawodowej.

Kolejne badania strony przeprowadzone zostały w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Efektem było orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2000 r. Także i tym razem stwierdzono, że brak jest podstaw do rozpoznania obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. Stwierdzany w czasie badań niedosłuch nie ma cech klinicznych "obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego". W badaniach stwierdzono niedosłuch odbiorczy ucha prawego pozaślimakowy i niedosłuch mieszany ucha lewego. Średnie ubytki słuchu dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz wynoszą w uchu prawym -46 dB, w uchu lewym -52 dB.

Na żądanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wymieniony Instytut dokonał ponownej analizy całości dokumentacji J.S. Na tej podstawie wydana została opinia uzupełniająca z dnia [...]2005 r. Przeprowadzono badania audiometrią tonalną (dwukrotnie) oraz audiometrią impedancyjną, badanie ABR oraz dwukrotną próbę nadprogową lokalizacyjną SiSi. Potwierdzono wcześniejsze rozpoznanie niedosłuchu mieszanego ucha lewego i niedosłuchu odbiorczego ucha prawego o lokalizacji pozaślimakowej. Średnie ubytki słuchu w kolejnych badaniach audiometrią tonalną wynosiły w uchu prawym -46... 54 dB oraz w uchu lewym -52 ... 55 dB. Wyniki próby SiSi wykazywały dwukrotnie cechy pozaślimakowej lokalizacji uszkodzenia. Wyniki badania laryngologicznego ucha prawego audiometrią impedancyjną typu AS wykazały, że odruchy strzemiączkowe były u strony obecne. W uchu lewym tympanogram typu AS wykazał w obu stymulacjach brak odruchów strzemiączkowych. Badanie ABR potwierdziło uzyskane wyniki badań subiektywnych.

Podsumowując swe ustalenia lekarze Instytutu stwierdzili, że niedosłuch nie ma cech "obustronnego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego działaniem hałasu" i dlatego nie ma podstaw do stwierdzenia zawodowej etiologii i rozpoznania choroby zawodowej. Zaznaczono ponadto, że wyniki badania audiometrią tonalną, która jest badaniem subiektywnym, mogły się w poprzednich badaniach nieco różnić, zwłaszcza w przypadku istnienia komponentu mieszanego powodowanego zmianami w obrębie ucha środkowego, jak to miało miejsce w przypadku Pana J. S.

Na podstawie tych informacji i orzeczeń lekarskich organ I instancji odmówił uznania u J. S. choroby zawodowej.

Rozpatrując odwołanie strony, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uzyskał od Ośrodka Medycyny Pracy wyczerpujące uzasadnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...]2004 r. W opinii z dnia [...] 2005 r. podano, że u pacjenta ubytek słuchu stwierdzony w badaniu audiometrycznym wynosił dla ucha prawego i lewego 42 dB i nie spełniał kryteriów rozpoznania choroby zawodowej w oparciu o wykaz chorób zawodowych. Na podstawie badania podmiotowego, wziernikowego uszu, badania stroikami i dwukrotnej audiometrii tonalnej potwierdzonej prawidłowymi krzywymi tympanometrycznymi i obecnymi odruchami z mięśnia strzemiączkowego dla 500 Hz obustronnie rozpoznano niedosłuch odbiorczy. Badanie SiSi i brak odruchów z mięśnia strzemiączkowego dla 2 i 4 kHz obustronnie, dla 1 kHz w uchu lewym wskazują na pozaślimakowy charakter niedosłuchu odbiorczego.

Organ II instancji odnotował, że po dodatkowych badaniach strony oraz sprecyzowaniu pisemnej diagnozy zniknęły wcześniejsze rozbieżności opinii lekarskich. Orzeczenia Ośrodka Medycyny Pracy, jak i - Instytutu Medycyny Pracy zgodnie stwierdzają, że niedosłuch stwierdzony u pacjenta nie jest typowy dla skutków działania hałasu na narząd słuchu. Nie zaistniały więc przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 8 lipca 2005 r., utrzymał decyzję wydaną w I instancji. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art.5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998, nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115).

W skardze do sądu administracyjnego strona stwierdziła, że nie zgadza się z powyższą decyzją. Przez okres 38 lat była zatrudniona w Fabryce - obecnie "G.". Przez cały ten czas świadczył pracę w narażeniu na hałas. Podczas produkcji używano materiałów prętowych krzywych, co przy dużych obrotach (tego wymagał proces technologiczny) wydawało potworny hałas. Potrzeby produkcyjne często zmuszały do wydłużonych godzin pracy.

Najwyraźniej hałas ten był dla strony szkodliwy, skoro nawet stosując ochronę słuchu, przestrzegając zalecenia lekarzy, doszło do tak znacznego niedosłuchu. Uszkodzenie słuchu było znacznie większe niż można zasadnie spodziewać się, gdyby praca była wykonywana w normalnych warunkach.

W ocenie strony, zarówno orzeczenia lekarskie, jak i decyzje w niniejszej sprawie są wadliwe, albowiem nie wskazują przyczyny niedosłuchu.

Należało więc uwzględnić wyniki szczegółowych badań zdrowia przez wojskową komisję lekarską i ustalenie dla strony kategorii "A" z przeznaczeniem do odbycia służby wojskowej. Strona została przyjęta do pracy po niezbędnych badaniach lekarskich, w których nie odnotowano żadnych przeciwwskazań. W latach 1968-1969 skarżący uczęszczał do Państwowej Szkoły Muzycznej nr [...] w K. ul. J. [...], co w ocenie strony wyklucza zły stan słuchu w tamtym czasie. W czasie przeprowadzonych badań lekarskich, a szczególnie wymaganych badań okresowych pierwsze oznaki pogorszenia słuchu dostrzeżono po znacznym upływie pracy zawodowej strony i wskazano na konieczność ochrony poprzez stosowanie do tego celu przeznaczonych środków takich jak słuchawki i ochronniki.

W ocenie strony, wykluczone jest ustalenie, że zaistniały obustronny niedosłuch jest konsekwencją osiągniętego wieku życia.

Jeżeli ustalenie przyczyny choroby nie było możliwe, to wyraźne pogorszenie słuchu musi był powiązany z samym faktem wykonywania pracy w dużym natężeniu hałasu. W konsekwencji jedynie prawidłowym wnioskiem jest ustalenie, że choroba powstała w czasie wykonywania pracy zawodowej. Uszkodzenie słuchu wywołane hałasem występującym w środowisku pracy stanowi chorobę zawodową niezależnie od stopnia tego uszkodzenia. Stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, to należy domniemywać związek przyczynowy między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie.

Organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi, powołując się na wyniki przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Sąd odnotowuje szczegółowe i starannie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. W zgodnej opinii lekarzy, odwołujących się do powtórzonych badań, u strony stwierdzono obustronny niedosłuch. Nie ma racji strona, gdy twierdzi, że już na tej podstawie należało uznać, że jest to jednostka zaliczona do chorób zawodowych. Lekarze stwierdzili u strony pozaślimakowy charakter niedosłuchu niespowodowanego hałasem, podczas gdy pkt 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz.1115) wymienia: "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz".

W postępowaniu administracyjnym znane były warunki pracy skarżącego i przekroczenia hałasu przekraczające niejednokrotnie dopuszczalne normy. Ustaleniu temu organy nie przeczyły, a wręcz przeciwnie - potwierdziły to w decyzjach. Jednakże przedmiotem postępowania, skontrolowanego przez Sąd nie były warunki pracy, ale wystąpienie choroby objętej wykazem, a tej u skarżącego nie stwierdzono. Dla orzeczenia choroby zawodowej nie wystarczy stwierdzenie szkodliwych warunków pracy, ale konieczne jest ustalenie że strona cierpi na jedną z chorób objętych wykazem stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 2002 r.

Sąd stwierdza, że organy administracyjne podjęły starania o uzyskanie miarodajnego i wiarygodnego materiału dowodowego dla wydania decyzji. W szczególności badania lekarskie zostały powtórzone, rozbieżności między początkowymi opiniami lekarzy zostały szczegółowo wyjaśnione i usunięte, uzyskano od lekarzy szczegółowe wyjaśnienia nie ograniczone do konkluzji, ale obejmujące również wykaz przeprowadzonych badań. Uzasadnienie orzeczeń lekarskich, a co za tym idzie również uzasadnienia decyzji organów I i II instancji są obszerne, szczegółowe, odwołują się do badań wyraźnie nazwanych. Cały wywód jest wewnętrznie spójny i logiczny, a przez to wiarygodny.

Nie jest natomiast obowiązkiem organów wyjaśnienie przyczyn powstania choroby, która nie może być (w świetle obecnej wiedzy medycznej) chorobą zawodową.

Sąd administracyjny odnotowuje uchybienie proceduralne organów administracyjnych, tj. brak jest dowodu, że przed wydaniem decyzji umożliwiono stronie zapoznanie się z materiałem i złożenie wniosków dowodowych. Skoro jednak strona ani w odwołaniu, ani w skardze nie wskazuje konkretnych braków dowodowych, nie powołuje własnych dodatkowych dowodów mogących wskazywać na fakty nieuwzględnione przez organu a mające istotne znaczenie w sprawie, więc należało uznać, że uchybienie to nie miało znaczącego wpływu na wynik postępowania (art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268)