Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 509/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 31 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 3 par. 2 Ppsa oraz art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła /spr./ sędzia del. WSA Łukasz Krzycki Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 706/13 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji 1. prostuje zaskarżony wyrok w ten sposób, że określa przedmiot sprawy jako odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji, 2. oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 706/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu oddalił skargę [...] (dalej także: Stowarzyszenie) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Zaskarżonym do sądu I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] SKO w Poznaniu, po rozpoznaniu zażalenia [...], utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] ([...]) o odmowie wszczęcia − na żądanie tegoż Stowarzyszenia − postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz ([...]) z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie określenia dla Firmy [...] środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali produkcyjno-magazynowej z czterema wydziałami produkcyjnymi oraz wydziałem pomocniczym − przetwarzania opakowań, na działkach o numerach ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w [...], gm. [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ rozpoznający zażalenie wskazał, że [...] na podstawie art. 162 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 oraz art. 31 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 dalej K.p.a.) wniosło żądanie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz wniosło o dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w w/w postępowaniu i uczestniczenia w nim na prawach strony. W uzasadnieniu żądania podano, że ww. decyzja Burmistrza została wydana z zastrzeżeniem warunków i czynności, których strona nie dopełniła, wskazując konkretnie na niewykonanie pasa zieleni zimozielonej nisko i wysokopiennej o szerokości minimum 5 m wzdłuż granicy działki. Dalej organ wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r.

W zażaleniu [...] na powyższe postanowienie zawarto żądanie uchylenia postanowienia organu I instancji w całości.

W ocenie SKO w Poznaniu Stowarzyszenie nie wykazało wymaganej przez art. 31 § 1 K.p.a. przesłanki występowania interesu społecznego uzasadniającego wszczęcie postępowania i dopuszczenie organizacji do udziału w nim. W sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, organ I instancji dostrzegając brak precyzji we wniosku, wezwał wnioskodawcę do jego sprecyzowania, po udzieleniu odpowiedzi na to wezwanie w dalszym ciągu brak było szczegółowego określenia interesu społecznego Stowarzyszenia do wszczęcia postępowania i udziału w nim. Stowarzyszenie ograniczyło się bowiem do wskazania, że interes społeczny polega na "usunięciu z obrotu prawnego orzeczeń administracyjnych niezgodnych z prawem". Wniosek ten zatem nie został skonkretyzowany co do określonej sprawy.

Skargę na powyższe postanowienie wniosło [...] zarzucając naruszenie przepisów art. 31 § 1 i § 2 K.p.a. przez wadliwe zastosowanie. W ocenie skarżącego organy niewłaściwie uznały, że Stowarzyszenie nie może występować z żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, gdyż nie przemawia za tym interes społeczny w sytuacji, gdy jest akurat oczywiście odwrotnie. Zdaniem strony skarżącej nie można zgodzić się z tym, że Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia lub uchylenia źródłowej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. przed sądem I instancji pełnomocnik uczestnika postępowania – Firmy [...]− wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że skarżące Stowarzyszenie nie spełnia przesłanek z art. 31 § K.p.a., zarówno co do jego celów statutowych jak i interesu społecznego, aby mogło skutecznie domagać się wszczęcia postępowania.

W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Poznaniu zgodził się z organem, że w przedmiotowej sprawie nie ziściły się przesłanki określone w art. 31 § 1 K.p.a. w aspekcie wszczęcia postępowania i dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Odnosząc się do przesłanki zgodności żądania wszczęcia postępowania administracyjnego z celami statutowymi organizacji społecznej, zdaniem tegoż sądu organ co najmniej przedwcześnie uznał, że wymóg ten został przez Stowarzyszenie spełniony. Powyższe uchybienie z uwagi na odmowę wszczęcia postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy, to jednakże sąd I instancji uznał, że odniesienie się do powyższej kwestii jest konieczne celem oceny prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu wojewódzkiego tak określone cele statutowe ("działanie na rzecz wsi [...]" oraz "tworzenie płaszczyzny wymiany informacji i współpracy pomiędzy osobami i instytucjami zainteresowanymi") Stowarzyszenia są sformułowane w sposób zbyt ogólnikowy (niekonkretny) i wieloznaczny, aby pozwalały na ustalenie rzeczywistych i podstawowych kierunków jego działalności.

Wobec powyższego uznano, że Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu społecznego uzasadniającego dopuszczenie go do udziału w sprawie na prawach strony, a w konsekwencji wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia źródłowej decyzji.

Skargą kasacyjną [...] zaskarżono w całości ww. wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 560 zł. Wnioskując w tym zakresie stwierdzono, że należy wziąć pod uwagę duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Jako podstawy skargi kasacyjnej strona skarżąca wskazuje:

I. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 31 § 1 i 2 K.p.a. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, tzn. na błędnym uznaniu, że brak było przesłanek do wszczęcia postępowania z urzędu i dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, i tym samym uprawnionym było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu, w sytuacji gdy wszystkie przesłanki do wniesienia żądania i wszczęcia postępowania zostały spełnione;

2. art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 z późn. zm., dalej Udiś (wcześniej art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm., dalej uPoś) polegające na ich błędnej wykładni; WSA w Poznaniu mylnie rozumuje twierdząc, że przepisy te nie dają uprawnień organizacji ekologicznej do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego;

3. art. 46a ust. 6 uPoś polegające na jego zastosowaniu, w sytuacji gdy jest przepisem już nieobowiązującym; w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach brak jest zakazu stosowania art. 31 K.p.a. za wyjątkiem § 4 tego przepisu; innymi słowy organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie w sprawie dot. innej osoby nie ma obowiązku zawiadamiania o tym organizacji społecznej (ekologicznej), jeżeli nawet uzna, że może ona być zainteresowana udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe i gdy przemawia za tym interes społeczny;

II. art. 174 pkt 2 Ppsa, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 3 § 2 Ppsa oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej Pusa), polegające na nieobiektywnym zbadaniu i dokonaniu oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym.

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 Ppsa polegające na nie uchyleniu zaskarżonych orzeczeń (tj. na nieuwzględnieniu skargi) pomimo tego, że nie odpowiadają prawu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zakwestionowano stanowisko WSA w Poznaniu o braku związku przedmiotu postępowania z celami statutowymi (regulaminowymi) Stowarzyszenia. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie działanie na rzecz wsi [...] to działanie na rzecz jej dobra, cele te realizowane są m. in. poprzez wspieranie działań proekologicznych. Nie są to kwestie wymagające specjalnej wykładni i doprecyzowania. Ulokowanie inwestycji produkcyjnej o profilu chemiczno-kosmetycznym niewątpliwie powoduje zagrożenia i uciążliwości. Stanowisko sądu wojewódzkiego ma być w tym aspekcie niezrozumiałe. W decyzji źródłowej ujęto oznaczone rozwiązania mające zapewnić proekologiczne rozwiązania. Za wszczęciem postępowania przemawia ponadto interes społeczny. Członkami Stowarzyszenia są mieszkańcy wsi [...], którzy zainteresowani są realizowaniem społecznej kontroli nad postępowaniem w indywidualnej sprawie administracyjnej.

Uzasadniając zarzuty naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów Udiś i uPoś podniesiono, że nie unormowano w cyt. ustawach szczególnych reguł dotyczących udziału organizacji ekologicznych w administracyjnych postępowaniach nadzwyczajnych. Wykładnia rozszerzająca art. 44 Udiś nie jest dopuszczalna, ani konieczna. Skarżące Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną, przeto jej udział w postępowaniu dotyczącym decyzji wydanej przy udziale społeczeństwa powinno być, w szczególności na podstawie art. 44 ust. 3 tej ustawy bezdyskusyjne.

Zarzucono ponadto wadliwą kontrolę działania administracji publicznej, czym niewątpliwie naruszyć miano art. 1 § 2 Pusa.

W odpowiedzi organu na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując w całej rozciągłości treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa, wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Kontrolowane przez sąd I instancji postanowienie Kolegium zostało wydane na podstawie art. 31 § 2 K.p.a., zgodnie z którym w przypadku odmowy wszczęcia postępowania na żądanie organizacji społecznej lub odmowy dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu, organ wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, objęte są kontrolą sądu administracyjnego i przysługuje na nie skarga, o czym stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa. Organizacja społeczna żądająca wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby i (lub) dopuszczenia do niego na prawach strony na podstawie art. 31 § 1 K.p.a. jest uprawniona do wniesienia skargi na postanowienie o odmowie wszczęcia takiego postępowania, celem poddania go sądowej kontroli.

W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta jest na obu podstawach.

Zaczynając rozważania od oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy przede wszystkim wskazać, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 Ppsa odnosi się do przepisów regulujących treść rozstrzygnięcia sądu I instancji. W judykaturze zauważa się, że podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 Ppsa mogą być przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy regulujące samo rozstrzygnięcie. Samo powołanie tych przepisów nie odpowiada zarzutowi kasacyjnemu z art. 174 pkt 2 Ppsa i nie jest wystarczające do merytorycznego rozpoznania. Orzeczenie oddalające skargę lub ją uwzględniające nie jest skutkiem zastosowania wyłącznie przepisów art. 151 lub 145 § 1 pkt 1 Ppsa, ale jest następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów pozwalających na określone rozstrzygnięcie (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego. Warszawa 2011, s. 592-593 i powołane tam orzeczenia). Skuteczność tego zarzutu zależna jest wobec tego od skuteczności pozostałych zarzutów naruszenia bądź to prawa procesowego, bądź prawa materialnego. Rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa materialnego musi w tej sytuacji nastąpić przy uwzględnieniu, że skarżący kasacyjnie nie podważył ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonego wyroku.

Istota sprawy związana jest z zarzutem naruszenia przepisów art. 31 § 1 i 2 K.p.a., który jest traktowany jako zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Taka kwalifikacja jest uprawniona i dopuszczalna w orzecznictwie, gdzie wskazuje się, że przepisy art. 31 § 1-4 K.p.a. mają podwójny charakter - nie są to tylko przepisy procesowe, ale mają także elementy materialnoprawne, gdyż określają przesłanki uprawnienia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony w sprawie dotyczącej innego podmiotu (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2007 r., sygn. II GSK 20/07, LEX nr 338613, por. także A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. LEX/el 2014, komentarz do art. 31, teza 2). W skardze kasacyjnej zarzucono niewłaściwe zastosowanie art. 31 § 1 i 2 K.p.a., polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie brak było przesłanki interesu prawnego do wszczęcia postępowania na żądanie organizacji społecznej, w sytuacji gdy wszystkie przesłanki do wszczęcia były spełnione. Uzasadnienie tego zarzutu skargi kasacyjnej koncentruje się na wykazaniu, że cele regulaminowe Stowarzyszenia i interes społeczny uzasadniają wszczęcie przez organ żądanego postępowania. Zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może występować z żądaniem wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. Hipoteza tej normy prawnej przewiduje zatem łącznie dwie przesłanki, których spełnienie skutkuje uprawnieniem organizacji do zgłoszenia żądania, zaś organ administracji uznając żądanie za uzasadnione postanawia o wszczęciu postępowania. Niewłaściwe zastosowanie przepisu dotyczy sytuacji, polegającej na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada (bądź nie odpowiada) abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie normy prawnej, jest zatem błędem subsumpcji. Stan faktyczny przyjęty w sprawie nie został skutecznie zakwestionowany. O zasadności zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 31 § 1 K.p.a. decyduje zatem prawidłowość kwalifikacji prawnej tego stanu faktycznego. Trzeba przy tym zauważyć, że kwalifikacja ta ma miejsce w oparciu o kryteria wyznaczone w przepisie w sposób ocenny, przy zastosowaniu klauzuli interesu społecznego.

Cele statutowe Stowarzyszenia określa pkt 7 jej regulaminu, są nimi: "działanie na rzecz wsi [...]" oraz "tworzenie płaszczyzny wymiany informacji i współpracy pomiędzy osobami i instytucjami zainteresowanymi". Z celami stowarzyszenia nie można przy tym utożsamiać środków działania, a to ze względu na przepis art. 40 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.), który odróżnia takie obligatoryjne elementy regulaminu stowarzyszenia zwykłego, jak cele i środki działania. Ze względu na ochronę interesów stron postępowania przesłanki uprawniające organizację społeczną do żądania wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby winny być wykładane ściśle, z ograniczeniami wprowadzonymi przez przepis prawa, w niniejszym przypadku są nimi wyłącznie cele statutowe organizacji społecznej.

Sprawa administracyjna dotyczy postępowania nadzwyczajnego w stosunku do ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji objętej wnioskiem. Niewątpliwie przedmiot postępowania nie ma związku z takimi celami statutowej działalności, jak "tworzenie płaszczyzny wymiany informacji i współpracy pomiędzy osobami i instytucjami zainteresowanymi", albowiem nie dotyczy sprawy z zakresu wolności stowarzyszania się czy wolności słowa. Także cel polegający na "działaniu na rzecz wsi [...]" nie może uzasadniać związku takiego celu z przedmiotem postępowania, w tym przypadku ze względu na ogólnikowość sformułowania celu regulaminowego Stowarzyszenia. Inwestycja nie jest inwestycją gminną, nie służy realizacji zadań własnych gminy. Skoro w Regulaminie nie określono konkretnie, na osiągnięcie jakich celów mają być ukierunkowane działania na rzecz wsi, przyjęte w nim rozwiązanie nie pozwala na ustalenie związku tak określonego zakresu działalności z przedmiotem konkretnego postępowania administracyjnego. Zaniechanie precyzyjnego określenia w Regulaminie celu działania Stowarzyszenie rodzi negatywny skutek, w postaci braku możliwości wykazania związku konkretnego postępowania administracyjnego z zakresem statutowej działalności organizacji, skutek ten jest jednak następstwem własnych działań członków Stowarzyszenia i brzmienia nadanego Regulaminowi. Wbrew wywodom zawartym w skardze kasacyjnej trafnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazuje się, że cel działania organizacji społecznej domagającej się wszczęcia postępowania musi być odpowiednio skonkretyzowany, aby możliwe było uchwycenie rzeczywistego i bezpośredniego związku pomiędzy tak pojmowanymi celami statutowymi, a postępowaniem którego wszczęcia organizacja oczekuje. Subiektywne rozumienie celu jako "działania na rzecz wsi [...]" pozwalałoby w istocie domagać się przez Stowarzyszenie wszczęcia każdego postępowania, które miałoby jakikolwiek związek "terytorialny" z wsią [...]. Argumentując ad absurdum, hipotetycznie przyjdzie założyć, że stowarzyszenie, które w swych celach statutowych (regulaminowych) przyjęłoby "działanie na rzecz Polski", uprawnione byłoby do żądania wszczęcia każdego postępowania w sprawie administracyjnej prowadzonej przez polskie organy administracji publicznej.

W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko sądu I instancji, że ogólnikowość celów sformułowanych w Regulaminie Stowarzyszenia nie daje podstaw do ustalenia zgodności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w konkretnej sprawie z przedmiotem sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie są tutaj także przekonujące argumenty skargi kasacyjnej, że istnienie interesu społecznego we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego jest niewątpliwe, bo usuwanie z obrotu wadliwych decyzji leży w takim interesie. Jak wyżej wskazano, kryterium interesu społecznego nie ma charakteru deskryptywnego, ale ocenny. Jest to przykład klauzuli generalnej, co wymaga każdorazowo, w indywidualnie rozstrzyganym przypadku, wyważenia różnych wartości istotnych z punktu widzenia społecznego. Sąd I instancji w sposób wszechstronny dokonał takiego ważenia, uwzględniając zarówno ograniczenia wynikające z norm służących ochronie stałości decyzji ostatecznych, jak i z przepisów prawa materialnego, i na tej podstawie wyprowadził prawidłowy wniosek, że wskazanie na usunięcie z obrotu prawnego decyzji, nie jest wystarczającym argumentem służącym wykazaniu interesu społecznego we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego. W rezultacie także ten zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie okazał się uzasadniony.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 44 ust. 1 i 2 Udiś. Niewątpliwie art. 44 Udiś stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 31 § 1 K.p.a. W związku z tym w sprawach, w których ustawodawca przewiduje możliwość uczestniczenia organizacji ekologicznych, nie będą mogły zgłaszać swojego udziału organizacje społeczne nie mające statusu organizacji ekologicznych (zob. K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (...), LEX/el. 2013, uw. VI.1. do art. 44). Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej WSA w Poznaniu nie wyraził poglądu, który został mu przez Autora skargi kasacyjnej przypisany, w aspekcie wykluczenia uprawnień organizacji ekologicznej do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego. Nie naruszył także sąd wojewódzki przepisu art. 46a ust. 6 uPoś. Przepisu tego nie stosowano w postępowaniu administracyjnym, a to z tego względu, że został on uchylony na mocy art. 144 Udiś. Sąd I instancji w uzasadnieniu swego wyroku (s. 11) zauważył tylko, że źródłowa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia była wydawana pod rządami uPoś, w ramach której art. 46a ust. 6 wykluczał stosowanie w tego typu postępowaniach przepisu art. 31 K.p.a. Sąd a quo wyraźnie jednak opowiedział się za tym, że cyt. art. 46a ust. 5 uPoś nie należy wykładać rozszerzająco w ten sposób, jakoby nie miałby on zastosowania do administracyjnych postępowań nadzwyczajnych. Przypisywanie przeto naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej w pkt. I. 2. przepisów prawa materialnego jest chybione.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 2 Ppsa oraz art. 1 § 1 i § 2 Pusa. W skardze kasacyjnej przytoczono jedynie zakres obowiązków sądu związanych z kontrolą legalności działania administracji publicznej i stwierdzono, że zaniechanie lub niewłaściwa realizacja funkcji kontrolnej sądu jest niewątpliwa. Taka arbitralna konstatacja, nie poparta wykazaniem, jakie przepisy regulujące prowadzenie postępowania zostały naruszone i jak to wpłynęło na wynik sprawy, nie jest wystarczająca dla merytorycznego rozpoznania postawionego zarzutu. O naruszeniu art. 1 § 1 i § 2 Pusa można by mówić w przypadku, gdyby sąd administracyjny zaniechał wykonania kontroli przedmiotu zaskarżenia, odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa lub wykonując tę kontrolę zastosowałby inne kryteria niż kryterium zgodności z prawem, o którym mowa w art. 1 § 2 Pusa. Nie może uchybić tym przepisom sąd administracyjny dokonując kontroli, nawet gdy jej wynik i zastosowany środek nie są akceptowane przez stronę skarżącą. Skoro zatem sąd pierwszej instancji dokonał oceny legalności zaskarżonego postanowienia, to nie naruszył art. 1 § 1 i § 2 Pusa.

Z wyłożonych względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa skargę kasacyjną oddalono, jako nie opartą na usprawiedliwionych podstawach.