Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3116/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2015 r. sprawy ze skargi I. P. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu W. z dnia [...] lipca 2014r. nr [....] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, ze decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014r. Zarząd W. po rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu 29 marca 2010r. przez I. B. oraz wniosku z dnia [...] marca 2014r. złożonego przez I. P. i W. P. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawcy nie spełniają warunków określonych w art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, gdyż nie są osobami, które będąc właścicielami lokali uzyskały prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279) po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012r. poz. 83) tj. po dniu 13 października 2005r. tylko następcami tych osób.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. P. i W. P..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę wskazało, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ odwoławczy podniósł, że z treści przepisu art. 1 tej ustawy wynika, że możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługuje co do zasady wyłącznie tym użytkownikom wieczystym, których prawo istniało już w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005r., ewentualnie następcom prawnym użytkowników wieczystych szczegółowo określonych w art. 1 ust. 3 ustawy.

Kolegium ustaliło, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione umową z dnia [...] listopada 2006r. na rzecz E. M., J. P., W. B., J. W. i M. W. – następców prawnych byłych współwłaścicieli nieruchomości. Umowa ta zawarta w formie aktu notarialnego poprzedzona była decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Organ II instancji wskazał, że osoby te nabyły więc prawo użytkowania wieczystego w sposób określony w art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy o przekształceniu, lecz już po dniu 13 października 2005r. Następnie prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości nabyła na podstawie umowy z dnia [...] czerwca 2007r. Rep. A nr [...] I. B..

I. P. i W. P. nabyli użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości na mocy umowy zawartej w dniu [...] sierpnia 2011r. Rep. A nr [...], a więc również po dniu 13 października 2005r.

Kolegium przywołało treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013r. sygn. akt I SA/Wa 2096/12 i wskazało, że powołana na wstępie ustawa jako zasadę przyjmuje możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności istniejącego w dacie wejścia w życie ustawy tj. 13 października 2005r., jednocześnie też na zasadzie wyjątku daje możliwość przekształcenia prawa powstałego po tej dacie, lecz wyłącznie w odniesieniu do osób, które nabyły wspomniane prawo w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. oraz właścicieli lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Organ odwoławczy podniósł, że przewidziany w art. 1 ust. 4 ustawy wyjątek odnosi się do "osób, które prawo użytkowania wieczystego (...) uzyskały", zatem przepis ten należy interpretować w ten sposób, że przyznaje on uprawnienie wyłącznie tym jednostkom, na rzecz których prawo to pierwotnie, po dniu 13 października 2005r. zostało przyznane, tym samym wyklucza jego zastosowanie do następców prawnych takich osób.

W świetle poczynionych ustaleń faktycznych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że skarżącym nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, gdyż nie spełniają oni warunków określonych w art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli I. P. i W. P. zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. poprzez jego błędną zawężającą wykładnię w związku z uznaniem, że dyspozycją przedmiotowego przepisu są objęte jedynie osoby, które w sposób pierwotny nabyły prawo użytkowania wieczystego lub udział w tym prawie po dniu 13 października 2005r., podczas gdy przepis ten znajduje zastosowanie do wszystkich osób, które nabyły wskazane prawo lub udział w nim po tej dacie, bez względu na pierwotny cz pochodny sposób nabycia;

2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. ;

a) art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony;

b) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niezgodny z zasadą przekonywania, w szczególności w związku z lakonicznym i niepełnym przedstawieniem motywów prawnych załatwienia sprawy;

c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy zachodziły przesłanki do zmiany tej decyzji na skutek popełnionych przez organ I instancji uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi rozwinięto przedstawione wyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną, bowiem zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w zaskarżonej decyzji, jak i organ I instancji w decyzji z dnia [...] lipca 2014r. prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Za nietrafne tym samym Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisu art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 83).

Na wstępie wskazać należy, że zasadą, na gruncie powołanej ustawy, jest to, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogą wystąpić osoby będące użytkownikami wieczystymi w dniu 13 października 2005 r.

Artykuł 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, że osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. W myśl ust. 1a przywołanego artykułu, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.; 2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W ust. 2 art. 1 uregulowano zaś prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego osób fizycznych i prawnych będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (pkt 1) oraz spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (pkt 2).

Z kolei ust. 3 cytowanego artykułu stanowi, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 4 przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r.

Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, że ustawodawca jako zasadę przyjął możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego istniejącego w dacie wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005 r. (art. 1 ust. 1 i 1 a), umożliwiając jednocześnie na zasadzie wyjątku przekształcenie prawa powstałego po tej dacie, ale jedynie w odniesieniu do osób, które nabyły wspomniane prawo w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz właścicieli lokali których udział w nieruchomości wspólnej obejmuję prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 4).

Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku uzyskania prawa użytkowania wieczystego, na podstawie art. 7 dekretu, jednakże po dniu 13 października 2005 r., ustawodawca przyznał uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jednakże tylko osobom, które to prawo w ten sposób uzyskały. Zgodnie bowiem z przepisem art. 1 ust. 4 ustawy, przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r. Powołany przepis stanowi wyjątek od ustanowionej w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. zasady, zgodnie z którą uprawnienie żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługuje osobom będącym użytkownikami wieczystymi w dniu 13 października 2005r.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 99/12, zgodnie z którym, z przepisu art. 1 ust. 4 powołanej ustawy w żaden sposób nie wynika, aby prawo żądania przekształcenia przysługiwało następcom prawnym osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego (na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r.) po dniu 13 października 2005 r.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest zaś, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...] w W., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], przed nabyciem go przez W. i I. P., na rzecz ich poprzedników prawnych ustanowione zostało po wejściu w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. Prawo to bowiem przyznane zostało E. M., J. P., W. B., J.W. i M. W., w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, na podstawie umowy zawartej [...] listopada 2006 r. (rep. A Nr [...]), poprzedzonej decyzją z dnia [...] listopada 2006r. O ile zatem ci pierwotni współużytkownicy wieczyści do momentu zbycia tego prawa w dniu [...] czerwca 2007r. I. B. (Rep. A Nr [...]), mogli skutecznie wnosić o jego przekształcenie na podstawie art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, o tyle ich następcom prawnym (niezależnie od formy tego następstwa) roszczenie o przekształcenie prawa, na gruncie obowiązującej ustawy, nie przysługuje. Nie znajduje bowiem w takim stanie faktycznym zastosowania regulacja z art. 1 ust. 3 powołanej ustawy.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że skarżącym nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, gdyż ustawodawca takiego uprawnienia następcom prawnych osób, które stały się użytkownikami wieczystymi po dniu 13 października 2005 r. (także w przypadku, gdy użytkowanie wieczyste uzyskane zostało na podstawie art. 7 dekretu), nie przyznał. Przyznał je wyłącznie osobom, które uzyskały użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu i stały się użytkownikami wieczystymi po dniu 13 października 2005 r. Pamiętać należy przy tym, że generalne uprawnienie żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez osoby, w stosunku do których wydana została decyzja na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., wiąże się ściśle z realizacją wniosku dekretowego.

W tej sytuacji Sąd uznał zarzuty skargi za chybione, bowiem organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięć, jak również nie naruszyły przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wprawdzie uzasadnienie decyzji organu II instancji jest zbyt lakoniczne, jednakże powyższe uchybienie w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia. Dodać należy, że decyzja administracyjna wydawana na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. w zakresie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jak i odmowy takiego przekształcenia nie jest decyzją uznaniową, w związku z czym, aby organ administracyjny mógł uwzględnić wniosek, muszą zostać spełnione przesłanki określone w ustawie, co w niniejszej sprawie jak wykazano wyżej nie miało miejsca.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.