Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 82/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 11b, art. 14, art. 35 ust. 3, art. 36 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. spraw ze skarg Prokuratora Rejonowego na uchwały Rady Gminy Brudzew z dnia 29 października 2010 r. nr XLVII/276/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Chrząblice nr XLVII/277/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Dąbrowa nr XLVII/278/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Galew nr XLVII/279/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Głowy nr XLVII/280/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Izabelin nr XLVII/282/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Janiszew nr XLVII/281/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Janów nr XLVII/283/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Kolnica nr XLVII/286/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Kozubów nr XLVII/284/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Koźmin 1. stwierdza nieważność zaskarżonych uchwał w części obejmującej: § 6 ust. 1 w zakresie użytego we wprowadzeniu do wyliczenia, wyrażenia "w szczególności"; § 10 ust. 2 pkt 1 w zakresie słów: "wybór i"; § 11 ust. 1 i 2; § 19 ust. 2, § 27 ust. 1 i 2, § 48 oraz wyraz "wiejskie" w § 25 ust. 1 i 2, § 26 ust. 4, § 28 ust. 1, § 31 ust. 1, wyraz "wiejskiego" w: § 26 ust. 2, § 28 ust. 3 pkt 3, § 30 ust. 1, § 31 ust. 1; wyraz "wiejskim" w § 30 ust. 1 i 2, 2. w pozostałej części skargi oddala.


UZASADNIENIE

Pismami z dnia 16 grudnia 2020 r. Prokurator Rejonowy w Turku wniósł do sądu administracyjnego skargi na uchwały Rady Gminy Brudzew z dnia 29 października 2010 r.:

- nr XLVII/276/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Chrząblice,

- nr XLVII/277/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Dąbrowa,

- nr XLVII/278/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Galew,

- nr XLVII/279/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Głowy,

- nr XLVII/280/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Izabelin,

- nr XLVII/282/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Janiszew,

- nr XLVII/281/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Janów,

- nr XLVII/283/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Kolnica,

- nr XLVII/286/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Kozubów,

- nr XLVII/284/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Koźmin

Zaskarżonym aktom zarzucając istotne naruszenie prawa, tj.:

1. art. 7 Konstytucji RP oraz art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie w §§ 6 ust. 1 uchwał zwrotu "w szczególności", w zakresie, w jakim przepisy te określają sposoby realizowania zadań przez sołectwo,

2. art. 35 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez nadanie w §§ 10 ust. 2 pkt 1, §§ 19 ust. 1 oraz §§ 25 uchwał organowi uchwałodawczemu jakim jest zebranie wiejskie, kompetencji wyboru sołtysa i rady sołeckiej,

3. art. 35 ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez nadanie w przepisach §§ 11 ust. 1 i 2 uchwał organowi uchwałodawczemu jakim jest zebranie wiejskie, kompetencji nadzorczych nad działalnością sołtysa i rady sołeckiej,

4. art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 35 ust. 3 pkt 2 i art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez wprowadzenie w §§ 27 ust. 1 i 2 uchwał wymogu kworum dla ważności uchwały o wyborze sołtysa i rady sołeckiej pomimo, że u.s.g. nie wprowadza dla ważności uchwał żadnego kworum,

5. art. 61 Konstytucji RP oraz art. 14 i art. 35 ust. 3 w zw. z art. 11b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez przyznanie w §§ 19 ust. 2 uchwał zgromadzeniu wiejskiemu kompetencji do przeprowadzenia tajnego głosowania w konkretnej sprawie,

6. art. 10, art. 173, art. 178 ust. 1, art. 195 ust. 1 oraz art. 199 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez nadanie w §§ 48 uchwał kompetencji organowi wykonawczemu jakim jest Wójt do wydawania wiążących interpretacji postanowień statutu w sprawach spornych.

Opisane powyżej skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami: IV SA/Po 82/21, IV SA/Po 83/21, IV SA/Po 84/21, IV SA/Po 85/21, IV SA/Po 86/21, IV SA/Po 87/21, IV SA/Po 88/21, IV SA/Po 89/21, IV SA/Po 90/21 oraz IV SA/Po 91/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. IV SA/Po 82/21 na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325) połączył sprawę o sygn. IV SA/Po 82/21 ze sprawami o sygn.: IV SA/Po 83/21, IV SA/Po 84/21, IV SA/Po 85/21, IV SA/Po 86/21, IV SA/Po 87/21, IV SA/Po 88/21, IV SA/Po 89/21, IV SA/Po 90/21 oraz IV SA/Po 91/21 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargi organ wskazał, że wnosi o uwzględnienie zawartych w skargach zarzutów, przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność przedstawiciela organu oraz o odstąpienie od obciążania Gminy Brudzew kosztami postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi okazały się w przeważającej mierze uzasadnione.

Na wstępie Sąd jest zobowiązany zasygnalizować, że niniejsze sprawy zostały rozpoznane na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs? ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).

1. Skargi na przedmiotowe uchwały Rady Gminy Brudzew wywiódł w niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy w Turku, na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."), który to przepis wśród osób uprawnionych do wniesienia skargi wymienia także prokuratora.

2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. – nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.; w skrócie "Konstytucja RP") – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10; dostępne w CBOSA) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

3. Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przy tym – jak to już wyżej wskazano – decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia.

4. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie są uchwały

Rady Gminy Brudzew z dnia 29 października 2010 r. (dalej również jako: "Uchwały"):

- nr XLVII/276/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Chrząblice,

- nr XLVII/277/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Dąbrowa,

- nr XLVII/278/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Galew,

- nr XLVII/279/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Głowy,

- nr XLVII/280/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Izabelin,

- nr XLVII/282/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Janiszew,

- nr XLVII/281/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Janów,

- nr XLVII/283/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Kolnica,

- nr XLVII/286/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Kozubów,

- nr XLVII/284/2010 w sprawie Statutu Sołectwa Koźmin

5. Z treści zarzutów i uzasadnienia rozpoznawanych skarg jasno wynika, że kwestionowanych przez Prokuratora jest tylko część postanowień zaskarżonych Uchwał.

6. Jak wynika z części wstępnej zaskarżonych Uchwał, ich podstawę prawną stanowiły przepisy m.in. art. 35 oraz art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 713; w skrócie "u.s.g.").

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone Uchwały, jako podjęte w przedmiocie statutu jednostki pomocniczej gminy (sołectwa) – a więc materii mieszczącej się w zakresie wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 1 u.s.g. – są aktami prawa miejscowego. Zostało to expressis verbis przesądzone przez ustawodawcę w art. 40 ust. 2 ab initio u.s.g. Tym samym Uchwały bez wątpienia należą do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego.

7. Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargi Prokuratora za dopuszczalne i przystąpił do ich merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji.

8. Jak to już wyżej wskazano, statut jednostki pomocniczej gminy – podobnie jak statut samej gminy – jest aktem prawa miejscowego, upoważnienie do wydania którego zawarte zostało przez ustawodawcę wprost w ustawie o samorządzie gminnym, w jej art. 40 ust. 2 pkt 1, a uszczegółowione w art. 35 u.s.g.

9. Dokonując bardziej szczegółowej charakterystyki prawnej statutu jednostki pomocniczej gminy, należy stwierdzić, że jako akt prawa miejscowego jest on aktem prawa powszechnie obowiązującego rangi podustawowej, obowiązującym na obszarze danej gminy (por. art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) – a ściślej na obszarze danej jednostki pomocniczej gminy – uchwalanym przez radę gminy, na podstawie normy kompetencyjnej z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 1 u.s.g. znajdującej swoje zakotwiczenie w art. 169 ust. 4 Konstytucji RP.

10. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.g. gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne; jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto. W świetle art. 35 ust. 1 i 3 u.s.g. statut takiej jednostki pomocniczej określa jej organizację i zakres działania, a w szczególności:

1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej;

2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;

3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;

4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;

5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej.

Wszystkie te kwestie mieszczą się w pojęciu wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 1 u.s.g.

11. Odnosząc się bardziej szczegółowo do podniesionych w skargach zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, co następuje:

11.1. Prokurator zarzucił Radzie Gminy Brudzew naruszenie art. 7 Konstytucji RP oraz art. 35 i art. 36 u.s.g. poprzez przyjęcie w §§ 6 ust. 1 Uchwał zwrotu "w szczególności", w zakresie, w jakim przepisy te określają sposoby realizowania zadań przez sołectwo. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że Sąd stwierdził nieważność §§ 6 ust. 1 zaskarżonych uchwał w zakresie użytego w nich, we wprowadzeniach do wyliczenia, wyrażenia "w szczególności". Uzasadniając stanowisko Sądu w tym zakresie należy wskazać, że zadania sołectwa, powinny zostać uregulowane w statucie w sposób wyczerpujący, w formie zamkniętego katalogu zadań i form działania sołectwa. Wynika to wprost z przywołanego powyżej art. 35 ust. 3 pkt 4 u.s.g., w którym ustawodawca wyraźnie wskazał na konieczność uregulowania w statucie kwestii związanych z zakresem zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposobu ich realizacji. Przyjęcie odmiennego stanowiska umożliwiłoby przekazywanie sołectwom zadań w trybie pozastatutowym, a taki porządek ustrojowy sołectwa byłby sprzeczny z upoważnieniem zawartym w powyższych regulacjach (wyrok WSA we Wrocławiu z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 111/12, wyrok WSA w Olsztynie z 24 września 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 695/15, wyrok WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1451/17, wyrok WSA w Łodzi z 20 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 27/19, CBOSA). Przez użycie zwrotu "w szczególności" zadania sołectw nie zostały określone w sposób wyczerpujący, przez co istnieje prawna możliwość powierzenia im zadań przekraczających statutowe i ustawowe kompetencje (m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 14 lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 917/19, wyroki WSA w Kielcach z 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 617/19, z 30 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 825/19, II SA/Ke 837/19, II SA/Ke 831/19, II SA/Ke 851/19, z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 1102/19, z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 1102/19, z 26 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 1104/19). Mając powyższe na względzie przyjąć należało zasadność zarzutów dotyczących wadliwości §§ 6 ust. 1 zaskarżonych uchwał w zakresie użytego w nich, we wprowadzeniach do wyliczenia, wyrażenia "w szczególności".

11.2.Prokurator zarzucił Radzie Gminy Brudzew naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 2 i art. 36 ust. 1 i 2 u.s.g. poprzez nadanie w §§ 10 ust. 2 pkt 1, §§19 ust. 1 oraz §§ 25 ust. 1 zaskarżonych Uchwał zebraniu wiejskiemu kompetencji w zakresie wyboru sołtysa i rady sołeckiej. Odnosząc się do tego zarzutu skarg należy wskazać, że Sąd uznał go za uzasadniony w części. Sąd uznał zarzut naruszenia art. 36 ust. 2 u.s.g. poprzez przyznanie zebraniu wiejskiemu w §§ 10 ust. 2 pkt 1 zaskarżonych uchwał kompetencji do wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Na podstawie art. 36 ust. 1 u.g.n. organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Stosownie do regulacji art. 36 ust. 2 u.s.g., sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Z ostatnio przytoczonego zdania wynika, że prawo wybierania sołtysa i członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawnionym do głosowania w wyborach powszechnych. Brak jest zatem przepisu, z którego wynikałyby uprawnienia zebrania wiejskiego do dokonywania wyboru sołtysa czy też rady sołeckiej. Nie można bowiem, co do zasady skutecznie twierdzić, że zebranie wiejskie jako organ uchwałodawczy jest uprawnione do wyboru organów sołectwa, skoro prawo to przysługuje wyłącznie stałym mieszkańcom sołectwa uprawnionym do głosowania (art. 36 ust. 2 u.s.g.). Ustawa o samorządzie gminnym nie zawiera jakichkolwiek przepisów pozwalających na przyjęcie konstrukcji domniemania właściwości zebrania wiejskiego w sprawach nieuregulowanych ustawą (por.m.in. wyrok WSA w Opolu z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt II SA/Op 225/09; wyrok WSA w Opolu z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 592/06; wyrok WSA w Olsztynie z 14 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 1429/16, wyrok WSA Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 140/19, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Go 163/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyznanie Zebraniu Wiejskiemu charakteru elekcyjnego pozostaje zatem w sprzeczności z regulacją art. 36 ust. 1 u.s.g., w którym ustawodawca nadał zebraniu wiejskiemu wyłącznie uprawnienia uchwałodawcze. Jakkolwiek argumentacja skargi co do zasady jest uzasadniona, to dla doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wystarczające było stwierdzenie nieważności §§ 10 ust. 2 pkt 1 zaskarżonych uchwał w zakresie zwrotu "wybór i", a nie - jak żądano w skargach – całych §§ 10 ust. 2 pkt 1 zaskarżonych Uchwał. Z tych powodów żądania skarg w zakresie stwierdzenia §§ 10 ust. 2 pkt 1 zaskarżonych uchwał - w pozostałym zakresie - podlegało oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

11.3. Prokurator zarzucił Radzie Gminy Brudzew naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez nadanie w przepisach §§ 11 ust. 1 i 2 Uchwał organowi uchwałodawczemu jakim jest zebranie wiejskie, kompetencji nadzorczych nad działalnością sołtysa i rady sołeckiej. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd, zgodnie z którym w art. 35 ust. 3 pkt 5 u.s.g. ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że uprawnienia kontrolne i nadzorcze nad działalnością organów jednostki pomocniczej przysługują organom gminy. Z art. 36 ust. 1 u.s.g. wynika, że zebranie wiejskie jest w sołectwie jedynie organem uchwałodawczym i nie posiada kompetencji kontrolnych. Ustanowienie tych kompetencji w treści statutu jednostki pomocniczej gminy stanowi przekroczenie delegacji ustawowej, będąc zarazem istotnym naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 3 pkt 3 u.s.g.

11.4. Prokurator zarzucił Radzie Gminy Brudzew naruszenie art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 35 ust. 3 pkt 2 i art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez wprowadzenie w §§ 27 ust. 1 i 2 Uchwał wymogu kworum dla ważności uchwały o wyborze sołtysa i rady sołeckiej pomimo, że u.s.g. nie wprowadza dla ważności uchwał żadnego kworum. Przepis art. 36 ust. 2 u.s.g. jest regulacją kompletną i nie zastrzega żadnego kworum dla ważności wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. W związku z tym wprowadzenie takiego uregulowania narusza ten przepis ustawowy, jako że wprowadza dodatkowe warunki ważności wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, modyfikując przez to ustawowe zasady tego wyboru (por. m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 17 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Go 356/19, wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 382/19, CBOSA).

W ocenie Sądu nie było jednak konieczne stwierdzanie nieważności całych Rozdziałów 4 zaskarżonych uchwał, ale w świetle zarzutów i argumentacji każdej skargi, że w Statutach doszło do nieprawidłowego utożsamienia ogółu stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania z organem uchwałodawczym, dla doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wystarczające było w każdym przypadku stwierdzenie nieważności wyrazów "wiejskie" w §§ 25 ust. 1 i 2, §§ 26 ust. 4, §§ 28 ust. 1, §§ 31 ust. 1, wyrazów "wiejskiego" w: §§ 26 ust. 2, §§ 28 ust. 3 pkt 3, §§ 30 ust. 1, §§ 31 ust. 1; wyrazów "wiejskim" w §§ 30 ust. 1 i 2.

11.5. Prokurator zarzucił Radzie Gminy Brudzew naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 14 i art. 35 ust. 3 w zw. z art. 11b u.s.g., poprzez przyznanie w §§ 19 ust. 2 uchwał zgromadzeniu wiejskiemu kompetencji do przeprowadzenia tajnego głosowania w konkretnej sprawie. Sąd zarzut ten uznał za zasadny i w konsekwencji stwierdził nieważność §§ 19 ust. 2 zaskarżonych Uchwał. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie należy wskazać, że jawność życia publicznego wynikająca z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, określonej w art. 2 Konstytucji RP, ma swoje umocowanie w polskim porządku prawnym. Jawność ta jest realizowana również w u.s.g., a jej przejawem są regulacje zawarte w art. 11b i art. 14 u.s.g. Choć przepisy te dotyczą wprost działalności organów gminy, a nie organów jednostek pomocniczych tworzonych przez gminę, do których zalicza się między innymi sołectwa (art. 5 ust. 1 u.s.g.), to nie można przyjąć, że zasada jawności życia publicznego wynikająca z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, określona w art. 2 Konstytucji RP, dotyczy organów gminy, a nie dotyczy organów tworzonych przez tę gminę jednostek pomocniczych, których organizację i zakres działania określa organ gminy tj. rada gminy (art. 35 ust. 1 u.s.g.). Należy wskazać, że samo dopuszczenie możliwości tajnego głosowania konkretnej sprawy na zebraniu wiejskim bez jakiegokolwiek ustawowego upoważnienia stanowi istotne naruszenie art. 35 ust. 3 w zw. z art. 11b i art. 14 u.s.g. Statuty jednostek samorządu terytorialnego nie mogą bowiem naruszać przepisów ustawy, a jedynie w ich granicach określać szczegółowo organizację i tryb pracy organów. Nie można w drodze norm statutowych rozszerzać kręgu spraw poddanych procedurze tajnego głosowania, gdyż uprawnienie w tym zakresie przysługuje jedynie ustawodawcy (por. wyrok WSA w Olsztynie z 11 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1416/15, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 232/16, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

11.6. Prokurator zarzucił Radzie Gminy Brudzew naruszenie art. 10, art. 173, art. 178 ust. 1, art. 195 ust. 1 oraz art. 199 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 35 ust. 1 i 3 u.s.g. poprzez nadanie w §§ 48 Uchwał kompetencji organowi wykonawczemu jakim jest Wójt do wydawania wiążących interpretacji postanowień statutu w sprawach spornych. Sąd uznając zasadność tego zarzutu stwierdził więc również nieważność §§ 48 zaskarżonych Uchwał, stanowiących, iż w przypadkach spornych postanowienia Statutu interpretuje wiążąco Wójt. W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wprowadzenia regulacji, iż w przypadkach spornych Wójt Gminy interpretuje wiążąco postanowienia Statutu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonych Uchwał w części określonej w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

W pozostałej części Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargi oddalił (pkt 2 sentencji wyroku).