Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2498/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151 w zw. z  art. 120
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. J. i M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie projektu podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy K. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] negatywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], zgodnie z załączonym wstępnym projektem podziału.

W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, iż wnioskiem z dnia 7 maja 2007 r. M. J. wystąpił o zatwierdzenie projektu podziału w/w nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Burmistrz Gminy K. negatywnie zaopiniował wstępny projekt tej nieruchomości wskazując, iż projekt ten nie prowadzi do wydzielenia odrębnej działki geodezyjnej przewidzianej obowiązującym planem na poszerzenie drogi publicznej o symbolu [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że z tekstu planu nie wynika, jaka to klasa drogi publicznej, a od tego ustalenia zależy, czy wydzielona droga stanie się odpowiednio własnością gminy, powiatu czy też województwa. Ponadto stwierdzono, że wnioskodawca nie został poinformowany o szerokości planowanej drogi.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Gminy K. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] negatywnie zaopiniował, wstępny projekt w/w nieruchomości, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że wniosek o podział nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] podpisany został tylko przez M. J., gdy tymczasem przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność D. J. i M. J.

Po uzupełnieniu powyższego braku Burmistrz Gminy K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] po raz kolejny negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości wskazując, iż projekt ten nie prowadzi do wydzielenia odrębnej działki geodezyjnej przewidzianej obowiązującym planem na poszerzenie drogi publicznej o symbolu [...].

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. J. wskazując, iż zaskarżone postanowienie uniemożliwia właścicielom korzystanie w pełni z przysługującego im prawa własności do nieruchomości gruntowej.

Stwierdzono ponadto, że przedłożony projekt podziału nieruchomości sporządzony został przez uprawnionego geodetę z uwzględnieniem ustalonych normatywów budowlanych. Gmina zaś nie wskazała jaką powierzchnią gruntu jest zainteresowana w związku z planowaną drogą i nie przedstawiono propozycji wykupu tej nieruchomości lub zamiany.

Rozpoznając zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), który stanowił podstawę prawną postanowienia organu I instancji, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność zaś z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Przy opiniowaniu projektu podziału organ obowiązany jest uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt podziału realizuje to przeznaczenie, a także czy służy temu przeznaczeniu.

Organ II instancji ustalił, że jak wynika z akt sprawy dla terenu, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...] stycznia 2007 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r.). Przedmiotowa nieruchomość położona jest w obszarze [...] stanowiącym teren budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego z usługami nieuciążliwymi dla środowiska oraz na terenie poszerzeń dróg publicznych spoza obszaru planu [...].

Kolegium stwierdziło, iż w toku postępowania organ I instancji ustalił, że teren na poszerzenie drogi oznaczonej w planie symbolem [...] jest przeznaczony na poszerzenie drogi powiatowej Nr [...] ([...] – [...] – do drogi [...]). Proponowany projekt podziału przedmiotowej nieruchomości uwzględnia utworzenie trzech nowych działek nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, nie uwzględnia natomiast wydzielenia działki przeznaczonej pod poszerzenie drogi powiatowej.

Zdaniem organu odwoławczego, skoro ustawodawca wskazał, iż zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, proponowany projekt podziału nieruchomości wykazuje niezgodność z planem miejscowym. Projekt podziału nieruchomości winien uwzględniać to poszerzenie, bowiem plan miejscowy ustala przebieg drogi i jest to droga publiczna. Natomiast organ orzekający o zgodności proponowanego podziału nieruchomości jest związany liniami rozgraniczającymi teren ustalonymi w planie miejscowym, co oznacza, że linia rozgraniczająca winna być jednocześnie granicą nowo utworzonych działek, a w niniejszej sprawie proponowany podział nieruchomości nie jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli D. i M. małż. J. zarzucając jej obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący odwołują się do przysługującego im prawa własności w rozumieniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, kodeksu cywilnego oraz art. Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. Nr 36 z 1995 r., poz. 175). Ponadto w skardze podniesiono, iż skarżący nie mogli wydzielić czwartej działki przeznaczonej pod poszerzenie drogi, gdyż nie posiadają wiedzy jaka powierzchnia działki jest niezbędna na ten cel, a wstępny projekt podziału wykonał geodeta uprawniony, świadczący takie usługi na rzecz Miasta i Gminy K. Skarżący stwierdzili, iż we wstępnym projekcie podziału działki, podziału dokonano w taki sposób, by działka o największej powierzchni tj. działka nr [...] bezpośrednio przylegała do drogi, zakładając, iż zostanie ona wywłaszczona za godziwym wynagrodzeniem.

Skarżący podnieśli również, iż w ich ocenie w niniejszej sprawie możliwe było zawarcie ugody, poprzez przyznanie im działki zamiennej w zamian za tę, która ma być przeznaczona pod poszerzenie drogi.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniosło o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na wniosek organu, a żadna z pozostałych stron nie żądała przeprowadzenia rozprawy.

Rozpatrując sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Zgodnie z art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że przy opiniowaniu projektu podziału (art. 93 ust. 4) Burmistrz Gminy K. zobowiązany był przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] i z tego punktu widzenia ocenić czy projekt podziału nieruchomości realizował to przeznaczenie, a także czy służył temu przeznaczeniu.

Jak wynika z treści obu postanowień oraz z treści materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że w dacie prowadzonego postępowania podziałowego dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, która miała ulec podziałowi na działkę nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...] stycznia 2007 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. W planie tym wskazana wyżej działka położona jest w obszarze [...] stanowiącym teren budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego z usługami nieuciążliwymi dla środowiska oraz na terenie poszerzeń dróg publicznych spoza obszaru planu [...]. Teren na poszerzenie drogi oznaczony w planie symbolem [...] jest przeznaczony na poszerzenie drogi powiatowej Nr [...] – do drogi [...].

Pismem z dnia 29 września 2008 r. (k.27 akt administracyjnych) organ I instancji poinformował M. J. o pozytywnym zaopiniowaniu przebiegu linii rozgraniczających dróg w planie sołectwa [...] i w załączeniu przesłał fragment opracowania danych technicznych linii rozgraniczających, drogi przyległej do działki nr [...] w celu doprowadzenia wstępnego projektu podziału do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący pomimo tego nadal w kolejnych pismach podtrzymywali swoje dotychczasowe stanowisko domagając się pozytywnego zaopiniowania przedłożonego przez nich wstępnego projektu podziału działki nr [...].

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z załącznika do wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego, działka nr [...] przekracza granice przebiegu drogi publicznej, ustalonego w planie miejscowym.

W ocenie Sądu prawidłowo więc organ II instancji uznał, iż w niniejszej sprawie proponowany podział nieruchomości nie jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, gdyż nie uwzględnia wydzielenia działki przeznaczonej pod poszerzenie drogi powiatowej.

Należy bowiem podkreślić, iż skoro postanowienie zawierające opinię projektu podziału nieruchomości podejmowane jest na podstawie ustaleń obowiązującego planu miejscowego, to nie może ono być pozytywne w sytuacji, gdy przedłożony przez stronę projekt podziału jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność zaś podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zachodzi wówczas, gdy przedstawiony projekt nie narusza zapisów takiego planu.

Zapewnienie zgodności podziału z planem miejscowym powoduje niekiedy konieczność wydzielenia części działek pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, jeżeli takie ich przeznaczenie zostało określone w planie. Należy zaznaczyć, że zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 r., poz. 2086 ze zm.) drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ust. 2 ustawy). Do danego zarządcy drogi należy w szczególności utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch

I innych urządzeń związanych z drogą (art. 20 pkt 4 ustawy). W celu dostosowania skutków podziału nieruchomości do założeń ustawy o drogach publicznych, ustawa o gospodarce nieruchomościami stanowi, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne (gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe) – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne (art. 98 ust. 1).

Następuje zatem wywłaszczenie właściciela gruntu. Stosownie do art. 21 ust. 2 Konstytucji, za przejęte działki gruntu przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem (art. 98 ust. 3 ustawy)

Skarżący mylnie interpretują art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Artykuł 93 ust. 1 ma jedynie na celu zapewnienie zgodności dokonywanego podziału nieruchomości z obowiązującym planem miejscowym. Uchwalając plan miejscowy gmina może przeznaczyć na realizację celów publicznych nie tylko grunty skomunalizowane bądź należące do Skarbu Państwa, lecz może przeznaczać na takie cele grunty stanowiące własność osób fizycznych i prawnych. Nie można z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyprowadzać uprawnienia właściciela nieruchomości podlegającej podziałowi do żądania wyznaczenia na nieruchomości drogi publicznej, co miałoby skutkować jej przyjęciem za odszkodowaniem przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Jest to bowiem wstępny etap postępowania w sprawie podziału nieruchomości, którego wyłącznym celem jest ustalenie zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego a nie rozstrzygnięcie o prawie własności czy też o obowiązku ustalenia i wypłacenia odszkodowania.

W związku z powyższymi rozważaniami zarzuty skargi należy uznać za całkowicie bezzasadne, a cytowane w niej przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i kodeksu cywilnego odnoszące się do własności i słusznego odszkodowania nie naruszają przepisów zastosowanych w niniejszej sprawie, gdyż jak wcześniej zaznaczono postępowanie prowadzone na podstawie art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma jedynie na celu zapewnienie zgodności dokonywanego podziału nieruchomości z obowiązującym planem miejscowym. Z tych też względów w postępowaniu niniejszym nie mogło dojść do zawarcia ugody poprzez, jak wskazują skarżący przyznanie im działki zamiennej.

Jeśli chodzi zaś o wskazanie wielkości gruntu przeznaczonego pod poszerzenie drogi publicznej, to zdaniem Sądu jest to rola uprawnionego geodety sporządzającego projekt podziału nieruchomości, którego obowiązkiem jest wykonanie takiego projektu w zgodzie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego ustalającego przebieg drogi.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.