Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1655/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30b, art. 30c  ust. 3 pkt 2, art. 30g
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 107
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1655/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011r., sprawy ze skargi PCK w M., na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M., z dnia 27 września 2010r. Nr [..], w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

PCK w M. skierował do Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach M. Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, Oś Priorytetowa – 7. Infrastruktura ochrony środowiska, Działanie - 7.2. Poprawa jakości powietrza i zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, zatytułowanego: "Obniżenie zużycia energii konwencjonalnej przez zastosowanie rozwiązań prośrodowiskowych w Ośrodku Szkoleniowo-Rehabilitacyjnym PCK w M.".

Pismem z dnia 7 lipca 2010r. Urząd Marszałkowski Województwa M. działając w oparciu o § 22-24 oraz § 28-29 Regulaminu konkursu dla Osi Priorytetowej 7 Infrastruktura ochrony środowiska, Działanie 7.2 Poprawa jakości powietrza i zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 (uchwała Zarządu Województwa M. z dnia 30 marca 2010r.) poinformował wnioskodawcę, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono błędy/braki informacyjne w złożonej dokumentacji wskazując, że wnioskodawca jest zobowiązany uzupełnić wskazane w tabeli braki informacyjne lub dokonać stosownych korekt w terminie do 14 lipca 2010r. W szczególności wskazano, że z ogólnodostępnych informacji oraz informacji przedstawionych w dokumentacji aplikacyjnej wynika, że przedmiotowy projekt spełnia wszystkie przesłanki determinujące występowanie pomocy publicznej. Planowana inwestycja dotyczy podmiotu Ośrodek Rehabilitacyjno-Szkoleniowy, który przyjmuje klientów indywidualnych i grupowych organizując turnusy rehabilitacyjne, wczasy, kolonie, zimowiska, "zielone szkoły", imprezy okolicznościowe, szkolenia i konferencje, a zatem prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług noclegowych. Wnioskodawca jest zatem przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej. W świetle orzecznictwa ETS oraz stanowisk KE – terminowi przedsiębiorca odpowiada każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, bez względu na jego status i sposób finansowania. Nie ma przy tym znaczenia, czy podmiot został zarejestrowany jako przedsiębiorca. Zgodnie z postanowieniami art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004r., nr 90, poz. 864/2 ze zm., powoływanego dalej jako "TFUE"), wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów czy usług, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Oznacza to, iż wsparcie dla przedsiębiorstwa podlega przepisom pomocy publicznej, o ile spełnione są równocześnie cztery poniższe przesłanki:

- następuje transfer środków publicznych,

- występuje korzyść ekonomiczna (np. przekazanie wsparcia o charakterze bezzwrotnym, udzielenie pożyczek/kredytów o oprocentowaniu poniżej stopy rynkowej),

- selektywność - środki publiczne przekazane są dla konkretnego podmiotu, grupy podmiotów działających w danym sektorze gospodarki lub w konkretnym regionie kraju oraz na produkcję lub obrót określonymi rodzajami towarów i usług,

- występuje naruszenie lub groźba naruszenia konkurencji oraz wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi.

Zdaniem Instytucji w przypadku wsparcia udzielanego w ramach regionalnych programów operacyjnych dwie pierwsze przesłanki są zawsze spełnione, a przedstawione we wniosku informacje wskazują na oddziaływanie projektu na ponadregionalny ruch turystyczny, co w związku z lokalizacją inwestycji w otulinie Gorczańskiego Parku Narodowego oraz w bardzo bliskim sąsiedztwie Parków Narodowych: Tatrzańskiego i Pienińskiego i ok. 56 km od granicy polsko - słowackiej w Sromowcach ma potencjalny wpływ na wymianę gospodarczą miedzy państwami członkowskimi UE. Potwierdzać tę tezę ma jeden z celów projektu: podniesienie jakości bazy noclegowa - rekreacyjnej zlokalizowanej na terenie M., a także wskazanie turystów zagranicznych odwiedzających Gminę (wg GUS oraz danych regionalnych w okresie 2007 - 2008 r. z miejsc noclegowych korzystało łącznie ok. 4 500 gości zagranicznych).

Wnioskodawca złożył częściowo skorygowany wniosek o dofinansowanie wraz załącznikami w dniu 14 lipca 2010 r., jednakże nie poprawił wszystkich wskazanych błędów i uchybień. W zakresie wezwania o zmianę montażu finansowego w taki sposób, aby wynikało z niego, iż projekt objęty będzie pomocą de minimis - wnioskodawca nie dostosował się do wskazanego sposobu poprawy stojąc na stanowisku, iż w projekcie nie występuje pomoc publiczna.

W ocenie wnioskodawcy przedstawiony projekt spełnia jedynie trzy, spośród czterech przesłanek stanowiących o występowaniu w projekcie pomocy publicznej. Informacje przedstawione zarówno we wniosku aplikacyjnym jak i w Studium Wykonalności nie pozwalają stwierdzić, że projekt wpływa na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi UE, poprzez oddziaływanie na ponadregionalny ruch turystyczny. Niespełnienie czwartej przesłanki - "występuje naruszenie lub groźba naruszenia konkurencji oraz wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi", wykluczające wnioskodawcę jako beneficjenta pomocy publicznej w przypadku przedmiotowego projektu ma wynikać z faktu, iż odbiorcą ostatecznym oferowanych przez wnioskodawcę usług są przede wszystkim turyści zamieszkujący region małopolski, a w drugiej kolejności turyści z terenu całego kraju. Ośrodek dotychczas obsługiwał turystów zagranicznych w bardzo ograniczonym zakresie - stanowili oni niespełna 3% wszystkich turystów korzystających z usług ośrodka w roku 2009. Dodatkowo brak jest oferty skierowanej do turystów zagranicznych, oferta ośrodka oraz strona internetowa przygotowane są jedynie w języku polskim, obsługa w ośrodku odbywa się jedynie w języku polskim. Co więcej, liczba turystów zagranicznych korzystających z usług przedmiotowego ośrodka PCK stanowi jedynie 2,6% ogólnej liczby turystów zagranicznych odwiedzających teren całej gminy.

Zdaniem wnioskodawcy projekt wykazuje realny bardzo niski wpływ na zwiększenie liczby turystów odwiedzających region. Przedmiotowa inwestycja nie dotyczy zwiększenia atrakcyjności ośrodka szkoleniowego PCK w taki sposób, aby mógł on konkurować z innymi, dużymi ośrodkami w regionie, w kraju czy na świecie. Wśród celów projektu nie widnieje żaden odnoszący się do zwiększenia liczby turystów czy to z kraju czy z zagranicy.

Dalej podkreślono, że obiekt, którego dotyczy planowana inwestycja nie jest ośrodkiem o znaczeniu europejskim ani nawet krajowym, nie jest również ośrodkiem o wysokiej atrakcyjności w skali Europy czy kraju. Z uwagi na fakt, że zarządcą ośrodka jest stowarzyszenie PCK, działające w zgodzie ze statutem, zawierającym szczegółowe informacje co do zakresu prowadzonych działań, stwierdzić zaś można, że obiekt powstał i funkcjonuje z myślą o obsłudze ruchu turystycznego.

Wnioskodawca zaznaczył, że dotychczas nie prowadził i nie planuje prowadzić działań promocyjnych/marketingowych, skierowanych do potencjalnych turystów zagranicznych ani żadnych działań wpływających na poziom rozpoznawalności obiektu za granicą.

Końcowo powołano się na przykład opisany na str. 18 poradnika administracji publicznej, Ministerstwa Rozwoju Regionalnego - Pomoc Publiczna w programach operacyjnych na lata 2007 – 2013, gdzie z kolei odwołano się do wypowiedzi KE w sprawie N530/99 -. Restoration of Santa Maria de Retuerta Monastry, zgodnie z którą publiczne wsparcie dla lokalnego muzeum nie stanowi pomocy publicznej, gdyż nie wpływa na handel między krajami członkowskimi; jednakże w innej sprawie, dotyczącej innego muzeum KE uznała, że jego zbiory są na tyle atrakcyjne, iż mogą przyciągać turystów zza granicy, a przez to istnieje wpływ na handel między krajami członkowskimi.

Pismem z dnia 17 sierpnia 2010r. nr [...] Urząd Marszałkowski Województwa M. poinformował skarżącego, że jego projekt został odrzucony na etapie oceny formalnej ze względu na kryterium: Montaż finansowy,

w tym: wkład własny beneficjenta ustalony na poziomie nie mniejszym, niż określony w Uszczegółowieniu MRPO dla danego działania/schematu jako "minimalny wkład własny Beneficjenta".

W uzasadnieniu podkreślono, że przedstawione przez wnioskodawcę wyjaśnienia nie przesądzają o braku występowania pomocy publicznej, gdyż prowadząc działalność gospodarczą wnioskodawca spełnia przesłanki pomocy publicznej określone w art. 107 ust. 1 TFUE a projekt spełnia 3 z 4 przesłanek pomocy publicznej. Należy mieć na uwadze, iż czwarta przesłanka pomocy publicznej mówi o naruszaniu lub groźbie naruszenia konkurencji oraz wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi. Z powołaniem się na argumentację pisma z dnia 7 lipca 2010r. wskazano, że działalność wnioskodawcy może naruszyć konkurencje na danym rynku. Zwrócono również uwagę na fakt, że wnioskodawca kontaktował się telefonicznie z osobami wyznaczonymi do konsultacji w sprawie projektu, gdzie podkreślał, iż problemem w przedmiotowym projekcie w dostosowaniu go do wymogów pomocy publicznej jest fakt iż wnioskodawca wykorzystał już maksymalny pułap pomocy de minimis. Oznacza to, że przygotowując poprawki dla przedmiotowego projektu miał on świadomość występowania w nim pomocy publicznej, jednakże z uwagi na brak możliwości skorzystania z pomocy de minimis podtrzymał stanowisko, iż w projekcie nie występuje pomoc publiczna.

W skierowanym do Urzędu Marszałkowskiego proteście wnioskodawca podkreślił, że w piśmie dotyczącym oceny nie uzasadniono przyczyny odrzucenia wniosku, brak jest uzasadnienia do podanej podstawy prawnej kwalifikowania projektu jako pomocy publicznej. W ocenie wnioskodawcy, oceniający powołał się jedynie na poprzednie pismo dotyczące braków na etapie oceny formalnej, nie odnosząc się do przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów idących w kierunku wykazania, że w warunkach sprawy nie może być mowy o pomocy publicznej. Tymczasem zgodnie z § 22 pkt 2 Regulaminu konkursu informacja o odrzuceniu projektu powinna dodatkowo zawierać wskazanie przyczyn dla których projekt został odrzucony na etapie oceny formalnej. W dalszej części uzasadnienia powtórzono argumentację zawartą uprzednio w piśmie z dnia 14 lipca 2010r.

Pismem z dnia 27 września 2010r. nr [...] Urząd Marszałkowski Województwa M. poinformował wnioskodawcę, że jego protest nie został uwzględniony. W uzasadnieniu wskazano, że mimo braku szczegółowego wyjaśnienia przez Instytucję, na czym potencjalna możliwość naruszenia konkurencji oraz wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi miałaby polegać, kwestia ta jest przedmiotem wywodów w piśmie z dnia 7 lipca 2010 r.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że przesłanka naruszenia konkurencji dotyczy zarówno aktualnie istniejącej konkurencji, jak i zakłóceń w zakresie konkurencji potencjalnej. Środki pomocowe mogą stanowić skuteczne bariery dostępu do określonego rynku, powstrzymujące potencjalnych konkurentów od planowanego wejścia na tenże rynek. W konsekwencji, przesłanka jest spełniona także wówczas, gdy występuje jedynie groźba zakłócenia konkurencji, czyli potencjalna możliwość wystąpienia zmiany warunków konkurowania na danym rynku. Samo wzmocnienie pozycji konkurencyjnej podmiotu poprzez dostarczenie mu korzyści gospodarczych, których nie uzyskałby przy zwykłym toku prowadzenia działalności, wskazuje na możliwe zakłócenie konkurencji.

Instytucja wskazała, że z literalnego brzmienia przesłanki wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi można wywieść wniosek, iż z naruszeniem zasad wymiany handlowej w wymiarze wspólnotowym możemy mieć do czynienia jedynie wówczas, gdy działalność potencjalnego beneficjenta pomocy wykracza poza granice jednego z państw członkowskich, jednak w orzecznictwie TSUE rozumiana jest ona znacznie szerzej. W szczególności, w orzeczeniu z dnia 17 września 1980 r. w sprawie 730/79 Philip Morris Holland przeciwko Komisji, zdefiniowano wpływ na wewnątrzwspólnotową wymianę handlową w ten sposób, iż ma on miejsce, gdy dotacja wzmacnia pozycję jednego przedsiębiorstwa względem innych przedsiębiorstw konkurencyjnych w wewnątrzwspólnotowej wymianie handlowej. Ponadto dla spełnienia przesłanki nie jest konieczne, aby beneficjant pomocy prowadził działalność w kilku państwach członkowskich. Środki pomocowe, które dotyczą działalności wykonywanej wyłącznie w obrębie jednego państwa i nie odnoszą się do handlu, lecz do usług, również mogą negatywnie wpływać na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi.

Ponadto, w sektorach, w których panuje silna konkurencja, nawet relatywnie niewielka pomoc jest w stanie zakłócić wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi. Również niewielki, a nawet śladowy udział subsydiowanego przedsiębiorstwa w handlu wspólnotowym nie jest okolicznością świadczącą o niewystępowaniu omawianej przesłanki pomocy publicznej (decyzja Komisji nr 88/281/EWG z 11 listopada 1987 r., OJ. L 119/38/88, orzeczenie w sprawie C-142/87 Belgia przeciwko Komisji).

Instytucja nie ma wątpliwości, iż Wnioskodawca jest przedsiębiorcą w szerokim rozumieniu prawa wspólnotowego - prowadzi działalność gospodarczą na określonym rynku usług turystycznych, jest to działalność również o charakterze odpłatnym przy czym nie ma znaczenia, że dochód z tej działalności jest przeznaczany w całości na działalność statutową.

Jednocześnie mając na uwadze wyżej przedstawione rozumienie przesłanek wpływu na konkurencję oraz wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi, zdaniem Instytucji ta przesłanka jest również spełniona. W zapisach wniosku w wielu miejscach podkreśla się bowiem atrakcyjność miejsca planowanej inwestycji. Ponadto, wskazane we wniosku obniżenie cen z pewnością jest czynnikiem, który wpływa na konkurencję na danym rynku usług; jeśli obiekt PCK poprawiając stan swojej infrastruktury zachowa niskie ceny to z pewnością wpłynie na działalność innych ośrodków w regionie. Wśród problemów, które powinny zostać zniwelowane w wyniku realizacji projektu zidentyfikowano także malejącą liczbę turystów odwiedzających region, w tym turystów zagranicznych, oznaczono również liczbę turystów zagranicznych odwiedzających powiat, a nawet śladowy udział subsydiowanego przedsiębiorstwa w wymianie wspólnotowej nie jest okolicznością świadczącą o niewystępowaniu omawianej przesłanki pomocy publicznej.

Powyższe okoliczności doprowadziły Instytucję do przekonania, że nic nie stoi na przeszkodzie wykorzystywaniu infrastruktury obiektu do typowej działalności o charakterze komercyjnym także w celu obsługi turystów zagranicznych, a obiekt będzie stanowił atrakcyjne (także pod względem cenowym) miejsce świadczenia usług, które są przedmiotem wymiany na rynku wspólnotowym (rynek usług turystycznych, w którym panuje silna konkurencja). W ocenie Instytucji oznacza to, że realizacja przedmiotowego projektu będzie miała przynajmniej potencjalny wpływ na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi.

Końcowo przypomniano, że sądy krajowe nie są uprawnione do stwierdzenia, czy środek pomocy państwa jest zgodny z art. 107 ust. 1 TFUE, a ocena występowania przesłanek pomocy publicznej leży wyłącznie w gestii Komisji Europejskiej i podlega kontroli dokonywanej przez sądy wspólnotowe. W związku z tym, rozsądne wydaje się zdaniem Instytucji zastosowanie ostrożnościowego podejścia w formułowaniu kategorycznych rozstrzygnięć w kwestii braku pomocy publicznej w projekcie, w sytuacji kiedy można w nim odnaleźć wiele elementów świadczących o możliwości stwierdzenia przez Komisję Europejską wystąpienia wszystkich przesłanek z art. 107 ust. 1 TFUE.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnioskodawca zażądał uchylenia opisanego rozstrzygnięcia Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. z dnia 27 września 2010r. zarzucając Instytucji brak jednoznacznej oceny występowania pomocy publicznej, co uniemożliwiało odrzucenie wniosku i nieuzasadnionego przyjęcia niespełnienia kryterium montaż finansowy. Ponadto wskazano, że w odpowiedzi na protest stwierdzono, iż konkurencja nie jest zakłócona obecnie, zatem potwierdzono niezgodność poprzedniej oceny. Instytucja powołuje się jedynie na możliwość zakłócenia konkurencji w przyszłości, natomiast nie wskazano, na czym polega groźba zakłócenia. Jako argument wskazano również wzrost konkurencyjności ośrodka ze względu na obniżenie cen, co nie zostało przewidziane w projekcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjna zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") kontrola sądowa sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem.

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że zaskarżona informacja będąca przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógłby implikować jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przechodząc do tematyki spornego zagadnienia stwierdzić należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity - Dz. U. z 2009r., nr 84, poz. 712 ze zm., powoływanej dalej jako "u.z.p.p.r.").

Sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w regionalnym programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a u.z.p.p.r.), a nadto regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 u.z.p.p.r.), określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

W przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych (art. 30b ust. 1 u.z.p.p.r.). Właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c (art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r.). Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4 (art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r.)

Uzupełnić powyższe należy o treść art. 30g u.z.p.p.r., z którego to wynika, że informacje otrzymywane przez wnioskodawcę dotyczące oceny jego wniosku, a także w trakcie trwania procedury odwoławczej, nie stanowią decyzji administracyjnej.

W świetle treści wniosku i zakwestionowanego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie dla sprawy miał przepis art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm., powoływanego dalej jako "TFUE"), w świetle którego z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie - wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega przepisom dotyczącym pomocy publicznej o ile jednocześnie spełnione są następujące przesłanki:

1) udzielone jest przez Państwo lub ze środków państwowych,

2) przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku,

3) ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określonego lub określonych przedsiębiorców albo produkcję określonych towarów),

4) grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi UE.

Jak to zresztą uwypuklono w orzecznictwie TSUE celem art. 107 ust. 1 TFUE (a wcześniej art. 87 TWE) jest zapobieżenie temu, by korzyści przyznawane przez władze publiczne w jakiejkolwiek formie, które zakłócają lub grożą zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, wpływały na wymianę handlową między państwami członkowskimi (por. wyrok ETS z dnia 15 czerwca 2006 r., sygn. akt C- 393/04 Air Liquide Industries Belgium SA v. Ville de Seraing, Province de Liege (orzeczenie wstępne), ZOTSiSPI 2006/6A/I-05293).

To właśnie czwarta z wymienionych przesłanek stała się podstawą sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania.

W orzecznictwie TSUE wyjaśniono, iż w ramach oceny czy analizowana pomoc ma wpływ na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi i czy zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji - nie ma obowiązku ustalenia realnego wpływu pomocy na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi i rzeczywistego zakłócenia konkurencji, ale należy zbadać, czy pomoc może wpłynąć na wymianę handlową i zakłócić konkurencję.

Formułując dyrektywy dokonywania oceny wskazano tamże wyraźnie, iż do niezgodności pomocy ze wspólnym rynkiem dochodzi, gdy ma ona lub może mieć wpływ na wymianę handlową wewnątrz Wspólnoty i skutek w postaci zakłócenia istniejącej tam konkurencji. W szczególności gdy pomoc przyznana przez państwo członkowskie umacnia pozycję jednego przedsiębiorstwa w stosunku do innych przedsiębiorstw konkurujących z nim w ramach wewnątrzwspólnotowej wymiany handlowej, należy uznać, że pomoc wywiera wpływ na tę wymianę handlową. Nie jest konieczne, aby przedsiębiorstwo będące beneficjentem pomocy samo brało udział w wymianie handlowej wewnątrz Wspólnoty. Gdy państwo członkowskie udziela pomocy przedsiębiorstwu, działalność wewnątrzkrajowa może być bowiem podtrzymana lub wzmocniona, tak że przedsiębiorstwa mające siedzibę w innych państwach członkowskich mają mniejsze szanse na penetrację rynku tego państwa członkowskiego. Ponadto umocnienie przedsiębiorstwa, które dotąd nie brało udziału w wymianie handlowej wewnątrz Wspólnoty, może pozwolić mu na penetrację rynku innego państwa członkowskiego.

Mając na uwadze tak jednoznaczne wskazania orzecznictwa nie można odmówić racji postępowaniu organu, który podkreślał w tym kontekście lokalizację Ośrodka w niedalekiej odległości od granicy polsko-słowackiej oraz powołał się na charakterystyczny już dla stanu obecnego procentowy udział turystów zagranicznych. Kierowany przez PCK Ośrodek Szkoleniowo-Rehabilitacyjny świadczy przy tym ogólnodostępne usługi w oparciu o infrastrukturę, której modernizacja była przedmiotem skierowanego do Instytucji wniosku.

Niemniej jednak na potrzeby dokonywanej niniejszym kontroli sądowo-administracyjnej pożądane jest wyraźne odróżnienie zniekształcenia konkurencji lub groźby jej zniekształcenia od wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi.

W pierwszym przypadku chodzi o pomoc, która wzmacnia pozycję jednego podmiotu względem pozostałych, konkurencyjnych. Jednak, jeśli nie ma ona negatywnego wpływu na wymianę handlową pomiędzy krajami członkowskimi, nie jest zakazana. Jak już wskazano sama groźba zakłócenia konkurencji jest objęta zakazem z art. 107 ust. TFUE, jednakże nie ulega wątpliwości, że każdorazowo musi być ona zarówno konkretna jak i prawdopodobna. W tym kierunku poszedł również organ wskazując konkretne okoliczności dające podstawy do zaistnienia skonkretyzowanej groźby naruszenia konkurencji. Mając na uwadze wywody skargi należy bowiem wyraźnie podkreślić, że zakaz dotyczy nie tylko konkurencji aktualnej, ale także potencjalnej. Ocenie podlega zarówno sytuacja rynkowa istniejąca w momencie udzielenia pomocy, jak i dające się przewidzieć w przyszłości skutki udzielenia takiej pomocy. Wzgląd na acquis communautaire nie daje podstaw by wymagać, iżby wpływ na konkurencję musiał być istotny. Biorąc pod uwagę specyfikę lokalnego rynku usług szeroko pojmowanej turystyki w kontekście jego udziału w wymianie na poziomie regionalnym i ponadregionalnym – uprawnione jest przekonanie, że jakakolwiek pomoc państwa narusza lub grozi naruszeniem konkurencji w zauważalnym stopniu. Dokonanej przez Instytucję ocenie nie uchybia fakt, że wnioskowana pomoc jest stosunkowo niewielkiej wartości, a dodatkowo prima facie wydawać się może, że beneficjent jest niewielkim przedsiębiorcą i jego udział na rynku wspólnotowym jest znikomy.

Jeśli chodzi o przesłankę wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi podkreśla się, iż we współczesnych stosunkach gospodarczych, ze względu na znaczną integrację w ramach wspólnego rynku, prawie zawsze jest spełniona. Zgodnie z orzecznictwem TSUE, siła czy wymiar takiego wpływu nie ma znaczenia. Co oczywiste, wymiana handlowa, o której mowa w przepisie art. 107 ust. 1 TSUE obejmuje nie tylko towary ale i usługi. Z natury rzeczy wchodzące w grę w niniejszej sprawie świadczenia nie mogą być w bezpośredni sposób spełniane na rynku zagranicznym. Swobodny przepływ usług może zostać jednak naruszony również w przypadku, gdy popyt na korzystanie ze świadczeń Ośrodka ma charakter transgraniczny, tzn.. zaistnieć może również poza granicami Polski. Na tym polu, biorąc pod uwagę przedmiot działalności Ośrodka, znaczenie mają czynnik takie jak przywołane przez Instytucję położenie geograficzne czy warunki krajobrazowe. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, która powołuje się na wyłącznie polskojęzyczną reklamę i obsługę - oferta ośrodka jako taka nie jest wcale ograniczona do obywateli polskich, a przy tym z zasady skierowana jest do osób spoza najbliższych okolic M.. Z całą pewnością przedmiotowa infrastruktura nie służy zaś wyłącznie lokalnej społeczności. W tych okolicznościach dla zakwestionowania prawa wnioskodawcy do otrzymania żądanej pomocy wystarczające było przywołanie przez organ - jakkolwiek niewielkiego, to jednak wyraźnego - udziału turystów zagranicznych w ogólnej liczbie korzystających z usług Ośrodka. Niewątpliwie utrzymanie na dotychczasowym poziomie czy też zwiększenie podaży usług Ośrodka w szerokim znaczeniu tego terminu – oddziaływać może na wybór potencjalnych odbiorców świadczeń szkoleniowo-rehabilitacyjnych, także tych z innych państw członkowskich.

Bezzasadne były też zarzuty, koncentrujące się na wykazaniu, iż strona skarżąca – z uwagi na sposób finansowania i realizowane cele – nie może być uznana za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej. W świetle bowiem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości oraz stanowiska Komisji Europejskiej, terminowi "przedsiębiorca" odpowiada każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, bez względu na jego status i sposób finansowania. Nie ma przy tym znaczenia czy podmiot ten zarejestrowany jest jako przedsiębiorstwa. Wnioskodawca – zdaniem Sądu – jest przedsiębiorcą w szerokim rozumieniu prawa wspólnotowego, prowadzi bowiem działalność gospodarczą na określonym rynku usług turystycznych, jest to działalność o charakterze odpłatnym a fakt, że uzyskiwany dochód jest przekazywany na cele statutowe PCK nie ma znaczenia dla oceny statusu wnioskodawcy, jako przedsiębiorcy.

W ocenie Sądu, w trakcie postępowania prowadzonego przez Instytucję Zarządzającą nie doszło też do naruszenia obowiązujących zasad proceduralnych gdyż z pism kierowanych do wnioskodawcy, podmiot ten uzyskał stosowną wiedzę i informację o zakresie żądanej korekty, sposobie jej dokonania oraz konsekwencjach nieuzupełnienia braków w sugerowanym kierunku. Skarżący nie przeredagował wniosku tak aby wynikało z niego, iż projekt objęty będzie pomocą de minimis, nie dostosował się więc do wskazanego sposobu korekty stojąc na stanowisku, ze w projekcie nie występuje pomoc publiczna, co – jak wykazano wyżej – nie było zasadne. W konsekwencji, zasadnie podjęto negatywne rozstrzygnięcie w sprawie oceny projektu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na zasadzie art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r., oddalił skargę.