Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 331/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 303 ust 1 pkt 2, art 348 pkt 2, 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej L. Z. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika skarżącej L.Z. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...], orzekającej o zobowiązaniu jej wraz z jej małoletnim dziećmi: [...] oraz [...], do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji - utrzymał ww decyzję w mocy.

Zaskarżona decyzja Szefa do Spraw Cudzoziemców zapadła w następującym stanie faktycznym.

L.Z., obywatelka [...], narodowości [...], urodzona [...] 1982 r. wraz z rodziną, tj. mężem – U.M. i czwórką małoletnich dzieci: [...] po raz pierwszy wjechała na terytorium Polski w dniu [...] kwietnia 2008r. w T. Po przekroczeniu granicy mąż cudzoziemki za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o udzielenie mu ochrony międzynarodowej (ówcześnie statusu uchodźcy). Przedmiotowym wnioskiem została objęta cudzoziemka oraz czwórka jej małoletnich dzieci. Następnie tożsamy wniosek złożył w [...], który na skutek pisma organu [...], który wpłynął do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...] maja 2008r. z wnioskiem w sprawie określenia państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o azyl, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zobowiązał się do jego rozpatrzenie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie o nadanie statusu uchodźcy gdyż mąż skarżącej opuścił bez usprawiedliwionej przyczyny ośrodek dla cudzoziemców ubiegających się o uzyskanie statusu uchodźcy w Polsce. Następnie cudzoziemka wraz z rodziną w okresie od 2010r. do 2014r. przebywała w kraju pochodzenia. W dniach [...] września 2014r., [...]. września 2014r. i [...] września 2014r. Komendant Placówki Straży Granicznej w T. odmówił L.Z., jej mężowi oraz piątce ich ww małoletnich dzieci wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w dniu [...] września 2014r. mąż cudzoziemki ponownie złożył za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o udzielenie mu ochrony międzynarodowej (ówcześnie: o nadanie statusu uchodźcy), którym objęta została skarżąca i dzieci. Motywując powyższy wniosek wskazał, iż grożono mu i bito w kraju pochodeznia wskutek czego obawia się o swoje i rodziny życie. Był prześladowany z powodu kontaktów pozamałżeńskich z mężatką.

W dniu [...] stycznia 2015r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję nr [...] o umorzeniu przedmiotowego postępowania w oparciu o przepis art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwagi na okoliczność, iż mąż cudzoziemki –U.M. opuścił bez usprawiedliwionej przyczyny ośrodek dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. Po przekazaniu Ww. przez stronę [...] do Polski, na jego wniosek w dniu [...] lutego 2015r. organ uchylił ww. decyzję o umorzeniu i podjął postępowanie na nowo, w konsekwencji którego wydał decyzję z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] o odmowie udzielenia jemu i objętej decyzją jego rodzinie (skarżącej i wspólnym dzieciom) statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Powyższe rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] marca 2016r nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy, którą mąż cudzoziemki zaskarżył do tut. Sądu. Do skargi nie dołączył wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji.

Następnie U.M. w dniu [...] kwietnia 2016 roku złożył kolejny wniosek o udzielenie mu ochrony międzynarodowej, którym objęta została również skarżąca wraz z 5-tką dzieci.

W dniu [...] maja 2016 roku zostało wszczęte postępowanie w stosunku do męża skarżącej w sprawie zobowiązania go do powrotu i tego samego dnia L.Z., została zatrzymana przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w B. podczas kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości B., ul. [...]. Pod opieką cudzoziemki przebywała piątka jej małoletnich dzieci. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. wszczął z urzędu postępowanie także w sprawie zobowiązania do powrotu skarżącej wraz z jej dziećmi a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] w/w organ orzekł o zobowiązaniu Ww cudzoziemki wraz z dziećmi do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji. Jako przesłankę ww zobowiązania organ I instancji powołał okoliczności z art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach wskazując, że cudzoziemka wraz z dziećmi w okresie ubiegania się o ochronę międzynarodową przekroczyła granicę Polski wbrew przepisom prawa i opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udając się do [...], a nadto w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej ostatecznej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2016r. utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015r. nie opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] maja 2016r. (art. 299 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy). Organ I instancji stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust. 1 i 2 cyt. ustawy o udzielenia skarżącej zgody na pobyt na terytorium RP ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. Ww. decyzja została doręczona stronie w dniu [...] czerwca 2016r.

Od powyższego rozstrzygnięcia w dniu [...] czerwca 2016r. skarżąca wniosła poprzez ustanowionego pełnomocnika odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 348 ustawy o cudzoziemcach, poprzez błędne uznanie, iż powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowić zagrożenia dla życia i bezpieczeństwa osobistego cudzoziemki i jej małoletnich dzieci; art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r.; art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2 i art. 27 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r.; art. 7, 77, 80 i 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa, poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, do czego organ był zobligowany nie tylko na wniosek strony, ale również z urzędu; art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa i w konsekwencji poczynienie stwierdzenia, zgodnie z którym cudzoziemka i jej małoletnie dzieci mogą powrócić do kraju pochodzenia oraz, że w ich przypadku nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie im zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Wobec powyższego pełnomocnik cudzoziemki wniósł o uchylenie w całości decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z dnia [...] czerwca 2016r. i o orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez udzielenie L.Z. i jej małoletnim dzieciom zgody na pobyt ze względów humanitarnych, ewentualnie w przypadku uznania przez organ II instancji, że zachodzą przesłanki zastosowania przepisów art. 138 § 2 Kpa, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu [...] lipca 2016r. do tut. organu wpłynęło pismo pełnomocnika strony z dnia [...] lipca 2016r. wraz z wnioskami dowodowymi, w którym podtrzymał wcześniejsze zarzuty podniesione w odwołaniu oraz dodatkowo zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, w zw. z art. 77, w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kpa, poprzez niepoczynienie ustaleń w zakresie konsekwencji jakie pociąga za sobą czyn cudzołóstwa w [...] wobec mężczyzny oraz jego rodziny, w szczególności czy są odnotowane przypadki zemsty dotykającej córek sprawcy, wskazał także na pominięcie okoliczności, że małżonek cudzoziemki U.M. poszukiwał pomocy w organizacji działającej na rzecz ochrony praw człowieka, jednakże pomocy takiej nie uzyskał. Nadto podniósł, iż miała miejsce wybiórcza, dowolna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców znajdujących się w aktach sprawy i uwzględnienie w sposób częściowy informacji dotyczących struktur państwowych, u których rzekomo cudzoziemka i jej rodzina mogli uzyskać skuteczną ochronę, a ponadto nieuprawnione stwierdzenie, że L.Z. jest migrantem ekonomicznym, w sytuacji, kiedy, zdaniem pełnomocnika, przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia nie były związane z sytuacją finansową rodziny cudzoziemki. Jak wskazał pełnomocnik skarżącej, bezpośrednią przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia przez cudzoziemkę i jej małoletnich dzieci była bowiem obawa przed wykonaniem "prawa zemsty" głównie na córkach cudzoziemki, przez męża kobiety - naczelnika policji, z którą jej mąż – U.M. utrzymywał kontakty pozamałżeńskie. W przypadku powrotu na terytorium [...] może spotkać ich oraz ich małoletnie dzieci poważna krzywda, córki staną się ofiarą odwetu, gdyż takie działania są praktykowane w kraju pochodzenia w ramach zemsty za cudzołóstwo.

Pełnomocnik wskazał także na dokonanie w sposób wybiórczy analizy złożonej do akt sprawy informacji psychologicznej sporządzonej przez psychologa dr J.Z. i w rezultacie uznanie, że powrót do kraju pochodzenia nie będzie dla małoletnich dzieci skarżącej przeżyciem, stanowiącym zagrożenie dla ich rozwoju psychofizycznego, w sytuacji, kiedy z pominiętej przy ocenie części ww. informacji wynika wprost, iż u dzieci pojawiło się wiele objawów lękowych. Mają trudności ze spaniem, są płaczliwe, towarzyszy im silny lęk. Trudno im się skoncentrować na lekcjach, towarzyszą im dolegliwości somatyczne. Biorąc pod uwagę historię dzieci, fakt, iż życie w [...] było dla nich traumatycznym doświadczeniem, skutkującym zaburzeniami lękowymi, trwałym zachwianiem poczucia bezpieczeństwa, obawą o swoje zdrowie, zmiana miejsca pobytu, wyrwanie ich ze środowiska, w którym czują się w końcu dobrze i bezpiecznie stanowi duże zagrożenie dla ich rozwoju psychosomatycznego. Również szkoła, do której uczęszczają dzieci wnioskuje o stworzenie rodzinie spokojnych warunków do życia i rozwoju w Polsce.

Pełnomocnik wniósł także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa, celem wydania opinii na okoliczność stopnia zintegrowania małoletnich dzieci cudzoziemki ze społeczeństwem polskim, obaw związanych z powrotem na terytorium [...], zagrożeń dla rozwoju psychofizycznego dzieci w przypadku zobowiązania rodziny cudzoziemki do powrotu na terytorium [...], stopnia zagrożeń, które dla rozwoju psychofizycznego dzieci będzie powodować powrót na terytorium [...].

Jednocześnie pełnomocnik podniósł, iż L.Z. nie opuściła terytorium Polski w terminie określonym w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z uwagi złożenie przez jej męża drugiego wniosku o udzielenie jemu i jego rodzinie ochrony międzynarodowej, a ponadto została wniesiona skarga do tut. Sądu na ww decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2016r.

Dodatkowo w dniu [...] października 2016r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym wniósł on o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z informacji psychologicznej dotyczącej małoletnich dzieci cudzoziemki: [...], na okoliczność stopnia ich zintegrowania ze społeczeństwem polskim, obaw związanych z powrotem na terytorium [...], zagrożeń dla rozwoju psychofizycznego dzieci w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.

Rozpoznając wniesione odwołanie organ odwoławczy w dniu [...] maja 2016r. przesłuchał skarżącą przy udziale tłumacza języka [...], podczas którego podtrzymała wszystkie podniesione okoliczności i złożone oświadczenia jak również wskazała, że po powrocie z [...] zamieszkiwała razem z mężem i dziećmi w [...] (lata 2010-2014). Pracowała doraźnie w pomocy społecznej, zajmowała się także wychowywaniem dzieci i prowadzeniem domu. Cudzoziemka podniosła, że w kraju pochodzenia nie miała żadnych problemów z uzyskaniem paszportu oraz z poruszaniem się po tym terytorium. Oświadczyła także, że poza wymienionymi przez nią okolicznościami, tj. problemami jej męża w kraju pochodzenia nie było innych przyczyn wyjazdu z kraju pochodzenia.

Organ odwoławczy po zapoznaniu się z całością zgromadzonego materiału dowodowego dot. postępowania przed organem I i II instancji w sprawie powrotu podzielił w całości stanowisko Komendanta placówki Straży Granicznej w B. Uznał, że powrót cudzoziemki i jej małoletnich dzieci do kraju pochodzenia nie będzie stanowił zagrożenia ich prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Konwencji o prawach dziecka. Wskazał, że okoliczności związane z sytuacją męża skarżącej a związane z utrzymywaniem przez niego kontaktów pozamałżeńskich z mężatką, były już przedmiotem rozpoznania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w postępowaniu w sprawie o udzielenie cudzoziemce, jej mężowi oraz ich małoletnim dzieciom ochrony międzynarodowej i nie zostały tam uwzględnione. L.Z. w trakcie przesłuchania w dniu [...] maja 2016r. nie wskazała nowych okoliczności, na podstawie których można byłoby stwierdzić, że w przypadku jej powrotu do kraju pochodzenia mogłoby zostać naruszone jej prawo do życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego. Oceniając możliwość wystąpienia wobec L.Z. naruszenia jej praw podstawowych określonych w tzw. Konwencji rzymskiej w sytuacji powrotu do kraju pochodzenia, organ odwoławczy wziął pod uwagę zgromadzone w trakcie postępowania pierwszej instancji opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC z dnia [...] marca 2016r. dotyczące sytuacji politycznej, stanu bezpieczeństwa i przestrzegania praw człowieka w [...]; z dnia 20 listopada 2015r. nt. możliwości uzyskania ochrony ze strony instytucji państwowych; z dnia [...] stycznia 2012r. nt. "krwawej zemsty" występującej w [...] ze szczególnym uwzględnieniem [...]; z dnia [...] stycznia 2015r. odnośnie możliwości uzyskania pomocy i ochrony w [...] przez kobiety zgwałcone. Ponadto, jak organ wskazał, cudzoziemka i jej małoletnie dzieci nie prowadzą na terytorium Polski życia prywatnego podlegającego ochronie, które wskazywałoby na wysoki stopień integracji ze społeczeństwem, a które uzasadniałoby przyznanie ochrony z art. 8 cyt. ustawy tzw. osoby, które wykażą, iż po powrocie do kraju pochodzenia stanęłyby wobec indywidualnych zagrożeń zawartych w "Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności’'. Organ wskazał także, że przed przyjazdem do Polski życie cudzoziemki i jej małoletnich dzieci koncentrowało się w kraju pochodzenia (od 2010r. do 2014r.). Po przyjeździe do Polski cudzoziemcy przebywali w różnych środowiskach, zarówno poza granicami Polski jak i na terytorium RP. Pobyt cudzoziemców pozbawiony był charakteru nieprzerwanego i ciągłego, gdyż w jego trakcie cała rodzina podejmowała dwukrotnie próby przedostania się na terytorium [...], gdzie cudzoziemcy spędzili pierwszy raz około 2 lat, natomiast drugi raz około 3 miesięcy. Co więcej pobyt cudzoziemców na terytorium Polski charakteryzował się zmianami miejsc ich faktycznego pobytu, włączając w to pobyty w ośrodkach dla cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową: w [...]. Ponadto fakt pobierania nauki przez małoletnie dzieci cudzoziemki na terytorium Polski nie może stanowić o udzieleniu jakiejkolwiek formy ochrony w Polsce. Brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że małoletnie dzieci cudzoziemki będą pozbawione możliwości realizacji obowiązku szkolnego w kraju pochodzenia i kontynuowania rozpoczętej edukacji, albowiem na terytorium [...] działa rozbudowana sieć szkół, gdzie dzieci bez żadnych przeszkód mogą korzystać z systemu edukacji.

Odnosząc się natomiast do dołączonych opinii psychologicznych z dnia [...] kwietnia 2016r. oraz z dnia [...] października 2016r. sporządzonych przez Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w [...] – I.K. i psychologa dr J.Z. dotyczących małoletnich dzieci cudzoziemki: [...] organ podniósł, iż zawierają one jedynie opis sytuacji w odczuciu dzieci i nie mogą one stanowić podstawy do zalegalizowania cudzoziemce i jej małoletnim dzieciom pobytu w Polsce w postaci udzielenia im zgody na pobyt ze względów humanitarnych. A ponadto, treść ww. opinii nie jest jednoznaczna i wykracza poza kompetencje psychologiczne. Ostatecznie w ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie oraz nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o cudzoziemcach w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik podjętego rozstrzygnięcia.

Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu, w imieniu L.Z. i jej małoletnich dzieci wniósł jej pełnomocnik, zarzucając naruszenie przepisów:

- art. 348 pkt 1 lit. A i B ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach poprzez błędne uznanie, iż powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowić zagrożenia dla życia Skarżącej i jej małoletnich dzieci, jak również, że nie będą w kraju pochodzenia poddawani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, gdyż nie ma poważnych przesłanek wystąpienia rzeczywistego ryzyka zagrożeń występujących w kraju pochodzenia;

- art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez dokonanie przez organ stwierdzenia, że nie zachodzi w przypadku małoletnich dzieci Skarżącej przesłanka, o której mowa w ww. przepisach, tj. że zobowiązanie do powrotu w niniejszym przypadku nie będzie naruszać praw dzieci Skarżącej, określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r;

- art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. poprzez jego niezastosowanie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców;

- art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 27 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z dnia 23 grudnia 1991 r.; zwana dalej Konwencja o prawach dziecka) poprzez ich niezastosowanie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców;

- art. 12 Konwencji o prawach dziecka w zw. z art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nie wysłuchanie w toku postępowania o zobowiązanie do powrotu małoletnich dzieci Skarżącej, podczas gdy postępowanie to z uwagi na przesłankę określoną w art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach jest postępowaniem dotyczącym dzieci i wydanie zaskarżonej decyzji przez Organ bez uprzedniego przeprowadzenie rozmowy z małoletnimi dziećmi i oparcie rozstrzygnięcia na dowolnych twierdzeniach;

- art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również dowolną jego ocenę, poprzez przyjęcie, że skarżący przekroczył granicę Rzeczpospolitej Polskiej wbrew przepisom prawa, w sytuacji gdy wnioski takie nie były możliwe do wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności z zeznań skarżącego, z których wynikało w sposób jednoznaczny, że podróż ta była podróżą w celach turystycznych, a dodatkowo, w świetle jego wiedzy, decyzja w sprawie udzielenia mu zgody na pobyt czasowy powinna zostać wydana do dnia [...] września 2015 r., tym samym skarżący miał pełne prawo twierdzić, że nie przekracza granicy w sposób nieuprawniony;

- art. 107 § 3 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 poprzez: nieodniesienie się przez Organ II instancji do podnoszonych w odwołaniu od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzutów i argumentów, w tym informacji o kraju pochodzenia Skarżącej i jej małoletnich dzieci tj. [...] - sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez wyjaśnienia Skarżącej jako stronie postępowania o zobowiązaniu do powrotu zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy;

- art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez: nierozpoznanie przez Organ II instancji wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa, podczas gdy z uwagi na przedmiot postępowania koniecznym do wydania rozstrzygnięcia w sprawie były wiadomości specjalne z zakresu psychologii; wydanie zaskarżonej decyzji, w której został rozstrzygnięte zobowiązanie do powrotu rodziny skarżącej bez odniesienia się do opinii psychologa szkolnego, który z dziećmi przebywa na co dzień i wskazał w opiniach jaki jest obecny stan psychiczny małoletnich dzieci spowodowany obawami przed powrotem do kraju pochodzenia, jak również bez przeprowadzenia przez organ rozmowy z małoletnimi dziećmi; dokonanie dowolnego stwierdzenia przez organ, że na podstawie złożonych do akt opinii psychologa szkolnego nie można zalegalizować pobytu Skarżącej i jej małoletnim dzieciom;

- a. 15 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez ograniczenie się przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców tylko do bardzo pobieżnej kontroli decyzji Organu I instancji, bez samodzielnego ponownego rozpoznania sprawy, jak również bez rozpatrzenia podnoszonych przez Skarżącą zarzutów i argumentacji w odwołaniu od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w B.,

Wobec powyższego pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. A nadto na podstawie art. 61 § 3 ppsa o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców narusza prawa.

Z ustalonego w trakcie postępowania administracyjnego stanu faktycznego sprawy wynika, że organ II instancji nie przeanalizował w sposób wystarczający wniesionego odwołania i tym samym nie uwzględnił zawartych w nim wniosków dowodowych, których przeprowadzenie, w ocenie Sądu, miało zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W szczególności dla ustalenia czy w okolicznościach badanej sprawy nie znajdują zastosowania postanowienia art. 303 ust. 1 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach, wykluczające wydanie lub wykonanie decyzji organu I instancji w przedmiocie zobowiązania do powrotu, jak również postanowienia art. 348 pkt 2 i 3 tej ustawy uzasadniające udzielenie cudzoziemce i jej dzieciom zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Pełnomocnik skarżącej wystąpił z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii psychologa na okoliczności stopnia zintegrowania małoletnich dzieci cudzoziemki ze społeczeństwem polskim, jaki jest obecny stan psychiczny małoletnich dzieci spowodowany obawami przed powrotem do kraju pochodzenia, jak i co do występowania ewentualnych zagrożeń dla rozwoju psychofizycznego dzieci w przypadku zobowiązania rodziny cudzoziemki do powrotu. Powyższe okoliczności, celem wyeliminowania jakichkolwiek wątpliwości, winny były zostać bezwzględnie przez organ wyjaśnione min. w drodze opinii sporządzonej przez profesjonalnego biegłego posiadającego wiedzę specjalistyczną, tym bardziej w sytuacji kontestowania przez organ odwoławczy treści złożonych do akt sprawy opinii psychologa szkolnego dr J.Z., która stwierdziła objawy lękowe u dzieci związane z ich niepewną sytuacją związaną z ewentualnym powrotem do [...]. Podobnie opinii dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w [...] – I.K., wskazującej na dużą asymilację dzieci ze środowiskiem szkolnym i polskością. W takim wypadku stwierdzić należy, że Szef Urzędu uchybił przepisom art. 7 w zw. z art. 77, art. 84 § 1 kpa. poprzez nie zebranie, celem wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, wszystkich niezbędnych dowodów. Również, poza koniecznością sporządzenia opinii psychologicznej, niezbędnym było zdaniem Sądu, wysłuchanie przez organ małoletnich dzieci, zgodnie z treścią wniosku pełnomocnika skarżącej, celem ostatecznego ustalenia czy w istocie występują jakiekolwiek zagrożenia dla dzieci na skutek zmiany ich miejsca zamieszkania związanego z powrotem do kraju pochodzenia. Trzeba wskazać, iż nie można dowolnie zaprzeczać okolicznościom, wykazanym w części dowodów zgromadzonych w sprawie bez jednoczesnego ich nie skonfrontowania z dowodami, które powinny były zostać przeprowadzone, a przeprowadzenia których organ w ogóle nie rozważał. Takie stanowisko organu w powyższej sytuacji, nie znajduje oparcia obowiązującym porządku prawnym. Należy wskazać, iż twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji o nie nienaruszeniu praw małoletnich dzieci skarżącej w aktualnym stanie faktycznym są, w ocenie Sądu, przedwczesne. Kodeks postepowania administracyjnego w art. 75 § 1 kpa nakazuje dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem i stwierdza, ze dowodem mogą być także dokumenty. Dokumentem jest zaś każdy akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości (por. B. Adamiak [ w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 10, str. 320 i powołana tam literatura). Takim dokumentem jest niewątpliwie także dowód z opinii niezależnego biegłego, o dopuszczenie którego bezskutecznie wnosił pełnomocnik skarżącej. Dowód taki, wnioskowany w postępowaniu odwoławczym został zgłoszony przez skarżącą w celu wsparcia jej twierdzeń, celem wykazania wystąpienia przesłanki do udzielenia skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

W konsekwencji organ odwoławczy nie poddając ocenie wnioskowanego dowodu dokonał niepełnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, przez co organ odwoławczy uchybił obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ta okoliczność w szczególności sugerowałaby pożądaną rzetelność w rozpatrzeniu odwołania, jego zarzutów i wszelkich wniosków dowodowych w kontekście indywidualnej sprawy odwołującej się. Zauważyć należy, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stawiając tezę, iż wykonanie decyzji nie naruszy praw dzieci skarżącej nie zbadał ich rzeczywistej sytuacji przez co uchybił przepisowi art. 8 kpa nakazującemu prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, skoro uzasadnienie decyzji nie przekonuje, aby stanowisko odwołującej się strony zostało poważnie wzięte pod rozwagę. W toku rozpoznania odwołania w wyniku nieuzasadnionego nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej doszło do jednostronnej oceny materiału dowodowego i naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, a także naruszenia zasady dochodzenia prawdy materialnej z uwagi na to, że organ nie wykorzystał wszystkich możliwości wyjaśnienia sprawy i nie dokonał oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, a mimo to przyjął że materiały dowodowe zgłoszone przez cudzoziemkę na uzasadnienie swego wniosku są niewiarygodne.

Z tych względów oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że stanowią one podstawę do uwzględnienia skargi, tym smym postawienia organowi odwoławczemu orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia uchylenie skarżonej decyzji, zaś rzeczą organu II instancji będzie uwzględnienie przedstawionych przez Sąd wskazań co do dalszego postępowania i przeprowadzenie go z uwzględnieniem reguł zawartych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i dopiero w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, po poddaniu wszechstronnej ocenie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie stwierdzone uchybienia czynią przedwczesną ocenę merytoryczną wydanych w sprawie decyzji albowiem w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym Sąd nie może prowadzić samodzielnych rozważań w aspekcie materialnoprawnym dotyczącym zasadności zobowiązania do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Ocena taka byłaby bowiem wobec wadliwości przeprowadzonego postępowania przedwczesna, a nadto równoznaczna z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, których działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem, a których w rozstrzygnięciu spraw nie zastępuje. Sąd zatem uchylił decyzję Szefa Urzędu, który winien w sposób wnikliwy ponownie rozpoznać wniesione odwołanie, mając na uwadze także przepis art.136 kpa.

Reasumując, biorąc pod rozwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny należy stwierdzić, iż w sprawie niniejszej nie zostały bez żadnych wątpliwości wykazane przesłanki obligujące organ do wydania decyzji zobowiązującej skarżącą wraz z dziećmi do powrotu, nie zostały bowiem wyjaśnione wszelkie okoliczności przemawiające za ewentualnym zaniechaniem zobowiązania cudzoziemki do powrotu ze względów humanitarnych. Wobec powyższego należy uznać, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie Szefa Urzędu wydane zostało przedwcześnie.

Natomiast w ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi, tym bardziej w sytuacji, kiedy cudzoziemka dwukrotnie przekraczała granicę zamierzając wraz z mężem i dziećmi poszukiwać ochrony międzynarodowej w [...]i tam układać swoje życie rodzinne i zawodowe. W tym kontekście, zdaniem Sądu, przyjęta w zaskarżonej decyzji ocena zgromadzonych dowodów jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak również z wytycznymi wynikającymi z orzecznictwa sądowego w podobnych sprawach.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt I sentencji wyroku w oparciu o art.145 § 1 ust. 1 pkt c p p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 ppsa.