Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 410/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2007-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 145 par. 1 pkt 2, art 134 par. 1, art 135, art 152, art 200 i art 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Ryszard Bryk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komisji Rekrutacyjnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] na rzecz skarżącej E. K. kwotę 587 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] po rozpoznaniu odwołania E. K. od decyzji Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów niestacjonarnych postanowił oddalić odwołanie.

W podstawie prawnej powołał art. 169 ust. 8 ustawy z dnia 27.07.2005 r. Prawo o Szkolnictwie Wyższym /Dz. U. nr 164, poz. 1365, ze zm./ oraz art. 104 k.p.a.

W uzasadnieniu Rektor stwierdził, że decyzją z dnia [...] września 2006 r., Nr [...] Przewodniczący Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej odmówił przyjęcia E. K. na I rok studiów niestacjonarnych z powodu "niewystarczającej liczby punktów". W oparciu o § 6 ust. 4 regulaminu określającego warunki i tryb rekrutacji na studia w PWSZ [...] na rok akademicki 2006/2007 wprowadzone uchwałą Senatu PWSZ nr [...] z dnia 10.03.2006 r. wskazał, że E. K. uzyskała w czasie procesu rekrutacyjnego 90 punktów, zaś minimalna ilość punktów uprawniająca do przyjęcia wynosiła 90, a w przypadku większej liczby kandydatów z tą samą ilością uzyskanych punktów decydowała kolejność zgłoszeń.

Podano, że trójka kandydatów na studia otrzymała taką samą liczbę punktów i zostali oni przyjęci, ponieważ ich podania wpłynęły w dniach 28.06, 28.06 i 23.08 i zostali oni zarejestrowani w rejestrze zgłoszeń pod numerami 11, 13 i 57. Natomiast podanie skarżącej wpłynęło w dniu 23.08.2006 r. i zostało zarejestrowane pod pozycją nr 60. W wyniku oczywistego błędu osoby dokonującej rejestracji podań początkowo nadano teczce E. K. numer 58.

Rektor uznał, że skoro w sprawie nie naruszono przepisów obowiązujących dotyczących warunków i trybu rekrutacji na studia to odwołanie należało oddalić.

Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła E. K. wnosząc o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uznanie rekrutacji na studia finansowane z projektu w ramach zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004-2006 za niewłaściwą, a tym samym za nieważną. W uzasadnieniu skargi podniosła:

1. Zgodnie z art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27.07.2005 r. Prawo o Szkolnictwie Wyższym /Dz. U. nr 164, poz. 1365, ze zm./ kryteria przyjęć powinny zostać podane do publicznej wiadomości do dnia 31 maja, a nie zostały one podane do dnia wniesienia skargi. Dodatkowo wskazała, że PWSZ [...] trzykrotnie podczas rekrutacji zmieniła kryteria przyjęć, co nie jest zgodne z prawem.

2. W czasie rekrutacji na studia finansowane z projektu PWSZ pobierała nielegalnie opłatę rekrutacyjną.

3. Rekrutacja na Studia Pomostowe dla Pielęgniarek typ "D" realizowane w ramach działania 2.1 ZPORR powinna być prowadzona odrębnie od dnia 7.07.2006 r., tj. od dnia wpływu wniosku o dofinansowanie do Instytucji Wdrażającej, a nie jak na studia organizowane przez PWSZ. Osoby, które wpisały się na listę między 6.06.2006 r., a 7.07.2006 r. zapisywały się na studia odpłatne, a więc nie do projektu i nie powinny zatem brać udziału w projekcie. Z chwilą, gdy PWSZ [...] wystąpiła o dofinansowanie, na liście było już kilkunastu kandydatów, a więc nie dano równej szansy wszystkim chętnym.

4. Wskazała, że jej wniosek został początkowo zatwierdzony, a potem dowiedziała się, że nie spełnia wszystkich kryteriów.

5. Odmówiono skarżącej wpisu na listę rezerwową podając, że nie spełnia kryterium ale nie wskazano jakiego.

6. Skarżąca podała, że odmówiono jej przyjęcia na Studia Pomostowe dla Pielęgniarek typ "D" z powodu rzekomo niewystarczającej ilości punktów, a w uzasadnieniu tej decyzji podano ilość punktów, która jest równocześnie progową ilością punktów uprawniającą do przyjęcia na studia. Jej zdaniem jest to złe uzasadnienie decyzji i z tą liczbą punktów są osoby zapisujące się w czerwcu a więc w czasie gdy PWSZ nie mogła jeszcze prowadzić i nie prowadziła rekrutacji do tego projektu. Wskazała, że z progową liczbą punktów PWSZ przyjęła na studia trzy osoby z numerami 11, 13 i 57. Ta ostatnia osoba została zarejestrowana w tym samym dniu, co skarżąca. Już w pierwszych zajęciach z udziału w projekcie zrezygnowało kilka osób i zgodnie z regulaminem szkoła powinna była przy przyjęciu na zwolnione miejsca powiadomić kolejne osoby z listy.

7. W dniu [...].09.2006 r. została podjęta decyzja o nie przyjęciu ją na studia, wysłano tą decyzję po 21 dniach dopiero 18.10.2006 r., a już od 13.10.2006 r. trwały zajęcia. Jej zdaniem było to działanie celowe, aby gdy złoży odwołanie to nawet przy jego pozytywnym rozpatrzeniu nie będzie mogła podjąć studiów, bo zajęcia już się odbywały.

8. Pismem z dnia 9.10.2006 r. zwróciła się do prorektora Z. M. by ten zbadał przebieg i zasady rekrutacji na Studia Pomostowe dla Pielęgniarek typ "D" i do dnia wniesienia skargi nie otrzymała na nie odpowiedzi.

9. W dniu 17.10.2006 r. skierowała pismo do rektora R. F. z prośbą o zbadanie zasad i przebiegu rekrutacji i mimo ponagleń do dnia wniesienia skargi nie otrzymała żadnej odpowiedzi.

10. W dniu 17.10.2006 r. wniosła do Wojewódzkiego Urzędu Pracy prośbę o wyjaśnienie nieprawidłowości podczas rekrutacji prowadzonej przez PWSZ [...] na Studia Pomostowe dla pielęgniarek typ "D" realizowane w ramach ZPORR działanie 2.1. Wskazany Urząd Pracy przeprowadził kontrolę rekrutacji i w dniu 13.11.2006 r. otrzymała pismo wyjaśniające, które potwierdziło nieprawidłowości i błędy podczas rekrutacji. Kontrolujący uznali, że rekrutacja na studia, na które się starała, przebiegała od początku nieprawidłowo i według ich opinii rekrutacji prowadzonej od 6.06.2006 r. do 7.07.2006 r. nie można uznać za rekrutację do projektu. Skarżąca ma wątpliwości, czy błędna rekrutacja nie powinna zostać uznana za nieważną.

W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż skarżąca złożyła w dniu 23.08.2006 r. dwa formularze rekrutacyjne o przyjęcie na studia I stopnia i na studia pomostowe dla pielęgniarek typ D finansowane ze środków Unii Europejskiej.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...].09.2006 r. nie przyjęto skarżącej na I rok studiów niestacjonarnych /zaocznych/ na podstawie § 6 ust. 4 regulaminu określającego warunki i tryb rekrutacji na studia wprowadzonego uchwałą Senatu nr [...] z dnia 10.03.2006 r. z powodu "niewystarczającej liczby punktów".

Skarżąca nie mogła być również przyjęta na studia pomostowe, bo nie spełniała podstawowego kryterium, jakim było pozostawanie w zatrudnieniu, co znajduje potwierdzenie w piśmie Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 10.11.2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, który stanowi, że sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty administracyjne pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z powołanego przepisu wynika również, że przy tej kontroli sąd z reguły bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a., stanowi że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, natomiast nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli ma obowiązek brać pod uwagę uchybienia procesowe i materialnoprawne popełnione przez organy w toku postępowania administracyjnego i przy ferowaniu decyzji o jakich nie wspomniano w skardze.

Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dla przykładu na podstawie tego przepisu może uchylić lub stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji.

W aktach sprawy administracyjnej znajdują się dwa formularze rekrutacyjne na studia niestacjonarne kierunek pielęgniarstwo z tej samej daty /23.08.2006 r./ podpisane przez skarżącą E. K.

W pierwszym podano, że formularz wpłynął do kancelarii tej uczelni w dniu 23.08.2006 r. i jest oznaczony numerem akt [...] /k. 2 akt administracyjnych/.

Drugi o nazwie "Formularz Rekrutacyjny Na Studia Pomostowe Dla Pielęgniarek Typ "D", nr akt [...], wpłynął do Szkoły w dniu 23.08.2006 r.

W tym drugim formularzu podano, że studia pomostowe są realizowane w ramach projektu finansowanego ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz z budżetu państwa, czyli były to studia bezpłatne.

Rekrutację na studia niestacjonarne, kierunek pielęgniarstwo odpłatne i bezpłatne pomostowe realizowano według ustaleń zawartych w uchwale Senatu nr [...] z dnia 10.03.2006 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na studia w PWSZ [...] na rok akademicki 2006/2007.

Warunkiem przyjęcia na studia było uzyskanie przez kandydata progowej liczy punktów przeliczeniowych ze świadectwa dojrzałości lub maturalnego z przedmiotów: biologia, chemia, język polski, język obcy nowożytny wskazany przez kandydata, rozmowę kwalifikacyjną. Progowa liczba punktów wynosiła 90. W przypadku większej liczby kandydatów z tą samą ilością uzyskanych punktów decydowała kolejność zgłoszeń. Ze wskazanej uchwały Senatu wynika też, że dokumenty o przyjęcie na studia niestacjonarne miały być składane w okresie od 6.06.2006 r. do 15.09.2006 r. Z protokołu postępowania kwalifikacyjnego z dnia 27.09.2006 r. podpisanego przez Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej w Instytucie Pielęgniarstwa wynika, że skarżąca według punktacji egzaminu dojrzałości uzyskała 90 punktów.

Tą samą ilość punktów uzyskały jeszcze trzy kandydatki, które złożyły dokumenty 28.06.2006 r. /2 osoby/ i 23.08.2006 r. /jedna osoba/. Te osoby zostały przyjęte na studia.

Z pisma Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 10.11.2006 r., Nr [...] /k. 54-55 akt sądowych/ wynika, że Urząd ten w dniu 20.10.2006 r. przeprowadził w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] kontrolę dotyczącą rekrutacji do projektu "Studia pomostowe dla pielęgniarek typ D".

Kontrolujący m. innymi stwierdził, że PWSZ [...] połączyła rekrutację na studia płatne organizowane przez uczelnię z rekrutacją do projektu "studia pomostowe...". Rekrutacja rozpoczęła się w dniu 6.06.2006 r., ale nie można uznać jej za rekrutację do w/w projektu pomostowego, która powinna być przeprowadzona odrębnie i winna rozpocząć się w dniu 7.07.2006 r., czyli z dniem wpływu wniosku o dofinansowanie projektu do Instytucji Wdrażającej. Wcześniej PWSZ powinna określić warunki niezbędne do zakwalifikowania się na studia pomostowe niestacjonarne oraz przygotować listę niezbędnych dokumentów aplikacyjnych, bo tylko w takim przypadku kandydaci na studia mieliby pełną jasność sytuacji, czy zapisują się na studia finansowane w ramach projektu, czy na studia niestacjonarne płatne organizowane przez uczelnię. Przy ubieganiu się na studia pomostowe, szkoła nie powinna pobierać od kandydatów opłaty rekrutacyjnej. W rzeczonym piśmie Instytucja Zarządzająca Zintegrowanym Programem Operacyjnym Rozwoju Regionalnego /skrót ZPORR/ stwierdziła, że skarżąca nie spełniała warunków do przyjęcia jej na studia pomostowe typu D, ponieważ nie wykonywała zawodu pielęgniarki, ale dodała, że przedmiotowy projekt "nie wyklucza możliwości rekrutacji do udziału w projekcie pielęgniarek i położonych aktualnie nie świadczących pracy w zawodzie, należy mieć jednak na uwadze, iż ustawa wskazuje na okres 5 lat, po których pielęgniarki i położne nie praktykujące w zawodzie tracą uprawnienia do jego wykonywania". Takiego kryterium według w/w Urzędu skarżąca nie spełniała.

Odmienne stanowisko w tej kwestii wyraziło Ministerstwo Rozwoju Regionalnego i w piśmie z dnia 11.01.2007 r., Nr [...] stwierdziło, że E. K. "spełnia kryteria Beneficjenta Ostatecznego projektu z zakresu studiów zawodowych dla pielęgniarek i położonych, możliwego do realizacji w ramach Działania 2.1 ZPORR".

Komisja Rekrutacyjna PWSZ [...], decyzją z dnia [...].09.2006 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 169 ust. 7 ustawy z dnia 27.07.2005 r. – Prawo o Szkolnictwie Wyższym /Dz. U. nr 164, poz. 1365, z późn. zm./ oraz art. 104 k.p.a. zawiadomiła skarżącą, iż nie została przyjęta na I rok studiów niestacjonarnych, kierunek Pielęgniarstwo. W uzasadnieniu decyzji ograniczono się tylko do passusu: "z powodu niewystarczającej liczby punktów".

Na podstawie tej decyzji nie można ustalić, czy odmowa przyjęcia odnosi się do studiów płatnych czy bezpłatnych w ramach programu ZPORR.

W aktach sprawy administracyjnej nie ma dowodu doręczenia tej decyzji skarżącej, zatem Sąd pismem z dnia 13.06.2007 r. /k. 106 akt sądowych/ wezwał PWSZ o doręczenie dowodu doręczenia tej decyzji skarżącej, albo innych dowodów stwierdzających datę doręczenia.

Odpowiadając na wezwanie Rektor tej szkoły w piśmie z dnia 25.06.2007 r. wyjaśnił, iż decyzja Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...].09.2006 r. została wysłana do E. K. w dniu 18.10.2006 r. /k. 108 akt sądowych/. Odwołanie od tej decyzji wpłynęło do Kancelarii PWSZ [...] w dniu 20.10.2006 r. /k. 2 akt sądowych/, zatem zostało wniesione w ustawowym terminie.

Decyzją z dnia [...].10.2006 r., nr [...], Rektor PWSZ [...] "oddalił odwołanie".

W podstawie prawnej powołał art. 169 ust. 8 ustawy z dnia 27.07.2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym /Dz. U. nr 164, poz. 1365, z późn. zm./ oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji również nie wyjaśnił, czy odmowa przyjęcia skarżącej na I rok studiów z zakresu pielęgniarstwa odnosiła się do studiów niestacjonarnych płatnych czy bezpłatnych w ramach programu ZPORR.

Dopiero w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że skarżąca złożyła w dniu 23.08.2006 r. dwa formularze rekrutacyjne o przyjęcie na studia I stopnia i na studia pomostowe dla pielęgniarek typu D finansowanego ze środków Unii Europejskiej. Decyzja organu I instancji z dnia [...].09.2006 r. dotyczy odmowy przyjęcia na I rok studiów zaocznych. Wyjaśnił, że nie mogła być również przyjęta na studia pomostowe, bo nie pozostawała w zatrudnieniu.

Na rozprawie sądowej skarżąca wyjaśniła, że starała się tylko o studia pomostowe typu D i dodała, że istotnie złożyła dwa formularze, bo okazało się, że pierwszy nie odpowiadał warunkom formalnym.

Wyjaśnienia skarżącej są adekwatne do treści tych formularzy, bowiem pierwszy tyczy się studiów płatnych, a drugi studiów pomostowych dla pielęgniarek typu D. W obydwu tych formularzach w rubryce Nr akt podano "[...]" z czego wynika, iż oba dotyczą studiów pomostowych, a przyczyną sporządzenia drugiego było tylko to, że został sporządzony na niewłaściwym druku.

Przedmiotowe decyzje zdaniem Sądu zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego zostały ściśle określone w art. 138 k.p.a., przeto rozstrzygnięcie, tego organu musi przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie.

Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać n/w decyzje:

- utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję albo

- uchylić zaskarżoną decyzję w całości, albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, bądź uchylić decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, albo

- umorzyć postępowanie odwoławcze /art. 138 § 1 k.p.a./,

- uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części /art. 138 § 2 k.p.a./.

Zaskarżona decyzja z dnia [...].10.2006 r., Nr [...] "oddalająca odwołanie" ma postać nie przewidzianą w art. 138 k.p.a.

Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji nie przewidziane w art. 138 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest to ciężkie naruszenie przepisów postępowania, także i z tej racji, że nie można traktować "oddalenia odwołania" za równoznaczne z utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji.

Po drugie, organ odwoławczy wydał taką decyzję w sytuacji, gdy przedmiot sprawy nie został określony przez organ I instancji.

Chodzi tu o to, czy odmowa przyjęcia na studia odnosiła się do studiów zaocznych /płatnych/, czy do nieodpłatnych studiów pomostowych finansowanych ze środków Unii Europejskiej.

Wyjaśnienie tej kwestii w odpowiedzi na skargę nie może być brane pod uwagę, bowiem w odpowiedzi na skargę nie można uzupełniać uzasadnienia decyzji, a po drugie nie da się ono pogodzić z rejestracją złożonych formularzy, na których wyraźnie zaznaczono, iż dotyczą studiów pomostowych typu D dla pielęgniarek. W takiej sytuacji rozstrzygnięcia nie dotyczyły rzeczywistego przedmiotu sprawy.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność decyzji obu instancji /punkt I wyroku/.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. W skład zasądzonych kosztów od strony przeciwnej na rzecz skarżącej weszły następujące składniki:

- 50 zł – połowa wpisu od skargi kasacyjnej /k. 43, 66 i 70/,

- 100 zł – połowa wpisu od skargi /k. 99 i 66/,

- 437 zł (360 zł plus 22% VAT) - wynagrodzenie radcy prawnego podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług /§ 2 ust. 1-3 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 litera c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. nr 163, poz. 1349, ze zm./.