Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 866/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2054/11 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.C. i E.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 13 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2054/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E.M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał na wysokie obroty finansowe przedsiębiorstwa skarżącego. W 2009 r. strona uzyskała przychód z działalności gospodarczej w wysokości 154.926,61 (koszty wyniosły 146.816,28 zł), w 2010 r. przychód kształtował się na poziomie 124.165,57 zł (koszty jego uzyskania wyniosły 119.080,89 zł). W 2011 r. działalność gospodarcza przyniosła skarżącemu dochód w wysokości 2.584,38 zł (przy przychodzie 64.243,47 zł i kosztach 61.659,09 zł). Sąd ustalił, że łączny miesięczny dochód skarżącego wynosi 2.810,00 zł przy deklarowanych kosztach utrzymania do 800,00 zł. Porównanie powyższych danych, zwłaszcza obrotów przedsiębiorstwa skarżącego, z kwotą należnych w czterech sprawach wpisów (800 zł) doprowadziło Sąd pierwszej instancji do uznania, że skarżący jest w stanie (solidarnie ze wspólnikiem) sfinansować koszty postępowania ze środków przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd zaznaczył, że konieczność spłacania kredytów bankowych nie może być traktowana priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (w tym ustanowienia pełnomocnika z wyboru). Odnosząc się do obciążeń finansowych skarżącego związanych ze spłatą zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd zaznaczył, że wnioskodawca systematycznie spłaca zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek. Z nadesłanych materiałów nie wynika też, by spłata zaciągniętych kredytów i pożyczek stanowiła zagrożenie dla bytu skarżącego i uniemożliwiała ponoszenie kosztów postępowania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący wskazał, że, z uwagi na duże obciążenie finansowe oraz konieczność zaciągnięcia dalszych pożyczek, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Zobowiązania spółki wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekraczają 18.000,00 zł; na mocy układu ratalnego z ZUS spółka spłaca miesięcznie kwotę 500,00 zł. Skarżący zaznaczył przy tym, że "zobowiązania wobec ZUS są obligatoryjne, każde opóźnienie płatności według zawartej umowy może spowodować egzekucję i ewentualną likwidację firmy". Oprócz wspomnianych zaległości na spółce ciążą wydatki bieżące, tj. amortyzacja 14-letniego samochodu, spłata bieżących rachunków eksploatacyjnych sklepu oraz koszty usuwania awarii urządzeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał subsumcji ustaleń faktycznych pod normę określającą przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Analiza dokumentów i oświadczeń skarżącego zawartych w aktach sprawy, doprowadziła Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do słusznej konstatacji, że skarżący nie spełnił warunków przyznania uprawnienia wskazanego w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a). Zgodnie z tym przepisem, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Za uwzględnieniem zażalenia nie może przemawiać argumentacja skarżącego, który powołuje się na konieczność zaciągania nowych pożyczek w celu zapewnienia przedsiębiorstwu stabilności finansowej. Obciążenia finansowe związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, w szczególności jeśli te wydatki, z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia, są relatywnie niewielkie, nawet przy uwzględnieniu wielości zainicjowanych postępowań sądowych.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który zauważył, że z dokumentów źródłowych rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby dotychczasowe obciążenia kredytowe stanowiły zagrożenie dla bytu skarżącego. Tym samym nie mogą one stanowić przeszkody dla ponoszenia przez stronę kosztów sądowych. W sprzeczności z argumentacją skarżącego, powoływaną w celu skorzystania z tzw. prawa ubogich, stoi fakt przyznania mu kredytu przez E. S.A.. Aby uzyskać, a następnie spłacać kredyt, skarżący winien był uprzednio wykazać zdolność kredytową, czyli zdolność do terminowej spłaty zadłużenia wraz z towarzyszącymi mu kosztami dodatkowymi. Skoro konieczne było wykazanie odpowiedniego zabezpieczenia wierzytelności wobec banku, to trudno uznać, aby skarżący nie miał zabezpieczonych innych należności związanych z utrzymaniem rodziny czy z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym ewentualnych kosztów postępowania.

Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, że skarżący nie wykazała, iż spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.