Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1873/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 187 par. 2, art. 269
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10, art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 lutego 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 11 marca 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/kolegium) na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa) podjęło zawieszone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1964 r. nr [...] odmawiającego ustanowienia na rzecz M. i S. K. prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...], położonej przy al. [...] rej. hip. [...] plac nr [...] z "[...]" nr hip [...] (pkt 1 postanowienia), na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesiło postępowanie w tym przedmiocie do czasu ustalenia następstwa prawnego po T. B. (pkt 2 postanowienia) oraz na podstawie art. 100 § 1 kpa wezwało wnioskodawcę do podjęcia postępowania zmierzającego do ustalenia następstwa prawnego po T. B. w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia (pkt 3 postanowienia). Pismem z 3 kwietnia 2019 r. R. P. (dalej jako skarżący) wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie pkt 2 i 3 ww. postanowienia.

Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. znak: [...] kolegium utrzymało w mocy własne postanowienie z 11 marca 2019 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniesiono, że wyrokiem z 11 września 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 324/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji kolegium znak: [...] i [...] stwierdzającej wydanie ww. orzeczenia administracyjnego z naruszeniem prawa, ze względu na ich skierowanie do osób zmarłych, i nakazał jednocześnie ustalenie aktualnego kręgu stron postępowania, tj. wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych w budynku posadowionym na przedmiotowej nieruchomości. 28 lutego 2019 r. do organu wpłynął akt zgonu T. B. i W. T.. Jak wcześniej ustalono, T. B. był właścicielem lokalu w budynku przy Al. [...] i w związku z tym był stroną postępowania w niniejszej sprawie, a zatem zachodzi konieczność ustalenia jego następcy prawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 sierpnia 2019 r. skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

1. art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) w zw. z art. 28 kpa poprzez błędne zawieszenie postępowania na skutek uznania niezgodnie z aktualną wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 28 marca 2018 r., sygn. akt III CZP 46/17, zgodnie z którą stronami postępowania nadzwyczajnego powinny być jedynie osoby do których decyzję tę skierowano;

2. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że istniały przesłanki do jego uchylenia.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia wydanego w pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W powołanej przez skarżącego uchwale Sąd Najwyższy uznał jedynie (na płaszczyźnie stricte cywilistycznej), że źródłem poniesionej przez byłego właściciela nieruchomości bądź jego następców prawnych szkody jest niezgodna z prawem ostateczna odmowna decyzja dekretowa, która powodowała utratę własności do całego budynku i lokali mieszkalnych, a nie wydana z naruszeniem prawa decyzja, zezwalająca na sprzedaż lokali w budynku położonym na tej nieruchomości. W uchwale tej Sąd Najwyższy nie odnosił się w ogóle do pojęcia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego Niezasadne jest zatem odwoływanie się do ww. uchwały w kontekście istnienia interesu prawnego po stronie właścicieli lokali w niniejszym postępowaniu. Poza tym, zgodnie z art. 187 § 2 ppsa i art. 269 ppsa dla sądów administracyjnych wiążący charakter mają jedynie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że stronami postępowań w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych są nie tylko następcy prawni byłego właściciela, ale także każdy podmiot, któremu obecnie przysługują prawa rzeczowe do tej nieruchomości, a więc również właściciele lokali. Wynika to z tego, że właściciele lokali są jednocześnie właścicielami części wspólnych budynku i urządzeń a także współużytkownikami wieczystymi gruntu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 626/14).

Zgodnie z art. 10 kpa w toczącym się postępowaniu administracyjnym muszą brać udział wszystkie strony tego postępowania, w tym następcy prawni zmarłych stron, zaś pominięcie strony, zgodnie z art. 145 §1 pkt 4 kpa, jest przesłanką do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie nie zostali dotychczas ustaleni następcy prawni zmarłego T. B. – który jako właściciel lokalu był stroną postępowania. Podstawą do uznania konkretnych osób za spadkobierców i następców prawnych może być jedynie postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt notarialny poświadczenia dziedziczenia, zaś organ nie ma uprawnień do tego aby ustalić krąg spadkobierców we własnym zakresie, jak również do tego aby zainicjować w tym zakresie postępowanie przed sądem powszechnym czy wystąpić o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia. Wobec powyższego zawieszenie postępowania do czasu ustalenia następców prawnych zmarłego T. B. z jednoczesnym wezwaniem wnioskodawcy do podjęcia czynności w celu ustalenia następców prawnych wymienionego jest prawidłowe. Istotne znaczenie ma też stanowisko, jakie zajął w tej sprawie tut. Sąd administracyjny w wyroku I SA/Wa 324/08. Wskazał mianowicie, że "stronami postępowania nadzorczego winni być żyjący w dacie wydania decyzji nadzorczych właściciele lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym na gruncie dekretowym". Stanowiskiem tym i organy administracji i Sąd orzekający w niniejszej sprawie - są związani w trybie art. 153 ppsa, zaś przywołana przez skarżącego uchwała Sądu Najwyższego związania tego nie eliminuje.

Dlatego na podstawie art. 151 ppsa Sąd skargę oddalił.