Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 746/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 , art. 137
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 138 par 2 , art. 7 w zw. z art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Iwona Niżnik – Dobosz (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi C.R. na decyzję Wojewody z dnia 30 kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej C.R. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 30 kwietnia 2015 r. znak [...] na podstawie:

- art. 9 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.)

- art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm. zwanego dalej k.p.a.)

po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta Z. reprezentowanej przez Burmistrza Miasta Z. od decyzji Starosty T. z 12 września 2014 r. nr [...] ,

uchylił zaskarżoną decyzję Starosty T. z 12 września 2014 r. nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z 12 września 2014 r. nr [...] , Starosta T. orzekł o zwrocie nieruchomości, oznaczonej zgodnie z projektem podziału nieruchomości, sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. L.G. przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 maja 2014 r. pod numerem ewid. [...] jako działka ewid. [...] obr. [...] o pow. 0,1114 ha na rzecz C.R. i M.B. oraz o rozliczeniach z tym związanych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Gmina Miasto Z. reprezentowana przez Burmistrza Miasta Z. podnosząc m. in., iż: zgodnie z decyzją Nr [...] z dnia 23 stycznia 1968 r. znak: [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. o lokalizacji szczegółowej osiedla "[...] " wraz z załącznikiem graficznym do tej decyzji w postaci Planu Ogólnego Zagospodarowania Terenu - Plansza Podstawowa, nabyta nieruchomość miała stanowić niezabudowany teren zielony z utrzymaniem istniejących drzew oraz projektowanym nasadzeniem nowych drzew. Przez teren przebiegać miał także chodnik pieszy. Podstawą zwrotu nieruchomości, orzeczonego niniejsza decyzją, jest wg Starosty T. fakt niezrealizowania celu wywłaszczenia w terminie wynikającym z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. 2014.518 ze zm.) Skarżący nie może się zgodzić z taką argumentacją. (...) Burmistrz Miasta Z. w toku zbierania materiału dowodowego ustalił, a następnie pismami z dnia 18 lutego 2014 r. oraz z dnia 6 marca 2014 r. zawnioskował do Starosty T. o przesłuchanie w charakterze świadków osób, których zeznania mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Dla skarżącego zupełnie niezrozumiały jest fakt nie ustosunkowania się do wniosku Burmistrza w toku postępowania (o co wielokrotnie wnosił) a następnie odrzucenia tego dowodu na podstawie argumentu, że w toku wcześniej prowadzonego postępowania dowodowego podczas rozprawy administracyjnej w dniu 10 października 2008 r. byli już przesłuchiwani świadkowie. (...) Skoro zatem te same zeznania świadków , które w 2011 r. były dla Starosty T. podstawą do odmowy zwrotu, w obecnej decyzji stanowią dla niego argument przemawiający za niezrealizowaniem celu wywłaszczenia a więc docelowo - za zwrotem nieruchomości, zasadnym wydaje się wniosek Burmistrza Miasta Z. o powołanie kolejnych świadków, których zeznania mogą przyczynić się do jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego. Skarżący nie zgadza się również z interpretacją Starosty T. w zakresie analizy zdjęć lotniczych z dnia 10 października 1970 r. arkusz [...] szereg [...] nr [...] z dnia 7 października 1977 r. arkusz [...] szereg 3 nr [...] z dnia 4 lipca 1994 r. arkusz [...] szereg 5 nr [...] i z dnia 15 września 1999 r. arkusz [...] szereg 1 nr [...] Zdaniem skarżącego ww. dokumentacja fotograficzna stanowi niezbity dowód, że w ciągu 7 lat od daty nabycia przez Skarb Państwa na przedmiotowej nieruchomości wykonano szereg czynności związanych z realizacją celu wywłaszczenia, tj. urządzeniem terenu zielonego w ramach budowy osiedla mieszkaniowego [...] ". Porównanie zdjęć z 10 października 1970 r. i 7 października 1977 r. wskazuje, że nastąpiło wyburzenie istniejącego budynku mieszkalnego a teren w jego miejscu został zniwelowany. Zlikwidowany został urządzony podjazd do budynku oraz widoczne na zdjęciu grządki (warzywne?) a cały teren przekształcony został w teren zielony (trawnik). Zgodnie z ustaleniami zawartymi w decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] , znak: [...] z dnia 23 stycznia 1968 r. i załącznika graficznego do niej, zachowano istniejące drzewa zlokalizowane wzdłuż północnej granicy nieruchomości (ich cienie widać na zdjęciu z roku 1977). (...) Na podstawie zdjęć lotniczych pozyskanych z CODGiK nie sposób niestety jednoznacznie ustalić, czy nasadzenia nowych drzew nastąpiło w ciągu 10 lat od daty nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa (a więc do roku 1980). W zasobie brak zdjęć z tego okresu). Natomiast analiza zdjęcia z roku 1994 pozwala stwierdzić istnienie na przedmiotowej nieruchomości, oprócz zachowanych uprzednio drzew wzdłuż północnej granicy, także zielem w postaci kilkunastu drzew i krzewów obejmujących głównie obszar wzdłuż pozostałych granic nieruchomości. Nie ustalono precyzyjnej daty ich zasadzenia, jednak w świetle prowadzonego przed Starostą T. postępowania nie ma to istotnego znaczenia dla sprawy, ponieważ zieleń ta istnieje nieprzerwania do chwili obecnej co zdaniem skarżącego jest czynnikiem wystarczającym do nieuznania zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w świetle art. 136 i 137 UGN. Skarżący w toku postępowania przedstawił dowód na istnienie urządzonej i utrzymywanej zieleni przed rokiem 1991 w postaci pisma Zastępcy Prezesa ds. Gosp. Zasób. Mieszk. A,Ł. znak: [...] z dnia 14 maja 1991 r. do Burmistrza Miasta Z. i Gminy T. w sprawie utrzymywania porządku i czystości na terenie przedmiotowej nieruchomości. Pismo stanowi także pośredni dowód na realizację celu wywłaszczenia ponieważ wskazuje, że obszar pomiędzy budynkiem [...] a parkingiem przy AL [...] do dnia 1 maja 1991 r. (data wskazana w przedmiotowym piśmie) utrzymywany był przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową jako teren osiedla mieszkaniowego. (...) Sam fakt nie zrealizowania na przedmiotowym terenie jednego z chodników uwidocznionych w projekcie (a w zasadzie: zrealizowania go w innym niż na projekcie przebiegu) wynika z odstąpienia od realizacji położonego w północnym-wschodnim narożniku osiedla budynku (obecnie [...] jako obiektu 4-segmentowego na rzecz znacznie mniejszego obiektu l-segmentowego. Wobec powyższego budowa chodnika do nieistniejących części budynku nie miała uzasadnienia. Nie zmieniło to w żaden sposób zasadniczej i głównej funkcji terenu, który wraz z obszarem przyległym (m. in. częścią działki ewidencyjnej nr [...] ) tworzy zwarty i konsekwentny obszar zieleni, stanowiąc swoisty "bufor" pomiędzy osiedlem mieszkaniowym [...] a AL [...] . Wywłaszczenie obszaru p. bud. l. kat. [...] oraz p. gr. 1. kat. [...] nie było celem samym w sobie lecz stanowiło element wielkiego przedsięwzięcia jakim była budowa os. [...] i tak też - całościowo - należy je analizować. W ocenie skarżącego Starosta takiej całościowej analizy nie dokonał, skupiając się na marginalnym problemie innego przebiegu chodnika. Starosta T. w zaskarżanej decyzji wielokrotnie powołuje się na wiążący go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1554/11, w szczególności stwierdzenie Sądu, "należało (...) uznać, iż na wnioskowanej do zwrotu działce nie zrealizowano celu wywłaszczenia, tj. nie urządzono żadnej zieleni osiedlowej ". Kluczowym - o czym Starosta zdaje się nie pamiętać - jest tu określenie Sądu "na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego" Zdaniem skarżącego wyrok ten nie narzuca organowi I instancji konkretnego rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania a jedynie nakłada na niego obowiązek prawidłowej i pełnej analizy dotychczas posiadanych (niewystarczających do obiektywnego rozstrzygnięcia) oraz ewentualnych przyszłych dowodów. Należy podkreślić, że Starosta T. w posiadanie szeregu istotnych dowodów wszedł po 6 grudnia 2012 r., zatem Sąd w oczywisty sposób nie mógł wziąć ich pod uwagę w swoim wyroku. (...) Wobec powyższego, Burmistrz Miasta Z. wnosi jak na wstępie o uchylenie decyzji Starosty T. z dnia 12 września 2014 r. w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, z uwzględnieniem i szczegółową analizą całości materiału dowodowego, w szczególności dowodów i wniosków przekazanych po 6 grudnia 2012 r. "

Wojewoda stwierdził, w pierwszej kolejności, iż prawomocnym wyrokiem z 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1554/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z 16 sierpnia 2011 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty T. z 14 marca 2011 r. nr [...] , o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki ewid. nr [...] obr. [...] m. Z. na rzecz H.W. i C.R. .

Organ zauważył, iż już po wydaniu w sprawie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1554/11, do akt sprawy pozyskano nowy dowód - zdjęcia lotnicze wnioskowanego do zwrotu terenu, pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. co skutkuje tym, iż w sprawie doszło do zmiany jej stanu faktycznego o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

W niniejszej sprawie istotą postępowania jest ustalenie, czy w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jest zebranie materiału dowodowego, potwierdzającego lub negującego, występowanie wymienionych wyżej przesłanek zbędności.

Organ podkreślił, iż w wyroku z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe oznacza, iż przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi się do sposobu wykładni przepisu art. 137 ust. 1 ugn w zakresie jego pkt 2 dotyczącego dziesięcioletniego terminu przewidzianego na zakończenie realizacji celu wywłaszczenia.

Organ podniósł, iż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że nieruchomość oznaczona jako parcela budowlana [...] oraz parcela gruntowa [...] gm. akt. Z. została nabyta przez Skarb Państwa umową sprzedaży z 9 października 1970 r. sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] , na cele realizacji Osiedla Mieszkaniowego [...] w Z. , zgodnie z decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. Nr [...] z 23 stycznia 1968 r. znak:[...] , ustalającą lokalizację osiedla mieszkaniowego [...]

Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków A.M. i J.R. , zdjęcia lotnicze przedmiotowej nieruchomości oraz analizując uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1554/11, Starosta T. stwierdził, że nieruchomość, obecnie oznaczona jako działka nr [...] obr [...] stała się zbędna na cel wywłaszczenia, określony jako realizacja Osiedla Mieszkaniowego [...] w Z. , a zatem należało ją zwrócić na rzecz wnioskodawców.

Tymczasem organ odwoławczy po wnikliwej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym pozyskanych już po wydaniu w sprawie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1554/11 zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na fakt, iż wskazanie celu wywłaszczenia w umowie sprzedaży z 9 października 1970 r. miało miejsce w sposób bardzo ogólny tj. jako "realizacja Osiedla Mieszkaniowego [...] w Z." Co prawda w oparciu o analizę załącznika graficznego do decyzji ustalającej lokalizację osiedla mieszkaniowego [...] organ I instancji ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość stanowić miała urządzony teren zielony, niezabudowany, na którym projektowano urządzenie chodników, posadzenie nowych drzew oraz zachowanie drzew już istniejących to jednak podkreślił, co jednoznacznie wynika z procedury inwestycji budowlanej w zakresie budowy osiedla, iż realizacja tak dużej inwestycji posiada etapy zmierzające do pozyskania kolejnych zezwoleń odpowiednich organów wymagające spełnienia konkretnych warunków, w tym przedstawienia na poszczególnych etapach projektowania inwestycji coraz bardziej uszczegóławianych planów co przewiduje się do zrealizowania w konkretnych fragmentach całego obszaru inwestycji. Często zdarza się, że pierwotne zamierzenia (z ogólnych planów zagospodarowania terenu) uzyskują odmienny kształt od początkowych (tworzone są aneksy do wcześniejszych planów), oczywiście mieszczący się w granicach uzgodnień (decyzji, postanowień) determinowanych przepisami obowiązującego prawa. Zauważyć należy, iż często projekt pierwotny zostaje następnie uszczegóławiany, zmieniając nawet kształt i rozmieszczenie budynków w ramach tego samego terenu.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ wskazał, iż pozyskane zdjęcia lotnicze przedmiotowej nieruchomości stanowią dowód potwierdzający, że na tej nieruchomości powstała, tak jak planowano w momencie sporządzania planu realizacyjnego, zieleń. Organ zauważył, iż ze zdjęć tych nie wynika czy widoczna zieleń powstała na skutek zamierzonych działań właściwych jednostek czy też raczej, jak podnosi wnioskodawca zwrotu "kilka nowych drzewek po wschodniej stronie działki to samosiejki, które wyrosły po wyburzeniu i opuszczeniu posesji przez użytkowników". W związku z tym zauważyć również należy, iż urządzenie zieleni byłoby realizacją celu wywłaszczenia, jedynie w sytuacji, gdyby teren ten zagospodarowany został wskutek planowych i celowych działań stosownych podmiotów.

W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie może mieć zatem nie tylko dowód z dokumentów ale także dowód z przesłuchania świadków np. okolicznych mieszkańców czy też osób zatrudnionych przy realizacji osiedla mieszkaniowego "[...]dla ustalenia okoliczności dotyczących sposobu zagospodarowania przedmiotowej planowego urządzenia zieleni osiedlowej. Przesłuchany w sprawie do tej pory świadek A.M. zeznał, iż: "rosnące na przedmiotowej nieruchomości jesiony oraz jawory (...) mają ok. 60 lat i w dacie wywłaszczenia rosły już na działce (...) młode drzewka posadzone zostały po 2002 r. ", z kolei J.R. zeznał: "do 2002 r. na działce nie byty czynione żadne prace inwestycyjne ani nie były sadzone żadne drzewa. (...) Część z aktualnie rosnących drzew to samosiejki. "

Organ zauważył, iż treść powyższych zeznań z jednej strony przeczy pozyskanym zdjęciom nieruchomości, z których wynika, że już w roku 1994 znajdowały się na niej drzewa/krzewy, natomiast z drugiej strony świadczyć może o realizacji celu wywłaszczenia.

Zdaniem organu, sam brak urządzenia ciągu pieszego w miejscu wskazanym na planie realizacyjnym nie niweczy realizacji celu wywłaszczenia określonego jako realizacja osiedla mieszkaniowego. Skonstatować należy, że celem wywłaszczenia parceli budowlanej [...]. kat. [...] oraz parceli gruntowej 1. kat. [...] gm. akt. Z. była jednak realizacja Osiedla Mieszkaniowego [...] w Z. , a nie tylko urządzenie chodnika, a osiedle mieszkaniowe jest pojęciem ogólnym i obejmuje zarówno budynki mieszkalne, usługowe jak i drogi, ciągi piesze, a także i inne formy np. place zabaw dla dzieci, boiska i tereny zielone.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie w sytuacji gdyby zostało ustalone, iż jedynie lokalizacja chodnika odbiega od lokalizacji planowanej, co wydaje się iż nie powinno mieć wpływu na realizację celu wywłaszczenia określonego jako budowa osiedla mieszkaniowego.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie wpłynęła skarga C.R. , w której skarżąca zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 06 grudnia 2012 r. do sygn. akt II SA/Kr 1554/11, które to zgodnie w powołanym przepisem pozostawały wiążące dla organu II instancji;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2 oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż organ I instancji nie dokonał wyczerpującego zgromadzenia oraz prawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, jak również poprzez bezzasadne przyjęcie przez organ II instancji, iż wywłaszczoną nieruchomość wykorzystano w pełni w celu zgodnym z celem wywłaszczenia, podczas gdy na takie stwierdzenie nie pozwala zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wiążące ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 06 grudnia 2012 r. do sygn. akt II SA/Kr 1554/11,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. nr 115, poz. 741 z ze zm.) poprzez bezzasadne uznanie, by ustalenia dokonane przez organ I Instancji nie dawały podstaw do przyjęcia, iż wywłaszczona nieruchomość objęta zakresem postępowania stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i w związku z tym nie może podlegać zwróceniu skarżącej.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jej zdaniem organ II instancji w zupełności pominął ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 06 grudnia 2012 r.

W ocenie skarżącej żadna ze wskazanych okoliczności uzasadniających utratę mocy wiążącej nie miała miejsca.

Zdaniem skarżącej rzetelna analiza zdjęć na tle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie prowadzi jednak do wniosku, by zdjęcia powodowały zmianę istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie. Dokumentacja w postaci zdjęć w żaden sposób nie potwierdza, by przedsięwzięto jakiekolwiek działania celem urządzenia terenów zielonych dla planowanego osiedla oraz faktycznego zrealizowania celu wywłaszczenia nieruchomości.

W opinii skarżącej materiał poglądowy w postaci zdjęć nie zmienia w istotny sposób stanu faktycznego sprawy. Co więcej, w oparciu o dotychczas już zebrane dowody ustalić można, iż na działce co najmniej do momentu złożenia wniosku o zwrot nieruchomości (co ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie) nie były podejmowane żadne prace inwestycyjne, ani nie była sadzona żadna roślinność. Ustalenia te znajdują odzwierciedlenie chociażby w zeznaniach przesłuchanych już uprzednio w sprawie świadków.

Skarżąca podniosła, że ponowne przeprowadzanie postępowania dowodowego na okoliczności, które zostały już ustalone na podstawie dotychczas zebranych dowodów, zmierza wyłącznie do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania, które ciągnie się już od trzynastu lat.

Z załączonych (w kolejnym etapie postępowania) zdjęć nie wynika natomiast, by roślinność na nich uwidoczniona powstała na skutek celowego działania człowieka w okresie po dokonanym wywłaszczeniu. Powyższe ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, z którego wynika, iż nie dokonano żadnych działań celem urządzenia terenów zielonych jako części infrastruktury osiedla, co najmniej do momentu złożenia do właściwego organu wniosku o zwrot nieruchomości.

Zdaniem skarżącej uznać należy, iż organ II instancji zupełnie bezzasadnie odstąpił od wiążących ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonych w wyroku z dnia 06 grudnia 2012 r. do sygn. akt II SA/KR 1554/11.

Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2 oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż organ I instancji nie dokonał wyczerpującego zgromadzenia oraz prawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, jak również poprzez bezzasadne przyjęcie przez organ II instancji, iż wywłaszczoną nieruchomość wykorzystano w pełni w celu zgodnym z celem wywłaszczenia.

Jej zdaniem wbrew twierdzeniom organu II instancji, pozyskanie w ramach ponownego rozpoznania sprawy zdjęć lotniczych z dnia 10 października 1970 r., 7 października 1977 r., 4 lipca 1994 r., 15 września 1999 r. nie powoduje konieczności przeprowadzania dowodu z zeznań świadków, bowiem tego rodzaju dowody zostały już przeprowadzone. W oparciu o dotychczas już zebrane dowody ustalić bowiem można, iż na działce co najmniej do momentu złożenia wniosku o zwrot nieruchomości (co ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie) nie były podejmowane żadne prace inwestycyjne, ani nie była sadzona żadna roślinność. Ustalenia te znajdują odzwierciedlenie chociażby w zeznaniach przesłuchanych już uprzednio w sprawie świadków - np. J.R. , A.M. , z których to wyraźnie wynika, iż ewentualna nowa roślinność pojawiająca się na nieruchomości to samosiejki powstałe na skutek samoistnych działań przyrody, a nie człowieka.

W ocenie skarżącej organ II instancji naruszył art. 7 k.p.a. Nie zachodzi bowiem potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przesłuchiwanie nowych świadków na okoliczności, które można ustalić na podstawie zgromadzonych już dowodów.

Dodatkowego zważenia wymaga również, że zupełnie zbędnym byłoby przeprowadzanie dowodu z opinii dendrologicznej ustalającej wiek drzew rosnących na przedmiotowej nieruchomości, bowiem okoliczność ta nie będzie miała rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Ustalenie wieku drzew nie pozwoli na stwierdzenie, czy drzewa te zostały specjalnie posadzone w ramach realizacji celu wywłaszczenia. Dalece wątpliwym jest też, by wskazaną okoliczność (kluczową dla stwierdzenia realizacji celu wywłaszczenia w postaci stworzenia terenów zielonych na osiedlu) mógł ustalić biegły specjalizujący się w zakresie wiedzy dendrologicznej. Ponadto na dokonanie ustaleń w tym przedmiocie pozwala zebrany już w sprawie materiał dowodowy (chociażby zeznania świadków), który jednoznacznie wskazuje, iż roślinność znajdująca się na przedmiotowej działce, co najmniej do momentu złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, nie była wynikiem celowych działań człowieka i powstała na skutek samoczynnego działania przyrody. Natomiast żaden z dowodów przeprowadzonych w sprawie (również nowe dowody w postaci zdjęć lotniczych) nie wskazują, by na działce podjęto jakiekolwiek czynności mające na celu urządzenie zieleni osiedlowej jako infrastruktury osiedla. Zaznaczyć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 06 grudnia 2012 r. do sygn. akt II SA/KR 1554/11 nie poczynił żadnych wskazań co do konieczności przeprowadzania opinii biegłego.

W wątpliwość poddała również skarżąca, by i w pozostałym zakresie zrealizowano cel wywłaszczenia jakim była realizacja [...] i w Z. ", skoro jak wskazano w samym uzasadnieniu "odstąpiono od realizacji położonego w północno-wschodnim narożniku osiedla budynku jako obiektu 4 - segmentowego na rzecz znacznie mniejszego obiektu l - segmentowego". W tego rodzaju przypadku trudno zatem mówić jedynie o modyfikacji, a nie o zmianie celu dla którego dokonano wywłaszczenia. Ocena celu wywłaszczenia musi się opierać w pierwszej kolejności na dokumentach (lub dowodach zmierzających do odtworzenia dokumentów) w oparciu o które dokonano wywłaszczenia i dokumentach dotyczących planu realizacyjnego inwestycji zaplanowanych na wywłaszczonej nieruchomości. Ogólnikowe określenie celu wywłaszczenia nie może stanowić podstawy dowolnego uznania zgodnego z tym celem wykorzystania całego terenu na cele związane z budową osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą osiedla. W zakresie terenu całkowicie niewykorzystanego należy przyjąć, iż stał się on zbędny dla celów wywłaszczenia.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 136 oraz 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez bezzasadne uznanie, by ustalenia dokonane przez organ I Instancji nie dawały podstaw do przyjęcia, iż wywłaszczona nieruchomość objęta zakresem postępowania stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i w związku z tym może podlegać zwróceniu skarżącym. Tymczasem decyzja Starosty T. odpowiada prawu, a jej uchylenie i ewentualna bezzasadna kontynuacja już 13 - letniego postępowania nie korespondują z fundamentalnymi zasadami państwa prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania tej decyzji, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

W wyniku dokonanej przez Sąd oceny postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie przez Wojewodę należy stwierdzić, że skarga jest w większości uzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu jest kasacyjna decyzja Wojewody z dnia 30 kwietnia 2015 r., którą - po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta Z. reprezentowanej przez Burmistrza Miasta Z. od decyzji Starosty T. z 12 września 2014 r. - uchylił zaskarżoną decyzję Starosty T. z 12 września 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zgodnie z art. 138 k.p.a. " § 1. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

§ 2. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".

Organ II instancji korzystając z kompetencji kasacyjnych przychylił się do stanowiska skarżącej Gminy wnoszącej o uchylenie decyzji Starosty T. z dnia 12 września 2014 r. w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, a to z uwagi na powinność uwzględnienia i przeprowadzenia szczegółowej analizy całości materiału dowodowego, w szczególności dowodów i wniosków przekazanych przez Gminę do organu I instancji po dniu 6 grudnia 2012 r.

Zarazem Wojewoda w uzasadnieniu swojego stanowiska stwierdził, że pozyskane zdjęcia lotnicze przedmiotowej nieruchomości stanowią dowód potwierdzający, że na tej nieruchomości powstała, tak jak planowano w momencie sporządzania planu realizacyjnego, zieleń.

Organ II instancji zauważył, iż ze zdjęć tych nie wynika czy widoczna zieleń powstała na skutek zamierzonych działań właściwych jednostek czy też raczej, jak podnosi wnioskodawca zwrotu "kilka nowych drzewek po wschodniej stronie działki to samosiejki, które wyrosły po wyburzeniu i opuszczeniu posesji przez użytkowników".

W związku z tym organ II instancji stwierdził, iż urządzenie zieleni byłoby realizacją celu wywłaszczenia, jedynie w sytuacji, gdyby teren ten zagospodarowany został wskutek planowych i celowych działań stosownych podmiotów.

Z tymi ustaleniami organu II instancji Sąd się zgada, nie powtarzając argumentacji organu II instancji, którą w tym wypadku podziela. Zdaniem Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy nie pojawiły się w związku z przedmiotowymi zdjęciami dowody wprost świadczące o realizacji celu wywłaszczenia. Organ II instancji dalej kontynuuje, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie może mieć zatem, według tego organu, nie tylko dowód z dokumentów ale także dowód z przesłuchania świadków np. okolicznych mieszkańców czy też osób zatrudnionych przy realizacji osiedla mieszkaniowego "[...]" dla ustalenia okoliczności dotyczących sposobu zagospodarowania przedmiotowej planowego urządzenia zieleni osiedlowej. Przesłuchany w sprawie do tej pory jako świadek A.M. zeznał, iż: "rosnące na przedmiotowej nieruchomości jesiony oraz jawory (...) mają ok. 60 lat i w dacie wywłaszczenia rosły już na działce (.....) młode drzewka posadzone zostały po 2002 r. ", z kolei J.R. zeznał: "do 2002 r. na działce nie byty czynione żadne prace inwestycyjne ani nie były sadzone żadne drzewa. (...) Część z aktualnie rosnących drzew to samosiejki. "

Organ II instancji zauważył, iż treść powyższych zeznań z jednej strony przeczy pozyskanym zdjęciom nieruchomości, z których wynika, że już w roku 1994 znajdowały się na niej drzewa/krzewy, natomiast z drugiej strony świadczyć może o realizacji celu wywłaszczenia. Zdaniem organu, sam brak urządzenia ciągu pieszego w miejscu wskazanym na planie realizacyjnym nie niweczy realizacji celu wywłaszczenia określonego jako realizacja osiedla mieszkaniowego. Dalej, w przekonaniu organu, skonstatować należy, że celem wywłaszczenia parceli budowlanej [...]. kat. [...] oraz parceli gruntowej [...]. kat. [...] gm. akt. Z. była jednak realizacja Osiedla Mieszkaniowego [...] w Z. a nie tylko urządzenie chodnika, a osiedle mieszkaniowe jest pojęciem ogólnym i obejmuje zarówno budynki mieszkalne, usługowe jak i drogi, ciągi piesze, a także i inne formy np. place zabaw dla dzieci, boiska i tereny zielone.

W tym miejscu Sąd - wobec powyższych ustaleń organu II instancji - zwraca szczególną uwagę na fakt, że kontrolowane decyzje organu I i II instancji zostały wydane w wyniku uprzedniego prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1554/11, w którym skład rozpoznający wówczas sprawę, stwierdził, że "Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie prawa administracyjnego poglądem, swobodna ocena dowodów powinna być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, a to, przede wszystkim, wszechstronnego odniesienia się do całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz zachowania zasad prawidłowego i logicznego rozumowania. Organ rozstrzygający dokonał tej oceny wadliwie. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, należało bowiem uznać, iż na wnioskowanej do zwrotu działce nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Z żadnego z przeprowadzonego w sprawie dowodu nie wynika przecież aby na działce objętej nin. postępowaniem podjęto jakiekolwiek czynności mające na celu urządzenie zieleni osiedlowej jako infrastruktury osiedla. Nie wynika z nich w szczególności, aby posadzono choć kilka drzew projektowanych decyzją o lokalizacji szczegółowej. Przesłuchani świadkowie zeznali natomiast, iż na działce rosną jedynie te drzewa, które rosły na działce w l.70-tych i kilka samosiejek. Skoro organ nie dokonał inwentaryzacji drzew w celu ustalenia, czy na działce istnieją 40 – l letnie drzewa, a ten środek dowodowy - ze względu na treść decyzji wywłaszczeniowej i decyzji o lokalizacji szczegółowej, nasuwał się jako pierwszy i najprostszy, to przy uwzględnieniu polecenia Wojewody w decyzji z dnia 15 lipca 2008 r., aby ustalić wszystkimi dostępnymi środkami dowodowymi, czy zrealizowano cel wywłaszczenia oraz zeznań świadków (k.[...] akt adm. I inst.), przyjąć należy, że na przedmiotowej działce nie zrealizowano celu wywłaszczenia tj. nie urządzono żadnej zieleni osiedlowej. Brak też dowodu, aby na ww. działce powstały jakieś ścieżki, mimo, że na załączniku do decyzji lokalizacyjnej taką ukośną ścieżkę, obok istniejących i "projektowanych drzew", zaplanowano (k. [...] akt adm.). Sama rozbiórka starego domu nie świadczy w żaden sposób o urządzeniu zieleni osiedlowej jako części wchodzących w skład osiedla zaplanowanych terenów zielonych. Brak obecności jakichkolwiek urządzeń na przedmiotowej działce (ułożonych ścieżek, ławek, koszy na śmieci, itp.) świadczy o braku realizacji celu wywłaszczenia w postaci utworzenia zieleni dla powstałego osiedla mieszkaniowego "[...] ", zwłaszcza, iż cel ten należy rozumieć ściśle".

W sytuacji, w której organ II instancji nie podzielił stanowiska organu I instancji, zanim skorzystał z kompetencji kasacyjnych powinien w pierwszej kolejności rozważyć, czy zdiagnozowane przez niego wątpliwości w przedmiocie wyjaśnienia stanu faktycznego nie dadzą się wyjaśnić w oparciu o posiadane przez ten organ kompetencje w k.p.a. do prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Skoro organ II instancji uznał, że treść powyżej przywołanych zeznań A.M. i J.R. z jednej strony przeczy pozyskanym zdjęciom nieruchomości, z których wynika, że już w roku 1994 znajdowały się na niej drzewa/krzewy, natomiast z drugiej strony świadczyć może o realizacji celu wywłaszczenia - to miał możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w ramach własnych kompetencji do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie trwającej, co podnosi skarżąca 13 lat.

Należy też zauważyć, że w wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1554/11, WSA w Krakowie, nie podnosił sprzeczności tych zeznań, co więcej mając ich treść na uwadze ocenił kontrolowaną sprawę w przywołany powyżej sposób.

Sąd zauważa, że zieleń na przedmiotowej nieruchomości już była zanim nastąpiło jej wywłaszczenie - co wynika też z analizy załącznika graficznego do decyzji ustalającej lokalizację osiedla mieszkaniowego [...] gdyż przedmiotowa nieruchomość stanowić miała urządzony teren zielony, niezabudowany, na którym projektowano urządzenie chodników, posadzenie nowych drzew oraz zachowanie drzew już istniejących. Z biegiem czasu jej przybyło. Problemem jest to, czy po wywłaszczeniu nieruchomości a przed dniem złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości miały miejsce zorganizowane nasadzenia, świadczące o tym, że zieleń ma charakter urządzony. Zdaniem Sądu, z widoku zawartego na zdjęciach stanowiących dowód w sprawie nie wynika, czy zieleń ma charakter urządzony z zachowaniem drzew już istniejących. Te okoliczności związane z wątpliwościami w tym zakresie mogły być uzupełniająco wyjaśnione w trybie art. 136 k.p.a. Gmina podkreśla, co miało m.in. uzasadnić wniosek o przesłuchanie świadków, w odwołaniu do Wojewody , że z pisma Z-cy Prezesa do spraw Zasobami Mieszkaniowymi z dnia 14.05.1991 pośrednio wynika, że obszar pomiędzy budynkiem [...] a parkingiem przy [...] utrzymywany był przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową jako teren osiedla mieszkaniowego. Jednocześnie Gmina zaznacza, zgodnie z informacją otrzymaną ze Spółdzielni, że w/w pismo jest jedynym dokumentem w sprawie przedmiotowej nieruchomości odnalezionym przez ZSM. Zdaniem Sądu, pismo nie posiada jakiegoś szczególnego znaczenia dowodowego w kontrolowanej sprawie. Jego treść jest obojętna dla ustaleń dotyczących, czy na wnioskowanym do zwrotu terenie została zorganizowana zieleń, co jest celem wywłaszczenia, jasno doprecyzowanym przez Sąd w w/w wyroku. Z jego treści wynika bowiem, że "W związku z lokalizacją stoisk regionalnych wzdłuż ciągu pieszego łączącego budynek nr [...] i z parkingiem przy [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa uprzejmie informuje, że z dniem 1.05.1991 r., będziemy utrzymywać w porządku i czystości wyłącznie najbliższe otoczenie budynku nr [...] (od strony wschodniej) tj. chodnik przyległy bezpośrednio do budynku". W uzasadnieniu znajduje się stwierdzenie: "Teren znajdujący się od strony wschodniej naszego budynku nr [...] os.[...] dotychczas nie został formalnie przekazany w użytkowanie naszej Sp-ni. Mimo to dotychczas utrzymywaliśmy ten teren (aż po parking) w porządku i czystości. Uważamy jednak, że lokalizacja stoisk regionalnych (bez uzgodnień z naszą Sp-nią) zwalnia nas z tego obowiązku. Mamy nadzieje, że obecni użytkownicy również zadbają o utrzymanie porządku i czystości na tym terenie." Pismo to dotyczy nie zieleni, ale porządku i czystości. W przekonaniu Sądu, pismo to w żaden sposób nie świadczy o tym, że przedmiotowy teren był wykorzystany na cel, który został sprecyzowany w prawomocnym wyroku jako utworzenia zieleni dla powstałego osiedla mieszkaniowego [...] ". Sąd dodaje, że w uzasadnieniu uchylonej decyzji Wojewody , organ ten ponadto, pomimo doprecyzowania przez WSA w wyroku celu wywłaszczenia, pisze w swojej kasacyjnej decyzji o szerokim rozumieniu celu wywłaszczenia, odchodząc tym samym od ustaleń Sądu. Jednocześnie Sąd zauważa, że w wyroku z dnia wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1554/11, WSA w Krakowie sformułował ocenę, w której cel wywłaszczenia należy rozumieć ścisłe jako utworzenie zieleni dla powstałego osiedla mieszkaniowego "[...] ".

Jest oczywiste, że na ocenę Sądu wyrażoną w wyroku, w brzmieniu: "Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, należało bowiem uznać, iż na wnioskowanej do zwrotu działce nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Z żadnego z przeprowadzonego w sprawie dowodu nie wynika przecież aby na działce objętej nin. postępowaniem podjęto jakiekolwiek czynności mające na celu urządzenie zieleni osiedlowej jako infrastruktury osiedla" - mogłyby wpłynąć nowe dowody uzyskane po wydaniu tego wyroku.

Jednakże dołączenie do akt sprawy dokumentacji fotograficznej dot. przedmiotowej działki nie stanowi samo w sobie przełomu w postępowaniu świadczącego o tym, że działka została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem na cel wywłaszczenia. Zdaniem Sądu, dokumentacja ta nie pozwala na ustalenie, że działka została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a to z tej przyczyny, że zdjęcia nie pozwalają ocenić, czy zieleń posiada charakter zorganizowany.

Co prawda porównanie zdjęć z 10 października 1970 r. i 7 października 1977 r. wskazuje, że nastąpiło wyburzenie istniejącego budynku mieszkalnego a teren w jego miejscu został zniwelowany. Zlikwidowany został urządzony podjazd do budynku oraz widoczne na zdjęciu grządki (warzywne?) ale ze zdjęć już nie wynika, że cały teren przekształcony został w teren zielony (trawnik). W myśl ustaleń zawartymi w decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] , znak: [...] z dnia 23 stycznia 1968 r. i załącznika graficznego do niej, miano zachować istniejące drzewa zlokalizowane wzdłuż północnej granicy nieruchomości (ich cienie widać na zdjęciu z roku 1977). (...). Natomiast analiza zdjęcia z roku 1994 pozwala stwierdzić istnienie na przedmiotowej nieruchomości, oprócz zachowanych uprzednio drzew wzdłuż północnej granicy, także zielem w postaci kilkunastu drzew i krzewów obejmujących głównie obszar wzdłuż pozostałych granic nieruchomości.

Podsumowując powyższe ustalenia Sąd stwierdza, że Organ II instancji naruszył postępowanie administracyjne w sposób mający znaczenie dla rozpatrywanej sprawy przez pominięcie swoich kompetencji zawartych w art. 136 k.p.a. Artykuł 136 k.p.a. chroni pewną wartość, którą jest określona dynamika, szybkość postępowania administracyjnego w sytuacji, w której organ II instancji może bez szkody dla prawdy materialnej i zasady dwuinstancyjności przeprowadzić postępowanie dowodowe lub je zlecić organowi I instancji. Kontrolowana sprawa trwa długo, kilkanaście lat w czasie a nadto w uchylonej decyzji organu II instancji wadliwe jest także to, że niezależnie od jej przedwczesnego uchylenia, organ II instancji zaczął w uzasadnieniu prezentować oceny dotyczące szerokiego rozumienia celu wywłaszczenia w sytuacji, w której kwesta tego celu została już przez Sąd przesądzona. Kasacyjny charakter decyzji organu II instancji w połączeniu z rozważaniami o szerokim rozumieniu celu wywłaszczenia jako na budowę osiedla - mógł zatem doprowadzić organ I instancji do wywodzenia, wbrew wyrokowi WSA w Krakowie, na nowo określenia celu wywłaszczenia. W tym zakresie decyzja organu II instancji narusza art. 153 p.p.s.a w sposób mogący mieć znaczenie dla sprawy. W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Zgodnie z treścią art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Artykuł 136 k.p.a. przewiduje możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego lub zalecenie jego przeprowadzenia organowi I instancji. To postępowanie powinno mieć jedynie charakter uzupełniający, co oznacza, że niedopuszczalne jest prowadzenie tego postępowania w całości lub znacznej części, gdyż naruszałoby to właśnie zasadę dwuinstancyjności.

W świetle wiążącej oceny wynikającej z wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2012 r. w zestawieniu z materiałem dowodowym uzyskanym po tym wyroku, uzupełnienie i weryfikacja mocy dowodowej tego materiału, w tym przez przesłuchanie świadków, mieszczące się w uzasadnionym zakresie, i sporządzenie inwentaryzacji drzew, o której jest mowa w wyroku WSA z dnia z dnia 6 grudnia 2012 r. jako o dowodzie oczywistym do przeprowadzenia - mogą się odbyć bez z zagrożenia dla zasady dwuinstancyjności - przed organem II instancji w ramach jego kompetencji dowodowych. Odstępując od wykorzystania kompetencji zawartych w art. 136 k.p.a. organ II instancji naruszył tym samym art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. To ustalenie Sąd czyni na obecnym etapie administracyjnego postępowania dowodowego. Gdyby wskutek ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego i ujawnienia się nowych okoliczności, których zakres jest istotny dla rozpatrzenia sprawy - miałoby dojść do naruszenia zasady dwuinstancyjności - wtedy organ II instancji po uzasadnionej ocenie uzyskanego materiału uzupełniającego jako wymagającego dalszej weryfikacji przekraczającej granice art. 136 k.p.a. - powinien skorzystać z art. 138 § 2 k.p.a. Wyrok Sądu z jednej strony chroni zatem szybkość postępowania, ale z drugiej ma na uwadze ochronę prawdy materialnej a także zasady dwuinstancyjności postępowania. Sąd nie podziela zarazem stanowiska skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia art. 136 oraz 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, by ustalenia dokonane przez organ I Instancji nie dawały podstaw do przyjęcia, iż wywłaszczona nieruchomość objęta zakresem postępowania stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i w związku z tym może podlegać zwróceniu skarżącym. Organ II instancji słusznie uznał, że postępowanie administracyjne trzeba uzupełnić jak wyżej, ale do tego uzupełnienia na obecnym etapie były wystarczające jego kompetencje.

Jednocześnie Sąd zauważa, że w sprawie ma znaczenie wyrok Trybunał Konstytucyjny z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w zakresie szerszym niż o tym pisze organ II instancji. Prawdą jest, że wyrokiem tym zakwestionowano jedynie wskazany w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn dziesięcioletni termin. Zauważyć jednak trzeba, że Trybunał Konstytucyjny pozostawał związany zakresem zadanego pytania, które dotyczyło tylko terminu określonego w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy. Oceny zaś konstytucyjności w/w przepisu Trybunał dokonał w kontekście szerszych rozważań, wskazując miedzy innymi, że "stany faktyczne, powstałe lub zrealizowane w okresie formalnego obowiązywania norm dotychczasowego prawa, powinny podlegać co do zasady jego dalszej ocenie normatywnej (tzn. ocenie według "starych" reguł), chyba że prawodawca wskaże dostatecznie przekonywujące argumenty, które uzasadniają wprowadzenie wstecznego działania nowego prawa. Zakaz wstecznego działania prawa obowiązuje w szczególności wtedy, gdy oddziałuje ono w sposób niekorzystny na interesy określonych podmiotów, a zwłaszcza na prawa podmiotowe nabyte zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami". Skoro Trybunał uznał, że w odniesieniu do nieruchomości wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r., na których w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej właśnie z powodu braku dostatecznego uzasadnienia dla retroaktywnego działania prawa, to nie ma, zdaniem Sądu przeszkód, aby rozważania Trybunału odnieść także do terminu określonego w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zwrot nieruchomości wywłaszczonej przed 27 maja 1990 r. z tego powodu, że realizację celu wywłaszczenia podjęto po upływie 7 lat od daty wywłaszczenia (a cel ten zrealizowano przed 22 września 2004 r.) jest także wynikiem retroaktywnego działania prawa.

Na marginesie warto też zauważyć, że Trybunał dostrzegł też możliwość prospektywnego stosowania przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawartych w art. 137 ust. 1 pkt 2. (por pkt 3.6 uzasadnienia).Wynika stąd, że bez względu na cezury czasowe wynikające z art. 137 u,g.n. w kontrolowanej sprawie istotne jest, czy do dnia złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, a nie później niż przed 22 września 2004 r. - miały miejsce działania świadczące o realizacji celu wywłaszczenia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 października 2014 r., sygn.. II SA/Kr 1048/14). Jest to nowa okoliczność dotycząca stanu prawnego znajdującego zastosowanie w sprawie, zaistniała po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2012 r., która może w związku z tym odpowiednio modyfikować adekwatne ustalenia wynikające z wyroku WSA z dnia 6 grudnia 2012 r.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pk 1 lit. a i c p.p.s.a orzekł, jak w pkt I sentencji. Jak w pkt II sentencji, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.