Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1853/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1, art. 27 par. 1 pkt 3 i 9, art. 29 par. 1, art. 33 par. 1 pkt 1-7, 9-10, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 2 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1, 3, 4, 5 i 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Maciej Kurasz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi P.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. – po rozpatrzeniu zażalenia P. G. (dalej: "Skarżący", "Zobowiązany") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 20 września 2019 r. – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego, na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 20 września 2019 r., wystawionego przez P. S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, obejmującego zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od sierpnia 2014 r. do maja 2019 r. w kwocie należności głównej w wysokości 1.285,20 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

W toku postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z dnia 3 października 2019 r. o nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w/w Zobowiązanego w Banku [...] S.A. Zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu w dniu 19 października 2019 r.

Pismem z dnia 21 października 2019 r., wniesionym za pośrednictwem operatora pocztowego w tej samej dacie, Zobowiązany wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr 273400E1-58/WA/2019 wskazując, jako podstawę zgłoszonych zarzutów art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 ustawy egzekucyjnej tj. przedawnienie zobowiązania, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Skarżący podniósł, iż wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie nie zostało poprzedzone wysłaniem do niego upomnienia, o którym mowa w art 15 § 1 u.p.e.a. Wierzyciel w tytule wykonawczym nie wskazał także podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, czym naruszył art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. gdyż nie wskazał przepisu ustawowego, określającego wysokość egzekwowanego zobowiązania za poszczególne miesiące. Ponadto, zdaniem Skarżącego, zaległość z tytułu abonamentu RTV za miesiąc sierpnia 2014 r. uległa przedawnieniu przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. o Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 20 września 2019 r., z uwagi na zgłoszenie przez Stronę przedmiotowych zarzutów.

Wierzyciel tj. P. SA Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, postanowieniem z dnia 10 lutego 2020 r. uznał zgłoszone przez Skarżącego zarzuty za nieuzasadnione. Następnie, po rozpatrzeniu zażalenia Strony z dnia 28 lutego 2020 r. na w/w stanowisko wierzyciela, organ odwoławczy tj. P. SA Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej postanowieniem z dnia 27 marca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Wierzyciela z dnia 10 lutego 2020r. w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów. Organ odwoławczy wskazał, iż P. S.A. dnia 17 czerwca 2019 r. skierowała do Strony upomnienie nr [...], wzywające do zapłaty należności za okres od sierpnia 2014 r. do maja 2019 r., wraz z pouczeniem, iż w przypadku nieuregulowania w/w należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Doręczenie przedmiotowego upomnienia nastąpiło na zasadach określonych w art. 43 k.p.a., sam zaś odbiór w/w upomnienia został potwierdzony w dniu 6 lipca 2019 r. przez Pana D. G., który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Brak uregulowania zobowiązania z tytułu abonamentu RTV w terminie określonym w upomnieniu spowodował, że P. S.A. przekazała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. do realizacji tytuł wykonawczy z dnia 20 września 2019 r. nr [...]. W odniesieniu natomiast do zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") Wierzyciel wskazał, iż tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 20 września 2019 r. przekazany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a., w tym również pouczenie o przysługującym w terminie 7 dni prawie do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, w przedmiotowym tytule wykonawczym, wskazano w części E, w pkt. 1, art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, jako akt normatywny stanowiący podstawę powstania należności z mocy prawa, a także w części E, w pkt. 11 wskazano, iż należności pieniężne są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 u.p.e.a oraz na podstawie art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Wskazano także, iż wierzycielem jest P. S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej. W związku z powyższym zarzut dotyczący niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 należy uznać za nieuzasadniony. Wierzyciel wskazał także, iż publicznoprawny charakter opłaty abonamentowej przesądza, iż dla roszczeń o abonament radiowo-telewizyjny, obowiązuje szczególny pięcioletni okres przedawnienia. Opierając się zatem na przepisie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej oraz § 4, Wierzyciel stwierdził, iż w związku z zastosowaniem skutecznego środka egzekucyjnego w dniu 19 października 2019 r. roszczenie dotyczące zobowiązania za okres od sierpnia 2014 r. do maja 2019 r. objęte w/w tytułem wykonawczym nie uległo przedawnieniu. Ponadto, analiza danych wykazuje, że zobowiązany dokonał formalności dotyczących rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, otrzymał również książeczkę radiofoniczną do dokonywania opłat abonamentowych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika także, iż w dniu 18 sierpnia 2008 r. P. wykonała swoje zobowiązanie wysyłając, przesyłką listową zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]), na adres: [...], [...] G., który nie został przez abonenta zaktualizowany. Zatem, ewentualne nieotrzymanie przez Zobowiązanego indywidualnego numeru identyfikacyjnego wpłat nie stanowi podstawy do nieregulowania opłat abonamentowych, a tym samym, nie zwalnia go z obowiązku wnoszenia opłat, nałożonych tą ustawą. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych, a nie z wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Na tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, że wszczęte postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 20 września 2019 r. o nr [...] było uzasadnione.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.

W zażaleniu Skarżący zarzucił wydanemu postanowieniu naruszenie art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 6 kpa w związku z art 7 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez brak normy prawnej do zastosowania art 70 Ordynacji podatkowej. Organ bowiem błędnie przyjął, że normy prawne dotyczące naliczania odsetek od opłat abonamentowych dają podstawę do stosowania do opłat abonamentowych wszystkich norm w zakresie zobowiązań podatkowych. Skarżący podniósł także naruszenie art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 6 kpa i art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji bez doręczenia upomnienia zgodnego z zakresem prowadzonej egzekucji, art. 27 § 1 pkt.3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie normy ustawowej określającej kwotę należności pieniężnej, spełniającej wymogi art. 217 Konstytucji RP, oraz art. 156 § 1 pkt 3 kpa. poprzez wydanie dwóch postanowień dotkniętych wadą nieważności. W uzasadnieniu podniesionych naruszeń Skarżący wskazał, iż stanowisko organu egzekucyjnego w zakresie spełnienia wymogów art. 15 § 1 u.p.e.a w jest sprzeczne z istniejący stanem faktycznym. W aktach postępowania egzekucyjnego brak jest bowiem upomnienia do uiszczenia zaległości za poszczególne miesiące. Błędne jest również stanowisko w zakresie spełnienia przez przedmiotowy tytuł egzekucyjny wymogu art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zakresie prawidłowego podania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Tytuł wykonawczy nie zawiera normy prawnej spełniającej wymogi art. 217 Konstytucji RP i "określającej wielkość opłaty abonamentowej za poszczególne miesiące 2014 r. w kwocie 19.30 zł, nie wskazuje normy ustawowej określającej wielkość zobowiązania w kwocie 21,50 PLN za poszczególne miesiące 2015 r., nie wskazuje normy ustawowej określającej wielkość zobowiązania w kwocie 22.70 PLN za poszczególne miesiące w latach 2016, 2017, i 2018, oraz za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj 2019 r. Zdaniem Skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny nie ustosunkował się do wniesionego zarzutu niewskazania normy ustawowej będącej podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego i określającej stawkę daniny publicznej. Organ egzekucyjny stwierdził jednak, że tytuł spełnia wymogi określenia podstawy prawnej zgodnej w art. 217 Konstytucji RP oraz przystąpił do prowadzenia egzekucji po zbadaniu dopuszczalności egzekucji zgodnie z art. 29 u.p.e.a. i poprawności formalnej tytułu egzekucyjnego. Zdaniem organu egzekucyjnego, spełnia wymogi wpisanie do tytułu wykonawczego jako podstawy prawnej egzekwowanej należności pieniężnej z mocy prawa - art. 2 ust. 1 i ust.3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - jako podstawy egzekucji nie określającej kwoty należności pieniężnej podlegającej egzekucji. Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 oraz pkt 2 u.p.e.a.

W uzasadnieniu wymienionego na wstępie, zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. powołał się na art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych i stwierdził, że podziela stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., wyrażone postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., o nr [...] w zakresie oddalenia zgłoszonych zarzutów. Wskazał, że jako organ odwoławczy, rozpoznając żądanie strony oparte o zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a, także w zakresie swojego rozstrzygnięcia jest związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, wyrażonym w postanowieniu P. SA Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia 27 marca 2020 r. o nr [...].

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w kontekście wiążącego stanowiska wierzyciela, tj. ostatecznego postanowienia P. SA Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia 27 marca 2020 r. należało uznać za niezasadny zarzut przedawnienia obowiązku oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia w sprawie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie podzielił także zarzutu Skarżącego w zakresie niespełnienia przez przedmiotowy tytuł wykonawczy wymogu art. 27 § 1 pkt. 3 u.p.e.a., poprzez niewskazanie przez Wierzyciela podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Organ odwoławczy wyjaśnił, że jako podstawę obowiązku prawidłowo wskazano w części E, w pkt. 1 - art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych ( t.j. z 2014 r., poz. 1204), jako akt normatywny stanowiący podstawę powstania należności z mocy prawa, natomiast w części E, w pkt. II wskazano, iż należności pieniężne są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 u.p.e.a oraz na podstawie art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, co w ocenie organu odwoławczego spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, i tę właśnie ustawę Wierzyciel wskazał jako postawę prawną egzekwowanego obowiązku. Wierzyciel natomiast nie był obowiązany do wskazywania przepisów wykonawczych do tejże ustawy, w których Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji odrębnie ustaliła wysokość należnego abonamentu za poszczególne okresy. Natomiast przed wszczęciem przedmiotowej egzekucji administracyjnej Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., zbadał tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia 20 września 2019 r. pod kątem dopuszczalności egzekucji administracyjnej i spełnienia wymogów formalnych określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Badanie, o którym mowa, nie mogło jednak przekraczać granic wyznaczonych przez art. 29 u.p.e.a.

Organ II instancji wskazał, że pozbawione podstaw prawnych są również sugestie Skarżącego, naruszenia przez organ egzekucyjny art 156 § 1 pkt. 3 kpa. poprzez wydanie drugiego ( w omawianej sprawie) postanowienia dotkniętego wadą nieważności. Postanowienie P. SA Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia 10 lutego 2020 r. utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego tj. P. SA Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia 27 marca 2020 r. było jedynie stanowiskiem Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, którego uzyskanie nakazuje organowi egzekucyjnemu norma prawna art. 34 § 1 u.p.e.a. Natomiast, faktyczne rozpatrzenie zgłoszonych zarzutów nastąpiło postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 15 kwietnia 2020 r. mocą którego w/w organ egzekucyjny uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem obowiązujących norm postępowania określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności:

• art.18 u.p.e.a. w związku z art. 6 kpa w związku z art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez brak normy prawnej do zastosowania art. 70 Ordynacji podatkowej do opłat abonamentowych, oraz błędne uznanie, że norma prawna dotycząca naliczania odsetek od opłat abonamentowych daje podstawę do stosowania do opłat abonamentowych wszystkich norm w zakresie zobowiązań podatkowych, w tym również w zakresie przedawnienia zobowiązań;

• art. 18 u.p.e.a. w związku z art.6 kpa i art. 15 § 1 u.p.e.a., poprzez wszczęcie egzekucji bez doręczenia upomnienia zgodnego z zakresem prowadzonej egzekucji oraz błędne uznanie, że Wierzyciel spełnia wymóg określony w art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez przesłanie wezwania o dowolnej treści, odmiennej od treści egzekwowanych obowiązków;

• art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 6 kpa i art. 27 § 1 pkt.3 u.p.e.a. - poprzez niewskazanie normy ustawowej określającej kwotę należności pieniężnej, spełniającej wymogi art. 217 Konstytucji RP;

• art. 18 u.p.e.a. w związku z art.6 kpa. oraz art. 156 § 1 pkt.3 kpa., poprzez uznanie przez Dyrektora IAS w W., że Wierzyciel niebędący organem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym jest uprawniony do wydania postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów (postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. SA z dnia 10 lutego 2020 r.). W ocenie Skarżącego postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., jest drugim postanowieniem w sprawie wniesionych zarzutów wydanym po postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. SA z dnia 10 lutego 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 P.p.s.a, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 20 września 2019 r., zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Kontrolę tę należało rozpocząć od wskazania, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany, wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);

3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie wierzyciel uznał zarzuty zobowiązanego za niezasadne, o czym orzekł w postanowieniu z dnia [...] lutego 2020 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r.

Prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników RTV jest aktualnie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. 2014r., poz. 1204, dalej: "u.o.a."). Wskazanie podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia Sąd połączy z prezentacją fragmentu wywodów zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. akt K 24/08 (Lex nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 u.o.a. - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych.

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami niemającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest P. S.A., co wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (obecnie t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2188 z późn. zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika do 31 grudnia 2013 r. normowało rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce P. - w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika - § 2 tego rozporządzenia). Dowodem zarejestrowania odbiornika był "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 rozporządzenia z 2007 r.). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce P. "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zauważyć należy, że zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. poz. 1676 – dalej rozporządzenie z 2013 r.) indywidualne numery identyfikacyjne użytkownika wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność.

Przepis art. 7 u.o.a. zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje P. S.A., a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i ust. 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 u.o.a.).

Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości, jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 u.o.a.).

Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF, jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet, jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu rejestracyjnym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że P. S.A. dnia 17 czerwca 2019 r. skierowała do Strony upomnienie nr [...], wzywające do zapłaty należności za okres od sierpnia 2014 r. do maja 2019 r., wraz z pouczeniem, iż w przypadku nieuregulowania w/w należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Doręczenie przedmiotowego upomnienia nastąpiło na zasadach określonych w art. 43 k.p.a., sam zaś odbiór w/w upomnienia został potwierdzony w dniu 6 lipca 2019 r. przez Pana D. G., który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Brak uregulowania zobowiązania z tytułu abonamentu RTV w terminie określonym w upomnieniu spowodował, że P. S.A. przekazała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. do realizacji tytuł wykonawczy z dnia 20 września 2019 r. nr [...].

Ponadto, analiza danych wykazuje, że zobowiązany dokonał formalności dotyczących rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, otrzymał również książeczkę radiofoniczną do dokonywania opłat abonamentowych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika także, iż w dniu 18 sierpnia 2008 r. P. wykonała swoje zobowiązanie wysyłając, przesyłką listową tj. zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]), na adres: [...], [...] G., który nie został przez abonenta zaktualizowany. Zatem, ewentualne nieotrzymanie przez Zobowiązanego indywidualnego numeru identyfikacyjnego wpłat nie stanowi podstawy do nieregulowania opłat abonamentowych, a tym samym, nie zwalnia go z obowiązku wnoszenia opłat, nałożonych tą ustawą. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, a nie z wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.

Odniesienie się do kwestii dotyczącej nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia (por. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/GI 518/14 oraz z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 696/18). Stanowisko to w pełni potwierdził NSA m.in. w wyroku z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I GSK 1806/18).

Zaakcentować także trzeba, że organ wskazał datę wysłania tego zawiadomienia tj. 18 sierpnia 2008 r.

Podkreślenia również wymaga, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie ma znaczenia dla obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Z treści § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2007 r. nie wynika obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, jak również przepisy te z tego obowiązku nie zwalniają. Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Przy czym należy podkreślić, że ustawa nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści bądź formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy, ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16, zaaprobowane w wyroku NSA z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1226/18. W swoich wywodach Sąd ten stwierdził nadto, że ustawa o opłatach abonamentowych statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie traktować jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu rejestracji odbiornika. Zatem to niejako w interesie posiadacza odbiornika RTV jest uzyskanie tego numeru. Wspomniany numer bowiem identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Z powyższych wywodów wynika zatem, że wspomniane zawiadomienie pełni rolę informacyjną.

Sąd nie podziela również zarzutu Skarżącego w zakresie niespełnienia przez przedmiotowy tytuł wykonawczy wymogu art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie przez Wierzyciela podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt. II FSK 2386/16 stwierdził, że w orzecznictwie wypracowany został już pogląd, iż podanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku zależy od tego, co jest źródłem tego obowiązku: jeśli obowiązek podlegający egzekucji wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym: jeśli zaś jego źródłem jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. II FSK 2229/11; z dnia 28 marca 2918 r., sygn. II FSK853/16 i sygn. II FSK 1061/16).

W ocenie Sądu, w przedmiotowym tytule wykonawczym jako podstawę obowiązku prawidłowo wskazano w części E, w pkt. 1 - art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a., jako akt normatywny stanowiący podstawę powstania należności z mocy prawa, natomiast w części E, w pkt. II wskazano, iż należności pieniężne są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 u.p.e.a. oraz na podstawie art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, co w ocenie Sądu spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, i tę właśnie ustawę Wierzyciel wskazał jako postawę prawną egzekwowanego obowiązku. Wierzyciel natomiast nie był obowiązany do wskazywania przepisów wykonawczych do tejże ustawy, w których Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji odrębnie ustaliła wysokość należnego abonamentu za poszczególne okresy.

Wskazać też należy, iż rolą organu egzekucyjnego jest wyegzekwowanie obowiązku, a przed przystąpieniem do egzekucji - zbadanie, czy nie ma przeszkód formalnych do jej prowadzenia. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Natomiast stosownie do postanowień § 2 tego artykułu, jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Co więcej, w tym badaniu organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/G1 453/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3252/16).

Wskazać też należy, że w niniejszej sprawie, przed wszczęciem egzekucji administracyjnej Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., zbadał tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia 20 września 2019 r. pod kątem dopuszczalności egzekucji administracyjnej i spełnienia wymogów formalnych określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Badanie, o którym mowa, nie mogło jednak przekraczać granic wyznaczonych przez art. 29 u.p.e.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1413/16). Z tych też względów zarzucane przez Stronę kwestie, że organ egzekucyjny nie dokonał analizy z jakich przepisów wynika wysokość opłaty abonamentowej za poszczególne okresy, uznając przy tym, że tytuł spełnia wymogi - są nieuprawnione. Analiza, której domaga się Skarżący, wykracza bowiem poza zakres uprawnień nadanych organowi egzekucyjnemu na mocy art. 29 u.p.e.a., który wręcz zabrania organowi egzekucyjnemu badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast fakt, iż Skarżący myli podstawę prawną obowiązku ze stawkami opłat abonamentowych (ustalanymi odrębnie przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji) nie oznacza, że organ egzekucyjny powinien działać wbrew obowiązującym przepisom prawa.

Sąd podziela zatem stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w zakresie prawidłowości podstawy prawnej przedmiotowego tytułu wykonawczego, o której mowa w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a, brak było zatem podstaw uzasadniających przyjęcie zasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

Prawidłowo również w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odniósł się do zarzucanej kwestii przedawnienia. Publicznoprawny charakter opłaty abonamentowej przesądza, iż dla roszczeń o abonament radiowo-telewizyjny, obowiązuje szczególny pięcioletni okres przedawnienia. Opierając się zatem na przepisie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej oraz § 4, Wierzyciel prawidłowo stwierdził, iż w związku z zastosowaniem skutecznego środka egzekucyjnego w dniu 19 października 2019 r. roszczenie dotyczące zobowiązania za okres od sierpnia 2014 r. do maja 2019 r. objęte w/w tytułem wykonawczym nie uległo przedawnieniu.

Ponadto zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej, że pozbawione podstaw prawnych są również sugestie Skarżącego dotyczące naruszenia przez organ egzekucyjny art 156 § 1 pkt. 3 kpa. poprzez wydanie drugiego ( w omawianej sprawie) postanowienia dotkniętego wadą nieważności. Wyjaśnić bowiem należy, iż postanowienie P. SA Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia 10 lutego 2020 r. utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego tj. P. SA Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia 27 marca 2020 r. było jedynie stanowiskiem Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, którego uzyskanie nakazuje organowi egzekucyjnemu norma prawna art. 34 § 1 u.p.e.a. Natomiast, faktyczne rozpatrzenie zgłoszonych zarzutów nastąpiło postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] kwietnia 2020 r. mocą którego w/w organ egzekucyjny uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Z tych też względów zarzucana przez Skarżącego w/w kwestia jest nieuprawniona.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że podniesione przez Skarżącego zarzuty nie były zasadne, wobec czego skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalono.