Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 199/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Gd199/15

UZASADNIENIE

A. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2015r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2013r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2009r. nr [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Biogazowni [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 13 lipca 2009 r. Wójt Gminy wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Biogazowni [...]" w miejscowości Ł. na działkach nr [..] i [...].

W decyzji wskazano, że podstawą dla wydania decyzji był wniosek A. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanego w decyzji przedsięwzięcia z dnia 23 lipca 2008r., uzupełniony o brakujące dokumenty w dniu 11 sierpnia 2008r.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko(Dz. U. nr 199, poz. 1227) oraz art. 46a ust. 7pkt 4, w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska(tj. Dz. U. z 2008r., nr 25, poz. 150) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Decyzja stała się ostateczna z dniem 12 sierpnia 2009r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 17 września 2012r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji i decyzją z dnia 8 maja 2013r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2009r.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano przepis art. 158 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 46a ust. 1 oraz art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło przebieg postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z dnia 13 lipca 2009r. W powyższym zakresie organ poczynił następujące ustalenia:

W dniu 23 lipca 2008r. A. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia opisanego jako "biogazownia zintegrowana z zakładem etanolu odwodnionego", które miało być zrealizowane na działkach nr [...] i [...] obwód Ł., gm. P. objętych uchwalonym przez Radę Gminy z dnia 30 grudnia 2003r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...],). Do wniosku załączono charakterystykę przedsięwzięcia obejmującego budowę zakładu etanolu z wytwornicą pary, biogazowni z agregatorem kongeneracyjnym, linii do odwadniania masy pofermentacyjnej, linii do produkcji nawozów lub instalacji do termicznej konwersji fazy stałej, systemu oczyszczania fazy ciekłej masy pofermentacyjnej. Postanowieniem z dnia 23 września 2008r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał na konieczność wykonania raportu o oddziaływaniu na środowisko uzasadniając to zastosowaniem nowatorskich rozwiązań technologicznych przy realizacji planowanego przedsięwzięcia. Również Starosta w postanowieniu z dnia 1 października 2008r. wskazał na konieczność sporządzenia raportu wskazując, że raport środowiskowy powinien w szczególności uwzględniać uciążliwość zapachową, wpływ na klimat akustyczny, kwestie związane z gospodarką odpadami technologicznymi, sposób zagospodarowania wód opadowych, rozważania odnośnie możliwych sytuacji nadzwyczajnych oraz konfliktów społecznych. W dniu 29 października 2008r. Wójt Gminy nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko w zakresie określonym w art. 52 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Inwestor w dniu 6 listopada 2008r. przedłożył raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia objętego postępowaniem, w którym wskazano, że obejmuje ono zintegrowane ze sobą elementy w postaci wytwórni nawozu i/lub paszy z masy pofermentacyjnej, instalacje do odzysku ciepła z urządzeń gorzelni i jego ponowne wykorzystanie, biogazownię, układ trójgeneracyjny, w którym wykorzystywana jest energia elektryczna, cieplna i opcjonalnie chłód, linie do produkcji etanolu odwodnionego, oczyszczalnię ścieków przemysłowych i bytowych oraz system odnowy wody dla celów porządkowych i sanitarnych.

Pismami z dnia 17 listopada 2008r. i 5 stycznia 2009r. Wójt Gminy wzywał inwestora do uzupełnienia raportu. W wykonaniu wezwania inwestor w dniu 23 stycznia 2009r. przedłożył przy podpisanym przez Wiceprezesa zarządu piśmie "uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn: Biogazownia zintegrowana z zakładem etanolu odwodnionego" –dokument ten nie został podpisany. Stwierdzono w nim, że "inwestor ze względów ekonomicznych rezygnuje z budowy zakładu produkcji etanolu odwodnionego oraz wytwórni nawozów i pasz z masy pofermentacyjnej", w związku z czym zakres treści przedstawionego wcześniej raportu należy ograniczyć pod względem opisu procesów technologicznych, jak i oddziaływania na środowisko do funkcjonowania samej tylko biogazowni, składającej się z -5 komór fermentacyjnych o objętości 3040m³ dozownikiem substratów stałych o pojemności 45 m³, -budynku technicznego, w którym umieszczono trzy kogeneratory o mocy 717kW każdy, zestaw pompowy napełniania i opróżniania komór fermentacyjnych, szafy sterujące z terminalem komputerowym, -przyłącza prądu do sieci,-przyłącza prądu i kanalizacji. W dniu 4 lutego 2009r. organ I instancji rozpoczął procedurę udziału społeczeństwa w postępowaniu w realizacji inwestycji jako "budowy biogazowni zintegrowanej z zakładem etanolu" .Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzgodnił bez uwag środowiskowe uwarunkowania dla tej inwestycji, a w charakterystyce przedsięwzięcia zawarto opis inwestycji w pierwotnym wymiarze, tj. obejmujący zakład etanolu (gorzelni). Pismem z dnia 23 marca 2009r. Starosta w postępowaniu uzgodnieniowym wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień, wskazując, że nazwa inwestycji nie oddaje jej zakresu i jej klasyfikacji, a raport powinien się odnosić jedynie do tych procesów technologicznych, które będą prowadzone w zakładzie.

W dniu 4 czerwca 2009r. do organu I instancji wpłynął kolejny raport o oddziaływaniu na środowisko dla inwestycji określonej jako "Budowa biogazowni kogeneracyjnej". W raporcie tym charakteryzując zakres planowanej inwestycji oraz procesy technologiczne wskazano, że "planowane przedsięwzięcie polega na budowie biogazowni kogeneracyjnej-instalacji do wytwarzania biogazu z odpadów roślinnych (osady ściekowe, odchody zwierzęce-gnojówka, gnojowica, obornik, kiszonki roślinne, masa roślinna) oraz spalania wytworzonego w biogazowni gazu w agregatach kogeneracyjnych w celu wytworzenia energii elektrycznej i cieplnej. W raporcie przedstawiono też części składowe planowanego przedsięwzięcia opisane w decyzji. Do raportu nie dołączono pisma przewodniego. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2009r. Starosta uzgodnił z uwagami warunki realizacji biogazowni kogeneracyjnej.

W decyzji z dnia 13 lipca 2009r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla biogazowni kogneracyjnej zakres rzeczowy przedsięwzięcia określono na podstawie raportu złożonego w dniu 4 czerwca 2009r. ustalając jednocześnie, że lokalizacja planowanej inwestycji jest zgodna z powołanym wyżej planem miejscowym z 2003r.

Powołując się na ustalony stan faktyczny oraz przywołane podstawy prawne Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2009r.

W uzasadnieniu wskazano m.in., że zgodnie z art. 156 §1 pkt 2 kpa organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Kolegium ustaliło, że w niniejszej sprawie do rozpoznania wniosku o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, z uwagi na treść przepisu art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach o oddziaływaniu na środowisko. Zgodnie z przepisem powołanego art. 153 ust. 1 do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska przed dniem wejście w życie tej ustawy, to jest przed dniem 7 listopada 2008r. a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Sprawa zakończona decyzją Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2012r. została wszczęta z dniem 23 lipca 2008r.

Zgodnie z art. 46a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczynało się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. Wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia jest warunkiem wydania decyzji, determinującym zakres przedmiotowy decyzji, w zakresie w jakim wymagane są uzgodnienia. To wniosek inwestora jest zatem przesądzający, co do określenia inwestycji będącej przedmiotem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o ile przedsięwzięcie to wymaga wydania takiej decyzji i sporządzenia raportu. Postępowanie w tym przedmiocie może zostać więc wszczęte i prowadzone wyłącznie na wniosek podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia. Z kolei pojęcie "przedsięwzięcia", obejmowało zamierzenie budowalne lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystywania terenu, wymagającą m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 46 ust. 2 w zw. z art. 46 ust. 4 pkt 2 Prawa ochrony środowiska). Wskazanie konkretnego przedsięwzięcia, którego ma dotyczyć decyzja następuje poprzez określenie szeregu elementów takich jak rodzaj, skala i usytuowanie, powierzchnia zajmowanej nieruchomości, rodzaj technologii, ewentualne warianty, przewidywaną ilość wykorzystywanej wody i innych surowców, materiałów oraz energii i przewidywanych ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko. Charakterystykę przedsięwzięcia zawierającą powyższe dane zobowiązany był złożyć inwestor wraz z wnioskiem o wydanie decyzji. Tak określony rodzaj i skala przedsięwzięcia wyznaczały zakres postępowania, a wiec granice sprawy będącej jego przedmiotem i tym samym determinowały przedmiot decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań konkretnie określonego przedsięwzięcia.

Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium wskazało, że w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed Wójtem Gminy, inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji dla przedsięwzięcia opisanego jako "biogazownia zintegrowana z zakładem etanolu odwodnionego" i przedsięwzięcie to zostało scharakteryzowane w załączniku do wniosku. Charakterystyka ta i określenie rodzaju inwestycji obejmującej "biogazownię zintegrowaną z zakładem etanolu odwodnionego" podtrzymano w przedłożonym przez Spółkę w dniu 6 listopada 2008r. Raporcie oddziaływania na środowisko.

W dniu 23 stycznia 2009r na żądanie Wójta Gminy inwestor przedłożył uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Biogazownia zintegrowana z zakładem etanolu odwodnionego". W piśmie przewodnim załączonym do uzupełnienia Raportu stwierdzono, że "inwestor rezygnuje ze względów ekonomicznych z budowy zakładu produkcji etanolu odwodnionego oraz wytwórni nawozów i pasz z masy pofermentacyjnej, w związku z czym "zakres treści przedstawionego wcześniej raportu (...) należy ograniczyć pod względem opisu procesów technologicznych, jak i oddziaływania na środowisko do funkcjonowania samej tylko biogazowni, składającej się z -5 komór fermentacyjnych o objętości 3040m³ z dozownikiem substratów stałych o pojemności 45m³,- budynku technicznego, w którym umieszczono trzy kogeneratory o mocy 717kV każdy, zestaw pompowy napełniania i opróżniania komór fermentacyjnych, szafy sterujące z terminalem komputerowym,- przyłącza prądu do sieci, - przyłącza prądu i kanalizacji".

Natomiast w nowym raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedłożonym w wykonaniu wezwania Starosty, pismem z dnia 23 marca 2009r. przedsięwzięcie określono mianem "Budowy biogazowni kogeneracyjnej" wskazując, że "planowane przedsięwzięcie polega na budowie biogazowni instalacji do wytwarzania biogazu z odpadów roślinnych oraz spalania wytworzonego w biogazowni gazu w agregatach kogeneracyjnych w celu wytworzenia energii elektrycznej i cieplnej" Nadto opisano elementy składowe tak określonej biogazowni. Raport nie został podpisany, a nadto nie załączono do niego pisma przewodniego

Kolegium ustaliło, że nie można uznać aby A. zmodyfikowała swój pierwotny wniosek.

Wójt Gminy jako podstawę swojej decyzji przyjął charakterystykę przedsięwzięcia określonego w raporcie złożonym w dniu 4 czerwca 2009r. Zmiana dotyczyła istotnych elementów przedsięwzięcia i dla tak skonkretyzowanego przedsięwzięcia ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na jego realizację, mimo że charakterystyka różniła się znacznie od pierwotnego zamierzenia objętego wnioskiem i obejmowała w istocie inne przedsięwzięcie, tj. biogazownię kogeneracyjną, a nie biogazownię zintegrowaną z zakładem etanolu, o innych parametrach technicznych budowli i urządzeń. Powyższe oznacza, że Wójt Gminy wydając decyzję z dnia 13 lipca 2009r. działał w istocie bez wniosku strony. Tym samym doszło do naruszenia art. 46a ust. 1 Prawa ochrony środowiska oraz a contrario art. 61 § 2 kpa, które to naruszenie należy zakwalifikować jako rażące, zagrożone sankcją nieważności.

Kolegium stwierdziło również, że nawet gdyby przyjąć że inwestor skutecznie zmienił wniosek obejmując nim inne niż pierwotnie scharakteryzowane przedsięwzięcie, to próba taka została podjęta dopiero 23 stycznia 2009r. (tj. w dacie uzupełnienia raportu, w którym mowa jest o zmianie zakresu przedsięwzięcia), a wiec już pod rządami ustawy z dnia 3 października 2009r., która weszła w życie z dniem 15 listopada 2009r. Taka zmiana dotyczyłaby istotnych elementów przedsięwzięcia, z przedsięwzięcia, które miało polegać na budowie skojarzonego systemu unieszkodliwiania odpadów z gorzelni zlokalizowanej na terenie miejscowości Ł., na przedsięwzięcie ograniczające się do budowy biogazowni służącej do wytwarzania wykorzystywanego do produkcji energii biogazu z odpadów organicznych. Zmiana musiałaby prowadzić do powstania nowej sprawy, gdyż w istocie był to nowy wniosek, dotyczący innego przedsięwzięcia i sprawa ta nie byłaby już objęta dyspozycją art. 153 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Tym samym określenie przez Wójta Gminy środowiskowych uwarunkowań dla Biogazowni kogneracyjnej na podstawie Prawa ochrony środowiska należałoby zakwalifikować jako rażące naruszenie art. 153 ust. 1 tej ustawy.

Kolegium stwierdziło, że decyzja z dnia 13 lipca 2009r. wydana została również z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, który stanowi że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan został uchwalony. Objęte decyzją z dnia 13 lipca 2009r. przedsięwzięcie ma być realizowane na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości Ł. Na tym obszarze obowiązuje powołany wyżej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ww. działki zgodnie z zapisami planu objęte są oznaczeniem 1PU i zgodnie z § 3 uchwały przeznaczone są na funkcje produkcyjne i usługowe wraz z niezbędnymi do ich funkcjonowania budynkami i pomieszczeniami technicznymi, miejscami postojowymi, zielenią dojazdami, dojściami, infrastrukturą "z wykluczeniem usług i produkcji zaliczonych do kategorii mogących znacząco wpływać na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. § 2 w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko". Z redakcji § 3 miejscowego planu wynika, że chodzi w nim o przedsięwzięcia wskazane w § 2 rozporządzenia, to jest te, które wymagały, a nie jedynie mogły wymagać sporządzenia raportu. Określając dopuszczalną funkcję terenu plan wyłączył zatem określone sposoby zagospodarowania terenu posługując się pojęciem "przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko" poprzez odesłanie do katalogu przedsięwzięć wymienionych w §2 obowiązującego w chwili uchwalania planu rozporządzenia z dnia 24 września 2002r. Kolegium wskazało, że Rada Gminy odesłała do tego aktu, ale nie oznacza to, że utrata mocy obowiązującej rozporządzenia (co nastąpiło z dniem 8 grudnia 2004r.) czyni to odesłanie nieskutecznym. Wskazano, że jego istotą jest wskazanie konkretnego katalogu przedsięwzięć, których realizacja na terenie objętym planem jest wyłączona, a w konsekwencji na treść § 3 uchwały nie wpływają późniejsze regulacje zawarte w rozporządzeniach Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. i z dnia 9 listopada 2010r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Do przedsięwzięć zaliczonych przez rozporządzenie z dnia 24 września 2002r. do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagają sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, wskazano "instalacje do unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów technicznych lub chemicznych, z wyłączeniem instalacji spalających gaz wysypiskowy, słomę lub odpady z mechanicznej obróbki drewna, instalacji do unieszkodliwiania odpadów z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności lub odpadów z autoklawowania, które należały do kategorii znacząco oddziałujących na środowisko, które jedynie mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

W rozpatrywanej sprawie z raportu oddziaływania na środowisko biogazowni kogeneracyjnej, której dotyczy decyzja Wójta Gminy ( bez zakładu produkcji etanolu), planowanej na działkach nr [...] [...] wynika, że przedsięwzięcie ma stanowić "instalację do odzysku odpadów". Odzyskowi będą poddawane odpady roślinne i zwierzęce pochodzące głownie z okolicznych upraw rolnych(odpady roślinne) oraz osady ściekowe z oczyszczalni ścieków z terenu powiatu, jak również inne odpady organiczne. Żadna z kategorii odpadów wymienionych w raporcie o określonych symbolach, nie należy do kategorii odpadów z rolnictwa, sadownictwa , bądź z odpadów z mechanicznej obróbki drewna( ...). W konsekwencji instalacja do ich odzysku nie jest przedsięwzięciem objętym wyłączeniem, o jakim mowa w § 2 pkt 9 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. lecz służy także do odzysku przy zastosowaniu procesów termicznych lub chemicznych odpadów "innych niż z mechanicznej obróbki drewna z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności lub z autoklawowania". Z tych przyczyn planowane przedsięwzięcie należało do kategorii mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagały sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Powołując się na powyższe Kolegium stwierdziło, że realizacja przedsięwzięcia objętego decyzją Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2009r., jako przedsięwzięcia wskazanego w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r., a tym samym objętego wyłączeniem zawartym w § 3 uchwały Rady Gminy z dnia 30 grudnia 2003r. była niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego dla m.in. działek nr [...] i [...] w miejscowości Ł.

Wobec powyższego Kolegium ustaliło, że w sprawie doszło również do rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2kpa.

A. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2009r., zarzucając I. naruszenie przepisów postępowania:

1. Art.46 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2008r., nr 25, poz. 150 ze zm.) w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) w zw. z art. 61 ust. 2 a contrario kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, że decyzja środowiskowa została wydana bez wymaganego wniosku strony lub niezgodnie z tym wnioskiem;

2. Art. 16 § 1 zd. 2 w zw. z art. 12 § 1 kpa poprzez niedopuszczalne poczynienie w postępowaniu nadzwyczajnym ustaleń z zakresu meritum sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją środowiskową oraz oparcie na tych ustaleniach swojej decyzji;

3. Art. 40 § 1, art. 61 § 4, art. 73 1 i art. 109 § 1 kpa w zw. z art. 6, art.8, art. 9 i art. 10 § 1 kpa oraz w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 3 a contrario ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) poprzez doręczenie zawiadomienia z dnia 17 września 2012r. o wszczęciu postępowania nie będącemu stroną B., udostepnienie w dniu 2 października 2012r. przedstawicielowi Stowarzyszenia (P. L.) do wglądu całych akt sprawy, w tym akt sprawy zakończonej wydaniem decyzji środowiskowej, uwzględnienie stanowiska Stowarzyszenia zaprezentowanego w toku postępowania oraz doręczenie Stowarzyszeniu odpisu zaskarżonej decyzji SKO, skutkujące narażeniem uczestnika na istotna szkodę majątkową w wyniku ujawnienia przez SKO ustawowo chronionych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

II. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

1. Będące konsekwencją naruszeń stanowiących przedmiot zarzutu drugiego naruszenie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez bezpodstawne ustalenie, decyzja środowiskowa wydana została w wyniku błędnego sprawdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia 30 grudnia w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wymienionych w planie działek we wsi Ł., gmina P.

2.naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa poprzez bezpodstawne stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej jako rzekomo obarczonej wadą wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.

Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, decyzji samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2009r.

W uzasadnieniu odwołania odwołująca wskazała, że postępowanie nieważnościowe rozpoczęto pod wpływem pisma Stowarzyszenia z dnia 11 czerwca 2012r. pod tytułem "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji", w sytuacji gdy wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia, a datą wszczęcia takiego postępowania jest data doręczenia postanowienia stronie. Tymczasem Kolegium nie wydało żadnego postanowienia w tej sprawie i mimo to postępowanie prowadziło, kończąc je wydaniem decyzji. Skarżąca podniosła, że przepisy art. 40 § 1, art. 61 § 4, art. 109 § 1 art. 73 § 1 przewidują, że w toku postępowania doręczanie pism i wgląd w akta sprawy jest zastrzeżony wyłącznie dla stron postępowania. Tymczasem z niezrozumiałych przyczyn zarówno pisma, w tym odpis decyzji SKO, jak i dostęp do akt sprawy i możliwość zajęcia stanowiska otrzymały nie tylko strony, lecz również Stowarzyszenie, które nie jest stroną postępowania. Skarżąca podniosła, że Stowarzyszenie nigdy nie wnosiło o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w charakterze strony, a jedynie o samo wszczęcie postępowania. Postepowanie nie zostało też wszczęte w trybie art. 31 § 2 kpa, co uzasadniałoby automatyczny udział Stowarzyszenia. Z tych względów Kolegium nie było uprawnione do doręczania postronnemu Stowarzyszeniu jakichkolwiek pism, tym bardziej że akta zawierały szereg informacji stanowiących prawnie chronioną tajemnicę przedsiębiorstwa. Kolegium nie miało podstaw by odnotowywać w treści decyzji (str. 5) stanowiska Stowarzyszenia przedstawiane w toku sprawy. Wskazano, że wprawdzie uzasadnienie decyzji nie pozwala na stwierdzenie jaki wpływ miało to stanowisko na rozstrzygniecie, to jednak okoliczności sprawy pozwalają zakładać, że wpływ ten był istotny. Przez okoliczności skarżąca rozumie sam fakt przeprowadzenia nadzwyczajnego postępowania z urzędu pod wpływem lektury wniosku Stowarzyszenia, jak również traktowanie go jako pełnoprawnej strony tego postępowania. W ocenie skarżącej powyższe rażące naruszenia procedury przez skład orzekający SKO same w sobie uzasadniają tezę o istotnej wadliwości wydanej przez ten skład decyzji, jak również o bezprawnym ujawnieniu tajemnicy przedsiębiorstwa skutkującym narażeniem Spółki na wymierną szkodę majątkową o wielkich rozmiarach, bowiem wartość inwestycji przekracza 25.000.000zł.

Skarżąca Spółka podniosła, że bezpodstawne jest ustalenie, że decyzja środowiskowa została wydana dla przedsięwzięcia nie objętego żądaniem Spółki, a tym samym niejako wbrew jej woli. W imieniu Spółki działał umocowany przez nią pełnomocnik P. P., który raport podpisał i złożył organowi prowadzącemu postępowanie. Fakt umocowania P. P. był znany organowi, po którego stronie nie było żadnych wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu Spółki. Brak oryginału lub odpisu tego pełnomocnictwa może być traktowany jako uchybienie proceduralne, natomiast traktowanie go jako wady o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest nieporozumieniem. Spółka nie kwestionowała czynności swojego pełnomocnika i dodatkowo oświadczyła, że potwierdza wszelkie czynności dokonane w jej imieniu przez P. P. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej.

Skarżąca w uzasadnieniu odwołania przywołała treść przepisu art. 55 Prawa ochrony środowiska, który stanowi, że jeżeli z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, organ administracji, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji środowiskowej wariant dopuszczony do realizacji. Powołując się na powyższą regulację skarżącą podniosła, że zmiana przedmiotowa w zakresie pewnych parametrów technicznych wnioskowanej inwestycji, zasugerowana skarżącej przez organ administracji nie była niedozwolona, gdyż została dopuszczona wyżej cyt.przepisem art. 55 i nie przesądzała o powstaniu "nowej sprawy", która podlegałaby rozpoznaniu w świetle zmienionego stanu prawnego (tj. przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku(...).

Nadto skarżąca wskazała, że ocena Kolegium jest zaprzeczeniem jego własnego stanowiska zawartego w treści uzasadnienia. Wywód Kolegium na temat przesłanek nieważności trzykrotnie podkreśla, że można o niej mówić, gdy zawarte w decyzji naruszenie prawa i jego skutki są nieakceptowalne w państwie prawa. Dla skarżącej jest niezrozumiałe, jakie nieakceptowalne skutki miałyby wynikać z faktu, że organ (nawet zakładając ewentualne uchybienia proceduralne w zakresie usuwania braków formalnych zmian wniosku) w istocie rzeczy wydał decyzję zgodną z oczekiwaniami wnioskodawcy.

Skarżąca wskazała również, że Kolegium uzasadniając decyzję podało, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Jednocześnie uzasadniając tezę o niegodności decyzji środowiskowej z planem miejscowym nie zestawia ze sobą tych dwóch aktów, lecz odwołuje się do treści zgromadzonego materiału dowodowego w postaci raportu, oceniając zawarte w nim szczegółowe aspekty funkcjonowania inwestycji mające stricte charakter merytoryczny. Zatem wbrew deklaracjom dotyczącym przestrzegania reguł rządzących nadzwyczajnym postępowaniem, organ jawnie dopuszcza się ponownego rozpoznania meritum sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, wkraczając w zakres jej rozstrzygnięcia korzystający z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 kpa. Taka praktyka jest niedopuszczalna, co potwierdza orzecznictwo przytoczone przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skoro sama treść decyzji nie jest źródłem wystarczających informacji potrzebnych do ustalenia, czy inwestycja jest jednym z wykluczonych przez plan miejscowy przedsięwzięć, a niniejsze postępowanie może ograniczać się wyłącznie do zbadania kontrolowanej decyzji pod kątem tkwiących w niej ewentualnych wad, to potrzeba odwołania się w tej kwestii do treści materiału dowodowego (raportu), sama w sobie przesądza o niedopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Taki zabieg byłby możliwy, lecz w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 28 stycznia 2015 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1,art. 158, art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 46a ust. 1 i art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kpa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określono w art. 156 § kpa. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji właściwy organ wyższego stopnia bada, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad, które powodują jej nieważność. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało się na stanowiska doktryny dotyczące pojęcia "rażącego naruszenie prawa". Według jednego ze stanowisk zachodzi ono w wypadku naruszenia przepisu prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny. Zgodnie z innym poglądem za rażące naruszenie prawa należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Nie ma natomiast znaczenia rozstrzygającego ani oczywistość naruszenia określonego przepisu prawnego, ani charakter przepisu, który został naruszony. Nadto Kolegium powołało się na kompromisowe poglądy doktryny w myśl, których można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja.

W ocenie Kolegium decyzja Wójta Gminy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku(...) w zw. z art. 46 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Kolegium ponownie rozpoznając sprawę poczyniło następujące ustalenia: Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było wszczynane na wniosek strony A., która wniosła o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia opisanego jako "biogazownia etanolu odwodnionego", a przedsięwzięcie to zostało scharakteryzowane w złączniku do wniosku. Tak sprecyzowany wniosek Spółka podtrzymała w przedłożonym w dniu 6 listopada 2008r. "raporcie oddziaływania na środowisko". Dla tak ustalonego przedsięwzięcia zasadne było postępowanie stosownie do art. 153 ust. 1 ustawy z 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku oraz o ocenach oddziaływania na środowisko na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. ustawy Prawo ochrony środowiska. Jednak skarżąca w nowym raporcie o oddziaływaniu na środowisko (opracowanym w czerwcu 2009r.), na podstawie którego Wójt Gminy wydał decyzję określił przedsięwzięcie jako: Budowę biogazowni kogeneracyjnej. Zatem jest to inne przedsięwzięcie niż pierwotnie założona Budowa biogazowni zintegrowanej z zakładem etanolu odwodnionego. Różnice w charakterystyce tych dwóch różnych przedsięwzięć przedstawione w zaskarżonej decyzji Kolegium wskazują, że budowa biogazowni kogeneracynej na przedmiotowym gruncie musi być uznana za nowe przedsięwzięcie. Złożenie wniosku w tej sprawie faktycznie nie nastąpiło. Nawet przy założeniu, że w ocenie inwestora formalny wniosek w tej nowej sprawie (bądź zmian wniosku z dnia 23 lipca 2008r.)są zbędne bo wola inwestora została wyrażona w sposób dostateczny przez złożenie nowego raportu opracowanego w czerwcu 2009r. Wójt Gminy winien uznać iż "wniosek" w sprawie budowy biogazowni został złożony najwcześniej w dniu złożenia nowego raportu, tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 3 października 2008r. Tym samym nie było podstaw do przyjęcie, że do tej nowej sprawy miał zastosowanie art. 153 ust. 1 tej ustawy i w konsekwencji, że sprawa może być rozpoznana w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska.

Reasumując Kolegium uznał, że decyzja Wójta Gminy została wydana z rażącym naruszeniem art. 153 ust. 1 powoływanej ustawy w zw. z art. 46 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska zawierającym definicję przedsięwzięcia w rozumieniu przepisów tej ustawy.

Kolegium stwierdziło, że decyzja została wydana również z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska stanowiącym, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji (...).

W tym zakresie Kolegium ustaliło, że działki na terenie których przedsięwzięcie miało być realizowane (dz. nr [...] i [...]) w miejscowości Ł. są objęte zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Gminy z dnia 30 grudnia 2003r. i znajdują się na obszarze oznaczonym w planie symbolem "1PU" i zgodnie z § 3 uchwały są przeznaczone na funkcje produkcyjne i usługowe. Zakres dopuszczonych funkcji to: wszelka działalność produkcyjna i usługowa wraz z niezbędnymi do ich funkcjonowania budynkami i pomieszczeniami technicznymi, z wykluczeniem usług i produkcji zaliczonych do kategorii "mogących znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. § 2 w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko". Oznacza to, że miejscowy plan zagospodarowania w dacie orzekania przez Wójta Gminy dopuszczał realizację na działkach nr [...] i [...] wszelkiej zabudowy o funkcji usługowej i produkcyjnej z wyłączeniem przedsięwzięć, które zaliczają się do kategorii "mogących znacząco oddziaływać na środowisko"- co istotne definiowanej w chwili uchwalania planu przez § 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. (Dz. U. nr179, poz. 1490).

Wskazano, że prawidłowo Kolegium w zaskarżonej decyzji ustaliło, że chodzi w nim tylko o przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagały, a nie jedynie mogły wymagać sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Określając dopuszczalną funkcję terenu miejscowy plan wyłączył określone sposoby zagospodarowania terenu odwołując się do pojęcia "przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko" i odsyłając do katalogu przedsięwzięć wymienionych w § 2 obowiązującego w chwili uchwalania planu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. Wprawdzie rozporządzenie utraciło moc obowiązującą, to jednak nie nastąpiła zmiana mocy obowiązującej postanowień planu, w tym odesłania do katalogu przedsięwzięć, których realizacja na terenie objętym planem jest wyłączona, a które były wymienione w § 2 tego rozporządzenia.

Wśród przedsięwzięć zaliczonych przez rozporządzenie z 24 września 2002r. do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagają sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wskazano "instalacje do unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznych lub chemicznych, z wyłączeniem instalacji spalających gaz wysypiskowy, słomę lub odpady z mechanicznej obróbki drewna, instalacji do unieszkodliwiania odpadów z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności lub odpadów z autoklawowania –§ 2 pkt 9 lit. e. Przedsięwzięcia "wyłączone" zgodnie z tym przepisem należały do kategorii znacząco oddziałujących na środowisko, które jedynie mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko –§ 3 pkt 12 lit. g rozporządzenia.

Kolegium powołało się na charakterystykę nowego przedsięwzięcia zawartą w raporcie oddziaływania na środowisko z czerwca 2009r., zgodnie z którą odzyskowi będą poddawane odpady roślinne i zwierzęce pochodzące głownie z okolicznych upraw rolnych(odpady roślinne) oraz osady ściekowe z oczyszczalni ścieków z terenu powiatu puckiego, jak również inne odpady organiczne, przy czym wśród odpadów podlagających odzyskowi znajdą się również m.in. osady ściekowe (kod 19 08 05), tłuszcze i mieszaniny olejów z separacji olej woda, zawierające wyłącznie oleje jadalne (kod 19 08 09), odpady kuchenne podlegające biodegradacji (20 01 08). Żadna z ww. kategorii odpadów nie należy do odpadów z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa , leśnictwa, łowiectwa(grupa odpadów oznaczona kodem 02), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206). W konsekwencji prawidłowe jest ustalenie, że instalacja do odzysku odpadów nie jest przedsięwzięciem objętym wyłączeniem, o jakim mowa w § 2 pkt 9 lit. e rozporządzenia z dnia 24 września 2002r.

W konsekwencji stwierdzić należało, że realizacja przedsięwzięcia objętego decyzją Wójta Gminy z 13 lipca 2009r.była niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą z dnia 30 grudnia 2003r. nr [...], a więc decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Rażące naruszenie prawa było oczywiste, wyraźne i bezsporne.

Odnosząc się do zarzutu odwołania bezpodstawnego przyjęcia w zaskarżonej decyzji, że decyzja środowiskowa została wydana bez wymaganego wniosku strony lub niezgodnie z tym wnioskiem, Kolegium uznało ten zarzut jedynie w części za uzasadniony. Kolegium ponownie rozpoznając sprawę uznało, że złożenie nowego Raportu o oddziaływaniu na środowisko z 4 czerwca 2009r. wskazywało na wolę realizacji innego przedsięwzięcia (tj. budowy biogazowni kogeneracyjnej) niż założone i zdefiniowane we wniosku z dnia 23 lipca 2008r.(tj. budowy biogazowni zintegrowanej z zakładem etanolu odwodnionego). Nowy wniosek został złożony niejako w sposób dorozumiany przez złożenie nowego raportu dotyczącego nowego przedsięwzięcia. Kolegium nie podzieliło poglądu skarżącej, że zmiana przedsięwzięcia polegała jedynie na wyborze innego wariantu tego samego przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 55 ustawy Prawo ochrony środowiska, jeżeli postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowiska wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, organ administracji, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmówi, w drodze decyzji, określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia. Powołując się na poczynione ustalenia oraz na powyższą regulację prawną Kolegium wskazało, że przedsięwzięcie wymienione we wniosku z lipca 2008r. i przedsięwzięcie objęte decyzją Wójta Gminy z 13 lipca 2009r. to zupełnie różne przedsięwzięcia, więc nie można mówić o wyborze innego wariantu tej samej inwestycji. Nadto z akt sprawy wynika, ze przyczyną zmiany zamiarów inwestycyjnych inwestora były względy ekonomiczne.

Za niezasadny Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 16 § 1 zd. 2 w zw. z art. 12 §1 kpa poprzez niedopuszczalne poczynienie w postępowaniu nadzwyczajnym ustaleń z zakresu meritum sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Kolegium w toku postępowania nieważnościowego zakończonego zaskarżoną decyzją nie rozpoznawało ponownie sprawy, nie prowadziło ponownie postępowania wyjaśniającego, ani nie gromadziło nowych dowodów. Nie stanowią ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, odczytanie decyzji Wójta Gminy z załącznikiem obejmującym charakterystykę przedsięwzięcia, odczytanie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, czy też postanowień planu miejscowego i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r.

Za w części uzasadniony Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 40 § 1, art. 61§ 4, art. 73 § 1 i art. 109 § 1 kpa w zw. z art. 6, art. 8, art. 9 i art. 10kpa oraz w zw. z art. 5 ust. 2 i ust. 3 a contrario ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.)- poprzez doręczenie zawiadomienia z dnia 17 września 20102r. o wszczęciu postępowania niebędącemu stroną Stowarzyszeniu "B.", udostępnienie w dniu 2 października 2012r. przedstawicielowi Stowarzyszenia (P. L.) do wglądu akt sprawy (w tym akt sprawy zakończonej wydaniem decyzji środowiskowej). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2008r. zostało wszczęte przez Kolegium z urzędu, lecz po wniesieniu w dniu 14 czerwca 2012r. przez Stowarzyszenie "B." wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Stowarzyszenie nie sformułowało wprost wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, o którego wszczęcie wnosiło. Kolegium zacytowało część wniosku Stowarzyszenia, w którym powołuje się ono na wspieranie go przez 600 mieszkańców, którzy złożyli protest w sprawie budowy biogazowni, na dowody zgromadzone w aktach sprawy i możliwość złożenia dowodów dodatkowych. Powyższe wskazuje, że Stowarzyszenie zamierzało czynnie uczestniczyć w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, o ile postępowanie to zostałoby wszczęte, choć we wniosku nie powołano w ogóle art. 31 kpa ani nie sprecyzowano czy wniosek Stowarzyszenia dotyczy również dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. W tym stanie rzeczy Kolegium winno pouczyć Stowarzyszenie o treści art. 32 pkt 2 kpa i zwrócić się o sprecyzowanie wniosku. Zamiast tego Kolegium przyjęło –jako nie budzące wątpliwości - iż wniosek złożony w dniu 14 czerwca 2012r. przez Stowarzyszenie zawiera także wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nieważnościowym wszczętym przez Kolegium. Kolegium nie wydało postanowienia w sprawie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, czego potwierdzeniem jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczone m.in. Stowarzyszeniu, czy też udostępnienie akt sprawy. Brak postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 kpa stanowi uchybienie, jednak w sytuacji gdy wnioski organizacji społecznej- Stowarzyszenia zostały uwzględnione (nie doszło do naruszenia praw organizacji społecznych przyznanych w art. 31 kpa) uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, zarzucając:

1/ naruszenie art. 156 1 §pkt 2 kpa poprzez wydanie obu kwestionowanych decyzji ze względu na rażące naruszenie planu miejscowego, podczas gdy kwestia zgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym została prawomocnie potwierdzona decyzją Wojewody z dnia 25 czerwca 2012r. utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 10 października 2012r. oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013r. i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014r. Całość wywodów Kolegium nie uzasadnia stwierdzenia rażącego naruszenia prawa;

2/naruszenie prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 46a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że przedstawienie zmodyfikowanego raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. "Budowa biogazowni kogeneracyjnej" oznacza de facto złożenie nowego wniosku o wydanie decyzji środowiskowej poprzez zmianę przedmiotu przedsięwzięcia z jej pierwotnego brzmienia "Biogazownia zintegrowana z układem etanolu odwodnionego", podczas gdy stanowisko inwestora nie dotyczyło samego przedmiotu inwestycji. Kolegium pewne czynności skarżącej o charakterze proceduralnym zakwalifikowało jako powodujące wystąpienie wady z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ewentualnie o ich uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postepowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że było prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę przedmiotowej biogazowni. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę nastąpiło wyłącznie na skutek nieprzeprowadzenia ponowionego postępowania środowiskowego z tego względu, że wniosek o pozwolenie na budowę odbiegał od decyzji środowiskowej. W trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, w kwestii zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami planu miejscowego wypowiedziały się już organy administracji oraz sądy administracyjne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 2911/12 oddalający skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego i Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 1578/13 oddalający skargę kasacyjną Spółki. Między ostateczną decyzją wydaną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę a sprawą dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, gdyż chodzi o tę sama inwestycję. Oba postępowania dotyczyły tego samego przedsięwzięcia, które było realizowane przez ten sam podmiot, jak też pokrywały się w zakresie problematyki zgodności z planem. Niewyeliminowanie przez sąd zaskarżonej decyzji powodowałoby w istocie, że w obrocie prawnym pozostawałyby decyzje w odmienny sposób oceniające zgodność planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy czym decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego objęta jest ochroną jako decyzja ostateczna.

Odnosząc się w dalszym ciągu do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę biogazowni skarżąca wskazała, że wprawdzie Wojewoda decyzją z dnia 25 czerwca 20102r. stwierdził nieważność tej decyzji, jednakże przyczyną takiego rozstrzygnięcia był brak przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, natomiast Wojewoda nie dopatrzył się niezgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym, a jak wynika z uzasadnienia decyzji okoliczność ta została poddana ocenie organu. Stwierdził on wręcz, że w sprawie zostały spełnione warunki zagospodarowania terenu. Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego w uzasadnieniu decyzji wydanej na skutek odwołania inwestora stwierdził również, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu. Sądy administracyjne podzieliły tę ocenę w zakresie zgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało oceny zgodności z planem miejscowym w sposób odmienny, co powoduje, że w obrocie prawnym pozostają rozstrzygnięcia sprzeczne w swej treści. W takiej sytuacji zaskarżone decyzje obarczone są wadą prawą, która w ocenie skarżącej, odpowiada wadliwości wymienionej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W niniejszej sprawie występują bowiem oba elementy tożsamości wskazane w tym przepisie, decyzje SKO dotyczą przedsięwzięcia skarżącej, co do którego już wcześniej orzeczono o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przy założeniu jednak zgodności inwestycji z planem miejscowym. Zasada wyrażona w art. 16 kpa, jak też zasada związania prawomocnym wyrokiem powodują, że w niniejszej sprawie to prawomocne stanowisko w kwestii zgodności z planem powinno być honorowane.

Dokonana przez Kolegium ocena zgodności z planem miejscowym jest konsekwencją nieuprawnionej kwalifikacji przedsięwzięcia jako instalacji do unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznych lub chemicznych (§ 2 ust. 1 pkt 9 lit. e rozporządzenia z 2002r.), podczas gdy kwestia ta została przesądzona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego, który decyzją z dnia 10 października 2012r.zakwalifikował planowane przedsięwzięcie jako instalację związaną z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów niewymienionych w § 2 ust. 1 pkt 39 do 41 (§ 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia z 2004r.), a tym samym za zgodne z obowiązującym planem miejscowym. Sądy Administracyjne zaakceptowały pogląd organu w powyższym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, że także w kwestii kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia Kolegium było związane stanowiskiem wyrażonym w tej kwestii w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca podniosła, że rozstrzygając tę kwestię w sposób odmienny Kolegium w sposób rażący naruszyło art. 156 §1 pkt 3 kpa.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 46a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy środowiskowej skarżąca podniosła, że nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem organu, że złożenie kolejnego raportu oddziaływania na środowisko pn. "Budowa biogazowni kogeneracyjnej" jest inną inwestycją od pierwotnie określonej jako "Biogazownia zintegrowana z układem etanolu odwodnionego". Podniesiono, że zmiany dokonane przez skarżącą nie dotyczyły przedmiotu inwestycji, tylko kwestii pobocznych, których istnienie nie wpływało na funkcjonowanie samej biogazowni. Pierwszy wniosek złożony w dniu 23 lipca 2008r. obejmował poza biogazownią, także budowę zakładu produkcji etanolu odwodnionego oraz wytwórni nawozów i pasz z masy pofermentacyjnej. Instalacje te nie są niezbędne do jej prawidłowego funkcjonowania. Przyjęcie za organem, że zmniejszenie zakresu planowanej inwestycji oznacza każdorazowo konieczność złożenia nowego wniosku o wydanie decyzji administracyjnej prowadziłoby do naruszenia powszechnie przyjętej zasady a maiori ad minus (podkr. skarżącej), z której wynika, ze jeżeli komuś wolno czynić więcej, to tym bardziej wolno mu czynić mniej. Skoro wniosek o wydanie decyzji środowiskowej obejmował poza biogazownią, także infrastrukturę towarzyszącą i dla tak zakreślonej inwestycji został opracowany raport oddziaływania na środowisko, to uprawnione było zmniejszenie zakresu inwestycji. Powód, który leżał u podstaw takiej modyfikacji –pogorszenie się sytuacji finansowej inwestora- pozostaje bez wpływu na skuteczność takiej czynności. W konsekwencji jak podniosła skarżąca inwestor nie mógłby rozszerzyć zakresu inwestycji w stosunku do złożonego wniosku, gdyż w takiej sytuacji konieczne byłoby złożenie nowego wniosku wraz z nowym raportem oddziaływania na środowisko, ponieważ następowałaby zmiana przedmiotu inwestycji. W niniejszej sprawie wystąpiła natomiast sytuacja odwrotna, tzn. ograniczenie zakresu zamierzenia inwestycyjnego, które w świetle reguły inferencyjnej a maiori ad maius jest dopuszczalne.

Nadto skarżąca podkreśliła, że całkowicie wadliwie Kolegium uznało ,że pewne czynności procesowe dokonane przez skarżącą spowodowały zaistnienie kwalifikowanej wady decyzji wydanej przez organ gminy w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, która to wada w ogóle nie wystąpiła. Podkreślono również, że kwestie proceduralne jedynie wyjątkowo mogą skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji w aspekcie art.156 § 1 pkt 2 kpa. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie przez organ bezpośredniego związku naruszenia procedury z wystąpieniem określonej przesłanki nieważnościowej, co w niniejszej sprawie nie wystąpiło.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, które miało by wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżone rozstrzygnięcia zapadły w postępowaniu nieważnościowym prowadzonym z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 kpa.

Biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy pierwszoplanowe znaczenie ma ocena z punku widzenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, przewidującego jako przesłankę stwierdzenia nieważności wydanie decyzji "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Uznanie określonego naruszenia prawa jako rażącego wymaga zbadania następujących przesłanek: oczywistości naruszenia prawa, charakteru przepisu, który został naruszony, skutków ekonomicznych lub gospodarczych, które wywołuje przedmiotowa decyzja. Oczywistość naruszenia oznacza sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Nadto przesłanką uznania naruszenia prawa za rażące jest ocena społeczno-gospodarczych skutków decyzji wydanej z obrazą prawa, polegającej na tym, że decyzji takiej nie można zaakceptować jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa zachodzi w sytuacji gdy decyzja jest obarczona wadą o szczególnym ciężarze gatunkowym, a wyniku stwierdzonego naruszenia prawa powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punku widzenia wymogów praworządności.

Taka sytuacja powstała w wyniku rażącego naruszenia prawa w związku z wydaniem decyzji z dnia 13 lipca 2009r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację Biogazowni kogeneracyjnej w m. Ł., przez Wójta Gminy.

ŚW rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2015r., które po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2013r., stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2009r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Biogazowni kogeneracyjnej" w miejscowości Ł. na działkach nr [...] i [...] , gm. P.

Z treści decyzji Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2009r. wynika, że podstawą jej wydania był wniosek skarżącej A. z dnia 23 lipca 2008r., uzupełniony o brakujące dokumenty w dniu 11 sierpnia 2008r.

Postawą prawną ww. decyzji stanowił art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227)- zw. dalej ustawą środowiskową oraz art. 46 a ust. 7 pkt 4, w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2008r., nr 25, poz. 150)- zw. dalej POŚ. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja Wójta Gminy rażąco narusza prawo i na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdziło jej nieważność w związku z art. 46 ust. 2 oraz art. 56 ust. 1 POŚ oraz na podstawie art. 153 ust. 1 ustawy środowiskowej.

Dokonując oceny dotyczącej zgodności z prawem decyzji stwierdzającej nieważność opisanej decyzji Wójta Gminy Sąd, w pierwszej kolejności, podziela w całości argumentację zawartą w wyżej przytoczonym uzasadnieniu decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło w kontrolowanym postępowaniu nieważność decyzji Wójta Gminy dokonując w sposób wyczerpujący, w oparciu o stan faktyczny sprawy, wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (por. art. 107 § 3 kpa). Ocenę tę Sąd podziela.

Na wstępie należy wskazać i podzielić w całości ocenę Kolegium, że decyzja dotycząca ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. Biogazownia kogeneracyjna wydana została w postępowaniu, do którego nie mogły mieć zastosowania przepisy POŚ a sprawa realizacji tego przedsięwzięcia nie mogła być objęta dyspozycją art. 153 ust. 1 ustawy środowiskowej.

Stosownie do treści 46 a ust. 1 POŚ postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia.

Stosownie do art. 56 ust. 1 POŚ właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Stosownie zaś do art. 153ust. 1 ustawy środowiskowej do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 (POŚ), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe. Na mocy przepisu art. 144 ustawy środowiskowej z dniem 15 listopada 2008r. utracił moc m.in. przepis art. 46a ust. 1 art. stanowiący podstawę wydania decyzji przez organ I instancji.

Sąd uznał za prawidłowe ustalenia poczynione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż przedmiotem wniosku złożonego w czasie obowiązywania ustawy POŚ był wniosek z dnia 23 lipca 2008r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Biogazowni zintegrowanej z zakładem etanolu odwodnionego. Natomiast decyzja Wójta Gminy dotyczy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Biogazowni kogeneracyjnej, które jest innym przedsięwzięciem i co do którego z jednej strony w istocie nie został złożony wniosek wymagany art. 46a ust. 1 POŚ przed dniem 15 listopada 2008r. a z drugiej strony skarżąca swój zamiar realizacji Biogazowni kogeneracyjnej zamiast Biogazowni zintegrowanej z zakładem etanolu odwodnionego przedstawiła dopiero w dniu 23 stycznia 2009r. składając uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko, a następnie w dniu 6 czerwca 2009r. składając raport o odziaływaniu na środowisko inwestycji pn. Budowa biogazowni kogenearcyjnej.

W istocie więc wniosek, a w zasadzie zamiar zmiany realizowanego przedsięwzięcia został zgłoszony w czasie, gdy nie obowiązywała już POŚ, lecz postanowienia nowej ustawy środowiskowej z 3 października 2008r. W swojej decyzji z dnia 13 lipca 2009r. Wójt Gminy powołał się natomiast na wniosek skarżącej z dnia 23 lipca 2008r., w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Biogazowni kogeneracyjnej, której wniosek z dnia 23 lipca 2008r. nie dotyczył, gdyż jego przedmiotem była Biogazownia zintegrowana z zakładem etanolu odwodnionego. Wprawdzie Wójt w decyzji z dnia 13 lipca 2009r. powołał się również na uzupełnienie wniosku z dnia 23 lipca 2008r. o brakujące dokumenty z dnia 11 sierpnia 2008r., jednakże w tym dniu zostały złożone jedynie dokumenty dotyczące reprezentacji skarżącej Spółki. Prowadzenie przez Wójta postępowania na podstawie nieobowiązującego w dacie wydania decyzji prawa i wydanie decyzji w oparciu o postanowienia ustawy POŚ stanowiło rażące naruszenie prawa, które nie jest możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, tym bardziej, że przepisy ustawy środowiskowej wprowadziły szereg postanowień umożliwiających udział społeczeństwa w ochronie środowiska.

Tak jak to ustaliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze są to dwa różne przedsięwzięcia. Sąd w całości uznaje za prawidłowe ustalenia poczynione w tym zakresie w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji z dnia 8 maja 2013r. Z charakterystyki przedsięwzięcia oraz raportu oddziaływania na środowisko dotyczącego Biogazowni zintegrowanej z zakładem etanolu oraz z raportu dotyczącego Biogazowni kogeneracynwej wynika w sposób jednoznaczny, że są to dwa różne przedsięwzięcia. Celem pierwszego z nich było budowa biogazowni zintegrowanej z zakładem etanolu odwodnionego (gorzelnią) a w ramach przedsięwzięcia zostać miały zrealizowane zakład etanolu (gorzelnia) z wytwórnią pary, biogazownia z agregatem kogeneracyjnym, linia do odwodnienia masy pofermentacyjnej, linia do produkcji nawozów lub instalacja do termicznej konwersji fazy stałej, system oczyszczania fazy ciekłej masy pofermentacyjnej. Realizacja projektowanej biogazowni w ramach przedsięwzięcia dotyczącego budowy biogazowni zintegrowanej z zakładem etanolu miała służyć do beztlenowej fermentacji wywaru gorzelniczego, kiszonki z kukurydzy lub innych roślin, otrzymania prądu lub ciepła, zużycia prądu na potrzeby własne wykorzystania ciepła do produkcji w gorzelni, otrzymania i poprawienia właściwości nawozu naturalnego o zawartości 4-5%masy suchej i zmniejszaniu emisji zapachów w czasie składowania i wożenia substratów i przefermentowanej masy, miała składać się m.in. z 5 komór fermentacyjnych o objętości 3.040m³ z dozownikem substratów stałych o pojemności 45m³ miała pozwolić na uzyskanie z surowców roślinnych i z odpadów poprodukcyjnych gorzelni oraz innych substratów organicznych, użytecznych produktów (etanolu, odwodnionego spirytusu gorzelniczego, energii elektrycznej, cieplnej, nawozów organicznych z masy pofermentacyjnej), surowca do produkcji spirytusu.

Planowane przedsięwzięcie polegające na budowie biogazowni kogeneracynej dotyczyło instalacji do wywarzaniu biogazu z odpadów organicznych (osady ściekowe, odchody zwierzęce-gnojówka, gnojowica, obornik, kiszonki roślinne, masa roślinna ) oraz spalania wytworzonego w biogazowni gazu w agregatach kogeneracyjnych w celu wytworzenia energii elektrycznej i cieplnej. W jej skład miały wejść 4 komory fermentacyjne o pojemności 1525m³ oraz zbiorniki podawcze do substratów suchych i płynnych po 2 sztuki i komory pofementacyjne. Powyższe dane zostały zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko. We wcześniejszym uzupełnienie raportu z dnia 23 stycznia 2009r. wskazywano, że biogazownia kogeneracyjna będzie obejmować na 5 komór fermentacyjnych o objętości 3040m³.

Trafnie Kolegium w decyzji z dnia 8 maja 2013r., jak i w zaskarżonej decyzji, powołało się na pojęcie przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 46 ust. 2 POŚ pojęcie przedsięwzięcia obejmowało zamierzenie budowalne lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin, wymagającą m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor był zobowiązany złożyć stosowną charakterystykę przedsięwzięcia zawierającą szereg danych ( rodzaj i skalę przedsięwzięcia, rodzaj technologii, przewidywaną ilość wykorzystywanej wody i innych wykorzystywanych surowców i materiałów, paliw oraz energii –art. 52 ust. 1 POŚ). Taką charakterystykę z uwagi na charakter inwestycji miał obowiązek złożyć inwestor, co też uczynił w stosunku do swojego wniosku z dnia 23 lipca 2008r. Prawidłowo Kolegium wskazało, że tak określony rodzaj i skala przedsięwzięcia wyznaczają zakres przedmiotowy postępowania a więc granice indywidualnej sprawy będącej przedmiotem postępowania-konkretnie określonego przedsięwzięcia.

Za niezasadny w konsekwencji uznać należy zarzut skarżącej, że decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem art. 46a ust. 1 POŚ w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez ustalenie, że przedstawienie zmodyfikowanego raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. Budowa biogazowni kogeneracyjnej oznacza de facto złożenie nowego wniosku, podczas gdy stanowisko inwestora nie dotyczyło samego przedmiotu inwestycji czyli biogazowni tylko kwestii pobocznych, których istnienie nie wpływało na funkcjonowanie samej biogazowni. Instalacje takie jak budowa zakładu etanolu odwodnionego oraz wytwórni nawozów i pasz z masy pofermentacyjnej nie są niezbędne dla funkcjonowania biogazowni. Skoro nastąpiła ograniczenie zakresu zamierzenia inwestycyjnego jest to dopuszczalne w świetle zasady a maiori ad minus i taka zmiana była dopuszczalna.

Powyższe stanowisko jest niezasadne, gdyż jak to trafnie ustalono w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 13 lipca 2009r. w sprawie mamy do czynienia z dwoma różnymi przedsięwzięciami, a więc w konsekwencji z dwiema różnymi sprawami, które winny podlegać odrębnemu rozpoznaniu przez Wójta Gminy na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji. Twierdzenia skarżącego, że jego stanowisko nie dotyczyło przedmiotu inwestycji tylko kwestii pobocznych, których istnienie nie wpływało na funkcjonowanie biogazowni, gdyż budowa zakładu etanolu nie jest niezbędna dla funkcjonowania samej biogazowni, w świetle przytoczonych regulacji nie znajduje żadnego uzasadnienia. Wskazać w tym miejscu należy na sam wniosek, który dotyczył wprawdzie biogazowni, lecz miała ona być zintegrowana z zakładem etanolu odwodnionego. Skoro odstąpiono od budowy zakładu etanolu odwodnionego budowa biogazowni stała się nowym przedsięwzięciem. To, że dla jej funkcjonowania istnienie zakładu etanolu, co do zasady, nie jest niezbędne nie może mieć w sposób oczywisty wpływu na ocenę, że w okolicznościach sprawy budowa biogazowni bez zakładu etanolu jest nowym przedsięwzięciem. Tak jak to wskazano w raporcie oddziaływania na środowisko biogazowni zintegrowanej z zakładem etanolu był to projekt innowacyjny, który zakładał wykorzystanie, przerób odpadów (wywaru gorzelniczego) poprodukcyjnych właśnie z zakładu etanolu, w którym miał powstawać ten produkt uboczny. W Raporcie tym wskazano, że podstawowe elementy przedsięwzięcia, zostały zintegrowane jako całość i obejmowały m.in. wytwórnię nawozów i /lub pasz, instalację do odzysku ciepła z urządzeń gorzelni, biogazownię –instalację do wytwarzania z odpadów organicznych odnawialnego nośnika energii , linię do produkcji etanolu itd. (str. 12raportu).

Reasumując zarzut skarżącej, że przedstawienie zmodyfikowanego raportu nie oznaczało nowego wniosku i w konsekwencji nie dotyczyło zmiany samego przedmiotu inwestycji lecz jedynie jej ograniczenie jest oczywiście bezzasadny. Zmiana ta prowadziła bowiem do realizacji nowego przedsięwzięcia, podlegającego nowym regulacjom prawnym, z przedsięwzięcia, które miało polegać na budowie skojarzonego systemu unieszkodliwiania odpadów z gorzelni zlokalizowanej w Ł., na przedsięwzięcie ograniczające się do budowy biogazowni służącej do wytwarzania wykorzystywanego do produkcji energii biogazu z odpadów organicznych.

Sąd podziela również zawarte w uzasadnieniu decyzji ustalenia dotyczące rażącego naruszenia art. 56 ust. 1 POŚś. W zakresie objętym skargą za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa na tej podstawie, że kwestia zgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym została prawomocnie potwierdzona decyzją Wojewody z dnia 25 czerwca 2012r., utrzymaną w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 10 października 2012r. oraz wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa.

Istnienie tożsamości sprawy zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym oraz tego samego przedmiotu. Ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej oznacza, że niemożliwym jest, aby sprawa była ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, miedzy tymi samymi stronami. Powoływanie się przez skarżącą na ustalenia dokonane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę dotyczące zgodności ustaleń decyzji środowiskowej z planem miejscowym nie stanowiło podstawy rozstrzygnięcia (stwierdzenia nieważności decyzji) w innej sprawie. Sąd może wiązać jedynie ustalenie, ze nieważna jest decyzja o pozwoleniu na budowę. Niniejsza sprawa ma inny przedmiot, nie są to zatem sprawy tożsame, różny jest ich przedmiot i podstawy prawne orzekania. W rozpoznawanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej i naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej. Niniejsze postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Powoływana w uzasadnieniu skargi sprawa dotyczyła natomiast wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, którego nieważność stwierdzono z uwagi na brak ponowionego postępowania środowiskowego w sytuacji zatwierdzenia projektu budowalnego niezgodnie z zatwierdzoną decyzją środowiskową. W sprawach tych nie zachodzi tożsamość, o której mowa w cyt. przepisie art. 156 §1 pkt kpa. W konsekwencji ustalenia poczynione przez organy w uzasadnieniach decyzji dotyczących stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę nie wiążą Sądu i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W konsekwencji powyższego Kolegium nie było związane również kwalifikacją planowanego przedsięwzięcia dokonaną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazać jedynie należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej sądy administracyjne w wyrokach wydanych w sprawie VII SA/Wa 2911/12 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz w sprawie II OSK 1578/13 przez Naczelny Sąd Administracyjny) nie dokonywały oceny zgodności z prawem pod kątem stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji decyzji albowiem, jak to wyżej wskazno, przedmiotem postępowania powoływanego przez skarżącą była ocena zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę biogazowni.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zarzut skarżącej domagający się stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa za niezasadny.

Biorąc powyższe pod uwagę i uznając zarzuty skargi za niezasadne, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.