Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 784/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 29 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: § 39 ust. 2 pkt 2, § 39a
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 Art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 1, ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2012-2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł ( [...] złotych)


UZASADNIENIE

W dniu [...]maja 2012 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. wpłynął wniosek A. O. o przyznanie na 2012 r. płatności rolnośrodowiskowej ([...] w wariancie: 5.1 (Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze Natura 2000 5,22 ha - ozn. dalej PRŚ 5.1), 5.4 (Łąki trzęślicowe i selernicowe na obszarze Natura 2000 na pow. 2,21 ha - PRŚ 5.4), 4.1 (Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na pow. 9,79 ha - PRŚ 4.1), 4.7 (Półnaturalne łąki świeże na pow. 0,94 ha - PRŚ 4.7).

Postępowanie zainicjowane wnioskiem A. O. dotyczącym ww. płatności za 2012 r. zostało zakończone decyzją Kierownika Biura . w N. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Na mocy ww. decyzji A.O. ustalono powierzchnię uprawnioną do płatności PRŚ 5.1 na 5,22 ha (przyznano 7759,79 zł), PRŚ 5.4 - 2,21 ha (przyznano 3329,47 zł), PRŚ 4.1 - 8,79 ha (przyznano 11572,48 zł), PRŚ 4.7 - 0,94 ha (przyznano 861,56 zł).

W dniu [...]kwietnia 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w N. wpłynął kontynuacyjny wniosek strony dotyczący przyznania na 2013 r. płatności PRŚ 5.1 (do pow. 5,19 ha), PRŚ 5.4 (do pow. 2,21 ha), PRŚ 4.1 (do pow. 8,52 ha) i PRŚ 4.7 (do pow. 0,94 ha). Postępowanie zainicjowane ww. wnioskiem zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]którą A.O.powi erzchnię uprawnioną do płatności PRŚ 5.1 ustalono na 5,19 ha (przyznano 7110,30 zł), PRŚ 5.4 - 2,21 ha (przyznano 3071,90 zł), PRŚ 4,1 - 8,52 ha (przyznano 10224,00 zł), PRŚ 4.7-0,94 ha (przyznano 752,00 zł). Odpowiednim pismem wystosowanym w dniu 1 kwietnia 2014 r. organ l instancji poinformował stronę o odstąpieniu od dochodzenia (ustalania) zwrotu kwoty płatności PRŚ 4.1, mimo stwierdzenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną w wariancie PRŚ 4.1 za 2012 r., a powierzchnią stwierdzoną w tym wariancie za 2013 r. (wynoszącej 0,06 ha). Przyczyną odstąpienia było ustalenie, że kwota przysługująca do różnicy między tymi powierzchniami (0,27 ha) nie przekraczała równowartości 100 euro (wynosiła 324,00 zł) według kursu wymiany wyliczanego według art. 11 ust. 2 rozporządzenia wspólnotowego nr 907/2014. W/w różnica została stwierdzona odnośnie działki ewid. nr 108 (w 2013 r. działka rolna C, w ramach której zadeklarowano 2,21 ha, a stwierdzono 2,15 ha) w wyniku kontroli terenowej przeprowadzonej jesienią 2013 r.

W dniu [...]kwietnia 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w N. wpłynął kontynuacyjny wniosek A. O.dotyczący przyznania na 2014 r. płatności PRŚ 5.1 (do pow. 5,19 ha), PRŚ 5.4 (2,15 ha), PRŚ 4.1 (8,52 ha), PRŚ 4.7 (0,94 ha). Postępowanie zainicjowane ww. wnioskiem strony zostało zakończone decyzją Kierownika ww. Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...]października 2014 r. nr [...] Na mocy tej decyzji stronie powierzchnię uprawnioną do płatności PRŚ 5.1 ustalono na 5,19 ha (przyznano 7110,30 zł), PRŚ 5.4 - 2,15 ha (przyznano 2988,50 zł), PRŚ 4.1 - 8,52 ha (przyznano 10224,00 zł), PRŚ 4.7 - 0,94 ha (przyznano 752,00 zł).

W dniu ]...]czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w N. wpłynął kontynuacyjny wniosek A. O. dotyczący przyznania na 2015 r. płatności PRŚ 5.1 (do pow. 5,19 ha), PRŚ 5.4 (2,15 ha), PRŚ 4.1 (8,52 ha), PRŚ 4.7 (0,94 ha). Postępowanie zainicjowane ww. wnioskiem strony zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]na mocy której A. O. powierzchnię uprawnioną do płatności PRŚ 5.1 ustalono na 5,19 ha (przyznano 7110,30 zł), PRŚ 5.4 - 2,15 ha (przyznano 2988,50 zł), PRŚ 4.1 - 8,52 ha (przyznano 10224,00 zł), PRŚ 4.7 - 0,94 ha (przyznano 752,00 zł).

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr /[...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. wznowił rozpatrywanie sprawy płatności PRŚ dla strony za 2015 r. Przyczyną wznowienia było ujawnienie nowych, istotnych, nieznanych w chwili wydania decyzji nr [...] okoliczności, dotyczących stanu z okresu istotnego dla ww. decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego). Ww. nowymi dowodami były zdjęcia lotnicze wykonane w dniu [...]czerwca 2015 r. (odnośnie działek w woj. podkarpackim) i w dniu [...]lipca 2015 r. (działki w woj. małopolskim) oraz wyniki kontroli terenowych wykonanych na działkach strony w dniach [...] stycznia 2016 r. i 22-27 luty 2017 r. Materiały te wskazywały na to, że powierzchnia uprawniona do płatności była mniejsza niż stwierdzona w decyzji nr [...] Wznowione postępowanie zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], na mocy której dotychczasowe rozstrzygnięcie zostało uchylone a płatności PRŚ przyznane ponownie, ale w mniejszej wysokości. Na mocy decyzji nr [...] powierzchnię uprawnioną do płatności PRŚ 5.1 ustalono na 5,08 ha (przyznano 6959,60 zł), PRŚ 5.4 - 1,95 ha (przyznano 2154,50 zł), PRŚ 4.1 - 7,53 ha (przyznano 6660,00 zł), PRŚ 4.7 – 0,94 ha (przyznano 752,00 zł). Postępowanie odwoławcze od decyzji nr [...] zostało rozstrzygnięte decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...]maja 2018 r. nr[...], na mocy której zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. Strona nie zaskarżyła decyzji nr [...] do sądu administracyjnego.

W związku z tym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, wypłaconych stronie na podstawie ww. decyzji dot. płatności PRŚ za lata 2012-2014 (o czym strona została zawiadomiona pismem z dnia [...] września 2018 r., doręczonym [...] października 2018 r.).

Postępowanie zostało zakończone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. decyzją z dnia 20 grudnia 2018 r. nr [...] na mocy której kwotę płatności PRŚ za lata 2012-2014, którą strona powinna zwrócić ARiMR ustalono w wysokości 5220,01 zł (za 2012 r. - 1903,21 zł, za 2013 r.-1700,10 zł, za 2014 r. - 1616,70 zł).

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji A. O. wniosła o jej uchylenie. Decyzji organu I instancji odwołująca zarzuciła:

sprzeczność istotnych ustaleń decyzji ze stanem faktycznym przez przyjęcie:

że zaniechała prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym na powierzchni 0,14 ha w wariancie 5.1, 0,26 ha w wariancie 5.4, 0,99 ha w wariancie 4.1 oraz przyjęcie, że powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych 5.220,01 zł, która dotyczyć ma lat 2012, 2013, 2014, podczas gdy w prawdziwym stanie rzeczy wnioskodawczyni prowadziła w wymienionych latach i nadal prowadzi działalność rolniczą na gruntach działek w S. w B. w W. użytkowała wnioskodawczyni i użytkuje nadal grunty rolniczo na powierzchniach zgłoszonych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, także na powierzchniach zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w niezmienionych powierzchniach i w poszczególnych wariantach Natura 2000 ochrony siedlisk lęgowych ptaków, łąk trzęślicowych i selernicowych, półnaturalnych łąk świeżych, także powierzchnie podane we wnioskach o kontynuowanie płatności za poszczególne lata;

że sugerowane różnice powierzchni dotyczą gruntów działek położonych w S., B.i w W. podczas gdy w decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], a tym samym w utrzymującej ją w mocy przez dyrektora MOR ARiMR w K. decyzją o numerze [...] z dnia [...] listopada 2018 r. dotyczących właśnie płatności PRSK (zaskarżonych odwołaniem do WSA) organ administracji usiłuje kwestionować jedynie powierzchnię użytkowaną rolniczo działki położonej w S., przyznając tym samym zgodność co najmniej 5-letniego nieprzerwanego okresu użytkowania rolniczego w wymiarze deklarowanym do płatności pozostałych działek rolnych (B., W.), a w aktualnie skarżonej decyzji bezzasadnie kwestionowaną;

naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia spowodowały wydanie zaskarżonej decyzji:

art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez bezpodstawne powołanie jakoby wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, jakie istnieć miały w dniu wydania skarżonej decyzji, a nieznane były organowi administracji w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu 20 grudnia 2018 r., podczas gdy w prawdziwym stanie rzeczy żadne istotne okoliczności faktyczne nie były ukryte, by mogły wyjść na jaw, ani nie wyszły na jaw nowe dowody, jakie miałyby być nieznane specjalistycznej państwowej Agencji Rolnej realizującej zadania gospodarowania środkami finansowymi europejskimi, ani dowodów nie ma, ani takich, jakie zaprzeczać by miały zadeklarowanej wymienionej Agencji przez stronę powierzchni użytkowanej rolniczo w złożonych wnioskach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych z lat 2012, 2013, 2014 ani w poszczególnych wariantach programu, a w prawdziwym stanie rzeczy skarżona decyzja polega jedynie na sugerowaniu różnic powierzchni tych samych gruntów i tego samego rolniczego użytkowania, gdy oczywistym jest, że ich rolnicze użytkowanie nie uległo zmianie, które by skutkować miało zwrotem nienależnie pobranych płatności, ani w poszczególnych latach kalendarzowych, ani w wariantach i w prawdziwym stanie rzeczy istotne fakty i okoliczności znane były organom Agencji od dnia wydania decyzji z dnia [...]stycznia 2013r. Nr[...] o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej i te same istotne fakty i okoliczności znane były organom Agencji w dniu [...] maja 2016 r., tj. w dniu wydania decyzji z dnia 13 maja 2016 r. nr [...] o przyznaniu tego samego rodzaju płatności rolnośrodowiskowej na 2015 rok i powierzchnia uprawniona do płatności za kolejne dwa lata kalendarzowe była znana Agencji, ani organy Agencji nie kwestionowały, aż dnia listopada 2018 r. powiatowy organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał trzy decyzje o numerach [...], [...], [...] usiłując bezzasadnie twierdzić, że nienależnie pobrane zostały płatności (decyzje zaskarżone zostały odwołaniami z daty [...]grudnia 2018 r.);

art. 7 ust. 1 – ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r.) przez powołanie, że organ administracji nie popełnił pomyłki; nie wskazanie daty wykrycia, ujawnienia sugerowanego błędu, ani w jaki sposób wyjść miały na jaw rzekomo nowe istotne okoliczności faktyczne, ani jak by były ukryte, że nie poznane zostały przez Agencję Rolną; nie wskazanie okoliczności ujawnienia rzekomo nowych dowodów, ani w czym się przejawiają, tj. czy stanowią dokumenty, jakie dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny (art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), a istnieć by miały w dniu wydania decyzji, ani z jakich powodów miały nie być znane organowi, a jeśli nie znane to gdzie się znajdowały, że nie mogły być poznane przez organy Agencji i domaganie się zwrotu wypłaconych kwot - gdy upłynął termin 12 miesięcy od dokonania poszczególnych płatności;

naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przepisów:

art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 28 ust. 1 - ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 przez nieprawdziwe powołanie by odwołująca nie wykonała zobowiązań i nienależnie pobrała dopłaty z jednoczesnym pominięciem okoliczności wykluczające zwrot płatności określonych w przepisie art. 28 ust. 4. wymienionej ustawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1936) i bez podstawy w przepisach wymienionej ustawy regulującej stany istniejące do roku 2013 orzeczenie w przedmiocie płatności za rok 2014 r., w którym to roku wymieniona ustawa już nie obowiązywała oraz art. 29 ust. 7 wymienionej ustawy przez uznanie płatności za nienależne i nakazanie zwrotu, podczas gdy przepis ten nakazuje stosować przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w myśl których ostatnio powołanych zobowiązania ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat;

§ 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 w brzmieniu sprzed nowelizacji przez powołanie na wymieniony przepis i przyjęcie, że rolnik zmniejszył obszar gruntów rolnych, na których powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe do powierzchni mniejszej, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, podczas gdy decyzja z dnia [...]stycznia 2013 r. nie dotyczy płatności dla zwierząt i sugeruje nienależnie pobraną płatność za rok 2014, gdy wymienione rozporządzenie dotyczy okresu do roku 2013 oraz bezzasadne powołanie na nowelizację wymienionego rozporządzenia rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. z nieprawdziwym powołaniem na zmniejszenie przez rolnika obszaru gruntów rolnych;

art. 5 ust. 1. ust. 2. rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/201 1 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1968/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25 z 28 stycznia 2011 r) przez bezzasadne, sprzeczne z prawdziwym stanem rzeczy przyjęcie:

że dokonana została nienależna płatność, że powstać miała kwota nienależna w wysokości 5.220,01 zł, że odwołująca zwrócić ma wymienioną kwotę powiększoną o odsetki, tym bardziej, że skarżona decyzja nie dokonuje ustaleń w przedmiotach uregulowanym w ust. 3. wymienione art. 5 powołanego rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. i nie podaje jakoby płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, ani by ewentualny błąd dotyczyć miał stanu faktycznego związanego z obliczaniem przedmiotowej płatności;

powołanie za podstawę prawną skarżonej decyzji art. 5 ust. 1, ust. 2 wymienionego rozporządzenia z pominięciem ust. 3 art. 5 wykluczającego ustalanie nienależnych płatności i wydawanie decyzji o zwrocie, gdyż od dokonania płatności upłynął termin 12 miesięcy;

naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes stron;

naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;

naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, poprzez nierozpatrzenie całości zebranego materiału dowodowego i oparcie decyzji jedynie na jego części, ocenionej wybiórczo i nieobiektywnie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania braku podstaw do zastosowania art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, podczas gdy prawidłowa ocena całego materiału dowodowego zebranego w sprawie prowadzić winna do wniosku, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 7 ust. 3 w/w rozporządzenia, a tym samym nie ma podstaw orzekania o obowiązku zwrotu pobranych opłat, a także naruszenie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, poprzez błędną wykładnię zwrotu "błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika", podczas gdy prawidłowa wykładnia tej części przepisu prowadzić winna do wniosku, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 7 ust. 3 w/w rozporządzenia, a tym samym nie ma podstaw orzekania o obowiązku zwrotu pobranych opłat;

naruszenie prawa materialnego, które to uchybienia spowodowały wydanie zaskarżanej decyzji, w szczególności przepisów art. 70, art. 72 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.) i przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627) przez dowolne powołanie w skarżonej decyzji na kontrole LPIS, na ortofotomapy z roku 2015, które nie spełniają powołanych w decyzji regulacji prawa Unii Europejskiej, ani prawa krajowego, stojąc w zupełnej sprzeczności z aktualizowaną w tym samym roku ewidencją gruntów przez Starostwo. w S. - Dziennik Urzędowy woj. P. z dnia [...]kwietnia 2015 r. poz. [...]i wydanej na jej podstawie decyzji wójta gminy K. Wp.[...] z dnia [...]lutego 2016 r. bez stwierdzenia faktycznego zakresu i stanu rolniczego wykorzystania gruntów w miejscu prowadzonej działalności rolniczej;

naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia spowodowały wydanie zaskarżanej decyzji:

art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez wydanie zaskarżanej decyzji w oparciu m.in. o decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia 1[...] sierpnia 2018 r. nr [...] i dotyczącej jej decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego w K., która już na wstępie stwierdza, że powierzchnią uprawnioną do płatności jest powierzchnia zadeklarowana we wniosku strony, zatem decyzja z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Kierownika Biura Powiatowego winna być uchylona w całości, gdyż organ II Instancji potwierdza, że łączna powierzchnia uprawniona do płatności jest taka sama jak podana we wniosku strony, zatem brak jest podstaw merytorycznych do utrzymania w mocy decyzji organu powiatowego Agencji;

art. 7, art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez powołanie na grupowe zadrzewienia, na zakrzaczenia na działce nr [...], gdy wnioskodawczyni podaje, że na części gruntu działka porosła jest drzewami, krzewami i fakt ten uwzględnia we wniosku, deklarując do płatności 9,85 ha z ogólnej powierzchni działki ok. 20,5 ha przez powołanie na przeprowadzone kontrole w zdecydowanej większości korzystne dla strony, notoryczne i bezprawne pomijanie w decyzjach a słusznie uwzględnionych w raportach z kontroli terenowych tolerancji pomiaru, stref buforowych co zostało zauważone w uzasadnieniu decyzji nr [...] Dyrektora M. w K. uchylającą w całości zaskarżoną decyzję kierownika powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nie wyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego rolniczego użytkowania gruntów, nie uwzględnienie przy załatwianiu sprawy interesu społecznego - któremu także służy rolnicze wykorzystanie gruntów - ani interesu obywatela ponoszącego koszty rolniczego użytkowania gruntu, lecz wydanie decyzji powołującej na odczyt zdjęć lotniczych i satelitarnych na ortofotomapy, które ewidentnie wypatrzyły stan faktyczny na gruncie w tym na zdjęcia lotnicze sprzed wielu lat, gdy w rezultacie dokonanych rozważań organ II Instancji stwierdza w decyzji, że "najbardziej wiarygodne dane dot. stanu działek strony zawierają raporty z kontroli terenowych". W zdecydowanej większości korzystnych dla strony.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji [...] w K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura P. ARiMR w N. z dnia [...]grudnia 2018 r. nr [...] Organ II instancji podzielił ustalenia organu l instancji i uznał je za własne wskazując, że:

powierzchnia zadeklarowana do płatności PRŚ wynosiła zgodnie z zawartością wniosku strony za 2015 r.: w przypadku płatności PRŚ 5.1 - 5,19 ha, PRŚ 5.4 - 2,15 ha, PRŚ 4.1 - 8,52 ha, PRŚ 4.7-0,94 ha,

pierwotne rozstrzygnięcie (decyzja nr [...]) stwierdzało, że powierzchnia uprawniona do ww. płatności wynosiła tyle ile zadeklarowano - łącznie przyznano i wypłacono 21074,80 zł,

w ostatecznym rozstrzygnięciu dotyczącym ww. sprawy (pierwotne zostało uchylone w wyniku wznowienia sprawy), tj. w decyzji nr [...] łączną powierzchnię uprawnioną do płatności ustalono (łącznie) na 17,50 ha - łącznie przyznano 16526,10 zł,

kwota płatności pobranych nienależnie przez stronę została ustalona w łącznej wysokości 4548,70 zł (w tym PRŚ 4.1-3564,00 zł, PRŚ 5.1 - 150,70 zł, PRŚ 5.4 - 834,00 zł), obejmującej różnicę między kwotami płatności PRŚ przyznanymi w decyzjach nr [...] i nr [...],

płatności istotne w niniejszej sprawie przyznane stronie obejmowały wyłącznie środki publiczne - pochodziły z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG),

strona nie spełniła wymogów związanych z ww. płatnościami i na dzień wydania decyzji niniejszej w jej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności uniemożliwiające dochodzenie zwrotu ww. kwoty bądź pozwalające na odstąpienie od takiego zwrotu.

Dyrektor MOR ARMiR wyjaśnił, że ww. okoliczności ustalono (po wznowieniu sprawy) przede wszystkim na podstawie porównania deklaracji strony oraz zawartości zdjęć lotniczych wykonanych w roku 2015 i 2016 r. Zdaniem organu odwoławczego, zwłaszcza zdjęcia dostępne w systemie informatycznym ARiMR umożliwiały dokonywanie wiarygodnych pomiarów powierzchni i odległości (były to tzw. ortofotomapy). Pomocniczo wykorzystano jeszcze wyniki kontroli terenowej na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz wymogów wzajemnej zgodności wykonanej odnośnie gospodarstwa strony i opisanej w protokole nr[...] (kontrola z dnia [...] listopada 2016 r.) oraz [...](kontrola z dnia [...] luty 2017 r.). Analiza wyników ww. kontroli miała miejsce także w sprawie płatności za 2015 r., ponieważ wyniki te były dostępne organom ARiMR zanim została wydana nowa decyzja (po wznowieniu) rozstrzygająca sprawę tych płatności.

Organ II instancji wskazał, że wyniki ww. kontroli (odnośnie dz. 108 i 15) okazały się tożsame z zawartością ww. zdjęć z 2015 r. Na podstawie całokształtu ww. materiałów zakwestionowano powierzchnie zadeklarowane przez stronę za 2015 r. w ramach działek ewid. nr:

[...] (obręb: S. gm. K. pow. s. woj. p.- zadeklarowano tu do PRŚ pow. 9,46 ha, stwierdzono 7,53 ha; na obszarze tej działki ewid. strona za 2015 r. umiejscowiła działkę rolną [...], gdzie zadeklarowała do PRŚ 4.1 pow. 8,52 ha (stwierdzono 7,53 ha) i dz. rolną [...] gdzie zadeklarowała do PRŚ 4.7 pow. 0,94 ha (tu nie stwierdzono zawyżeń),

[...] (obręb: B., gm. P., pow. k., woj. p. -zadeklarowano do PRŚ 5.4 pow. 2,15 ha, stwierdzono 1,95 ha; dz. rolna [...]),

[...](obręb: W., gm. M., pow. n., woj. m. - zadeklarowano do PRŚ 5.1 pow. 3,51 ha, stwierdzono 3,47 ha; dz. rolna [...]),

[...] (obręb: W. gm. M., pow. n., woj. m. - zadeklarowano do PRŚ 5.1 pow. 1,68 ha, stwierdzono 1,61 ha; dz. rolna [..]).

Organ odwoławczy stwierdził, że z materiałów sprawy dotyczącej płatności za 2015 r. (zwłaszcza zawartości ww. zdjęć i protokołów z ww. kontroli) wynika, że teren wykluczony z płatności na tych działkach obejmował zakrzaczenia i zadrzewienia (wykluczenia nie dotyczyły jedynie położonej w woj małopolskim działki ewid. nr 155, w ramach której zadeklarowano za 2015 r. działkę rolną [...]1 o pow. 2,00 ha).

Dyrektor MOR ARiMR podniósł, że ujawnienie nowych wyliczeń powierzchni uprawnionych do wsparcia opartych o zdjęcia z 2015 r. i kontrole z 2016 i 2017 r. zostało uznane za zasadny i wystarczający powód wznowienia rozpatrywania sprawy strony, która dotyczyła płatności istotnych także w decyzji niniejszej. Podstawą prawną tego wznowienia był art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nowymi dowodami okazały się zaktualizowane wyliczenia powierzchni uprawnionej do wsparcia na poszczególnych działkach strony, oparte o zdjęcia lotnicze wykonane w 2015 r. Nowe materiały okazały się istotne dla sprawy ponieważ ostatecznie stały się powodem zmiany rozstrzygnięcia dotyczącego tej sprawy (w decyzji wydanej po wznowieniu, tj. z czerwca 2017 r). Ponadto dotyczyły stanu działek strony z roku 2015 r., tj. stanu istotnego w chwili wydawania decyzji dotyczącej płatności za ten rok. Organ stwierdził, że strona nie zakwestionowała skutecznie decyzji dotyczącej tych płatności - są one prawomocne. Organ dodał, że wykluczone z płatności zakrzaczenia i zadrzewienia są dobrze widoczne zarówno na ww. zdjęciach lotniczych, jak i zdjęciach z kontroli terenowych, a zatem trudno twierdzić, że organy ARiMR zupełnie bezpodstawnie określiły powierzchnię uprawnioną do wsparcia za 2015 r. Trudno także mówić o wybiórczości, skoro do analizy tej sprawy wykorzystano wszystkie materiały pozyskane od 2015 r., wprost wskazując, które i dlaczego okazały się najbardziej przydatne i wiarygodne.

Za niezasadny organ II instancji uznał zarzut strony dotyczący powoływania się przez organy ARiMR na kontrole nie stwierdzające nieprawidłowości, albowiem zawyżenia powierzchni uprawnionej do wsparcia stwierdzono w oparciu o zdjęcia lotnicze odnośnie działek [...] oraz w oparciu o zdjęcia lotnicze i wyniki kontroli terenowej z lutego 2017 r. - odnośnie działek [...] i [...]. Rozpatrując sprawę strony organ odnosił się do wszystkich protokołów i zdjęć lotniczych - jest do tego zobligowany nakazem rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego. Jednak za wiarygodne odnośnie płatności za 2015 r. uznano ostatecznie jedynie zdjęcia wykonane w roku 2015 oraz te kontrole, które odbyły w możliwie krótkim okresie po roku 2015.

Dyrektor M. wskazał, że na rozstrzygnięcie dotyczące ustalania płatności nienależnych za 2015 r. nie mogły mieć decydującego wpływu wskazywane przez stronę wyroki sądów administracyjnych. Weryfikacja spraw strony doprowadziła bowiem do ustalenia, że może chodzić jedynie o prawomocny już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia [...]grudnia 2018 r. sygn. akt l [...] Z treści ww. wyroku wynika, że podstawą orzeczenia było stwierdzenie przez Sąd, że zaskarżone decyzje nie posiadają odpowiednio sporządzonego uzasadnienia. Wyrok ten nie przesądził zatem o sposobie rozstrzygnięcia sprawy strony i nie dotyczył sprawy płatności istotnych w niniejszej sprawie, dlatego też zarzuty strony dotyczące zignorowania tego wyroku w tej sprawie zostały uznane przez organ za niezasadne. Analogicznie dotyczyło to także decyzji organ II instancji, która uchylała pierwszą decyzję wydaną przez l instancję po wznowieniu sprawy płatności istotnych w niniejszej sprawie. To uchylenie miało związek również z niewystarczającym uzasadnieniem decyzji l instancji i w żadnym razie nie przesądzało o ostatecznym rozstrzygnięciu dotyczącym płatności za rok 2015.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie doszło również do ignorowania ustaleń organów zajmujących się Ewidencją Gruntów i Budynków. Rejestry takie jak EGiB oraz działania organów zajmujących się takimi rejestrami nie dotyczą bowiem działek rolnych, do których przysługują płatności istotne w niniejszej sprawie. Wynika to zarówno z zapisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i zapisów ustawy regulującej warunki uzyskania płatności istotnych w niniejszej sprawie. Przedmiotem analiz w sprawach dotyczących płatności są charakterystyki działek rolnych, a nie powierzchnie działek ewidencyjnych.

Następnie organ II instancji wskazał, że stwierdzone nieprawidłowości oznaczały naruszenie § 2 ust. 1 pkt 2-4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r. poz. 361 ze zm., zwanego dalej przez organ "rozporządzeniem PRŚ"). Organ przytoczył też treść § 4 ust. 1 oraz wskazał, że powierzchnię, której dotyczy zobowiązanie rolnośrodowiskowe określa § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ z 2013 r. (analogiczny zapis figurował w tych samych przepisach w obowiązującym w chwili rozpoczynania tego zobowiązania przez stronę rozporządzeniu PRŚ z 2009 r., które zostało uchylone przez ww. rozporządzenie PRŚ z 2013 r.). Zgodnie z tymi przepisami zobowiązanie PRŚ "obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 (...), i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa". Organ stwierdził, że obszar zatwierdzony to obszar działek lub parceli, których dotyczy wniosek o pomoc i który został uznany za uprawniony do płatności w oparciu o wyniki kontroli administracyjnej tego wniosku (obejmującej głównie analizy zdjęć lotniczych oraz wyniki ewentualnych kontroli terenowych). W przypadku pakietu "Rolnictwo zrównoważone" zobowiązanie PRŚ obejmuje "obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009". "Działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. §26 ust. 1 rozporządzenia PRŚ wskazuje z kolei, że "rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej".

Dyrektor MOR. stwierdził, że art. 29 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z 2007 r. wskazuje, że szczegółowe warunki i tryb zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem określa Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W przypadku płatności PRŚ kwestie te opisano w § 39 rozporządzania rolnośrodowiskowego z 2013 r. (analogiczna regulacja znajdowała się w § 28 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r.). Treść § 39 rozporządzenia PRŚ z 2013 r. wprost stwierdza, że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego lub gdy nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu (ust. 1). Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi także w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do całej działki rolnej objętej zmniejszeniem (§ 39 ust. 2 pkt 2). Skoro w ww. przepisie (§ 39 rozporządzenia PRŚ z 2013 r.) brak mowy o zwrocie płatności za konkretny rok, w którym stwierdzono nieprawidłowość przyjąć należy, że zwrot odnosi się on do wszystkich lat, za które płatność PRŚ wypłacono.

Zdaniem organu II instancji, zasada zwrotu wypłaconej uprzednio płatności (wsteczny charakter takiego zwrotu) zawarta w § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. stanowi gwarancję zachowania przez rolnika wszystkich warunków zobowiązania rolnośrodowiskowego. Wywiązywanie się z obowiązków przyjętych w ramach realizowanego wariantu płatności PRŚ zawsze oceniać trzeba w całym okresie 5-letniego zobowiązania związanego z tymi płatnościami (wieloletni charakter płatności PRŚ). Beneficjent pomocy tego rodzaju zobowiązany jest do jego pełnej realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach (kompleksowy charakter płatności PRŚ). Stwierdzenie uchybień w realizacji tego programu lub zmiany warunków realizacji przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego bez poinformowania organów Agencji o przyczynach tego stanu, oznacza niedotrzymanie zobowiązania. Konsekwencją tego jest nie tylko nieprzyznanie lub pomniejszenie płatności za ten rok, lecz także obowiązek zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego.

Organ II instancji podniósł, że w przypadku płatności PRŚ w ramach PROW 2007-2013, szczegóły zwracania płatności nienależnych regulują albo przepisy szczególne w ramach ww. § 39 rozporządzenia PRŚ z 2013 r., albo odpowiednio zastosowany § 38 tego rozporządzenia - zgodnie z § 39a rozporządzenia PRŚ z 2013 r. Zdaniem organu, stosowanie odpowiednie § 38 rozporządzenia PRŚ (i powiązanego z tym przepisem załącznika nr 7 do tego rozporządzenia) wskazuje na konieczność odniesienia sankcji przewidzianych w tym przepisie (dot. roku bieżącego) do zwracania płatności PRŚ za lata wcześniejsze (odnośnie których z reguły nieprawidłowości nie stwierdzono). Uwzględniając zatem kolejność przepisów § 38 i 39 rozporządzenia dot. płatności PRŚ z 2013 r. i charakter płatności PRŚ (wieloletniość, kompleksowość) zasadnym jest przyjęcie, iż zastosowanie rozwiązań przewidzianych w § 39 (odnośnie lat, w przypadku których mogły nie zostać stwierdzone żadne nieprawidłowości) jest możliwe dopiero po wcześniejszym stwierdzeniu nieprawidłowości, których konsekwencje reguluje § 38 ww. rozporządzenia (z reguły odnośnie roku, w którym nieprawidłowość stwierdzono).

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie szczegóły zwracania płatności nienależnych określa § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia PRŚ z 2013 r. Zgodnie z tym przepisem płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi gdy rolnik zmniejszył obszar gruntów ornych, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, do powierzchni mniejszej niż powierzchnia, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa w ramach tego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności przyznanej w ramach tego pakietu, która odpowiada procentowemu stosunkowi: a) powierzchni stanowiącej różnicę między: powierzchnią, do której przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskowa, a powierzchnią stanowiącą różnicę między: powierzchnią obszaru gruntów ornych, na którym powinien być realizowany ten pakiet, a powierzchnią obszaru gruntów ornych objętego zmniejszeniem, b) do powierzchni, do której przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskowa.

Według Dyrektora OR . organ l instancji prawidłowo przyjął także, iż w sprawie strony nie zaistniały żadne okoliczności uniemożliwiające ustalenie wysokości kwot, które powinny zostać przez stronę zwrócone do ARiMR bądź pozwalające na warunkowe odstąpienie od żądania ich zwrotu. Zdaniem organu odwoławczego, nie można jednoznacznie uznać, że nienależne stronie płatności zostały jej przyznane i wypłacone w wyniku jednoznacznej pomyłki organów A.. W czasie rozstrzygania sprawy strony po raz pierwszy, organy te nie dysponowały bowiem jeszcze aktualnymi dla sprawy strony zdjęciami lotniczymi (a także wynikami kontroli terenowych). Pozyskanie tej wiedzy nastąpiło po wydaniu decyzji pierwotnie rozstrzygającej sprawę strony. W takiej sytuacji organ nie dysponował ww. materiałami nie z powodu własnych błędów (pomyłek), ale z przyczyn obiektywnych i niezależnych od niego.

W ocenie organu II instancji, brak ponadto podstaw do twierdzenia, że "w zwykłych okolicznościach" strona w ogóle nie mogła wykryć stwierdzonych w jej sprawie nieprawidłowości. Płatności istotne w niniejszej sprawie są przyznawane bowiem jeżeli ubiegający się o te płatności spełnia wymogi związane z tymi płatnościami. Chodzi tu przede wszystkim o rzeczywiste prowadzenie działalności rolniczej na terenach zadeklarowanych do tych płatności oraz prowadzenie tej działalności zgodnie z normami i wymogami podstawowymi oraz wymogami związanymi z płatnością rolnośrodowiskową. Zdaniem organu, terenu zadrzewionego/zakrzaczonego/zaniedbanego rolniczo ewidentnie nie można określić jako prawidłowo użytkowanego rolniczo, a tym bardziej zgodnie z wszystkimi wymogami dotyczącymi płatności, o które wnosiła strona. Skoro bowiem strona zdecydowała się na ubieganie się o płatności powinna mieć świadomość wymogów z nimi związanych (podpis pod wnioskiem oznaczał m.in. oświadczenie o znajomości tych przepisów). Brak dopilnowania ww. kwestii nie usprawiedliwia strony, ponieważ otrzymując płatności to właśnie strona powinna zadbać o wypełnienie wszystkich związanych z tymi płatnościami wymogów. W sprawie strony nie stwierdzono żadnych niezwykłych okoliczności, ani innych podobnych, które pozwalałyby przyjąć, że strona zupełnie nie była świadoma wystąpienia ww. uchybień.

Ponadto Dyrektor wskazał, że na dzień wydania niniejszej decyzji nie stwierdzono również żadnych okoliczności wskazujących na ewentualną niewypłacalność strony, tj. brak możliwości uregulowania kwot nienależnie pobranych. Strona nie przedstawiła bowiem żadnych oficjalnych dokumentów w tej mierze. Nie stwierdzono także, aby koszt odzyskania kwot wskazanych w decyzji zaskarżonej przekraczał kwoty, które powinny zostać odzyskane.

W ocenie organu II instancji, w sprawie nie doszło także do przedawnienia możliwości dochodzenia zwrotu płatności nienależnych. Porównanie dat wszczęcia postępowania ustaleniowego wobec strony i wydania decyzji zaskarżonej z datą złożenia przez stronę wniosku o płatności, których dotyczyło ww. postępowanie ustaleniowe wskazuje, że wskazany ww. nawet najkrótszy 4-letni okres między ustaleniem płatności do zwrotu i dopuszczeniem się nieprawidłowości (błędną deklaracją zawartą we wniosku) jeszcze nie upłynął.

W sprawie strony nie stwierdzono również żadnych wpływających na ocenę tej sprawy okoliczności nadzwyczajnych lub o charakterze siły wyższej, które zostałyby w prawidłowy sposób (tj. terminowy i pisemny) zgłoszone przez stronę organom A.

Podsumowując organ II instancji stwierdził, że zastosowane w sprawie przepisy nie budzą wątpliwości. Przysługiwanie stronie płatności za poszczególne lata było oceniane przez organy A. według przepisów dotyczących tych płatności obowiązujących w tych latach. Ustalanie kwot wypłaconych nadmiernie (wymagających zwrotu do A.) za poszczególne lata odbyło się w oparciu o przepisy dotyczące ustalania takich kwot obowiązujących odnośnie lat, za które ww. płatności wypłacono. Organ odwoławczy zaznaczył, że organy A. nie przypisały stronie stwierdzonych nieprawidłowości, jako dokonanych celowo, tj. z zamiarem wyłudzenia płatności. Zmniejszenia płatności zastosowane odnośnie tej sprawy wynikały bowiem ze stwierdzenia ww. nieprawidłowości i uznania, że obciążają one stronę, ale nie na tyle aby potraktować je za dokonane celowo. Po uwzględnieniu zatem całokształtu okoliczności tej sprawy, decyzja organu l instancji została uznana przez Dyrektora M. za prawidłową. Nie stwierdzono bowiem w niniejszej sprawie niedostatecznego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego bądź innych naruszeń Kodeksu postępowania administracyjnego, lub innych aktów prawnych regulujących analizowany przypadek. W sprawie nie zaistniały także żadne inne okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji lub umorzenie dotyczącego tej decyzji postępowania odwoławczego. Organ II instancji podjął zatem decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie wydane w l instancji.

Z powyższą decyzją Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nie zgodziła się A. O. i pismem z dnia [...] maja 2019 r. wniosła na nią do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie. skargę, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

sprzeczności istotnych ustaleń decyzji ze stanem faktycznym sprawy przez przyjęcie:

nienależnie pobranych płatności, że winna zwrócić Agencji .kwotę środków pieniężnych 5.220,01 zł, która dotyczyć ma dopłat ze środków europejskich z lat 2012, 2013, 2014, podczas gdy w prawdziwym stanie rzeczy wnioskodawczyni prowadziła w wymienionych latach i nadal użytkuje rolniczo grunty działek położonych w S., w B., w W. użytkowała i użytkuje nadal grunty rolniczo na powierzchniach zgłoszonych organowi powiatowemu Agencj na powierzchniach podanych we wnioskach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w poszczególnych wariantach Natura 2000 ochrony siedlisk lęgowych ptaków, łąk trzęślicowych i selernicowych, półnaturalnych łąkach świeżych;

sprzeczność zaskarżonego orzeczenia Agencji wyżej przytoczonego z twierdzeniem zamieszczonym na stronie [...]skarżonej decyzji powołującymi płatności PRŚ za 2015 rok, gdy zaskarżana decyzja orzeka o płatnościach rolno-środowiskowych za lata 2012, 2013, 2014, a na wymienionej wyżej stronie usiłuje kwestionować powierzchnie upraw i kwotę dopłat, podając że nienależnie pobrana w łącznej wysokości kwota 4.548,70 zł dotyczy płatności za rok 2015;

że sugerowane zaskarżaną decyzją Agencji . różnice powierzchni zgłoszonej i powierzchni użytkowanej rolniczo gruntów dotyczą działek położonych w S., B. i w W., podczas gdy w wydanych decyzjach dotyczących przedmiotowych w sprawie płatności rolnośrodowiskowych za lata 2012, 2013, 2014 organ administracji usiłował kwestionować jedynie powierzchnię użytkowaną rolniczo działki położonej w S., przyznając tym samym zgodność i prawidłowość nieprzerwanego okresu użytkowania rolniczego w wymiarze deklarowanym przez wnioskodawczynię do płatności pozostałych działek rolnych, tj. działek położonych w B. i w W.

naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia spowodowały wydanie zaskarżonej decyzji, w szczególności przepisów:

art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez bezpodstawne powołanie jakoby po dacie złożenia wniosku o dopłaty wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, jakie istnieć miały w dniu wydania zaskarżanej decyzji, a nieznane były organowi administracji w dniu wydania decyzji, podczas gdy w prawdziwym stanie rzeczy żadne istotne okoliczności faktyczne nie były przed Agencją ukryte, by miały wyjść na jaw, ani nie wyszły na jaw nowe dowody, jakie by istniały lub miałyby być nieznane specjalistycznej państwowej agencji rolnej realizującej zadania gospodarowania środkami finansowymi europejskimi, ani dowody, ani jakie dowody, jakie zaprzeczać by miały zadeklarowanej przez wnioskodawczynię powierzchni użytkowanej rolniczo, a podanej we wnioskach o przyznanie płatności rolno-środowiskowych za lata 2012, 2013, 2014, ani w poszczególnych wariantach programu rolno-środowiskowego, a w prawdziwym stanie rzeczy skarżona decyzja polega jedynie na sugerowaniu różnic powierzchni tych samych gruntów wymienionych działek w S., a także gruntów działek w B. i w W. i tego samego rolniczego użytkowania, gdy oczywistym jest, że ich rolnicze użytkowanie nie uległo zmianie od roku 2012, ani od roku 2013, ani od roku 2014, ani na takie użytkowania, które by skutkować miało uznaniem dopłat za nienależnie pobranych płatności, ani w poszczególnych latach kalendarzowych, ani w poszczególnych wariantach, gdyż w prawdziwym stanie rzeczy istotne fakty i okoliczności znane były organom Agencji od dnia wydania decyzji, tj. od dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej i te same istotne fakty i okoliczności znane były organom Agencji w dniu [...]maja 2016 r., tj. w dniu wydania decyzji nr [...]o przyznaniu tego samego rodzaju płatności rolnośrodowiskowej na 2015 rok, znana była Agencji .powierzchnia uprawniona do płatności za kolejne dwa lata kalendarzowe, za lata kolejne następujące po roku 2014, znana była Agencji powierzchnia uprawniona do płatności i nie była kwestionowana przez Organy Agencjii .art. 148 k.p.a. przez powołanie na wznowienie postępowania, gdy postanowienie o wznowieniu postępowania wydane zostało dnia, a więc po upływie miesiąca od dnia, w którym organ dowiedział się o rzekomej okoliczności jaka stanowić by miała podstawę do wznowienia;

art. 7 ust. 1 – ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014) przez powołanie, że organ administracji wydając zaskarżaną decyzję nie popełnił pomyłki; nie wskazanie daty wykrycia, ani daty ujawnienia, ani sugerowanego błędu, ani takiego błędu jaki nie mógłby być wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach, w szczególności ust. 3. wymienionego art. 7 stanowiącego, że decyzja o odzyskaniu płatności nie może być wydana po upływie 12-tu miesięcy od dokonania płatności;

art. 75 § 1 i następnych rozdziału czwartego Kodeksu postępowania administracyjnego przez wydanie zaskarżonej decyzji, gdy powołane w decyzji ustalenia nie mają podstawy w dowodach i w związku z art. § 1 pkt 5 k.p.a. nie wyjaśnienie w jaki sposób wyjść miały na jaw rzekomo nowe istotne okoliczności faktyczne, ani dowody, jak miały być ukryte, że nie poznane zostały przez organy Agencj., nie wskazanie okoliczności ujawnienia rzekomo nowych dowodów, ani w jakich środkach dowodowych miałyby się przejawiać; nie wskazanie czy rzekome nowe dowody stanowią dokumenty, czy zeznania świadków, a jeśli, to których osób, czy opinie biegłych, czy protokoły oględzin i takich, jakie istnieć by miały w dniu wydania decyzji, ani nie wykazanie z jakich powodów miały nie być znane organowi Agencji w dniu wydania decyzji przyznającej płatności, a jeśli były nieznane to gdzie się znajdowały, że nie mogły być poznane przez organy Agencji;

art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego, nie wyczerpujące zebranie, nie uwzględnienie całokształtu materiału dowodowego, błędne rozpatrzenie powołanych okoliczności w sposób nie uwzględniający interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, a jednostronnie na rzecz żądań organu Agencji, nie uwzględnienia wymogu równego traktowania stron, lecz prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów państwa;

naruszenie przepisów art. 6, art. 7 , art. 10 k.p.a. przez nieprawdziwe powołanie na rzekome okoliczności nie mające podstawy w zebranym materiale, powołanie na kontrole gdy przeprowadzone zostały bez zawiadomienia strony i bez udziału skarżącej w czynnościach kontrolnych, w szczególności, że działka rolna położona w S. porosła jest drzewami krzewami, podczas gdy jedynie cześć powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] położonej w S. stanowiąca użytek rolny zgłoszona została we wniosku do płatności (9,85 ha) z ogólnej powierzchni wymienionej działki 20,5 ha, przez powołanie na kontrole, gdy protokoły kontroli w zasadzie stwierdzają korzystnie na rzecz wniosku strony, pomijanie obowiązujących tolerancji pomiarów i stref buforowych, przez powołanie na ortofotomapy, jakie miałyby stwierdzać mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo, gdy w innym miejscu decyzje organu administracji przyznają stronie i uwzględniają zarzuty odnośnie zdjęć lotniczych i ortofotomapy i podają, że "najbardziej wiarygodne dane dot. stanu działek zawierają raporty z kontroli terenowych" - korzystne dla strony;

naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów:

art. 3, art. 7 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312), przez uznanie wypłaconych środków za nienależnie pobrane, gdy przyznane zostały w indywidualnym postępowaniu administracyjnym w drodze decyzji rozstrzygającej o spełnieniu warunków przyznania płatności;

art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 28 ust. 1 - ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przez powołanie, że A. O. nie wykonała zobowiązań i nienależnie pobrała dopłaty przy pominięciu okoliczności wykluczających żądanie zwrotu płatności określonych w przepisie art. 28 ust. 4. wymienionej ustawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1936), a nadto bez podstawy w przepisach wymienionej ustawy regulującej stany istniejące do roku 2013, orzeczenie w przedmiocie płatności za rok 2014, w którym to roku 2014 wymieniona ustawa już nie obowiązywała; art. 29 ust. 7 wymienionej ustawy przez uznanie płatności za nienależne i nakazanie zwrotu, podczas gdy przepis ten nakazuje stosować przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w myśl których zobowiązania ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat, co skutkuje, że żądane przez Agencję kwoty ulegały przedawnieniu, gdyby podlegały zwrotowi;

§ 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 w brzmieniu sprzed nowelizacji przez powołanie na wymieniony przepis i przyjęcie, że rolnik nie wykonał zobowiązania rolnośrodowiskowego przez to tylko, że zmniejszyć miał obszar gruntów rolnych, na których powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, podczas gdy decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. nie dotyczy płatności dla zwierząt i sugeruje nienależnie pobraną płatność za rok 2014, gdy wymienione rozporządzenie dotyczy okresu od 2007 r. do 2013 r., a nie dotyczy roku 2014 oraz bezzasadne powołanie na nowelizację wymienionego rozporządzenia rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. przy nieprawdziwym twierdzeniu o zmniejszeniu przez rolnika obszaru gruntów użytkowanych rolniczo;

art. 5 ust. 1, ust. 2. rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1968/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25z 28 stycznia 2011 r) przez bezzasadne przyjęcie:

że dokonana została nienależna płatność, że powstać miała kwota nienależna w wysokości 5.220,01 zł, że skarżąca zwrócić ma wymienioną kwotę powiększoną o odsetki, gdy stwierdzenia te są sprzeczne z prawdziwym stanem rzeczy, zaskarżana decyzja nie dokonuje ustaleń w przedmiotach uregulowanym w ust. 3. wymienionego art. 5 powołanego rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. i nie stwierdza, że sugerowana jako nienależnie pobrana płatność dokonana by była na skutek pomyłki organu, ani by ewentualny błąd organu administracji dotyczyć miał stanu faktycznego związanego z obliczaniem przedmiotowej płatności,

powołanie za podstawę prawną skarżonej decyzji art. 5 ust. 1, ust. 2 wymienionego rozporządzenia z pominięciem ust. 3 wymienionego art. 5 wykluczającego ustalanie nienależnych płatności i wydawanie decyzji o zwrocie, gdy - jak w przedmiotowej sprawie - od dokonania płatności upłynął termin 12-tu miesięcy;

art. 35 ust. 1 - ust. 7 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz wzajemnej zgodności (Dz. U. L 181 z 20 czerwca 2014 r.) przez wycofania części wsparcia dla wnioskodawczyni i ustalenie kwoty jako nienależnej z żądaniem zwrotu, gdy w prawdziwym stanie rzeczy wnioskodawczyni spełniła warunki kwalifikowalności do dopłat, skarżona decyzja nie wymienia, których obowiązków, ani zobowiązań wnioskodawczyni miała nie spełnić, ani nie stwierdza dolegliwości ewentualnej niezgodności, ani zasięgu, ani skutków, ani trwałości, ani, że jeśli wystąpiło, to nie jest powtarzalne, nie uwzględnienie, że ewentualne wycofanie płatności nie musi być orzeczone w całości do zapłaty, a ewentualnie ustalone kwoty podlegają odliczeniu w ciągu kolejnych trzech lat kalendarzowych, w których dokonano ustalenia;

niezastosowanie przepisu art. 7 ust. 3. rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 stanowiącego o braku podstaw do orzekania o obowiązku zwrotu pobranych dopłat, gdyż od dnia pobrania dopłat upłynął okres 12-tu miesięcy, co wyklucza żądanie zwrotu;

art. 29 ust. 3. ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312) przez wydanie zaskarżonej decyzji, podczas gdy ewentualne ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, gdyby było zasadne, mogłoby nastąpić w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych za następny okres płatności, lecz wydanie decyzji nakazującej zapłatę określonej kwoty;

powołanie na przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627), gdy zawarte w zaskarżonej decyzji żądanie zwrotu kwot dopłat dotyczy lat 2012-2014, a więc okresu poprzedzającego wejście w życie wymienionej ustawy;

przepisów art. 70, art. 72 ust. 3. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 ustanawiających system identyfikacji działek rolnych, warunki formalne wniosku i informacje jakie wniosek zawiera - z związku z przepisami art. 4 pkt 3a, pkt 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r. poz. 1853) powołującego ostatnio wymieniony przepis art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013 ustanawiających system i regulujących prowadzenie ewidencji systemu, która m.in. po myśli art. 9a pkt 1) a) 2) wymienionej ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. stanowi, że system identyfikacji działek rolnych polega na identyfikatorach działek ewidencyjnych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z przepisem art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.) stanowiącego, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in.: informacje dotyczące położenia gruntów, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów; przepisów art. 9a ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. że system polega na danych z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, na danych z wniosków o przyznanie płatności, wyników kontroli na miejscu, ortofotomap, lecz takich ortofotomap, które są cyfrowe i wówczas, gdy ortofotomapy sporządzone zostały zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego;

tym że zaskarżana decyzja za podstawę rozstrzygnięcia powołuje dowolnie na zdjęcie lotnicze z dnia [...] marca 2015 r., nie powołuje, czy spełnia warunki techniczne, ani zgodności z wymogami formalnymi nałożonymi przepisami prawa unii europejskiej, ani wymogów ewidencji gruntów prawa krajowego, tym bardziej, że strona powołała aktualizację ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Sanoku (Dz. Urz. Woj. Podkarp. z dnia 24 kwietnia 2015 r. poz. 1408) i wydanej na jej podstawie decyzji Wójta Gminy K Wp.[...] z dnia [...]lutego 2016 r. i bez stwierdzenia faktycznego rzeczywistego zakresu i stanu rolniczego wykorzystania gruntów w miejscu prowadzonej działalności rolniczej uznanie dopłat za nienależnie pobrane.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Agencji . w K. w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub środków krajowych przeznaczonych m.in. współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jest art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137 ze zm., zwanej dalej ustawą o ARiMR), zgodnie z którym, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowane przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR, właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1, czyli kierownik biura powiatowego ARiMR. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie tego przepisu jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w nim funduszy.

Decyzja wydana na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR jest decyzją pokontrolną, stwierdzającą pewien obowiązek, na skutek niewłaściwego skorzystania z przyznanego stronie uprawnienia. Na potrzeby wydania takiej decyzji nie trzeba wzruszać (przepisy prawa tego też nie przewidują) wcześniejszej decyzji przyznającej dane uprawnienia. W przypadku zatem stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych (art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR), nie ma obowiązku uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznających dane płatności (por. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 568/15).

Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji ustalającej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych wymaga jednoznacznego ustalenia przez organy ARiMR, że wypłacone beneficjentowi środki pieniężne rzeczywiście były środkami nienależnymi lub nadmiernie pobranymi.

Zasada, zgodnie z którą, beneficjent zobowiązany jest do zwrotu nienależnie dokonanej płatności, ustalona została w art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25 str. 8 z dnia 28.01.2011 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem nr 65/2011). Przepis ten stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Wyjątki w tym zakresie przewidziane zostały jedynie w okolicznościach określonych w ust. 3, które w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą.

Natomiast uprawnienie dla państw członkowskich Unii Europejskiej do nakładania kar oraz pomniejszania płatności związanych z nieprawidłowym wykonywaniem zobowiązań rolnośrodowiskowych wynika z art. 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr [...] Przepis art. 18 ust. 1 określa materialnoprawne podstawy orzeczenia wskazując, w przypadku jakich uchybień pomoc jest zmniejszana lub w ogóle nie jest przyznawana. Regulacja ta wskazuje również, że w przypadku zobowiązań wieloletnich zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Z kolei przepis art. 18 ust. 2 ww. rozporządzenia ma charakter kompetencyjny, skierowany do państw członkowskich, które same określają zasady odzyskania wsparcia lub nie przyznania go lub określenia kwoty zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności (także art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 1122/2009).

Przytoczone tutaj przepisy nie stanowią jednak samoistnej podstawy do orzekania o zmniejszeniu płatności, czy też nakładania obowiązku zwrotu płatności wypłaconych w latach poprzednich w ramach programów wieloletnich, ponieważ to państwa członkowskie określają zakres, sposób i metody pomniejszania płatności, czy też dochodzenia ich zwrotu w tej części, w której są uznawane za nienależne. Tak więc to w porządku krajowym musi zaistnieć sprecyzowana podstawa prawna do realizowania powyższych uprawnień.

Taką podstawę prawną w polskim porządku prawnym stanowi rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.). Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji swoje decyzje oparły na § 39 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia, przy czym organy te zastosowały ww. przepis w różnym brzmieniu. Organ I instancji swoją decyzję oparł na treści § 39 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 marca 2014 r., zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej lub jej części objętych zmniejszeniem. Przepis ten został zmieniony przez § 1 pkt 15 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 324) z dniem 15 marca 2014 r. W wyniku nowelizacji § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. otrzymał następujące brzmienie: płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar gruntów ornych, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, do powierzchni mniejszej niż powierzchnia, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa w ramach tego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności przyznanej w ramach tego pakietu, która odpowiada procentowemu stosunkowi:

powierzchni stanowiącej różnicę między:

– powierzchnią, do której przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskowa, a

– powierzchnią stanowiącą różnicę między:

– powierzchnią obszaru gruntów ornych, na którym powinien być realizowany ten pakiet, a

– powierzchnią obszaru gruntów ornych objętego zmniejszeniem,

do powierzchni, do której przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskowa.

Zaskarżona decyzja została oparta na znowelizowanym brzmieniu § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., jednak organ II instancji w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego zastosował ww. przepis w brzmieniu odmiennym niż organ I instancji. Tym samym organ odwoławczy uniemożliwił Sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem merytorycznym.

Rozstrzygnięcie kwestii w jakim brzmieniu powinien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. ma istotne znaczenie, gdyż zgodnie z najnowszym orzecznictwem sądów administracyjnych brak wyraźnego określenia w § 39 sankcji za lata ubiegłe w sytuacji nieprzestrzegania wymagań pakietowych oznacza brak podstaw prawnych w prawie krajowym do nałożenia obowiązku zwrotu płatności z tego tytułu (por. podobnie wyrok Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2019 r. sygn. Akt [...], wyroki WSA w R.z dnia [...]września 2018 r. sygn. akt I [...]i z dnia [...] stycznia 2019 r. sygn. Akt [...] oraz, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Również [...] Sąd Administracyjnego w K.w wyroku z dnia [...]września 2019 r. sygn. Akt .[...] który dotyczył ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2010-2012 przyjął w swoim rozstrzygnięciu , iż przepisy § 39 przedmiotowego rozporządzenia nie przewidują możliwości nałożenia obowiązku zwrotu płatności przyznanych w latach poprzednich wskutek naruszenia wymogów pakietowych stwierdzonych w danym roku.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, potwierdzeniem tej tezy jest nowelizacja przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., mocą której z dniem 29 czerwca 2018 r. dodano § 39a, w którym określono wysokość sankcji za naruszenie poszczególnych wymogów pakietowych, zróżnicowaną w zależności od roku realizacji zobowiązania (§ 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 czerwca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Dz. U. z 2018 r. poz. 1261 ze zm.). Nowelizacja ta obowiązywała co prawda w dacie orzekania przez organ II instancji, jednak organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego orzekając w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno środowiskowych ( PROW 2007-2013) za lata 2012-2014, zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji, stosując w omawianym zakresie aktualne brzmienie rozporządzenia . W świetle przywołanego orzecznictwa sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela, dostrzeżone uchybienie jest istotne z punku widzenia możliwości orzeczenia w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata ubiegłe, albowiem na gruncie brzemienia przedmiotowego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do chwili wejścia w życie wspomnianej nowelizacji takie orzeczenie nie było możliwe.

Zgodnie z zasadą związania wyrażoną w art. 153 p.p.s.a., stanowisko Sądu wraz z jego uzasadnieniem prawnym wiąże organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie, organ odwoławczy zobowiązany będzie do uwzględnienia, wyrażonej przez Sąd oceny prawnej i rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w oparciu o ww. wytyczne i uwagi Sądu. Dokonując ustalenia prawidłowego stanu prawnego dla kontrolowanej sprawy organ II instancji powinien uwzględnić treść przepisów intertemporalnych dotyczącej przedmiotowej nowelizacji, w tym w szczególności § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składają się: wpis sądowy od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego skarżącą (480 zł). Wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej zostało ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).