Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 249/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.228 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 239
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2020 r. sprawy ze skargi P. S. G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienie zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Ś. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], zaliczył nadpłatę P. S. G. S.

z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (zwanej dalej: "spółką" lub: "skarżącą") w podatku od nieruchomości za lata [...]

na poczet zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za [...] r. i na poczet bieżących zobowiązań w podatku od nieruchomości za [...] r. (na drugą ratę).

W piśmie z dnia [...] r. radca prawny T. B. złożył, w imieniu spółki, zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego, w piśmie z dnia

[...] r. skierowanym do spółki (na adres jej siedziby), wezwało

do złożenia pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu T. B.

do działania w imieniu spółki zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami Ordynacji podatkowej albo do podpisania zażalenia z dnia [...] r.

W dniu [...] r. radca prawny T. B. złożył pismo

w którym wskazał, że pełnomocnictwo do reprezentowania strony zostało udzielone przed dniem [...] r., przed wprowadzeniem wzorów pełnomocnictw.

Do pisma dołączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa

z dnia [...] r. wraz z odpisem z KRS.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] w odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego dołączono pełnomocnictwo, które nie spełniało wymogów określonych przepisami Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy stwierdził, że pełnomocnictwo udzielone przez spółkę radcy prawnemu miało charakter ogólny, dotyczyło bowiem reprezentowania jej interesów przed organami podatkowymi w zakresie podatku od nieruchomości i nie wskazywało konkretnej sprawy podatkowej - w tym przypadku sprawy w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości i jej rozliczenia. W konsekwencji, treść pełnomocnictwa nie pozwalała na uznanie go za pełnomocnictwo szczególne w tej konkretnej sprawie. Tym samym, nie można było uznać, że ww. zażalenie zostało wniesione przez uprawnioną do tego osobę.

Wojewódzki Sąd Administracyjnego w [...] po rozpoznaniu skargi wniesionej przez spółkę, wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd przytoczył przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i przeprowadził ich wykładnię.

Następnie Sąd wskazał, że organ skierował wezwanie bezpośrednio

do strony, jednakże to uchybienie nie miało wpływu na zachowanie terminu

do uzupełnienia braków, jednakże miało wpływ na wykonanie wezwania z uwagi na to, że organ w treści wezwania wskazał na alternatywne sposoby uzupełnienia braków, co w sytuacji przedłożenia pełnomocnictwa przez skarżącą i rozstrzygnięcie przez organ w drodze postanowienia uniemożliwiło ewentualne podpisanie zażalenia przez samą stronę.

W ocenie Sądu, pełnomocnictwo z [...] r. udzielone przez spółkę i złożone do akt sprawy – z wniosku o nadpłatę z dnia [...] r.

i wszczętym przez organ postępowaniu podatkowym w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości – czyli przed datą wejścia w życie ustawy zmieniającej, nie mogło być uznane za pełnomocnictwo ogólne w rozumieniu przepisów rozdziału 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 roku, poz. 900, ze zm. - zwanej dalej: "O.p.") w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2016 r., a złożone do akt ww. postępowania, stało się pełnomocnictwem szczególnym. Sąd zaznaczył, że przepis art. 24 ustawy zmieniającej może odnosić się jedynie do tych pełnomocnictw, które złożone zostały w toczących się na dzień 1stycznia 2016 r. postępowaniach podatkowych. Przepis przejściowy nie odnosi się zatem do postępowania wywołanego postanowieniem z dnia [...] r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty.

Sąd wskazał, że ponowne postępowanie umożliwi organowi usunięcie stwierdzonych uchybień i wydania rozstrzygnięcia, które zgodnie z art. 124 w zw.

z art. 217 § 2 O.p. umożliwi podanie w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia, które to motywy umożliwią Sądowi dokonanie oceny legalności rozstrzygnięcia i dadzą możliwość poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W obecnym stanie faktycznym, wobec braku należytego rozważenia przesłanek co do zakresu przedłożonego pełnomocnictwa, Sąd nie był w stanie ocenić legalności zaskarżonego postanowienia a w szczególności, czy orzeczenie zostało wydane z rozważeniem wyżej wskazanych przesłanek, czyli możliwości wskazania w dokumencie pełnomocnictwa jego przedmiotowego zakresu. Z treści uzasadnienia nie wynikało bowiem, że podstawą stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia stało się niezłożenie dokumentu na urzędowym formularzu.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], stwierdził uchybienie terminowi

do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ wskazał, że od dnia 1 stycznia 2016 r. obowiązują zmienione w stosunku do stanu sprzed tej daty przepisy dotyczące udzielania pełnomocnictw w postępowaniu podatkowym.

W świetle przepisów art. 138c 1, art. 138d 1, art. 138j 1 pkt 1 oraz art. 138d O.p. pełnomocnictwo z dnia [...] r. nie mogło zostać uznane za pełnomocnictwo ogólne w rozumieniu art. 138d § 1 O.p., nie zawierało ono bowiem umocowania do działania we wszystkich sprawach podatkowych, a jedynie podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości. Brak było też informacji dotyczących jego zgłoszenia do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych.

Z kolei, jeśli chodzi o pełnomocnictwo szczególne to organ wskazał,

że upoważnia ono do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego (art. 138e §1 O.p.). Następnie, organ przytoczył treść art. 138j § 1 pkt 2 O.p. oraz art. 138 e § 2 i § 3 O.p.). Ponowna analiza przedłożonego pełnomocnictwa, w tym przekazanie organowi odwoławczemu wszystkich niezbędnych informacji, o których mowa w art. 138c §1 O.p., a także fakt, iż w dokumencie pełnomocnictwa szczególnego możliwe jest wskazanie szerokiego zakresu umocowania, np. "do reprezentowania przed organami podatkowymi" lub "do reprezentowania w kontroli podatkowej, postępowaniu podatkowym i postępowaniu egzekucyjnym" lub "w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych", pozwoliło organowi uznać, że spełnia ono wymogi określone przepisami prawa.

Jednakże organ stwierdził, że rozpatrzenie zarzutów zażalenia jest niedopuszczalne z powodu tego, że zażalenie zostało wniesione po upływie terminu, o którym mowa w art. 236 § 2 pkt 1 O.p., który to przepis zakreśla siedmiodniowy termin na złożenie zażalenia. Z akt sprawy wynikało, że postanowienie organu

I instancji zostało doręczone stronie na adres: ul. [...],

[...]. Adres ten został wykazany do korespondencji zarówno w piśmie z dnia [...] r., jak też w deklaracji na podatek od nieruchomości, jaka wpłynęła do organu podatkowego w dniu [...] r. Doręczenie kwestionowanego postanowienia nastąpiło w dniu [...] r. A zatem, termin na złożenie zażalenia upłynął w dniu [...] r. Natomiast zażalenie

na postanowienie z dnia [...] r. zostało nadane w placówce pocztowej

w dniu [...] r. Przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p., który ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń, stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, wydanie zaskarżonego postanowienia było konieczne i uzasadnione.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie norm prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 O.p., poprzez nieprawidłowe uznanie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W świetle powyższego, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zmianę zaskarżonego postanowienia w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz zasądzenie na rzecz spółki od strony przeciwnej (organu) kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej " p.p.s.a.").

W przedmiotowej sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. wskazany w skardze.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Sąd ocenił, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Podstawą zaskarżonego postanowienia wydanego w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 i art. 236 O.p. było ustalenie, że strona uchybiła terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. w sprawie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za [...]

Postanowienie to zostało wysłane na adres wskazany przez spółkę w piśmie z [...] r. dotyczącym zmiany adresu do korespondencji, a także wskazany w deklaracji na podatek od nieruchomości za [...] r.

Przedmiotowe postanowienie zostało odebrane pod ww. adresem przez pracownika ds. obsługi [...] – A. Z. w dniu [...] r., a zatem 7 - dniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem [...] r. Strona natomiast, za pośrednictwem pełnomocnika radcy prawnego T. B., wniosła zażalenie na to postanowienie w dniu [...] r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia wynikającego z przepisu art. 236 § 2 pkt 1 O.p.

Stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 O.p. organ stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Rozstrzygając w przedmiocie powyższego zażalenia organ odwoławczy powziął początkowo wątpliwość, co do prawidłowości umocowania pełnomocnika spółki będącego autorem zażalenia, co skutkowało wydaniem postanowienia z [...] r. o niedopuszczalności zażalenia.

Finalnie kwestię tę rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 24 lipca 2019 r. (sygn. akt I SA/Sz 216/19), który po dokonaniu analizy nadesłanego w odpowiedzi na wezwanie organu z [...] r. pełnomocnictwa z [...] r. udzielonego radcy prawnemu T. B. uznał, że konieczne jest rozważenie przedstawionego przez stronę pełnomocnictwa na gruncie art. 138c § 1 O.p.

Tak więc, uznając przedłożone przez spółkę pełnomocnictwo za pełnomocnictwo szczególne, mając na względzie wskazania WSA w Szczecinie, organ zasadnie uznał jednak, że zażalenie zostało złożone po terminie.

Niewątpliwie, w postanowieniu z [...] r. zostało zawarte pouczenie, z którego wynika, że zażalenie na to postanowienie należy wnieść w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu. Niezależnie czy uchybienie terminu jest jednodniowe, czy też jednomiesięczne, powoduje identyczny skutek w postaci bezskuteczności środka zaskarżenia. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2010, s. 926).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że zażalenie zostało przez złożone w dniu [...] r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem ustawowego terminu określonego art. 236 § 2 pkt 1 O.p.

Składając zażalenie po terminie, nie złożono przy tym ani wcześniej, ani jednocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, co uzasadniało wydanie postanowienia stwierdzającego wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.).

Wprawdzie w art. 162 O.p. przewidziana jest możliwość przywrócenia terminu, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego wniesioną w terminie, w której obowiązany jest on uprawdopodobnić, że uchybienie to nastąpiło nie z jego winy. Prośba ta nie może być wywodzona w sposób dorozumiany z samego faktu nieznacznego uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca wniosku o przywrócenie terminu nie złożyła.

Odnosząc się do załączonego do akt sprawy wydruku z systemu śledzenia przesyłek poleconych Poczty Polskiej oraz niepotwierdzonej za zgodność kserokopii decyzji organu pierwszej instancji oraz kserokopii koperty wskazać należy, że na ww. kopiach wskazano inny numer przesyłki poleconej niż wskazany na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji organu pierwszej instancji z [...] r.

Brak zatem jakichkolwiek podstaw, by twierdzenia pełnomocnika strony zawarte w skardze, odnośnie doręczenia tej decyzji w [...] r., uznać za wiarygodne.

Wobec powyższego, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem podatkowego prawa materialnego bądź z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.