Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 927/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par 1 pkt 6 w zw. z art. 50 par 1 ppsa
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie polecenia [...] S.A. z siedzibą w [...] podjęcia i realizacji czynności zmierzających do przygotowania przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r. postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Skarżący pismem datowanym na [...] kwietnia 2020 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z [...]kwietnia 2020 r., znak [...] polecającą [...] S.A. realizację "działań w zakresie przeciwdziałania COVID-19, polegających na podjęciu i realizacji niezbędnych czynności zmierzających do przygotowania przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r., w trybie korespondencyjnym, w szczególności poprzez przygotowanie struktury organizacyjnej, zapewnienie niezbędnej infrastruktury oraz pozyskanie koniecznych zasobów materialnych kadrowych" oraz wniosek o wstrzymanie wykonania tejże decyzji.

Wykazując interes prawny w złożeniu takiej skargi, skarżący wyjaśnił, że "zaskarżona decyzja dotyczy każdego obywatela posiadającego czynne prawo wyborcze. Dotyczy bowiem zorganizowania wyborów korespondencyjnych, które, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, nie mają ukształtowanej formy prawnej, ponieważ druk poselski nr [...] dalej pozostaje w Senacie. Podjęcie działań przez [...] może przybrać różnorodną formę np. zażądania od organów władzy samorządowej tzw. list wyborców, a więc może narazić mnie na niebezpieczeństwo wynikające z nieprawidłowego przygotowania się [...] do ochrony i przetwarzania m.in. moich danych osobowych".

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego. W uzasadnieniu odpowiedzi organ wskazał, że skarżący jest podmiotem nieuprawnionym do wniesienia skargi bowiem nie był adresatem zaskarżonej decyzji, nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, a decyzja nie była mu doręczona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej także "p.p.s.a.") do wniesienia skargi uprawnionym jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Pojęcie interesu prawnego w rozumieniu ww. przepisu ma szersze znaczenie, niż w rozumieniu art. 28 k.p.a. Oznacza interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, czyli żądania dokonania przez ten sąd oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym porządkiem prawnym (por. np. T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz. W-wa, 2005, s. 213, wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 r. II OSK 439/10 – CBOSA i powołana tam literatura).

Pojęcie strony, jak słusznie stwierdził NSA w ww. wyroku, jest kategorią prawa materialnego i dlatego interes prawny w postępowaniu administracyjnym wynikać musi z prawa materialnego, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wynikać także z przepisów prawa procesowego lub ustrojowego.

Wykazanie interesu prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym (podobnie, jak w postepowaniu administracyjnym) jest obowiązkiem skarżącego. Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie poszukuje we własnym zakresie tego interesu. Może natomiast i powinien dokonać oceny wskazanych przez stronę lub skarżącego okoliczności, przemawiających za istnieniem takiego interesu prawnego. Tym niemniej, to skarżący powinien wykazać, że istnieje związek o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującym przepisem materialnoprawnym, a jego sytuacją prawną; związek polegający na tym, że zastosowanie danego przepisu może mieć bezpośredni wpływ na sytuację skarżącego. Jeżeli zaś taki bezpośredni wpływ nie zostanie wykazany, to brak jest interesu prawnego takiej osoby i nie może być ona uznana za stronę (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99, CBOSA).

Osoba, która nie ma (nie wykaże) interesu prawnego w wyżej określonym znaczeniu, nie może więc skutecznie prawnie żądać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga wniesiona przez taką osobę podlega odrzuceniu. Jeżeli natomiast brak takiego interesu prawnego zostanie stwierdzony w toku postępowania sądowego, wówczas sąd skargę oddala (tak też uchwała NSA z 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 62).

Skarżący nie był stroną postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie wykazał też własnego, indywidualnego interesu prawnego we wniesieniu do tut. Sądu skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z[...] kwietnia 2020 r. w sposób opisany powyżej. Powołuje się natomiast na okoliczności dotyczące wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, mających czynne prawo wyborcze. Neguje tym samym prawną poprawność zaskarżonej decyzji, ale nie odnosi skutków jej wadliwości w takim zakresie do własnego interesu materialnoprawnego (lub procesowego) i nie wykazuje związku pomiędzy zarzucanym naruszeniem prawa, a jego osobistą, indywidualną sytuacją materialnoprawną. Nie jest natomiast wykazaniem takiego związku wskazanie na potencjalne "niebezpieczeństwo wynikające z nieprawidłowego przygotowania się [...] do ochrony i przetwarzania m.in. moich danych osobowych". Przedmiotem bowiem postępowania, które usiłował wszcząć skarżący nie byłoby należyte przygotowanie operatora pocztowego do prawidłowego wykonania polecenia wydanego zaskarżoną decyzją, ale ta decyzja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza jednoznacznie, że obywatelska troska o przestrzeganie prawa przez organa władzy publicznej, w tym organa naczelne, jest działaniem ze wszech miar zasługującym na uznanie. Tym niemniej troska taka sama w sobie nie jest wykazaniem własnego, indywidualnego interesu prawnego, powodującego powstanie po stronie jednostki lub podmiotu legitymacji skargowej w rozumieniu ww. art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawniającego do skutecznego poszukiwania ochrony skonkretyzowanego, oznaczonego i indywidualnego prawa skarżącego.

W związku z tym, że zawarte w uzasadnieniu skargi uwagi dotyczące interesu prawnego skarżącego nie spełniają wymogu wykazania legitymacji procesowej czynnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji. Formalnoprawny charakter postanowienia spowodował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie rozpoznawał skargi merytorycznie.