Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 729/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 145 § 2, art. 152 §1, art. 162 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 3 lutego 2009r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

I SA/Rz 729/08

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] września 2008r. znak : [...] działając na podstawie przepisów art. 163 § 2 oraz art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - o.p. (j.t. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - zwanej dalej o.p.), po rozpatrzeniu wniosku K.F. z dnia 17 sierpnia 2007r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2007r. znak: [...] w sprawie przedłużenia, do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego, termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2006r. w kwocie 119.791 zł wynikającej z deklaracji VAT-7 - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podał, że w powołanym wyżej postanowieniu organ pierwszej instancji pouczył stronę, iż na niniejsze postanowienie przysługuje jej prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w terminie siedmiu dni od daty doręczenia postanowienia.

Postanowienie z dnia [...] lipca 2007r. zostało przesłane na adres pełnomocnika strony G.F., natomiast odbiór nastąpił w drodze doręczenia zastępczego w dniu 17 lipca 2007r. poprzez odbiór pisma przez pełnoletniego domownika - żonę pełnomocnika K.F.

Zażalenie na powyższe postanowienie zostało wniesione w dniu 17 sierpnia 2007r. Jednocześnie z zażaleniem został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Wniosek został podpisany przez G.F.

We wniosku pełnomocnik stwierdził, że z przyczyn obiektywnych, nie mógł w przewidzianym ustawowo terminie ustosunkować się do wydanego postanowienia. Bowiem o wydaniu przedmiotowego postanowienia dowiedział się 11 sierpnia 2007r., natomiast ustawy termin przewidziany do wniesienia zażalenia minął 20 lipca 2007r. tj. w dniu, w którym przebywał za granicą. Oświadczył, iż wyjazd miał miejsce w terminie od 10 lipca do 11 sierpnia 2007r. Stwierdził też, żona jego a zarazem mocodawczyni K.F. jedynie odebrała korespondencje adresowaną do pełnomocnika, nie zapoznając się z jej treścią, a to z uwagi na fakt, że sprawami z zakresu prowadzenia firmy w całości zajmuje się on jako jej pełnomocnik.

Postanowieniem z dnia [...] października 2007r. znak: [...], Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w opisanym stanie faktycznym nie doszło do uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę, iż przeszkoda w postaci wyjazdu za granicę uniemożliwiała pełnomocnikowi dokonanie czynności w ustawowym terminie.

W ocenie organu drugiej instancji, strona nie wykazała, iż pomiędzy uchybieniem terminowi, a wyjazdem pełnomocnika zaistniał związek przyczynowy. Organ podkreślił, iż z materiału dowodowego wynika, że w dniu 26 lipca 2007r., tj. w czasie, kiedy pełnomocnik zgodnie z oświadczeniem przebywać miał za granicą, złożono w Urzędzie Skarbowym wniosek o wydanie zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych podpisany przez G.F. W dniu 27 lipca 2007r. przedłożone w urzędzie skarbowym zostało z kolei upoważnienie z tej daty, wystawione w W. dla M.D. do odbioru tego zaświadczenia, podpisane przez G.F.

Na postanowienie organu odwoławczego została wniesiona skarga do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008r. sygn. akt I SA/Rz 883/07, uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że zamieszczone w aktach sprawy pełnomocnictwo G.F. z dnia 1 lutego 2006r. nie upoważniało do reprezentowania K.F. przed organem drugiej instancji. Wykonując powyższy wyrok sądu administracyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej wezwał K.F. do usunięcia braków we wniosku z dnia 17 sierpnia 2007r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2007r., poprzez jego podpisanie. Strona podpisała wniosek w wyznaczonym terminie.

Dyrektor Izby Skarbowej, po ponownym zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, stwierdził, że w myśl przepisu art. 162 § 1 i 2 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Zgodnie z powołanym przepisem, aby organ podatkowy przywrócił uchybiony termin, osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Orzecznictwo i doktryna precyzują, iż organy podatkowe, oceniając brak lub zaistnienie winy przy uchybieniu terminu, powinny przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Organ odwoławczy zauważył, że wnioskując o przywrócenie terminu strona powołała się na przeszkodę w postaci wyjazdu G.F. - pełnomocnika strony (w zakresie określonym w pełnomocnictwie z dnia 1 lutego 2006r.) - poza granice kraju w dniach od 10 lipca do 11 sierpnia 2007r., co miało powodować, że w tym w okresie nie miał on możliwości zapoznania się z treścią przedmiotowego postanowienia. Natomiast w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na poprzednie postanowienie w tej sprawie, stwierdzono, iż w wyniku przeoczenia pełnomocnik nie wskazał, że w dniach 25 do 28 lipca 2007r. miała miejsce przerwa w jego zagranicznym pobycie i że podczas tego krótkotrwałego pobytu w Polsce, żona nie przekazała mu postanowienia z dnia [...] lipca 2007r., a przy tym nie zapoznawała się ona z treścią korespondencji, bowiem kierowana była ona imiennie do jej męża.

W ocenie organu, strona nie uwiarygodniła stosowną argumentacją, ani swojej staranności, ani faktu, że przeszkoda była od niej niezależna. Sam fakt wyjazdu za granicę G.F. nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanej. Strona nie uprawdopodobniła, iż przeszkoda w postaci wyjazdu za granicę uniemożliwiała pełnomocnikowi zapoznanie się z postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego wraz z informacją, o tym mocodawcy. Nie wykazano, jakoby wyjazd G.F. miał charakter nagły. Nie wskazano również na przyczyny, które (w razie nagłego wyjazdu z kraju) uniemożliwiłyby pozostającemu za granicą G.F. skontaktowanie się z podatniczką. W dobie dzisiejszych środków komunikacji, należy przyjąć, że przy dołożeniu minimum staranności, G.F. z łatwością mógł się dowiedzieć o fakcie odebrania przez żonę adresowanej do niego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przesyłki listowej i podjąć odpowiednie działania, jakie nakładało na niego wspomniane pełnomocnictwo - strona nie uprawdopodobniła tezy przeciwnej.

Konkludując, organ uznał, iż strona nie uprawdopodobniła, że wykazała się odpowiednią starannością, nie uprawdopodobniła także, że przeszkoda, która uniemożliwiła jej złożenie zażalenia w terminie była od niej niezależna.

Ponadto dowody w sprawie świadczą, iż podanie o przywrócenie terminu nie zostało wniesione w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, na którą powołuje się strona. Skoro bowiem G.F. do kraju wrócił w dniu 25 lipca 2007r., to gdyby nawet strona uprawdopodobniła związek przyczynowy pomiędzy wyjazdem G.F., a brakiem możliwości dokonania czynności w ustawowym terminie, należałoby uznać, iż nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 162 § 2 o.p. Strona nie wskazała bowiem na żadne niezależne przeszkody, które uniemożliwiły G.F. odebranie korespondencji zawierającej postanowienie z dnia [...] lipca 2007r., bezpośrednio po jego powrocie do kraju, tj. w dniu 25 lipca 2007r., czy w dniach następnych.

Ponadto w celu wyjaśnienia zgłaszanych przez stronę wątpliwości, związanych z prawidłowością doręczenia przedmiotowego postanowienia organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej zlecił dokonanie odpowiednich ustaleń w tej sprawie. W piśmie z dnia 24 lipca 2008r. znak: [...], Poczta Polska Centrum Poczty - Oddział Rejonowy w T., poinformowano, iż przesyłka polecona zawierająca przedmiotowe postanowienie organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 17 lipca 2007r. Odbiór przesyłki pokwitowała żona adresata K.F., która według złożonego listonoszowi ustnego oświadczenia, podjęła się oddania pisma adresatowi. Listonosz, uzupełniając potwierdzenie odbioru, dokonał w sposób niestaranny podkreślenia wyrażenia - "który podjął się oddania pisma adresatowi".

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie złożyła K.F. wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2008r. znak [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1) błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcia skutku doręczenia korespondencji pełnomocnikowi skarżącej, kiedy nie odnotowano przy doręczeniu faktu pouczenia osoby odbierającej o zobowiązaniu się do doręczenia adresatowi pisma,

2) naruszenie arat. 162 § 1 i 2 ordynacji podatkowej przez nieuzasadnione przyjęcie, iż strona nie uprawdopodobniła uchybienia terminu bez własnej winy oraz, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem 7 dniowego terminu do jego złożenia.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że w jej ocenie winno nastąpić ponowne doręczenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2007r. bowiem pod względem procesowym faktycznie nie zostało doręczone. W aktach sprawy zalega zwrotne potwierdzenie odbioru tego postanowienia, na którym brak jest adnotacji doręczyciela o zobowiązaniu osoby odbierającej przesyłkę do doręczenia adresatowi - zapisy te uległy przekreśleniu - zatem z tego faktu wynika- iż wymóg procesowy domniemania doręczenia nie został spełniony. Analizowanie przez organ kwestii rzeczonego doręczenia i opierania jego skuteczności na niestaranności listonosza jest nieuzasadnione. Zdaniem skarżącej o wadliwości doręczenia przedmiotowego postanowienia wyłączającej skuteczność doręczenia, świadczy też to, że zwrotne potwierdzenie jego odbioru nie zawiera w miejscu przeznaczonym dla odbiorcy, podpisu osoby odbierającej postanowienie. Reasumując tą kwestię skarżąca zarzuciła, że organ zaniechał ustalenia kwestii doręczenia zastępczego.

Odnosząc się do ustaleń organu, iż strona nie wykazała aby charakter wyjazdu podatnika był nagły a przy aktualnych środkach komunikacji G.F. mógł się dowiedzieć o odebraniu przez żonę przesyłki i podjąć działania, jak i że wniosek nie został złożony w terminie 7 dni od jego powrotu do kraju w dniu 25 lipca 2007r., skarżąca podniosła, że ustalenia te zostały oparte na domniemaniach organu. Natomiast art. 162 o.p. uprawdopodobnienie ustala po stronie podatnika a obalenie uprawdopodobnienia przez organ wymaga dowodu przeciwnego, którego organ nie przedstawił. Zdaniem skarżącej organ dokonał nieuprawnionej wykładni - bezpośredniego doręczenia odebranej przez domownika przesyłki, w przypadku pierwszej obecności w kraju G.F. . Organ kreując ten pogląd przyjął nieuprawnione założenie, że jego korespondencja ma szczególny charakter i wzbudza zainteresowanie, jednak w tej sprawie było odmiennie.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art.1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) określanej dalej p.p.s.a., kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze.

Na wstępnie należy zauważyć, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008r. sygn. akt I SA/Rz 883/07 uchylił postanowienie dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2007r. Sąd w uzasadnieniu tego wyroku stwierdził, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa, bowiem pełnomocnik K.F. nie był upoważniony jej do reprezentowania w postępowaniu odwoławczym. Sąd zwrócił uwagę na dyspozycje art. 137 o.p. i art. 103 §1 kc i podniósł, że jeżeli wnoszący wniosek jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność dokonanej czynności zależy od potwierdzenia jej przez osobę w imieniu, której pełnomocnik działał. Skoro zatem wnoszący wniosek o przywrócenie terminu jako pełnomocnik K.F. nie miał do tego umocowania albo przekroczył jego zakres, skuteczność jego czynności zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w imieniu której czynności dokonano.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Dyrektor Izby Skarbowej ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie wskazania Sądu, uzyskał potwierdzenie czynności dokonanej przez pełnomocnika K.F., bowiem strona K.F. podpisała osobiście wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.

Tym samym mając na względzie dyspozycję art. 153 p.p.s.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że czynność ta została dokonana skutecznie i Sąd może przystąpić do oceny legalności wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2008r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu.

Przywrócenie terminu jest instytucją prawa procesowego określoną w art.162 i 163 o.p.

Zgodnie art. 162 §1 i §2 o.p. dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie:

1) uchybienie terminowi

2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie

3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz

4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

Uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu. Gdyby bowiem termin w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, nie może być mowy o jego uchybieniu. Nie ma wtedy przedmiotu uchybienia. Jeżeli zatem początek biegu terminu określa data doręczenia pisma, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia jego skutecznego doręczenia. Niewątpliwie w wadliwym doręczeniu należy upatrywać nieskuteczności doręczenia.

Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy, na wstępnie należy zbadać czy zaistniała pierwsza z ww. przesłanek tj. czy nastąpiło uchybienie terminu, zatem czy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2007r. znak: [...] zostało skutecznie doręczone i termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg.

Powyższe postanowienie organ podatkowy doręczał pełnomocnikowi strony w trybie doręczenia zastępczego z art. 149 o.p.

Doręczenie, o którym mowa w art. 149 o.p., wywołuje pożądany skutek, gdy łącznie spełnione są następujące warunki: pełnoletni domownik, sąsiad lub dozorca podejmie się oddania pisma adresatowi, osoby te pokwitują odbiór pisma oraz utrwalony pozostanie fakt podjęcia się oddania pisma adresatowi, zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu zostanie umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

Pokwitowanie jest dowodem doręczenia pisma domownikowi, natomiast dowód, że domownik podjął się oddania pisma adresatowi, stanowi dopiero wówczas, kiedy zawiera odpowiednią informację ( wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2002 r., I SA 2614/00, niepubl.). Jeżeli dorosły domownik odebrał pismo, ale nie oświadczył, czy podejmuje się oddania tego pisma adresatowi, to pismo nie zostało doręczone prawidłowo w trybie art. 149 o.p. (por. wyrok z dnia 17 września 2002 r., I SA/Wr 1117/00, POP 2003, z. 3, poz. 62). Brak informacji o podjęciu się przez domownika oddania pisma adresatowi, z jednoczesnym pokwitowaniem odbioru pisma przez te osoby, może stanowić przyczynę sporu w przedmiocie skuteczności doręczenia.

Pisma doręczone adresatom za zwrotnym poświadczeniem odbioru powinny być szczegółowo i prawidłowo wypełniane przez osobę doręczającą. W przypadku wadliwie i niejednoznacznie wypełnionego potwierdzenia odbioru, to organy podatkowe muszą wykazać, że doręczenie zastępcze zostało skutecznie dokonane (wyrok NSA z dnia 25 lutego 2003 r., III SA 904/01, Monitor Podatkowy 2003, nr 12, s.34, wyrok WSA I SA/Bk 484/2007, LexPolonica,).

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył K.F. termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2006r. do czasu zakończenia prowadzonego wobec podatniczki postępowania wyjaśniającego. Postanowienie zawiera pouczenie podatnika o prawie i terminie wniesienia na nie zażalenia. Przedmiotowe postanowienie organ zgodnie z art. 145 § 2 o.p. przesłał upoważnionemu do występowania przed tym organem podatkowym pełnomocnikowi strony G.F. (mężowi podatniczki). Jak wynika z potwierdzenia odbioru (K-14 akt administracyjnych) przesyłka polecona zawierająca powyższe postanowienie została doręczona w dniu 17 lipca 2007r. pełnoletniemu domownikowi adresata tj. K.F. (żonie adresata), która pokwitowała odbiór przesyłki. Potwierdzenie odbioru, zgodnie z wymogami określonymi w art. 152 §1 o.p. zawiera czytelny własnoręczny podpis K.F. złożony w dacie 17 lipca 2007r. Ponadto formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru opatrzony jest zakreśleniem przez doręczyciela sformułowania znajdującego się na tym formularzu "który podjął się oddania pisma adresatowi." W celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z niejednoznacznym zakreśleniem doręczyciela na potwierdzeniu odbioru - czy żona adresata podjęła się oddania przesyłki adresatowi - organy podatkowe zwróciły się o wyjaśnienie tej kwestii do Poczty Polskiej w T. Z pisma Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddział Rejonowy w T. z dnia 25 lipca 2008r. wynika, że K.F. kwitując odbiór przesyłki, złożyła listonoszowi oświadczenie o podjęciu oddania pisma adresatowi a potwierdzenie odbioru zawiera podkreślenie listonosza a nie skreślenie wyrażenia "który podjął się oddania pisma adresatowi". Tym samym w ocenie Sądu organ odwoławczy wykazał, że doręczenie zastępcze zostało skutecznie dokonane.

Ponadto już z samego wniosku o przywrócenie terminu wynika, że K.F. oddała przesyłkę adresatowi a w doktrynie utrwalony jest pogląd, że jeżeli w postępowaniu zostanie wykazane, że domownik oddał pismo osobie, do której było adresowane, brak adnotacji o podjęciu się oddania pisma nie wywołuje żadnych skutków. Sam fakt oddania pisma bowiem świadczy o podjęciu się wykonania tej czynności. (por. Bogusław Gruszczyński, Komentarz do Dz.U. 2005.8.60 o.p., LexPolonica). W takiej sytuacji datą doręczenia jest data doręczenia pisma domownikowi i w tym momencie procedura doręczenia się kończy. Okoliczność, że domownik nie oddał w stosownym czasie pisma do rąk adresata nie ma wpływu na bieg termu związanego z datą doręczenia np. terminu do wniesienia zażalenia ( por. wyrok NSA z 22 marca 2000r. I SA/Lu 1735/98, Orzecznictwo Podatkowe - Przegląd 2001, nr 1, s 56) ). Należy odróżnić skuteczność doręczenia od możliwości wykazania, że uchybienie terminu do dokonania czynności liczonego od daty doręczenia, nastąpiło bez winy adresata. Innymi słowy nie można podważyć skuteczności doręczenia gdy zostanie wykazane, że domownik oddał pismo adresatowi.

Dlatego w ocenie Sądu w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej skutku doręczenia postanowienia pełnomocnikowi skarżącej, jest całkowicie nieuzasadniony. Także okoliczność, że skarżąca odbierając przesyłkę złożyła podpis w miejscu nie przeznaczonym dla odbiorcy, nie przesądza o wadliwości doręczenia skoro zostały spełnione zostały wszystkie niezbędne elementy warunkujące prawidłowość doręczenia zastępczego z art. 149 o.p. Nieuzasadniony też jest zarzut, że organ zaniechał ustalenia kwestii doręczenia zastępczego, gdyż zgromadzone w sprawie dowody nie nasuwają wątpliwości co do skuteczności doręczenia.

Reasumując powyższe rozważania w niniejszej sprawie spełniona została pierwsza przesłanka dla przywrócenia terminu tj. nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, gdyż bieg terminu rozpoczął się od dnia następnego od doręczenia postanowienia i zakończył się 24 lipca 2007r., a zażalenie zostało nadane (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) po upływie 7 dniowego terminu do wniesienia zażalenia bo w dniu 17 sierpnia 2007r.

Kolejna z ww. przesłanek dla przywrócenia terminu, sprowadza się do złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, tj. w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Zasady obliczania terminów określa art. 12 o.p

Następna przesłanka - uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi - jest bezpośrednio związana ze wskazaniem przyczyny naruszenia terminu.

Przyczyna uchybienia terminowi wskazana przez wnioskodawcę każdorazowo winna być poddana ocenie organu podatkowego. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, niepubl.). Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Art. 162 § 1 o.p. wymaga nie tylko podania przyczyny uchybienia terminowi, ale i wykazania (uprawdopodobnienia), że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy podatnika (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 40/99, niepubl.). Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu.

Reasumując osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Wreszcie ostatnią przesłanką jest dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Zapis art. 162 § 2 o.p. stanowi, że jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin, co winno nastąpić w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.

W ocenie Sądu nie zostały przez skarżącą spełnione druga i trzecia z wyżej wymienionych przesłanek dla przywrócenia terminu, bowiem wbrew zarzutom skargi strona nie uprawdopodobniła uchybienia terminu bez własnej winy oraz wniosek o przywrócenie został złożony z uchybieniem 7 dniowego terminu.

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia strona uzasadniła przeszkodą w postaci wyjazdu jej pełnomocnika poza granice kraju w okresie od 10 lipca do 11 sierpnia 2007r., co miało uniemożliwiać pełnomocnikowi zapoznanie się z treścią przedmiotowego postanowienia, zapoznania mocodawcy z jego treścią i zaskarżenie w ustawowym terminie. Strona we wniosku twierdziła, że jedynie odebrała korespondencje, ale nie zapoznała się z jej treścią a pełnomocnik korespondencje od niej otrzymał w dniu 11 sierpnia 2007r. po powrocie do kraju. Wtedy zdaniem strony ustała przyczyna uchybienia i wnosząc w dniu 17 sierpnia 2007r. podanie o przywrócenie terminu, zachowała 7 dniowy termin do jego złożenia. Zdaniem wnioskodawczyni wskazane okoliczności uprawdopodobniają brak jej winy w uchybieniu terminu.

Jednakże jak wynika z akt sprawy Dyrektor Izby Skarbowej przeciwstawił tym twierdzeniom strony dowody, z których wynika, że pełnomocnik strony przebywał w kraju w dniach od 25 lipca do 28 lipca 2007r.

Tym samym wbrew twierdzeniom skargi przeszkoda uniemożliwiająca zapoznanie się z postanowieniem nie trwała nieprzerwanie od 10 lipca do 11 sierpnia 2007r., gdyż ustała już wcześniej w dniach 25 lipca do 28 lipca 2007r. W konsekwencji złożenie wniosku o przywrócenie terminu dopiero w dniu 17 sierpnia 2007r. nastąpiło z uchybieniem 7- dniowego terminu określonego w art. 162 § 2 o.p. Strona nie wskazała też na żadne niezależne przeszkody, które uniemożliwiły pełnomocnikowi zapoznanie się przedmiotowym postanowieniem bezpośrednio po jego powrocie do kraju w dniach 25 lipca do 28 lipca 2007r. jak i zapoznanie z jego treścią mocodawcy. Należy zauważyć, że w skardze strona podniosła nowe przyczyny uchybienia, twierdząc że mąż jej (pełnomocnik) nie zapoznał się z postanowieniem w czasie pobytu w kraju w dnia 25 lipca do 28 lipca 2007r. z uwagi na nie oddanie przez nią tej korespondencji, jednakże nie sprecyzowała żadnych obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiały jej przekazanie pisma. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że Sąd zgodnie z art. 133 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest dokonana przez organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, ocena przyczyn uchybienia terminu wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu a nie nowych okoliczności nieznanych organowi, wskazanych po upływie roku od złożenia tego wniosku.

Jak Sąd wyżej wywiódł w myśl art. 162 §1 o.p. to podatnik winien wykazać uwiarygodnioną stosowną argumentacją, że uchybienie nastąpiło z przyczyn niezależnych, których przeszkód nie mógł pokonać przy zachowaniu należytej staranności.

Skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji by wyjazd zagranicę pełnomocnika, był dla niej niezależną, niedopokonania przeszkodą w terminowym dokonaniu czynności procesowej. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Od 2007 roku jest prowadzana w jej firmie kontrola podatkowa. Od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tej sytuacji twierdzenie skarżącej, iż w czasie nieobecności pełnomocnika, nie zapoznała się z treścią postanowienia Urzędu Skarbowego dotyczącego jej jako strony postępowania, (jedynie doręczonego zgodnie z art. 145 §2 o.p. jej pełnomocnikowi), świadczy o zachowaniu noszącym znamiona niedbalstwa. Także twierdzenia strony, że po odbiorze postanowienia Urzędu Skarbowego nie skontaktowała się w tej sprawie z pełnomocnikiem (co nie powinno stanowić utrudnienia gdy pełnomocnik jest mężem strony) i że nie przekazała mu tej korespondencji w dniach 25 lipca do 28 lipca 2007r. kiedy przebywał w kraju, świadczy co najmniej o niedbalstwie strony.

Wbrew twierdzeniom skargi korespondencja kierowana do skarżącej jako strony postępowania podatkowego winna budzić jej zainteresowanie, gdyż jak już Sąd wyżej stwierdził, należy od skarżącej jako prowadzącej działalność gospodarczą oczekiwać należytej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw.

W sytuacji gdy okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek postaci a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, brak możliwości uznania, że podatnik uprawdopodobnił brak winy (por. wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2006r. I SA/Bk 387/06, LexPolonica).

W związku z powyższym uprawniona i zgodna z prawem jest ocena organu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak było podstaw do uznania, iż przeszkoda uniemożliwiająca stronie zapoznanie się z postanowieniem ustała dopiero 11 sierpnia 2007r. i brak było podstaw do uznania, że strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Reasumując powyższe w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i dlatego po myśli art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.