Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1913/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 1załącznika nr 1
law: Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - sekr. sądowy Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N. na informację zawartą w piśmie Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy o dofinansowanie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem oceny sądu jest rozstrzygnięcie Banku Gospodarstwa Krajowego (dalej także jako: BGK, Instytucja Pośrednicząca, IP, organ) zawarte w piśmie z dnia [...] października 2019 r., nr [...], którym poinformowano [...] Spółkę z o.o. w N. (dalej jako: strona, wnioskodawca, skarżąca, spółka) o nieuwzględnieniu protestu strony dotyczącego decyzji o odstąpieniu od zawarcia umowy o dofinansowanie projektu pt. Uruchomienie produkcji innowacyjnych kolektorów słonecznych o podwyższonej sprawności działania w oparciu o patent nr 228668 złożonego w ramach poddziałania 3.2.2: kredyt na innowacje technologiczne, konkurs 5.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przywołane m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Spółka złożyła w BGK wniosek o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami, który został zaewidencjonowany pod numerem [...].

Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. BGK zawiadomił wnioskodawcę, że w związku z pozytywną oceną wniosku o dofinansowanie została podjęta decyzja o przyznaniu promesy premii technologicznej. Jednocześnie wnioskodawca został zobowiązany do złożenia w terminie 37 dni od daty otrzymania promesy szeregu dokumentów w tym m. in. dokumentów potwierdzających status mikro, małego lub średniego przedsiębiorstwa (MŚP).

Po analizie dokumentów i wyjaśnień przedstawionych przez wnioskodawcę w tym także tych zawartych w odpowiedzi na trzy wezwania do uzupełnienia złożonej dokumentacji BGK pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. zawiadomił wnioskodawcę, że na podstawie oceny przedłożonej dokumentacji odstępuje od zawarcia umowy o dofinansowanie.

Ostatecznie Instytucja Pośrednicząca ustaliła, m.in. że:

Wspólnikiem podmiotu W. [...] Sp. z o.o. (zgodnie KRS) posiadającym 51% udziałów jest p. D. W. (260 udziałów o łącznej wartości [...] zł) będący jednocześnie jedynym udziałowcem i członkiem Zarządu Spółki Wnioskodawcy. Zatem, podmiot ten należy rozpatrywać jako powiązany z Wnioskodawcą.

Drugim wspólnikiem podmiotu W. [...] Sp. z o.o. (zgodnie z KRS) posiadającym 49 % udziałów jest gmina N. D. (240 udziałów o łącznej wysokości [...] zł Zatem tę Gminę należałoby rozpatrywać jako podmiot partnerski względem firmy W. [...] Sp. z o.o. pod warunkiem spełnienia warunku określonego w art. 3 ust. 2 lit. d Załącznika 1 do Rozporządzenia 651/2014.

Wnioskodawca nie wypełniając pól Oświadczenia o spełnianiu kryteriów MŚP dotyczących podmiotu W. [...] Sp. z o.o. (które zgodnie z treścią Oświadczenia powinny uwzględniać również dane ew. podmiotów partnerskich z tym przedsiębiorstwem (w tym przypadku ww. Gminy), uniemożliwia ocenę faktycznego statusu MŚP Wnioskodawcy.

Jednocześnie BGK stwierdził na podstawie danych dostępnych na stronie internetowej: http:/www.[...], że dochody budżetu Gminy N. D. wynoszą ponad [...] mln PLN, czyli ponad [...] mln EUR, zaś na podstawie UCHWAŁY NR [...] Rady Miejskiej w N.D. z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie przyjęcia Lokalnego Programu Rewitalizacji dla Gminy N. D. na lata 2016-2023., że struktura demograficzna (liczba mieszkańców) to ponad 18 tysięcy.

Oznacza to, że wyłączenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 lit. d Załącznika 1 do Rozporządzenia 651/204 nie dotyczy ww. Gminy i należy ją traktować jako partnerską z podmiotem powiązanym z wnioskodawcą, tj. W. [...]Sp. z o.o.

Dodatkowo zgodnie z art. 3 ust. 4 Załącznika 1 do Rozporządzenia 651/2014 W. [...] Sp. z o.o. nie można traktować jako podmiot MŚP z uwagi na fakt, iż 25% lub więcej kapitału lub praw głosu kontroluje bezpośrednio, wspólnie lub indywidualnie, co najmniej jeden organ publiczny.

Wobec powyższego [...]Sp. z o.o. jako podmiot powiązany z dużym podmiotem tj. W. [...] Sp. z o.o. nie może być traktowany jako firma z sektora małych lub średnich przedsiębiorstw i jako taka nie może otrzymać dofinansowania w ramach poddziałania 3.2.2 Kredyt na innowacje technologiczne POIR.

Mając na uwadze powyższe oraz z uwagi na nieprzekazywanie przez wnioskodawcę wymaganych informacji w zakresie oceny statusu MŚP, IOK odstępuje od zawarcia z Wnioskodawcą umowy o dofinansowanie z uwagi na brak możliwość potwierdzenia, że spełnia on kryteria dla podmiotu MŚP.

Zgodnie z § 4 ust. 3 Regulaminu konkursu oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 141, z późn. zm.) o wsparcie mogą ubiegać się wyłącznie podmioty spełniające kryteria mikro, małego lub średniego przedsiębiorcy, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (załącznik nr 1 do rozporządzenia 651/2014).

W dniu [...] sierpnia 2019 r. do BGK wpłynął protest Wnioskodawcy od podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy o dofinansowanie.

Skarżący zarzuca Bankowi błąd o charakterze proceduralnym w zakresie przedmiotowej oceny w ustaleniu, że w ocenie statusu wnioskodawcy jako MŚP należy uwzględnić W. [...] Sp. z o.o. w N. D..

W wyniku weryfikacji statusu MŚP IP stwierdziła powiązanie z podmiotem gospodarczym W. [...] Sp. z o.o. poprzez osobę fizyczną p. D.W. posiadającego 51% udziałów w w/w. spółce, będącego jednocześnie jedynym udziałowcem i członkiem Zarządu Spółki Wnioskodawcy. Z powyższego jasno wynika, iż Wnioskodawca powinien był uwzględnić wskazany podmiot w oświadczeniu o statusie MŚP. Spółka ta bowiem prawnie istnieje, o czym świadczy wpis do KRS, zaś powiązanie jest bezdyskusyjne (51 % udziałów).

Instytucja Pośrednicząca trzykrotnie w wezwaniach zwróciła się do Wnioskodawcy w celu uwzględnienia wymienionego podmiotu w oświadczeniu, bądź złożenia ewentualnych wyjaśnień przyczyny braku uwzględnienia.

Zgodnie z KRS drugim wspólnikiem podmiotu W. [...] Sp. z o.o. posiadającym 49 % jest Gmina N. D. (240 udziałów o łącznej wysokości [...] zł. Zatem tę Gminę zdaniem Instytucji Pośredniczącej należało rozpatrywać jako podmiot partnerski względem firmy W. [...] Sp. z o.o. pod warunkiem spełnienia warunku określonego w art. 3 ust. 2 lit. d Załącznika 1 do Rozporządzenia 651/2014.

Organ przypomina, że wnioskodawca został poproszony o przekazanie informacji o liczbie mieszkańców oraz wysokości rocznego budżetu gminy N. D., w kontekście przedstawiania danych podmiotu partnerskiego. Jednak nie uwzględnił podmiotu W. [...] Sp. z o.o. ani nie przekazał żadnych wyjaśnień w tym zakresie, jak również nie przekazał informacji o liczbie mieszkańców oraz wysokości rocznego Budżetu gminy N.D..

W odpowiedzi na ponowne wezwanie (nr 3) Wnioskodawca uzupełnił Oświadczenie MŚP wskazując ww. podmiot jako powiązany z udziałem 51% w kapitale lub prawach głosu Wnioskodawcy. Jako wielkość zatrudnienia dla tego podmiotu (w latach 2016-2018) wskazał wartość 0, natomiast w przypadku obrotów ze sprzedaży netto oraz sumy aktywów bilansu za te lata pozostawiono niewypełnione pola. Beneficjent nie udzielił też żadnych dodatkowych wyjaśnień w zakresie tego podmiotu. Wnioskodawca nie wypełniając pól Oświadczenia o spełnianiu kryteriów MŚP dotyczących podmiotu W. [...]Sp. z o.o. (które zgodnie z treścią Oświadczenia powinny uwzględnić również dane ew. podmiotów partnerskich z tym przedsiębiorstwem (w tym przypadku ww. Gminy), uniemożliwił ocenę faktycznego statusu MŚP spółki [...].

Instytucja Pośrednicząca podkreśla, że na etapie składania wniosku o dofinansowanie powiązana spółka formalnie istniała, dlatego powinna zostać bezwzględnie wykazana w Oświadczeniu o spełnianiu kryteriów MŚP.

Wnioskodawca miał możliwość złożenia stosownych wyjaśnień, jednak tego nie uczynił. W złożonym proteście przedstawił informacje, że zadania związane z przygotowaniem dokumentacji i prowadzeniem sprawy związanej z przyznanym dofinansowaniem dla projektu pt. " Uruchomienie produkcji innowacyjnych kolektorów słonecznych o podwyższonej sprawności działania w oparciu o patent nr 228668" zostały powierzone firmie doradczej. Zdaniem Instytucji Pośredniczącej tłumaczenia Wnioskodawcy złożone w proteście są spóźnione, gdyż powinny zostać przedstawione na etapie weryfikacji dokumentacji przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. (Wnioskodawca ponosi pełną odpowiedzialność za rzetelność przedkładanej do weryfikacji dokumentacji).

Rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z dnia [...] października 2019 r. (informacja o nieuwzględnieniu protestu) zostało zaskarżone przez [...] Sp. z o.o. w N. D..

Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo, zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 ze zm.) oraz orzeczenie o kosztach postępowania i zasądzenie od BGK na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 1 Załącznika 1 Rozporządzenia 651/2014 przez błędną wykładnię statusu Małego i Średniego Przedsiębiorstwa – MŚP, którym może być wyłącznie Przedsiębiorstwo, polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, iż Spółka W. [...]Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej spełnia przesłanki definicji bycia Przedsiębiorstwem, podczas gdy Spółka ta przesłanek definicji bycia Przedsiębiorstwem nie spełnia, będąc podmiotem niesamodzielnym i nieprowadzącym regularnej działalności gospodarczej, w wyniku czego należało dalej uznać, iż Spółka ta w ogóle nie powinna była być uwzględniona przy ocenie statusu MŚP wnioskodawcy, a nadto zaniechanie dokonania dalszej oceny w zakresie uzyskania dofinansowania projektu, w sytuacji gdy ocena ta powinna była być dokonana, gdyż wnioskodawca Unidez Sp. z o.o. spełnia przesłanki bycia podmiotem MŚP.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m. in. że błędem jest dokonanie przez BGK ustalenia, że dla oceny statusu wnioskodawcy jako MŚP należy uwzględnić W. [...] Sp. z o.o. w N.D..

Zdaniem skarżącego podmiot ten w ogóle nie powinien być uwzględniony dla oceny statusu MŚP wnioskodawcy dlatego, że podmiot taki w ogóle nie istnieje.

Istnieje podmiot W. [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Fakt ten jest ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym i ma zasadnicze znaczenie dla kwestii badania statusu MŚP wnioskodawcy.

Skarżąca zaprzecza, że nie było możliwe jednoznaczne zbadanie statusu wnioskodawcy w zakresie statusu W. [...] Sp. z o.o. w upadłości. Informacje o sytuacji Spółki wraz z jej bilansem oraz rachunkiem zysków i strat za rok 2017, sporządzonym przez Syndyka, widnieją w KRS, są ogólnie dostępne i można zapoznać się z nimi w każdej chwili.

W dniu [...]sierpnia 2016 r., to jest ponad dwa lata przed złożeniem wniosku Sąd Rejonowy w R.[...] Wydział Gospodarczy, Sekcja ds. Restrukturyzacyjnych i Upadłościowych, w sprawie o sygn. [...] ogłosił upadłość spółki z o.o. W. [...]. Tym samym postanowieniem Sąd wyznaczył dla Spółki syndyka masy upadłości. Informacja o wydanym postanowieniu znajduje się w KRS Spółki, zaś treść postanowienia jest ogólnie dostępna w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z 2016 r. pod poz. 21992.

Od tego dnia Spółka jest podmiotem niesamodzielnym i nie może być mowy o tym, że Spółka prowadziła działalność gospodarczą.

Spółki na etapie upadłości, zarządzanej przez syndyka i nieprowadzącej żadnej działalności gospodarczej nie można w ogóle uznać za Przedsiębiorstwo według definicji prawa UE, a zatem nie można jej uznać za podmiot powiązany z wnioskodawcą w procesie weryfikacji statusu MŚP, którym może być wyłącznie Przedsiębiorstwo.

Przepisy prawa unijnego, tj. art. 1 Załącznika 1 do Rozporządzenia 651/2014 definiują kogo należy uznać za przedsiębiorstwo. Zgodnie z definicją art. 1 Załącznika 1:

"Za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą."

Ponadto w momencie ogłoszenia upadłości – [...].08.2016 r. upadła Spółka straciła kontrolę nad swoim majątkiem na rzecz syndyka upadłościowego. Upadła Spółka, zgodnie z przepisami prawa, wskazała i wydała syndykowi cały swój majątek, a także wydała wszystkie dokumenty dotyczące jej działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje. A zatem nie posiadała żadnego majątku, który mógłby być wykorzystany do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje.

Skarżąca formułuje w istocie jeden zarzut, a mianowicie zarzut naruszenia prawa materialnego tj. w szczególności art. 1 załącznika 1 do do Rozporządzenia komisji UE z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (nr 651/2014).

Z treści powyższego przepisu wynika, że za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną i że zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą.

Z akt sprawy niespornie wynika, że skarżąca w toku postępowania przed BGK była trzykrotnie wzywana do złożenia wyjaśnień dotyczących jej statusu jako podmiotu spełniającego warunki MŚP.

Weryfikując prawidłowość sporządzonego oświadczenia co do spełnienia kryteriów MŚP IOK stwierdziła początkowo powiązania skarżącej z kilkoma podmiotami gospodarczymi a mianowicie:

- [...] D.W.

- W. [...] sp. z o.o.

- [...] sp. z o.o.

- [...] S.A.

- [...] sp. z o.o.

i wezwała skarżącą do poprawy złożonego oświadczenia co do spełniania kryteriów MŚP oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień w tej kwestii. Mając na uwadze przekazane wyjaśnienia IP ponownie poprosiła skarżącą o zweryfikowanie jej statusu MŚP w zakresie powiązań z podmiotami:

- [...] D. W.

- W. [...] sp. z o.o.

- [...] sp. z o.o.

Z uwagi na stwierdzenie przez BGK, że 49% udziałów w podmiocie W. [...]Sp. z o.o. posiada Gmina N. D., wnioskodawca został poproszony o przedstawienie danych dotyczących liczby mieszkańców tej gminy i wysokości jej rocznego budżetu. Dane te organ uznał za niezbędne do rozpatrzenia powiązań w kontekście art. 3 ust. 2 lit. d załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji UE nr 651/2014. Z przepisu tego wynika, że przedsiębiorstwa partnerskie oznaczają wszystkie przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ust. 3 i między którymi istnieją następujące zawiązki: przedsiębiorstwo (przedsiębiorstwo wyższego szczebla) posiada samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu ust. 3 co najmniej 25 % kapitału innego przedsiębiorstwa (przedsiębiorstwa niższego szczebla) lub praw głosu w takim przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorstwo można jednak zakwalifikować jako samodzielne i w związku z tym niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich nawet jeśli niżej wymienieni inwestorzy osiągnęli lub przekroczyli pułap 25 % pod warunkiem, że nie są oni powiązani w rozumieniu ust. 3 indywidualnie ani wspólnie z danym przedsiębiorstwem:

d) niezależne władze lokalne z rocznym budżetem poniżej 10 milionów EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej 5000.

W odpowiedzi na drugie wezwanie wnioskodawca nie tylko nie uwzględnił podmiotu W. [...] sp. z o.o., ale i nie przekazał żadnych wyjaśnień w tym zakresie, a nadto nie przekazał informacji o liczbie mieszkańców oraz wysokości rocznego budżetu gminy N. D..

W związku z powyższym organ po raz trzeci wystosował wezwanie, w którym zalecił odniesienie się przez stronę w oświadczeniu MŚP do potrzeby wykazania W. [...] sp. z o.o.

W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wskazał ww. podmiot jako podmiot powiązany z udziałem 51 % w kapitale lub prawach głosu wnioskodawcy. Jako wielkość zatrudnienia dla tego podmiotu w latach 2016-2018 wskazano wartość 0, natomiast gdy chodzi o obroty ze sprzedaży netto oraz sumy aktywów bilansu na te lata pozostawiono niewypełnione pola.

Poza tym strona nie udzieliła żadnych dodatkowych wyjaśnień co do tego podmiotu. Zdaniem sądu w tym stanie rzeczy, a w szczególności wobec bierności skarżącej odnośnie adresowanych do niej wezwań (trzech) BGK miał uzasadnione podstawy pozwalające na odstąpienie od zawarcia umowy o dofinansowanie.

Sąd zgadza się z organem, że złożenie wymaganych wyjaśnień/informacji dopiero na etapie protestu czy skargi było spóźnione. Strona winna bowiem złożyć takowe na etapie weryfikacji dokumentacji tzn. przed podpisanie umowy o dofinansowanie.

Procedura przewidziana w przypadku poddziałania 3.2.2: kredyt na innowacje technologiczne, konkurs 5 nie przewidywała bowiem tego, że to organ (a nie strona) zobligowany jest do uzupełniania z urzędu niezbędnych informacji w zakresie jej statusu MŚP poprzez śledzenie zapisów w KRS, informacji na stronach internetowych, etc.

Sąd stoi na stanowisku, iż niezależnie od obecnej sytuacji tak faktycznej jak i prawnej powiązanej ze skarżącą spółki o nazwie W. [...] (w upadłości likwidacyjnej) skład jej udziałowców ma znaczenie dla oceny statusy skarżącej jako MŚP.

Niewątpliwie także powiązania biznesowe z Gminą N. D. na terenie, której strona prowadzi działalność gospodarczą mogą mieć znaczenie dla tej działalności.

Trzeba przy tym zauważyć, że podmioty które dzięki określonym powiązaniem (choćby nieformalnym) z innymi podmiotami korzystają z określonych ułatwień na rynku nie powinny być uprawnione do pomocy przewidzianej dla MŚP.

W ocenie sądu brak należytych informacji ze strony skarżącej odnośnie powiązanej z nią spółki o nazwie W. [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej oraz jej udziałowców uniemożliwił de facto BGK dokonanie oceny statusy skarżącej jako MŚP, co doprowadziło do zasadnego odstąpienia od zawarcia umowy o dofinasowanie.

Mając zatem powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2018 nr 1431 tekst jedn.).