Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 488/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 38
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Ryzyko utraty towaru celnego przez nienależyte jego zabezpieczenie przed kradzieżą spoczywa na importerze, z czego każdy importer powinien zdawać sobie sprawę zarówno przed odprawą celną, jak i po jej dokonaniu.

TEZY

Ryzyko utraty towaru celnego przez nienależyte jego zabezpieczenie przed kradzieżą spoczywa na importerze, z czego każdy importer powinien zdawać sobie sprawę zarówno przed odprawą celną, jak i po jej dokonaniu.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie wymiaru należności celnych.


UZASADNIENIE

Problem w sprawie sprowadza się do wykładni art. 14 ust 1 pkt 38  ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./w brzmieniu - "Przywóz towarów z zagranicy wolny jest od cła, gdy towary celne przed podjęciem do obrotu na polskim obszarze celnym uległy zniszczeniu lub przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa".

Wyłączenia spod cła importowanych towarów określone zostały w art. 14 ust. 1 Prawa celnego w sposób wyczerpujący, tj. bez możliwości dokonywania wykładni rozszerzającej przytoczonych stanów faktycznych na inne, nie opisane w powołanym art. 14 ust. 1 ustawy.

Oczywiste jest, że zniszczenie towaru celnego nie jest równoznaczne z kradzieżą.

Gdyby ustawodawca chciał objąć art. 14 także kradzież towaru celnego, to niewątpliwie dałby temu wyraz w pkt 32, lub 38 ust. 1 art. 14. Tymczasem w pkt 32 mowa o towarach, które na skutek "siły wyższej" uległy zniszczeniu w stopniu uniemożliwiającym ich używanie w czasie przewozu do miejsca odprawy celnej lub w miejscu odprawy.

W niniejszym przypadku, według twierdzeń skarżącego, ukradziono mu samochód w miejscu odprawy celnej, bowiem zostawił towar celny bez dozoru na nie strzeżonym parkingu.

Hipoteza tego przepisu obejmuje tylko część stanu faktycznego sprawy, bowiem brak jest koniecznego skutku pozostawienia samochodu bez dozoru w postaci zniszczenia samochodu w stopniu uniemożliwiającym jego używanie. Kradzież samochodu nie ma nic wspólnego z siłą wyższą, na którą skarżący nie miał wpływu.

Kradzieże samochodów są tak częste, że bez ich ubezpieczenia pozostawienie pojazdu bez jednoczesnego zapewnienia dozoru może spowodować utratę wozu, bez możliwości uzyskania jakiejkolwiek rekompensaty.

Za tego rodzaju straty Skarb Państwa nie odpowiada i nie jest zobowiązany do zaniechania pobierania cła dlatego, że importer poniósł szkodę.

Z tych przyczyn powoływanie się przez skarżącego na treść art. 7 Kpa oraz art. 8 Kpa z sugestią ich naruszenia jest oczywiście niezasadne.

Sąd w niniejszym składzie nie podziela stanowiska wyrażonego w wyroku z dnia 5 grudnia 1991 r. III SA 924/91 /ONSA 1992 Nr 1 poz. 12/, który to wyrok oparty został na wykładni rozszerzającej art. 14 ust. 1 pkt. 38 Prawa celnego i wyraża zamiar uchronienia importerów od ponoszenia kosztów importu zwiększających szkodę spowodowaną kradzieżą towaru celnego.

Ryzyko utraty towaru celnego przez nienależyte jego zabezpieczenie przed kradzieżą spoczywa na importerze, z czego każdy importer powinien zdawać sobie sprawę zarówno przed odprawą celną, jak i po jej dokonaniu.

Należy podkreślić, że w świetle Małego słownika języka polskiego Stanisława Skorupki Haliny Auderskiej i Zofii Łempickiej, wydanego przez PWN w 1968 r., "kradzieżą" jest działanie przestępcze, potajemne zabranie cudzej własności, natomiast "zniszczeniem" jest zburzenie czegoś, ruina, zagłada, dewastacja.

Również w Słowniku języka polskiego pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka PWN, wydanie VIII z 1993 r., przez "kradzież" rozumie się przestępstwo polegające na zabraniu cudzego mienia ruchomego w celu przywłaszczenia, a "zniszczenie" jest to uczynienie rzeczy niezdatnym do użytku, zużycie, unicestwienie, usunięcie, zagłada.

Zatem literalna wykładnia przepisu art. 14 ust. 1 pkt 38 prowadzi do odmiennego poglądu, aniżeli wyrażony w wyroku NSA, na który powołuje się skarżący.