Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 116/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. i L. małżonków S., I. I. i M. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie opinii o podziale nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. i L. małżonków S. oraz I. I. i M. I. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 116/04

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia M. i L. małżonków S. i oraz I. i M. I. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2003 r. opiniujące zgodność projektu podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że na wniosek małżonków S. oraz I. i M. I. zostało wszczęte postępowanie dotyczące podziału nieruchomości przy ul. [...] w W.. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. Prezydent W. orzekł, iż przedstawiony projekt podziału nieruchomości nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi W., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] maja 1998 r. (Dz. Urz. Woj. Warsz. nr 35, poz. 116). Zgodnie ze wskazanym planem dopuszcza się wprowadzenie zmian w stosunku do proponowanego podziału nieruchomości pod warunkiem ustalenia minimalnej działki pod zabudowę szeregową o pow. [...] m2. Proponowany przez wnioskodawców podział nie spełnia tego warunku.

Na to postanowienie strony wniosły zażalenie stwierdzając, że na osiedlu "U." zbudowano segmenty na działkach mniejszych niż wymagane obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Podniesiono, że segment przy ul. [...] stoi częściowo na działce, która stanowi własność sąsiadów, a do planowanej powierzchni segmentu przy ul. [...] należy doliczyć również działkę nr [...], projektowaną pod ulicę, która nadal stanowi własność I. i M. I. i nie wiadomo czy zostanie wykupiona pod ul. [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że argumenty strony nie mogą zostać uwzględnione. Zgodnie z wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi W., teren planowanego podziału znajduje się częściowo na obszarze oznaczonym symbolem [...], częściowa zaś [...] Symbol [...] oznacza tereny o funkcji mieszkaniowo-usługowej, dla których zasady zagospodarowania dopuszczają m.in. wprowadzenie zmian w stosunku do proponowanych na rysunku planu podziałów, pod warunkiem, że dla terenów, dla których plan nie określa procentu powierzchni biologicznie czynnej, ustala się minimalną działkę, wynikającą z podziału wtórnego pod zabudowę szeregową - [...] m2. Organ podniósł, że słuszny jest argument strony, iż skoro budynek przy ul. [...] został wzniesiony na działce mniejszej niż [...] m2, nie mogą go dotyczyć uwarunkowania wprowadzone przez plan późniejszy. Jednakże zamierzony podział będzie modyfikował granice obecnych działek ewidencyjnych, a zatem będzie wprowadzał podział wtórny, dla którego uwarunkowania wielkościowe wprowadzone planem zagospodarowania przestrzennego wsi W. z 1998 r. będą już obowiązujące. Jeżeli zaś przynajmniej jedna z nowych działek związanych z zabudową szeregową byłaby mniejsza od wielkości wskazanej w planie, niemożliwe jest stwierdzenie, że zamierzony podział jest zgodny z ustaleniami tego planu.

Organ podkreślił, że nie analizuje na obecnym etapie postępowania, czy podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego, tj. na podstawie przepisu art. 95 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie złożyli M. i L. małżonkowie S. oraz I. i M. I.. Wnieśli o uchylenie postanowień organów obydwu instancji. Skarżący podali, że wobec konieczności wyrównania linii zabudowy i ogrodzenia osiedla "U." od strony zachodniej – ul. [...] i [...] właściciele ostatniego segmentu L. i M. S. wystąpili w dniu 22 września 1998 r. do Urzędu Gminy W. o określenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie rozbudowy segmentu poprzez dobudowanie powierzchni mieszkalnej około [...] m2 w dwóch kondygnacjach na działkach [...] i [...] w obrębie [...]. W dniu 28 października 1998 r. otrzymali decyzję nr [...] w tej sprawie stwierdzającą, że jest ona zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego W. oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi W. i spełnia wymogi inwestora.

Wskazali, że małżonkowie S., właściciele działki nr [...], po dokupieniu działki [...] wystąpili o zezwolenie na rozbudowę budynku przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. Burmistrza Gminy W. zatwierdzony został projekt rozbudowy budynku.

Rozbudowa polegała na dobudowaniu do istniejących już czterech budynków jednorodzinnych w zwartej zabudowie piątego segmentu bezpośrednio przy ścianie szczytowej budynku M. i L. S. przy ul. [...].

Dobudowany segment posadowiony został częściowo na działce [...] i [...] w obrębie [...]. W związku z nabyciem w drodze darowizny połowy działki [...] przez I. I. i M. I., decyzją nr [...] z dnia [...] października 1999 r. rozszerzono zezwolenie na rozbudowę również na wyżej wymienione osoby.

Skarżący podkreślili, że lokalizacja skrajnego segmentu ([...]) jest zgodna z warunkami zabudowy i zatwierdzonym projektem budowlanym, jednakże [...] m2 działki [...] znalazło się pod budynkiem skrajnym przy ul. [...].

Skarżący podali, że organ nie wziął pod uwagę przepisu art. 95 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), gdyż właściciele działek [...] i [...] składając wniosek ze wstępnym projektem podziału i scalenia nie kierowali się wyłącznie ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale przede wszystkim chęcią zniesienia współwłasności i uporządkowania prawnego zabudowanych działek nr [...] i [...].

Wskazali, że z działki nr [...] zarezerwowano teren [...] m2 pod projektowaną ulicę [...] określając go jako działka [...]. Dzielnica W. nie podjęła dotychczas żadnych przedsięwzięć celem wykupu tego terenu. Należy podkreślić, że projektowana linia zabudowy ulicy [...] z prawej strony przebiega zbyt blisko zabudowań osiedla "U." i innych budynków mieszkalnych oraz wymaga rozbiórki ogrodzeń na długości co najmniej [...] mb. Dlatego wątpliwe jest, czy działka nr [...] zostanie w ogóle wykupiona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że postanowienie Prezydenta W. było jedynie postanowieniem opiniującym zgodność projektu podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie takie jest jednym z etapów postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia podziału nieruchomości i nie przesądza o możliwości takiego podziału szczególnie, gdy strona na etapie postępowania skargowego modyfikuje pierwotny wniosek i wnosi o rozpatrzenie możliwości podziału niezależnie od ustaleń planu miejscowego, tj. na podstawie przepisu art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kwestie te będą mogły być rozpatrzone przez Prezydenta W. dopiero w decyzji dotyczącej podziału nieruchomości.

Organ wskazał, że argumenty skarżących, dotyczące uzyskania koniecznych zezwoleń na budowę segmentów przy ul. [...] i [...] nie mają znaczenia dla sprawy. Decyzje ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zezwalające na budowę nie dotyczyły podziału nieruchomości. Organ podkreślił, że niezasadny jest również argument skarżących dotyczący niemożliwości działania wstecz przepisów planu zagospodarowania przestrzennego wsi W.. Plan ten bowiem uchwalono w 1998 r., a zamierzony podział ma nastąpić obecnie. Jak wynika z projektu przynajmniej jedna z projektowanych działek, przeznaczonych pod zabudowę szeregową, nie osiągnie powierzchni [...] m2, co jest niezgodne z przepisami planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] maja 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga jest zasadna.

Jak wynika z ostatniego zdania wniosku skarżących z dnia 10 lipca 2003 r. wszczynającego postępowanie administracyjne celem wystąpienia do organu było doprowadzenie do takiego stanu prawnego nieruchomości położonych przy ul. [...] i [...], aby budynki były położone na odrębnych działkach ewidencyjnych.

Faktem jest, że treść pisma może wydawać się nieprecyzyjna, chociaż ostatnie jego zdanie wskazuje na cel jaki wnioskodawcy chcieliby osiągnąć.

Jednakże organ bez wzywania wnioskodawców do sprecyzowania treści wniosku zakwalifikowali wniosek jako złożony w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomściami. Takie działanie organu jest niedopuszczalne. Organowi nie wolno wyręczać strony w precyzowaniu jej nieprecyzyjnych wniosków.

Skoro w piśmie z dnia 10 lipca 2003 r. wnioskodawcy nie wskazali podstawy prawnej żądania oraz wobec faktu nieprecyzyjności i niejednoznaczności złożonego przez nich wniosku, organ powinien wystąpić do nich o sprecyzowanie żądania.

Zgodnie z treścią art. 9 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Organ obowiązany jest udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W niniejszej sprawie organy tego nie uczyniły, kwalifikując według własnej oceny wniosek małżonków S. oraz I. i M. I..

Odnosząc się do podnoszonej w skardze i w odpowiedzi na skargę kwestii pozwoleń budowlanych wskazać należy, że o ile budynek na działce [...] należącej do małżonków S. został wzniesiony przed datą wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] maja 1998 r., to jednakże drugi budynek (wzniesiony w znacznej części na działce darowanej I. i M. I., a w części na działce małżonków S.) powstał już w dacie obowiązywania tego planu.

Jak wynika z decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. Burmistrza Gminy W. projekt budowlany stanowiący integralną część tej decyzji opracowany został zgodnie z wymogami decyzji nr [...] z dnia [...] października 1998 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.

Brak tej ostatniej decyzji w aktach administracyjnych uniemożliwia sądowi odniesienie się do niej.

Jednakże dokumenty te świadczą o tym, że budowa budynku była zgodna z nowym planem zagospodarowania. Organy jednakże do kwestii tych nie odniosły się w treści zaskarżonego orzeczenia. Podnieść także należy, że organ drugiej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów wskazanych w zażaleniu skarżących. W szczególności nie omówił kwestii wydzielenia działki nr [...] o pow. [...] m2 z przeznaczeniem jej pod ulicę. Skarżący wskazali w zażaleniu, że projektowana linia zabudowy ul. [...] przebiega zbyt blisko zabudowań osiedla "U.", co poddaje w wątpliwość wykupienie działki nr [...] przez U.. Jednakże kwestie te nie zostały omówione w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zważyć należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 138 kpa) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie. Powinien odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w złożonym środku odwoławczym od orzeczenia organu pierwszej instancji.

Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności Sąd uznał, że niniejsza sprawa nie została należycie wyjaśniona, a zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje orzeczeniem jak w sentencji wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).