Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1701/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 2 pkt 4, art. 9, art. 15 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 859
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: Art. 3  pkt 1, pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skarg K. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 listopada 2015 r. nr [...] z dnia 20 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego skargi oddala.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 31 maja 2016r.

W dniu [...] 2015r. Prezydent Miasta wydał decyzje:

1. nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla K. B. (ur. [...] 1993r.) oraz

2. nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla M. P. B. (ur. [...] 1998r.).

W uzasadnieniu swoich decyzji organ I instancji wskazał, że z dołączonych do wniosków oświadczeń i zaświadczeń z Urzędu Skarbowego o dochodzie członków rodziny za 2014r. wynika, że dochód K. B. wyniósł 18.724,02 zł a dochód K. B. wyniósł 7.411,66 zł. Zatem miesięczny dochód członków rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 725,99 zł co stanowi przekroczenie kryterium dochodowego, uprawniającego do otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego o kwotę 0,99 zł.

W odwołaniach od powyższych decyzji organu I instancji K. B. opisała trudną sytuację życiową swojej rodziny.

W dniu 20 listopada 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015r. poz. 859 z późn. zm.), wydało decyzje:

1. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015r. nr [...] oraz

2. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015r. nr [...].

Kolegium wskazało, że dochód rodziny K. B. za 2014r., na który złożył się dochód odwołującej się w wysokości 18.724,02 zł (netto) oraz dochód K. B. w wysokości 7.411,66 zł – wyniósł 26.135,68 zł, co dało miesięczny dochód w wysokości 2.177,97 zł, a w przeliczeniu na członka trzyosobowej rodziny kwotę 725,99 zł. Kolegium stwierdziło zatem, że dochód w powyższej wysokości przekracza kryterium dochodowe w kwocie 725 zł, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uprawniające do pobierania przedmiotowych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z tego względu, nie kwestionując trudnej sytuacji życiowej rodziny odwołującej się, Kolegium uznało, że wnioskowane świadczenia nie mogą zostać stronie przyznane.

W skargach na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. B. podniosła, że się z nimi nie zgadza, gdyż decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa, a ona sama została pokrzywdzona i oszukana. Skarżąca opisała trudną sytuację swojej rodziny i stwierdziła, że nie jest w stanie zrozumieć dlaczego przez 99 groszy ma nie otrzymać pieniędzy na dzieci, które do tej pory otrzymywała od wielu lat.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skarg.

Na rozprawie w dniu 31 maja 2016r., Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił połączyć te sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęte zostały decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 listopada 2015r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015r. poz. 859 z późn. zm.), utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015r. o odmowie przyznania dla K. B. i M. B. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres świadczeniowy 2015/2016r.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola zgodności z prawem powyższych decyzji nie wykazała naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności tych decyzji.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły art. 2 pkt 4 i art. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2015r., poz. 859 ze zm.), przepisy wydanego na podstawie delegacji ustawowej Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. Nr 123, poz. 836), a także art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r., poz. 114 z późn. zm.).

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 w/w ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Jak wynika jednak z art. 9 ust. 2 tej ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Ustawodawca zastrzegł zatem, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jedynie wnioskodawcom, którzy nie osiągają dochodu wyższego niż opisany w przywołanym unormowaniu. Przekroczenie przedmiotowego kryterium dochodowego oznacza, iż organ nie może uwzględnić wniosku strony, bez względu na wielkość tego przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności, jak chociażby sytuacja rodzinna czy zdrowotna strony.

Art. 2 pkt 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewiduje, że ilekroć w tej ustawie jest mowa o dochodzie rodziny, oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z kolei dochód to, w myśl art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

- przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

- deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,

- inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym między innymi alimenty na rzecz dzieci.

Dokumentem pozwalającym na wyliczenie dochodu, stosownie do art. 15 ust. 4 pkt 1 omawianej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jest zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Szczegółowy sposób wyliczenia dochodu został zawarty w rozporządzeniu w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W ocenie Sądu przytoczone przepisy zostały w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowane przez orzekające w sprawie organy. Zasadnie organy przyjęły, że w związku z datą złożenia wniosków o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2015-2016, dochodem stanowiącym podstawę oceny prawa do tego świadczenia był dochód rodziny osiągnięty w roku 2014. Organy prawidłowo wyliczyły dochód rodziny skarżącej, w oparciu o przedłożone przez skarżącą zaświadczenie z Urzędu Skarbowego dotyczące jej dochodu oraz dochodu K. B. Ostatecznie organ wyliczył, iż dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. w 2014 roku wyniósł 26135,68zł, z czego na członka rodziny przypadało miesięcznie 725,99 zł. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł (art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Zestawienie wyliczonej kwoty z ustalonym przez ustawodawcę kryterium dochodowym prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie skarżąca przekroczyła to kryterium. W tej sytuacji organ administracji, związany bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, zobligowany był do odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Powyższy stan faktyczny ustalony przez organy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Nie jest on zresztą kwestionowany przez skarżącą. Skarżąca zarzuca, że zaskarżone decyzje naruszają prawo, gdyż są dla niej krzywdzące, albowiem przekroczyła kryterium dochodowe zaledwie o 99 groszy. Odnosząc się do tego zarzutu należy podkreślić, że decyzje wydawane w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie mają charakteru uznaniowego. Ustawodawca wyznaczył ścisłe kryteria warunkujące możliwość przyznania tego rodzaju pomocy finansowej. Jednym z podstawowych kryteriów pozwalających na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest sytuacja materialna podmiotów wnioskujących o taką pomoc. Regulacja prawna w tym zakresie ma charakter bezwzględnie obowiązujący i organ administracji jest nią ściśle związany. Oznacza to, iż bierze pod rozwagę jedynie przesłanki wskazane przez ustawodawcę. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uzależnia prawo do świadczenia od wysokości dochodu rodziny, wprowadzając w tym zakresie bardzo precyzyjnie określoną granicę kwotową. Ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków od tej zasady. Nie wprowadza również innych kryteriów, jak niewychowywanie dziecka wspólnie z jego rodzicem czy niepełnosprawność dziecka (por. m.in wyrok WSA z dnia 2 października 2008r., sygn. akt IV SA/Po 350/08, niepubl., Lex nr 498300; wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2010r., sygn. akt II SA/Łd 153/10; wyrok Wsa w Kielcach z dnia 18 kwietnia 2013r., II SA/Ke 125/13). Organy administracyjne nie mogły zatem uwzględnić podnoszonych przez skarżącą okoliczności. W tym zakresie obowiązują jednoznacznie sformułowane przepisy prawa, które nie przewidują żadnych odstępstw i obligują do ścisłego ich przestrzegania. Wobec przekroczenia przez skarżącą ściśle ustawowo wskazanego kryterium dochodowego, żadne inne okoliczności, w tym trudna sytuacja życiowa strony skarżącej, nie mogły zatem mieć wpływu na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Skoro zatem zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z prawem materialnym i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi oddalił, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.