Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2034/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. przy udziale Prokuratora Okręgowego w P. sprawy ze skargi A. B. i P. B. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2034/04

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, ponownie rozpatrując sprawę na wniosek A. i P. małżonków B., rozstrzygniętą już przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], uchylającej decyzję Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2002 r., [...] o odmowie umorzenia postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości położonej w obrębie [...] gm. K., oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiącej własność "G." Sp. z o.o. z siedzibą w R. oraz umarzającej postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte przez organ pierwszej instancji, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2002 r.

W uzasadnieniu przedstawił następujący stan sprawy:

Po rozpoznaniu wniosku o umorzenie wszczętego postępowania wywłaszczeniowego złożonego przez adw. R. K. – pełnomocnika "G." Sp. z o.o. z siedzibą w R., właściciela nieruchomości opisanej wyżej, Starosta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. odmówił umorzenia tego postępowania, ponieważ nie stało się ono bezprzedmiotowe, bowiem sporna nieruchomość nadal jest potrzebna dla realizacji celu publicznego, a nie doszło do jej nabycia w drodze umowy cywilnej na rzecz Skarbu Państwa lub K. "[...]" S.A.

Od powyższej decyzji pełnomocnik "G." Sp. z o.o. złożył odwołanie dla Wojewody [...] podnosząc, że rokowania w sprawie nabycia przedmiotowej nieruchomości nie zostały zakończone.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2002 r. i orzekł o umorzeniu postępowania wszczętego przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że rokowania poprzedzające wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego były wadliwe, gdyż jedna oferta złożona przez K. "[...]" S.A. nie stanowi o prawidłowych rokowaniach, ponadto nie nastąpił bezskuteczny upływ terminu wyznaczonego przez Starostę [...] zgodnie z art. 115 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, bo prowadzone rokowania nie zostały zakończone.

Pismem z dnia 24 lipca 2002 r. Prokurator Okręgowy w P. wniósł sprzeciw od decyzji Wojewody [...] do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podnosząc, że umorzenie postępowania wywłaszczeniowego stanowi rażące naruszenie przepisu art. 114 i art. 115 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r.

W związku ze sprzeciwem prokuratora Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z urzędu rozpatrzył sprawę i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] uznając, że spełnione zostały ustawowe warunki umożliwiające skuteczne wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, zatem umorzenie tego postępowania rażąco narusza prawo.

W dniu 9 grudnia 2002 r. A. i P. małżonkowie B. wierzyciele hipoteczni spornej nieruchomości (byli właściciele) wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Podnieśli, że zgromadzona dokumentacja wskazuje, że K. "[...]" S.A. w sposób rażący narusza art. 112 i art. 114 powyższej ustawy i w związku z tym nie było podstaw do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Wniosek zawierał też żądanie przeprowadzenia dowodu z ustaleń poczynionych pomiędzy K. "[...]" i "G." Sp. z o.o. w okresie od czerwca 2002 r. do chwili obecnej, bo działania te naruszają uprawnienia wierzycieli hipotecznych.

Rozpatrując sprawę ponownie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2002 r., w sposób wyczerpujący wykazał, że spełnione zostały normatywne przesłanki warunkujące wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a ocenie podlegały działania podejmowane przez Starostę K., nie zaś przez K. "[...]" S.A., bowiem przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami normują kwestie związane zdziałaniem starosty, a także organów jednostek samorządu terytorialnego w przypadku wywłaszczania na rzecz tych jednostek, podejmowane przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, nie zaś z działaniem podmiotu mającego bezpośrednio realizować cel publiczny określony w art. 6 tej ustawy. Ponadto zaznaczono, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji prowadzi się w oparciu o stan faktyczny i prawny z dnia jej wydania i nie ma podstaw do uwzględniania zdarzeń, które miały miejsce po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji w dniu [...] czerwca 2002 r.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r. złożyli małżonkowie A. i P. B. zarzucając jej niezgodność z prawem i naruszenie art. 7 kpa, co spowodowało błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz naruszenie art. 112, 114 i 115 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W obszernym uzasadnieniu skargi przypomnieli przebieg sprawy i zarzucili Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że powierzchownie zbadał sprawę, czym naruszył naczelną zasadę postępowania zawartą w art. 7 kpa, tj nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy i wnieśli o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i podniósł, że w skardze nie wskazano żadnych nowych okoliczności sprawy, ani też nowych zarzutów i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 9 lutego 2003 r., zatem, zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawy, w których skargi wpłynęły przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostały zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślić należy, że sąd administracyjny, stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza, że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadku naruszenia przez jej wydanie przepisów prawa materialnego lub procesowego.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie podzielił stanowiska skarżących przedstawionego w skardze i uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] uchylającej decyzję Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2002 r. o odmowie umorzenia postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości położonej w obrębie [...] gm. K., oznaczonej jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiącej własność "G." Sp. z o.o. z siedzibą w R. oraz umarzającej postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte przez organ pierwszej instancji nie naruszają prawa, ponieważ jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy spełnione zostały ustawowe warunku umożliwiające skuteczne wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Podstawę materialnoprawną wywłaszczenia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Zgodnie z art. 112 ust 3 powyższej ustawy dopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości na cele publiczne, a o takie chodzi w niniejszej sprawie (art. 6 ust 8 wyżej wymienionej ustawy), jeżeli nieruchomość nie mogła być nabyta w drodze umowy cywilnej. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego powinno być poprzedzone rokowaniami pomiędzy starostą a właścicielem nieruchomości. W przedmiotowej sprawie przeprowadzono takie rokowania. Bezspornym jest, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na jej zbycie mimo wielokrotnych pertraktacji. W dniu [...] czerwca 2001 r. w Starostwie Powiatowym w K. spisano protokół z rokowań – z negatywnym skutkiem.

Pismem z dnia 28 czerwca 2001 r. Starosta K. wyznaczył termin [...] sierpnia 2001 r. jako ostateczny do zawarcia umowy cywilno-prawnej nabycia spornej nieruchomości, przedłużył go następnie pismem z dnia 23 listopada 2001 r. do dnia 24 stycznia 2002 r., wreszcie dopiero pismem z dnia 8 marca 2002 r. wszczął z urzędu na rzecz Skarbu Państwa postępowanie wywłaszczeniowe, zlecając wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości stanowiących przedmiot postępowania wywłaszczeniowego. W dniu [...] kwietnia 2002 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, w której wzięły udział wszystkie zainteresowane strony oraz biegły rzeczoznawca majątkowy i P. B. – wierzyciel hipoteczny (skarżący).

Na rozprawie tej został złożony przez pełnomocnika właściciela nieruchomości "G." Sp. z o.o. wniosek o umorzenie wszczętego postępowania wywłaszczeniowego jako bezprzedmiotowego, wobec jego zdaniem, nie zakończenia rokowań. W wyniku rozpatrzenia wniosku Starosta K. wydał w dniu [...] kwietnia 2002 r. decyzję odmawiającą wznowienia postępowania wywłaszczeniowego wszczętego z urzędu na rzecz Skarbu Państwa. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że wywłaszczenie przeznaczone jest na realizację celu publicznego – budowę odkrywki węgla brunatnego "D." oraz budowę kolejowej trasy węglowej dla tej odkrywki.

Jak wynika z powyższych ustaleń, brak jest podstaw do uznania, że Starosta K. nie wyczerpał trybu postępowania dotyczącego wywłaszczania nieruchomości. Zatem należy zgodzić się ze stanowiskiem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że umorzenie przez wojewodę postępowania wywłaszczeniowego, gdy spełnione zostały normatywne przesłanki do jego wszczęcia stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ administracji publicznej zgodnie z art. 105 kpa wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte z urzędu może być umorzone jako bezprzedmiotowe tylko wtedy, jeżeli odpadła przesłanka wywłaszczenia (zaniechanie realizacji celu publicznego, zmiana planu miejscowego polegająca na przeznaczeniu wywłaszczonej nieruchomości na cel inny niż publiczny, lub nabycie tej nieruchomości w drodze umowy cywilnej). W rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych wyżej okoliczności.

Zdaniem Sądu Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ocenił, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. orzekającej o uchyleniu decyzji Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2002 r. i umarzającej w całości postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte przez organ pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.