Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 291/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 art. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędziowie NSA Andrzej Wawrzyniak, WSA Alicja Palus /spraw./, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 w związku z art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru /Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 z późn. zm./ Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Z. Ś. odmówił P. K. przyznania płatności naliczonych na podstawie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów lub przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 złożonego przez E. K.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że E. K. w dniu [...] aktem notarialnym przekazał gospodarstwo rolne P. K.. P. K. składając w dniu 21 sierpnia 2006r. do biura powiatowego ARiMR w Z. Ś. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego (wniosek transferowy) na rok 2006 nie dotrzymał 14 dniowego terminu na złożenie w/w wniosku od dnia przekazania gospodarstwa. Zgodnie z art.4 ust 1 ustawy z dnia 18.12.2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności.

W dniu [...] na podstawie art.61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego do P. K. zostało wysłane pismo Nr [...] o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie [...] oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień zgodnie z art. 10 § 1 kpa. W odpowiedzi w dniu [...] do biura powiatowego ARIMR w Z. Ś. P. K. złożył pismo w którym poinformował, że jego ojciec E. K. otrzymał w biurze Agencji szczegółową instrukcję i wykaz dokumentów niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej i nie było tam wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W związku z powyższym w dniu [...] akta sprawy zostały wysłane do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z prośbą o interpretację prawną.

W dniu [...] do biura powiatowego Agencji w Z. Ś. wpłynęła interpretacja prawna radcy prawnego z której jednoznacznie wynika, że P. K. w związku z niedotrzymaniem 14 dniowego terminu na złożenie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego płatność nie przysługuje. E. K. składając do biura powiatowego Agencji w Z. Ś. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na stronie 4 w części IX wniosku oświadczył, że "znane mi są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych" poprzez złożenie własnoręcznego podpisu. Ponadto na stronie internetowej Agencji dostępna jest instrukcja wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W/w instrukcji na stronie pierwszej w ust. 4 i ust. 8 wskazano w sposób nie budzący wątpliwości, iż kompletny formularz wniosku należy złożyć w terminie 14 dni od dnia przeniesienia gospodarstwa, ale przed dniem wydania decyzji w sprawie przyznania płatności w biurze powiatowym agencji, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę Wnioskodawcy. Ponadto, pracownik biura powiatowego Agencji każdorazowo informuje przekazującego gospodarstwo o 14 dniowym terminie do złożenia wniosku transferowego przez przejmującego gospodarstwo.

Odwołanie od opisanej powyżej decyzji wniósł P. K., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości. W uzasadnieniu tak sformułowanego żądania zarzucił, że niezachowanie 14-to dniowego terminu do złożenia przedmiotowego wniosku nastąpiło z winy biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Z. Ś., bowiem E. K. otrzymał w biurze szczegółową instrukcję i wykaz dokumentów niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej, wykaz ten nie zawierał wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego.

P. K. wskazał następnie w uzasadnieniu odwołania, iż z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa /Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 264 z późn. zm./ wynika, że do zadań agencji należy pomoc producentom rolnym w rolnictwie w tym doradztwo rolnicze, szkolenia zawodowe itp., a ponadto zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 7 i art. 9 kpa, do których przestrzegania organ ten jest zobowiązany jako działający na podstawie przepisów ustawy – kodeks postępowania administracyjnego.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] stosując przepisy: art. 138 § 1 ust. 1 kpa, art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa /Dz. U. z 2005r. Nr 31 poz. 264 ze zm./, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru /Dz. U. z 2004r. nr 6, poz. 40 ze zm./ w związku z 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej /Dz. U. Nr 35, poz. 217/, oraz art. 74 ust. 2, ust. 3 oraz ust. 5 Rozporządzenie Komisji /WE/ nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady /WE/ nr 1882/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników /Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ze zm./, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił w szczegółowy sposób stan faktyczny sprawy podając, że dnia [...] do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Z. Ś. wpłynął wniosek E. K. o przyznanie renty strukturalnej.

Następnie, E. K., w dniu [...], złożył w Biurze Powiatowym w Z. Ś., wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W odpowiedzi na wniosek z dnia [...], Kierownik Biura Powiatowego wydał, w dniu [...]., E. K. postanowienie nr [...], o spełnieniu wstępnych warunków do uzyskania renty strukturalnej.

Dnia [...] E. K. przekazał, mocą umowy darowizny, zawartej w postaci aktu notarialnego, działki rolne zadeklarowane we wniosku obszarowym na P. K.

Następnie, dnia [...] P. K., jako cesjonariusz i E. K., jako cedent, złożyli w Biurze Powiatowym w Z. Ś. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego dołączając do sprawy wyżej wymienioną umowę darowizny.

Kierownik Biura Powiatowego w Z. Ś., dnia [...] poinformował P. K., o możliwości składania dodatkowych informacji w sprawie przyznania płatności obszarowy do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego.

Dnia [...], Kierownik Biura Powiatowego w Z. Ś., wydał decyzję nr [...] przyznającą E. K. rentę strukturalną.

W odpowiedzi na pismo Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] P. K. oświadczył, iż jego ojciec przekazał niezbędne dokumenty do uzyskania renty strukturalnej, zgodnie z instrukcją, i że w instrukcji tej nie była wskazana konieczność składania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Ponadto Strona oświadczyła, że wypełniła w/w wniosek niezwłocznie po otrzymaniu druku z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego w Z. Ś. wydał decyzję P. K. odmawiającą mu przyznania płatności naliczonych na podstawie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 złożonego przez E. K.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił motywy podjętego orzeczenia i w tym zakresie wyjaśnił, że warunkiem przyznania płatności obszarowych do gruntów rolnych w ramach przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego jest, jak stanowi art. 4 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.) w związku z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217), w terminie 14 dni od dnia przeniesienia gospodarstwa rolnego złożenie wniosku do kierownika Biura Powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania. Ponadto niezbędne jest przeniesienie posiadania całości gospodarstwa objętego wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa w wymaganym ustawowo terminie.

Bezsporne jest, jak sama strona podnosi w odwołaniu, iż umową darowizny, zawartą w postaci aktu notarialnego, dnia [...] objęła w posiadanie wszystkie grunty rolne zadeklarowane przez E. K., nie mniej jednak nie został zachowany termin ustawowy, jaki wskazuje w/w ustawa, do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego.

Termin 14 dni do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, który określa art. 4 ust. 1 o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.) jest terminem materialnoprawnym, na co wskazuje cel przepisu, jak i materia, jaką regulują dane akty prawne. Termin prawa materialnego jest to okres, w którym następuje ukształtowanie się praw lub obowiązków podmiotu w granicach administracyjnego stosunku prawnego, określonego przez przepisy prawa materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje wygaśnięcie praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte, jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.

P. K. powinien wnieść wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w ciągu 14 dni od dnia dokonania ostatniej czynności. Ostatnią czynnością, w tym przypadku, było przeniesienie na P. K., umową darowizny, zawartą w dniu [...], gruntów rolnych E. K., tak więc termin ten upłynął [...]. Tymczasem, jak wynika z dokumentów, strona złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w Biurze Powiatowym w Z. Ś. dopiero [...].

Należy ponadto, zwrócić uwagę na brzmienie art. 74 ust. 2, ust. 3 oraz ust. 5 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.).

Powyższe artykuły wskazują, że pomoc, o którą ubiega się przekazujący przyznawana jest przejmującemu w przypadku gdy:

(a) w czasie przekazywania ustalanym przez Państwa Członkowskie przejmujący poinformuje właściwe władze o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy;

(b) przejmujący przedstawia wszystkie dowody przekazania wymagane przez właściwe władze;

(c) zostały spełnione wszystkie warunki przyznania pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa.

Ponadto ust. 5 tego artykułu stanowi, iż w przypadku gdy wniosek o pomoc zostanie złożony po wykonaniu czynności niezbędnych dla przyznania pomocy a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego rolnika na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, pomoc może zostać przyznana przejmującemu, pod warunkiem że warunki ust. 3 lit. a) i b) zostały spełnione.

Ponieważ P. K. nie złożył wniosku o przekazanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w ustawowym terminie, organ odwoławczy stwierdza, iż decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego w Z. Ś. jest prawidłowa.

Odnosząc się do zarzutów odwołania należy zauważyć, iż strona błędnie powołuje się na instrukcję załączoną w odwołaniu. Jak sama nazwa wskazuje, jest to instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Tymczasem P. K. ubiegał się o przejęcie płatności z wniosku obszarowego, o jakie ubiegał się E. K. Przyznanie płatności bezpośrednich oraz przyznanie renty strukturalnej stanowią dwie odrębne sprawy.

Ubieganie się przez stronę o przejęcie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przejęcia gospodarstwa rolnego jest jej prawem a nie obowiązkiem, nie mniej jednak strona powinna spełnić ustawowe przesłanki do tego, aby otrzymać taką pomoc. Z zebranej dokumentacji w sprawie jednoznacznie wynika, iż P. K. takich warunków nie spełnił, uchybiając ustawowemu terminowi do złożenia odpowiedniego wniosku o przejęcie płatności obszarowych w ramach przekazania gospodarstwa rolnego.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował P. K. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi P. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenia od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. i w Z. Ś. kwoty 6.000,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 czerwca 2006 roku do dnia zapłaty, zarzucając naruszenie przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia przepisów art. 7 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadniając wniosek zawarty w skardze P. K. przedstawił argumentację tożsamą z powołaną wcześniej w uzasadnieniu odwołania.

W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 31 maja 2007 r. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego jest następstwem wniosku złożonego przez cedenta gospodarstwa rolnego. Wniosek taki stanowi kontynuację wniosku złożonego przez pierwotnego posiadacza gruntów rolnych, ubiegającego się o przyznanie płatności bezpośrednich.

Informacje jakie były udzielone stronie były adekwatne do stanu faktycznego i prawnego sprawy.

E. K. składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych podpisał oświadczenie w tabeli IX "oświadczenia i zobowiązania", że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, szczególnie jeżeli zmiana dotyczy przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. E. K. poinformował organ o przeniesieniu gospodarstwa rolnego na swojego syna P. K. umowę darowizny z dnia a prawie dwa miesiące później. Zarzut dotyczący nieudzielenia pomocy przez organ prowadzące postępowanie w sprawie i niepoinformowania o stanie faktycznym i prawnym jest bezpodstawny, bowiem obowiązek taki spoczywałby na organie właściwym wówczas, gdyby został on poinformowany o tym, że strona zamierza podjąć lub podjęła czynności, które by powodowały określone skutki prawne.

W zakończeniu odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie stan faktyczny został ustalony wyczerpująco zaś przepisy prawa zostały zastosowane prawidłowo, zgodnie z art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego.

W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący podtrzymał skargę i zarzucił, że odpowiedź na skargę złożona przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. stanowi powtórzenie uzasadnienia decyzji odmawiającej przyznania płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego w rozpoznawanej sprawie, co obligowało Sąd do wydania orzeczenia w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.

Ponadto poprzedzając przedstawienie przesłanek podjętego wyroku Sąd – odnosząc się do zawartego w skardze żądania zasądzenia kwoty 6.000 zł wraz z odsetkami – uznał za konieczne wyjaśnić, że nie jest uprawniony do oceny zasadności roszczeń pieniężnych i orzekania w tym przedmiocie, bowiem pozostają one w kompetencji sądu powszechnego /cywilnego/.

W rozpoznawanej sprawie podstawę materianoprawną orzeczeń wydanych w toku postępowania instancyjnego stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru.

Zgodnie z jej treścią osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, a warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego /art. 2 ust. 1 i 2/.

Płatność przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej na wniosek złożony przez producenta rolnego /art. 3 ust. 1/.

Jednocześnie przepis art. 4 ust. 1 przywoływanej ustawy stanowi, że "W przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek".

Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny.

Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów właściwych w postępowaniu instancyjnym w dniu [...] E. K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. Ś. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Następnie umową darowizny z dnia [...] zawartą w formie aktu materialnego E. K. przekazał działki rolne zadeklarowane we wniosku obszarowym swojemu synowi P. K. W dniu [...] P. K. jako cesjonariusz i E. K. jako cedent złożyli w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. Ś. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, dołączając zawartą umowę.

W ocenie Sądu w tych okolicznościach i wobec niezachowania przez P. K. warunku terminowego określonego w sposób kategoryczny w przepisie art. 4 ust. 1 przywoływanej wcześniej ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru brak było podstaw do przyznania płatności. /por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2006r., sygn. akt II SA/Lu 130/06/.

Niekwestionowany stan faktycznej sprawy powoduje też niezasadność zarzutu naruszenia w postępowaniu instancyjnym przepisu art. 7 kpa.

Zdaniem Sądu istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy administracyjne naruszyły naczelną zasadę postępowania administracyjnego określoną w art. 9 k.p.a., z której wynika obowiązek udzielania przez organy administracji publicznej informacji faktycznej i prawnej.

Przepis art. 9 k.p.a. formułuje dwa obowiązki organu administracji publicznej. Pierwszy z obowiązków odnosi się wprost do stron postępowania, a jego treścią jest należyte i wyczerpujące informowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 zdanie pierwsze k.p.a.). Zakres tego obowiązku wyznaczony jest kryterium podmiotowym oraz kryterium przedmiotowym. Podmiotem uprawnionym jest strona, natomiast zakres przedmiotowy obejmuje udzielanie informacji o przepisach prawa materialnego, jak i przepisach prawa procesowego. Obowiązek udzielania informacji stronie obowiązuje przez cały tok postępowania od jego wszczęcia do zakończenia decyzją.

Treścią drugiego z obowiązków informacyjnych organu administracji publicznej jest czuwanie nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 zdanie drugie k.p.a.). Ustanowiony w drugiej normie prawnej art. 9 obowiązek jest pod względem podmiotowym szerszy, obejmuje bowiem nie tylko stronę, ale i uczestników postępowania. Natomiast pod względem przedmiotowym jest to zakres węższy, dotyczy bowiem tylko informacji prawnej i to udzielanej tylko dla ochrony przed poniesieniem szkody.

W przedmiotowej sprawie wniosek poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego E. K. w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich został złożony w dniu [...].

Należy zatem uznać – wobec przedstawionych powyżej rozważań, iż w dacie tej zostało wszczęte postępowanie administracyjne, a jednocześnie powstał wyrażony w art. 9 kpa obowiązek udzielania informacji przez organ administracyjny stronie postępowania, którą do dnia [...] był E. K.

W uznaniu Sądu organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie udzieliły E. K. wyczerpujących informacji adekwatnych do stanu faktycznego i prawnego sprawy i zastosowały się do dyspozycji zawartej w art. 9 kpa. Zważyć należy, że E. K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i jednocześnie podpisał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania takich płatności oraz zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności, jeżeli zmiana taka dotyczy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Pomimo przeniesienia gospodarstwa rolnego przez E. K. na rzecz P. K. umową darowizny z dnia [...] organ prowadzący postępowanie nie został o tym fakcie poinformowany. W takiej sytuacji nie można zarzucić organowi naruszenia art. 9 kpa. Wskazać bowiem należy, że istotnie obowiązek informowania i wyjaśniania przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych będącej w toku sprawy administracyjnej aktualizuje się wówczas, gdy organ wie, że strona zamierza podjąć lub podjęła działania wiążące się dla niej z określonymi skutkami /np. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1740/98, Lex nr 42031/. W rozpoznawanej sprawie E. K. nie dopełnił obowiązku poinformowania organu o przeniesieniu gospodarstwa rolnego na rzecz syna, zatem uznać należy, że po stronie organu nie powstał obowiązek dodatkowego informowania jego następcy prawnego o terminie wynikającym z treści art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, gdyż organ o fakcie istnienia takiego następcy nie wiedział. Z kolei w dacie ujawnienia następcy prawnego upłynął już czternastodniowy termin, o którym mowa we wskazanym powyżej przepisie.

Materialnoprawny charakter tego terminu eliminował także możliwości jego przywrócenia.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego nie uchybiając przy tym w toku podejmowanych czynności procesowych wymogom procedury administracyjnej. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa – zgodnie z art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.