Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 13/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28, art. 83
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2021r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020r. nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu wniosku P. K. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] lipca 2020r. nr [...], działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 256 ze zm. dalej-k.p.a.) w zw z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. u z 2020r. poz. 266 ze zm. dalej-u.s.u.s.) -utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2020r. nr [...] o odmowie umorzenia odsetek od niepłaconych składek.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 6 listopada 2015r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej-organ) wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego w którym zwrócił się z prośbą o umorzenie odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2009r. do maja 2011r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2009r. do grudnia 2010r. wobec uregulowania należności głównej.

We wniosku wskazano, że skarżący nie posiada żadnych składników majątkowych, które podlegałyby ewentualnemu zajęciu w toku egzekucji a jedynym źródłem dochodu jest zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia w spółce D. W. Sp. z o.o., które nie jest wynagrodzeniem stałym, ma charakter prowizyjny. Wynagrodzenie to jest zajęte przez Komornika Sądowego.

Decyzją z dnia 24 lipca 2020r. organ odmówił umorzenia odsetek od nieopłaconych składek ponieważ nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s., nie wykazano zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego wnioskodawcy, nie wskazano, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń, nie wykazano, że stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiłby wnioskodawcę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pełnomocnik wnioskodawcy podniósł, że Jego sytuacja majątkowa i rodzinna jest trudna, partnerka wnioskodawcy troszczy się o trójkę dzieci i nie jest w stanie podjąć pracy w pełnym wymiarze. Posiadanie trójki małoletnich dzieci wiąże się ze znacznymi kosztami związanymi z ich utrzymaniem, wyżywieniem, ubraniem. Koszt bieżących wydatków na trójkę dzieci zamieszkujących z wnioskodawcą znacząco przekracza możliwości zarobkowe i finansowe. Obciążenie wnioskodawcę kosztami spłaty zaległych należności na rzecz ZUS jest zbyt dużą dolegliwości dla wnioskodawcy i członków Jego rodziny. Od marca 2020r. partnerka wnioskodawcy nie otrzymuje tzw. ,,kosiniakowego" w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie co ma także przełożenie na sytuację finansową rodziny. W marcu wnioskodawca osiągnął wynagrodzenie w kwocie 264,20 zł. Na rachunku bankowym wnioskodawcy pojawiła się blokada zastosowana przez Komornika Sądowego, który zajmuje się egzekucją alimentów na rzecz trójki dzieci wnioskodawcy z poprzedniego związku i tym samym wnioskodawca został pozbawiony środków do życia. Sytuacja zdrowotna wnioskodawcy, w ostatnim czasie uległa pogorszeniu wobec czego zmuszony jest ponosić dodatkowe wydatki związane z zakupem leków.

Wnioskodawca mieszka w domu udostępnionym przez matkę jego partnerki. Dom jest stary, nieocieplony, wymagający nieustannych napraw.

Dzięki uprzejmości i wsparciu finansowemu ze strony rodziny, świadczeniu 500+ i zasiłkowi rodzinnemu, wnioskodawca stara się zaspokajać potrzeby rodziny. Próba spłaty zaległości wobec ZUS doprowadziłaby rodzinę do braku możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Oprócz zaległości w stosunku do ZUS wnioskodawca posiada liczne inne zaległości opiewające na kwotę przeszło 160.000,00 zł.

W pisemnych motywach zaskarżonej decyzji wskazano, że wnioskodawca pracuje na podstawie umowy zlecenia w D. W. Sp. z o.o. i z tego tytułu uzyskuje średniomiesięczny kwotę 1.153,82 zł netto, nie posiada dochodów z innych źródeł, pobiera świadczenie rodzinne w kwocie 409,00 zł, nie korzysta z innych form pomocy, ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem: opłaty eksploatacyjne 504,00 zł, koszty leczenia 168,00 zł, inne stałe wydatki 1.329,00 zł, prowadzi wspólne gospodarstwo z partnerką M. C., która osiąga dochód w kwocie 551,00 zł. Na utrzymaniu pozostaje troje małoletnich dzieci. Poza zadłużeniem w ZUS, wnioskodawca posiada inne zobowiązania pieniężne (w instytucjach 39.410,03 zł-postępowanie w tej sprawie umorzył komornik sądowy, u osób fizycznych-3.000,00 zł które nie są regulowane, z tytułu alimentów 13.244,74 zł-potrącane z wynagrodzenia). Na rachunku bankowym wnioskodawca posiada 16,00 zł, nie posiada nieruchomości, ruchomości lub innych praw majątkowych, nie posiada wierzytelności.

Organ zaznaczył, że okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości zostały w sposób wyczerpujący określone przez ustawodawcę, co wyłącza możliwość uwzględnienia przez ZUS sytuacji innych niż wymienione w przepisach. Przypomniał treść art. 28 ust. 2, ust. 3 u.s.u.s. zaznaczając, że fakt umorzenia innego postępowania egzekucyjnego nie jest przesłanką wystarczającą do uznania, że w odniesieniu do zobowiązań z tytułu składek także zachodzą przesłanki do ich umorzenia. Omówiono również §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U z 2003r. Nr 141, poz. 1356). Organ podał, że podjęto w sprawie czynności zmierzające do ustalenia wystąpienia przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Organ podniósł, że skoro wnioskodawca w okresie prowadzenia działalności gospodarczej nie posiadał wystarczających środków finansowych na opłacenie należnych składek w terminie to obecnie jest zobowiązany do ich uregulowania z odsetkami za zwłokę. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Ryzyko związane z prowadzoną na własny rachunek działalnością gospodarczą zawsze ponosi płatnik. Niedopuszczalne jest przenoszenie niedogodnych dla podmiotu podejmującego działalność, konsekwencji na ZUS.

Ustosunkowując się do okoliczności pogorszenia sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy, organ wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających konieczność stałego leczenia, zaświadczeń o istnieniu przeciwskazań zdrowotnych do zarobkowania czy dokumentów z których wynikałoby, że wnioskodawca zrezygnował z pracy z uwagi na konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny, nie legitymuje się orzeczoną niezdolnością do pracy ani orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie istnieją żadne przeszkody zdrowotne uniemożliwiające lub ograniczające uzyskanie dochodów i nie ma przeszkód do podjęcia pracy zarobkowej na etat lub za wyższe, stałe wynagrodzenie.

Wskazano, że ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone jako jeden z głównych argumentów nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości.

Odnosząc się do sytuacji majątkowej i rodzinnej, organ ustalił we własnym zakresie, że konkubina wnioskodawcy od 17 lutego 2020r. jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako pracownik i świadczy pracę na ˝ etatu (1.000,00 zł netto). Wnioskodawca podał, że otrzymuje wynagrodzenie miesięczne, średnio 1.153,82 zł jednakże organ ustalił, że były to następujące kwoty: w 7/2020-3.566,48 zł, 8/2020-2.432,07 zł, i 9/2020-1.421,71 zł co daje średnią 1.817,22 zł. Z kwot tych dokonywane są potrącenia egzekucyjne związane z zaległościami alimentacyjnymi zgodnie z zasadą poszanowania minimum egzystencji.

Zdaniem organu sytuacja finansowa wpływa negatywnie na domowy budżet ale wnioskodawca i Jego partnerka musieli dokonać oceny swoich możliwości finansowych utrzymując się dotychczas jedynie z przychodów z umowy zlecenia pomniejszonych o potrącenia alimentacyjne, pobierane zasiłki i świadczenia 500+. Niezasadne jest domaganie się by zwalniając wnioskodawcę z obowiązku uregulowania odsetek, organ został obciążony konsekwencjami prywatnych decyzji wnioskodawcy. Do niedawna wnioskodawca był jedynym żywicielem pięcioosobowej rodziny, który mógł czynić starania o uzyskanie wyższych dochodów. Obecnie nie korzysta ze wsparcia finansowego w formie zasiłków stałych, okresowych, celowych dedykowanych rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej. Pozwoliło to organowi stwierdzić, że rodzina jest w stanie zaspokajać swoje potrzeby materialne bez pomocy państwa mimo, że dochód w gospodarstwie rodzinnym, wliczając 500+ kształtuje się na poziomie niższym od ustalonego minimum socjalnego dla pięcioosobowego gospodarstwa.

Wnioskodawca nie przedstawił wydatków ponoszonych na zakup wyżywienia, artykułów higienicznych, ubrań. Z akt sprawy nie wynika by wnioskodawca zalegał z regulowaniem zobowiązań wobec dostawców prądu, gazu, wody. Informacje przedstawione przez pełnomocnika oraz zawarte w oświadczeniu złożonym przez wnioskodawcę nie korespondują ze sobą. Sytuacja zobowiązanego w kontekście przedstawionych wydatków jest niejasna. Zobowiązany nie wskazał, kto regulował za niego bieżące wydatki związane z zakupem żywności, ubrań, obuwia czy środków czystości. Biorąc pod uwagę, że w 2019r. z umów zlecenia wnioskodawca uzyskiwał miesięcznie 1.153,82 zł (pobierał świadczenie 500+ i zasiłek rodzinny) to po opłaceniu wykazanych stałych wydatków w kwocie 2.001,00 zł, pozostawała niewielka kwota z której musiałby zaspokoić pozostałe potrzeby życiowe swoje i partnerki i wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego w stosunku do trójki dzieci z poprzedniego związku. Organ posłużył się danymi statystycznymi z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych i zauważył, iż wnioskodawca jest reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, którego obsługa tylko w 2019r. wyniosła 3.350,00 zł co jest kwotą wyższą od odsetek za zwłokę, których umorzenia domaga się wnioskodawca.

Materiał dowodowy zdaniem organu jest niejednoznaczny i nie dawał podstaw do uznania, że sytuacja materialna rodziny jest ciężka. To poddawało również w wątpliwość informacje przekazane przez wnioskodawcę i Jego pełnomocnika. Sytuacja nie nosi znamion ubóstwa a podnoszone argumenty nie znalazły odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Podnoszenie konieczności utrzymania licznej rodziny nie znalazło uznania ZUS. Skoro wnioskodawca i M. C. zdecydowali się na kolejne dzieci znając swoją sytuację finansową to nie mogą oczekiwać, że będzie się to odbywało kosztem należności publicznoprawnych choć byłoby to bez wątpienia wygodnym. Wnioskodawca nie wykazał dążenia do osiągania wyższych dochodów, umożliwiających spłatę zaległości i codzienną egzystencję oraz by podejmował w tym kierunku starania. Zdaniem organu pozostawanie na umowie zlecenia jest działaniem celowym z uwagi na prowadzoną egzekucję komorniczą. Dla organu jest rzeczą zupełnie niezrozumiałą, że od 2014r. wnioskodawca zatrudniony jest na umowie zlecenia i nie podejmuje żadnej dodatkowej lub stałej pracy. Taka postawa w tak trudnej sytuacji finansowej gdzie wnioskodawca posiada na utrzymaniu sześcioro dzieci i liczne zobowiązania finansowe budzi poważne zdziwienie organu. Wnioskodawca nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych bez ważnych powodów, uszczupla swoje możliwości płatnicze a tym samym lekceważy ciążące na nim obowiązki albo posiada dodatkowe źródła utrzymania, których nie ujawnił w toku postępowania. Posiadanie zobowiązań wobec innych wierzycieli nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem odsetek od nieopłaconych składek.

W skardze do Sądu, P. K. działając przez pełnomocnika zarzucił naruszenie:

1.mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. naruszenie art. 7, art.76§1, art. 77§1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu zebranego materiału w sprawie materiału dowodowego a w szczególności nieuwzględnienia okoliczności, że skarżący jest zatrudniony na umowę zlecenia a nie na umowę o pracę a zatem uzyskiwane przezeń wynagrodzenie na tej podstawie jest zmienne i uzależnione od wielu czynników a zatem przy rozważaniu jakie wynagrodzenie osiąga skarżący winno zostać wzięte pod uwagę wynagrodzenie najbardziej aktualne tj. wynagrodzenie za ostatnie miesiące wskazane w wysokości netto tj. wynagrodzenie po odliczeniu wszystkich należnych potrąceń,

2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. naruszenie art. 7, art.76§1, art. 77§1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu zebranego materiału w sprawie materiału dowodowego a w szczególności nieuwzględnienia okoliczności, że partnerka skarżącego-M. C. zajmuje się trójką wspólnych i małoletnich dzieci w wielu 1 roku, 5 i 7 lat a zatem nie jest w stanie podjąć pracy w pełnym wymiarze bez uszczerbku dla życia rodzinnego i pozostaje na utrzymaniu skarżącego,

3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. naruszenie art. 7, art.76§1, art. 77§1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu zebranego materiału w sprawie materiału dowodowego a w szczególności nieuwzględnienia okoliczności, że na utrzymaniu skarżącego pozostaje trójka dzieci-córka M. w wieku 8 miesięcy, syn A. w wieku 4 lat oraz F. w wieku 6 lat a także skarżący zobowiązany jest do regulowania alimentów na rzecz dzieci z pierwszego małżeństwa w wysokości po 1.200,00 zł miesięcznie,

4. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. naruszenie art. 7, art.76§1, art. 77§1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu zebranego materiału w sprawie materiału dowodowego a w szczególności nieuwzględnienia okoliczności, że skarżący nie ma żadnych składników majątku, które podlegałyby egzekucji przy jednoczesnym posiadaniu znacznej liczny zobowiązań cywilnoprawnych a jego wyłącznym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy zlecenia, która z uwagi na swój charakter cywilnoprawny nie daje skarżącemu ochrony, takiej jak stosunek pracy i może ustać w każdym czasie na skutek wypowiedzenia,

5. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. naruszenie art. 7, art.76§1, art. 77§1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu zebranego materiału w sprawie materiału dowodowego a także dokonanie jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, przez co ocena ta stała się oceną dowolną. Organ nie dostrzegł bowiem, iż zebrany w toku postępowania materiał dowodowy nie uprawniał go do postawienia tezy, iż umorzenie odsetek z tytułu nieuregulowanych składek ubezpieczeniowych będzie nieuzasadnione podczas gdy w przypadku P. K. i jego rodziny zachodzi zagrożenie zaspokojenia potrzeb życiowych o charakterze podstawowym,

6. naruszenie przepisów postępowania a to art. 138§1 pkt 1 w zw z art. 127§3 w zw z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. w zw z art. 77§1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wydania decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego dot. umorzenia należności z tytułu odsetek od nieuregulowanych składek ubezpieczeniowych pomimo naruszenia w toku postępowania przed ZUS ww. przepisów prawa, poprzez ich błędna wykładnię i nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia czy majątek, z którego można egzekwować odsetki od należności ZUS,

7. naruszenie przepisów postępowania a to art. 138§1 pkt 1 w zw z art. 127§3 w zw z art. 77§1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw z art. 28 ust. 3b u.s.u.s. i §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U z 2003r. Nr 141, poz. 1356). poprzez zaniechanie wydania decyzji uwzględniającej skargę, pomimo naruszenia w toku postępowania przez ZUS ww. przepisów prawa, polegającego na niepełnym zebraniu materiału dowodowego i dokonaniu błędnej oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie w jakim należało ustalić okoliczności potwierdzające, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną zobowiązany nie jest w stanie opłacić odsetek od zaległych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

8.naruszenie przepisów postępowania tj. art.7 i art. 77§1 k.p.. poprzez zaniechanie wydania decyzji uwzględniającej wniosek pomimo naruszenia w toku postępowania przez ZUS ww. przepisów prawa, wyrażającego się preferencyjnym potraktowaniem interesu organu w porównaniu z interesem skarżącego i brak jakiegokolwiek uzasadnienia powyższego działania przez ZUS podczas gdy ZUS jako organ administracji publicznej dążąc do załatwienia sprawy winien mieć na względzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes obywateli,

9.naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w zw z §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. poprzez zaniechanie decyzji wyroku uwzględniającej wniosek o umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych pomimo naruszenia w toku postępowania przed ZUS ww. przepisów prawa, poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zachodzi sytuacja w której opłacenie należności z tytułu składek pozbawi zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

10. naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 28 ust. 2 i ust. 3a u.s.u.s. w zw z §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przez brak wykazania w uzasadnieniu decyzji z jakich powodów nastąpiło preferencyjne potraktowanie interesu organu nad interesem strony, a zatem zawarcia arbitralnego wyrzeczenia bez wskazania przesłanek prawa materialnego w zakresie wskazanych powyżej przepisów. Ponieważ skutkowało wydaniem decyzji w oparciu o dowolne uznanie administracyjne nie zawierające pełnych i jasnych rozważań w zakresie obu interesów tj. słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego co winno znaleźć nie tylko wyraz w zaskarżanej skargą decyzji.

Wskazując na powyższe wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości a także poprzedzającej ja decyzji organu I instancji z dnia 24 lipca 2020r. a także o zasądzenie kosztów procesowych wg norm prawem przepisanych.

Uzasadniając skargę jej autor podniósł, iż organ niewyczerpująco rozpatrzył zebrany materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja posiada cechy decyzji o znamionach nieuzasadnionej arbitralności. Autor skargi przedstawił orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące tej problematyki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy potrzymał stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego Sądu.

Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020r., poz. 1829) począwszy od 17 października 2020r. miasto na prawach powiatu Kraków, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (§1 w zw. §3 tego rozporządzenia).

Reasumując powyższe, z dniem 17 października 2020r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, zaś sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym, co też uczyniono w niniejszej sprawie.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz.2167), stanowiąc w art. 1§1 i §2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy-art. 145§1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wszystkie zarzuty skargi, tak procesowe i materialnoprawne, okazały się chybione. Działając z urzędu, zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd nie stwierdził także wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd, oceniając legalność skarżonego aktu, bierze pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz stan prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanego aktu, a w takim przypadku kontrola sądowo-administracyjna ogranicza się i sprowadza jednocześnie do badania, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010r., sygn. akt: II GSK 900/09-CBOSA).

W punkcie wyjścia należy przypomnieć, że wedle art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tej ustawy.

Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność tych składek zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jednakże w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności według zasad określonych w rozporządzeniu (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

Wskazać przy tym należy, że przedstawione powyżej reżimy prawne umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 28 ust. 2 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s., nie są od siebie niezależne i oderwane.

W art. 28 ust. 2-3 u.s.u.s. uregulowane zostały podstawowe kwestie w zakresie umorzenia należności z tytułu tych składek oraz przypadki ich całkowitej nieściągalności. Art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dotyczy kwestii umarzania należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. Oba reżimy prawne umarzania należności z tytułu tych składek nawiązują jednak do siebie, co wynika z takich sformułowań, jak "z zastrzeżeniem ust. 3a" oraz "(...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności". Przypadki całkowitej nieściągalności uregulowane zostały wyczerpująco w powołanym wyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z uwagi zatem na użyty w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "pomimo braku ich całkowitej nieściągalności" uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od ich całkowitej nieściągalności dotyczy także ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. W konsekwencji oznacza to zatem, że przy umarzaniu nieopłaconych przez te podmioty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zastosowanie będzie miał wymóg wystąpienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, a w sytuacji ich niewystąpienia sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy podlegać będzie ocenie organu z punktu widzenia przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s.

Zgodnie z treścią §3 ww. rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z powołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007r., sygn. akt: II GSK 141/07 a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt: I SA/Łd 584/09-CBOSA).

Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym także ubezpieczenie zdrowotne, ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy, ocenia czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 "u.s.u.s." lub w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek, nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji z umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego.

W kontekście przesłanek określonych w powołanym wyżej §3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem strona w treści wniesionego wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. Także i Zakład Ubezpieczeń Społecznych w toku postępowania, powinien wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77§1 tej ustawy. Oczywistym jest jednak, że w toku takiego postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w §3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o przeszkodach w spłacie zadłużenia.

Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie do art. 80 k.p.a. organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki.

Niemniej ważną czynnością organu w procesie wydawania decyzji, już po zebraniu dowodów i ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jest podstawienie tego stanu faktycznego pod odpowiednią normę prawa (subsumcja). Ta czynność powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107§1 k.p.a.

Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z §3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany określonymi w k.p.a. zasadami, zwłaszcza wskazanymi wyżej, oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, a więc sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Przedmiotem wniosku skarżącego o umorzenie i w jego następstwie decyzji administracyjnych były niezapłacone odsetki od składek na ubezpieczenie społeczne.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należało stwierdzić, że organ orzekający w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, dokonując wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Na tej podstawie wnikliwie i rzetelnie dokonał analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. Organ wypełnił tym samym obowiązki wynikające z art. 7 k.p.a. a polegające na podejmowaniu z urzędu lub na wniosek strony wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz z art. 77§1 k.p.a., który nakazuje organowi administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Czyniąc te ustalenia organ przeprowadził kontrolę co do stanu majątkowego strony, opierając swoje ustalenia na dokumentach przedłożonych przez stronę w toku postępowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że skarżący od 2014r. zarobkuje w oparciu o umowę zlecenia jednak z akt sprawy nie wynika jednocześnie, aby istniały u niego przeciwwskazania do podjęcia pracy w oparciu o umowę o pracę. Skarżący nie wykazał by podejmował staranie o zatrudnienie na umowę o pracę. Słuszną jest konstatacja organu, że sytuacja materialna skarżącego jest spowodowana rodzajem zatrudnienia, które nie wynika z wykluczenia z aktywności zawodowej w pełnym wymiarze czasu pracy. Skarżący nie wykorzystuje swoich możliwości zarobkowych w kontekście sytuacji materialnej i finansowej w której skarżący się znalazł.

Partnerka skarżącego-co ustalił z urzędu organ- jest zatrudniona w oparciu o umowę o pracę z wynagrodzeniem 1.000,00 zł netto, średnia miesięczna kwota wynagrodzenia skarżącego wyniosła 1.817,00 zł, skarżący pobiera świadczenie rodzinne 409,00 zł i 500+ na trójkę dzieci.

Nie ulega wątpliwości, że dochody wszystkich członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wpływają na ogólną sytuację materialną rodziny i muszą być przez organ brane pod uwagę przy określaniu sytuacji finansowej osoby składającej wniosek o umorzenie należności wobec ZUS.

Jak słusznie zauważył organ, dokonywanie miesięcznych opłat np. z tytułu energii, nie można być uznane za nadzwyczajne, czy nieprzewidziane wydatki zważywszy, iż w przypadku skarżącego są one na bieżąco regulowane.

Biorąc powyższe pod uwagę nie można uznać, że należności skarżącego są całkowicie nieściągalne, co wyklucza zastosowania art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.

Zdaniem Sądu, w przedstawionej przez skarżącego sytuacji nie występują też szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie odsetek od należności ZUS na podstawie art. 28 ust. 3a ww. ustawy. Jak bowiem wyżej wykazano, z dokumentacji sprawy nie wynika, aby rodzina skarżącego była pozbawiona środków finansowych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Organ prawidłowo ustalił, że jeżeli nawet dochody rodziny skarżącego nie są wysokie, to jednak nie stanowi to wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości. Należy zauważyć, że mimo powoływania się na trudną sytuację finansową skarżący nie pobiera zasiłku z opieki społecznej i nie korzysta z innych form pomocy.

Godzi się odnotować i to, że skarżący nie wskazał kto regulował za Niego bieżące wydatki związane z zakupem żywności, ubrań, obuwia czy środków czystości. Czy skarżący pożyczał środki finansowe na ten cel. Znamiennym jest także to, że skarżący korzysta z pomocy pełnomocnika z wyboru na usługi którego wydatkował 3.350,00 zł jednocześnie podnosząc, że jest w trudnej sytuacji finansowej i nie może spłacić zaległych odsetek.

Nie bez racji organ odnotował, że skarżący w realiach sprawy może mieć dodatkowe źródła utrzymania, których nie ujawnił w toku postępowania. W niniejszej sprawie nie przedstawiając pełnego i wiarygodnego materiału dowodowego; skarżący nie wykazał, że spełnia warunki uzasadniające umorzenie odsetek od zaległych składek.

Fakt, że skarżący posiada również inne zadłużenia nie daje jednak podstawy do umorzenia zaległości wobec ZUS. Pozostałe zobowiązania nie mogą stanowić okoliczności uzasadniającej umorzenie należności na ubezpieczenia społeczne, gdyż te ostatnie, jako zobowiązania publicznoprawne, mają pierwszeństwo zaspokojenia przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi. W tym zakresie organ słusznie podnosi, że niezbędna jest ochrona środków przeznaczonych na tego rodzaju cele, co wymaga od organu należytej staranności przy rozpoznawaniu wniosków o umorzenie zaległych składek, aby nie dopuścić do sytuacji, w której pozycja ZUS jako wierzyciela skarżącego miałaby być gorsza od pozycji innych wierzycieli, którzy otrzymują od skarżącego określone kwoty pieniężne na przykład z tytułu spłaty kredytu, czy pożyczki.

Ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika także, aby zaległości z tytułu odsetek od składek powstały z powodu zdarzeń losowych lub katastrof naturalnych.

W ocenie Sądu, nie można zatem przypisać organowi naruszenia prawa w zakresie, w jakim odmówił umorzenia należności z tytułu ubezpieczeń społecznych w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. pozwalający w uzasadnionych przypadkach na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Jak wyżej podkreślono, decyzja w tym zakresie oparta jest na uznaniu administracyjnym, a ponadto użycie przez ustawodawcę klauzuli generalnej w postaci odwołania się do "uzasadnionych przypadków" wskazuje na to, że instytucja umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o przytoczony przepis musi być traktowana jako rozwiązanie zastrzeżone dla sytuacji wyjątkowych, w których egzekwowanie należności zagrażałoby egzystencji zobowiązanego. Takie intencje prawodawcy potwierdza również treść §3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie zasad umarzania należności. Sformułowany w tym przepisie katalog (niezamknięty) sytuacji pozwalających na umorzenie należności w "uzasadnionych przypadkach" wskazuje, że powinno mieć ono zastosowanie w sytuacjach naprawdę skrajnych, takich jak groźba pozbawienia zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia; przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Dokonana przez organ analiza sytuacji majątkowej skarżącego nie pozwala na postawienie zarzutu błędnej konkluzji, iż nie zachodziły wyżej wspomniane nadzwyczajne okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem należności. Regulowanie należności, przypadających ZUS stanowi niewątpliwie obciążenie dla budżetu domowego skarżącego, jednak nie można przyjąć, aby systematyczna spłata tych zaległości (nawet w niewielkich wygospodarowanych kwotach) była nadmiernym obciążeniem finansowym, które zagraża egzystencji skarżącego.

Wskazać przy tym trzeba, że nadanie treści pojęciu "uzasadnionego przypadku" w odniesieniu do konkretnej, indywidualnej sytuacji musi uwzględniać nie tylko interes zobowiązanego z tytułu składek, ale również interes publiczny. Rzeczą skarżącego było wykazać, czego nie uczynił, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, ponieważ skutkowałoby to zbyt ciężkimi i dotkliwymi skutkami dla skarżącej i jej rodziny.

Podkreślić należy, że zaległości, będące przedmiotem niniejszego postępowania, powstały wskutek niewywiązywania się strony z nałożonych przepisami prawa obowiązków. Umorzenie zaległości niewątpliwie stawiałoby skarżącego w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów, a zatem naruszało zasadę równości wobec prawa. Tym bardziej, że skarżący posiada stałe źródło dochodu.

Zasadnie również Zakład wskazał, że kwestia trudności finansowych płatnika nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania umorzenia odsetek od należności z tytułu składek. Istotne jest to, aby konkretne okoliczności, jakie doprowadziły do sytuacji płatnika, były wyjątkowe, niezależne od jego woli i sposobu postępowania, składając się na nadzwyczajność sytuacji. Subiektywnie ważny interes płatnika nie może prowadzić do traktowania budżetu państwa jako źródła finansowania prowadzonej działalności gospodarczej środkami publicznymi, a instytucja umorzenia nie może być nadużywana. Wskazywane przez skarżącego zadłużenie u osób prywatnych w kwocie 3.000 zł również nie stanowi przesłanki umorzenia zaległości składkowych, gdyż należności publicznoprawne mają charakter priorytetowy w stosunku do zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym i należy je zaspokoić w pierwszej kolejności.

Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania. Sąd uznał, iż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wnikliwy i wyczerpujący (art. 77§1 k.p.a.), a kwestionowane rozstrzygnięcie oparte zostało na całokształcie zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Ponadto organ administracji publicznej wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.), mając również na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia również wymogi określone w art. 107§3 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że zasady ogólne zawarte w k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej przy tym od dbałości o własne interesy oraz od wszelkiej aktywności procesowej. Przypomnieć jeszcze raz bowiem należy, że to na wnioskodawcy, który ubiega się o umorzenie zaległych składek ciąży obowiązek przedstawienia wszelkich okoliczności istotnych w sprawie oraz wykazania przesłanek uzasadniających wydanie pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, procedując w sprawie o umorzenie takiego zadłużenia nie jest bowiem zobowiązany do wyręczania strony i poszukiwania z urzędu dowodów potwierdzających twierdzenia zawarte przez stronę w jej oświadczeniach i innych dokumentach składanych przed organem. Rozpatrując wniosek o umorzenie składek organ w sposób prawidłowy ocenił więc kwestię wystąpienia przesłanek przemawiających za odmową umorzenia należności skarżącego.

Na marginesie powyższych rozważań wskazać jedynie należy, że zmiana sytuacji skarżącego i wystąpienie nowych okoliczności, może stanowić podstawę do wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie przedmiotowych należności, i to nawet w sytuacji, gdy pierwotnie wydana w tym przedmiocie decyzja, była decyzją negatywną dla strony. Rozstrzygnięciom tym nie towarzyszy bowiem walor res iudicata, co oznacza możliwość wielokrotnego występowania z wnioskiem i skutkuje obowiązkiem jego rozpatrzenia przez organ administracji z uwzględnieniem aktualnej sytuacji zobowiązanego (materialnej, zdrowotnej, rodzinnej). Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jest natomiast zobowiązany uwzględnić stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniły wad zaskarżonej decyzji, tego rodzaju, które mogły skutkować uznaniem jej za niezgodną z prawem, w konsekwencji sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.