Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 25/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 3, art. 119 pkt 4, art. 149 par. 1, 1a i 2,
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

UZASADNENIE

Wnioskiem z 06 lutego 2018r., który wpłynął do organu w dniu 07 lutego 2018 r. Pani J. S. zwróciła się do Inne o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typ B, haemophilus Influenzae, poliomyelitis, streptoccocus pneumoniae?

2. Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych po podaniu pozostałych szczepionek obowiązkowych i zalecanych w rozbiciu na dzieci i dorosłych?

3. Jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje – w zakresie pytania 1 oraz 2)

4. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

5. W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

6. Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia określone przez producenta szczepionki BCG).

7. Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

8. Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

9. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

10. Od którego roku dane te są gromadzone?

11. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

12. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

13. Wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50%, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion – Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których dotyczy przymus wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?

14. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17–S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)?

15. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284) w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowawczego? (W tym zakresie Wnioskodawczyni powołała się na: "orzeczenie Matter v. Słowacja wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Salvetti vs Włochy z 2002 r., 42197/98").

16. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwa urzędu została już skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

17. Czy prawda jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dystrybuuje, dystrybuował, sprzedawał, sprzedaje szczepionki?

18. Jaki zysk Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzyskał z dystrybucji, sprzedaży szczepionek z uwzględnieniem podziału na poszczególne lata kalendarzowe jak i sumaryczny?

19. Czy nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego Państwa Prawa w szczególności z zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji), zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników (art. 8 K.p.a. – zasada pogłębiania zaufania do prawa) przymuszanie do szczepień przez ten sam organ, który prowadzi rejestr NOP mający świadczyć o bezpieczeństwie szczepionek, jak i dystrybuujący, sprzedający szczepionki do których szczepienia przymusza.

Skarżąca argumentowała, że dane te są niezbędne w związku z treścią pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 28 grudnia 2017r. (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną świadomą decyzję, co do szczepień syna wnioskodawczyni.

Pismem z dnia 8 lutego 2018r. PPIS w sposób następujący odpowiedział na powyższy wniosek:

Ad. 1 Do PPIS w K. w latach 2005-2016 wpłynęło ogółem 16 zgłoszeń. W większości przypadków były to szczepienia wykonane jednorazowo przy użyciu różnych preparatów szczepionkowych lub szczepionek skojarzonych, dlatego nie można stwierdzić który komponent danego preparatu szczepionkowego spowodował wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego. Skorzystać można dodatkowo ze strony internetowej www.pzh.gov.pl w zakładce meldunki epidemiologiczne – Epimeld (szczepienia ochronne w Polsce – biuletyn roczny) gdzie dostępne są szczegółowe, zweryfikowane dane dotyczące szczepień NOP w Polsce.

Ad. 2 Do PPIS w K. w latach 2005-2016 wpłynęło ogółem 16 zgłoszeń. W większości przypadków były to szczepienia wykonane jednorazowo przy użyciu różnych preparatów szczepionkowych lub szczepionek skojarzonych, dlatego nie można stwierdzić który komponent danego preparatu szczepionkowego spowodował wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego. Odczynów u dorosłych nie odnotowano.

Ad. 3 Wszystkie zgłoszone NOP, które odnotowaliśmy miały charakter: 2017 – 1 ciągły płacz, 2015 – 1 hospitalizacja, 2013 – brak, 2014 – brak, 2012 – 3 odczyny, 2011 – 2 odczyny, 2010 – brak, 2009 – 4 odczyny, 2008 – brak, 2007 – 1 odczyn. Odnotowano ciągły płacz powyżej 3 godzin, ciągły płacz powyżej 1 godziny. Z ogólnej liczby NOP odnotowano 8 hospitalizacji. Odczynów u dorosłych osób nie odnotowano.

Ad. 4 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. na terenie swojej działalności nie odnotował takich przypadków.

Ad. 5 Przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego na podstawie meldunków epidemiologicznych opracowanych przez Powiatowe Stacje Sanitarno- Epidemiologiczne, Wojewódzkie Stacje Sanitarno- Epidemiologiczne. Na podstawie aktualnej sytuacji epidemiologicznej minister właściwy do spraw zdrowotnych ogłasza corocznie kalendarz szczepień.

Ad. 6 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie jest jednostką posiadającą takie dane.

Ad. 7 Rejestr podlega regulacji prawnej zawartej w: ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u łudzi (Dz. U. z 2018 r. poz. 151.) oraz Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 roku w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania, monitorowania i rejestracji (Dz. U. Nr 254 poz. 1711).

Ad. 8 Tak

Ad. 9 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. otrzymuje informacje o wystąpieniu niepożądanego odczyny poszczepiennego od lekarzy, którzy podejrzewają lub rozpoznają wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego (lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, lekarzy oddziałów szpitalnych, lekarzy poradni specjalistycznych) Zgłoszenia dokonywane są na formularzach , których wzór określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 21 grudnia 2010r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. Nr 254, poz. 711).

Ad. 10 Dane takie zgodnie z rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 21 grudnia 2010r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U .Nr 254, poz. 1711) są przechowywane 10 lat od dnia zgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego.

Ad. 11 Informacja taka nie jest informacją publiczną.

Ad. 12 Informacja taka nie jest informacją publiczną.

Ad. 13 Informacja taka nie jest informacją publiczną.

Ad. 14 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. opiera się wyłącznie: na zgłoszeniach od lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, lekarzy oddziałów szpitalnych, poradni specjalistycznych.

Ad. 15 Pismo takie nie wpłynęło do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Informacja taka nie jest informacją publiczną

Ad. 16 Skarga taka nie wpłynęła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Informacja taka nie jest informacją publiczną

Ad. 17 Nie.

Ad. 18 Nie dotyczy. Dystrybucja szczepionek jest nielegalna.

Ad 19. Informacja taka nie jest informacją publiczną

Nadto organ wskazał, że zgodnie z art.61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskanie informacji o działalności władzy publicznej oraz innych osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności innych jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują np. majątkiem Skarbu Państwa, jak np. Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w K..

Zgodnie z art. 1 ustawy z 06.09.2001r o dostępie do informacji publicznej (DZ. U. z 2016r. poz. 1764) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informacje publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie.

Są to więc informacje będące w posiadaniu organów publicznych, że nie muszą to być koniecznie informacje wytworzone przez te władze, ale również te będące w ich posiadaniu wytworzone w związku z wykonaniem zadań publicznych przez inne osoby i jednostki organizacyjne.

Informacje które chciałaby Pani uzyskać zgodnie z wnioskiem, który wpłynął 07 lutego 2018 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a więc pkt. 11,12,13,15,16,19 nie są zatem informacją publiczną. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie jest ani wytwórcą żądanych danych, ani też ich nie posiada. Z tych przyczyn udostępnianie informacji pkt. 11,12,13,15,16,19 nie jest możliwe.

Pismem z 26 marca 2018 r. Pani J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w zakresie udostępnienia informacji, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.; dalej w skrócie "u.d.i.p.") przez nieudzielenie pełnej informacji zgodnie z żądanym zakresem i wniosła o:

1) zobowiązanie PPIS do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej skrócie "p.p.s.a.") – orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreślała, że w odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych złożyła pismo o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego NOP, przypadków śmiertelnych z dnia 6 lutego 2018r. Do dnia wniesienia skargi organ administracji publicznej nie udostępnił pełnej żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 u.d.i.p., czym naruszył 14-dniowy termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Następnie Skarżąca przytoczyła szereg orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących skargi na bezczynność także w dostępie do informacji publicznej. Za uzasadnione uznać należy zobowiązanie Sanepidu do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 K.p.a. Nadto Skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że organy muszą odpowiadać na pytania dotyczące badań odporności nowonarodzonych dzieci.

Skarżąca zakwestionowała zgodność przymusowych szczepień z Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, której Polska jest sygnatariuszem. Skarżąca odwołała się do stanowiska Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazując, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności.

W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o oddalenie skargi w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Motywując swe stanowisko, PPIS stwierdził, że w dniu 8 lutego 2018r. udostępnił żądane dane stanowiące informacje publiczna z wyłączeniem pytań (spraw), którym nie można przypisać cech informacji publicznej odnoszących się do wiedzy organu, a nie faktów. Zdaniem organu skarga nie może zasługiwać na uwzględnienie. Organ wskazał wnioskodawcy w piśmie z 8 lutego 2018r., że informacje jakie miały być udzielone na zapytania zawarte w punktach 11, 12, 13, 15, 16, 19 nie są informacją publiczną. Wyjaśnił, że nie jest wytwórcą żądanych danych w opisanych wyżej punktach, ani nie są one w posiadaniu organu i nie stanowią informacji publicznej. Żądane informacje nie wyczerpują też dyspozycji art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku wystąpienia niemożności udzielenia informacji publicznej podmiot nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, jeżeli informacja nie jest informacją publiczną to ustawa nie ma zastosowania i organ administracji publicznej nie ma obowiązku odmówić jej udzielenia w formie decyzji. Wobec powyższego zarzut bezczynności jest całkowicie bezpodstawny.

Nadto organ wskazał, że udostępnienie informacji nastąpiło zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. bez zbędnej zwłoki i w terminie 4 dni od dnia złożenia wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.; dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a.

W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także takiej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, ze zm.; dalej "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. – ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.

Natomiast w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 149 § 1 P.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w zakresie udostępnienia Skarżącej informacji – mających, jej zdaniem, status informacji publicznych – określonych we wniosku z 6 lutego 2018 r.

Wobec tego należy wyjść od stwierdzenia, że w aktualnym stanie prawnym pojęcie "bezczynności" – w odróżnieniu od drugiego z wyszczególnionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. przejawów opieszałości organu administracji, w postaci "przewlekłego prowadzenia postępowania" – ogranicza się tylko do sytuacji niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, albo innego aktu, względnie niepodjęcia czynności. Chodzi w tym przypadku o niedochowanie terminu określonego na podstawie art. 35 K.p.a., względnie przedłużonego zgodnie z art. 36 K.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. oraz art. 149 P.p.s.a. sprowadza się, więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do art. 37 § 1 K.p.a. z dniem 01 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". A zatem dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego przedłużanie w sposób określony w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Przedmiotem sprawy jest w niniejszym postępowaniu udzielenie informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotną jest więc kwestia, czy żądane informacje stanowią informację publiczną oraz czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielania takich informacji. Ponadto należy ustalić, czy działania Organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Przy czym wskazać należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji i jeżeli tak to winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. – mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261, ze zm., dalej "u.P.I.S."), status organu rządowej administracji zespolonej w powiecie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych.

Rozważając z kolei przedmiotowy aspekt sprawy – zawierający się w pytaniu, czy żądana informacja stanowi informację publiczną – należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", wskazaną w treści z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca domagała się w swym wniosku z 6 lutego 2018r. udzielenia informacji w zakresie szczegółowo przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia obejmującym 19 pytań. Z kolei z uzasadnienia skargi wynika, że Skarżąca zgłosiła ogólne zastrzeżenie polegające na nieudzieleniu pełnej informacji zgodnie z żądanym wnioskiem.

W ocenie Sądu, mając na względzie wcześniejsze uwagi, Organ prawidłowo i w możliwie pełny sposób wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania od 1 do 19, odnosząc się merytorycznie do wszystkich zadanych przez Skarżącą pytań, nie pozostawiając żadnego z nich bez jakiejkolwiek odpowiedzi. W ocenie Sądu nie wszystkie żądane informacje podlegały udostępnieniu w trybie wnioskowym przewidzianym w u.d.i.p., zatem Organ nie był zobowiązany do udostępnienia wszystkich żądanych informacji, jakkolwiek to uczynił. Podkreślić należy, że Organ prawidłowo w odniesieniu do pytać, które nie stanowiły informacji publicznej poinformował o tym Skarżącą.

Odnosząc się, zatem do poszczególnych pytań i udzielonej przez Organ odpowiedzi wskazać należy, że co do pytania nr 5, PPIS udzielił odpowiedzi jaka instytucja i w jaki sposób ustala aktualną sytuację epidemiologiczną wpływając na opracowanie corocznego kalendarza szczepień. Jakkolwiek, Sąd zauważa, że informacje dotyczące sytuacji epidemiologicznej kraju – które, jako należące do obowiązków inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 5 pkt 1 u.P.I.S. w zw. z art. 24 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (obecnie: Dz.U. z 2018 r. poz. 151; zwanej też dalej "u.z.ch.z."), stanowią informację publiczną, to odrębną kwestię stanowi domaganie się udzielenia informacji o procedurze zbierania powyższych informacji, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze. Ta ostania żądana informacja wynika bowiem z przepisów u.z.ch.z. W istocie, więc analizowane pytanie Skarżącej zmierzało do uzyskania informacji o obowiązujących przepisach prawa, która to informacja nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. (por. wyroki WSA: z 12.03.2015 r, II SAB/Wa 989/14, z 27.05.2013 r., II SAB/Wa 79/13, z 11.02.2011 r., II SAB/Wa 347/10 – CBOSA; por. też I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, uw. 6 do art. 6, s. 137). Dostęp do treści aktów prawnych (z wyjątkiem aktów nieogłoszonych i ich projektów) regulowany jest odrębnym aktem prawnym, tj. ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523), która w tym zakresie, jako lex specialis, wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

Powyższe uwagi należy odpowiednio odnieść także do pytań nr 7 i 8, dotyczących kwestii podlegania rejestru zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych (w skrócie "NOP") kontroli sądowej oraz skutków prawnych stwierdzenia ciężkiego NOP.

Odnosząc się do pytania 11 dotyczącego informacji o obowiązkowych szczepieniach obowiązujących w krajach Unii Europejskiej, w ocenie Sądu, odpowiedź na tak sformułowane pytanie nie mieści się w pojęciu informacji publicznej i nie daje się przyporządkować żadnej z kategorii wskazanych przykładowo w art. 6 u.d.i.p. Treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach UE, w ramach ich prawa krajowego, nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej lub gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzania przez PPIS analiz prawa obcego nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu u.d.i.p., ani przepisów ustaw szczególnych (por. wyroki WSA: z 14.09.2017 r., II SAB/Po 99/17; z 05.10.2017 r., IV SAB/Po 50/17 – CBOSA). Analogicznie ocenić należy pytanie nr 12 wniosku, które nie mieści się w pojęciu informacji publicznej o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Odpowiedź na nie także wymaga bowiem m.in. znajomości przepisów obowiązujących w poszczególnych krajach UE w zakresie obowiązkowości i dobrowolności określonych szczepień w tych krajach.

Odnosząc się z kolei do pytań nr 13, 14, 15 oraz 16 i 19 wskazać należy, że również one nie dotyczą informacji mieszczących się w pojęciu informacji publicznej, gdyż nie odnoszą się do określonych faktów, zjawisk lub złożonych oświadczeń, lecz do nieuzewnętrznionego stanu "świadomości" lub "wiedzy" Organu (jego piastuna) na temat, odpowiednio, stanowisk wyrażanych przez niektórych przedstawicieli nauki co do występowania nieodnotowywanych NOP oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w przedmiocie obowiązkowych szczepień oraz oceny Organu zgodności z zasadami demokratycznego Państwa poddania się obowiązkowi szczepień. W istocie Skarżąca zmierzała, więc tą drogą do "wydobycia" nowej informacji, poza już wytworzoną i istniejącą. Ma to o tyle znaczenie, że jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być tylko pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Poza tym informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyroki NSA: z 25.03.2003 r., II SA 4059/02, LEX nr 78063; z 07.03.2012 r., I OSK 2445/11, CBOSA).

Odnosząc się do pytań nr 1–4, 6, 9, 10, 17, 18, to żądane informacje stanowiły, w ocenie Sądu, informacje publiczne podlegające udostępnieniu w trybie u.d.i.p. przez PPIS, który temu obowiązkowi uczynił zadość i udzielił odpowiedzi w sposób prawidłowy.

W szczególności, wbrew zarzutom skargi, PPIS odpowiedział na pytania nr 1, 2 i 3 w sposób adekwatny do ich treści. W pytaniach tych Skarżąca zwróciła się bowiem o informacje dotyczące NOP w rozbiciu na poszczególne szczepionki przeciwko wymienionym chorobom – a nie na poszczególne preparaty (zawierające zwykle szczepionki skojarzone) – co, jak trafnie zauważył Organ, jest niemożliwe do określenia w przypadku szczepienia dzieci szczepionkami skojarzonymi.

W tym stanie rzeczy – uwzględniając okoliczność, iż pytania nr 5, 7, 8, 11, 12, 13, 14, 15 oraz 16 i 19 nie dotyczyły w ogóle informacji publicznej lub informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie wnioskowym przewidzianym w u.d.i.p. Natomiast, na pytania nr 1–4, 6, 9, 10, 17, 18 Organ udzielił odpowiedzi. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że PPIS nie dopuścił się zarzucanej bezczynności, gdyż w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie 14 dni od otrzymania wniosku, udzielił Skarżącej żądanej informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji, skoro Organ nie dopuścił się bezczynności, to brak było podstaw do orzekania o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie (art. 149 §1a P.p.s.a.). Skutkiem powyższego brak także było podstaw do wymierzenia organowi grzywny, jak tego domagała się Skarżąca (art. 149 §2 P.p.s.a.).

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił w całości, jak orzekł w wyroku.