Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5644/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 135f ust. 6, art. 135j ust. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 224/21 w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2021 roku nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie postępowania dyscyplinarnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 224/21 w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2021 roku nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie postępowania dyscyplinarnego: uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej jako: "Komendant"), wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. szt. R. M. (dalej jako: "skarżący").

Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., Komendant uniewinnił stronę od popełnienia zarzucanego przewinienia z pkt. 1, 2, 4, 5 i 6 zarzutów dyscyplinarnych, w zakresie zarzutu wymienionego w pkt. 3 umorzył postępowanie dyscyplinarne z powodu przedawnienia karalności czynu, natomiast w zakresie zarzutu z pkt. 7 uznał obwinionego winnym i odstąpił od ukarania. W orzeczeniu organ I instancji wskazał, że od orzeczenia przysługuje prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Orzeczenie doręczono skarżącemu w dniu 14 grudnia 2020 r. Natomiast obrońcy strony odpis orzeczenia doręczono w dniu 15 grudnia 2020 r. Od powyższego orzeczenia obrońca skarżącego złożył odwołanie, wnosząc o uniewinnienie.

W dniu [...] stycznia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał postanowienie nr [...] odmawiające przyjęcia odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r.

R. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę, Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w powołanym wyżej wyroku wskazał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że przepis art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji stanowi, że orzeczenie powinno zawierać pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji - orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.

Sąd I instancji podzielił stanowisko pełnomocnika skarżącego, zawarte w skardze, że pouczenie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji byłoby wyczerpujące, gdyby doręczenie orzeczenia otwierało termin do wniesienia odwołania liczony samodzielnie dla każdej z osób, którym orzeczenie jest doręczane. Byłoby także wystarczające, gdyby orzeczenie dyscyplinarne, w przypadku ustanowienia obrońcy, było doręczane wyłącznie jemu, z pominięciem obwinionego. Zawierałoby bowiem wówczas jasną wskazówkę, od jakiego momentu rozpoczyna się bieg terminu do zaskarżenia orzeczenia.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 135f ust. 6 ustawy o Policji – orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym doręcza się obwinionemu oraz ustanowionemu obrońcy. W razie doręczenia pisma od którego służy odwołanie tym podmiotom w różnych terminach, termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Rodzi to sytuację, w której osoba otrzymująca orzeczenie nie jest w stanie stwierdzić, czy termin do wniesienia środka zaskarżenia jest jeszcze otwarty i ile wynosi, bez uwzględnienia daty doręczenia orzeczenia drugiemu z uprawnionych do otrzymania orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie powołał się także na wyrok NSA z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 2223/18, w którym podkreślono, że jeżeli początkiem biegu terminu jest dzień wcześniejszego z dwóch doręczeń, to informacja o tej okoliczności powinna zostać zawarta w pouczeniu. Dopiero wskazanie na zasadę określoną w art. 136f ust. 6 ustawy o Policji stanowi o udzieleniu pouczenia o terminie do wniesienia środka zaskarżania. W art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, ustawodawca nie zawarł odesłania do konkretnych przepisów ustawy, co oznacza, że udzielając pouczenia o terminie do wniesienia odwołania organ powinien uwzględnić nie tylko przepis art. 135k ust. 1 in fine, ale również przepis art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, które łączenie regulują kwestie terminu do wniesienia odwołania, gdy orzeczenie doręczane jest zarówno obwinionemu, jak i jego obrońcy.

Fakt reprezentowania strony w postępowaniu dyscyplinarnym przez profesjonalnego pełnomocnika, nie ogranicza obowiązków informacyjnych organu, a pouczenie stanowi obligatoryjny element orzeczenia, także w stosunku do profesjonalnego pełnomocnika strony.

W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że pouczenie, zawarte w orzeczeniu organu I instancji było niekompletne i z tego względu nieprawidłowe. W konsekwencji, nie mogło prowadzić – w przypadku wniesienia przez pełnomocnika odwołania w terminie wynikającym z odbioru orzeczenia - do skutków prawnych przyjętych przez organ II instancji, tj. do odmowy przyjęcia odwołania. Bez wskazania zdarzenia otwierającego termin do wniesienia odwołania nie można uznać, by strona została w sposób prawidłowy pouczona o przysługującym jej uprawnieniu.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Komendant Wojewódzki Policji w [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów postępowania określonego w art. 145 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak pełnego i dostatecznie wnikliwego odniesienia się do rozpatrywanego stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie w uzasadnieniu wyroku okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego oraz stwierdzonych w niej okoliczności w zakresie treści pouczenia co do terminu wniesienia odwołania w przypadku doręczenia w różnych terminach dla obwinionego i ustanowionego obrońcy, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że orzeczenie organu I instancji było niekompletne i z tego względu nieprawidłowe, a powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a przez brak dostatecznego uzasadnienia wyroku, w zakresie wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej naruszenia przepisów p.p.s.a będących przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz brak pisemnych motywów, co do dalszego postępowania, skutkujące brakiem możliwości ustalenia przesłanek, którymi kierował się Sąd i w konsekwencji brak możliwości kontroli instancyjnej w tym zakresie;

3) art. 145 pkt 1 lit. a p.p.s.a poprzez błędną wykładnię przepisu prawa materialnego określonego w art. 135f ust. 6 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji oraz § 15 pkt 33 rozporządzenia z dnia 13 lutego 2014 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz.U. z 2014 r., poz. 306), poprzez przyjęcie, że pouczenie w odwołaniu powinno wskazywać zdarzenie otwierające termin do wniesienia odwołania, podczas gdy treść pouczenia w tym początek terminu zawarty w orzeczeniu określony jest ustawowo oraz przepisem wykonawczym, tym samym organ administracji jest zobligowany ustawowo określoną treścią pouczenia i nie może modyfikować treści pouczenia.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie na zasadzie art. 188 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisach, a także zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Zarzuty kasacyjne okazały się niezasadne.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy wskazać, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to zatem po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3421/18). W ocenie NSA, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie konieczne elementy i umożliwia merytoryczną kontrolę orzeczenia Sądu I instancji.

Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy.

Zatem do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wtedy, gdyby sąd wyrokując dokonał własnych ustaleń na podstawie przeprowadzonych przed nim dowodów innych niż określone w przepisie art. 106 § 3 p.p.s.a., jak również wtedy, gdyby zaniechał przeprowadzenia takiego dowodu, jeżeli dowód ten miałby istotne znaczenie dla dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a przede wszystkim gdyby nie podjął rozstrzygnięcia na podstawie akt sprawy postępowania administracyjnego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W konsekwencji zawarte w orzeczeniu nr [...] z [...] grudnia 2020 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] pouczenie strony o przysługujących uprawnieniach, w tym uprawnieniu do złożenia odwołania, było niekompletne i tym samym nie mogło wywołać skutków prawnych przyjętych przez Komendanta Głównego Policji, tj. do odmowy przyjęcia odwołania. Jak podniósł NSA w wyroku z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3290/18 "bez wskazania zdarzenia otwierającego termin do wniesienia odwołania nie można uznać, aby skarżący został w sposób prawidłowy pouczony o przysługującym mu uprawnieniu."

Dlatego też nie można zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia ww. przepisów postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Z powołanego przepisu wynika zatem powinność współdziałania obwinionego i obrońcy w razie doręczenia każdemu z nich pisma w odmiennych terminach, a tym samym wzmacnia to pozycję procesową obwinionego, który jest bezpośrednio informowany o wydanych w jego sprawie rozstrzygnięciach.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 grudnia 2020 r., natomiast jego obrońcy w dniu 15 grudnia 2020 r. Termin do wniesienia odwołania od tego orzeczenia upłynął zatem w dniu 21 grudnia 2020 r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione przez obrońcę skarżącego w dniu 22 grudnia 2020 r. Według organu za początek biegu terminu do złożenia odwołania należało przyjąć dzień doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego jako datę wcześniejszą (tj. 14 grudnia 2020 r.), co oznaczałoby, że wniesione ono zostało z uchybieniem terminu.

Z kolei przepis art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji stanowi, że obligatoryjnym elementem orzeczenia dyscyplinarnego jest pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. W wydanym orzeczeniu zawarto pouczenie, że przysługuje od niego prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w [...] w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Pouczenie o takiej treści byłoby wyczerpujące, gdyby doręczenie orzeczenia otwierało termin do wniesienia odwołania liczony samodzielnie dla każdej z osób, którym orzeczenie jest doręczane. Byłoby także wystarczające, gdyby orzeczenie dyscyplinarne, w przypadku ustanowienia obrońcy, było doręczane wyłącznie jemu, z pominięciem obwinionego. W każdym z tych przypadków zawierałoby bowiem jasną wskazówkę, od jakiego momentu rozpoczyna bieg termin do wniesienia środka zaskarżenia. W postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy Policji tak jednak nie jest. Zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, orzeczenia wydane w toku postępowania dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Rodzi to sytuację, w której osoba otrzymująca orzeczenie nie jest w stanie stwierdzić, czy termin do wniesienia środka zaskarżenia jest jeszcze otwarty i ile wynosi, bez uwzględnienia daty doręczenia orzeczenia drugiemu z uprawnionych do jego otrzymania. W przypadku ustanowienia obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym, termin do złożenia odwołania otwiera się tyko raz, jest liczony od dnia wcześniejszego doręczenia. Na kwestię tę zwraca się uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych już od kilku lat. Niezrozumiałe jest więc dlaczego organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne względem funkcjonariuszy Policji uważają za zbędne zawarcie w orzeczeniu pouczenia uwzględniającego również przepis art. 135f ust. 6 zdanie drugie. Pouczenie o terminie do wniesienia odwołania, do czego obliguje art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, obejmuje nie tylko informację o długości terminu (którą precyzuje art. 135k ust. 1 ustawy o Policji), ale także informację o początku biegu tego terminu. Jeżeli jest nim dzień wcześniejszego z dwóch doręczeń, to informacja o tej okoliczności powinna zostać zawarta w pouczeniu, dopiero wskazanie na zasadę określoną w art. 135f ust. 6 ustawy o Policji stanowi o udzieleniu pouczenia o terminie wniesienia środka zaskarżenia. Trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji ustawodawca nie zawarł odesłania do konkretnych przepisów ustawy, co oznacza, że udzielając pouczenie o terminie do wniesienia odwołania organ powinien uwzględnić nie tylko przepis art. 135k ust. 1 in fine, ale również przepis art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, które łącznie regulują kwestie terminu do wniesienia odwołania, gdy orzeczenie doręczane jest zarówno obwinionemu, jak i jego obrońcy. Stanowisko to odpowiada akceptowanej w doktrynie i judykaturze koncepcji normy prawnej jako reguły zachowania konstruowanej z przepisów. Norma prawna nie zawsze zawarta jest w jednej jednostce redakcyjnej określonego tekstu prawnego, podlega rekonstrukcji z całokształtu przepisów prawnych relewantnych dla danej kwestii. Materią do kształtowania normy prawnej mogą być różne przepisy danej ustawy, a nawet przepisy innych ustaw, aktów wykonawczych oraz treść obowiązującej Konstytucji (pkt V ppkt 9 uzasadnienia wyroku TK z 10 grudnia 2002 r., sygn. akt P 6/02, OTK-A 7/02/91). Z powyższych względów przyjąć należy, że treści pouczenia, o jakim mowa w art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, nie można wyprowadzać jedynie z art. 135k ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, ale także z innych przepisów ustawy pozwalających na pełne zrekonstruowanie treści normy prawnej regulującej kwestie wymaganego pouczenia strony o przysługującym jej środku prawnym.

W postępowaniu dyscyplinarnym policjantów fakt reprezentowania strony przez obrońcę, w tym profesjonalnego pełnomocnika, nie ogranicza obowiązków informacyjnych organu. Pouczenie stanowi obligatoryjny element orzeczenia i jego skierowanie do osoby uprawnionej nie zależy do statusu tej osoby, w szczególności ustawodawca nie przyjął, że profesjonalni pełnomocnicy nie są pouczani o środkach zaskarżenia. Niewątpliwie adwokatom i radcom prawnym reprezentującym obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być znane przepisy ustawy o Policji, w tym regulacje odnoszące się do sposobu i terminu wnoszenia środków odwoławczych. W ustawie o Policji ustawodawca, przewidując obowiązek zawarcia w orzeczeniu dyscyplinarnym takich informacji, nie wprowadził jednak w tym zakresie żadnych wyjątków i ustanowienie przez obwinionego takiego obrońcy nie zwalnia organu z obowiązku prawidłowego wykonania nakazu, o jakim mowa w art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie podziela w przedstawionej kwestii stanowisko wyrażone m.in. w wyrokach NSA z: 28 lipca 2016 r., sygn. I OSK 156/15; 22 lutego 2018 r., sygn. I OSK 826/16; z 9 stycznia 2020 r., sygn. I OSK 3290/18, 5 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 2223/18.

Z ww. powodów Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że pouczenie zawarte w orzeczeniu dyscyplinarnym, ze względu na swoją niekompletność, nie było prawidłowe i w konsekwencji nie mogło prowadzić, w przypadku wniesienia przez pełnomocnika zgodnie z pouczeniem odwołania w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia mu orzeczenia, do skutków prawnych przyjętych przez organ II instancji, tj. do odmowy przyjęcia odwołania. Bez wskazania zdarzenia otwierającego termin do wniesienia odwołania nie można uznać, by strona została w sposób prawidłowy pouczona o przysługującym jej uprawnieniu. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że zdarzenie otwierające bieg terminu do wniesienia odwołania wynika wprost z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji. Również długość terminu do wniesienia odwołania, jak też tryb jego wniesienia są uregulowane w ustawie, a mimo to ustawodawca ustanowił nakaz zawarcia w orzeczeniu dyscyplinarnym stosownego pouczenia. Z uwagi na powyższe ugruntowane już stanowisko NSA odnośnie przedmiotowej kwestii, nie można przyznać racji autorowi skargi kasacyjnej co do zaproponowanej w skardze kasacyjnej wykładni przepisów art. 135f ust. 6 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 15 pkt 33 rozporządzenia z dnia 13 lutego 2014 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz.U. z 2014 r., poz. 306), a pozostającej w opozycji do wykładni przyjętej w ugruntowanym orzecznictwie NSA dotyczącym problematycznego zagadnienia.

W związku z tym jeszcze raz podkreślić należy, że pouczenie strony o przysługujących uprawnieniach, w tym uprawnieniu do złożenia środka zaskarżenia, powinno być rzetelne i wyczerpujące. Pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania powinno więc precyzować także od jakiego konkretnie zdarzenia biegnie początek omawianego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że pouczenie zawarte w orzeczeniu dyscyplinarnym było niekompletne i tym samym nie mogło ono prowadzić do skutków prawnych przyjętych przez organ II instancji, tj. do pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Wpływ i zakres uchybienia organu na wynik sprawy jest oczywisty. Doręczenie orzeczenia skarżącemu w dniu 14 grudnia 2020 r., miało miejsce jeden dzień wcześniej niż odebrał je jego pełnomocnik. Prawidłowe pouczenie o treści przepisów ustawy o Policji umożliwiałoby skarżącemu uniknięcie negatywnych konsekwencji związanych z odmową przyjęcia jego odwołania przez organ jako spóźnionego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw nie mogła zostać uwzględniona. Dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.