Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 516/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: ust. 141 par. 4, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia WSA del. Arkadiusz Despot-Mładanowicz /spr./ Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Protokolant: Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 399/08 w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 399/08 oddalił skargę J. C. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2007 r., wydane w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim z dnia [...] września 2003 r. nakazano J. C. rozbiórkę zbiornika na nieczystości ciekłe (szamba) na działce nr [...], przy ul. [...] 11 we wsi W., gmina Żórawina.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu utrzymał w mocy powyższą decyzję.

W dniu [...] lutego 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim wystawił tytuł wykonawczy nr [...] dotyczący rozbiórki wskazanego zbiornika. W tytule wykonawczym, stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, zawarto klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji i zaznaczono, że tytuł ten zostaje skierowany do przymusowego wykonania wymienionego w nim obowiązku, poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych: 1) grzywny w celu przymuszenia; 2) wykonania zastępczego. W tytule zawarto pouczenie o przysługującym zobowiązanemu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wymieniając, co może być podstawą zarzutu.

Pismem z dnia 17 lutego 2007 r. J. C. zgłosił następujące zarzuty, dotyczące prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego:

1) obowiązek określony w tytule wykonawczym nr [...] został wykonany, o czym informował organ wydający tytuł wykonawczy pismem z dnia 20 grudnia 2006 r.;

2) nadany tytuł wykonawczy zawiera wadę określoną w art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz .U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej również ustawą, poprzez błędną podstawę prawną prowadzenia egzekucji;

3) nadany tytuł wykonawczy zawiera wadę określoną w art. 33 pkt 10 ustawy poprzez brak należytego i pełnego pouczenia o prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

4) nadany tytuł wykonawczy zawiera wadę określoną w art. 33 pkt 10 ustawy poprzez brak należytego i jednoznacznego określenia przewidzianego do zastosowania środka egzekucyjnego;

5) nadany tytuł wykonawczy zawiera wadę określoną w art. 33 pkt 10 ustawy poprzez brak należytego i pełnego poinformowania o wszystkich podstawach w zakresie wniesienia zarzutu, pomijając jedną z podstaw zarzutu;

6) nadany tytuł wykonawczy jest niezgodny z postanowieniami rozporządzenia Ministra Finansów określającego wzór tytułu.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych przez J. C..

Organ wskazał, że upomnieniem z dnia [...] lutego 2006 r. wezwał stronę do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. W związku z tym, że zobowiązany nie wykonał nakazanej rozbiórki, co potwierdzono w protokole oględzin z dnia 25 stycznia 2007 r., zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. J. C., mimo prawidłowego zawiadomienia o wizji, nie wziął w niej udziału. Organ uznał, że zarzut skarżącego dotyczący prowadzenia postępowania egzekucyjnego mimo wykonania przez niego obowiązków określonych w tytule wykonawczym nie ma potwierdzenia w stanie faktycznym i nie może być uwzględniony. Stwierdził przy tym, że tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jest zgodny ze wzorem zawartym w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541).

J. C. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie oświadczając, że jest ono bardzo krzywdzące wobec nieuwzględnienia jego zarzutów i zastosowania nadzwyczaj dotkliwej sankcji. Ponadto w całości podtrzymał wniesione zarzuty.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu niższej instancji.

Organ drugiej instancji opisał przebieg postępowania i stwierdził, że podnoszone przez skarżącego zarzuty nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że przeprowadzone w dniu 20 września 2007 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na zlecenie organu drugiej instancji oględziny wykazały, że J. C. nie wykonał obowiązku rozbiórki (na zrobionych z ulicy zdjęciach widoczna jest pokrywa szamba). Organ stwierdził, że tytuł wykonawczy zawiera wszystkie przewidziane prawem elementy.

Zdaniem organu drugiej instancji nie ma potrzeby wskazywania w tytule egzekucyjnym środka egzekucyjnego, który zostanie zastosowany, gdyż wybór środka egzekucyjnego następuje w trakcie postępowania. Ponadto w razie nieskuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego organ może skorzystać z innego w ramach tego samego postępowania. W przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego w pierwszej kolejności należy nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, gdyż wynika to wprost z art. 122 § 2 ustawy, a następnie wdrożyć wykonanie zastępcze.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. C. podniósł, że Powiatowy Inspektor oparł tytuł wykonawczy i postanowienie nr 29/2007 na "rzekomo przeprowadzonych w dniu 25.01.2007 oględzinach". To zaś upoważnia skarżącego do powołania się na te same argumenty, które podniósł w skardze dotyczącej postanowienia nr [...]. Skoro organ drugiej instancji uznał, że materiał dowodowy jest niewystarczający i nakazał organowi uzupełnić materiał dowodowy, to tytuł wykonawczy i postanowienie nr [...] są oparte na bardzo wątpliwym dowodzie i postępowanie powinno być umorzone i ewentualnie przekazane do ponownego rozpoznania.

Skarżący podkreślił, że dnia 25 stycznia 2007 r. nie przeprowadzono u niego żadnych oględzin. Na tę okoliczność złożył do Prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Dodał, że organy obu instancji nie udostępniły mu protokołu tych oględzin, pomimo jego kilkukrotnych wystąpień na piśmie.

W opinii skarżącego powoływanie się w postanowieniu nr [...] na zrobione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zdjęcie z ulicy, na którym widoczne jest pokrycie szamba - jest wręcz kompromitacją organów, bowiem "wystarczy bez nienawiści i zacietrzewienia spokojnie przeglądnąć dokumenty związane z tą sprawą, aby zrozumieć, że pokrywa ta nie ma nic wspólnego z szambem."

Reasumując skarżący stwierdził, że postępowania prowadzone przez organy obu instancji były bezprawne. Zarzucił, że uniemożliwia mu się dochodzenie prawdy przed sądami oraz że nadzór budowlany nie chce zaczekać na zakończenie postępowań odwoławczych i stawia się ponad prawem. Stwierdził, że złożył wnioski o wstrzymanie postępowań, natomiast organ w żaden sposób nie ustosunkował się do nich, co świadczy o braku obiektywizmu.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzupełniając skargę w piśmie z dnia 26 listopada 2008 r. skarżący podał, że sąd administracyjny wyrokiem z dnia 29 lipca 2005 r. II SA/Wr 1582/03 stwierdził jednoznacznie prawidłowość oddania budynku do użytkowania. Jednocześnie skarżący podkreślił, że pozwolenie na budowę obejmowało również wykonanie zbiornika na nieczystości, a zatem została oddana cała inwestycja zrealizowana na podstawie jednego pozwolenia.

Na rozprawie skarżący oświadczył, że przedmiotowy zbiornik wyłączył z użytkowania.

Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w niniejszym postępowaniu nie podlega badaniu zgodność z prawem decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2004 r. i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu niższej instancji, nakładającej na stronę obowiązek rozbiórki. Tamte decyzje zostały już poddane kontroli sądowej i prawomocnym wyrokiem z dnia 29 lipca 2005 r. II SA/Wr 248/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Ponadto na wynik sprawy nie mają wpływu argumenty odnoszące się do rozstrzygnięć związanych z prawidłowością oddania budynku do użytkowania, a w szczególności odwołujące się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2005 r. II SA/Wr 1582/03, zapadłego w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy, polegającej na rozbudowie z nadbudową istniejącego budynku mieszkalnego przy ul. [...] 11 we wsi W.. Wyrokiem tym, uwzględniając skargę J. C., uchylono decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 12 czerwca 2003 r. i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, podjęte we wskazanym przedmiocie.

Sprawy zakończone w/w wyrokami z dnia 29 lipca 2005 r., były sprawami odrębnymi i toczyły się w różnych przedmiotach. Chociaż wyroki zapadły tego samego dnia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie widział żadnych podstaw do uznania, że nałożenie na skarżącego obowiązku rozbiórki zbiornika nie powinno mieć miejsca z uwagi na zakończenie budowy, polegającej na rozbudowie z nadbudową istniejącego budynku mieszkalnego.

Istotne zaś w sprawie było, że decyzje dotyczące rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe stały się ostateczne i wykonalne. O ile skarżący dotychczas nie wykonał obowiązku wynikającego z tych decyzji, to organ egzekucyjny miał prawo do zastosowania środków egzekucyjnych, przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając na uwadze, że upomnieniem z dnia [...] lutego 2006 r. organ bezskutecznie wezwał skarżącego do wykonania obowiązku, spełnione zostały przesłanki do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Sąd zauważył, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu zawisła sprawa o sygnaturze II SA/Wr 253/07 - o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 29 lipca 2005 r. II SA/Wr 248/03. Sprawa ta dotychczas nie została zakończona. Jednak fakt, że skarżący podejmuje działania mające doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji, nie pozbawia tej decyzji cechy wykonalności. Nie jest to też żadna z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Sąd przytoczył treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wskazując, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia miało ustalenie, czy objęty nakazem rozbiórki zbiornik został już rozebrany. Pewne wątpliwości w tej kwestii mogłyby wzbudzać przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego czynności. Jako ważne ocenił tu jednak oświadczenie skarżącego, że przedmiotowy zbiornik jedynie wyłączył z użytkowania. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, powyższe wątpliwości przestały być istotne i nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał prawo - wynikające wprost z art. 136 k.p.a. - do zlecenia organowi pierwszej instancji przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Słusznie uznał on za niewystarczające oparcie się organu niższej instancji na oświadczeniu sąsiada w kwestii niewykonania przez skarżącego obowiązku rozbiórki zbiornika. W swym postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] organ drugiej instancji prawidłowo wskazał organowi pierwszej instancji, jakie czynności należy podjąć w sytuacji, gdy zachodzą trudności w prawidłowym przeprowadzeniu dowodu niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W toku postępowania zaakceptował przeprowadzone oględziny z dnia 20 września 2007 r., chociaż w ich wyniku ustalenie, że zbiornik wciąż istnieje nadal nie było jednoznaczne i niewątpliwe, a opierało się w głównej mierze na przypuszczeniu, iż widoczna z ulicy pokrywa, to pokrywa właśnie tego zbiornika.

Sąd pokreślił, że skarżący, pomimo zgłoszenia pismem z dnia 20 grudnia 2006 r. wykonania obowiązku i podnoszenia zarzutu jego wykonania, w innych swoich pismach w istocie potwierdzał, że w rzeczywistości obowiązku tego nie wykonał. Skarżący sam podał m.in., że o prawidłowości wykonania i stanu technicznego tego zbiornika świadczą rachunki z systematycznego opróżniania i wywożenia nieczystości do oczyszczalni. Ponadto z pisma z dnia 28 marca 2007 r., można wnioskować, że przedmiotowy zbiornik nadal istnieje. Niewątpliwie, gdyby wspomniane szambo faktycznie było rozebrane, to skarżący niezwłocznie umożliwiłby organowi egzekucyjnemu naoczne sprawdzenie tego faktu i dążyłby nie do wstrzymywania postępowania egzekucyjnego, ale do jak najszybszego wykazania wykonania obowiązku rozbiórki.

Skoro zatem przedmiotowy zbiornik nie został rozebrany, to podstawowy zarzut skarżącego nie był uzasadniony.

Pozbawione racji były też dalsze zarzuty podnoszone przez skarżącego.

Sąd przyznał, że pouczenie w tytule wykonawczym nie zawierało art. 33 pkt 2 ustawy. Z uwagi, że wskazany tytuł wykonawczy był stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a przytoczony art. 33 pkt 2 dotyczy należności pieniężnej, to jego pominięcie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Tytuł wykonawczy został sporządzony na typowym druku, dokładnie z treścią załącznika nr 24 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W załączniku tym również punkt ten pominięto. Tak więc pomimo pominięcia w pouczeniu art. 33 pkt 2 ustawy, było ono należyte i pełne.

Odnosząc się do zarzutu braku należytego i jednoznacznego określenia przewidzianego do zastosowania środka egzekucyjnego Sąd pierwszej instancji podkreślił, że podano w nim wyraźnie jakie środki egzekucyjne zostaną zastosowane w tym konkretnym postępowaniu egzekucyjnym. Za słuszne uznał w tym zakresie wywody Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Dalej Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie sprecyzował w czym upatruje naruszenia art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędną podstawę prawną prowadzenia egzekucji, a także dlaczego uważa, iż wydany tytuł wykonawczy jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Finansów określającym wzór tytułu. Mając jednak na uwadze, że tytuł wykonawczy został sporządzony na prawidłowym druku, zarzuty te również ocenił, jako chybione.

Jako podstawę prawną wyroku Sąd powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a.

J. C., reprezentowany przez adwokata M. A., zaskarżył opisany wyrok do Naczelnego Sąd Administracyjnego. Skarżący kasacyjnie domagał się jego uchylenia w całości.

Skarżący kasacyjnie zarzucił wyrokowi:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 i 4, art. 133 § 1, art. 135, art. 141 § 4 i art. 170 p.p.s.a.;

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 , art. 24 §1 pkt 6, art. 73 § 1 i 2, art. 77, art. 79, art. 80 i art. 81 k.p.a. oraz art. 27 § 1 i art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- które miały wpływ na wynik sprawy.

W jego ocenie tytuł wykonawczy nie odpowiada wymogom art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W szczególności brak wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, gdyż wskazana w nim podstawa odnosi sie do egzekucji należności pieniężnej; brak właściwego pouczenia o możliwości wniesienia zarzutów oraz treści art. 33 pkt 2 ustawy; brak wskazania w pkt 26 tytułu wykonawczego innej podstawy prawnej, co było obligatoryjne z uwagi na prowadzenie egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym i wynikało z art. 26 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 6 ustawy. Skoro tytuł wykonawczy na [...] nie spełnia wymogów określonych w art. 27, co daje podstawę do wniesienia zarzutów i winno skutkować w myśl art. 29 § 2 ustawy odstąpieniem organu egzekucyjnego od realizacji egzekucji, to w ocenie skarżącego doszło do naruszenia art. 135 p.p.s.a.

Podniósł, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował stanowisko skarżącego zawarte w pismach składanych do organów i Sądu. Wszelkie informacje o stanie technicznym przedmiotowego zbiornika i wywozu nieczystości odnosiły się do stanu przed dniem 20 grudnia 2006 r., tzn. chwili złożenia informacji o wykonaniu obowiązku rozbiórki zbiornika.

Skarżący kasacyjnie uznał czynność odłączenia zbiornika, za wykonanie obowiązku, którego dotyczyło postępowanie egzekucyjne. Takie rozumienie obowiązku wynikało z informacji uzyskanych od urzędnika który podpisał decyzję o nakazie rozbiórki.

Jednocześnie skarżący kasacyjnie zarzucił, że ustalenie organów co do istnienia szamba opierało się w głównej mierze na przypuszczeniu.

Powyższe rozważania doprowadziły skarżącego do wniosku, że doszło do obrazy art. 7, art. 8 i art. 9 w związku z art. 77 k.p.a., co uzasadnia twierdzenie o naruszeniu przepisów art. 106 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie zarzucił ponadto, że organ prowadzący postępowanie egzekucyjne nie stwierdził w sposób prawidłowy i niepodważalny, czy obowiązek został wykonany, czy też nie. To na organie, a nie na skarżącym, spoczywał ciężar ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności. Podkreślił przy tym, że oględziny dokonane w dniu 20 września 2007 r. nie mogą stanowić dowodu w sprawie, gdyż nie brał w nich udziału. Podał, że o oględzinach został skutecznie powiadomiony dopiero w dniu 24 września 2007 r. Zatem doszło do obrazy zasad postępowania określonych w art. 9 i art. 10 § 1 w związku z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Tym samym uzasadnione jest twierdzenie o naruszeniu art. 106 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd pierwszej instancji pominął w sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego jakich dopuściły się organy, a polegające na uniemożliwieniu skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy oraz braku wydania uwierzytelnionych odpisów kluczowych dokumentów, o które występował, a mianowicie protokołu oględzin z dnia 25 stycznia 2007 r. wraz ze zdjęciami. Tym samym w jego ocenie doszło do naruszenia prawa do skutecznej obrony, co stanowi obrazę art. 7, art. 9 i art. 10 § 1 w związku z art. 73 § 1 i 2, art. 80 i art. 81 k.p.a., a dalej art. 106 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a.

Naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. skarżący kasacyjnie upatrywał w fakcie, że Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia Stare Miasto wszczęła postępowanie w sprawie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim przestępstwa poświadczenia nieprawdy w sprawie oględzin z dnia 25 stycznia 2007 r. W tej sytuacji wskazany pracownik PINB S. Ż. winien zostać wyłączony z dalszego prowadzenia sprawy. Tymczasem ten właśnie pracownik sporządził protokół z rzekomych oględzin w dniu 20 września 2007 r. Ta okoliczność, mimo że była podniesiona w skardze, zupełnie umknęła Sądowi pierwszej instancji. Stanowi to naruszenie art. 106 § 3, art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.

Kolejnym uchybieniem Sądu pierwszej instancji było podważanie rozstrzygnięcia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2005 r. II SA/Wr 1582/03, którym potwierdzono, że zgłoszenie zakończenia budowy budynku (w tym zbiornika na nieczystości) było prawidłowe. Skoro całość inwestycji została zgodnie z prawem oddana do użytkowania to jej kwestionowanie w zakresie stwierdzenia rzekomej samowoli budowlanej dotyczącej przedmiotowego zbiornika jest wadliwe. Doszło zatem do obrazy art. 106 §4, art. 133 § 1 i art. 170 p.p.s.a.

Na zakończenie powołał sie na tezy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2000 r. II SA/Gd 1425/98, wskazując na nieprawidłowe wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w niniejszej sprawie ich brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.

Autor skargi kasacyjnej sformułował wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Główna teza, na której opierają się postawione zarzuty kasacyjne sprowadza się do twierdzenia, że skarżący wbrew twierdzeniom organów obu instancji oraz ocenie Sądu pierwszej instancji wykonał ciążący na nim obowiązek rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe (szamba) poprzez wyłączenie tego zbiornika z użytkowania, zaś organy nie podważyły tego faktu.

Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że skarżący z jednej strony twierdzi, że wykonał nałożony na niego obowiązek rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe, z drugiej faktycznie uniemożliwia organom administracji zweryfikowanie własnych twierdzeń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji przeprowadził analizę poszczególnych twierdzeń skarżącego, dochodząc do konkluzji, że gdyby faktycznie zbiornik był rozebrany to skarżący we własnym interesie niezwłocznie umożliwiłby organowi egzekucyjnemu naoczne sprawdzenie tego faktu. Tymczasem zachowanie skarżącego należy ocenić jako celowo ukierunkowane na uniemożliwienie organowi egzekucyjnemu wejścia na teren nieruchomości celem zweryfikowania twierdzenia o wykonaniu obowiązku. W tej sytuacji nie ma znaczenia czy skarżący rozebrał zbiornik, czy też wyłączył go z użytkowania, gdyż skoro nie dopuszcza do zweryfikowania stanu faktycznego to nie można uznać, że wykonał nałożony na niego obowiązek. Z tych względów brak podstaw do stawiania zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 w związku z art. 77 k.p.a.

Również brak jest uzasadnienia dla zarzutu naruszenia art. 9 i art. 10 § 1 w związku z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego w z akt nie wynika, aby o terminie oględzin mających miejsce w dniu 20 września 2007 r. został powiadomiony dopiero w dniu 24 września 2007 r. Skarżący natomiast, podnosząc tą kwestię dopiero na etapie skargi kasacyjnej, nie wykazał, aby faktycznie nie został zawiadomiony o terminie oględzin.

Podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia uniemożliwienia skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy, przejawiającego się w doręczeniu mu odpisu protokołu oględzin z dnia 25 stycznia 2007 r. dopiero w dniu 10 stycznia 2008 r. nie może być utożsamiania z uniemożliwieniem mu zapoznania się z aktami sprawy. Sam skarżący w dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, że zawiadomieniem z dnia 17 marca 2007 r. poinformował Prokuraturę Okręgową we Wrocławiu o poświadczeniu nieprawdy w sprawie oględzin datowanych na dzień 25 stycznia 2007 r. Wynika z tego, że skarżący znał akta sprawy. W tej sytuacji brak jest podstaw uzasadniających zarzut naruszenia art. 7, art. 9 i art. 10 § 1 w związku z art. 73 § 1 i 2, art. 80 i art. 81 k.p.a.

Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. Z protokołu oględzin z dnia 20 września 2007 r. wynika, że nie sporządził go S. Ż., lecz czynność ta została przeprowadzona przez przedstawicieli organu administracji publicznej w osobach A. L., M. K. i B. W..

Wobec powyższych rozważań za niezasadny należało uznać, powiązany przez autora skargi kasacyjnej z zarzutem naruszenia wskazanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zarzut naruszenia art. 106 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a. Nie zachodzą podstawy uzasadniające twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji był zobligowany do przeprowadzenia dowodu z dokumentów, czy też wydał rozstrzygnięcie nie na podstawie akt sprawy.

Również nie można mówić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Skoro S. Ż. nie brał udziału w oględzinach przeprowadzonych w dniu 20 września 2007 r., to brak podstaw uzasadniających twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji przeoczył zagadnienie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej.

Jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, ocenie w niniejszym postępowaniu nie podlega zgodność z prawem decyzji nakładającej na skarżącego obowiązek rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe. Jednocześnie słusznie Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie w sprawie II SA/Wr 1582/03 nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa II SA/Wr 1582/03 dotyczyła zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i stanowiła odrębny przedmiot rozpoznania od sprawy II SA/Wr 248/03, której przedmiot stanowiła decyzja nakazująca rozbiórkę zbiornika na nieczystości ciekłe. Dopóki istnieje w obrocie prawnym decyzja nakazująca rozbiórkę zbiornika na nieczystości ciekłe, dopóty możliwe będzie prowadzenie postępowania egzekucyjnego, zmierzającego do wykonania nałożonego tą decyzją obowiązku. Dlatego zarzut naruszenia art. 106 § 4, art. 133 § 1 i art. 170 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny.

Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej zdaniem skarżącego doszło do naruszenia art. 135 p.p.s.a., gdyż tytuł wykonawczy nr [...] nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co winno skutkować w myśl art. 29 § 2 ustawy odstąpieniem organu egzekucyjnego od realizacji egzekucji.

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Niniejszy przepis reguluje tzw. głębokość orzekania przez sąd, obligując go do objęcia rozstrzygnięciem nie tylko zaskarżonego aktu, lecz również aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi było postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W ramach tego postępowania podlegało ocenie, czy tytuł wykonawczy odpowiada prawu i możliwe jest prowadzenie na jego podstawie egzekucji. Zatem tytuł wykonawczy nie stanowił aktu wydanego w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a., który podlegałby odrębnej weryfikacji niejako dodatkowo w stosunku do weryfikacji prawidłowości postanowienia w przedmiocie zarzutów. Tytuł wykonawczy nie jest odrębnym aktem podlegającym kontroli, gdyż weryfikacja zasadności i prawidłowości jego wystawienia jest dokonywana w ramach oceny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z tych względów należało uznać za niezasadny zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.