Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1529/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółka jawna na decyzję Wojewody z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do wykonywania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] 2016 r., Nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1529/16

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) i art. 210 ust. 3 w zw. z art. 208 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1534 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez stronę H. w C., od decyzji Burmistrza C. Nr [...] z [...] września 2016 r. w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, polegających na oddaniu w używanie samochodu marki [...] o numerze rej. [...], na rzecz 26 batalionu ochrony i obrony obiektów ([...]) w T. ul. [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie podając, że w dniu [...] września 2016 r. strona złożyła odwołanie od decyzji Burmistrza C. nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Wydanie zaś decyzji przez organ I instancji było skutkiem uchylenia w całości przez Wojewodę [...] decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie przeznaczenia samochodu marki [...], o numerze rej. [...] do wykonywania świadczeń rzeczowych na rzecz 26 batalionu ochrony i obrony obiektów ([...]) w T. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ podał, że strony zostały poinformowane o przystąpieniu organu I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy i wezwaniu H. do udostępnienia pojazdu, celem dokonania oględzin. W dniu [...] czerwca 2016 r. przedstawiciel Burmistrza C. i upoważniony przez Burmistrza przedstawiciel Wojskowego Komendanta Uzupełnień w T., udali się do siedziby hurtowni, celem dokonania oględzin pojazdu, zostali jednak poinformowani przez współwłaściciela hurtowni [...], że pojazd jest zepsuty i znajduje się w P. Oględzin nie przeprowadzono. Następnie, powtórnie wezwano stronę do udostępnienia pojazdu celem dokonania jego oględzin. W dniu [...] sierpnia 2016 r. przedstawiciel Burmistrza i upoważniony przez niego przedstawiciel WKU, udali się do siedziby hurtowni, celem dokonania oględzin pojazdu. Strona nie zezwoliła na udział w oględzinach przedstawiciela WKU i poinformowała, że pojazd stoi niesprawny na placu manewrowym hurtowni. Przedstawiciel Burmistrza dokonał oględzin pojazdu bez sprawdzania jego stanu technicznego. Pojazd posiadał ważne badania techniczne - następne badania dnia 16 czerwca 2017 r., był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej - polisa OC ważna do 11 października 2016 r., przebieg wynosił [...] km.

W dniu [...] września 2016 r. Burmistrz C., jako organ I instancji, wydał decyzję nr [...] w sprawie przeznaczenia pojazdu [...], o numerze rej. [...], będącego w posiadaniu H. do wykonywania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że mimo iż w danym dniu samochód jest niesprawny nie oznacza, że nie będzie naprawiony, tym bardziej, że jest eksploatowany do działalności spółki. Organ wyjaśnił nadto, że ustawodawca w treści § 25 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. z 2004 r. Nr 181, poz. 1872 ze zm.) przewidział, że mogą zaistnieć problemy z wywiązaniem się z obowiązku wynikającego z decyzji i określił, że w razie niemożności oddania przedmiotów świadczeń w określonym terminie i miejscu posiadacz jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym wójta lub burmistrza (prezydent miasta) oraz podać przyczyny uniemożliwiające ich oddanie. Nieuzasadnione uchylanie się od wykonania obowiązku świadczenia wskazanego w decyzji wiąże się zaś z sankcjami karnymi przewidzianymi w art. 227 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnośnie wniosku strony o wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 i § 3 k.p.a., organ wyjaśnił, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpiły przesłanki do wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja Burmistrza C. Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony jest realizacją wniosku Wojskowego Komendanta Uzupełnień w T. nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o przeznaczenie rzeczy ruchomych w ramach świadczeń rzeczowych na uzupełnienie etatowych potrzeb, planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Oznacza to, że posiadacz rzeczy ruchomej, na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza C. może być wezwany do wykonania świadczenia rzeczowego w czasie pokoju w związku ze sprawdzaniem gotowości mobilizacyjnej, natomiast w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny posiadacz jest obowiązany przystąpić do wykonania świadczenia w terminie określonym w wezwaniu. Wnioski wojskowych komendantów są realizowane zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym z uwzględnieniem propozycji zawartych w tych wnioskach § 11 ust. 4 - Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju. Przygotowanie obrony Państwa polega na planowaniu w czasie pokoju i przeznaczaniu do wykorzystania na cele świadczeń rzeczowych nieruchomości lub rzeczy ruchomych w razie ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny. Zgodnie z art. 208 ust. 1 powołanej ustawy, na osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony państwa. Katalog praw i obowiązków posiadacza rzeczy, wobec którego wydano decyzję o przeznaczeniu do wykonania świadczeń rzeczowych planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju. Obowiązek świadczeń na rzecz obrony RP należy do wszystkich obywateli i jednostek organizacyjnych bez względu na formę własności przedmiotów świadczenia lub wielkości zakładu pracy. Przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być jedynie te środki transportowe, maszyny i inny sprzęt określone w art. 208 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Samochód będący przedmiotem świadczeń nie mieści się w żadnej z kategorii określonej w treści art. 208 ust. 4 ustawy, zatem wniosek posiadacza o zwolnieniu go z obowiązku świadczenia na rzecz obrony RP jest bezzasadny. W konsekwencji, organ uznał, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z prawem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła skarżąca – H. w C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

-art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., przez niezbadanie zarówno przez organ I instancji, jak i organ II instancji stanu technicznego samochodu marki [...] o numerze rej. [...] i w konsekwencji błędne ustalenie, że pojazd ten jest przydatny na potrzeby świadczeń rzeczowych na rzecz obrony wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

-art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezasięgnięcie przez organy opinii biegłego co do stanu technicznego pojazdu marki [...] o numerze rej. [...] w sytuacji, gdy ustalenie tego stanu wymaga wiadomości specjalnych, którymi organy nie dysponowały;

-art. 24 § 3 k.p.a. poprzez dopuszczenie do czynności podejmowanych w toku postępowania S. T., pracownika Wojskowej Komendy Uzupełnień w T., który jest osobą skonfliktowaną z jednym ze wspólników skarżącej i w związku z tym zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności;

-art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji na jakich dowodach organ II instancji oparł się wydając decyzję oraz przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności oświadczeniom R. K. składanym w toku postępowania, a dotyczącym stanu technicznego samochodu marki [...] o numerze rej. [...], które to postępowanie stoi w sprzeczności z zasadą przekonywania i utrudnia dokonanie kontroli legalności decyzji;

-art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. przez utrzymanie w mocy przez organ II instancji wadliwej decyzji organu I instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organy nie zbadały stanu technicznego zajmowanego pojazdu. Nie ustalono więc czy pojazd ten jest sprawny i czy nadaje się do wykonywania świadczeń, do których został przeznaczony przez organy. W konsekwencji, organy uchybiły przepisom postępowania administracyjnego. Ponadto skarżąca podkreśliła, że do udziału w czynnościach postępowania administracyjnego w sprawie dopuszczony został pracownik WKU S. T., z którym skarżący R. K. pozostaje w konflikcie. W związku z tym skarżąca zarzuca naruszenie art. 24 § 3 k.p.a. i podkreśla, że wskazany pracownik powinien zostać wyłączony od udziału w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto, zdaniem skarżącej, zaskarżone decyzje nie zawierają uzasadnienia faktycznego. Organy nie wskazały faktów, które zostały przez nie uznane za udowodnione, dowodów na których się oparły ani tym bardziej nie wskazały dlaczego odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniom R. K. o tym, że przedmiotowy pojazd jest niesprawny technicznie i nie nadaje się do wykonywania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony. Wspomniany brak stoi w sprzeczności z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz narusza zasadę przekonywania określoną w art. 11 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ nie podzielił zarzutów podniesionych przez skarżącą, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialną podstawę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2016.1534). W rozdziale 2 tej ustawy uregulowane zostały świadczenia rzeczowe w czasie pokoju.

Zgodnie z art. 208 ust. 1 tej ustawy, na urzędy i instytucje państwowe oraz przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony Państwa. Świadczenia rzeczowe mogą być wykonywane na rzecz Sił Zbrojnych, jednostek organizacyjnych stanowiących bazy formowania specjalnie tworzonych jednostek zmilitaryzowanych, jednostek organizacyjnych obrony cywilnej oraz jednostek organizacyjnych wykonujących zadania na potrzeby obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków (ust. 2). Przepis art. 208 ust. 1 powołanej ustawy wskazuje na fakultatywny charakter decyzji o przeznaczeniu określonej rzeczy jako świadczenia rzeczowego na rzecz obrony kraju, poprzez posłużenie się wyrazem "może" (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2013 r., II OSK 1654/12). Oznacza to, że ustawodawca pozostawił organom administracji publicznej pewien luz decyzyjny, co jednak nie oznacza, że wydane rozstrzygnięcie może być arbitralne. W przypadku decyzji uznaniowych na organie administracji publicznej ciąży w szczególności obowiązek dokładnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego oraz przekonującego uzasadnienia przyjętego rozstrzygnięcia.

O decyzyjnej formie przeznaczenia rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych stanowi art. 210 ust. 1 ustawy. Według tego przepisu, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1. Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy ruchomej oraz wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem (ust. 2). Przepis art. 210 ust. 2 cytowanej ustawy, nakazuje zatem sporządzenie uzasadnienia do wydanej decyzji.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej art. 215 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz.U. z 2004 r. Nr 181, poz. 1872) określony został:

1) tryb i zakres planowania i nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych, przeznaczania do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania;

2) rodzaje planów, zestawień i wykazów świadczeń rzeczowych prowadzonych przez wojewodę, terenowe organy administracji wojskowej, organy samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne, na rzecz których może być wykonywane świadczenie rzeczowe;

3) wzory decyzji administracyjnych, wniosków i wezwań w sprawach świadczeń rzeczowych;

4) tryb i zakres żądania oraz przekazywania informacji, o których mowa w art. 212 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej "ustawą";

5) tryb oddania, przyjęcia i zwrotu przedmiotu świadczeń rzeczowych oraz tryb dochodzenia roszczeń, o których mowa w art. 213 ustawy;

6) wykaz dobowych stawek ryczałtu za używanie poszczególnych przedmiotów świadczeń rzeczowych, o którym mowa w art. 214 ustawy.

W świetle przytoczonych przepisów, przeznaczenie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju odbywa się w trybie przepisów szczególnych - ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz rozporządzenia w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju.

W przedmiotowej sprawie skarżący kwestionuje poprawność przeprowadzonego postępowania, które w jego ocenie organ odwoławczy powinien zakończyć uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wadliwość postępowania skarżący upatruje w niezbadaniu przez organy stanu faktycznego pojazdu i uznanie, że jest on przydatny na potrzeby świadczeń rzeczowych (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), niezasięgnięciu przez organy opinii biegłego co do stanu technicznego pojazdu (art. 84 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a.), dopuszczeniu do czynności podejmowanych w toku postępowania S. T., pracownika WKU w T., w stosunku do którego zachodzą wątpliwości co do bezstronności (art. 24 § 3 k.p.a.), w braku uzasadnienia odpowiadającego wymogom przepisów prawa (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.). Stan faktyczny przedmiotowej sprawy potwierdza, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r. Komendant WKU w T. wystąpił o dokonanie zmiany we wniosku [...] z [...] października 2012 r. i wydanie nowych decyzji administracyjnych na nowe pojazdy. Wnioskodawca przedstawił pojazdy, które powinny ulec skreśleniu i w tym zakresie organ winien wydać decyzje uchylające oraz wskazał pojazdy, na które burmistrz winien wydać nowe decyzje. Wnioskiem został objęty m.in. samochód [...] nr rej. [...] , należący do H. w C.

Uprawnienia Komendanta WKU w T. do przeznaczenia świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju wynikają z § 5 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem wojskowy komendant uzupełnień - w związku z ćwiczeniami wojskowymi występuje do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) z wnioskiem o przeznaczenie nieruchomości lub rzeczy ruchomych na cele świadczeń planowanych do wykorzystania w czasie pokoju. Według § 7 rozporządzenia wzór wniosku, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

W ocenie Sądu, wniosek z dnia [...] grudnia 2015 r. Komendanta WKU w T., który nakazuje dokonanie zmian we wniosku [...] z [...] października 2012 r. i wydanie nowych decyzji został sporządzony na druku nieodpowiadającym wzorowi stanowiącemu załącznik nr 1 do rozporządzenia, co jest istotnym uchybieniem formalnym. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy obowiązuje wzór formularza wniosku o przeznaczenie nieruchomości lub rzeczy ruchomych na cele świadczeń planowanych do wykorzystania w czasie pokoju, to wnioskodawca ma obowiązek nim się posługiwać. Według wzoru określonego przez przepisy prawa wniosek powinien zawierać takie dane jak: nazwa jednostki organizacyjnej, termin dostarczenia/udostępnienia, miejsce dostarczenia/udostępnienia przedmiotu świadczeń, miejsce postoju jednostki organizacyjnej, potrzeba zobowiązania do wykonania świadczenia bez odrębnego wezwania na dzień, przeznaczenie i okres, przez jaki przedmioty świadczenia będą wykorzystywane, wstępne wyliczenia środków finansowych na realizację planowanych świadczeń rzeczowych, wyszczególnienie liczby przedmiotów świadczeń rzeczowych przewidzianych do oddania w używanie. Przepisy nie przewidują zmiany wniosku. Dopuszczalne jest natomiast uchylenie decyzji o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń, o czym stanowi § 13 rozporządzenia.

Należy również mieć na uwadze, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 208 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, dla wykonania niezbędnych świadczeń rzeczowych:

1) rodzaj i liczbę nieruchomości, które mogą być w tym celu w użytkowaniu w danym roku kalendarzowym,

2) rodzaj i liczbę rzeczy ruchomych, które w danym roku kalendarzowym mogą być w tym celu pobrane.

Limit świadczeń rzeczowych wykonywanych w 2016 r. na rzecz obrony Państwa został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z 6 listopada 2015 r. (Dz.U.2015.1919).

Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że oględziny pojazdu powinny zostać przeprowadzone przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną. Na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia, w toku postępowania administracyjnego wójt lub burmistrz (prezydent miasta) może dokonywać oględzin nieruchomości i rzeczy ruchomych, które, stosownie do zgłoszonych wniosków i własnych potrzeb, mogą być przedmiotem świadczeń. W oględzinach mogą uczestniczyć upoważnieni przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przedstawiciele organów wnioskujących o nałożenie świadczeń. Z przepisów ustawy ani rozporządzenia nie wynika, aby koniecznym było dokonywanie oględzin przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną. Oględziny w zasadzie dotyczą potwierdzenia faktów takich, jak stan utrzymania pojazdu, przegląd techniczny. Przepisy mówią o oględzinach, a nie o opinii biegłego rzeczoznawcy. W ocenie Sądu, pomocne na pewno byłoby, gdyby organ upoważniał do czynności określonych w § 8 osoby mające kwalifikacje w tym zakresie. Z akt sprawy wynika, że S. T. nie został dopuszczony przez skarżącego do przeprowadzenia oględzin (ark. 41 oświadczenie). Czynności obejrzenia pojazdu dokonał przedstawiciel organu i on sporządził protokół z przeprowadzonych oględzin rzeczy ruchomej z dnia [...] sierpnia 2016 r. (ark. 46). W dokumencie tym wskazano, że pojazd ma ważne badanie techniczne do 16 czerwca 2017 r. oraz polisę OC do 11 października 2016 r. podano stan licznika [...] km. Podano również w protokole oględzin, że według właściciela pojazdu, na dzień oględzin pojazd był niesprawny. W decyzji organu I instancji stwierdzono, że prowadzący oględziny w imieniu organu pierwszej instancji nie był w stanie zweryfikować osobiście, czy pojazd faktycznie jest niesprawny, gdyż nie posiada wiedzy z zakresu budowy i eksploatacji pojazdów. W piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. skarżący oświadczył, że sporny pojazd jest 14 letni.

W aktach sprawy jest skarga skarżącego skierowana do Wojskowej Komendy Uzupełnień na działania S. T. oraz wyrok Sądu Rejonowego w A. z dnia [...] sierpnia 2015 r., sygn. akt [...] , w którym skarżącego uniewinniono.

Sąd dokonując kontroli przedmiotowej sprawy uważa skargę za zasadną z innych powodów niż zostały przedstawione w jej treści. Organy nie zajęły stanowiska o przydatności pojazdu. Nie ustalono roku produkcji. Nie wyjaśniono czy pojazd jest sprawny. Skarżący wskazał na bardzo duży przebieg pojazdu oraz wiek 14 lat. Jeżeli organ zlecił oględziny pojazdu to powinien to udokumentować, posiłkując się również dokumentacją fotograficzną stanu pojazdu. Opisując stan utrzymania samochodu w protokole oględzin powinno opisać się karoserię, uszkodzenia zewnętrzne, tapicerkę, sfotografować przebieg. Czyniąc w ten sposób oględziny i utrwalając ich wynik dokumentacją fotograficzną organ umożliwiłby weryfikację stanu utrzymania pojazdu. Sam fakt, że nie ustalono czy pojazd jest sprawny przekreśla prawidłowość wydanej decyzji, ponieważ auto uszkodzone jest zbędne na cel przeznaczenia go do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony. W tej sytuacji należałoby skorzystać z § 9 ust. 1 rozporządzenia orzekając o nieprzydatności pojazdu na potrzeby świadczeń. W przypadku niesprawnego auta Burmistrz winien odstąpić od nałożenia obowiązku świadczenia i zawiadomić o tym organ wnioskujący o nałożenie świadczeń.

Uznaniowy charakter wydawanej decyzji, o której mowa w § 10 rozporządzenia powinien uwzględniać również obowiązek nałożony na organy w § 11 ust. 2 rozporządzenia. Przy wydawaniu decyzji, o których mowa w ust. 1, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) powinien mieć na względzie, w miarę możliwości, równomierne obciążenie obowiązkiem świadczeń wszystkich posiadaczy zamieszkujących lub mających siedzibę na obszarze gminy. Stanowiska w tym zakresie organ w ogóle nie zawarł w decyzji.

W rozpatrywanej sprawie organy nie były związane wnioskiem Wojskowego Komendanta Uzupełnień w T. Postępowanie wszczęte w oparciu o przepis art. 208 ust. 1 ustawy może, a nie musi, zakończyć się wydaniem decyzji pozytywnej dla organu administracji wojskowej. W przeciwnym razie, gdyby wniosek wojskowego komendanta uzupełnień był wiążący dla organu, to w zasadzie zbędne byłoby wydawanie rozważanej decyzji przez organy administracji cywilnej, skoro mogłaby ona jedynie powtórzyć treść wniosku organu administracji wojskowej. Konkluzja ta nie zmienia natomiast faktu, że organy administracji cywilnej nie są władne do pełnej weryfikacji celowości lub zasadności wniosku wojskowego komendant uzupełnień, który powinien być podmiotem najlepiej poinformowanym o potrzebach Sił Zbrojnych.

Niewykluczone jest również, że w okresie między złożeniem wniosku a jego rozpatrzeniem przedmiot świadczenia rzeczowego na rzecz obrony kraju utraci swoje pożądane właściwości, np. w wyniku awarii, uszkodzenia lub wypadku. Każdoczesne automatyczne orzekanie o przeznaczeniu danej rzeczy na świadczenie rzeczowe na rzecz obrony kraju byłoby zatem rozwiązaniem nie tylko pozbawionym podstaw normatywnych, lecz także nieekonomicznym.

Trzeba poza tym zauważyć, że brak szczegółowych wytycznych, jakimi należy się kierować przy wydawaniu rozważanych decyzji, nie zwalnia organów administracji publicznej z obowiązku dokładnej analizy stanu faktycznego. Mając na uwadze specyfikę poruszanych decyzji, nie można wprawdzie oczekiwać od organów administracji cywilnej i wojskowej przekazania wszystkich informacji związanych z obronnością państwa, które uzasadniały przeznaczenie rzeczy jako świadczenia rzeczowego na rzecz obrony kraju. Niemniej, organy wydające decyzję, o jakiej mowa w art. 210 cytowanej ustawy, powinny chociaż rozważyć w sposób ogólny, czy dany przedmiot nadaje się w ogóle do celów obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek ten w kontekście rozważanej sprawy oznacza co najmniej konieczność zbadania w sposób generalny, czy pojazd skarżących nadaje się do realizacji jakichś ogólnych zadań militarnych. Tylko w takim przypadku można bowiem uznać, że organy administracji publicznej skutecznie uchyliły się od zarzutu dowolności decyzji uznaniowej. Tymczasem przedstawiona kwestia nie była w ogóle analizowana w niniejszej sprawie przez organy administracji publicznej, co w konsekwencji obarcza wydane przez nie rozstrzygnięcia wadą. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7 ustawy k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej stoją w toku postępowania na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron poodejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jak wynika zarazem z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym wedle art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto, w poruszanej sprawie doszło również do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., stwierdzającego, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zarówno uzasadnienie decyzji organu I instancji, jak i decyzji organu II instancji nie zawiera bowiem żadnego elementu uzasadnienia faktycznego, a w szczególności brakuje jakiegokolwiek, choćby ogólnego, odniesienia się do kwestii zasadności przeznaczenia pojazdu skarżącej jako świadczenia rzeczowego na rzecz obrony kraju. Mając zarazem na uwadze uznaniowy charakter zaskarżonych decyzji, należy uznać, że naruszenie tych wymogów miało istotnych wpływ na wynika sprawy, co z kolei uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Powyższa argumentacja została również zaaprobowana w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 czerwca 2013 r., III SA/Lu 252/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 marca 2012 r., IV SA/Wr 780/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Wojskowy komendant uzupełnień wskazuje konkretne obiekty i sprzęt potrzebne na cele obronności, musi to jednak uczynić na wzorze wniosku określonym przez przepisy prawa. Zatem ocena celowości wniosku wojskowego komendanta uzupełnień jest oceną polegającą na sprawdzeniu czy dany sprzęt jest we władaniu danego podmiotu i czy wniosek spełnia prawem wymagane wymogi. Ocena przez organy przydatności samochodu marki [...] na rzecz obrony ma zatem charakter ograniczony, gdyż to wnioskodawca wskazuje sprzęt i jego właściciela.

Ponownie rozpoznając sprawę organ wezwie wnioskodawcę o złożenie wniosku na wzorze określonym przez przepisy prawa, przeprowadzi oględziny pojazdu według wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, wynik oględzin udokumentuje fotografiami stanu pojazdu, włączy do akt sprawy kopię dowodu rejestracyjnego. W szczególności organ ustali, czy pojazd jest sprawny oraz w miarę możliwości oceni, równomierne obciążenie obowiązkiem świadczeń wszystkich posiadaczy zamieszkujących lub mających siedzibę na obszarze gminy.

Z uwagi na powyższe, Sąd działając na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie 205 p.p.s.a.