Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 76/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 3 i 4, art. 15 ust. 4, art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: art. 87 i art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 18 ust 2 pkt 15
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy reprezentowanej przez Wójta Gminy z dnia 27 kwietnia 2019 r., nr XXXIII/166/06 w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej: § 4 ust. 2, § 5 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 oraz § 11 ust. 2 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzenia ścieków na terenie Gminy [...]; II. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

W dniu 27 kwietnia 2006 r. Rada Gminy Mełgiew podjęła uchwałę nr XXXIII/166/06, w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody, do której załącznik stanowi "Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Mełgiew" (Dz. Urz. Woj. Lub. nr 124, poz. 2111; dalej także: "regulamin").

W dniu 24 listopada 2013 r. Prokurator Rejonowy w Świdniku wniósł na powyższą uchwałę skargę do Sądu. Skarżący – domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały – zarzucił jej naruszenie art. 87 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: "Konstytucja"), art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.; dalej: "u.s.g.") oraz art. 19 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 3 i 4, art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz. U. nr 72, poz. 747 ze zm.; dalej także: "ustawa") oraz art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: "K.c."), wskutek podjęcia tej uchwały w sposób sprzeczny z prawem oraz z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego poprzez:

1. nieokreślenie w regulaminie minimalnego poziomu usług świadczonych przez odbiorcę w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków,

2. nieokreślenie w regulaminie technicznych warunków określających możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych i sposobu dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza oraz standardów obsługi odbiorców usług oraz warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe,

3. określenie w § 1 regulaminu definicji pojęć, którym posługuje się prawodawca i ustalających znaczenie określeń zawartych w ustawie,

4. zawarcie w § 3, 4 ust 4, 6, 8 ust. 1, 12, 13-16, 25-26 i 35 regulaminu powtórzeń i modyfikacji przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. nr 26, poz. 257),

5. określenie w § 4 ust. 2 regulaminu zapisów ograniczających możliwość zawarcia umowy z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym,

6. określenie § 5 ust. 2-4 regulaminu warunków związanych z wygasaniem i rozwiązywaniem umów z odbiorcami,

7. określenie w § 11 regulaminu miejsca wydania rzeczy, które winno być regulowane postanowienia umownymi,

8. określenie w § 31 regulaminu sprzecznego z ustawą warunku odmowy przyłączenia do sieci,

9. ograniczenie w § 37 regulaminu odpowiedzialności dostawcy za niezawodne działanie wodomierza,

10. określenie w § 23 ust. 3 obowiązków odbiorcy w zakresie usuwania awarii przyłączy,

11. określenie w § 38, 39 i 41 obowiązków odbiorców nie wynikających z ustawy,

12. naruszenie w § 45 regulaminu hierarchicznego systemem źródeł prawa.

Skarga ta została przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 2 lutego 2015 r. W odpowiedzi na skargę Gmina Mełgiew wniosła o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W ocenie Gminy zarzuty podniesione w skardze nie świadczą o tym, że zaskarżona uchwała narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. strona skarżąca zmodyfikowała treść zarzutów skargi, poprzez wyeliminowanie z jej treści sformułowania: "określenie w § 23 ust. 3 obowiązków odbiorcy w zakresie usuwania awarii przyłączy".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga Prokuratora Rejonowego w Świdniku jest częściowo zasadna.

Zaskarżona uchwała, jak wynika z jej treści, została wydana w oparciu o delegację ustawową określoną w art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków.

W świetle tego przepisu regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że zaskarżona uchwała narusza prawo w sposób istotny z powodu nieokreślenie minimalnego poziomu usług świadczonych przez odbiorcę w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Istotnie, jak wynika z powołanego art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy, regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków musi określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zauważyć jednak należy, że w rozdziale III regulaminu przyjętego zaskarżoną uchwałą, a zwłaszcza w jego § 8 i 9, określono "minimalny poziomu usług" realizowanych w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Z zarzutem tym powiązany jest zarzut naruszenia § 19 ust. 2 pkt 1 ustawy wskutek nieokreślenia wartości ciśnienia oraz jakości dostarczanej wody. Podkreślenia wymaga, że § 8 ust. 2 regulaminu wyraźnie wskazuje, że ciśnienie wody określają przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jakość dostarczanej wody winna zaś być zgodna z wymaganiami określonymi przez ministra zdrowia. Oczywistym jest więc, że przepis ten odsyła do aktów wyższego rzędu. Po pierwsze odwołuje się on do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Po drugie odsyłał do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. nr 203, poz. 1718 ze zm.), a obecnie do przepisów do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. nr 61, poz. 417 ze zm.). W ocenie Sądu, obowiązujące przepisy ustawy nie uniemożliwiają odwołania się w regulaminie uchwalanym przez radę gminy do odrębnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które określają jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Trafnie ponadto podniesiono w odpowiedzi na skargę, że choć art. 5 ust. 1 ustawy stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków, to ustawa nie wskazuje sposobu, w jaki ma nastąpić dookreślenie tych parametrów. To zaś prowadzi do wniosku, że określenie minimalnego poziomu świadczenia usług może nastąpić również poprzez zastosowanie techniki odesłania do innej grupy przepisów. Niewykluczone jest nadto uregulowanie tej kwestii każdorazowo w indywidualnej umowie zawieranej pomiędzy przedsiębiorstwem a odbiorcą. Powyższe, jak zasadnie wskazała Gmina, uznać należy za dopuszczalne w świetle art. 6 ust. 3 pkt. 1 ustawy, który stanowi, że umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, zawiera w szczególności postanowienia dotyczące ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia. Niewątpliwie do wskazanych warunków trzeba zaliczyć ciśnienie wody. Zasadnie również podniesiono w odpowiedzi na skargę, że takiemu rozwiązaniu nie stoi na przeszkodzie w szczególności to, że wszyscy odbiorcy indywidualni są zaopatrywani w wodę z tej samej sieci, a więc zarówno ciśnienie wody, jak i jej jakość, winny być jednakowe u wszystkich odbiorców.

Nie można również uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia art. 19 ust 2 pkt 8 ustawy, z powodu braku określenia minimalnych standardów obsługi odbiorców usług. Niewątpliwie regulamin określa te standardy w § 27 - § 30. Zgodnie bowiem z § 27 regulaminu, w strukturze przedsiębiorstwa dostawcy wyodrębnione zostaje stanowisko do spraw obsługi klienta. Dostawca, jak wynika z § 28 regulaminu, obowiązany jest do udzielania informacji (w tym informacji taryfowych) bądź na życzenie odbiorcy bądź z własnej inicjatywy. W razie wniesienia reklamacji dostawca ma obowiązek rozpatrzyć ją niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 5 dni (§ 29 regulaminu). W świetle zaś § 30 regulaminu dostawcę obowiązany jest do uprzedzenia odbiorców o przewidzianych zakłóceniach w realizacji usług oraz reguluje sposób odliczenia opłat za wodę i ścieki w przypadku gdy usługa nie jest świadczona powyżej 3 dni. Nadto, obowiązki informacyjne ciążące na dostawcy unormowano w § 10 regulaminu.

Sąd uznał także za nietrafny zarzut naruszenia art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy, poprzez brak określenia w regulaminie technicznych warunków określających możliwości dostępu do usług wodociągowo- kanalizacyjnych. Wskazać należy, że warunki przyłączenia do sieci reguluje rozdział V regulaminu, którego § 24 ust. 2 stanowi, że Urząd Gminy wydaje warunki techniczne przyłączenia do sieci po otrzymaniu wniosku od osoby ubiegającej się o przyłączenie się do sieci. W myśl zaś do § 24 ust. 3 regulaminu warunkiem przystąpienia do wykonywania robót przyłączeniowych jest wcześniejsze uzgodnienie dokumentacji technicznej z dostawcą. Z powyższymi przepisami powiązane jest uprawnienie dostawcy co do odmowy zawarcia umowy na dostawę wody lub odprowadzanie ścieków w sytuacji, gdy przyłącze wykonane zostało bez uzyskania zgody bądź zostało wykonane niezgodnie z wydanymi warunkami technicznymi. Unormowanie to nie narusza art. 6 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy.

W ocenie Sądu nie stanowi również podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały zarzut dotyczący zawarcia w szeregu przepisów regulaminu powtórzeń przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

Podkreślenia wymaga, że w świetle § 149 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908) w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych. W szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej.

Z przepisu tego wynika, że co do zasady nie jest dopuszczalne wprowadzanie w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa definicji pojęć ustawowych. Wykluczone jest zatem tworzenie na użytek takiego aktu normatywnego "konkurencyjnych" uregulowań względem zapisów ustawowych. Powołany przepis rozporządzenia nie wprowadza jednak zakazu powoływania w akcie normatywnym niższej rangi określeń ustawowych, nawet jeżeli prowadziłoby to do powtórzenia w całości lub w części przepisu ustawowego. Wykluczone jest jedynie "formułowanie definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych".

Nie budzi wątpliwości Sądu, że § 1, § 3, § 4 ust. 4, § 6, § 8 ust. § 1, § 12-17, § 25-26 oraz § 35 regulaminu nie tworzą konkurencyjnych, względem unormowań ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, definicji pojęć zawartych w tej ustawie bądź w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Nie można zatem twierdzić, by wskutek powtórzenia w regulaminie niektórych zapisów ustawy i rozporządzenia doszło istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w tej części.

Sąd uznał za nieuzasadnione także zarzuty skargi co do naruszenia art. 15 ust. 4 ustawy, wskutek uzależnienia możliwości przyłączenia do sieci od wyrażenia przez dostawcę zgody (§ 31 regulaminu). Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę wyrażenie "bez zgody dostawcy" winne być interpretowane w ten sposób, że zostało ono użyte w rozumieniu "samowolnie", "bez występowania o przyłączenie w drodze wniosku", "bez uzgadniania warunków technicznych". Mając to na uwadze zasadnie podniosła Gmina, że w świetle art. 15 ust. 4 ustawy dla możliwości przyłączenia do sieci konieczne jest spełnienie warunków określonych w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, a także istnienie technicznych możliwości świadczenia usług. Jednocześnie, w myśl art. 19 ust. 2 pkt. 4 ustawy, to właśnie wskazany regulamin winien określać warunki przyłączania do sieci. Oczywistym jest, że najczęściej warunkiem przyłączenia do sieci jest uprzednie wystąpienie z wnioskiem o przyłączenie oraz spełnienie wymagań technicznych odnośnie przyłącza. Z powyższego wynika, że kwestionowany w skardze § 31 regulaminu określa tylko jeden z warunków przyłączenia do sieci, o czym mowa w art. 19 ust. 4 ustawy, a zatem ten zapis regulaminu jest zgodny z art. 15 ust. 4 wskazanej ustawy.

Sąd nie stwierdził również, by § 37 regulaminu naruszał prawo w sposób istotny. Zgodnie z tym paragrafem, odbiorca powinien zapewnić niezawodne działanie wodomierzy i urządzeń pomiarowych przez ich odpowiednie zabezpieczenie przed uszkodzeniami, a także prawidłowe utrzymanie studzienki lub pomieszczenia, w którym są zamontowane. Niewątpliwie w świetle art. 15 ust. 2 i 3 ustawy, realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci; koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego ponosi przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a urządzenia pomiarowego - odbiorca usług. Z kwestionowanego przez stronę skarżącą zapisu regulaminu nie wynika, by "przerzucał" on na odbiorców usług koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego. Wspomniany zapis regulaminu należy rozumieć w ten sposób, że odbiorcy usług winni w takim stanie utrzymywać nieruchomość, na której znajdują się wodomierze i urządzenia pomiarowe, w tym dbać o należyty stan techniczny oraz o uniemożliwienie dostępu osobom trzecim (bez ich wiedzy), by urządzenia te zabezpieczyć przed uszkodzeniami. W ocenie Sądu, z takiego racjonalnego w istocie zapisu, nie można wyprowadzać tak daleko idących wniosków, jak uczynił to prokurator.

Sąd nie podziela zarzutu skarżącego w zakresie naruszenia przez zaskarżoną uchwałę hierarchicznego systemu źródeł prawa. Paragraf 45 regulaminu, zawarty w rozdziale IX, obejmującym "Postanowienia końcowe", stanowi, że "w sprawach nieobjętych niniejszym regulaminem obowiązują przepisy prawa, a w szczególności ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie ustawy". W ocenie Sądu, z tak sformułowanego postanowienia nie można wywodzić jego sprzeczności z prawem. Omawiane postanowienie zawarte w postanowieniach końcowych regulaminu, ma charakter jedynie informacyjny. Dlatego nie jest uzasadnione twierdzenie, że doszło do naruszenia art. 87 Konstytucji RP, zgodnie z którym źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1), zaś na obszarze działania organów, które je ustanowiły, również akty prawa miejscowego (ust. 2). Wbrew jednakże twierdzeniu skarżącego, kwestionowane w tym zakresie brzmienie zaskarżonej uchwały nie stanowi o pierwszeństwie jej stosowania jako aktu prawa miejscowego przed przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i przepisami wykonawczymi do tej ustawy.

Ponadto wskazać należy, że zarzuty skargi co do określenia w § 38, 39 i 41 regulaminu obowiązków odbiorców nie wynikających z ustawy, nie zostały szerzej wyjaśnione w uzasadnieniu skargi. Z § 38 i § 39 regulaminu wynikają jedynie obowiązki odbiorcy usług w zakresie: natychmiastowego powiadomienia dostawcy o wszelkich stwierdzonych uszkodzeniach wodomierza głównego lub urządzenia pomiarowego, a w szczególności o zerwaniu plomby oraz powiadomienia dostawcy o zmianach własnościowych nieruchomości lub zmianach użytkowania lokalu. W ocenie Sądu, nie można mówić, że tego rodzaju zobowiązania, w kontekście racjonalnego korzystania przez odbiorcę z usług w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzenia ścieków, świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, mają charakter oczywistych wymagań, jakie obciążają odbiorców. Ujęcie zatem w regulaminie tychże zobowiązań w istocie nie stanowi podstawy do nałożenia "nowego", dotychczas nieistniejącego zobowiązania. Każdy odbiorca, rozsądnie dbający o swoje interesy, powinien bowiem tychże zobowiązań dochowywać, niezależnie od "wpisania" ich do treści regulaminu.

Nie budzi natomiast wątpliwości, że wbrew twierdzeniom skargi § 41 regulaminu nie nakłada na odbiorców usług żadnych obowiązków. Wynika bowiem z niego jedynie, że dostarczający ścieki zobowiązany jest do natychmiastowego powiadomienia odbiorcy o wszelkich awariach lub zmianie jakości ścieków odbiegających od warunków umowy".

Zasadne były natomiast pozostałe zarzuty skargi.

Należy podkreślić, że w rozdziale 2 ustawy uregulowane zostały zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, które mają podstawowe znaczenie dla interpretacji pozostałych przepisów ustawy, w tym art. 19 ust. 2 ustawy wskazującego zakres przedmiotowy regulaminu. W art. 6 ust. 1 ustawy unormowano zasadę udzielania wspomnianych usług na podstawie pisemnej umowy zawieranej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Umowa ta musi określać w szczególności prawa i obowiązki jej stron (art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy). Z przepisu tego wynika zatem, że ustawodawca zdecydował, że to wola stron umowy ma decydujące znaczenie dla wyznaczenia zakresu "praw i obowiązków" zarówno przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, jak i odbiorców jego usług. Zdaniem Sądu, intencją ustawodawcy było pozostawienie stronom umowy o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej swobody w ustalaniu treści tej umowy, z uwzględnieniem wszakże pozostałych zasad ustawy. Oznacza to więc, że kwestie dotyczące m.in. określenia szczegółowych praw i obowiązków stron umowy, winny być uregulowane w umowie o świadczenie usług, a nie w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, będącym aktem prawa miejscowego. Określenie tych elementów przez radę gminy stanowi ingerencję w treść umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, do czego organ stanowiący zaskarżony akt nie jest upoważniony. Treść takiej umowy podlega przepisom prawa cywilnego, a podmiot zewnętrzny, jakim jest rada gminy uchwalająca regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, nie ma podstaw prawnych, aby na zapisy tej umowy wpływać. Sąd podziela zatem wyrażony w orzecznictwie sądowym pogląd, że przepisy prawa naruszają nie tylko te zapisy aktu prawa miejscowego, które wykraczają poza upoważnienie zawarte w delegacji ustawowej, ale również te, które zawierają ustalenia w kwestiach ustawowo przekazanych do regulacji umownej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2007 r., II SA/Wr 745/06, Lex nr 285125).

Jakkolwiek zatem w art. 19 ust. 2 ustawy wskazano na potrzebę uregulowania w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków praw i obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, to nie ulega wątpliwości, że przepis ten odczytywać należy w kontekście powołanych wyżej przepisów ustawy, a więc w taki sposób, by nie prowadzić do ich wzajemnej sprzeczności. Oznacza to, że szczegółowe obowiązki stron umowy winny być określone w umowie zawieranej na podstawie przepisów ustawy przez odbiorcę usług z przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym, nie zaś w regulaminie mającym charakter aktu generalnego i abstrakcyjnego.

Z tych powodów naruszają prawa w sposób istotny: § 5 ust. 2, 3 i 4 regulaminu, wskazujące warunki wygaśnięcia i rozwiązywania umów z odbiorcami oraz § 11 ust. 2 regulaminu określający miejsca wydania rzeczy w zakresie dostaw wody i odbioru ścieków.

Ponadto zasadny był zarzut co do tego, że zapisy § 4 ust. 2 regulaminu ograniczające możliwość zawarcia umowy z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, naruszają prawo w sposób istotny. Zgodnie z tym uregulowaniem, co potwierdza tekst zaskarżonej uchwały w brzmieniu zatwierdzonym przez Radę Gminy (k. 17 akt sądowych), przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jedynie w "uzasadnionych" przypadkach może (a więc nie musi) wyrazić zgodę na przyłączenie do sieci osobie korzystającej z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. W świetle zaś art. 6 ust. 4 ustawy, brak jest jakichkolwiek podstaw do różnicowania w tej kwestii osób, które są posiadaczami nieruchomości o uregulowanym i nieuregulowanym stanie prawnym. Ustawodawca wychodzi bowiem z założenia, że dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków nie może być uzależnione od tego, czy ktoś dysponuje tytułem prawnym do zajmowanej przez siebie nieruchomości. Z przepisu tego można zatem wyprowadzić wniosek, że wprowadza on zasadę niedyskryminacji w dostępie do systemu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków z uwagi na brak tytułu prawnego do nieruchomości. Tym samym odmienna regulacja zawarta w regulaminie jest sprzeczna z prawem.

Przeszkody do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały nie stanowi również art. 94 ust. 1 u.s.g. Przepis ten wprawdzie nie pozwala na stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy po upływie roku od dnia jej podjęcia, jednakże ograniczenie to nie dotyczy aktów prawa miejscowego. Zaskarżona uchwała, zgodnie z art. 19 ust. 1 zd. 2 ustawy, taki akt stanowi.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej: § 4 ust. 2, § 5 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 oraz § 11 ust. 2 regulaminu.

Należy zauważyć, że w ocenie Sądu, pomimo wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały we wskazanej wyżej części, nie ma przeszkód, by w pozostałej części uchwała ta zachowała moc obowiązującą.

Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu w pozostałej części.