Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 679/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 105 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w zakresie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe oraz odmowy przyznania płatności do bydła za 2020r.; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- ([...] złotych [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w [...] (Kierownik Biura), na podstawie art. 5-6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1341, dalej: upswb) oraz art. 104 i art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: Kpa), po rozpatrzeniu wniosku W. W. o przyznanie płatności na rok 2020:

- umorzył 1. postępowanie w sprawie przyznania płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) w części dotyczącej 19 zwierząt (o nr ident. wym. w dec.)

- odmówił płatności 2. do bydła na rok 2020 oraz

- przyznał:

1. jednolitą płatność obszarową – 2020 w wys. [...] zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wys. [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

2. płatność za zazielenienie – 2020 w wys. [...] zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wys. [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

3. płatność redystrybucyjną – 2020 w wys. [...] zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wys. [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

4. płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno – 2020 w wys. [...] zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wys. [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, a także

- przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wys. [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji, w części dotyczącej płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe organ wskazał, że [...] maja 2020 r. do Biura wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, w którym ubiegano się o przyznanie płatności związanej do gatunku bydło domowe. Wyjaśniono, że płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki z art. 7 ust. 1 i 2 upswb i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności. Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 upswb rolnikowi przysługuje płatność związana do zwierząt, jeżeli posiada przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, co najmniej 3 sztuki samic lub samców tego samego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy. Płatność do bydła, zgodnie z art. 16 ust. 3 upswb jest przyznawana maksymalnie do 20 sztuk zwierząt. W przypadku, gdy dane zwierzę z gatunku bydło domowe zostało objęte więcej niż jednym wnioskiem o przyznanie płatności związanej do zwierząt, zgodnie z art. 16 ust. 5a upswb, płatność tę przyznaje się temu rolnikowi, który, który złożył jako pierwszy wniosek o przyznanie tej płatności do tego zwierzęcia i są spełnione pozostałe warunki przyznania tej płatności. Kierownik Biura powołał nadto przepisy § 12 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 ze zm., dalej: rozporządzenie).

Odnosząc powołane przepisy do okoliczności sprawy organ wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności do bydła zadeklarowano 20 zwierząt z gatunku bydło domowe. Zgodnie z art. 105 § 2 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku o wycofanie części wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 postępowanie w sprawie płatności do wycofanych zwierząt umorzono. Deklarowana kwalifikowana liczba zwierząt z gatunku bydło domowe wynosi 0. Na podstawie kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 0.

Wyjaśniono też, że zgodnie z art. 30 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., s. 48, ze zm.) pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonych zwierząt. Mając to na uwadze organ stwierdził, że do płatności do bydła zatwierdzono 0 sztuk bydła. Dlatego należało odmówić przyznania płatności związanej do bydła. Ze względu zaś na fakt, iż zadeklarowana liczba zwierząt jest mniejsza niż 3 sztuki odmówiono płatności do bydła.

W. W. wnosząc odwołanie od powyższej decyzji w części, w jakiej odmówiono mu płatności do zwierząt, zażądał jej uchylenia. Wyjaśnił, że jako producent rolny był w posiadaniu zwierząt zgłoszonych do wniosku w terminie określonym w ustawie. Z uwagi na samodzielnie sporządzenie wniosku i konieczność wycofania zwierzęcia o nr [...], nie mając pełnej wiedzy w jaki sposób należało to zrobić, dokonał, jak się następnie okazało, błędnej operacji. W wyniku tego, nie będąc tego świadomy, działając w dobrej wierze i będąc przekonany, że działa prawidłowo, złożył oświadczenie o wycofaniu. Jego intencją było wycofanie tylko ww. zwierzęcia, które uprzednio zgłosił do płatności i pozostawienie w deklaracji pozostałych [...] sztuk zwierząt. Błąd w oświadczeniu nastąpił z powodu jego niepełnej znajomości i wiedzy w zakresie obsługi i sporządzania wniosku, a szczególności, jak prawidłowo należało wycofać zwierzę z uprzednio złożonego oświadczenia, a pozostawić [...] sztuk zwierząt uprzednio zgłoszonych do płatności. Podał, że zgłoszone do płatności [...] szt. zwierząt posiadał powyżej 30 dni od złożenia wniosku. Odwołujący zwrócił się o uwzględnienie powyższego zaznaczając, że aktualnie jego gospodarstwo jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej z uwagi na katastrofalnie niskie ceny zbytu żywca wołowego i wieprzowego oraz drastyczny wzrost cen środków do produkcji. Brak przedmiotowej dopłaty sprawi, że będzie miał ograniczone możliwości w pełni wykonać wiosenne prace polowe.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (Dyrektor Oddziału), po rozpoznaniu odwołania W. W., decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że organy orzekające, w myśl art. 6 Kpa, zobowiązane są do działania zgodnie z prawem. Postępowanie o przyznanie płatności jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu o wniosek zainteresowanego producenta, a decyzje w sprawie przyznania płatności Kierownik Biura wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku bądź jego zmianie. Organ odwoławczy wyjaśnił kwestie terminu złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich w 2020 r. Następnie zaznaczył, że to wnioskodawca każdorazowo decyduje o deklaracjach do płatności, w ramach jakich schematów pomocowych wnioskuje w danym roku o płatność i w jakim terminie, poprzez złożenie odpowiedniego wniosku wraz z wymaganymi załącznikami. Natomiast obowiązkiem agencji płatniczej jest weryfikacja, czy zostały spełnione wszystkie kryteria do otrzymania deklarowanej płatności. Składając wniosek za pomocą aplikacji eWniosekPIus producent po zalogowaniu, ma możliwość w dowolnej chwili podglądu wysłanego wniosku, jak również wydrukowania złożonego wniosku, jak i potwierdzenia przyjęcia wniosku.

Na podstawie danych zapisanych w bazie eWniosekPlus stwierdzono, że W. W. [...] maja 2020 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, który zawierał żądanie w ramach płatności do bydła dla [...] szt., a [...] maja 2020 r. złożył dwie zmiany do wniosku - w [...] złożył oświadczenie o zwierzętach wycofanych z płatności, obejmujące wcześniej zadeklarowane [...] szt. bydła, a w [...] złożył oświadczenie o zwierzętach wycofanych z płatności, wskazując wycofanie [...] szt. bydła. Zatem żądanie płatności do bydła stało się bezprzedmiotowe. W zmianie do wniosku producent wskazał deklarację obejmującej płatności do bydła, w której oświadczył, że wycofuje wcześniej zadeklarowane zwierzęta.

Organ II instancji podkreślił, że wnioskodawca składając wniosek oświadcza, że znane są mu zasady przyznawania płatności. To wnioskodawca odpowiada za to, jakie wniosek składa i w jakim terminie. Ponosi odpowiedzialność za informacje podane we wniosku, które powinny być zgodne ze stanem faktycznym, z żądaniami i jego wolą, a pracownik ARiMR nie ma podstaw do modyfikowania wniosku na podstawie własnego (subiektywnego) uznania.

Zgodnie z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z dnia 31 lipca 2014 r.) wniosek o płatność można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać na piśmie. Zgodnie z danymi zapisanymi w bazie zintegrowanego sytemu zarządzania i kontroli (spełniającego wymogi rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014), jak i w aplikacji eWniosekPlus, W. W. [...] maja 2020 r. złożył zmianę do wniosku, zgodnie z którą wycofał zadeklarowane pierwotnie do płatności wszystkie sztuki bydła. Zmiana ta jest ostatnim żądaniem wyrażonym przez wnioskodawcę.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że strona dokonała skutecznie czynności zmiany do wniosku, którą złożyła oświadczenie o wycofaniu z wnioskowanej płatności do bydła. Fakt ten znalazł odwzorowanie w rozstrzygnięciu. Urzędnicy ARiMR działają bezstronnie w oparciu o złożone dokumenty. Żądanie strony było jednoznaczne. Zasadność skutecznie złożonej zmiany, którą wycofuje część żądania, nie podlega ocenie organu. Fakt takiego wycofania skutkuje umorzeniem postępowania w zakresie, którego dotyczy. Sprawa nie podlega ocenie merytorycznej, bowiem strona wystąpiła z żądaniem wycofania, przed wydaniem decyzji w tej sprawie, a organy nie są uprawniane do negowania zasadności takiego żądania.

W instrukcji wypełniania wniosków na rok 2020 ([...]) znajdowały się zasady wypełniania wniosku. Znalazła się tam informacja, iż: "W przypadku, gdy rolnik chce złożyć zmianę do wniosku łub wycofać cześć wniosku należy zalogować się do aplikacji przejść do zakładki ROBOCZE. Jeżeli jest tam zapisany wniosek roboczy należy użyć opcji EDYTUJ" (...) W zakresie zastępowania lub wycofywania zwierząt wcześniej zgłoszonych do płatności do krów i płatności do bydła należy użyć odpowiednich opcji dostępnych we wniosku (WYCOFAJ/ZASTĄP). Następnie, po sprawdzeniu, czy dane we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym, należy ponownie wysłać wniosek do ARiMR. Wyświetli się on ze statusem "Przyjęty w zakładce WYSŁANE, jako Zmiana do wniosku. W zakresie wycofywania zwierząt wcześniej zgłoszonych do płatności do krów i płatności do bydła należy użyć opcji WYCOFAJ dla konkretnego zwierzęcia dostępnej w aktualizacji wniosku. Aplikacja wygeneruje Oświadczenie o zwierzętach wycofanych z płatności, jako załącznik do Zmiany do wniosku." Instrukcja zawiera też wskazówkę, aby przed wysłaniem wniosku, czy też zmiany do wniosku sprawdzić poprawność danych. W przypadku zmiany do wniosku zawarto informację: "Następnie, po sprawdzeniu czy dane we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym, należy ponownie wysłać wniosek do ARiMR. Wyświetli się on ze statusem "Przyjęty" w zakładce WYSŁANE, jako Zmiana do wniosku."

Dyrektor Oddziału podał, że producent rolny ma w dowolnym czasie dostęp do danych zapisanych w aplikacji eWniosekPIus i może w dowolnej chwili sprawdzić i wydrukować złożone dokumenty. W. W. [...] maja 2020 r. o godz. [...] wycofał [...] zwierząt wcześniej zgłoszonych do płatności do bydła. O godz. [...] wycofał [...] zwierząt wcześniej zgłoszonych do płatności do bydła. Zgodnie z zapisami zarówno w aplikacji eWniosekPIus, jak i w bazie zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli złożył on wniosek, a następnie zmianę do wniosku, którą wycofał wszystkie zwierzęta wcześniej zgłoszone do płatności do bydła. Wycofanie płatności do bydła złożono skutecznie.

Podkreślono, że do płatności bezpośrednich rolnik przystępuje dobrowolnie, a weryfikacja wniosku jest przeprowadzona zgodnie z danymi w nim zawartymi. Z przepisów wspólnotowych i krajowych wynika, że zasadniczo ustanowione przepisami warunki, dające prawo do płatności, muszą być spełnione przez tego rolnika, który się o te płatności ubiega. Zasadą jest, że udzielenie pomocy nie następuje z urzędu, a na wniosek rolnika. Rolnicy, którzy chcą skorzystać z prawa do płatności w pełnym zakresie powinni dostosować swoje działania do uregulowań prawnych. Decyzje w sprawie przyznania płatności ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku. To wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za informacje podane we wniosku, które powinny być zgodne ze stanem faktycznym, jak i z żądaniami i jego wolą, i to on odpowiada ostatecznie za dane w nim zawarte.

Dyrektor Oddziału skonstatował, że wniosek strony rozpatrzono w oparciu o podane w nim dane, a wycofanie wniosku znalazło odwzorowanie w skarżonej decyzji. Korzystanie z funduszy unijnych nie jest obligatoryjne, co powoduje, że na wnioskodawcach ciąży obowiązek prawidłowego przygotowania wniosku, złożenia go, zmian, czy też wycofania. Potraktowanie W. W. w sposób odmienny, aniżeli innych wnioskodawców, byłoby naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Wskazano, że organy orzekające nie negują faktu posiadania bydła przez wnioskodawcę, jednak brak skutecznego żądania w zakresie płatności do bydła w ramach wniosku na rok 2020 skutkuje brakiem przyznania płatności.

W. W. wniósł skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] zarzucając nieuwzględnienie w czasie panującej pandemii aktualnego ważnego interesu społecznego, jakim jest nałożony na ARiMR z mocy prawa obowiązek dbania o dobro materialne rolnika producenta. Skarżący podniósł, iż jakkolwiek organ odwoławczy fachowo poinformował go o prawach i obowiązkach i obszernie przedstawił zbiór przepisów krajowych i unijnych, które skarżący powinien znać, to nie odniósł się do argumentów przedstawionych w odwołaniu. Tymczasem skarżący wskazywał, iż zgłoszone przez niego 19 szt. zwierząt posiadał fizycznie 30 dni od dnia złożenia wniosku, były one zgłoszone do IRZ ARiMR i spełniały wszelkie wymogi. Podkreślił, że wszelkie podane przez niego informacje były zgodne z danymi Agencji w IRZ. Zdaniem skarżącego popełniony błąd w zmianie wniosku nie powinien wykluczać przyznania płatności związanej do zwierząt bydło domowe i płatności do bydła. Wskazał, że nawet w postępowaniu przed organami podatkowymi istnieje możliwość poprawy błędu, a organy ARiMR tego nie umożliwiają.

W odpowiedzi Dyrektor Oddziału wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z [...] maja 2021 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ nie temu nie sprzeciwił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Wziąwszy pod uwagę wniosek skarżącego i brak sprzeciwu organu, sprawę - na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 232 5 ze zm., dalej: Ppsa) - rozpoznano w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 3 § 1 Ppsa sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z 134 Ppsa sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny legalności wydanych w sprawie decyzji wymaga wyjaśnienia, że przedmiotem zaskarżenia W. W. uczynił ww. decyzje organów ARiMR w zakresie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe w części dotyczącej zwierząt (wymienionych wg nr ident. w decyzji Kierownika Biura z [...] stycznia 2021 r.) oraz odmowy przyznania skarżącemu płatności do bydła na rok 2020 r. Odwołanie od decyzji Kierownika Biura z [...] stycznia 2021r. skarżący wniósł bowiem w powyższej części, mając na względzie, że w pozostałym zakresie uwzględniono jego wniosek o przyznanie płatności na 2020, tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz przyznał stosowną kwotę zwrotu dyscypliny finansowej. W konsekwencji Dyrektor Oddziału wydając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura z [...] stycznia 2021 r. rozstrzygnął sprawę w części dla skarżącego niekorzystnej, zgodnie z zakresem wniesionego odwołania. Reasumując, Sąd – rozstrzygając w przedstawionych granicach sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa - nie badał prawidłowości ww. decyzji organów Agencji w zakresie przyznanych skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w tak zakreślonej kognicji i zakresie Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe oraz odmowy przyznania płatności do bydła za rok 2020 wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. Ppsa).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie budzi sporu stan faktyczny, a jedynie kwestia prawidłowości ustalenia rzeczywistej treści żądań wnioskodawcy zawartych w dokonanych [...] maja 2020 r. zmianach pierwotnego wniosku, złożonych za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus, które zdaniem organów wywołały skutek wycofania zasadniczej części wniosku o przyznanie płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe na rok 2020.

Podstawę prawną umorzenia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe stanowił przepis art. 105 § 2 Kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Ów przepis, stanowiący podstawę normatywną decyzji organu I instancji w omawianym zakresie, dopuszcza stosowanie zasady względnej dyspozycyjności, z pozostawieniem po stronie organu administracyjnego uznania co do umorzenia postępowania. Przepis art. 105 § 2 Kpa dopuszcza możliwość umorzenia postępowania administracyjnego, jeżeli łącznie istnieć będą następujące przesłanki: a) postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, b) wniosek o umorzenie składa strona, która żądała wszczęcia postępowania, c) inne strony nie zgłaszają sprzeciwu, d) umorzenie postępowania nie narusza interesu społecznego (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 491-492). W przepisie tym przewidziana jest odmiana umorzenia postępowania, które nie stało się (obiektywnie) bezprzedmiotowe, lecz stało się z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe dla strony postępowania, w tym sensie, że strona nie jest zainteresowana kontynuacją postępowania i uzyskaniem merytorycznego załatwienia sprawy w drodze decyzji (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowiak, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 627). Sąd w niniejszym składzie podziela te poglądy reprezentowane w doktrynie, zgodnie z którymi skoro podmiot (strona) jest dysponentem swojego żądania (wniosku), to może ten wniosek cofnąć i to w całości lub w części, która daje się jednoznacznie wyodrębnić.

W niniejszej sprawie organy uznały, że brak jest części przedmiotu postępowania z uwagi na wycofanie przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności w zakresie przyznania płatności do [...] sztuk bydła. W konsekwencji przyjęły, że skoro wniosek o przyznanie płatności do bydła opiewa na 1 sztukę bydła, to należy odmówić płatności w tym zakresie.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stanowisko organów ARiMR jest nieuprawnione. Nie ulega wątpliwości Sądu, że zamiarem skarżącego nie było wycofanie wniosku w zakresie przyznania płatności do bydła i rezygnacja z ubiegania się o przyznanie płatności w tym zakresie. Stwierdzić należy, iż skarżący w pierwotnym wniosku z [...] maja 2020 r. zadeklarował do płatności [...] sztuk bydła o podanych nr identyfikacyjnych. Następnie [...] maja 2020 r. dokonał zmian wniosku, które powinny – w ocenie Sądu – co najmniej wzbudzić po stronie organu I instancji istotne wątpliwości co do rzeczywistych intencji wnioskodawcy. Otóż, tego dnia działając przez aplikację eWniosekPlus skarżący o godz. [...] złożył oświadczenie o wycofaniu [...] zwierząt uprzednio zgłoszonych do płatności do bydła, by następnie o godz. [...] złożyć oświadczenie o wycofaniu [...] zwierząt, wcześniej zgłoszonych do płatności.

Zgodnie z przepisami art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz ust. 3 upswb płatności związane do bydła domowego są przyznawane rolnikowi maksymalnie do 20 sztuk bydła, jeżeli posiada samice lub samce tego gatunku których: wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy, przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, a liczba zwierząt objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki. Co istotne, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1149 ze zm.) to Agencja prowadzi rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych w systemie informatycznym.

Sąd powołał powyższe przepisy, aby wskazać, że Kierownik Biura mając wiedzę, że płatności do bydła przyznaje się rolnikowi, gdy liczba zwierząt objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności wynosi co najmniej 3, a także będąc podmiotem prowadzącym rejestr zwierząt gospodarskich (w tym bydła), a przez to mając z urzędu możliwość ustalenia liczby i numerów identyfikacyjnych bydła domowego, które na dzień złożenia wniosku były w posiadaniu skarżącego, powinien był wezwać stronę do wyjaśnienia dokonanych zmian. Z pewnością bowiem - w świetle art. 105 § 2 Kpa – nie można było przyjąć, że złożone przez wnioskodawcę dnia [...] maja 2020r. są na tyle czytelne, że ich treść wskazuje niezbicie na wolę strony cofnięcia wniosku w zakresie przyznania płatności do bydła.

Z niespójnych oświadczeń skarżącego z [...] maja 2020 r. wynikało bowiem, że z jednej strony cofa on wniosek w zakresie przyznania płatności do bydła, z drugiej zaś, cofając wniosek w zakresie 19 szt., ubiega się o przyznania płatności do 1 szt. bydła.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że z odwołania strony od decyzji Kierownika Biura jasno wynika, że wolą W. W. wyrażoną [...] maja 2020 r. (a więc w terminie do złożenia wniosku i ewentualnych doń zmian) nie było cofnięcie wniosku w zakresie przyznania płatności związanej do bydła w zakresie [...] lub [...] sztuk bydła, lecz co do 1 sztuki bydła o nr identyfikacyjnym [...] W tym stanie sprawy, organ I instancji, który uprzednio nie wyjaśnił intencji strony co do oświadczeń złożonych [...] maja 2020 r., powinien był zastosować przepis art. 132 § 1 Kpa, który określa, że jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Z pewnością bowiem na etapie wniesienia odwołania organy obu instancji nie mogły mieć wątpliwości, że intencją strony wyrażoną niejasno w zmianach wniosku w dniu [...] maja 2020 r. nie było cofnięcie wniosku w zakresie płatności do bydła na rok 2020, lecz jedynie cofnięcie go w zakresie 1 szt. bydła.

W kontekście powyższego Sąd nie podziela stanowiska Dyrektora Oddziału wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakoby skarżący nie wyraził skutecznie żądania w zakresie płatności do bydła w ramach wniosku na rok 2020, co skutkuje brakiem przyznania płatności. Stanowiska organu II instancji nie usprawiedliwia również okoliczność, że instrukcja wypełniania wniosków na rok 2020, zamieszczona na stronie internetowej ARiMR zawiera wyjaśnienia również w zakresie zastępowania i wycofywania zwierząt wcześniej zgłoszonych do płatności do bydła.

W świetle powołanych przepisów prawa materialnego określających przyznania przedmiotowej płatności, wiedzy organów Agencji o stanie stada bydła skarżącego na dzień [...] maja 2020 r. kwalifikującego się do przyznania płatności, a także wyjaśnienia oświadczeń z [...] maja 2020 r. w toku postępowania odwoławczego, organy Agencji zobowiązane były uznać, że skarżący nie cofnął wniosku w tym zakresie.

W przedstawionej sytuacji, w ocenie Sądu, aby można było mówić o dopuszczalności umorzenia postępowania w świetle art. 105 § 2 Kpa, strona powinna wyraźnie i z własnej woli wycofać wniosek w omawianym zakresie. Jeżeli strona twierdzi, że jej intencją nie było wycofanie wniosku, to organ nie może wbrew temu uznać, że było inaczej. Sąd uznał za wiarygodne twierdzenia skarżącego, że zamierzał jedynie wycofać 1 szt. bydła. Skoro aplikacja eWniosekPlus ma służyć beneficjentom, aby usprawnić proces ubiegania się płatności, to skorzystanie z niej nie może być "pułapką" dla tych rolników, którzy nie poruszają się w niej właściwie i popełniają błędy prowadzące do wyboru opcji niezamierzonych, o tak definitywnie niekorzystnych skutkach (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 września 2021 r., wyrok WSA w Rzeszowie z 10 marca 2020 r., sygn. I SA/Rz 893/19, dostępne j.w.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i uwzględni wyjaśnienia skarżącego złożone w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazujące, że nie było intencją strony wycofanie wniosku o płatności do bydła w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Cofnięcie to - zdaniem skarżącego - nastąpiło tylko w zakresie 1 sztuki bydła o numerze identyfikacyjnym [...] W związku z powyższym organ I instancji zobowiązany będzie rozpoznać wniosek w zakresie, w jakim umorzył postępowanie i odmówił przyznania płatności do bydła na rok 2020 r.

Podkreślenia przy tym wymaga, że samo cofnięcie (zmiana) wniosku w zakresie płatności do bydła było w dokonanej dacie zmiany wniosku ([...].05.2020 r.) dopuszczalne, o czym świadczą przepisy art. 3 ust. 1 oraz art. 21 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, które określają, że w trakcie składania wniosku o przyznanie pomocy związanej z produkcją zwierząt gospodarskich beneficjent koryguje niepoprawne dane lub uzupełnia brakujące. W tym zakresie nie znajdował zastosowania art. 15 tegoż rozporządzenia, albowiem zmiana we wniosku została dokonana przed upływem ostatecznego terminu na złożenie wniosku, tj. przed [...] czerwca 2020 r., przedłużonego na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2020 r. (Dz. U. poz. 835).

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje naruszają przepis art. 105 § 2 Kpa, wobec braku podstaw do uznania, że skarżący cofnął wniosek w zakresie przyznania płatności do 19 szt. bydła na rok 2020. Z tego powodu Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 Ppsa – orzekł, jak w punkcie I. sentencji wyroku.

Na podstawie art. 200 Ppsa zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych w kwocie [...]zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi (pkt II. sentencji wyroku).