Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 589/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1, art. 114 ust. 1, art. 121 ust. 3, art. 141, art. 136
journal: Dz.U. 2002 nr 74 poz 676
law: Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 czerwca 2007 r. W. S. powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2004 r. sygn. akt II 789/04, uchylający wypowiedzenie jego stosunku służbowego w 2002 r., wystąpił z wnioskiem do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wyliczenie należnego wynagrodzenia za okres 27 miesięcy, tj. od [...] czerwca 2002 r. do [...] października 2004 r. oraz wypłacenie różnicy pomiędzy kwotą, którą otrzymał będąc na zasiłku dla bezrobotnych oraz pozostając w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę zawartej z innym pracodawcą, a tym co mógłby otrzymać będąc funkcjonariuszem ABW. Kolejnym pismem z dnia 9 sierpnia 2007 r. sprecyzował swoje żądanie wnosząc o wypłatę za w/w okres pełnego wynagrodzenia oraz innych świadczeń pieniężnych z należnymi ustawowymi odsetkami.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., utrzymanym w mocy rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Szef ABW odmówił wypłaty uposażenia oraz pozostałych świadczeń pieniężnych za wnioskowany okres z uwagi na fakt, że od dnia [...] lipca 2002 r. do [...] października 2004 r. nie istniał stosunek służbowy W. S. z ABW, bowiem status funkcjonariusza odzyskał on dopiero od dnia uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 789/04 z dnia 26 lipca 2004 r.

W wyniku złożonej przez W. S. skargi na rozkaz w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/07 uchylił zaskarżony oraz poprzedzający go rozkaz. W ocenie Sądu, stosunek służbowy W. S., wobec niezastosowania przez organ przy wypowiedzeniu w 2002 r. przepisu art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm., dalej jako ustawa o ABW oraz AW), tj. 6 – miesięcznego zamiast 1- miesięcznego okresu ochronnego z art. 230 ust. 4 w/w ustawy, ustał dopiero z dniem [...] grudnia 2002 r. Powyższe miało zaś wpływ na kwestię wypłaty świadczeń za okres od [...] lipca 2002 r. do [...] grudnia 2002 r.

Pismem z dnia 30 maja 2008 r. W.S., kolejny raz precyzując swoje żądanie, wniósł o wypłatę uposażenia oraz innych świadczeń za okres od [...] lipca 2002 do [...] października 2004 r.

Szef ABW działając na podstawie art. 114 ust. 1-2, art. 121 ust. 3 i art.122 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW rozkazem personalnym podjętym w dniu [...] lipca 2008 r. nr [...] odmówił wypłaty W. S. uposażenia za okres od [...] lipca 2002 do [...] października 2004 roku. Organ wskazał, że uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/07 nakazuje przeanalizować kwestie ustalenia prawa do uposażenia w odniesieniu do dwóch przedziałów czasowych, tj. od [...] sierpnia 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. oraz od [...] stycznia 2003 r. do [...] października 2004 r.

W odniesieniu do pierwszego z w/w okresów, Szef ABW zauważył, że autorytarne stwierdzenie WSA w Warszawie istnienia stosunku służbowego w podanym przedziale czasowym, nie zwalnia organu, przy ustalaniu prawa funkcjonariusza do uposażenia od zbadania, czy zaistniały wszystkie przesłanki do jego wypłaty, w szczególności zaś czy roszczenie jest nadal wymagalne. Jest to bowiem roszczenie o charakterze pieniężnym i jako takie, zgodnie z art. 122 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym stało się wymagalne. Podstawę do w/w roszczenia stanowi orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 45/02 z dnia 20 kwietnia 2004 r. Tak więc, z dniem publikacji w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. 12 maja 2004 r. stało się ono wymagalne i w konsekwencji rozpoczął swój bieg 3 – letni termin przedawnienia. Termin ten upłynął więc 12 maja 2007 r. i z dniem następnym przedmiotowe roszczenie stało się niewymagalne, wierzyciel może się bowiem uchylić od jego spełnienia bez ujemnych konsekwencji. Szef ABW nie dopatrzył się zaś jakichkolwiek okoliczności usprawiedliwiających stronę w opóźnieniu dochodzonego roszczenia.

Odnośnie drugiego przedziału czasowego, tj. od [...] stycznia 2003 r. do [...] października 2004 r., organ zauważył, że zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/07, stosunek służbowy W. S. ustał z dniem [...] grudnia 2002 r. Stosunek ten został reaktywowany dopiero z dniem [...] października 2004 r., nie ma więc podstaw do żądania jakichkolwiek świadczeń za okres od [...] stycznia 2003 r. do [...] października 2004 r.

W. S. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a podniósł, że ustalenie i wypłata uposażenia za okres od [...] lipca 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. była już przedmiotem ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia przez wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/07. Nadto zakwestionował możliwość powołania się przez organ na przedawnienie.

Szef ABW, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zmianami, dalej jako kpa ) oraz art. 114 ust. 1-2, art. 121 ust. 3 i art. 122 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ podtrzymując swoją dotychczasową argumentację podniósł, że za błędne należy uznać przekonanie W. S., iż wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/07 rozstrzygnął kwestię wypłaty jego uposażenia. Zdaniem organu, wyrok ten przesądził jedynie kwestię istnienia stosunku służbowego W.S. w okresie od [...] lipca 2002 r. do [...] grudnia 2002 r., pozostawiając organowi zbadanie czy i jakie znaczenie okoliczność ta ma dla ustalenia jego prawa do uposażenia. Szef ABW uznał, że stosunek służbowy W. S. ustał nie jak pierwotnie organ twierdził, z upływem miesiąca od daty zapoznania się funkcjonariusza z treścią rozkazu w przedmiocie zwolnienia, ale z upływem 6 miesięcy od tej daty, jak to wskazał w swoim wyroku WSA w Warszawie. Niemniej jednak roszczenie za ten okres uległo przedawnieniu, termin jego dochodzenia upłynął bowiem 12 maja 2007 r. Szef ABW wskazał, że konsekwentnie stał na stanowisku, iż wnioskowane roszczenie nie przysługuje W.S., dopiero zaś zapadły wyrok WSA w Warszawie nakazujący zastosowanie art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW rozstrzygnął kwestię istnienia roszczenia funkcjonariusza, dając organowi podstawę do rozważenia kwestii jego przedawnienia. Zarzut przedawnienia można jednak podnieść na każdym etapie postępowania, dopóki świadczenie nie zostało prawomocnie zasądzone.

Odnosząc się do okresu od [...] stycznia 2003 r. do [...] października 2004 r., organ podniósł, że WSA w Warszawie w swoim wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/07 nie kwestionował faktu, iż W. S. został przywrócony do służby dopiero z dniem uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 789/04. W konkluzji dodał, że formalne pozostawanie w stosunku służbowym samo przez się nie rodzi prawa do uposażenia i musi być dopełnione podjęciem tej służby faktycznie, bądź przynajmniej zgłoszeniem gotowości do jej podjęcia. Oświadczenie zaś o gotowości do podjęcia służby W. S. zgłosił dopiero w dniu [...] października 2004 r., deklarując możliwość podjęcia obowiązków służbowych z dniem [...] listopada 2004 r. z uwagi na konieczność rozwiązania stosunku pracy z innym pracodawcą.

W. S. działając przez swojego pełnomocnika – adwokata M. S. pismem z dnia 14 września 2008 r. złożył skargę na powyższe rozkazy personalne Szefa ABW, wnosząc o ich uchylenie w całości lub stwierdzenie ich nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił im naruszenie art. 7 kpa w związku z art. 122 ust. 1 w związku z art. 122 ust. 3 pkt. 1 ustawy o ABW oraz AW, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, art. 114 ust. 1-2, art. 121 ust. 3 i art. 122 ust. 1 oraz art. 50 ust. 1, art. 230 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 114 ust. 1 w związku z art. 115 i w związku z art. 118 ust. 1 i art. 228 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW a także art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że na Szefie ABW zgodnie z art. 7 kpa ciąży obowiązek działania zgodnie z prawem. Podniósł, że "organ winien w sprawie z urzędu już w 2002 roku wszcząć postępowanie i zakończyć je wydaniem decyzji zgodnej z żądaniem strony i obowiązującymi przepisami prawa, bowiem skarżący już 23 sierpnia 2002 r. żądał wszczęcia postępowania w jego sprawie, określenia miejsca wykonywania służby i dopuszczenia do budynku Delegatury". Ze względu na te okoliczności roszczenie skarżącego i bieg terminów przedawnienia uległy zawieszeniu (art. 122 ust. 3 pkt. 1 ustawy o ABW oraz AW). Organ z urzędu posiada bowiem wiedzę w zakresie oceny nielegalności podjętych działań Szefa ABW w roku 2002 i z następnych lat, zna również wykładnię organów wymiaru sprawiedliwości w zakresie błędnie zastosowanych przepisów i błędnych decyzji w podobnych sprawach. Żądanie wypłacenia należności dla skarżącego za okres 6 miesięcy 2002 roku jest zaś niewątpliwe wobec jednoznacznej linii orzeczniczej WSA w Warszawie i NSA. Wypłata tych świadczeń winna już dawno nastąpić ze względów prawnych, moralnych i etycznych. Organ niewłaściwie dokonał wykładni wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 45/02 stwierdzającej niekonstytucyjność przepisów art. 230 ust. 1 pkt. 2 i 7 ustawy o ABW oraz AW, które to przepisy stanowiły podstawę do rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym. Skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego była utrata mocy wiążącej art. 230 ust. 1 pkt. 2 i 7 ustawy o ABW i AW. Oznacza to, że stosunek pracy ze skarżącym ustał ( o ile ustał ) co najmniej nie w terminie jednego miesiąca od daty zapoznania się funkcjonariusza z treścią rozkazu ( art. 230 ust. 4 w/w ustawy ), tj. [...] lipca 2002 r., lecz w terminie określonym w art. 60 ust. 4 tej ustawy, tj. po upływie 6 miesięcy od daty jej wejścia w życie. Ten 6 miesięczny okres ochronny upływał zatem 29 grudnia 2002 roku i to dopiero z tym dniem stał się skuteczny rozkaz personalny o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego i zwolnieniu ze służby.

W dalszej części skargi wskazano, że Szef ABW powinien również ustalić dla skarżącego prawo do wypłaty uposażenia i dokonać jej za okres od 12 maja 2004 r. ( dzień publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ) do dnia [...] października 2004 r. Organ nie powinien kwestionować prawa skarżącego do ustalenia i wypłaty uposażenia za okres pomiędzy 26 lipca 2004 r. ( dzień wydania wyroku WSA w Warszawie uchylającego rozkazy w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w 2002 r. ) i dniem faktycznego dopuszczenia go do służby, tj. do [...] października 2004 r. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2004 r. wstrzymał bowiem wykonanie rozkazu z 2002 roku. Oznacza to, że już od dnia wydania wyroku, rozkaz o zwolnieniu W. S. ze służby nie podlegał wykonaniu, tym samym skarżący od tego dnia pozostawał w służbie.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, decyzja organu w zakresie dotyczącym okresu od [...] lipca 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. jest wadliwa bezwzględnie, bowiem ustalenie i wypłata uposażenia przysługującemu mu za ten czas zostało już przesądzone i rozstrzygnięte wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/07. Stosownie zaś do treści art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Odnosząc się do podniesionego przez organ zarzutu przedawnienia z art. 122 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, pełnomocnik skarżącego podniósł, że kwestia ta ma jedynie znaczenie procesowe – jako takie. Tym samym, Szef ABW nie kwestionuje zasadności prawnej żądania i obowiązku zapłaty, nie dokonuje jednak wypłaty uposażenia ze względów proceduralnych. Twierdzenia organu w tych okolicznościach, zdaniem pełnomocnika skarżącego, to oczywiste uznanie żądania strony co do zasady zgodnie z art. 122 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. Przedawnienie, zdaniem pełnomocnika skarżącego, mogłoby bowiem nastąpić w sytuacji, gdyby organ wydał decyzję co do należności uposażenia lub gdyby nie kwestionował czasu pozostawania w służbie W.S. Nadto, mogłoby mieć miejsce, gdyby w zakresie tak niesprzecznego czasu zatrudnienia, skarżący w okresie 3 lat od wymagalności tego uposażenia – właśnie tego uposażenia by nie pobrał.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Przy czym chodzi tu o takie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga rozpatrywana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy skarżącemu przysługuje prawo do uposażenia za okres przypadający po jego zwolnieniu ze służby w dniu [...] lipca 2002 r. do dnia [...] grudnia 2002 r., kiedy to zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/07 ustał jego stosunek służbowy. Sporne jest także, czy skarżącemu przysługuje prawo do uposażenia za okres od dnia 12 maja 2004 r. ( dzień publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego ) do 18 października 2004 r. ( dzień uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 789/04.), ewentualnie od dnia 26 lipca 2004 r.( dzień wydania wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 789/04) do dnia [...] października 2004 roku ( data poprzedzająca dzień zgłoszenia gotowości do podjęcia służby po wyroku WSA w Warszawie ).

Na wstępie należy zauważyć, że w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego z dniem [...] lipca 2002 r., skarżącemu wypłacono uposażenie do dnia [...] lipca 2002 r. Zgodnie bowiem z art. 121 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Tym samym, do rozstrzygnięcia w kwestii ewentualnie przysługującego skarżącemu "zaległego" uposażenia pozostaje okres od dnia 1 sierpnia 2002 r.

Za zasadny w niniejszej sprawie należy uznać zarzut organu dotyczący upływu terminu przedawnienia do wypłaty uposażenia za okres od 1 sierpnia 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. Sąd podziela bowiem pogląd organu, że podstawę do roszczenia skarżącego za okres 5 miesięcy 2002 roku stanowi orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego K 45/02 opublikowane w Dz. U. Nr 109, poz. 1159 w dniu 12 maja 2004 r. Data publikacji tego wyroku wyznacza datę wymagalności roszczenia, od której należy liczyć termin przedawnienia, o którym mowa w art. 122 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW. Zgodnie z tym przepisem, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Tak więc, 3 letni termin przedawnienia o którym mowa w w/w przepisie upłynął 12 maja 2007 r. Z dniem następnym, roszczenie skarżącego przekształciło się w roszczenie naturalne, od którego spełnienia wierzyciel może się uchylić. Wniosek zaś o wypłatę uposażenia skarżący złożył dopiero w dniu 20 czerwca 2007 r.

Jak zaś wynika z akt administracyjnych przekazanych Sądowi, W. S. nie podejmował wcześniej, wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, żadnych czynności przed szefem właściwej Agencji lub kierownikiem jednostki organizacyjnej tej Agencji, które byłyby przedsięwzięte bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia roszczenia albo zaspokojenia roszczenia, czyli takich, które przerywałyby bieg przedawnienia. Fakt złożenia w dniu 23 sierpnia 2002 r. skargi do sądu administracyjnego w związku z rozwiązaniem przez Szefa ABW stosunku służbowego, nie stanowił bowiem jego wniosku o wypłatę uposażenia. Działanie takie należy ocenić jedynie jako działanie skarżącego zmierzające do przywrócenia go do służby. Także powoływany przez niego fakt zgłoszenia żądania w dniu [...] sierpnia 2002 r. "wszczęcia postępowania w jego sprawie, określenia miejsca wykonywania służby i dopuszczenia do budynku Delegatury", również nie stanowił wniosku o wypłatę uposażenia. Nie mógł również stanowić jak podnosi jego pełnomocnik w skardze "zawieszenia biegu przedawnienia", bowiem bieg ten mógł się rozpocząć dopiero z dniem publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 45/02 co miało miejsce dopiero w dniu 12 maja 2004 r. Jak bowiem wskazano wyżej, właśnie data publikacji tego wyroku wyznacza datę wymagalności roszczenia, od której należy liczyć termin przedawnienia. Nie zaistniała więc, przesłanka z art. 122 ust. 3 pkt. 1 ustawy o ABW oraz AW. Za nietrafny należy uznać również zarzut zawarty w skardze, że doszło do oczywistego uznania przez organ żądania strony co do zasady zgodnie z art. 122 ust. 3 w/w ustawy, tj. uznania roszczenia które przerywa bieg przedawnienia.

Powołanie się przez organ na przedawnienie z powodu upływu terminu do dochodzenia wypłaty uposażenia za w/w okres należy więc uznać za skuteczne. Przedawnienie służy bowiem stabilności stosunków prawnych. Jego skutkiem jest brak możliwości zasądzenia objętego przedawnieniem świadczenia. Skutek ten następuje z mocy prawa wraz z upływem 3 letniego terminu z art. 122 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW. Wymagalne roszczenie przekształca się w zobowiązanie niezupełne, od którego spełnienia wierzyciel ma prawo się uchylić.

Jeżeli chodzi o odmowę wypłaty uposażenia za pozostały okres, tj. przypadający od dnia 1 stycznia 2003 r., stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie organu jest również prawidłowe. Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/07, stosunek służbowy W.S. ustał z dniem [...] grudnia 2002 r. Tym samym, od dnia następnego skarżący nie pozostawał już w służbie. Został do niej przywrócony na podstawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 789/04 uchylającego rozkaz z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz o zwolnieniu ze służby nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Wyrok WSA działa ex nunc, uchyla bowiem skutki tych rozkazów od dnia jego uprawomocnienia się, co miało miejsce w dniu 18 października 2004 r. Do dnia poprzedzającego dzień uprawomocnienia się wyroku WSA, rozkazy personalne Szefa ABW wywoływały więc skutki prawne (zwolnieniowe). Jedynie bowiem wyrok stwierdzający nieważność decyzji oznacza zniesienie jej skutków prawnych od momentu wejścia wadliwej decyzji do obrotu prawnego.

Wskazać również należy, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego samo przez się nie przywraca funkcjonariusza do służby, stwierdza jedynie niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego zwolniono funkcjonariusza ze służby. Tym samym, nie jest zasadne żądanie zawarte w skardze dotyczące ustalenia prawa do wypłaty uposażenia od dnia 12 maja 2004 r. ( dzień publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 45/02 ).

Zdaniem Sądu, nie jest również zasadne żądanie dotyczące ustalenia i wypłaty skarżącemu uposażenia od dnia 26 lipca 2004 r.( dzień wydania wyroku WSA w Warszawie uchylającego rozkazy w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w 2002 r. ). Argument skarżącego, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2004 roku (sygn. akt II SA/Wa 789/04), uchylający rozkazy personalne Szefa ABW, wydane w przedmiocie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego, wstrzymał wykonanie rozkazu z 2002 r., a tym samym od w/w dnia W. S. pozostawał w służbie nie jest trafny. Nie jest bowiem możliwym wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w sytuacji, gdy na dzień wydania wyroku została ona już wykonana. Wstrzymanie przez sąd w jego wyroku wykonania decyzji, oznacza jedynie, że nie może ona być wykonana w okresie od dnia jego wydania do dnia jego uprawomocnienia się. Nadto, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, z samego pozostawania funkcjonariusza w stosunku służbowym prawo do uposażenia nie powstaje.

Zgodnie bowiem z treścią art. 114 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie (ust. 2). Z kolei zgodnie z art. 121 ust. 3 tej ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Natomiast art. 141 ustawy daje podstawy do zawieszenia uposażenia w przypadku gdy funkcjonariusz opuścił miejsce służby, pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby.

Z zacytowanych przepisów wynika, że samo podejmowanie służby należy rozumieć jako zespół różnorodnych czynności i działań wykonywanych przez funkcjonariusza związanych z jego zadaniami, jak również gotowość do podejmowania tych czynności i zadań. Tak więc, podejmowanie służby jest nie tylko wykonywaniem różnych czynności i zadań, ale także pozostawaniem w gotowości do ich wykonania. Fakt tej gotowości musi być znany Agencji. Bezspornym jest, że od daty zwolnienia skarżącego, zaprzestał on wykonywania na rzecz Agencji jakichkolwiek czynności i zadań. Po zwolnieniu ze służby, już w dniu [...] lipca 2002 r. W. S. zarejestrował się jako bezrobotny z prawem do zasiłku od dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych utracił z dniem [...] października 2002 r. z powodu podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierownika ochrony w [...] sp. z o.o z siedzibą we W. Swoją gotowość do pełnienia służby po wydaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2004 roku (sygn. akt II SA/Wa 789/04) uchylającym rozkazy personalne Szefa ABW, wydane w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego, skarżący zgłosił dopiero w dniu [...] października 2004 r., deklarując możliwość podjęcia obowiązków służbowych z dniem [...] listopada 2004 r. z uwagi na konieczność rozwiązania stosunku pracy wiążącego go z innym pracodawcą ( umowa o pracę na czas nie określony z [...] sp. z o.o z siedzibą we W).

Podkreślić również należy, że treść art. 114 ust. 1 ustawy ABW oraz AW, nie może być rozumiana w ten sposób, że sam fakt mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe powoduje obowiązek wypłaty uposażenia w oderwaniu od wykonywania przez niego powierzonych mu zadań, czy obowiązków albo w oderwaniu od gotowości do podejmowania służby.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 94/01 (Lex nr 53775), uznając, że: "Pozostawanie funkcjonariusza Straży Granicznej w stosunku służby nie rodzi prawa do uposażenia", dokonał m.in. wykładni przepisów art. 103 i art. 130 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. Nr 78, poz. 462 ze zm.), których treść jest identyczna z treścią odpowiednio art. 114 i 141 ustawy o ABW oraz AW. Wskazany art. 141 ustawy o ABW oraz AW, wymieniając przesłanki zawieszenia funkcjonariuszowi prawa do uposażenia, wyraźnie wskazuje na związek pomiędzy prawem do jego otrzymywania, a wykonywaniem obowiązków służbowych.

O wspomnianym związku świadczy również treść art. 136 ustawy o ABW oraz AW, wedle którego w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania w dyspozycji Szefa ABW, funkcjonariusz otrzymuje uposażenie. Jedynie bowiem w takich przypadkach, pomimo niepodejmowania i niewykonywania obowiązków służbowych, prawo do otrzymywania uposażenia przysługuje. Warto wskazać, że podobne stanowisko, co do kwestii wypłaty uposażenia funkcjonariuszom ABW przywróconym do służby po stwierdzeniu wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. o sygn. akt K 45/02 niekonstytucyjności przepisów, stanowiących podstawę prawną wydanych w 2002 r. rozkazów personalnych Szefa ABW, zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1044/06 i wyroku z dnia 17 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 902/06.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.