Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1414/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, 145 par. 1 pkt 1 lit. "c", 200, 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6, 7, 8, 9, 11, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 124 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego S. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania S. K., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji mocą decyzji z dnia [...] roku przyznał S. K. płatność na rok 2009 w łącznej kwocie 33.629,32 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 19.543,27 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych w kwocie 12.728,98 zł i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 1.357,07 zł.

Po rozpoznaniu odwołania S. K., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). Stosownie do treści art. 7 ust. 1 w/w ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 (w związku z art. 146 ust. 2 tego rozporządzenia), jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek, przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Składając wniosek o przyznanie płatności rolnik określa powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę do przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. W toku kontroli administracyjnej zadeklarowana przez rolnika powierzchnia jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ma na celu jednoznaczną, w skali kraju, identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrola jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie określonych, potencjalnych beneficjentów. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 (uprzednio art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003). Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. W systemie informatycznym zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej - tzn. działki ewidencyjnej a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska itp.), których granice są określone na podstawie ortofotomapy. Dostępna w powyższym systemie ortofotomapa cyfrowa tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Jednocześnie organ podkreślił, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich (art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009), na podstawie, której wyznaczana jest powierzchnia PEG, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). A zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że w systemie informatycznym powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza wyznaczona dla działki ewidencyjnej Nr [...], na której położona jest zadeklarowana przez rolnika działka rolna G wynosi 0,66 ha, tj. o 0,02 ha mniej niż zadeklarowana przez stronę. Dlatego też w treści decyzji organu I instancji wyłączono z płatności 0,02 ha działki rolnej G.

Nadto organ I instancji wyłączył z płatności obszary, dla których zastosowano podczas kontroli na miejscu kod nieprawidłowości DR 10 tj. części powierzchni działek o Nr ewid. [...] i [...]. W tym zakresie organ wskazał, iż w gospodarstwie producenta rolnego została przeprowadzona w dniu 8 sierpnia 2006 roku kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. W trakcie kontroli stwierdzono, iż na części działki Nr ewid. [...] i [...] tj. na działkach rolnych odpowiednio H oraz J, cała powierzchnia działki rolnej nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, co skutkuje trwałym wykluczeniem działek z płatności. Zdaniem organu stwierdzone nieprawidłowości dokumentują wykonane zdjęcia, na których wyraźnie widać, iż uprawa (w roku 2006 – rośliny okopowe/pastewne) nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Organ podkreślił, iż na tych zdjęciach widać m. in. zakrzewienia. Ponadto organ podniósł, iż w przypadku zastosowania kodu DR10 inspektorzy dokonują oceny całokształtu zaobserwowanych nieprawidłowości, natomiast wykonane zdjęcia mogą w pełni nie odzwierciedlać zastanego stanu działki rolnej. W ocenie inspektorów terenowych uprawa na tej działce nie była utrzymywana w dobrzej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku. Z tego też względu w rozpatrywanej sprawie włączono z płatności powierzchnię 2,45 ha działki rolnej H z powierzchni maksymalnej ustalonej na podstawie systemu informacji geograficznej.

Organ wskazał także, że dla działki rolnej oznaczonej J, położonej na części działki Nr ewid. [...], podczas kontroli również nie zaobserwowano rośliny deklarowanej we wniosku i stwierdzono – co obrazuje zdjęcie – wieloletnie zadrzewienie. Skutkuje to zastosowaniem kodu nieprawidłowości DR10. Dlatego też podobnie jak dla działki rolnej H, z powierzchni maksymalnej działki Nr ewid. [...] wyłączono obszar, dla którego zastosowano kod DR10 tj. 0,13 ha.

Jak następnie wskazał organ, raport z kontroli jest dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołane do tego organy i stanowi dowód w sprawie. Został on podpisany przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli oraz osobę kontrolowaną, ustalenia zawarte w jego treści w sposób bezsporny opisują rzeczywistość, na okoliczność której udokumentowania został sporządzony.

Zgodnie z art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, do celów przyznania pomocy w ramach systemów jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 roku. Zgodnie z tym przepisem, powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego (w tym m. in. Polski), objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 roku utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji.

W odniesieniu do działek rolnych oznaczonych jako O i P organ napisał, że zostały one wyłączone z płatności z uwagi na niespełnienie warunku minimalnej powierzchni pojedynczej działki rolnej tj. 0,10 ha zgodnie z art. 2 pkt 1 powoływanej ustawy. Działki te mają powierzchnię odpowiednio 0,06 ha i 0,04 ha.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ wskazał, że do jednolitej płatności obszarowej na 2009 rok zostały zgłoszone grunty o powierzchni 44,57 ha. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej tymczasem wynosi 42,5628 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 2,01 ha, co stanowi 4,72% powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji Nr 796/2004, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdział l sekcja 2 i 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 i w tytule IV rozdział 10c rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 tegoż rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Z uwagi na okoliczność, iż przedeklarowanie wyniosło 4,72 %, płatność została pomniejszona o dwukrotną stwierdzoną różnice w wysokości 2.035,22 zł (tj. 2 x 2,01 ha x 506,98 zł). Stawka jednolitej płatności obszarowej za 2009 rok wynosi 506,98 zł na 1 ha gruntów rolnych (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2008 roku w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2009 rok (Dz. U. z 2009 roku Nr 188, poz. 1462). Jednolita płatność obszarowa wynosi zatem 19.543,27 zł.

W odniesieniu do ustalenia stawki uzupełniającej płatności obszarowej organ napisał, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie tej płatności to 41,67 ha. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła natomiast 39,6828 ha, zatem różnica między tymi powierzchniami wynosiła 1,99 ha, co stanowi 5,01% powierzchni stwierdzonej. Przepis art. 7 ust. 2 w/w ustawy uzależnia przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) od spełnienia przez rolnika warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO). Z uwagi na okoliczność, iż przedeklarowanie wyniosło 5,01 %, to na podstawie art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji Nr 796/2004, płatność została pomniejszona o dwukrotną stwierdzoną różnice w wysokości 1.416,75 zł. Stawka uzupełniającej płatności obszarowej wynosi 356,47 zł (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 roku w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 rok (Dz. U. Nr 188, poz. 1463). Uzupełniająca płatność obszarowa wynosi zatem 12.728,98 zł.

W dalszej kolejności, w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) organ wyjaśnił, że powierzchnia zgłoszona we wniosku obejmuje obszar 2,82 ha, a powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła 2,70 ha. Różnica wynika z wyłączenia powierzchni działek rolnych O i P, gdyż nie spełniają one warunku minimalnej powierzchni tj. 0,10 ha. Natomiast powierzchnia działki rolnej G ustalona została na podstawie danych zawartych w bazie referencyjnej Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) i wynosi o 0,02 ha mniej niż powierzchnia deklarowana. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosiła 1,65 DJP. Powierzchnia maksymalna gruntów to 5,50 ha. Powyższe ustalone zostało zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326). Powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej wynosiła 2,70 ha. Kwota przyznanej płatności to suma 1.357,07 zł (tj. 2,70 ha x 502,62 zł). Stawka uzupełniającej płatności obszarowej (płatności zwierzęcej) w kwocie 502,62 zł wynika z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 roku w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 rok (Dz. U. Nr 188, poz. 1463).

Podsumowując organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż decyzja I instancji narusza przepis art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym niemniej, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, zatem brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji.

W skardze do sądu administracyjnego S. K. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, gdyż jest ona dla niego bardzo krzywdząca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w przepisie art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym – stosownie do treści przepisu art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, uznając że decyzja organu II instancji i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżący ubiegał się o przyznanie płatności obszarowych (jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych) na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku Nr 170, poz. 1051 ze zm.).

Organy administracji – w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej – stosują bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń zgodnie z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, poz. 864).

Podkreślenia wymaga również to, iż przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu stosownym jest więc podkreślić, iż zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, w efekcie wydający decyzję powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego), działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego), w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), jak i dokonać wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego). W toku postępowania organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego). Powinien też mieć na względzie, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.

Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego sprawy należy stwierdzić, iż organ zarówno w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym postępowania kontrolnego, jak i w rozstrzygnięciu sprawy dopuścił się uchybień proceduralnych, czym naruszył wyżej powołane przepisy postępowania i naruszenia te mają mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniosek złożony przez skarżącego dotyczył przyznania płatności obszarowych do gruntów rolnych. Jak już była o tym mowa podstawę prawną decyzji wydanych w niniejszej sprawie stanowiła ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku Nr 170, poz. 1051 ze zm.) wraz z wydanym na podstawie delegacji ustawowej rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326). Ponadto zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują uregulowania wspólnotowe.

Analizując postępowanie organów w niniejszej sprawie należy wskazać, iż powodem przyznania skarżącemu płatności obszarowych w pomniejszonej wysokości było z jednej strony zawyżenie zadeklarowanej powierzchni działek rolnych, a z drugiej nie utrzymywanie działek rolnych w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 roku. Do obu przyczyn należy odnieść się oddzielnie.

Zgodnie z regulacją art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającej rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003, powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 roku utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji.

Jak z powyższego wynika ustalenia organu w zakresie utrzymywania działek rolnych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, stanowiły istotny element ustaleń organów, bowiem miały one znaczenie przy ocenie czy zachodzą przesłanki do przyznania płatności. Analizując działania, które podjęły organy dla wykazania powyższej okoliczności i jednocześnie oceniając wnioski, które zostały przez organ wyprowadzone z podjętych działań należy jednoznacznie powiedzieć, iż organy nie dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w powyższym zakresie, a wyprowadzone wnioski mają walor dowolności. W pełni uzasadnia to zarzut naruszenia wyżej przywołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności odnoszących się kwestii gromadzenia i oceny materiału dowodowego, w takim zakresie, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W szczególności należy wskazać, iż organy miały do rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych złożony w dniu 13 maja 2009 roku. Natomiast dla wykazania – wyrażonej w przepisie art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 – przesłanki utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku organy skorzystały z wyników czynności kontrolnych na miejscu wykonanych w dniu 8 sierpnia 2006 roku. Tak więc przedmiotem ustaleń w oparciu wyniki dokonanej kontroli był stan faktyczny, który istniał przed ponad trzema laty od daty przeprowadzonej kontroli. Mając chociażby na uwadze złożone i nie do końca przewidywalne procesy wegetacyjne roślin, wnioskowanie o stanie kultury rolnej określonej działki rolnej z perspektywy ponad trzech lat jest działaniem wymagającym szczególnej wiedzy i staranności. Natomiast dla wykazania tego, że określone działki rolne skarżącego (działki H i I) nie znajdowały się w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 roku organy przedstawiły dokumentację fotograficzną wykonaną podczas kontroli w dniu 8 sierpnia 2006 roku. W ocenie sądu nie jest to wystarczający dowód dla wyprowadzenia wniosku, że grunty rolne skarżącego ponad trzy lata wcześniej nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej. Owszem załączona dokumentacja fotograficzna stanowi czytelny dowód tego w jakiej kulturze rolnej znajdowały się fotografowane działki w dniu zrobienia zdjęć. Nie sposób jednak uznać poprzez prostą analogię, że w ten sam sposób wyglądały fotografowane działki ponad trzy lata wcześniej. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że wniosek o tym, że dwie działki skarżącego w dniu 30 czerwca 2003 roku nie pozostawały w dobrej kulturze rolnej pochodzi od osób dokonujących kontroli na miejscu. Organ nie wskazywał na kompetencje owych osób, ale należy mieć wątpliwości czy osoby te posiadały "wiadomości specjalne" w rozumieniu art. 84 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które są w ocenie sądu niezbędne są do tego aby móc w sposób kompetentny, w wątpliwych, niejednoznacznych sytuacjach, formułować wnioski w powyższym zakresie. Organ powielając powyższy wniosek i czyniąc z niego jeden z istotnych elementów wydanego rozstrzygnięcia nie powołał się na jakiekolwiek retrospektywne rozumowanie, które posługując się wiedzą specjalistyczną z zakresu wegetacji roślin potrafiłoby wykazać, że roślinność znajdująca się na zadeklarowanej działce rolnej istniała na tej działce już w dniu 30 czerwca 2003 roku i na skutek tego, że porastała ją, działka ta nie pozostawała wówczas w dobrej kulturze rolnej.

Konkludując należy wskazać, iż przedstawione w tym zakresie dowody są nieprzekonywujące, a poczynione przez organy ustalenie, że na dzień 30 czerwca 2003 roku dwie działki nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej należy uznać za dowolne. Dla zakończenia procesu dowodowego w tym zakresie zasadnym wydaje się dokonanie ustaleń w oparciu o inne dowody bowiem stosownie do treści przepisu art. 75 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym zakresie przydatne może okazać się zarówno dopuszczenie dowodu z zeznań świadka, jak i skorzystanie z wiadomości specjalnych, w rozumieniu art. 84 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w oparciu o ustalenia dokonane podczas kontroli na miejscu w dniu 8 sierpnia 2006 roku.

Natomiast zgoła odmiennie należy ocenić tą przyczynę w zmniejszeniu płatności, która odwołuje się do zadeklarowana przez rolnika większej powierzchni działek niż powierzchnia stwierdzona. Nie ulega wątpliwości, iż zadeklarowane we wniosku korygującym działki O i P (mające powierzchnię odpowiednio 0,06 ha i 0,04 ha) – wobec niespełnienia warunku minimalnej powierzchni pojedynczej działki rolnej, a więc 0,10 ha – zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm. ) zasadnie zostały wyłączone przez organ z płatności. Natomiast w odniesieniu do działki rolnej G, w stosunku do której organ stwierdził zawyżenie zadeklarowanej powierzchni o 0,02 ha skarżący nie sformułował jakiegokolwiek zarzutu, a sąd działając z urzędu także nie dopatrzył się w tym zakresie naruszeń prawa.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny uwzględnić podniesione wyżej okoliczności. Nie przesądzając wyników ewentualnego dalszego postępowania dowodowego należy wskazać, iż organy winny ustalić stan faktyczny sprawy w sposób nie budzący wątpliwości, tak aby ze zgromadzonego materiału dowodowego w sposób logiczny możliwe było wyprowadzenie wniosków stanowiących podstawę dla dokonania właściwej subsumcji. Wynik zaś prowadzonego postępowania organy winny uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 par. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne zapadłej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" przy zastosowaniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

O zasądzonych na rzecz skarżącego kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi orzeczono na mocy art. 200 i 205 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

K.O.