Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 174/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2 art. 15 art. 7 art. 77 art. 102 par. 3 art. 11
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w e Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Julia Szczygielska Asesor WSA Olga Białek /sprawozdawca/ Protokolant Paweł Kysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi Z. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji pierwszej instancji w sprawie nakazu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z zabudową logii oraz wymianą stolarki okiennej w budynku przy ul. L. [...] we W. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął w czerwcu 2003 r. – na wniosek H. K., właściciela nieruchomości położonej we W. przy ul. L. [...] – postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych wykonanych przez Z. P. w budynku znajdującym się we W. przy ul. L. [...]. Organ ustalił, że roboty te polegały na "zabudowie balkonu" w drodze montażu konstrukcji stalowej, na jej oszkleniu i wykonaniu pokrycia z blachy falistej oraz na wymianie okna plastikowego na drewniane.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 30 września 2003 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nakazał Z. P. wykonanie – w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania decyzji – następujących czynności: przedłożenia opracowań i dokumentów związanych z zabudową balkonu na pierwszym piętrze od strony ogrodu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej; przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego zabudowy tegoż balkonu z uwzględnieniem wykonanych robót budowlanych w zakresie wymienionej stolarki okiennej oraz przedłożenie orzeczenia technicznego dotyczącego poprawności wykonanych robót budowlanych i ich zgodności z warunkami technicznymi i obowiązującymi przepisami i normami.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało oprotestowane w odwołaniach złożonych przez H. K. i przez Z. P.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek strony – H. K. - w którym jednocześnie oznaczono jako przedmiot postępowania zabudowę balkonu i zmianę otworów okiennych. Natomiast organ pierwszej instancji z niewiadomych powodów pominął kwestię zmiany wielkości otworu okiennego i poprzestał wyłącznie na stwierdzeniu, że dokonano wymiany stolarki okiennej. Organ drugiej instancji stwierdził również, że nie przeprowadzono dowodu na okoliczność samowolnego powiększenia przez inwestora wymiarów okna i nie odniesiono się do tej kwestii w zaskarżonej decyzji, a więc słuszny jest zarzut odwołania, że decyzja pierwszoinstancyjna nie reguluje całości przedmiotu postępowania w sprawie. Podkreślił, że taka praktyka sprzeczna jest z obowiązującym prawem i powoduje konieczność wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.

W wyniku skargi wniesionej przez Z. P. przedstawiona wyżej decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA Wr 126/04.

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 138 i art. 134 k.p.a., gdyż mimo braku faktycznych podstaw do takiego działania, pozostawił poza zakresem swojej oceny odwołanie wniesione przez Z. P. Sąd podkreślił, że skoro organ odwoławczy nie stwierdził w stosunku do skarżącego uchybienia terminu do wniesienia odwołania, niedopuszczalności złożonego przez niego odwołania lub nie umorzył w stosunku do niego postępowania odwoławczego, to wniesiony przez niego środek zaskarżenia podlegał obowiązkowi merytorycznego rozpatrzenia w toku instancji i przedstawienia oceny zasadności powołanych w nim argumentów w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Podzielając przedstawione w skardze zarzuty, Sąd uznał też, że w istocie organ odwoławczy nie wyjaśnił w jakiej relacji pozostają ze sobą prace zrealizowane przez Z. P. w jego budynku mieszkalnym i przepisy ustawy Prawo budowlane. Z zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem jak organ orzekający kwalifikuje w ramach terminologii przyjętej przez wskazaną ustawę wykonane przez skarżącego prace, a tylko tak – zdaniem Sądu - można wykazać konieczność poddania tych prac rygorom przepisów ustawy Prawo budowlane i przewidzianym w niej sankcjom. Dodatkowo, w ocenie Sądu, jako wątpliwy jawił się podstawowy argument uzasadniający wydanie decyzji kasacyjnej wskazujący, że "decyzja organu pierwszej instancji nie reguluje całości przedmiotu postępowania". W wyroku zauważono bowiem, że organ pierwszej instancji nakładając obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego zalecił uwzględnić w nim wykonane roboty budowlane. Zdaniem Sądu, takie sformułowanie obligowało do uwzględnienia wszystkich robót budowlanych jakie zostały wykonane w celu umożliwienia wymiany stolarki okiennej. Poza powyższymi wskazaniami Sąd zalecił też aby organ odwoławczy, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, rozważył zasadność nadania statusu strony postępowania H. K., oceniając tę kwestię w odniesieniu do przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 lipca 2003 r.). Wyjaśniono, że przepis ten nie kreuje automatycznie każdego właściciela sąsiedniej nieruchomości na stronę postępowania prowadzonego w warunkach ustawy Prawo budowlane, gdyż każdorazowo ocenie właściwego organu powinien podlegać uzasadniony interes tej osoby, chroniony przepisami ustawy.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. po przeprowadzeniu ponownego postępowania odwoławczego i po rozpoznaniu odwołania H. K. i Z. P., decyzją z dnia [...], podjętą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie ze wskazaniem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2006 r. (II SA/Wr 126/04) podjął czynności wyjaśniające dla ustalenia, czy odwołujący się H. K. posiada przymiot strony postępowania. Organ podał, że na podstawie akt sprawy ustalił, że jest on właścicielem nieruchomości położonej we W. przy ul. L. [...] - sąsiadującej z nieruchomością na której znajduje się budynek w którym samowolnie wykonano roboty budowlane - a zatem zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, pozostaje w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Zdaniem organu powyższa okoliczność przesądza, że posiada on przymiot strony w prowadzonym obecnie postępowaniu. W dalszej części uzasadnienia - w zasadzie bez zmian - powtórzono argumentację zawartą w uchylonej przez Sąd decyzji, o tym, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym pominięto kwestię zmiany wielkości okna, nie przeprowadzono na tę okoliczność dowodu i nie odniesiono się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane właściwy organ może wydać decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przez wykonanie czynności – o których mowa w tym przepisie - należy rozumieć nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności faktycznych, które spowodują, że wykonana budowa będzie zgodna z prawem. Natomiast stosując przywołany przepis nie można ograniczyć się wyłącznie do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia określonej dokumentacji. Organ odwoławczy zauważył bowiem, że taki obowiązek może być nałożony postanowieniem o którym mowa w art. 81 c ust. 2 omawianej ustawy. Dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganej dokumentacji organ, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Odmienna interpretacja prowadziłaby zaś do sytuacji w której organ orzekający zostałby pozbawiony możliwości wydania decyzji merytorycznej na podstawie przywołanych przepisów. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadminstracyjnym (np. wyrok NSA z 1 grudnia 2003 r. IV SA 4526-4530/02). Oceniając decyzję organu pierwszej instancji w świetle tak rozumianych ww. przepisów, wojewódzki inspektor nadzoru wskazał, że pozostaje ona w sprzeczności z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ponieważ ogranicza się wyłącznie do nałożenia obowiązku przedstawienia przez inwestora określonych dokumentów. Również z tego względu należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.

W zakończeniu uzasadnienia zawarto zalecenie wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji "wątpliwości zawartych w uzasadnieniu niniejszej decyzji".

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. P. kwestionując ją w zakresie "nieuzasadnionego utrzymania statusu strony A i H. K.".

Uzasadniając zgłoszony zarzut strona skarżąca przypomniała zawarte w wyroku Sądu z dnia 24 stycznia 2006 r. (II SA Wr 126/04) wskazania, kierowane do organu odwoławczego, nakazujące rozważenie czy H. K. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Skarżący stwierdził, że – pomimo tych wskazań - organ odwoławczy w swojej decyzji automatycznie kreuje jego sąsiada na stronę postępowania ponieważ nie przedstawił oceny i uzasadnienia interesu osoby chronionej przepisami ustawy. Zauważył ponadto, że w toku postępowania odwoławczego na H. K. nałożony został obowiązek wykazania interesu prawnego potwierdzonego stosownymi dokumentami i ten obowiązek nie został wypełniony. W ocenie skarżącego decyzja wydana przez organ drugiej instancji pozostaje w sprzeczności z wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006 r., gdyż nie uzasadnia utrzymania w przedmiotowym postępowaniu statusu strony dla A. i H. K.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, przedstawiając argumentację tożsamą z argumentacją zawartą w kwestionowanej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi, organ podkreślił, że H. K. jako właściciel nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością inwestora pozostaje – zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy - w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego będącego przedmiotem niniejszego postępowania. W tym kontekście organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte pod rządami ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed jej nowelizacją która weszła w życie od dnia 11 lipca 2003 r. Nowelizacja ta wprowadziła zaś szczególne regulacje dotyczące ustalenia kręgu stron postępowania. W świetle dotychczasowych przepisów, oceny czy danej osobie przysługuje przymiot strony postępowania dokonywało się według art. 28 k.p.a. Przepis ten, status strony postępowania określał zaś bardzo szeroko. Zgodnie z zawartą w nim definicją przymiot strony, zarówno w postępowaniu o pozwolenie na budowę jak też w postępowaniu przed organami nadzoru budowanego obejmował, między innymi, właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką na której planowano lub zrealizowano inwestycję budowlaną. W związku z powyższym, w świetle przedłożonych materiałów dowodowych – zdaniem organu - H. K., posiada przymiot strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych (postanowień) uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu).

Realizując nałożoną funkcję kontrolną, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Po myśli przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest również związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Działając w granicach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania decyzji przepisów prawnych, stwierdził konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja z dnia [...], wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., którą uchylono w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organu.

Po myśli art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przywołana regulacja wprowadza zatem wyjątek od przyjętej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności, której istota wyraża się w tym, że organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie podejmowane przez organ II instancji na podstawie omawianego przepisu nie ma więc charakteru merytorycznego. Dla wydania prawidłowego orzeczenia kasacyjnego organ odwoławczy musi jednak wykazać w uzasadnieniu decyzji, że przesłanki pozwalające na zastosowanie wskazanego przepisu zostały spełnione.

W przypadku zaskarżenia tego rodzaju decyzji, również kontrola Sądu sprowadza się w głównej mierze, do oceny prawidłowości zastosowania przez organ przepisu art. 138 § 2 k.p.a.

Zaznaczyć jednak trzeba, że w rozpoznawanej sprawie Sąd nie mógł poprzestać wyłącznie na kontroli zasadności zastosowania przywołanego przepisu tylko ze względu na wskazane w nim przesłanki. Dla dokonanej oceny istotne było również, że zaskarżona decyzja wydana została w związku z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2006 r. o sygn. akt II SA/Wr 126/04 (prawomocnym z dniem 30 maja 2006 r.), w którym uchylono wcześniejszą decyzję odwoławczą DWINB z dnia [...] podjętą w przedmiotowej sprawie. Skutkiem przywołanego orzeczenia bowiem powrót do sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem uchylonego nim aktu, czyli na wstępny etap postępowania odwoławczego. To zaś obligowało organ II instancji do ponownego rozpatrzenia odwołania z uwzględnieniem ocen prawnych i wskazań wynikających z ww. wyroku.

Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem zaskarżenia. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji, do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku, jaki wcześniej zapadł w sprawie, narusza zasadę związania oceną i wskazaniami sądu i w konsekwencji oznacza, że podjęty akt jest wadliwy. Okoliczność tę sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie prezentowane jest też stanowisko, że naruszenie omawianej zasady przez organ administracji prowadzić musi do uchylenia zaskarżonej decyzji (por. np. wyrok NSA dnia 18 listopada 2005 r. II OSK 218/05, LEX nr 196673; wyrok NSA z dnia 19 października 1999 r., IV SA 1681/97, LEX nr 47848; wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., IV SA 527/97 LEX nr 47275 i inne).

Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji, również w aspekcie zachowania reguły wynikającej z art. 153 przywołanej ustawy, Sąd stwierdził, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. – wbrew przywołanemu przepisowi - nie zastosował się do wszystkich wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. w sprawie o syg. akt II SA Wr 126/04.

Dla skuteczności prowadzonego postępowania odwoławczego oraz dla oceny prawidłowości wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, szczególne istotne było zalecenie (jakie w ww. wyroku zawarł Sąd), rozważenia przez organ odwoławczy zasadności nadania statusu strony prowadzonego postępowania H. K.

Organ odwoławczy stwierdził, że wykonał to zalecenie, gdyż na podstawie akt sprawy ustalił, że H. K. jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której znajduje się budynek w którym wykonano kwestionowane roboty budowlane. Z tego faktu organ wywiódł, że zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane pozostaje on w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Ta okoliczność przesądza zaś, że posiada przymiot strony postępowania.

W ocenie Sądu przedstawiona argumentacja nie jest wystarczająca do uznania, że organ II instancji zgodnie ze wskazaniami zawartymi ww. wyroku przeanalizował czy odwołującemu przysługuje przymiot strony postępowania. Zauważyć należy, że Sąd zalecił organowi odwoławczemu odnieść rozważania dotyczące przymiotu strony do art. 5 Prawa budowlanego, wskazując konkretnie ust. 1 pkt 6 tego przepisu w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją która weszła w życie dniem 11 lipca 2003 r. Biorąc jednak pod uwagę, że w okresie pomiędzy wydaniem decyzji z dnia [...] (ocenianej przez Sąd według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania) a podjęciem zaskarżonej obecnie decyzji, wskazany w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. art. 5 ustawy Prawo budowlane został zmieniony ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), organ zobligowany był uwzględniając normę intertemporalną zawartą w tej ustawie (art. 2) odnieść kwestię statusu odwołującego się, do znowelizowanego brzmienia art. 5. Obecnie w przepisie tym, został zaś wyartykułowany obowiązek poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (art. 5 ust. 1 pkt 9).

Oceniając czy w świetle tego przepisu, odwołującemu H. K. przysługuje status strony, organ winien był w pierwszym rzędzie ustalić obszar oddziaływania obiektu posługując się definicją legalną tego pojęcia zawartą w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z przywołaną definicją, pod pojęciem tym należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Stosowanie przywołanego przepisu wymaga zatem po pierwsze, zidentyfikowania wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają przewidziane w definicji ograniczania (przepisami tymi mogą być np. przepisy określające warunki techniczne) po drugie, na bazie norm prawnych zawartych w tych przepisach wyznaczenia w otoczeniu obiektu terenu oddziaływania. Szczegółowe wyjaśnienie w jaki sposób został wyznaczony obszar oddziaływania obiektu powinien być zawarty w uzasadnieniu decyzji, gdyż obszar ten determinowany jest konkretnymi normami prawa materialnego i wynikającymi z nich ograniczeniami (które powinny być wskazane) a nie uznaniem organu. Po wyznaczeniu obszaru oddziaływania obiektu organ winien rozważyć – jeżeli faktycznie odwołujący się znalazłby się w tym obszarze – czy uzasadniony interes odwołującego się, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy, został naruszony. Aktualne pozostaje bowiem stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. (II SA/Wr 126/04), że "uzasadniony interes osób trzecich" (a obecnie konieczność poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich) nie kreuje automatycznie każdego właściciela sąsiedniej w stosunku do inwestora nieruchomości, na stronę postępowania prowadzonego w warunkach ustawy Prawo budowlane, bowiem każdorazowo ocenie właściwego organu powinien podlegać uzasadniony interes tej osoby chroniony przepisami przywołanej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie organ nie zawarł żadnych rozważań, ani w kwestii ustalenia obszaru oddziaływania obiektu, ani w kwestii ustalenia czy i jaki uzasadniony interes H. K. został naruszony, przyjmując tym samym – co słusznie zauważył skarżący – niejako automatycznie, że status strony wynika dla niego z faktu, że jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej. Dodatkowo, trzeba zauważyć, że w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych pierwszej i drugiej instancji, brak jest dowodów (dokumentów własnościowych, geodezyjnych lub oświadczeń właściwych osób) z których wynikałoby jaki jest tytuł prawny H. K. do nieruchomości sąsiedniej. Nie jest zatem jasne, na czym organ odwoławczy oparł swoje ustalenia w tym względzie.

Przedstawione uchybienia prowadzą też do naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak bowiem wcześniej zauważono, prawidłowe ustalania w kwestii statusu strony postępowania mogą potencjalnie rzutować (aczkolwiek nie muszą) nie tylko na ocenę legalności postępowania odwoławczego prowadzonego na skutek odwołania H. K. ale również na ocenę legalności wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji.

Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że DWINB nie uwzględnił również innych uwag zawartych w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r., II SA/Wr 126/04. Końcowa część uzasadnienia tego wyroku wyraźnie zaś wskazuje, że powinny być one uwzględnione przez organ odwoławczy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, że "WSA wskazał ponadto na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie w zakresie katalogu wykonanych robót budowlanych". Tak ujęte przez organ wskazanie Sądu nie znajduje jednak potwierdzenia w treści omawianego wyroku. Organ pominął natomiast, że Sąd wskazał, że uzasadnienie uchylonej decyzji nie wyjaśnia jak organ orzekający kwalifikuje w ramach terminologii przyjętej przez ustawę Prawo budowlane wykonane przez inwestora prace. Wyjaśnienie tej kwestii Sąd uznał zaś za konieczne, gdyż tylko w ten sposób można było wykazać konieczność poddania wykonanych prac rygorom ustawy.

W tej sytuacji, organ odwoławczy winien – po ustaleniu, że stan faktyczny nie uległ zmianie - wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji do jakiego rodzaju robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane należy zakwalifikować wykonane prace a następnie, zgodnie z tym ustaleniem, ocenić czy poddane są one rygorom - i którym - określonym w przepisach ustawy tego aktu, czy też może są zwolnione. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jednak odnoszących się do tych kwestii wywodów prawnych i ocen, co oznacza, że organ nie zastosował się do wcześniejszych wskazań Sądu.

Zauważyć również wypada, że jeżeli w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. poddano w wątpliwość twierdzenie organu odwoławczego, że decyzja organu pierwszej instancji nie reguluje całości przedmiotu postępowania, to ponowienie przez organ tego twierdzenia, wymagało uprzedniego szczegółowego rozważenia i oceny tej kwestii w kontekście przedstawionych przez Sąd wątpliwości. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika zaś aby organ w tym zakresie rozważał przedstawioną kwestię a poprzestał jedynie na powtórzeniu argumentacji zawartej w decyzji z dnia [...].

Niezależnie od poczynionych wyżej uwag wyjaśnić należy, że Sąd podziela zaprezentowany przez organ odwoławczy pogląd, iż określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tryb postępowania nie może stanowić podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku polegającego na przedłożeniu określonej dokumentacji i ekspertyz, gdyż przez nałożenie takiego obowiązku nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Za trafne i zgodne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych uznaje też stanowisko, że możliwość żądania przez organ nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 81 wskazanej ustawy. Niemniej jednak wobec omówionych wyżej uchybień wiążących się z naruszeniem zasady określonej w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i prowadzących w konsekwencji do naruszenia przepisów prawa procesowego, zaskarżona decyzja kasacyjna musiała zostać uznana za wadliwą. Niezastosowanie się do zaleceń sądu spowodowało, że organ odwoławczy podjął orzeczenie bez należytego wyjaśnienia i oceny przymiotu strony odwołującego się oraz bez zbadania przesłanek dopuszczalności prowadzenia postępowania na podstawie ustawy Prawo budowlane.

Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a., przy czym naruszenie tych przepisów – jak wykazano – mogło mieć istotny wpływy na wynik sprawy.

W ponownym postępowaniu właściwy organ zastosuje się w sposób ścisły do wskazań wynikających z wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. (II SA/Wr 126/04) oraz zawartych w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd - w przypadku uwzględniania skargi - art. 152 przywołanego aktu, zaś orzeczenie o kosztach swoje wsparcie znajduje w art. 200 wskazanej ustawy.