Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1212/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1187
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. spec. Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2016 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 roku nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...], reprezentowanej przez Burmistrza [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] - utrzymał w mocy ww decyzję Wojewody.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. przez Gminę [...] części nieruchomości Skarbu Państwa, położonej na terenie gminy [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr nr: [...] o pow. 0,2700 ha, [...] o pow. 0,2700 ha, [...] o pow. 0,0900 ha, [...] o pow. 0,0900 ha, [...] o pow. 0,1200 ha, [...] o pow. 0,1200 ha, [...] o pow. 0,1800 ha i [...] o pow. 0,2600 ha, uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej w Sądzie Rejonowym [...].

Burmistrz [...] wystąpił z dokumentacją do Wojewody [...] o stwierdzenie nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez gminę [...] na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst. jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 231, poz. 1700 ze zm.) własności części nieruchomości Skarbu Państwa szczegółowo opisanej w sentencji ww decyzji. Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r., znak: [...] Starosta [...] potwierdził, iż ww. działki gruntu do dnia 30 czerwca 2000 roku nie zostały przekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, natomiast z archiwalnego wypisu z ewidencji gruntów aktualnego w dniu 30 czerwca 2000 roku wynika, iż przedmiotowa część nieruchomości w przeważającej części powierzchni miała charakter rolny (użytki o symbolu R). Burmistrz [...] w piśmie z dnia 19 sierpnia 2013 r. znak: [...] wskazał, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego, zatwierdzonego uchwalą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] 1994 r. nr [...] obowiązującym w dniu 30 czerwca 2000 r. ww. działki położone były w terenie SFR - strefa rolna z zaznaczoną PE - powierzchniową eksploatacją surowców (100% powierzchni działki) oraz granicą ochrony sanitarnej i granicą ochrony pośredniej zbiornika [...]." Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, iż przedmiotem postępowania jest część nieruchomości, która zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, aktualnym w powyższej dacie - 30 czerwca 2000 roku, nie była przeznaczona na cele gospodarki rolnej a zatem nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek do stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez Gminę w trybie art. 13 ust. 2 wyżej cytowanej ustawy.

Odwołanie od ww. decyzji, wniosła Gmina [...], reprezentowana przez Burmistrza [...], zarzucając m.in. wybiórcze przeprowadzenie postępowania dowodowego i brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, a także nieuwzględnienie orzecznictwa Sądu Najwyższego. Rozpatrując niniejszą sprawę organ odwoławczy podniósł, że przesłanki nabycia własności nieruchomości przez Gminę w trybie ww. ustawy były spełnione, jeśli nieruchomości te, na dzień 30 czerwca 2000 r.:

1) stanowiły własność Skarbu Państwa,

2) nie były przekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub Agencji Nieruchomości Rolnych,

3) były nieruchomościami rolnymi wg art. 461 kodeksu cywilnego, oraz

4) przeznaczone były w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.

Przesłanka nr 1 była spełniona, gdyż jak wynika z księgi wieczystej nr [...], w dniu 30 czerwca 2000 r. właścicielem przedmiotowej części nieruchomości był Skarb Państwa.

Przesłanka ad 2 była spełniona, gdyż brak jest dowodu, aby sporne grunty byty przekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub do Agencji Nieruchomości Rolnych.

Przesłanka nr 3 również była spełniona, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawiera m.in. wypis z rejestru gruntów wraz z mapą, zgodnie z którym, sporne działki według stanu z dnia 30 czerwca 2000 r., oznaczone były jako grunty orne klasy RIVa, RIVb i RV

Natomiast przesłanka nr 4 nie została spełniona, bowiem zgodnie z ustaleniami powołanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] według stanu na powyższą datę, znajdowały się w terenie oznaczonym symbolem SFR - tj. strefa rolna z zaznaczoną PE - powierzchniową eksploatacją surowców oraz granicą ochrony sanitarnej. Natomiast brak spełnienia jakiejkolwiek przesłanki, w tym przypadku przesłanki nr 4, powoduje, że przedmiotowe grunty nie mogły stać się z mocy prawa własnością Gminy.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina [...] reprezentowana przez Burmistrza [...], zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7, 77 § I i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym:

- oparciu się jedynie na wypisie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy dla dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy niezbędne było dokonanie pogłębionej analizy kompletnego, obowiązującego na dzień 30 czerwca 2000 r. ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego uchwalą Rady Miejskiej w [...]z dnia [...] 1994 r. nr [...] wraz z załącznikami;

- dowolne i sprzeczne z planem zagospodarowania przyjęcie, iż działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na dzień 30 czerwca 2000 r. nie były przeznaczone na cele gospodarki rolnej pomimo tego, że znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem SFR - tj. strefa rolnicza;

- bezzasadne i sprzeczne z planem zagospodarowania uwzględnienia tzw. zaznaczenia PE, które nie ma jakiegokolwiek odniesienia ani w części tekstowej planu zagospodarowania, ani też w uchwale zatwierdzającej plan zagospodarowania;

- nieusunięcie sprzeczności w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności niewyjaśnienie znaczenia symbolu SFR oraz zaznaczenia PE na części graficznej planu zagospodarowania w kontekście części tekstowej planu oraz uchwały zatwierdzającej plan zagospodarowania;

b) art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji i niedostateczne, niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika na jakiej podstawie organ ustalił, że ww działki na dzień 30 czerwca 2000 r. nie były przeznaczone na cele gospodarki rolnej w sytuacji, gdy według części opisowej planu zagospodarowania tereny oznaczone symbolem SFR to tzw. strefa rolna - nie powołanie podstawy prawnej rozważań w tym zakresie oraz oceny dowodów;

c) art. 138 § 1 p. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy braki w postępowaniu dowodowym przed organem I instancji uzasadniały wydanie rozstrzygnięcia z art. 138 § 2 k.p.a.;

naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym w zw. z punktem VI i VII ww ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w zw. z art. 13 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż tzw. "zaznaczenie PE" na części graficznej planu zagospodarowania oznacza, iż tereny położone w strefie rolnej nie mają przeznaczenia na cele gospodarki rolnej, w sytuacji, gdy treść planu miejscowego takiego skutku nie przewiduje.

Wobec powyższego wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] w sprawie [...] w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...];

1) o dopuszczenie dowodu z powyższego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] wraz z załącznikami na okoliczność przeznaczenia działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na cele gospodarki rolnej terenów oznaczonych symbolem SFR - strefa rolnicza na dzień 30 czerwca 2000 r.

2) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto Skarżąca Gmina wniosła nadto o dopuszczenie dowodu z powyższego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] wraz z załącznikami na okoliczność przeznaczenia działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na cele gospodarki rolnej terenów oznaczonych symbolem SFR - strefa rolnicza na dzień 30 czerwca 2000 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy powołana część nieruchomości położonej na terenie gminy [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr nr: [...] o pow. 0,2700 ha, [...] o pow. 0,2700 ha, [...] o pow. 0,0900 ha, [...] o pow. 0,0900 ha, [...] o pow. 0,1200 ha, [...] o pow. 0,1200 ha, [...] o pow. 0,1800 ha i [...] o pow. 0,2600 ha, mogła być objęta reżimem prawnym ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2012 r. poz. 1187 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" i podlegać nabyciu przez Gminę W. z mocy prawa na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy. Odnosząc się do tego zagadnienia należały wskazać, że zakres przedmiotowy ustawy reguluje art. 1. Zgodnie z tym przepisem ustawa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do: 1) nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych; 2) innych nieruchomości i składników mienia pozostałych po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń; 3) lasów niewydzielonych geodezyjnie z nieruchomości, określonych w pkt 1 i 2. Z kolei przepis art. 13 ustawy przewiduje, że przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r. (ust. 1). Nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone (ust. 2). Nabycie nieruchomości, o których mowa w ust. 2, stwierdza wojewoda w drodze decyzji (ust. 4). Z powyższej regulacji wynika, że przy nabyciu z mocy prawa mienia przez właściwą gminę w trybie art. 13 ust. 2 ustawy istotne znaczenie ma stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu 1 lipca 2000 r. Dla niniejszej sprawy znaczenie miało zatem to, czy przedmiotowe działki ewidencyjne stanowiące część opisanej wyżej nieruchomości w dniu 1 lipca 2000 r. były przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Z bezspornych ustaleń wynika, iż zgodnie z powołanym planem Gminy [...] obowiązującym w dniu 30 czerwca 2000 r. ww. działki położone były w terenie SFR - strefa rolna z zaznaczoną PE - powierzchniową eksploatacją surowców (100% powierzchni działki) oraz granicą ochrony sanitarnej i granicą ochrony pośredniej zbiornika [...]. Zatem rację należało przyznać Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że sporna nieruchomość nie podlegała reżimowi art. 13 ust. 2 ustawy, ponieważ nie spełniała ww przesłanki formalnej, albowiem nie była w powyższym planie przeznaczona na cele gospodarki rolnej. Spełnianie przez nieruchomość warunków pojęcia nieruchomości rolnej zdefiniowanego w art. 461 k.c. nie oznacza, że w każdym przypadku nieruchomość rolna objęta jest zakresem przedmiotowym ustawy. Konieczne jest, o czym już była mowa, położenie nieruchomości na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Nie ulega wątpliwości, że wymóg ten w niniejszej sprawie nie jest spełniony, gdyż nawet skarżący nie kwestionuje faktu, że miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] 1994 r. nr [...] przewidywał w dniu 1 lipca 2000 r., że ww działki ewidencyjne znajdowały się w terenie oznaczonym symbolem SFR - tj. strefa rolna z zaznaczoną PE - powierzchniową eksploatacją surowców oraz granicą ochrony sanitarnej. A zatem ta część nieruchomości nie była przeznaczona w planie na cele gospodarki rolnej. W świetle powyższego nieuprawnione jest twierdzenie skarżącej, że przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 1 pkt 1 ustawy. To czy przedmiotowa nieruchomość była i jest nadal wykorzystywana rolniczo nie mogło być przedmiotem ustaleń organów w tej sprawie, gdyż nie była to okoliczność niezbędna i konieczna do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania normy art. 1 pkt 1 ustawy. Jak już wskazano wyżej, organy w przedmiotowej sprawie zobowiązane były ustalić czy sporna nieruchomość na dzień 1 lipca 2000 r. spełniała warunek nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego i ten warunek spełniła oraz czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego położona była ona na obszarze przeznaczonym na cele gospodarki rolnej. Tego ostatniego warunku nieruchomość nie spełniała i stąd też w ocenie Sądu organy obu instancji słusznie uznały, że położenie spornej nieruchomości w strefie rolnej nawet gdyby faktycznie była wykorzystywana rolniczo nie miało znaczenia w sprawie, ponieważ powyższe nie przesądzało o jej przeznaczeniu w planie zagospodarowania przestrzennego.

Na marginesie należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 106 §3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) z dnia 30 sierpnia 2002 r., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jednakże w sprawie niniejszej po pierwsze okoliczność powołana w skardze stanowiąca podstawę uwzględnienia wniosku dowodowego została wykazana w postępowaniu administracyjnym a po drugie niezrozumiałe jest w ocenie Sądu stanowisko skarżącej, w sytuacji kiedy z jej pisma z dnia 19 sierpnia 2013 roku skierowanego do Wojewody [...] jednoznacznie wynika przeznaczenie przedmiotowych gruntów w powołanym planie zagospodarowania przestrzennego, pod powierzchniową eksploatację surowców (100% powierzchni działki) oraz granicę ochrony sanitarnej i granicę ochrony pośredniej zbiornika [...]. Wobec powyższego sama skarżąca przedstawiła organowi informację, którą poprzez dokonanie ponownej analizy planu zagospodarowania przestrzennego przed Sądem zamierzała uzyskać. Powyższe stanowisko Gminy jest zatem nielogiczne i nie mogło zostać uwzględnione.

Mając zatem powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy – orzekł jak w sentencji.