Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 365/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A. na decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2015 r. uchylającą na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję organu I instancji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i przekazującą temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżona decyzja wydana została w następujących, istotnych dla rozpoznania skargi, okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2013 r. A. wystąpiła do Prezydenta Miasta o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach o numerach [...]-[...] położonych przy ul. W. w G. Do wniosku oprócz projektu budowlanego inwestor załączył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) odnoszące się do działek wymienionych we wniosku tj. działek o nr [...]-[...] (karta 1 akt administracyjnych organu I instancji).

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r., wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego m. in. przez doprowadzenie go do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy Mały Kack, rejon ulic Wielkopolskiej, Spokojnej i Sopockiej, uchwalonym uchwałą nr XX/473/08 Rady Miasta Gdyni z dnia 28 maja 2008 r. (w zakresie określonym w 13 punktach postanowienia), przez dostosowanie go do zgodności z ustawą Prawo budowlane w zakresie dołączenia kompletnej decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych jednemu z projektantów oraz załączenia właściwych oświadczeń projektantów, a także przez doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z wymienionymi w postanowieniu przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także przez doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego m.in. przez uwzględnienie w projekcie obiektów budowlanych przewidzianych do rozbiórki.

W dalszym toku postępowania inwestor przedłożył poprawiony projekt budowlany. W zakresie spełnienia wymogu uwzględnienia w projekcie obiektów przeznaczonych do rozbiórki na stronie tytułowej projektu dopisano, że dotyczy on budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą oraz rozbiórką istniejących obiektów i kotłownią na terenie działek nr [...]-[...] położonych w G. przy ul. W., a do dokumentacji projektowej dołączono projekt rozbiórki budynków znajdujących się na terenie działek nr [..]-[...] (k. 184 i nast. projektu). Z przedstawionego projektu, w szczególności projektu zagospodarowania terenu na którym linią przerywaną oznaczono obiekty przeznaczone do rozbiórki wynikało, że przedmiotem rozbiórki ma być jeden budynek usytuowany na działce nr [...] i dwa budynki na działce [...] z tym że budynek znajdujący się na działce inwestora nr [...] w swoim obrysie przekracza w pewnym miejscu (nie na całej długości) o około 1 metr granicę tej działki w ten sposób, że usytuowany jest częściowo również na terenie działek sąsiednich o numerach [...] i [...] stanowiących własność K. R. W dniu 29 września 2014 r. inwestor uzupełnił złożony wcześniej wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez dopisanie w nim, że planowane zamierzenie budowlane ma polegać również na budowie infrastruktury technicznej i rozbiórce istniejących obiektów i kotłowni. W dniu 12 stycznia 2015 r. inwestor dodatkowo określił w nim, że planowane zamierzenie ma zostać zrealizowane na działkach nr [...]-[...]. W dniu 7 stycznia 2015 r. inwestor, będący jednocześnie właścicielem działek [...]-[...] złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na "wyburzenie istniejących obiektów budowlanych w G. przy ul. W., stanowiących własność firmy A. (karta 64 akt administracyjnych sprawy).

Jak wynika z akt przed wydaniem decyzji w sprawie organ I instancji zweryfikował ustalony przy wszczęciu postępowania krąg stron postępowania, uznając, że są nimi oprócz inwestora i jednocześnie właściciela działek nr [...]-[..] także K. R. -właścicielka działek nr [..] i [..]. oraz Wspólnota Mieszkaniowa będąca właścicielką nieruchomości zabudowanej stanowiącej działkę nr [...]. Organ przyjął, że projektowana inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie poprzez ich zacienienie, ograniczając tym samym ewentualną zmianę sposobu ich zagospodarowania w przyszłości.

Decyzją z dnia 26 stycznia 2015 r., Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę. Określając w rozstrzygnięciu przedmiot inwestycji wskazał, że chodzi o "budynek mieszkalny wielorodzinny [...] z kotłownią i infrastrukturą techniczną (wew. instalacją wodociągową, gazową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej) oraz rozbiórką istniejących obiektów budowlanych przy ul. W. w G. na działkach nr: [..]-[..], KM [..], obręb W.". W uzasadnieniu stwierdził, że przedstawiony projekt budowlany inwestycji jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy M. w G., rejon ulicy Wielkopolskiej, Spokojnej i Sopockiej, uchwalonego uchwałą nr XX/473/08 Rady Miasta Gdyni z dnia 26 sierpnia 2009 r.; projekt został wykonany przez osoby do tego uprawnione i spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; zawiera ponadto wymagane uzgodnienia, a inwestor złożył wymagane oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prezydent wskazał ponadto, że droga stanowiąca dojazd do planowanej inwestycji zostanie wybudowana przez Wydział Inwestycji Urzędu Miasta w ramach umowy o Lokalne Inicjatywy Inwestycyjne, a budowa niezbędnej kanalizacji deszczowej będzie realizowana przez Wydział Inwestycji Urzędu Miasta, jako inwestycja własna gminy.

Wydana decyzja została następnie sprostowana postanowieniem z dnia 2 marca 2015 r., poprzez zamianę na stronie 1 w 15 wierszu decyzji stwierdzenia: "zatwierdzam projekt budowlany i udzielam pozwolenia na budowę" na stwierdzenie: "zatwierdzam projekt budowlany i udzielam pozwolenia na budowę/rozbiórkę".

Od decyzji organu I instancji odwołania wnieśli: Wspólnota Mieszkaniowa ", K. R. i B., która nie brała udziału w postępowaniu i której organ nie doręczył wydanej decyzji. Spółka ta podniosła, że jako właścicielka lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność w budynku usytuowanym na działce nr [...] posiada własny indywidualny interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu.

W odwołaniach Wspólnoty Mieszkaniowej oraz B. zarzucono, że zatwierdzony kwestionowaną decyzją organu I instancji projekt budowlany nie jest zgodny z: pkt 6f karty tereny nr [..] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy M. w G., rejon ulic W., S. i S. z uwagi na niezachowanie minimalnego wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej; § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie przesłaniania i zacieniania budynków nr [...] i [...] znajdujących się na sąsiedniej działce oznaczonej nr [...]; § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez nie umieszczenie na rysunku z planem zagospodarowania terenu urządzeń przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, usytuowania stanowisk czerpania wody i dojazdu do nich dla samochodów straży pożarnej; § 11 ust. 2 pkt 12 oraz § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z uwagi na brak analizy możliwości racjonalnego wykorzystania budynku oraz umieszczenia na wszystkich rysunkach dotyczących analizy przesłaniania i zacieniania tego samego numery rysunku tzn. A501. Ponadto, w ocenie odwołujących się, kwestionowana decyzja wydana została pomimo tego, że inwestor nie dołączył do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością tj. działkami nr [...] i [...] – na cele budowlane.

K. R. zarzuciła, że kwestionowaną decyzją udzielono pozwolenia na budowę na działkach nr [...] i [...] stanowiących jej własność. Podniosła, że nie upoważniała inwestora do dysponowania jej nieruchomością na cele budowlane. Zwróciła uwagę, że w załączonym do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wymieniono działek nr [...] i [..]. Wskazała, że wydana decyzja jest nieprecyzyjna, gdyż nie wskazano w niej, że pozwolenie na roboty na działkach nr [...] i [..] obejmuje jedynie rozbiórkę zlokalizowanego na nich częściowo obiektu. Odwołująca się wskazała także na rozbieżną informację w projekcie na temat palisady z pali wierconych CFA czy też balustrady – ogrodzenia na ścianie oporowej projektowanej na granicy. Ponadto, zarzuciła, że kwestionowana decyzja jest niezgodna z: § 10 ust. 1 pkt 3 i § 3 ust. 1 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy M. w G., rejon ulic W., S. i S.

Podzielając większość zarzutów zawartych w odwołaniach Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Jak wynika z uzasadnienia organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa, gdyż organ I instancji nie umożliwił B. wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań a także nie doręczono jej kwestionowanej decyzji, a Spółka ta, będąca właścicielem stanowiącego odrębną własność lokalu mieszkalnego w usytuowanym na działce nr [...] budynku wielorodzinnym przy ul. W., legitymuje się własnym, indywidualnym interesem prawnym wywodzącym się z treści § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda ocenił także, że dokonana przez organ I instancji analiza złożonego projektu budowlanego z treścią obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że planowane zamierzenie spełnia warunki określone w § 10 ust. 1 pkt 3 oraz w punkcie 6f karty terenu 16 tego planu. Wojewoda wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby dokonano w niniejszej sprawie wymaganej analizy przesłaniania projektowanego budynku przez istniejący budynek C i B Osiedla [..], a z przedstawionej analizy nie wynika czy została ona sporządzona dla czasu letniego czy też zimowego. Zaznaczył ponadto, że wszystkie rysunki analizy przesłaniania i nasłoneczniania posiadają ten sam numer, co wskazuje na naruszenie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Wojewoda wskazał także, że zawarte w projekcie rysunki A201,A202, A203, A204, A205 i A206 nie zostały opatrzone podpisem osoby sprawdzającej, co świadczy o naruszeniu wymogu § 4 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Podkreślił także, że wszystkie oświadczenia dołączone do projektu zostały poprawione korektorem w sposób uniemożliwiający odczytanie ich treści niezgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane. Uznał, że projekt wykonany został ponadto z naruszeniem warunku określonego w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy - Prawo budowlane, gdyż zawarta w nim informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczy zespołu budynków mieszkalnych "[...]" a nie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "[..]". Wskazał również, że w złożonej przez inwestora dokumentacji brak jest oświadczenia właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną, a projekt branży architektonicznej i konstrukcyjnej zawiera rozbieżności w zakresie palisady z pali wierconych CFA. Ponadto, w ocenie Wojewody, projekt nie spełnia wymogu określonego w § 8 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, gdyż zaznaczono w nim lokalizację tylko jednego hydrantu.

Odnosząc się do zarzucanej w odwołaniach kwestii braku oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działek nr [...] i [...] stanowiących własność K. R. organ odwoławczy wyjaśnił, co następuje:

"W myśl art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, inwestor złożył takie oświadczenie w przepisowej formie w odniesieniu do działek nr [...]-[..]. Odnosząc się do zarzutów skarżących dot. braku oświadczenia o dysponowaniu działkami nr [..] i [..] wskazać należy, że z projektu budowlanego wynika, iż na terenie tych nieruchomości częściowo usytuowany jest podlegający rozbiórce i stanowiący własność inwestora budynek, który w większej części położony jest na działce nr [..]. Jedynie jego zachodnia ściana przekracza o około 1 metr granice stanowiących własność K. R. działek nr [...] i [..]. W tym miejscu należy zauważyć, iż zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu. Specyfika robót budowlanych polegających na rozbiórce obiektu budowlanego uzasadnia bowiem wprowadzenie odmiennych wymagań, których spełnienie warunkuje udzieleniem stosownego pozwolenia w tym zakresie. Należy odnotować, że ustawa Prawo budowlane nie wymaga oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale jedynie zgodę właściciela obiektu na dokonanie rozbiórki. Ustawodawca nie wprowadza dla jej udzielenia wymogu zachowania szczególnej formy, wystarczy w tym przypadku pisemne oświadczenie o wyrażeniu takiej zgody (zob. S. Serafin: Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2006 str. 308; wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn.. akt II SA/Lu 702/11). Uznać zatem należy, że inwestor nie był zobowiązany do przedłożenia wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę (obejmującym również prace rozbiórkowe) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działek nr [...] i [...], gdyż wystarczające było dołączenie zgody właściciela podlegającego rozbiórce budynku. W ocenie tutejszego organu złożona przez inwestora zgoda na rozbiórkę stanowiących jego własność budynków usytuowanych przy ul. W. jest jednak niedostatecznie sprecyzowana, gdyż nie pozwala w sposób jednoznaczny określić jakich nieruchomości dotyczy. Co prawda z projektu zagospodarowania terenu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, które obiekty podlegają rozbiórce, jednakże analizując treść dołączonej przez inwestora zgody nie można jednoznacznie wykazać, iż dotyczy ona budynków usytuowanych na działce nr [...] (oraz częściowo na działkach nr [...] i [...] oraz działce nr [...]. Dodatkowo w tym miejscu stwierdzić należy, iż z sentencji skarżonej decyzji nie wynika, aby organ I instancji udzielił inwestorowi pozwolenia na rozbiórkę budynków usytuowanych na działkach nr [...], [...] oraz częściowo na działkach [...] i [...]. Dopiero postanowieniem z dnia 2 marca 2015 r. organ I instancji sprostował swoją decyzję w tym zakresie."

W skardze Wspólnota Mieszkaniowa w G. zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego co do braku konieczności złożenia przez inwestora w sprawie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działek nr [...] i [...]. Wskazała, że przedmiotem jej skargi jest jedynie następujący fragment uzasadnienia: "uznać zatem należy, że Inwestor nie był zobowiązany do przedłożenia wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działek nr [...] i [...], gdyż wystarczające było dołączenie zgody właściciela podlegającego rozbiórce budynku". W ocenie skarżącej wyrażone przez Wojewodę stanowisko świadczy o naruszeniu: art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 kpa a także art. 4, art. 5 ust. 1, art. 32 ust. 1 – 4, art. 33 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 i ust. 4 pkt 1, art. 34 ust. 1, 2 3 i 4, art. 35 ust. 1 pkt 1 – 4 oraz art. 35 ust. 3 i 4 ustawy – Prawo budowlane. Skarżąca stwierdziła, że pełna i właściwa ocena materiału dowodowego i dokładane wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy powinno prowadzić do wniosku, że inwestor powinien był załączyć do wniosku oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami tj. działką nr [...] i [...] na cele budowlane. Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została bowiem co do działek o nr: [...]-[...], a znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o posiadanym przez inwestora prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje wyłącznie działki nr [...]-[...]. Ponadto, ponieważ działki nr [...] i [...] nie stanowią własności inwestora, a ich właścicielem jest K. R. należało także uznać, że inwestor nie przedstawił zgody właściciela obiektu na rozbiórkę obiektów co do działek nr [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznający sprawę podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym co do możliwości wniesienia skargi "na uzasadnienie decyzji" z żądaniem jego uchylenia we wskazanym fragmencie. Strona może bowiem zgadzać się z samym rozstrzygnięciem, a kwestionować wyłącznie wskazane w uzasadnieniu stanowisko organu, czy powody takiego a nie innego załatwienia jej sprawy, zwłaszcza gdy motywy rozstrzygnięcia mają lub mogą mieć wpływ na dalszy tok postępowania lub sytuację prawną strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 1983 r., sygn. akt I SA 178/83, ONSA 1983, poz. 51; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 632/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; H. Knysiak - Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, wyd. III. WK2016). Wynika to stąd, że stosownie do art. 107 § 1 kpa uzasadnienie decyzji jest nieodłącznym elementem rozstrzygnięcia. Dopuszczalność skargi "na uzasadnienie" nie oznacza jednak, że kontrola sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do kontroli uzasadnienia w zaskarżonym fragmencie. Skarga "na uzasadnienie" powinna być w ocenie Sądu traktowana jak skarga na decyzję, gdyż możliwość częściowego zaskarżenia decyzji, a w konsekwencji też możliwość jej częściowego uchylenia przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) jest warunkowana tym, aby pozostała jej część mogła samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Zdaniem Sądu, granic skargi, o których mowa w art. 134 § 1 w/w ustawy nie wyznacza jedynie określony w skardze fragment uzasadnienia, czy tak jak w niniejszej sprawie jedno zdanie z tego uzasadnienia. Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2010 r. w sprawie IV SA/Wa 484/10, że konsekwencją integralnego charakteru decyzji (sentencji i jej uzasadnienia) jest to, że zaskarżenie przez stronę "samego" uzasadnienia jest w istocie skargą na "całą" decyzję ostateczną. Z przepisu art. 57 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jedynie obowiązek dostatecznego zindywidualizowania aktu lub czynności kwestionowanych przez stronę i nie ma na tle tego przepisu znaczenia, czy strona wskaże zakres, w jakim kwestionuje decyzję (całość czy część, rozstrzygniecie czy tylko uzasadnienie). Z powyższych względów w rozpoznawanej sprawie Sąd objął kontrolą decyzję organu odwoławczego w całości, a oceniając jej prawidłowość uznał, że w okolicznościach sprawy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 kpa. Podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powody jej wydania uprawniały organ do skorzystania z dyspozycji art. 138 § 2 kpa. Kwestionowany przez skarżącą pogląd organu odwoławczego wyrażony w uzasadnieniu tej decyzji co do braku konieczności złożenia przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działek stanowiących własność K. R. także w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości.

Wprawdzie w treści wniosku inwestora w wyniku jego uzupełniania w toku sprawy wymieniono oprócz działek inwestora także działki stanowiące własność K. R., to jednak wniosek ten odnosi się do inwestycji przewidzianej w projekcie budowlanym. Z projektu tego wynika natomiast, że przedmiotem inwestycji ma być budowa nowych budynków na działkach nr [..]-[..] stanowiących własność inwestora oraz rozbiórka istniejących obiektów budowlanych usytuowanych na terenie działek nr [...] i [...], przy czym jeden z nich - położony na działce nr [...] - wykracza o około 1 metr poza jej granice tak że częściowo znajduje się na działkach sąsiednich nr [...] i [...].

Wniosek inwestora dotyczy zatem wydania dwóch pozwoleń: pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego p.n. "[..]" wraz z kotłownią na terenie działek nr [..]-[..] oraz pozwolenia na rozbiórkę istniejących na terenie działek nr [..]-[..] obiektów budowlanych. Organ administracji publicznej rozpoznając taki wniosek może załatwić go poprzez wydanie jednej decyzji, która w razie wątpliwości, co do zakresu udzielonego pozwolenia na budowę i zakresu udzielonego pozwolenia na rozbiórkę, powinna być odczytywana łącznie z zatwierdzonym tą decyzją projektem budowlanym.

Pomimo że pojęcie "pozwolenie na budowę", użyte w art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, dotyczy m.in. robót budowlanych polegających na rozbiórce obiektu budowlanego, to nie wystarcza do nadania takiego samego znaczenia temu pojęciu użytemu w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, skoro w dalszych przepisach tej ustawy wyraźnie rozróżnia się pozwolenie na budowę, jako dotyczące wznoszenia nowych obiektów budowlanych oraz pozwolenie na rozbiórkę, jako odrębny akt administracyjny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 285/12, http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane stawia inne wymagania co do uzyskania pozwolenia na budowę i inne wymagania co do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę. Różnica ta przejawia się m.in. w następującej regulacji: art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane wskazuje, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z kolei art. 33 ust. 4 pkt 1 tej ustawy wskazuje, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu. Z powyższego wynika, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie jest wymagane dołączenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane to pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wymagana zaś, mocą art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, zgoda stanowi cywilnoprawne oświadczenie woli właściciela obiektu mającego podlegać rozbiórce (zob. Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2006 r., str. 406). Art. 140 kodeksu cywilnego wskazuje, że właścicielem jest ten kto, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Właścicielem obiektu budowlanego jest, co do zasady, właściciel gruntu, na którym ten obiekt został postawiony. Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 48 kodeksu cywilnego zasadą superficies solo cedit, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania, a zgodnie z art. 47 § 1 kodeksu cywilnego część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Należy zauważyć, że zasada ta jednak nie ma zastosowania w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego z przekroczeniem granicy nieruchomości. Pomimo posadowienia budynku na linii granicznej budynek ten od początku stanowi jedność prawną i jest częścią składową tylko jednego gruntu (zob. M. Balwicka – Szczyrba, Sąsiedztwo nieruchomości. Komentarz, WK 2014. Lex OnLine). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że w razie przekroczenia granicy nieruchomości w czasie budowy, budynek należy do gruntu, na którym znajduje się jego większa część (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. akt III CZP 159/06, Lex OnLine) a także, że właścicielem całego budynku, przy którego wznoszeniu doszło do przekroczenia granicy gruntu sąsiedniego, jest właściciel nieruchomości wyjściowej (zob. B. Janiszewska, Stosunki własnościowe w wypadku przekroczenia granicy nieruchomości przy wznoszeniu budynku, PS 2007, nr 6, s. 53). Tym samym, wybudowanie obiektu budowlanego z przekroczeniem granicy nieruchomości nie czyni automatycznie właściciela sąsiedniego gruntu współwłaścicielem wybudowanego obiektu. Stosownie bowiem do treści art. 151 kodeksu cywilnego jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze. Art. 151 wprowadził wyjątek od zasady superficies solo cedit ze względu na zachowanie jedności budynku lub urządzenia, co sprawia, że właścicielem budynku jest inwestor, a właściciel nieruchomości sąsiedniej może żądać - w zależności od spełnienia dalszych przesłanek określonych w art. 151 zd. 1 - przywrócenia stanu poprzedniego lub roszczeń przewidzianych w art. 151 zd. 2 (zob. J. Ciszewski, Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, LexisNexis 2014). W rozpoznawanej sprawie wprawdzie dokładnie nie wiadomo z jakich względów granica nieruchomości inwestora i K. R. nie przebiega równolegle po ścianie budynku i jakie były rzeczywiste przyczyny tego, że budynek inwestora wykracza poza granice jego nieruchomości. Zaistniała sytuacja może być wynikiem albo wzniesienia w przeszłości budynku przeznaczonego do rozbiórki z przekroczeniem granicy sąsiedniej nieruchomości, albo pewnych nieprawidłowości związanych z dokonanym w przeszłości podziałem nieruchomości. Nie ma to jednak istotnego znaczenia. Niezależnie od przyczyn zaistniałej sytuacji nie można uznać, że K. R. z racji częściowego usytuowania budynku inwestora na jej nieruchomości stała się jego współwłaścicielką.

W rozpoznawanej sprawie zatem inwestor nie musi legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmującym działki [...] i [...] i nie musi uzyskać zgody ich właścicielki na rozbiórkę budynku, który, jak wynika z projektu, przekracza granice nieruchomości inwestora.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.