Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2542/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi G. S. na zarządzenie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora zespołu szkół oddala skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta [...] (Burmistrz) zarządzeniem nr [...] z [...] października 2020 r., na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 713; dalej "u.s.g.") oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 910), po uzyskaniu opinii [...] Kuratora Oświaty, odwołał Panią G. S. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...] z dniem [...] października 2020 r. bez wypowiedzenia (§ 1), wskazał, że uzasadnienie odwołania wraz z pouczeniem stanowi załącznik do niniejszego zarządzenia (§ 2), z dniem [...] października 2020 r. traci moc zarządzenie nr [...] Burmistrza Miasta [...] z [...] września 2016 r w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...] (§ 3).

Jak wynika z uzasadnienia ww. zarządzenia, Pani G. S. (dalej: Pani Dyrektor, skarżąca) zarządzeniem nr [...] Burmistrza Miasta [...] z [...] września 2016 r. powierzono stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...], które to stanowisko zajmuje do chwili obecnej (na dzień wydania zarządzenia).

W związku ze skargą jednego z rodziców dzieci uczęszczających do Zespołu Szkół [...], Rada Miasta [...] podjęła dnia [...] czerwca 2020 r. uchwałę Nr [...] w sprawie zlecenia Komisji Rewizyjnej Rady Miasta [...] przeprowadzenia kontroli działalności Zespołu Szkół [...] w [...]. Komisja Rewizyjna przeprowadziła zleconą kontrolę stwierdzając szereg nieprawidłowości. Sprawozdanie z kontroli zostało przedstawione Radzie Miasta [...] na sesji Rady dnia [...] sierpnia 2020 r. Burmistrzowi przedłożono protokół z kontroli a następnie wystąpienia pokontrolne, w których sformułowano konkretne wytyczne dla Burmistrza. Komisja Rewizyjna ustaliła, że skarżąca we wskazanych w tej dokumentacji okresach nie uiszczała opłat

za obiady spożywane w stołówce szkolnej oraz sprawowała niewystarczający nadzór

nad prowadzeniem przez wyznaczonego pracownika dokumentacji księgowej związanej z funkcjonowaniem stołówki szkolnej, to jest pobierania opłat za obiady część dokumentacji nie była w ogóle prowadzona, a co do części Komisja miała wątpliwości co do jej rzetelności.

Ustalono także, że "nierzetelna jest dokumentacja (karty rozliczenia godzin ponadwymiarowych i zastępstw oraz dzienniki lekcyjne) dotycząca czasu pracy nauczycieli Zespołu Szkół [...] ze szczególnym uwzględnieniem Pani

Dyrektor G. S. Ustalono, że wielokrotnie pani dyrektor pobrała wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny zastępstw doraźnych, których

w rzeczywistości nie przepracowała ponieważ nie było jej danego dnia w szkole. Nauczycielom, którzy opiekowali się uczniami pod nieobecność pani dyrektor polecono aby nie wpisywali tematów do dziennika zgodnie ze stanem rzeczywistym. Tematy wpisywała pani dyrektor po powrocie do szkoły, tak jak gdyby lekcja o danym

temacie rzeczywiście się odbyła i została przeprowadzona przez nią samą. Za powyższe nieprawidłowości odpowiedzialna jest Pani Dyrektor G. S. jako kierownik jednostki i osoba bezpośrednio czerpiąca korzyści finansowe z tych działań". Stwierdzono także brak przejrzystej procedury przydzielania zastępstw doraźnych, co może prowadzić do nadużyć i nieprawidłowości. Sytuację tę miała wykorzystywać właśnie Pani Dyrektor realizując bardzo dużo godzin doraźnych zastępstw w sytuacji gdy byli inni nauczyciele, którzy mogli zrealizować dane zastępstwa. To wszystko w sytuacji, gdy [...] Kurator Oświaty negatywnie opiniował realizację przez Panią Dyrektor jakichkolwiek godzin ponadwymiarowych ponad obniżone pensum. Jak zauważono, oczywiście organ dostrzega różnicę między godzinami ponadwymiarowymi a doraźnymi zastępstwami, ale uzasadnienie kuratora jest aktualne także w stosunku do zastępstw. Kurator stwierdzał bowiem, że dyrektor tak dużego zespołu szkół ma tale dużo obowiązków administracyjnych, że powinien się skupiać właśnie na nich a nie realizować dodatkowe zadania dydaktyczne. Zdarzało się, że Pani Dyrektor nie była w stanie zrealizować przydzielonych zastępstw z uwagi na inne obowiązki.

Po zapoznaniu się z powyższymi ustaleniami Komisji Rewizyjnej, Burmistrz działając jako organ prowadzący uznał za stosowne wszcząć postępowanie w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół [...]. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w placówce oświatowej może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie trwania roku szkolnego bez wypowiedzenia w przypadkach szczególnie uzasadnionych i po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty. W ocenie organu prowadzącego ustalenia Komisji Rewizyjnej

mogły stanowić szczególnie uzasadniony przypadek.

Skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i pouczona o możliwości składania wniosków, wyjaśnień, zapoznania się z aktami sprawy.

Następnie Burmistrz zwrócił się do Komisji Rewizyjnej z wnioskiem o udostępnienie całości dokumentacji z kontroli, aby dokładnie zbadać sprawę. Dokumentacja ta została niezwłocznie udostępniona, w tym nagrania z wysłuchania pracowników szkoły i samej Pani Dyrektor. Po zapoznaniu się ze zgromadzoną przez

Komisję dokumentacją stwierdzono, że nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń Komisji Rewizyjnej. Do akt załączono między innymi także pismo skarżącej z [...] sierpnia 2020 r.

Dnia [...] sierpnia 2020 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynęła "Odpowiedź dyrektora szkoły na wystąpienie pokontrolne z dnia [...] sierpnia 2020 r."

Po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym Burmistrz uznał, że stwierdzone nieprawidłowości powodują destabilizację w realizacji funkcji szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora. Stwierdzone w ramach kontroli działania/zaniechania dyrektora wyczerpywać mogą znamiona czynu naruszającego dyscyplinę finansów publicznych, a nawet przestępstwa, co będzie przedmiotem dociekań właściwych organów na skutek złożonych przez Radę Miasta i Burmistrza wniosków i zawiadomień.

Burmistrz wskazał, że dyrektor szkoły to funkcja publiczna ciesząca się w społecznościach lokalnych dużą estymą i mająca bardzo duży wpływ na kształtowanie postaw społecznych, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Funkcja dydaktyczna, wychowawcza szkoły realizowana jest oprócz zajęć lekcyjnych także poprzez dawanie dobrego przykładu przez nauczycieli, wychowawców a w szczególności dyrektora szkoły. Młodzież kształtuje swoje postawy społeczne, systemy wartości także w oparciu o obserwacje postaw i zachowań starszych osób, w szczególności nauczycieli. Zdaniem Burmistrza bez wątpienia postępowanie Pani Dyrektor ustalone przez Komisję Rewizyjną jest działaniem o charakterze wykraczającym poza działanie rutynowe czy też codzienne. Nie codziennie zdarzają się sytuacje, gdy dyrektor podejmuje w pełni świadome działania w celu uzyskania dla siebie korzyści finansowych - jak to ustaliła Komisja Rewizyjna. Najbardziej jaskrawe wydają się być działania zmierzające do pobrania nienależnego wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe czy godziny doraźnych zastępstw. Pani

Dyrektor nie prowadząc osobiście lekcji i wysyłając na zastępstwo innego nauczyciela wyraźnie polecała (wykorzystując, jak można się domyślać, swoje stanowisko i stosunek podległości innych nauczycieli), aby nie wpisywał tematu lekcji.

Dalej Burmistrz wyjaśnił, że to Pani Dyrektor wpisywała tematy, mimo że lekcji nie prowadziła i pomimo tego, że w rzeczywistości tych tematów nie zrealizowano. Burmistrz powziął wątpliwości, czy właściwie realizowana była podstawa programowa, czy i funkcja dydaktyczna szkoły nie była zagrożona. Zwrócił uwagę na to, że zastępstwa za dyrektora realizowane przez innych nauczycieli nie były nigdzie odnotowywane, a zatem ci nauczyciele nie otrzymywali wynagrodzenia za wykonane zastępstwa. W ocenie Burmistrza taka postawa dyrektora jest nie do zaakceptowania. Nie bez znaczenia dla ostatecznej decyzji organu prowadzącego było także i to, że rzeczywiście na realizacji przez dyrektora dużej liczby godzin zastępstw doraźnych musiały cierpieć inne jego obowiązki. Rację ma Pani Dyrektor, która zauważa, że nie ustalono żadnych konkretnych negatywnych konsekwencji, i że w ten sposób nie naruszyła prawa, ale bez wątpienia realizacja dużej liczby (nawet kilkudziesięciu godzin) zastępstw musiała negatywnie odbijać się na innych obowiązkach Pani Dyrektor. Wskazuje na to doświadczenie życiowe i zasady logiki.

Jak wskazał Burmistrz, [...] Kurator Oświaty zaopiniował negatywnie arkusz organizacyjny szkoły gdzie przewidziano dla Pani Dyrektor kilka godzin ponadwymiarowych uznając, że to zagraża prawidłowej realizacji zadań dyrektorskich a co za tym idzie, także prawidłowemu funkcjonowaniu szkoły. Zdaniem Burmistrza taka opinia wyspecjalizowanego organu nie może być niezauważona. Co istotne, z wyjaśnień składanych przez Panią Dyrektor, a dotyczących jej nieobecności na lekcjach i wynagrodzenia za te godziny, wywieść można, że Pani Dyrektor w zasadzie nie kwestionuje, że nie powadziła lekcji, ale pobierała za to wynagrodzenie. Wskazała między innymi, iż zdarzało się tak, że była obecna w szkole, wykonywała obowiązki dyrektorskie a w tym czasie inny nauczyciel

był za nią na lekcji. Burmistrz zwrócił uwagę na fakt, że za wykonywanie obowiązków

dyrektorskich Pani Dyrektor otrzymuje między innymi dodatek funkcyjny. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe czy godziny doraźnych zastępstw przysługuje zaś za ich faktyczne przepracowanie - przeprowadzenie lekcji a nie za samą obecność w tym czasie w szkole.

Zdaniem organu prowadzącego wskutek wyżej wymienionych działań/zaniechań Pani Dyrektor zachodzi poważne zagrożenie interesu publicznego wyrażającego się koniecznością prawidłowego funkcjonowania placówki oświatowej oraz naruszone zostały prawidłowe relacje pomiędzy dyrektorem szkoły, a nauczycielami i innymi pracownikami szkoły co dodatkowo utrudnia funkcjonowanie placówki.

Jak wyjaśnił Burmistrz, zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zamiaru odwołania Pani Dyrektor ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...], przedkładając także projekt niniejszego zarządzenia. Dnia [...] września 2020 r. Kurator wydał opinię pozytywną w przedmiocie odwołania Pani Dyrektor ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...]. W ocenie Burmistrza takie stanowisko Kuratora jednoznacznie przeczy opinii pełnomocnika Pani Dyrektor (pismo z [...] września 2020 r.), jakoby o odwołaniu miało przesądzać tylko subiektywne przekonanie organu prowadzącego.

Nawiązując dalej do wskazanego wyżej pisma pełnomocnika Burmistrz wskazał, że rada gminy i funkcjonująca w jej ramach komisja rewizyjna jest ustawowo powołanym organem uprawnionym i zobowiązanym do kontroli funkcjonowania gminnych jednostek organizacyjnych. Burmistrz w ramach niniejszego postępowania zapoznał się pełnym materiałem dowodowym zebranym przez ten wyspecjalizowany organ kontrolny jakim jest Komisja Rewizyjna. W efekcie czego nie znaleziono jakichkolwiek podstaw do podawania w wątpliwość rzetelności i rzeczowości przeprowadzonej kontroli, a co za tym idzie, także jej wyników. Jak podał Burmistrz, w niniejszej sprawie nie istnieje podejrzenie czy domniemanie, jak sugeruje pełnomocnik Pani Dyrektor, ale mają miejsce wyniki kontroli uprawnionego organu.

Burmistrz wyjaśnił, że pełnomocnik Pani Dyrektor nie składał żadnych wniosków dowodowych a wbrew jego twierdzeniom materiał dowodowy nie ogranicza

się jedynie do dokumentacji wytworzonej przez Komisję Rewizyjną w ramach kontroli. Zdaniem Burmistrza nawet jednak gdyby tak było, to nie jest żadne uchybienie. Dokumentacja ta jest bowiem wystarczająca do podjęcia decyzji o odwołaniu, a strona nie przedstawiła żadnych przeciwnych wniosków dowodowych.

Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazane na wstępie zarządzenie Burmistrza, zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, w postaci art. 7, art. 77 § 1 Kpa. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czyli pominięcie informacji wynikających z zaświadczeń wydawanych przez osobę prowadzącą rozliczenia płatności za obiady, iż skarżąca z żadną zapłatą z tego tytułu nie zalegała;

- naruszenie przepisu prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię skutkująca uznaniem, iż zarzuty kierowane przeciwko skarżącej przez organ uzasadniają odwołanie jej ze stanowiska bez wypowiedzenia i tym samym wyczerpują dyspozycję ww. przepisu.

Na podstawie art. 75 Kpa. wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków:

- U. M. [...],

- E. F. [...],

- T. Z. [...],

na fakt braku podstaw do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora, braku uchybień z jej strony w prowadzeniu zajęć z uczniami, rozdysponowywania godzin ponadwymiarowych, prowadzenia rozliczeń z tyt. obiadów w sposób prawidłowy i rzetelny, pełnego zaangażowania w obowiązki Dyrektora Zespołu Szkół, braku zlecania zastępstw innym nauczycielom i późniejszego uzupełniania dziennika, pobierania nienależnych pieniędzy za godzin nadliczbowe, które miałyby być realizowane przez innych nauczycieli.

Skarżąca wniosła także o:

1) przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na fakt braku podstaw do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora, braku uchybień z jej strony w prowadzeniu zajęć z uczniami, rozdysponowywania godzin ponadwymiarowych, prowadzenia rozliczeń z tyt. obiadów w sposób prawidłowy i rzetelny, pełnego zaangażowania w obowiązki Dyrektora Zespołu Szkół, braku zlecania zastępstw innym nauczycielom i późniejszego uzupełniania dziennika, pobierania nienależnych pieniędzy za godzin nadliczbowe, które miałyby być realizowane przez innych nauczycieli;

2) przeprowadzenie dowodu z dokumentów:

a) Zarządzenie nr [...] z dnia [...] października 2020 r. - mające wykazać fakt podjęcia zarządzenia o odwołaniu jej ze stanowiska,

b) pismo skarżącej z [...] maja 2020 r.,

c) zaświadczenie z [...] maja 2020 r..

d) pismo skarżącej z [...] maja 2020 r. wraz z załącznikami,

e) pismo Rady pedagogicznej i pracowników z [...] sierpnia 2020 r.,

f) opinia Rady pedagogicznej z [...] lutego 2020 r.,

g) pismo Rady Rodziców z [...] kwietnia 2020 r.,

h) pismo G. S. z [...] sierpnia 2020 r.,

i) kwity za obiady wspólne p. U. M. i p. G. S.

Dowody od a) do d) oraz i) na fakt uiszczania opłat za obiady jedzone przez skarżącą w szkole, dowody od e) do h) na fakt braku podstaw do odwołania skarżącej ze stanowiska Dyrektora.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie dokonanej czynności w całości oraz o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła między innymi, że użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym. Analiza powyższego przepisu pozwala jednak na stwierdzenie, że odwołanie w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia z uwagi na przypadek szczególnie uzasadniony nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b) lub c) tego artykułu, tj. w przypadku negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej oraz złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3. Muszą to być zatem inne przypadki, "szczególnie uzasadnione", których ustawa wprost nie wskazuje.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, jak wskazała skarżąca, że skoro ww. przepis wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze powinien być on interpretowany ściśle. "Przypadki szczególnie uzasadnione" są zatem wąsko ujmowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym -jako sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo oświatowe.

Skarżąca nie zgodziła się z zarządzeniem oraz uzasadnieniem jego wydania, twierdząc, że do sytuacji w nim opisanych nie dochodziło, a przedstawiona argumentacja ma na celu tylko i wyłącznie odwołanie jej ze stanowiska. Na dowód czego odniosła się do przywołanych w petitum skargi dokumentów. Uznała ponadto, że kierowane wobec niej zarzuty dotyczą w istocie negatywnej oceny jej pracy i negatywnej oceny zadań wykonywanych przez nią jako nauczyciela i dyrektora. Skarżąca stwierdziła, że nawet jeśli rzeczywiście dopuściła się większej liczby powtarzających się naruszeń opisanych przez organ, wskazane okoliczności mogły być rozpatrywane tylko jako ewentualna podstawa odwołania ze stanowiska kierowniczego w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo oświatowe.

W konkluzji skarżąca stwierdziła, że wydając zaskarżone zarządzenie Burmistrz naruszył art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, której okoliczności nie wypełniają pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego", wskazanego w powołanym przepisie.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga na zarządzenie Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2020 r. w sprawie odwołania G. S. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół [...] z dniem [...] października 2020 r. bez wypowiedzenia, nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 8 u.s.g., sprawy edukacji publicznej należą do zadań własnych gminy, zaś zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, do zadań wójta (burmistrza, prezydenta) należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych gminy.

Zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie Burmistrza jest aktem w sprawie z zakresu administracji publicznej, który podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania szkołą publiczną, co wchodzi w zakres administracji publicznej. Dlatego odwołany dyrektor może kwestionować sam akt odwołania (zarządzenie organu gminy) przed sądem administracyjnym, natomiast co do skutków, jakie akt ten wywołuje w zakresie praw pracowniczych może dochodzić odpowiednich roszczeń przed sądem pracy (uchwała 7 sędziów NSA z 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 6/96 oraz wyrok z 30 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 439/04).

W rozpatrywanej sprawie podstawę do wniesienia przez G. S. skargi na zarządzenie Burmistrza o jej odwołaniu ze stanowiska dyrektora zespołu szkół, stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone takim aktem. Uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą przez radę gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej powiązane jest więc zarówno z istnieniem, jak i z naruszeniem interesu prawnego podmiotu, który występuje ze skargą. Jest to lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 50 p.p.s.a., określającej podmioty, którym

przysługuje legitymacja skargowa.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał wielokrotnie, że odwołany dyrektor szkoły ma interes prawny w rozumieniu art. 101 u.s.g. we wniesieniu skargi na zarządzenie o jego odwołaniu ze stanowiska.

Merytoryczne rozpoznanie sprawy należy rozpocząć od uwagi ogólnej, a mianowicie stwierdzenia, że wymagający rozstrzygnięcia spór prawny wiąże się głównie z dwiema ustawami: z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe i z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2019 r. poz. 2215). Kwestie dotyczące przesłanek odwołania dyrektora szkoły reguluje ogólnie Prawo oświatowe. Natomiast szczegółowe uregulowania dotyczące oceny pracy dyrektora szkoły zawiera Karta Nauczyciela i przepisy wykonawcze do tej ustawy.

Trzeba przypomnieć, że skarżąca została odwołana ze stanowiska dyrektora zespołu szkół na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.

Zgodnie z powyższym przepisem organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, Rada Miasta [...], w związku ze skargą jednego z rodziców dzieci uczęszczających do Zespołu Szkół [...], podjęła dnia [...] czerwca 2020 r. uchwałę Nr [...] w sprawie zlecenia Komisji Rewizyjnej Rady Miasta [...] przeprowadzenia kontroli działalności ww. zespołu szkół. Komisja Rewizyjna przeprowadziła zleconą kontrolę stwierdzając szereg nieprawidłowości. Sprawozdanie z kontroli zostało przedstawione Radzie Miasta [...], zaś Burmistrzowi przedłożono protokół z kontroli a następnie wystąpienia pokontrolne, w których sformułowano konkretne wytyczne dla Burmistrza. Komisja Rewizyjna ustaliła, że skarżąca we wskazanych w tej dokumentacji okresach nie uiszczała opłat za obiady spożywane w stołówce szkolnej oraz sprawowała niewystarczający nadzór nad prowadzeniem przez wyznaczonego pracownika dokumentacji księgowej związanej z funkcjonowaniem stołówki szkolnej, to jest pobierania opłat za obiady część dokumentacji nie była w ogóle prowadzona, a co do części Komisja miała wątpliwości co do jej rzetelności. Ustalono także, że skarżąca wielokrotnie pobrała wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny zastępstw doraźnych, których w rzeczywistości nie przepracowała, ponieważ nie było jej danego dnia w szkole. Nauczycielom, którzy opiekowali się uczniami pod nieobecność skarżącej polecono, aby nie wpisywali tematów do dziennika zgodnie ze stanem rzeczywistym. Tematy wpisywała skarżąca po powrocie do szkoły, tak jak gdyby lekcja o danym temacie rzeczywiście się odbyła i została przeprowadzona przez nią samą. Stwierdzono także brak przejrzystej procedury przydzielania zastępstw doraźnych. Sytuację tę miała wykorzystywać skarżąca realizując bardzo dużo godzin doraźnych zastępstw w sytuacji gdy byli inni nauczyciele, którzy mogli zrealizować dane zastępstwa. Powyższe miało miejsce w sytuacji, gdy [...] Kurator Oświaty negatywnie opiniował realizację przez skarżącą jakichkolwiek godzin ponadwymiarowych ponad obniżone pensum. Zdarzało się, jak ustalono, że skarżąca nie była w stanie zrealizować przydzielonych zastępstw z uwagi na inne obowiązki.

Po zapoznaniu się z powyższymi ustaleniami Komisji Rewizyjnej, Burmistrz wszczął postępowanie w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora zespołu szkół, o czym poinformował skarżącą i pouczył o możliwości składania wniosków, wyjaśnień i zapoznania się z aktami sprawy. Następnie Burmistrz zwrócił się do Komisji Rewizyjnej z wnioskiem o udostępnienie całości dokumentacji z kontroli. Dokumentacja ta została niezwłocznie udostępniona, w tym nagrania z wysłuchania pracowników szkoły i samej skarżącej. Po zapoznaniu się ze zgromadzoną przez Komisję dokumentacją stwierdzono, że nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń Komisji Rewizyjnej.

W dniu [...] września 2020 r. [...] Kurator Oświaty, w odpowiedzi na pismo Burmistrza z [...] września 2020 r., po zapoznaniu się z uzasadnieniem i uwzględnieniu wagi zarzutów skierowanych przeciw skarżącej, na podstawie art. 66

ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, pozytywnie zaopiniował odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy z uwagi na zaistnienie okoliczności wskazanych w uzasadnieniu do wniosku Burmistrza, które mogą prowadzić do destabilizacji w realizacji funkcji dydaktycznej i wychowawczej szkoły.

Trudno wobec powyższego stwierdzić, że Minister procedując w niniejszej sprawie naruszył podniesione przez skarżącą przepisy postępowania administracyjnego w ten sposób, że nie rozpatrzył w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego. Natomiast co do nieuwzględnienia przez Burmistrza zaświadczeń wydawanych przez osobę prowadzącą rozliczenia płatności za obiady, świadczących w ocenie skarżącej o braku zalegania z tymi opłatami, podzielić należy zajęte przez organ stanowisko, że osoba, która je podpisała nie była uprawniona do wydawania zaświadczeń ani żadnych innych dokumentów urzędowych, zaś ich treść była sprzeczna ze sprawozdaniem z kontroli przeprowadzonej w Zespole Szkół [...], protokołem z kontroli przeprowadzonej w ww. zespole szkół, czy wystąpieniami pokontrolnymi, co do których skarżąca zajęła stanowisko.

Jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, przywołany powyżej przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe zawęża pole jego zastosowania do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką lub

jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia (vide wyrok NSA z 9 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Rz 1969/01). Chodzi o działanie lub zaniechanie o charakterze wykraczającym poza działanie rutynowe czy też codzienne, mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień określnych prawem, przez nauczyciela - dyrektora szkoły, powodujące destabilizację realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie tego stanowiska godzi w interes szkoły jako interes publiczny (vide wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1797/12).

Kontrola jednostki organizacyjnej miasta [...], czyli Zespołu Szkół [...] w [...] wykazała szereg nieprawidłowości, przy czym gros zarzutów dotyczyło postępowania samego dyrektora - skarżącej. Komisja Rewizyjna stwierdziła między innymi, że skarżąca korzystała z obiadów w stołówce szkolnej nie płacąc za nie, nie prowadziła faktycznie lekcji, a pobierała wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe czy godziny doraźnych zastępstw. W czasie gdy nie była obecna na lekcji, zastępujący skarżącą nauczyciele mieli polecenie niewpisywania rzeczywistych tematów lekcji, tematy wpisywała skarżąca po fakcie, co stanowiło następnie podstawę do twierdzenia, że pracę swą wykonała i że należy jej się wynagrodzenie. Nauczyciele zastępujący nie otrzymywali wynagrodzenia za doraźne zastępowanie skarżącej. Zastępstwa te w ogóle nie były odnotowywane. Skarżąca miała realizować bardzo duże ilości doraźnych zastępstw, co kolidowało z jej obowiązkami wynikającymi z zajmowanego stanowiska kierowniczego, w związku z czym cierpiały obowiązki dydaktyczne, a przez to i dzieci. Odnotowania wymaga, że skarżąca w jednym ze swoich pism złożonych w ramach prowadzonego postępowania przyznała wprost, że nie była na lekcjach bo wykonywała obowiązki dyrektorskie, ale wynagrodzenie za te lekcje jej się należy "bo przecież była wtedy w szkole". Przyznać należy rację organowi, że takie wyjaśnienia wieloletniego dyrektora muszą budzić ogromne zdziwienie i nakazują postawienie pytania o wiarygodność i rzetelność takiej osoby.

Nadesłane przez pełnomocnika organu przy piśmie z [...] marca 2021 r. akta postępowania kontrolnego prowadzonego przez Komisję Rewizyjną Rady Miasta [...] w Zespole Szkół [...] dają pełen obraz postępowania jakiego dopuściła się skarżącą pełniąc funkcję dyrektora tej placówki.

Zdaniem Sądu Burmistrz zasadnie uznał, że dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora przez osobę, na której ciążą przywołane powyżej zarzuty, powoduje destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) ww. zespołu szkół i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania przez skarżącą tej funkcji, bowiem dalsze zajmowanie tego stanowiska godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Co istotne, nie jest to subiektywna ocena organu prowadzącego. Pozytywną opinię dla odwołania skarżącej w trybie odwołania jej ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia wydał [...] Kurator Oświaty również stwierdzając, że okoliczności uzasadniające jej odwołanie mogą prowadzić do destabilizacji w realizacji funkcji dydaktycznej i wychowawczej szkoły.

Chęć osiągnięcia zysku przez skarżącą, przy wykorzystaniu swoich uprawnień kierowniczych jako dyrektora zespołu szkół, poprzez działania, o których mowa powyżej, wyczerpuje znamiona szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe. Postępowanie skarżącej było rażąco sprzeczne z celem powierzenia jej funkcji dyrektora placówki oświatowej.

Ponadto, zdaniem Sądu, odnotowane powyżej zachowanie skarżącej jako dyrektora zespołu szkół, nie licuje z postawą dobrego pedagoga, od którego wymaga się by dawał przykład młodzieży szkolnej uczęszczającej do kierowanej przez niego placówki oświatowej. Skarżąca będąc jednocześnie nauczycielem swoim postępowaniem naruszyła wzorzec pedagoga jaki funkcjonuje w społeczeństwie, powodując, że co do jej osoby zarówno młodzież szkolna, jak i całe grono pedagogiczne utraciły zaufanie, tak istotne z punktu widzenia pełnionej przez skarżącą funkcji.

Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w skardze, wyjaśnić należy, że sądy administracyjne nie orzekają na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, nie można zatem jego przepisów stosować do postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Postępowanie dowodowe regulują przepisy art. 106 p.p.s.a. Paragraf 3 tego artykułu dopuszcza uzupełniająco tylko dowód z dokumentu. W doktrynie i judykatura nie budzi żadnych wątpliwości teza, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (por. wyrok NSA z 25 lutego 2000 r.,sygn. akt I SA 428/99, LEX nr 55767; postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 25/20, LEX nr 2783882; B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2019, art. 106). Analogicznie jak zeznania świadków należy traktować w tym przypadku znany z procedury cywilnej dowód z przesłuchania stron. Także dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi jest nieuzasadnione, albowiem część tych dokumentów znajduje się w aktach sprawy, a pozostałe nie mają związku ze sprawą. Sąd powinien się opierać na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.