Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1153/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 105 par 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: starszy sekr. sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. T., A. B., B. Z., D. G., D. C., E. T., J. T., K. R., M. C., P. M., S. M., W. C., W. P., W. M., P. M., P. M. i Z. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 lutego 2018 r., znak [...] Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) w zw. z art. 112 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku A. B., J. T., J. T., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., M. C., D. C., Z. W., W. P., D. G., K. R., P. M., P. M. – umorzył postępowanie w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nr [...] części parceli [...] o łącznej pow. 12628 m2 oznaczonej jako I. kat. [...] o pow. 12035 m2 obj. Lwh [...] stanowiącej własność W. T..

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 26.03.1954 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wydało na podstawie art. 20 - 24 dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (jednolity tekst Dz. U. R.P. Nr 4 poz. 31 z 1952 r.) pod numerem [...] orzeczenie o wywłaszczeniu z dniem 19.11.1952 r. na rzecz Skarbu Państwa m.in.: części parceli I. kat. [...] o łącznej pow. 12628 m2 oznaczonej jako I. kat. [...] o pow. 12035 m2 obj. Lwh [...] stanowiącej własność W. T..

W wyniku kwerendy archiwalnych akt wywłaszczeniowych o sygnaturach [...] i [...] ujawniono:

orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 10.09.1954 r. nr S.a. [...] o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...]zł na rzecz F. z M. T. i W. T. z tytułu wywłaszczenia parceli I. kat. [...] o pow. 12035 m2,

brudnopis w/w orzeczenia z pieczęcią o treści: "Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. stwierdza, że orzeczenie powyższe jest prawomocne. K., dnia 6 czerwca 1955 r.",

zwrotne potwierdzenia odbioru orzeczenia z dnia 10.09.1954 r. nr S.a. [...] adresowanego do W. T. i F. T. z M. z podpisem "T.".

Dalej organ szczegółowo przedstawił dane o datach śmieci i następcach prawnych W. T. i F. T., co miało znaczenie dla ustalenia, że stronami postępowania są: A. B., J. T., D. G., K. R., P. M., P. M., J. T., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., W. P., Z. W., M. C., D. C., A. S., S. L., A. L., M. P., C. T. i D. D..

Następnie organ dokonał porównania mapy katastralnej z obecnie obowiązującą mapą ewidencyjną co do parceli I. kat[...], która weszła w skład kilkunastu wskazanych tu przez organ działek znajdujących się w obr. [...]. ewid. K.-N. H.. Organ wskazał te aktualnych właścicieli tych działek.

W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, co następuje.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie i wypłata odszkodowania z tytułu wywłaszczenia orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nr [...] części parceli I. kat. [...] o łącznej pow. 12628 m2 oznaczonej jako I. kat. [...] o pow. 12035 m2 obj. Lwh [...] stanowiącej własność W. T..

Z ujawnionych w trakcie kwerendy archiwalnych akt wywłaszczeniowych wynika, że sprawa odszkodowania z w/w tytułu została rozstrzygnięta orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 10.09.1954 r. nr S.a. [...] o przyznaniu odszkodowania na rzecz W. T. i F. T. z M.. Powyższe orzeczenie – zdaniem organu - weszło do obrotu prawnego, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru tego orzeczenia adresowanego do F. T. z M. i W. T. oraz stwierdzenie przez ówczesny organ wywłaszczeniowy jego prawomocności.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. podlega stwierdzeniu nieważności decyzja, jeżeli "dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną". Jest to bezwzględny zakaz orzekania drugi raz w tej samej sprawie bez uchylenia w trybie nadzwyczajnym (np. w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności) uprzednio zapadłego rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 17.05.2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa poinformował, iż został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 10.09.1954r. nr S.a. [...] o odszkodowaniu z tytułu wywłaszczenia parceli I. kat. [...] o pow. 12035 m2 obj. Lwh [...].

Jak ustalono postępowanie w w/w sprawie do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone.

W tej sytuacji należy przyjąć, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 10.09.1954 r. nr S.a. [...] nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, a tym samym rozstrzyga ono ostatecznie o odszkodowaniu z tytułu wywłaszczenia parceli I. kat. [...] o pow. 12035 m2 obj. Lwh [...] i w związku z tym nie jest dopuszczalne ponowne orzekanie w tej sprawie.

Przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, gdy zostaną łącznie spełnione następujące warunki:

w sprawie działa organ administracji publicznej,

organ ten jest właściwy do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie,

sprawa ma charakter indywidualny,

rozstrzyganie o sprawie następuje w formie decyzji administracyjnej,

- w przepisach prawa materialnego administracyjnego zawarta jest norma kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia takiego rozstrzygnięcia,

sprawa musi mieć charakter otwarty, tzn. nie może być już rozstrzygnięta ostateczną decyzją (res iudicata),

zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną,

istnieje podmiot mogący być stroną postępowania,

podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. (legitymacją procesowa),

podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania zgłosi inicjatywę w tym względzie.

Brak w postępowaniu administracyjnym jednego z tych elementów skutkuje jego "bezprzedmiotowością".

W myśl art. 105 § 1 K.p.a. "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania".

Funkcjonowanie w obrocie prawnym orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 10.09.1954 r. nr S.a. [...] oznacza, że niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część parceli I. kat. [...] o łącznej pow. 12628 m2 oznaczonej jako I. kat. [...] o pow. 12035 m2 obj. Lwh [...] stanowiącej własność W. T. wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nr [...] [...] będzie możliwe jeżeli nastąpi wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 10.09.1954 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia w/w parceli w trybie postępowania nadzwyczajnego przeprowadzonego przez właściwy organ.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli J. T., J. T., A. B., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., M. C., D. C., Z. W., W. P., D. G., K. R., P. M., P. M., zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie i umorzenie postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność W. T. w sytuacji, gdy postępowanie w żadnej mierze nie stało się bezprzedmiotowe, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki do jego umorzenia; naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu w postaci stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 lipca 1954 r., nr [...] prowadzonego przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa; naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i dowolną ocenę dowodów.

Wojewoda decyzją z dnia 23 lipca 2018 r., znak [...], działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy opisaną powyżej decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2018 r. znak: [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 r. znak: [...] części parceli l. kat. [...] o łącznej pow. 12628 m2 oznaczonej jako l. kat. [...] o pow. 12035 m2, obj. Lwh [...], stanowiącej własność W. T..

Z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] wystąpili spadkobiercy poprzedniego właściciela.

Jak ustalił w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta K., orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 r. znak: [...] wywłaszczono nieruchomość oznaczoną jako część parceli l. kat. [...] o łącznej pow. 12628 m2 oznaczonej jako l. kat. [...] o pow. 12035 m2, obj. Lwh [...].

Odrębnym orzeczeniem ustalone zostało odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organowi I instancji udało się pozyskać do akt sprawy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...]zł na rzecz F. z M. T. i W. T. z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [...] o pow. 12035 m2, brudnopis ww. orzeczenia z pieczęcią o treści: "Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. stwierdza, że orzeczenie powyższe jest prawomocne. K., dnia 6 czerwca 1955 r." oraz zwrotne potwierdzenie odbioru orzeczenia z 10 września 1954 r. nr [...] adresowanego do W. T. i F. T. z M. z podpisem "T.".

Prezydent Miasta K. wskazał również, iż pismem z 17 maja 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa poinformował, że został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. nr [...] o odszkodowaniu z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [...] o pow. 12035 m2 obj. Lwh [...].

Organ I instancji ustalił również, iż postępowanie w ww. sprawie do dnia wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie zostało zakończone.

W tej sytuacji funkcjonowanie w obrocie prawnym orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. znak: [...] oznacza, że niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego ponowne orzekanie w tej samej sprawie, zakończonej już uprzednio decyzją ostateczną, spowodowałoby wydanie nowej decyzji administracyjnej, która podlegałaby stwierdzeniu nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż stanowiłoby to naruszenie wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z poglądem, który wyrażony został w tezie wyroku NSA z 14 października 1991 r. SAB 29/91 (niepubl.), ze stwierdzeniem nieważności będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy wydane zostaną kolejno po sobie decyzje załatwiające sprawę co do istoty.

Kolejnym zastrzeżeniem jest konieczność istnienia tożsamości tej sprawy. "Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 731).

W ocenie organu odwoławczego wszystkie trzy przesłanki tożsamości sprawy zostały w przedmiotowej sprawie spełnione.

W świetle powyższego słusznie zatem uznał organ I instancji, iż nie można zadośćuczynić wnioskom stron o ponowne ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że A. S., S. L., A. L., M. P., C. T. i D. D. w pismach z 13 kwietnia 2015 r. i z 21 kwietnia 2015 r. doprecyzowali swoje wnioski wskazując, że domagają się wypłaty ustalonego odszkodowania, a zatem w stosunku do tych osób również należało umorzyć przedmiotowe postępowanie.

Na zakończenie organ odwoławczy wyjaśnił również, wobec zarzutów zawartych w odwołaniu, iż w ramach niniejszego prowadzonego postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie dokonuje się weryfikacji prawidłowości zarówno orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 r. znak: [...] o wywłaszczeniu, jak i orzeczenia ustalającego odszkodowanie, które to orzeczenia jako ostateczne mogą podlegać ocenie wyłączenie w ramach nadzwyczajnych trybów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, przez właściwy organ.

Również zarzut: "naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu w postaci stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 lipca 1954 r. znak: [...] prowadzonego Ministra Infrastruktury i Budownictwa pod sygn. akt: [...]" nie zasługuje na uwzględnienie.

Po pierwsze ww. postępowanie prowadzone Ministra Infrastruktury i Budownictwa, a dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 lipca 1954 r. znak: [...], nie dotyczy przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał natomiast, iż jak wynika z akt sprawy, w toku pozostaje postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. nr [...]

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 1993r., sygn. akt I SA 481/83 "w myśl art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe".

Nie ulega wątpliwości organu odwoławczego, że sprawa ustalenia i wypłaty odszkodowania może być bez przeszkód rozpatrzona i może w niej być wydana decyzja przed wydaniem rozstrzygnięcia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, toczącym się przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa. Zatem decyzja, która będzie wydana przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa nie jest zagadnieniem wstępnym w przedmiotowym postępowaniu.

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. pomiędzy sprawą o ustalenie i wypłatę odszkodowania, a toczącym się przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa postępowaniem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. nr [...]

Z tego też powodu nie można uczynić zadość wnioskowi odwołujących o zawieszenie niniejszego postępowania odwoławczego.

J. T., J. T., A. B., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., M. C., D. C., Z. W., W. P., D. G., K. R., P. M., P. M. - pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. - złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Wojewody z dnia 23 lipca 2018 r., znak [...], zaskarżając ją w całości.

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji Wojewody z dnia 23 lipca 2018 roku, znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2018 roku, znak: [...] oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji:

1/ naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie przez Wojewodę i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości orzeczeniem z dnia 26 marca 1954 r. nr [...] parceli l. kat. [...] o łącznej powierzchni 12628 m2 oznaczonej jako [...] o powierzchni 12035 m2 objętej dawną księgą lwh [...] stanowiącej własność W. T. w sytuacji, gdy postępowanie w żadnej mierze nie stało się bezprzedmiotowe, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki do jego umorzenia;

2/ naruszenie art. 97§1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu w postaci:

- stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. nr [...] dot. wywłaszczenia parceli l. kat[...] oznaczonej jako parcela l. kat [...] - postępowanie prowadzone przez Ministra Inwestycji i Rozwoju pod sygn. akt: [...]

- stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 10 września 1954 r. nr [...] dot. ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie parceli l. kat. [...] oznaczonej jako [...] - postępowanie prowadzone przez Ministra Inwestycji i Rozwoju pod sygn. akt: [...];

2/ naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i dowolną ocenę dowodów, tj. w szczególności:

- niepodjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji zaniechanie precyzyjnego ustalenia, czy i kiedy faktycznie doszło do uprawomocnienia się orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości należących do W. i F. T. w stosunku do wywłaszczanych oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 10 września 1954 r. nr [...] dotyczącego przyznania odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości,

- całkowite pominięcie przez organ kwestii, że zarówno orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. nr [...] jak i orzeczenia ustalające odszkodowanie zostały skierowane do osoby nieżyjącej, tj. W. T., który zmarł w dniu 27 stycznia 1952 roku czyli 2 lata przed wydaniem w/w orzeczeń, co powinno obligować organ do działań z urzędu i stwierdzenia nieważności w/w decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący sformułowali argumentację na poparcie swojego stanowiska.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewody, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2018 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 r. znak: [...] części parceli l. kat. [...] o łącznej pow. 12628 m2 oznaczonej jako l. kat. [...] o pow. 12035 m2, obj. Lwh [...], stanowiącej własność W. T..

Z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] wystąpili spadkobiercy poprzedniego właściciela.

Podstawą prawną umorzenia przez organ pierwszej instancji postępowania administracyjnego był art. 105 § 1 K.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Aby organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne, obowiązane są kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanym wyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że nie zachodzą podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, a skarga jest nieuzasadniona.

Wskazać tu należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Jak ustalił w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta K., orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 r. znak: [...] wywłaszczono nieruchomość oznaczoną jako część parceli l. kat. [...] o łącznej pow. 12628 m2 oznaczonej jako l. kat. [...] o pow. 12035 m2, obj. Lwh [...]

Odrębnym orzeczeniem ustalone zostało odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organowi I instancji udało się pozyskać do akt sprawy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...]zł na rzecz F. z M. T. i W. T. z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [...] o pow. 12035 m2, brudnopis ww. orzeczenia z pieczęcią o treści: "Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. stwierdza, że orzeczenie powyższe jest prawomocne. K., dnia 6 czerwca 1955 r." oraz zwrotne potwierdzenie odbioru orzeczenia z 10 września 1954 r. nr [...] adresowanego do W. T. i F. T. z M. z podpisem "T.".

Należy stwierdzić, że w ramach kontrolowanego postępowania administracyjnego o ustalenie i wypłatę odszkodowania organy administracji nie dokonują weryfikacji prawidłowości ani orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 r. znak: [...] o wywłaszczeniu, ani orzeczenia ustalającego odszkodowanie, które to orzeczenia jako ostateczne mogą podlegać ocenie wyłączenie w ramach nadzwyczajnych trybów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, przez właściwy organ.

Prezydent Miasta K. wskazał, że pismem z 17 maja 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa poinformował, że został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. nr [...] o odszkodowaniu z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [...] o pow. 12035 m2 obj. Lwh [...].

Organ I instancji ustalił również, iż postępowanie w ww. sprawie do dnia wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie zostało zakończone. W tej sytuacji trafne jest stanowisko organów, że funkcjonowanie w obrocie prawnym orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. znak: [...] oznacza, że niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego ponowne orzekanie w tej samej sprawie, zakończonej już uprzednio decyzją ostateczną, spowodowałoby wydanie nowej decyzji administracyjnej, która podlegałaby stwierdzeniu nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż stanowiłoby to naruszenie wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z poglądem, który wyrażony został w tezie wyroku NSA z 14 października 1991 r. SAB 29/91 (niepubl.), ze stwierdzeniem nieważności będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy wydane zostaną kolejno po sobie decyzje załatwiające sprawę co do istoty. Zostały też w niniejszej sprawie spełnione przesłanki tożsamości sprawy.

W świetle powyższego słusznie zatem organy uznały, że nie można ponownie ustalić, w drodze decyzji administracyjnej, odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Sąd, podzielając w pełni stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdził, że zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Również zarzut skargi naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu w postaci stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 lipca 1954 r. znak: [...] prowadzonego Ministra Infrastruktury i Budownictwa pod sygn. akt: [...] - nie zasługiwał na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że jak wynika z akt sprawy, w toku pozostaje postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. nr [...], a wymienione w skardze postępowanie Ministra Inwestycji i Rozwoju pod sygn. akt: [...] nie dotyczy przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 1993r., sygn. akt I SA 481/83 "w myśl art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe".

Należy wskazać, że związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji.

Z powyższego wynika, że zadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego, to takie zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia uniemożliwia w ogóle wydanie decyzji, a nie takie którego uprzednie rozstrzygnięcie wpływa jedynie na treść decyzji. Dlatego też należy uznać, że w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy administracyjnej brak było podstaw do jej zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Nie ulega wątpliwości Sądu, co trafnie wskazał organ odwoławczy, że sprawa ustalenia i wypłaty odszkodowania może być bez przeszkód rozpatrzona i może w niej być wydana decyzja przed wydaniem rozstrzygnięcia w toczącym się przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 10 września 1954 r. nr [...] Zatem decyzja, która będzie wydana przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa, nie jest zagadnieniem wstępnym w przedmiotowym postępowaniu.

Nie są zasadne także zarzuty skargi naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a.

Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.