Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2119/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-03-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246  par. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wrocław, dnia 10 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 26 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za listopad 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w kwocie 306 zł, A. sp. z o.o. w K. (dalej jako spółka) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wskazała, że postępowanie w niniejszej sprawie jest jednym

z kilkuset podobnych, zainicjowanych przed sądami wojewódzkimi na terenie całego kraju. W związku z tym łączne obciążenie spółki nie ogranicza się jedynie do wysokości jednostkowego wpisu w danej konkretnej sprawie, lecz jest sumą wpisów we wszystkich postępowaniach. Uiszczenie zaś tych kwot przekracza jej zdolności finansowe.

W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka podała, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 1.000.000 zł a wartość jej środków trwałych 300.155,92 zł. Według bilansu za rok poprzedni (za 2012 r.) spółka osiągnęła zysk w kwocie 713.731,90 zł. Na rachunku bankowym znajdują się środki

w kwocie 180.334,29 zł.

Spółka podniosła także, że w skład jej majątku wchodzą automaty go gier

o niskich wygranych, które z uwagi na postanowienia obecnie obowiązującej ustawy

z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U., Nr 201, poz. 1540 ze zm.) nie mają realnej wartości rynkowej.

Postanowieniem z dnia 03 grudnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy.

W sprzeciwie od tego rozstrzygnięcia spółka podniosła, że tylko pozornie dysponuje znacznymi środkami obrotowymi albowiem musi na bieżąco ponosić koszty dzierżawy lokali, wypłaty wygranych nagród, obsługi automatów do gier oraz płacić podatek od gier bez względu na wynik finansowy.

Z kolei wskazana wartość aktywów jest wartością jedynie księgową, nie odzwierciedla bowiem tego, w obowiązującym stanie prawnym automaty do gier mają jedynie wartość materiałów wtórnych, jakie można pozyskać z ich demontażu.

Końcowo zauważyła, że niezwykle wysokie i nieprzewidziane obciążenie podatkowe, jakie nałożyła ustawa o grach hazardowych na działalność spółki

w zakresie gier o niskich wygranych, stanowczo wykroczyło poza możliwe do przewidzenia ryzyko finansowe i prawne dla tego rodzaju aktywności gospodarczej.

Jako znane z urzędu wskazać należy, że strona na dzień wydania niniejszego postanowienia zobligowana jest do ponoszenia kosztów sądowych jednocześnie

w sześćdziesięciu ośmiu sprawach, w których wyznaczone zostały wpisy od skarg

o łącznej wartości 13.079 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, od którego został wniesiony sprzeciw, traci moc a sprawa będąca jego przedmiotem podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc natomiast do oceny merytorycznej wniosku, wymaga wskazania, że zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane

w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje ono, w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Z kolei według art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika zatem wprost, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających żądanie wniosku spoczywa tylko i wyłącznie na stronie zwracającej się o prawo pomocy.

Przez pojęcie "środki" należy rozumieć tu zarówno środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych jak i wartość środków trwałych czy wysokość kapitału zakładowego. Analiza sytuacji materialnej strony postępowania nie może ograniczać się jedynie do sprawdzenia, czy ma ona dostateczne środki na koszty postępowania. Powinna również dotyczyć tego, czy strona ma realną możliwość zdobycia dodatkowych środków i czy dokładając należytej staranności podjęła wszelkie działania by to uczynić.

Prawo pomocy nie może być uznawane za wygodną i tanią metodę kredytowania działalności ubiegających się o nie podmiotów a inne wydatki mieć pierwszeństwo przed kwotami należnymi budżetowi państwa. Prawo pomocy stanowi bowiem wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony, o której mowa w art. 199 p.p.s.a. Dlatego podstawy jego przyznania powinny być interpretowane ścisłe

a sama instytucja stosowana tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest rzeczywiście i obiektywnie poważnie utrudnione bądź wręcz niemożliwe.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się ponadto, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien zasadniczo poczynić pewne rezerwy na poczet ewentualnych kosztów sądowych a ubieganie się o prawo pomocy poprzedzić próbą zgromadzenia odpowiednich środków we własnym zakresie i to nawet wówczas, gdy prowadzona przez ten podmiot działalność nie jest obarczona zwiększonym ryzykiem występowania sporów sądowych.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że spółka nie wykazała w sposób dostateczny okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że sytuacja finansowa spółki jest dobra. Według jej oświadczenia rok 2012 r. zakończyła zyskiem w kwocie 713.731,90 zł a na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy spółka dysponowała środkami finansowymi

w kwocie 180.334,29 zł na ujawnionym przez siebie rachunku bankowym. Biorąc ponadto pod uwagę wysokość kapitału zakładowego oraz wartość majątku spółki, stwierdzić należy, że spółka powinna dysponować znaczącymi rezerwami finansowymi, które może przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w prowadzonych przez siebie sprawach.

Nic nie wskazuje także, aby spółka nie mogła ubiegać się o pozyskanie odpowiednich środków na rynku (kredyt) bądź dokonać sprzedaży części posiadanego przez siebie mienia. Przy tym warto podkreślić, że spółka nigdzie nie wskazała, aby automaty o niskich wygranych stanowiły jedyny jego składnik.

Wreszcie należy wskazać, że łączny wpis we wszystkich sprawach prowadzonych przed tutejszym Sądem - 13.079 zł - stanowi zaledwie około 1,83 % wypracowanego zysku na dzień 31 grudnia 2012 r. Oczywistym jest zatem, że spółka powinna móc te koszty w całości zapłacić. Zwłaszcza, że sytuacja prawna spółki pod rządami ustawy

z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), obowiązującej od 2010 r., w 2013 r. nie powinna ulec zmianie w porównaniu do lat poprzednich. Tym samym również jej przychody i koszty ich uzyskania powinny kształtować się na podobnych poziomach co w roku 2012 r.

Jednocześnie spółka nie podała żadnych informacji o tym ile prowadzi aktualnie spraw przed sądami administracyjnymi na terenie całego kraju. Nie ma zatem możliwości określić w tym zakresie jej rzeczywistego obciążenia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.