Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 4337/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 5, art. 156 § 1 pkt. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 312/18 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od skarżącego Z. P. na rzecz Gminy Miasta [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 312/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Z. P. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...].

Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra wymienionej wyżej decyzji przedstawiał się następująco:

Decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...], działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. nr 14, poz. 74 ze zm.), orzekł o wywłaszczeniu, na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...], na rzecz Państwa, nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha z całości o pow. [...] ha, stanowiącej w dacie wywłaszczenia własność Z. P. oraz o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczony grunt.

Decyzją z dnia [...] lipca 1989 r. Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję w części dotyczącej wywłaszczenia, natomiast w części dotyczącej odszkodowania uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowych z dnia [...] czerwca i [...] lipca 1989 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności tych decyzji.

Decyzją z dnia z dnia [...] września 2012 r. wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek skarżącego Minister utrzymał swą wcześniejszą decyzję w mocy.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1233/14 Sąd oddalił skargę skarżącego na decyzję z dnia [...] września 2012 r.

Pismem z dnia [...] października 2016 r. skarżący zwrócił się do Ministra o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2012 r., powołując się na przesłankę wznowieniową, określoną w art. 145§1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z pisma [...] Ośrodka Geodezji z dnia [...] października 2016r. wynika, że podział geodezyjny nieruchomości objętej wywłaszczeniem, zobrazowany na mapie znajdującej się w aktach dotyczących wywłaszczenia nie został nigdy zatwierdzony odpowiednią decyzją administracyjną, zaś adnotacja na mapie o decyzji podziałowej jest niezgodna z prawdą, bowiem decyzja ta dotyczy innej sąsiedniej nieruchomości. Mapa do celów prawnych nr [...]. Zatem, zdaniem strony, nigdy nie nastąpiło zgodne z prawem wydzielenie części nieruchomości mającej podlegać wywłaszczeniu; podstawę do założenia księgi wieczystej dla nieruchomości objętej decyzją wywłaszczeniową i wpisanie w niej Skarbu Państwa jako właściciela prócz decyzji wywłaszczeniowej, stanowiła również opisana wyżej mapa opatrzona powołaniem się na decyzje zatwierdzająca podział, która nie dotyczyła nieruchomości wywłaszczanej.

W dołączonym do wniosku piśmie [...] Ośrodka Geodezji z [...] października 2016r. sprostowanym pismem z [...] października 2016r. stwierdzono, że:

- w operacie ewidencji gruntów ujawniono działki o nr [...],[...] i [...] w wyniku przeprowadzonego postępowania wywłaszczeniowego zakończonego ostateczną decyzją o wywłaszczeniu części nieruchomości i ustaleniu odszkodowania z dnia 8 czerwca 1989r. znak [...] (wydana w oparciu o mapę do celów prawnych nr [...]).

- decyzja o nr [...] z dnia [...] maja 1990r. (której sygnatura widnieje na dołączonej przez pełnomocnika skarżącego kopii mapy) zatwierdziła podział nieruchomości na działki o nr [...] i [...].

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa wznowił postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej powołując się na przesłankę wznowieniową określoną w art. 145§1 pkt 5 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Minister odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2012r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, zaś po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Z. P., decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał tę decyzję w mocy. Uzasadniając decyzję, Minister wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest brak znajomości przez organ, który wydał decyzję "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowych dowodów". W ocenie skarżącego nową okoliczność w sprawie stanowi "informacja o tym, że podział geodezyjny nieruchomości objętej wywłaszczeniem zobrazowany na mapie znajdującej się w aktach dotyczących wywłaszczenia nie został nigdy zatwierdzony odpowiednią decyzją administracyjną, zaś adnotacja na mapie o decyzji podziałowej jest niezgodna z prawdą, bowiem decyzja ta dotyczy innej, sąsiedniej nieruchomości. Mapa do celów prawnych nr [...]."

Nie każda nowa okoliczność faktyczna jest istotna dla sprawy. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się, że okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Na ocenę istotności nowej okoliczności faktycznej w niniejszej sprawie wpływa również fakt, że przedmiotem wznowienia jest postępowanie nadzorcze, zatem postępowanie, w którym badano legalność decyzji wywłaszczeniowych wyłącznie przez pryzmat przesłanek nieważnościowych określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

W świetle tych okoliczności podział geodezyjny nieruchomości objętej wywłaszczeniem, zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy mapą, który nie został nigdy zatwierdzony odpowiednią decyzją administracyjną nie stanowi okoliczności istotnej dla sprawy, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ istnienie takiej decyzji nie mogło mieć żadnego wpływu na wydaną decyzję nadzorczą Ministra.

Zgodnie z treścią art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w razie wywłaszczenia części nieruchomości decyzja o wywłaszczeniu zastępuje decyzję o podziale nieruchomości. Wynika z tego zatem, że organ nie miał obowiązku informować o fakcie "dzielenia nieruchomości" w decyzji wywłaszczeniowej bowiem okoliczność ta powstała z mocy samego prawa, tj. art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nie było również obowiązku wydawania osobnej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.

W piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. (z błędnie oznaczoną datą [...] listopada 2016 r.) skarżący podniósł, że brak uzyskania przez Spółdzielnię prawa rzeczowego do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] implikuje nieważność decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r. ustalającej lokalizację inwestycji. W ocenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa powyższa okoliczność nie miała znaczenia dla przedmiotowego postępowania, bowiem nie jest ono prowadzone w sprawie tej decyzji lecz w sprawie wznowienia postępowania odmawiającego stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra z dnia [...] listopada 2017 r., podnosząc, że nowymi, istotnymi dla sprawy okolicznościami istniejącymi w dniu wydania decyzji była informacja, potwierdzona pismem [...] Ośrodka Geodezji, że podział geodezyjny nieruchomości objętej wywłaszczeniem, zobrazowany na mapie znajdującej się w aktach dotyczących wywłaszczenia nie został nigdy zatwierdzony odpowiednią decyzją administracyjną, zaś adnotacja na mapie o decyzji podziałowej jest niezgodna z prawdą, bowiem decyzja ta dotyczy innej, sąsiedniej nieruchomości. Zatem nigdy nie nastąpiło zgodne z prawem wydzielenie części nieruchomości, mającej podlegać wywłaszczeniu. Podstawę do założenia księgi wieczystej dla nieruchomości objętej decyzją wywłaszczeniową i wpisanie w niej Skarbu Państwa jako właściciela, prócz decyzji wywłaszczeniowej, stanowiła również opisana wyżej mapa opatrzona powołaniem się na decyzję zatwierdzającą podział, która nie dotyczyła nieruchomości wywłaszczonej. Co więcej, z informacji [...] Ośrodka Geodezji wynika, że nie istnieje decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości wywłaszczonej, zobrazowany na mapie, która stanowiła jeden z podstawowych dokumentów niezbędnych w postępowaniu wywłaszczeniowym. Minister nie uznał opisanych okoliczności za istotne, czym naruszył przepis art. 145 §1 pkt 5 k.p.a.

Do wniosku wywłaszczeniowego dołączona była mapa podziałowa z adnotacją o zatwierdzeniu podziału decyzją administracyjną, jednak decyzja ta nie dotyczyła nieruchomości zobrazowanej na mapie. Faktu tego Minister Infrastruktury nie neguje. Skoro zatem dokument taki był podstawą wydania decyzji wywłaszczeniowej, to organ wydający tę decyzję musiał działać w przeświadczeniu, że podział został dokonany już wcześniej, a skoro tak, to decyzja wywłaszczeniowa nie mogła skutecznie orzekać o podziale nieruchomości. Okoliczności te są istotne i istniały w chwili wydawania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej i winny prowadzić do merytorycznej weryfikacji decyzji nadzorczej. Decyzja o ustaleniu lokalizacji, która była podstawą wydania decyzji o wywłaszczeniu utraciła ważność w związku z nieuzyskaniem przez inwestora prawa do terenu.

Decyzja wywłaszczeniowa nie posiadała załącznika graficznego, a jedynie powoływała się na decyzję ustalającą lokalizację. Załącznik graficzny do decyzji o ustaleniu lokalizacji wskazywał na ustalenie lokalizacji osiedla Pienista i jednocześnie projektowanej ulicy, czego nie ma w zapisach decyzji o ustaleniu lokalizacji jak również w decyzji o wywłaszczeniu. Decyzja wywłaszczeniowa powinna zatem w zapisach dodatkowo określać uzasadnienie celu skośnego podziału działek wywłaszczanej [...] i pozostałej [...] w związku z projektowaną ulicą i zawierać załącznik graficzny. Zapewne bez projektowanej ulicy wyznaczono by inną linię podziału.

Pomimo formalnego niewywłaszczenia innej działki skarżącego - nr [...], działka ta służy faktycznie jedynie Spółdzielni. Z zachowanej dokumentacji wynika, że ówczesne organy geodezyjne miały świadomość objęcia decyzjami wywłaszczeniowymi terenu niewystarczającego dla realizacji inwestycji, ale brały pod uwagę również drugi cel podziału jakim była planowana ulica. Drugi cel podziału uważano za pewny i broniono go, nie uwzględniając wniosków. Nie był zatem planem tylko faktycznie realizowanym celem, o którym nie ma wzmianki w decyzji o wywłaszczeniu. Sentencja decyzji o wywłaszczeniu części nieruchomości nie wskazuje celu wywłaszczenia. Zastrzeżenia budzi mapa podziałowa, zawierająca wykaz działek należących do Skarżącego z pieczątką zatwierdzającą projekt podziału z dnia [...] maja 1990 r. Nr [...]. Należy wnosić, że projekt był zatwierdzony po dacie decyzji o pozwoleniu na budowę, ale nade wszystko po dacie wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję Sąd wskazał, że skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 w związku z art.15 i 127 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Bezspornym było, iż w dacie wydania przez Ministra decyzji z [...] listopada 2017r. uchylenie odwoławczej decyzji nadzorczej MTBiGM z dnia [...] września 2012 r., które miałoby być następstwem wystąpienia przesłanki z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., było prawnie niedopuszczalne z racji upływu pięciu lat od jej doręczenia stronom (art.146 § 1 k.p.a.), o tyle fakt ten nie zwalniał Ministra od wszechstronnego ustalenia, czy podniesione we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności nie świadczą o wadliwym przyjęciu w odwoławczej decyzji nadzorczej, iż decyzje wywłaszczeniowe nie są dotknięte którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych, skatalogowanych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a.

Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w przypadku uznania w postępowaniu prowadzonym w wyniku wznowienia postępowania, iż decyzje wywłaszczeniowe są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, uchylenie odwoławczej decyzji nadzorczej i ponowne orzeczenie w sprawie nie byłoby już wprawdzie dopuszczalne (z racji w/w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.), niemniej okoliczność ta (tj. wynikanie odmowy uchylenia nie z racji braku merytorycznych przesłanek, a wyłącznie z racji upływu terminu przedawnienia) winno znaleźć czytelne odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania nadzorczego na podstawie art.151 § 2 k.p.a., co z kolei mogłoby posłużyć stronom postępowania jako podstawa roszczeń odszkodowawczych.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister nie wyjaśnił, czy decyzje wywłaszczeniowe nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art.156 § 1 k.p.a., tj. wadą polegająca na tym, iż decyzja administracyjna jest niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że dokumentacja, którą skarżący uzyskał od organu właściwego w sprawach ewidencji gruntów i budynków i na którą powołał się w piśmie z dnia [...] października 2016 r., stanowiącym wniosek o wznowienie postępowania nadzorczego istotnie spełnia kryteria z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dokumentacja ta sugeruje bowiem, że wymieniona w decyzji wywłaszczeniowej jako przedmiot wywłaszczenia działka nr [...], nie istniała przed wydaniem tej decyzji (tj. do dnia orzekania o wywłaszczeniu działka o takim numerze ewidencyjnym nie została formalnie wyodrębniona). Bez wątpienia należało zatem ocenić, czy okoliczność ta wpływa w istotny sposób na stanowisko odwoławczej decyzji nadzorczej (przeciwko której Skarżący skierował wniosek o wznowienie postępowania), co do nieobciążenia decyzji wywłaszczeniowych kwalifikowanymi wadami prawnymi z katalogu zawartego w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. Sąd przychylił się do stanowiska Ministra, iż co do zasady warunkiem ważności decyzji wywłaszczającej działkę nr [...], wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie było uprzednie geodezyjne wyodrębnienie tej działki w innym postępowaniu prawnym. Oznacza to, iż nieistnienie w dacie wywłaszczenia decyzji administracyjnej, czy też orzeczenia sądu powszechnego, formalnie wyodrębniających działkę, a tym samym nieistnienie tej działki w sensie geodezyjnym, nie mogło blokować jej wywłaszczenia, a to z uwagi na trafnie powołany przez organ skutek przewidziany w art.56 ust.3 u.g.g.i.w.n. (przewidujący bezpośredni skutek podziałowy samej decyzji wywłaszczeniowej). Uznać zatem należy, iż o ile przed wydaniem orzeczenia wywłaszczeniowego wskazana w nim działka nr [...] działka nie istniała (pomimo tego, że została w decyzjach wywłaszczeniowych wymieniona), to okoliczność ta nie stanowi rażącego naruszenie prawa w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 k.p.a., albowiem sama decyzja wywłaszczeniowa mogła w świetle art.56 ust.3 u.g.g.i.w.n. stanowić samoistną podstawą do jej geodezyjnego wyodrębnienia.

We wznowionym postępowaniu nadzorczym nie wyjaśniono jednak w sposób jednoznaczny i czytelny, czy decyzji wywłaszczeniowej nie obciąża kwalifikowana wada prawna, polegająca na jej niewykonalności (art.156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Chodzi tu nieustalenie przez organ, czy w sytuacji ujawnienia się wątpliwości co do tego, czy działka nr [...] istniała w dacie wywłaszczenia, czy też nie, grunt oznaczony w decyzji wywłaszczonej jako ta właśnie działka można zakwalifikować jako grunt na tyle jednoznacznie identyfikowalny (skonkretyzowany), że otwiera to drogę do wywodzenia stosownego skutku podziałowego z art.56 ust.3 u.g.g.w.n. Cechy te grunt posiadałby wtedy, gdyby nawet przyjmując nieistnienie w dacie wywłaszczenia działki nr [...] w sensie geodezyjnym (z przyczyn powołanych w skardze), to pomimo tego nie zachodziłyby żadne wątpliwości co do tego, jaki konkretnie grunt był przedmiotem wywłaszczenia. Z racji tego, iż decyzja wywłaszczeniowa nie została zaopatrzona w załącznik graficzny, koniecznym dla przeprowadzenia takich wyjaśnień było m.in. zanalizowanie wniosków wynikających z załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej. Analizy takiej organ jednak zaniechał, co przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji.

Gmina Miasta [...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając mu naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 w związku z art. 15 i 127 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji winien zbadać okoliczności sprawy pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] czerwca 1989r. została wydana na skutek wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...], zaopatrzonego we wszystkie dokumenty, wymagane przez art. 54 ustawy z dnia [...] kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Plan geodezyjny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] października 1988 r. - pod numerem ewidencyjnym [...] jako działka [...] w dacie poprzedzającej orzekanie w przedmiocie wywłaszczenia.

W toku procedury wywłaszczeniowej, w tym w trakcie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej aktywny udział brał Z. P.. Decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] czerwca 1989 r. i następujące po niej decyzje z [...] lipca 1989 r. oraz [...] października 1989 r. zostały wykonane. W świetle powyższego w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powierzchnia działki i jej umiejscowienie nie mogły budzić wątpliwości w toku postępowania wywłaszczeniowego - zarówno organów orzekających w sprawie jak i jej właściciela. W konsekwencji podniesiona przez Sąd I instancji wątpliwość co do możliwości wystąpienia przesłanki z art. 156 §1 pkt 5 k.p.a. była niezasadna.

Gmina Miasta [...] wskazała, że ustalenia powyższe stały się podstawą do określenia przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa, że w badanej sprawie nie doszło do spełnienia przesłanek nieważności określonych w art. 156 k.p.a. W tym stanie rzeczy przyjąć należało, że organ rozważył sprawę także pod kątem zaistnienia okoliczności uzasadniających spełnienie warunków nieważności, określonych w art. 156 §1 pkt. 5 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna opierała się na usprawiedliwionych podstawach.

Należy stwierdzić na wstępie, że wprawdzie w petitum skargi kasacyjnej powołano zarzut niewłaściwego przyjęcia, że organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji winien zbadać okoliczności sprawy pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. , to jednak uzasadnienie skargi kasacyjnej nie pozostawia wątpliwości, że powołanie tego przepisu było wynikiem omyłki pisarskiej, a w istocie chodziło przepis art. 156§1 pkt 5 k.p.a. - kilkakrotnie w uzasadnianiu przywoływany.

Istota sprawy sprowadza się do konieczności udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ administracji było wystarczające, by stwierdzić, że okoliczności powołane jako podstawa wznowieniowa, wynikające z pisma [...] Ośrodka Geodezji z [...] października 2016r. sprostowanego pismem z [...] października 2016r. nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia 8 czerwca 1989 r.

Zdaniem sądu I instancji zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 w związku z art. 15 i 127 § 3 k.p.a. W treści uzasadnienia wskazano, że konieczne jest wyjaśnienie, czy decyzji wywłaszczeniowej nie obciąża kwalifikowana wada prawna polegająca na jej niewykonalności, polegającej na braku konkretyzacji przedmiotu wywłaszczenia, czyli działki na [...]. Sąd uznał, że dla wyjaśnienia sprawy koniecznym jest zanalizowanie wniosków wynikających z załącznika graficznego do decyzji wywłaszczeniowej.

Uznając zarzuty skargi kasacyjnej za usprawiedliwione należy stwierdzić, że granice sprawy wszczętej wskutek złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145§1 pkt 5 k.p.a. wyznaczają nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dacie wydania decyzji i nieznane organowi rozstrzygającemu sprawę. Te okoliczności faktyczne podnoszone w niniejszej sprawie jako podstawa wznowieniowa to następujące fakty opisane w powołanym wyżej piśmie [...] Ośrodka Geodezji:

- w operacie ewidencji gruntów ujawniono działki o nr [...],[...] i [...] w wyniku przeprowadzonego postępowania wywłaszczeniowego zakończonego ostateczną decyzją o wywłaszczeniu części nieruchomości i ustaleniu odszkodowania z dnia [...] czerwca 1989r. znak [...] (wydana w oparciu o mapę do celów prawnych nr [...]).

- decyzja o nr [...] z dnia [...] maja 1990r. (której sygnatura widnieje na dołączonej przez pełnomocnika skarżącego kopii mapy) zatwierdziła podział nieruchomości na działki o nr [...] i [...].

Żaden z powyższych faktów nie dotyczy wątpliwości co do granic, kształtu i powierzchni działki wywłaszczonej decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. Działka ta, zgodnie z niekwestionowanymi w toku kolejnych postępowań administracyjnych ustaleniami była uwidoczniona na mapie sytuacyjnej Nr [...]. Zarzuty skarżącego Z. P. podnoszone w toku postępowania nie dotyczyły bynajmniej braku określenia granic i kształtu działki nr [...], lecz faktu braku decyzji podziałowej, która zdaniem skarżącego powinna poprzedzać wywłaszczenie.

Zarzut ten słusznie sąd I instancji uznał za nieuzasadniony, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że sama decyzja wywłaszczeniowa mogła stanowić samoistną podstawę do jej wyodrębnienia w oparciu o art. 56 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985r. To, że tak rzeczywiście było zdaje się potwierdzać powołane jako podstawa wznowieniowa pismo [...] Ośrodka Geodezji, wskazujące na wtórny wobec decyzji wywłaszczeniowej charakter zmian w operacie ewidencji gruntów, polegających na uwidocznieniu działki nr [...]. Natomiast to, że inną decyzją zatwierdzono podział nieruchomości na działki o nr [...] i [...] nie rodzi także żadnych wątpliwości co do konkretyzacji w przestrzeni działki nr [...].

Podnosząc w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kwestię określenia (identyfikalności) działki nr [...] w kontekście przesłanki nieważnościowej z art. 156§1 pkt 5 k.p.a. sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy wyznaczone okolicznościami faktycznymi, powołanymi we wniosku o wznowienie postępowania. Okoliczności te nie dotyczyły bowiem tych kwestii.

Skoro tak, to zarzut sądu I instancji naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących postępowania dowodowego nie mógł być uznany za uzasadniony, gdyż żadna z nowych okoliczności faktycznych powołanych we wniosku o wznowienie postępowania nie mogła prowadzić do oceny, że decyzja wywłaszczeniowa była niewykonalna.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał sprawę za wyjaśnioną co do istoty i uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 188 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, z uwagi na treść wyroku, opiera się, na przepisie 203 pkt 2 p.p.s.a., który przewiduje zwrot od skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę.