Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 378/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: art. 1a pkt 13, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 428/17 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 28 czerwca 2017r., sygn. akt I SA/Bk 428/17 oddalił skargę J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

Od przedmiotowego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zarzucając:

I. naruszenie prawa materialnego:

a) § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342), poprzez przyjęcie, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników (imienne książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników) stanowią dowód zarejestrowania odbiorników dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, podczas gdy dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników (imienne książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników) stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, czyli od dnia 12 grudnia 2008 r.;

b) § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez przyjęcie, że Poczta Polska SA pomimo nieprzedstawienia oryginału zaświadczenia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz dowodu wysłania zawiadomienia o nadaniu tego numeru wypełniła obowiązki nałożone na nią tym rozporządzeniem w zakresie nadania użytkownikom indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz powiadomienia użytkownika o zmianie/nadaniu tego numeru, poprzez wysłanie zawiadomienia, a także poprzez uznanie, że dowodem zarejestrowania odbiornika było przedstawienie duplikatu wygenerowanego z systemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz złożenie oświadczenia przez wierzyciela o przesłaniu (nadania listem) użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu tego numeru;

c) art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz.U. z 2013 r. poz. 1140), poprzez uznanie, że Dyrektor COF mógł upoważnić inne osoby do dokonywania czynności w zakresie innym niż kontrolnym, w tym do nadawania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i podpisywania tytułu wykonawczego;

d) art. 6 ust.14 w związku z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.), poprzez uznanie, że wierzycielem w stosunku do opłat abonamentowych nie jest Poczta Polska SA, lecz jest nim Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA., przy czym w tytule wykonawczym wskazano błędnie jako wierzyciela: "Poczta Polska SA Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej";

e) art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014, poz. 1204, dalej: ustawa o opłatach abonamentowych), poprzez przyjęcie, że skarżący jest zobowiązany do ponoszenia opłat abonamentowych, pomimo, że jego imienna książeczka opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiła dowód zarejestrowania odbiornika jedynie do dnia 12 grudnia 2008r.;

f) naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz.U. z 2013 r. poz. 1140), poprzez uznanie, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej mógł upoważnić innych pracowników Poczty Polskiej SA do wykonywania innych czynności niż dokonywanie kontroli.

II. naruszenie prawa procesowego

a) art. 1 a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w administracji, poprzez uznanie, że podpisanie tytułu wykonawczego przez asystenta Dyrektora COF, z upoważnienia Dyrektora COF było prawidłowe i zgodne z prawem, a w szczególności z ustawą o opłatach abonamentowych;

b) art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych oraz przepisami wykonawczymi do ustawy poprzez uznanie, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej mógł upoważnić pracownika Poczty Polskiej SA do wystawiania tytułów wykonawczych;

c) art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieuznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej nie istniał ze względu na brak istnienia dowodu zarejestrowania odbiornika w myśl przepisów § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych;

d) art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 6 , pkt 7 i pkt 10 u.p.e.a.

e) art. 27 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a., poprzez uznanie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wypełniony;

f) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

g) art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie za dowód duplikatu zawiadomienia z dnia 21 sierpnia 2008 r. o nadaniu numeru identyfikacyjnego, pomimo że nie jest to dokument w rozumieniu k.p.a. oraz uznanie jako wysłane ww. zawiadomienie, pomimo nie przedłożenia przez wierzyciela żadnych dowodów na tą okoliczność;

h) art. 76 a § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zakresie uznania kserokopii dokumentów nieprawidłowo potwierdzonych za zgodność z oryginałem złożonych przez wierzyciela jako dowody w niniejszej sprawie.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Za podstawę wyroku z 28 czerwca 2017 r., I SA/Bk 428/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku prowadzi do majątku J. K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S. A. za nieopłacone należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 marca 2014 r. Zawiadomieniem z [...] października 2015 r. skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku, organ egzekucyjny dokonał zajęcia przysługujących skarżącemu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Pismem z 12 listopada 2015 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej wskazując na nieistnienie obowiązku zapłaty opłat abonamentowych, brak wymagalności obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, brak doręczenia upomnienia dotyczącego tytułu wykonawczego za okres od stycznia do marca 2014 r. W związku z wniesieniem zarzutów, organ egzekucyjny pismem z 20 listopada 2015 r. zwrócił się do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S. A. o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S. A. uznał złożone przez skarżącego zarzuty za niezasadne. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z [...] października 2016 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S. A. utrzymał w mocy wskazane postanowienie. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, biorąc pod uwagę stanowisko wierzyciela postanowieniem z [...] stycznia 2017r. uznał wniesione zarzuty za niezasadne. Następnie postanowieniem z [...] lutego 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. w pkt II) petitum skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej nie zarzucił Sądowi I instancji naruszenia jakiegokolwiek przepisu p.p.s.a., zarzuty podniesione w pkt 2) lit. a) do lit. h) dotyczą naruszenia wskazanych tam przepisów trzech innych ustaw.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (upea) w art. 1 pkt 1) określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2. Zgodnie zaś z art. 2 § 1 pkt 3) u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Przyjmuje się, że obowiązkami o charakterze pieniężnym w rozumieniu upea są obowiązki polegające na uiszczeniu kwoty pieniężnej organowi lub innej instytucji państwa polskiego, państwa członkowskiego, innego państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Z u.p.e.a. nie wynika, aby administracyjne należności pieniężne podlegały "ustalaniu". Wystarczy, że będą one wyczerpująco określone w samej ustawie, a organy administracji publicznej będą powołane ustawą do ich pobierania. O tym, czy dany obowiązek pozostaje w zakresie właściwości rzeczowej organów administracji publicznej decydują przepisy określające zadania i kompetencje organów zaliczanych do administracji publicznej, o ile przewidują zapewnianie realizacji takiego obowiązku przez dany organ tej administracji.

Według art. 3 § 1 u.p.e.a., egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Ta regulacja prawna oznacza po pierwsze, że obowiązki administracyjne wynikające bezpośrednio z przepisów prawa muszą być tymi przepisami określone na tyle dokładnie, że z samej treści przepisów prawa da się ustalić zarówno osobę (podmiot), na której obowiązek spoczywa, jak i jego treść. Po drugie, muszą mieścić się w zakresie administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego.

Według art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie określonego przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami, usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciągniętego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczeniu jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Ta niedopuszczalność może wynikać albo bezpośrednio z treści wchodzących w grę regulacji prawych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu (zob. J. Warylewski (red.), Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa 2003, s. 503).

Należy podkreślić, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji dominuje przede wszystkim interes wierzyciela, natomiast ochrona praw zobowiązanego została uregulowana tak, że stosowanie przepisów kpa jest ograniczone tylko do zagadnień nie uregulowanych w u.p.e.a., ponieważ przepisy k.p.a. nie mogą modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi się swoiste postępowanie dowodowe, którego przedmiotem jest określenie sposobu przymusowego doprowadzenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny musi podjąć czynności w celu ustalenia sytuacji majątkowej i faktycznej zobowiązanego i ma prawo wykorzystywać tu wszelkie środki dowodowe, zarówno uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego, jak i nienazwane. Gdy postępowanie egzekucyjne nie było poprzedzone postępowaniem administracyjnym, osoba wobec której wystawiono tytuł egzekucyjny ma prawo domagać się przeprowadzenia postępowania dowodowego w trakcie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny w takich wypadkach zobowiązany jest natomiast do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy zastosowaniu odpowiednich reguł postępowania administracyjnego, także co do postępowania dowodowego w możliwie jak najszerszym dla realizacji specyfiki postępowania egzekucyjnego zakresie. Zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. może być bowiem składany wówczas, jeśli egzekucja jest niedopuszczalna ze względów merytorycznych, np. nieistnienie obowiązku (wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2012 r., I OSK 610/12, LEX nr 1228465). Takie postępowanie wyjaśniające może prowadzić organ egzekucyjny wówczas, gdy jest jednocześnie wierzycielem. Natomiast gdy wierzyciel nie jest organem egzekucyjnym, organ egzekucyjny nie prowadzi takiego postępowania wyjaśniającego oczekując na stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, które w przypadku egzekucji należności pieniężnych jest wiążące co do zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. (art. 34 § 1 u.p.e.a.).

W rozpoznawanej sprawie, organ egzekucyjny wszczął egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Tytuł wykonawczy zawierał, między innymi (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Z tej regulacji prawnej wynika, że wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy w przypadku egzekucji należności pieniężnej określa jej wysokość podając kwotę egzekwowanej wierzytelności od zobowiązanego, który nie wykonał w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym.

Zgodnie z art. 34 § 1 upea, zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Jak wskazano w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., I FPS 4/06, ONSA WSA 2007, nr 5, poz. 112, wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 upea, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Dlatego też w orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to jeden i ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania procedowania przewidzianego w art. 34 § 1 u.p.e.a. jest oczywiście bezprzedmiotowe, gdyż nie tylko nie chroni uprawnień zobowiązanego, ale narusza ponadto interesy wierzyciela, prowadząc do oczywistego przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego (wyroki NSA: z 27 maja 2009 r., II GSK 980/08, LEX nr 513118; z 7 czerwca 2006 r., II FSK 775/05, LEX nr 270329; z 20 grudnia 2005 r., FSK 2677/04, LEX nr 190895; z 11 października 2005 r., II FSK 609/05, LEX nr 217409).

Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie, ponieważ wierzyciel i organ egzekucyjny to różne podmioty. Wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy egzekucji należności pieniężnej określił jej wysokość podając kwotę egzekwowanej wierzytelności od zobowiązanego, który nie wykonał w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Tytuł wykonawczy zawiera dane niezbędne do prowadzenia egzekucji administracyjnej, wysokość należności pieniężnej została bowiem określona po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez ustawowo zobowiązany i uprawniony do tego organ egzekucyjny. Określenie wysokości należności pieniężnej w tytule wykonawczym, jest elementem stanu faktycznego sprawy podlegającym kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego w ramach art. 134 § 1 p.p.s.a. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Z treści powołanego przepisu wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie wojewódzkiego sądu administracyjnego zostały naruszone przez organ administracji publicznej należy wykazać istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania administracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Prawidłowe uzasadnienie stwierdzenia zaistnienia omawianej przesłanki musi polegać na wskazaniu, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu itp.) ustawy zostały naruszone z równoczesnym wyraźnym wskazaniem, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym. Zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie oraz nie zastosowanie innego nie jest naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie naruszył przepisów p.p.s.a. oddalając skargę, jak również przepisów kpa oraz przepisów upea. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest trafny i sprowadza się w istocie do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że zaskarżone postanowienie ostateczne nie narusza przepisów prawa procesowego co do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcia za prawidłowe przyjęcia, że wniesione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego za nieopłacone należności z tytułu opłaty abonamentowej są niezasadne. Wobec powyższego, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

Skoro zaś stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy i nie został skutecznie podważony należy przejść do skontrolowania procesu subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane przez Sąd przepisy prawa materialnego.

Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tych przepisów, cytując ich treść oraz odwołując się wprost do ich treści. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zostały powołane w podstawie prawnej decyzji oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym z przytoczeniem przepisów prawa. Rozpoznając skargi na decyzje lub postanowienia (art. 145 § 1 p.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. określono jako "niewłaściwe zastosowanie", jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku z czym ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a., ponieważ wskazane przez stronę jako naruszone przepisy prawa nie były podstawą prawną postanowienia ostatecznego.

Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W tej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. ocenił wniesione zarzuty za niezasadne, które Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku rozstrzygnięciem z [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy. Należy podkreślić, że z mocy art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatrując zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7 związany jest uzyskanym stanowiskiem wierzyciela. Ta regulacja prawna oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Zarzuty wnoszone na tej podstawie mają na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, odnoszącego się bezpośrednio do obowiązków zobowiązanego. Takiego rozstrzygnięcia nie podejmuje organ egzekucyjny, którego zadaniem jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Wniesienie zarzutów prowadzi do wydania tego rodzaju merytorycznego rozstrzygnięcia (stanowiska w sprawie zarzutów) przez wierzyciela. Naruszenie przepisu prawa materialnego, jakim jest art. 34 § 4 u.p.e.a. może nastąpić wówczas, kiedy organ egzekucyjny rozpatrując zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7 nie uwzględni uzyskanego stanowiska wierzyciela, lub też w ogóle się o takie stanowisko nie zwróci.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powołując się na art. 134 § 1 p.p.s.a. (Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a) rozstrzygając w granicach danej sprawy dokonał oceny zgodności z prawem postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S. A. z [...] kwietnia 2016 r. uznającego złożone przez skarżącego zarzuty za niezasadne (utrzymanego w mocy postanowieniem z [...] października 2016 r.). W tych ramach Sąd I instancji szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów egzekucyjnych zgłoszonych przez stronę skarżącą.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na mocy art. 184 p.p.s.a. Na mocy art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, ponieważ zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony.