Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2457/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 50
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K.D. i J.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu całkowitej rozbiórki budowli oddala skargę


UZASADNIENIE

1. W dniu [...] marca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: "PINB") z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowli - zadaszonej płyty do składowania obornika o wymiarze rzutu [...] m x [...] m ze zbiornikami na gnojowicę znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości K., gmina M.. Podczas czynności kontrolnych ustalono, że na tej działce znajduje się wiata konstrukcji murowanej o wskazanym wymiarze rzutu, z dachem jednospadowym, krytym blachą trapezową oraz eternitem falistym. Wiata jest parterowa, ze ścianami pełnymi od strony południowej, wschodniej i zachodniej, wewnątrz posiada płytę betonową, na której składowana jest słoma oraz gnojowica. Pod wiatą nie zaobserwowano zbiornika na gnojowicę wraz z kratką ściekową, z uwagi na zalegającą słomę oraz nawóz. Od strony północnej wiaty poza jej obrysem zaobserwowano kratkę ściekową. W toku kontroli, Pan J.D. oświadczył, że przedmiotowa budowla została wybudowana około [...] r. Nie posiada na nią żadnej dokumentacji. Jednocześnie zaznaczył, że pod wiatą znajduje się zbiornik na gnojówkę, który został wybudowany razem z nią.

Mając na uwadze fakt wybudowania tego obiektu przed rokiem [...], PINB zastosował w prowadzonej sprawie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (dalej: "p.b. z 1974 r."). W ocenie organu, wykonanie opisanej budowli wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego nie posiadał właściciel. Według informacji uzyskanych z Urzędu Gminy M. przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. zgodnie z ustaleniami planistycznymi:

- z [...] r. działka oznaczona nr ewid. [...] w K. była położona na terenach oznaczonych symbolem [...] tj. na terenach istniejących i projektowanej zabudowy zagrodowej i upraw polowych;

- z [...] r. działka oznaczona nr ewid. [...] w K. była położona na terenach oznaczonych symbolami [...] i [...] tj. na terenach zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, usługowej i produkcyjnej nieuciążliwej dla otoczenia lub zamknięcia uciążliwości w granicach własnej działki, oraz terenach upraw polowych, łąk i pastwisk.

Zgodnie z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka znajduje się na terenach oznaczonych symbolem [...] [...] tj. na terenach zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług nieuciążliwych przeznaczonych do użytkowania istniejącej zabudowy zagrodowej.

Powyższe ustalenia potwierdzają usytuowanie zadaszonej płyty do składowania obornika ze zbiornikami na gnojowicę na terenach przeznaczonych pod tego typu zabudowę. Jednak celem wyjaśnienia, czy ten obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia organ powiatowy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. PINB nałożył na Skarżących obowiązek sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego przedmiotowego obiektu zawierającej inwentaryzację budowlaną oraz inwentaryzację zagospodarowania działki na której jest on usytuowany.

W wykonaniu powyższego przedłożona została specjalistyczna ocena techniczna sporządzona przez specjalistów: mgr inż. Ł.G. i mgr inż. J.T.. Z przedłożonej oceny technicznej wynikało, że: "(...) zadaszona płyta do składowania obornika wraz z zadaszeniem nie spełnia bezpieczeństwa użytkowania a także bezpieczeństwa konstrukcji oraz użytkowania. Nie spełnia przepisów dotyczących usytuowania w stosunku do granicy działki sąsiedniej. Bardzo duża ilość nieprawidłowości zarówno w wiacie jak i płycie powoduje, że ze względów ekonomicznych nie jest opłacalny remont budowli. Szczelność płyty zagraża środowisku. Zaleca się nakaz rozbiórki budowli. Zbiorniki na gnojowicę nadają się do użytkowania po spełnieniu obowiązkowych zalecenia (...). Obecna płyta do składowania obornika oraz sposób jej wykonania nie gwarantuje szczelności płyty. Prowadzone naprawy zauważonych rys lub pęknięć poprzez stosowanie pianki poliuretanowej nie są trwałe i skuteczne. Na stykach pomiędzy płytą, a ścianami betonowymi oraz ścianą istniejącą murowaną budynku gospodarczego są to miejsca, które nie gwarantują szczelności. Szczelność płyty zagraża środowisku. Odpływ bezpośrednio z płyty nie gwarantuje szczelności. Obecnie odpływ znajduje się poza płytą co jest błędne. Istniejące zbiorniki na gnojowicę na podstawie oględzin znajdują się iv dobrym stanie technicznym, jednakie należy zabezpieczyć je od wewnątrz lepiszczem chroniącym beton. np. systemem [...] [...], ze względu na trwałość betonu oraz styki elementów z których złożony jest zbiornik. Płyta do składowania obornika wg przepisów rozporządzenia w sprawie budowli rolniczych i ich usytuowania (Dz. U. Nr 132, poz. 877) powinna znajdować się min. 4 m od granicy działki co nie jest spełnione".

Przedmiotowe opracowanie wskazuje ponadto na fakt usytuowania przy opisanej wyżej zadaszonej płycie do składowania obornika [...] zbiorników ([...] o podstawie [...]m x[...] m i [...]m o podstawie [...] m x [...] m).

W związku z powyższym PINB powołując się na treść art. 40 p.b. z 1974 r. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. nakazał właścicielom dokonanie robót budowlanych polegających na demontażu zadaszenia i płyty do składowania obornika oraz zabezpieczeniu zbiorników na gnojowicę od wewnątrz lepiszczem chroniącym beton np. systemem [...] [...].

2. Od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie odwołanie wnieśli K. i J. D.

3. Po rozpoznaniu odwołania MWINB decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

4. Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. nakazał właścicielom - Państwu K. i J.D. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki budowli - zadaszonej płyty do składowania obornika o wymiarze rzutu [...] m x [...] m ze zbiornikami na gnojowicę znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości K., gmina M..

5. Od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie odwołanie wnieśli Skarżący. Wskazali, że organy w niniejszej sprawie nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego.

6. Decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] ([...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB") po rozpoznaniu odwołania od decyzji PINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nakazującej właścicielowi - Państwu K. i J.D. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki budowli - zadaszonej płyty do składowania obornika o wymiarze rzutu [...] m x [...] m ze zbiornikami na gnojowicę znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości K., gmina M., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja PINB powinna zostać utrzymana w mocy. Analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wykazała, iż organ pierwszej prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, jak i prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne. W toku postępowania nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających legalność wybudowania zadaszonej płyty do składowania obornika ze zbiornikami na gnojowicę. Należy zatem je traktować jako samowolę budowlaną.

Zdaniem organu, prawidłowo również w sprawie zastosowano przepisy p.b. z 1974 r., gdyż zakończenie budowy przedmiotowego obiektu nastąpiło przed dniem wejścia w życie p.b. z 1994 r. Organ prawidłowo ustalił także, iż w świetle p.b. z 1974 r. na wykonanie powyższego obiektu koniecznym było uzyskanie pozwolenia na budowę. Przedmiotowa inwestycja, jako mogąca wprowadzać lub zwiększać uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich, nie została bowiem zwolniona z tego obowiązku.

W myśl art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W związku z tym, rozpatrując sprawę organ przeanalizował zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 37 ust.1 pkt 1 p.b. z 1974 r. Potwierdza to dokumentacja przedłożona na wezwanie organu przez Urząd Gminy M., z której wynika, że zgodnie z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka znajduje się na terenach oznaczonych symbolem [...] [...] tj. na terenach zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług nieuciążliwych przeznaczonych do użytkowania istniejącej zabudowy zagrodowej. Również poprzednio obowiązujące na tym terenie regulacje dopuszczały tego typu zabudowanie. Powyższe potwierdza usytuowanie zadaszonej płyty do składowania obornika ze zbiornikami na gnojowicę na terenach przeznaczonych pod tego typu zabudowę.

Druga z wymienionych w art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r. przesłanek nakazuje wyjaśnienie czy obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W ocenie organu wojewódzkiego PINB wyjaśnił tę kwestię w sposób wyczerpujący. W toku prowadzonego postępowania organ powiatowy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. nałożył na Skarżących obowiązek sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego przedmiotowej płyty do składowania obornika ze zbiornikami na gnojowicę. Z opracowania sporządzonego przez mgr inż. Ł. G. i mgr inż. J.T. wynika, że zadaszona płyta do składowania obornika wraz z zadaszeniem nie spełnia bezpieczeństwa użytkowania a także bezpieczeństwa konstrukcji oraz użytkowania. Bardzo duża ilość nieprawidłowości zarówno w wiacie jak i płycie powoduje, że ze względów ekonomicznych nie jest opłacalny i zasadny remont budowli. Szczelność płyty zagraża środowisku. Zaleca się nakaz rozbiórki budowli. Obecna płyta do składowania obornika oraz sposób jej wykonania nie gwarantuje szczelności płyty. Prowadzone naprawy zauważonych rys lub pęknięć poprzez stosowanie pianki poliuretanowej nie są trwałe i skuteczne. Na stykach pomiędzy płytą, a ścianami betonowymi oraz ścianą istniejącą murowaną budynku gospodarczego są to miejsca, które nie gwarantują szczelności. Szczelność płyty zagraża środowisku. Odpływ bezpośrednio z płyty nie gwarantuje szczelności. Obecnie odpływ znajduje się poza płytą co jest błędne. Istniejące zbiorniki na gnojowicę na podstawie oględzin znajdują się w dobrym stanie technicznym, jednakże należy zabezpieczyć je od wewnątrz lepiszczem chroniącym beton. np. systemem [...], ze względu na trwałość betonu oraz styki elementów z których złożony jest zbiornik.

Ustalenia tejże oceny technicznej potwierdzają że zarówno zadaszona płyta do składowania obornika jak również zbiorniki na gnojowicę powodują niebezpieczeństwo dla ludzi oraz niedopuszczalne pogarszają warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia. Organ wskazał, że w przedmiotowym opracowaniu zawarto informację o dobrym stanie technicznym opisanych wyżej zbiorników oraz możliwości doprowadzenia ich do stanu użytkowania, niemniej jednak z uwagi na prowadzenie przez organ powiatowy postępowania w przedmiocie budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową w postaci zadaszonej płyty do składowania obornika ze zbiornikami na gnojowicę, brak było podstaw do rozpatrywania nałożenia na inwestorów wykonania określonych robót budowlanych w oparciu o treść art. 40 p.b. z 1974 r. W ocenie organu wojewódzkiego z uwagi na zakres i funkcję posadowionych na nieruchomości skarżących obiektów tj. zadaszonej płyty i zbiorników, tworzą one funkcjonalną całość techniczno-użytkową, którą należy rozpatrywać i oceniać jako jeden przedmiot postępowania i wydać w stosunku do niej jedną decyzję administracyjną. Z uwagi na opisaną zależność rozdzielnie przedmiotowych obiektów jest niemożliwe bez oderwania od całości zamierzenia inwestycyjnego. Z tego względu bez znaczenia dla orzeczonego nakazu rozbiórki pozostaje możliwość doprowadzenia zbiorników na gnojowicę do stanu użytkowania. Nakazanie wykonania tych robót z jednoczesnym nałożeniem obowiązku rozbiórki części w/w budowli tj. zadaszonej płyty pozbawiło by przedmiotową budowlę funkcji, która spełnia jako całość użytkowo-techniczna.

Zdaniem organu, analiza akt przedmiotowej sprawy potwierdza ponadto nieprawidłowe usytuowanie zadaszonej płyty do składowania obornika. Z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt usytuowany jest w odległości [...] m od granicy działki ewid. oznaczonej nr. [...]. Taka lokalizacja naruszała przepisy obowiązujące w dacie budowy tego obiektu jak i narusza przepisy obecnie obowiązujące. Organ wskazał, że w okresie budowy zadaszonej płyty do składowania obornika obowiązywało rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodnie z § 23 ust. 4 cytowanego rozporządzenia "Na nie skanalizowanych terenach zabudowy związanej z gospodarstwami rolnymi i zabudowy jednorodzinnej dopuszcza się stosowanie szczelnych zbiorników do gromadzenia nieczystości ciekłych oraz pojedynczych ustępów, ustawianych na szczelnym dole kloacznym w odległości co najmniej 2 m od linii regulacyjnej drogi (ulicy) lub granicy działki oraz co najmniej 5 m od otworów okiennych lub drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich". Zgodnie zaś z postanowieniami obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie a konkretnie § 6 ust 5 pkt 4 "odległość (...) płyt do składowania obornika powinna wynosić co najmniej 4 m od granicy działki sąsiedniej". Powyższe ustalenia potwierdzone zostały także w opracowaniu sporządzonym przez mgr inż. Ł.G. i mgr inż. J.T., w którym wskazano, że "(...) płyta do składowania obornika wg. przepisów rozporządzenia w sprawie budowli rolniczych i ich usytuowania powinna znajdować się min. [...] m od granicy działki, co nie jest spełnione". Z uwagi na charakter inwestycji uznać należy, że takie usytuowanie płyty powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla nieruchomości sąsiedniej. Wskazane naruszenie nie może zostać wyeliminowane na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r. Z akt sprawy nie wynika, aby zbiorniki na gnojowicę usytuowane na działce o nr ewid. [...] naruszały zapisy cytowanych wyżej rozporządzeń, niemniej jednak jak już podkreślono, z uwagi na funkcjonalną całość techniczno-użytkową obiektu objętego prowadzonym postępowaniem tj. zadaszonej płyty do składowania obornika wraz z przedmiotowymi zbiornikami, ich prawidłowe usytuowanie pozostaje bez znaczenia dla orzeczonego nakazu rozbiórki całości obiektu. Przedstawiona wyżej argumentacja w tym zakresie pozostaje aktualna także w omawianym przypadku.

Odnosząc się do pozostałych argumentów skarżących organ wojewódzki przypomniał, że z przedłożonej w sprawie oceny technicznej wynika, że cała konstrukcja zadaszonej płyty do składowania obornika nie spełnia wymogów bezpieczeństwa a nie tylko jej dach. Powoływanie się natomiast na okoliczności związane z dotychczasowym użytkowaniem tego obiektu pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie organu wojewódzkiego, PINB słusznie uznał, że budowla - zadaszona płyta do składowania obornika wraz ze zbiornikami na gnojowicę powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi oraz niedopuszczalne pogarszają warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia a jej ewentualna legalizacja nie jest możliwa. Tym samym spełnione zostały przesłanki do zastosowania w sprawie dyspozycji art. art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r.

7. Skargą z dnia [...] października 2018 r., K. i J.D. wskazali, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do nakazu rozbiórki, gdyż możliwe było doprowadzenie obiektu do stanu należnego. Usytuowanie wiaty jako budynku jest prawidłowe i zalegalizowane, a właściciel działki sąsiedniej nie wnosił zastrzeżeń. Ekspertyza brana pod uwagę jest nierzetelna, zaś pierwsza pozytywna ekspertyza nie została przyjęta. Nakaz rozbiórki wszystkich zbiorników jest niczym nieuzasadniony ponieważ nie stanowią one żadnej integralnej całości z budynkiem wiaty. Wskazali, że obiekty według obecnych przepisów są konieczne do prowadzenia produkcji, która jest dla nich jedynym źródłem utrzymania, zaś twierdzenie że remont obiektów jest nieopłacalny jest dla nich nie do przyjęcia.

8. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 2124/11). Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c P.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przenosząc określone w przepisach P.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

2. Istota sprawy sprowadza się do oceny tego, czy organy zasadnie nakazały obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki budowli opisanej w decyzjach.

Zdaniem organów, obiekt wybudowany w ramach samowoli budowlanej stanowi całość techniczno-użytkową i nie może być zalegalizowany, gdyż nie spełnia zasad bezpieczeństwa użytkowania i przepisów technicznych dotyczących jego usytuowania oraz zagraża środowisku. Może też powodować niebezpieczeństwo dla ludzi oraz pogarszać warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia.

Zdaniem Strony, lokalizacja zbiorników na gnojówkę spełnia warunki techniczne i możliwa jest jego legalizacja.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie Stronie skarżącej.

3. Z akt sprawy wynikały następujące ustalenia, które miały istotne znaczenie dla zaskarżonego rozstrzygnięcia:

- zakończenie budowy przedmiotowego obiektu nastąpiło przed dniem wejścia w życie p.b. z 1994 r. – tj. około 1980 r. (czyli, zdaniem Sądu, zasadnie organ zastosował w tej sprawie regulacje wynikające z przepisów p.b. z 1974 r.);

- obiekt nie posiadał pozwolenia na budowę (był samowolą budowlaną);

- ze specjalistycznych opracowań dotyczących tego obiektu wynikało, że podstawowym zaleceniem było nakazanie rozbiórki ze względu na wskazane w opiniach nieprawidłowości; ustalenia tejże oceny technicznej potwierdzają że zarówno zadaszona płyta do składowania obornika jak również zbiorniki na gnojowicę powodują niebezpieczeństwo dla ludzi oraz niedopuszczalne pogarszają warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia (obiekt jako całość);

- w ocenie organów z uwagi na zakres i funkcję posadowionych na nieruchomości skarżących obiektów tj. zadaszonej płyty i zbiorników, tworzą one funkcjonalną całość techniczno-użytkową, którą należy rozpatrywać i oceniać jako jeden przedmiot postępowania i wydać w stosunku do niej jedną decyzję administracyjną (rozdzielnie przedmiotowych obiektów jest niemożliwe bez oderwania od całości zamierzenia inwestycyjnego);

- z tego względu bez znaczenia dla orzeczonego nakazu rozbiórki pozostaje możliwość doprowadzenia samych zbiorników na gnojowicę do stanu użytkowania (nakazanie wykonania tych robót z jednoczesnym nałożeniem obowiązku rozbiórki części w/w budowli tj. zadaszonej płyty pozbawiło by przedmiotową budowlę funkcji, która spełnia jako całość użytkowo-techniczna);

- analiza akt sprawy potwierdza ponadto nieprawidłowe usytuowanie zadaszonej płyty do składowania obornika; z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt usytuowany jest w odległości[...] m od granicy działki ewid. oznaczonej nr. [...]; zasadnie organy wskazały, że taka lokalizacja naruszała przepisy obowiązujące w dacie budowy tego obiektu jak i narusza przepisy obecnie obowiązujące;

- z akt sprawy nie wynika, aby same zbiorniki na gnojowicę usytuowane na działce o nr ewid. [...] naruszały zapisy cytowanych wyżej rozporządzeń, niemniej jednak jak już podkreślono, z uwagi na funkcjonalną całość techniczno-użytkową obiektu objętego prowadzonym postępowaniem tj. zadaszonej płyty do składowania obornika wraz z przedmiotowymi zbiornikami, ich prawidłowe usytuowanie pozostaje bez znaczenia dla orzeczonego nakazu rozbiórki całości obiektu;

- zadaszona płyta do składowania obornika wraz ze zbiornikami na gnojowicę powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi oraz niedopuszczalne pogarszają warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia a jej ewentualna legalizacja nie jest możliwa.

4. Zdaniem Sądu, wskazać należy podstawy prawne mające zastosowanie w niniejszej sprawie i odnieść do analizowanej sprawy.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W przedmiotowej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z budową obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sprawie nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających legalność wybudowania zadaszonej płyty do składowania obornika ze zbiornikami na gnojowicę. Zatem w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, a więc bez wymaganego pozwolenia na budowę konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy jego realizacja była zgodna z pozostałymi przepisami p.b., w tym normami techniczno-budowlanymi uprzednio obowiązującymi, a także przepisami o planowaniu przestrzennym. Dopiero stwierdzenie w tym zakresie naruszenia prawa warunkuje - po wykluczeniu przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. z 1974 r. - zastosowanie środków przewidzianych w art. 40 p.b. z 1974 r. (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 242/17). Z akt sprawy wynika, że normy techniczno-budowlane obiektu również nie zostały zachowane.

Obie wykonane w sprawie opinie techniczne wykazywały szereg nieprawidłowości przedmiotowego obiektu. Zgodnie zaś z art. 40 p.b. z 1974 r., w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W analizowanej sprawie decyzja taka nie mogła zostać wydana, gdyż rodzaj i waga nieprawidłowości wskazane w opiniach technicznych to wykluczała.

Nie sposób bowiem doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem (legalizacji samowoli budowlanej), gdy:

- z opinii technicznych sporządzonych w sprawie wynika jednoznaczna konkluzja o koniecznej rozbiórce przedmiotowej budowli jako całości (a nie tylko zadaszonej płyty czy zbiorników na gnojówkę),

- wskazane w opiniach nieprawidłowości techniczne i związane ze stanem obiektu nie są nieznaczne; wręcz przeciwnie, wskazują na wiele problemów związanych z prawidłowym funkcjonowaniem tego obiektu;

- obiekt nie spełnia bezpieczeństwa użytkowania a szczelność płyty zagraża środowisku;

- obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi oraz niedopuszczalnie pogarsza warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia; wykazały to skutecznie organy w niniejszej sprawie wskazując na jednoznaczne opinie w tejże sprawie; jest to o tyle istotne, że dla stwierdzenia, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, nie wystarcza proste stwierdzenie tego faktu, lecz potrzebne jest zestawienie konkretnych okoliczności faktycznych z konkretnym zagrożeniem dla ludzi powodowanym przez wybudowanie obiektu (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 676/17);

- usytuowanie obiektu w odległości [...] m od granicy z działką [...] narusza przepisy techniczne zarówno obowiązujące w dacie budowy (wówczas była to odległość 5 m) jak i przepisy obowiązujące (aktualnie to 4 m).

Wymagania określone w art. 40 p.b. z 1974 r. co do zasady powinny odnosić się do przepisów obowiązującego prawa, gdyż legalizacja skutków samowoli budowlanej ma przede wszystkim na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Trudno bowiem przyjąć stanowisko, że nielegalnie wybudowany obiekt budowlany, lub wykonany z istotnymi odstępstwami ma być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 266/18).

Zdaniem Sądu, orzeczenie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego traktowane być powinno, jako ostateczność i stosowane wówczas, gdy nie ma możliwości sanowania wadliwości dokonanej budowy. Rozstrzyganie organu powinno następować ad casum, czyli uwzględniać stan faktyczny sprawy, zakres i przedmiot inwestycji oraz skalę naruszeń, do których wykonanie inwestycji doprowadziło (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2792/16). Takie też działania zostały podjęte przez organy w niniejszej sprawie. Zatem przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Znajduje zatem zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2378/18; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 456/18).

5. W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Zasadnie organy orzekły o nakazie całkowitej rozbiórki budowli - zadaszonej płyty do składowania obornika o wymiarze rzutu [...] m x [...] m ze zbiornikami na gnojowicę znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości Królewiec, gmina M. Decyzje te zostały poprzedzone prawidłowym i wszechstronnym postępowaniem dowodowym. Organy uzyskały opinie techniczne i wskazały na brak możliwości legalizacji tego obiektu, ze względu na wskazane w decyzjach zagrożenia oraz niespełnianie warunków technicznych związanych z lokalizacją obiektu. Prawidłowo uznano, że cała konstrukcja zadaszonej płyty do składowania obornika nie spełnia warunków bezpieczeństwa, a nie tylko jej dach.

6. Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił ocenę prawna dokonaną przez organy i skargę oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.