Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1877/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 1, art. 183 § 1 i § 2, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 41 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
article: art. 60 § 2, § 7
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel, po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 645/14 w sprawie ze skargi K.P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I OSK 1877/15

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 645/14, oddalił skargę K.P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy:

Komendant Miejski Policji w [...], rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2014 r., zwolnił K.P. ze służby w Policji z dniem 31 marca 2014 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazano, że funkcjonariusz ten został uznany winnym przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od czynności służbowych, natomiast sąd odstąpił od wymierzenia kary.

[...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], po rozpatrzeniu odwołania K.P., decyzją z dnia [...] maja 2014 r., utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] marca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi K.P., uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podniesiono, że podstawą zwolnienia tego funkcjonariusza był art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r. poz. 1782, ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ jest zobowiązany do podjęcia rozkazu personalnego o zwolnieniu w drodze aktu administracyjnego związanego. Wskazano, że organy orzekających w sprawie słusznie przyjęły, iż wyrok wymierzony K.P. spełnia wymogi wyroku skazującego, o jakim mowa w art. 41 ust. 1 pkt. ustawy o Policji. Z wykładni systemowej art. 60 K.k. wynika, że nadzwyczajne złagodzenie kary, o jakim mowa w art. 60 § 7 K.k., polega na odstąpienia od wymierzenia kary i orzeczeniu w zamian za to, w ramach nadzwyczajnego złagodzenia kary, środka karnego. Wyrok taki nie oznacza jedynie uznania winy sprawcy, ale także ukaranie go. Instytucja odstąpienia od wymierzenia kary wyraża przekonanie ustawodawcy, że w pewnych wypadkach cele wymiaru kary mogą być osiągnięte poprzez wyrok uznający sprawcę winnym popełnienia przestępstwa oraz zastosowanie wobec niego wyłącznie środków karnych. Podkreślono, że odstąpienie od wymiaru kary ma charakter wyroku skazującego i jest odnotowywane w Krajowym Rejestrze Karnym.

Skargę kasacyjną wniósł K.P., żądając uchylenia wyroku WSA w Gliwicach i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie:

• art. 141 § 1 P.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji nie wyjaśnił przesłanek, którymi kierował się przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy w sposób wyczerpujący. Uzasadnienie wyroku jest następcze wobec wydania tego wyroku, jednakże jedynie analiza uzasadnienia orzeczenia pozwala na prześledzenie toku rozumowania sądu i ocenę jego prawidłowości. Jeśli pisemne uzasadnienie nie zawiera odniesienia do wszystkich istotnych elementów sprawy, to przyjąć należy, że WSA w Gliwicach nie wziął tych okoliczności pod uwagę także w czasie wydawania orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji nie wyjaśnił także podstawy prawnej orzeczenia. Wyjaśnienie podstawy prawnej, stanowiącej jednocześnie punkt sporny w przedmiotowej sprawie, powinno obejmować szczegółowe omówienie dokonanej wykładni art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, z jednoczesnym odniesieniem się do zarzutów podnoszonych w skardze. Tymczasem w żaden sposób nie odniesiono się do argumentacji podnoszonej w skardze;

• art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, gdyż niewłaściwie przyjęto, że w przedmiotowej sprawie zachodziła przesłanka obligatoryjnego zwolnienia ze służby w Policji. Sąd Rejonowy w [...] uznał zachowanie K.P. za naganne u osoby, która jest funkcjonariuszem publicznym. Stopień winy oceniono jako mały, co spowodowało odstąpienie od wymierzenia kary. Wskazano, że w potocznym rozumieniu "skazanie" łączy się raczej z ukaraniem niż z uznaniem (ustaleniem) winy. W uchwale z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. akt III ZP 17/01 Sąd Najwyższy podniósł, że "karalność" z odstąpieniem od wymierzenia kary nie stanowi skazania, które przemawia za utratą prawa wykonywania zawodu. Natomiast odnośnie prawidłowego stosowania przepisów dotyczących przestępstw popełnionych w warunkach recydywy, Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 grudnia 1978 r., sygn. akt VII KZP 23/77 stwierdził wyraźnie, że odstąpienie od wymierzenia kary nie jest orzeczeniem skazującym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej: P.p.s.a.) NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Wskazać zatem należy konkretne przepisy prawa, którym – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – uchybił sąd i uzasadnić swoje twierdzenia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi jaka powinna być prawidłowa wykładnia zastosowanego przepisu prawa, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca przedmiotowym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

Zarzut naruszenia art. 141 § 1 P.p.s.a. został niewłaściwie sformułowany i nie może zostać uznany za zasadny. Przepis art. 141 § 1 P.p.s.a. określa bowiem termin sporządzenia przez wojewódzki sąd administracyjny uzasadnienia wyroku. Przepis ten ma charakter instrukcyjny i nie ma on żadnego związku z treścią uzasadnienia orzeczenia. W skardze kasacyjnej nie wskazano również na czym miałoby polegać naruszenie obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku w terminie i jaki miałoby to wpływ na treść uzasadnienia orzeczenia. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku obszernie wyjaśnił stan faktyczny i prawny sprawy, a przywołana przez niego argumentacja wskazuje na przesłanki podjętego rozstrzygnięcia.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego również jest niezasadny, ponieważ nie można uznać, że wyrok sądu karnego, którym funkcjonariusz został skazany za przestępstwo umyślnie ścigane z oskarżenia publicznego, w którym sąd na podstawie art. 60 § 2 w zw. z art. 60 § 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z 2016 r. poz. 1137), odstąpił od wymierzenia kary, nie oznacza, że sprawca nie został skazany. Zarówno bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt III KK 4/07), jak i doktrynie (por. Kodeks karny. Komentarz, red. A. Zoll, Warszawa 2008, s. 812, Piotr Gensikowski, Glosa do wyroku SN z dnia 14 lutego 2007 r., III KK 4/07, LEX) jednoznacznie wskazuje, że odstąpienie od wymierzenia kary nie oznacza braku skazania sprawcy. Jest on bowiem nadal skazany, a sąd karny uznał jedynie, że okoliczności popełnienia czynu, szczególnie postawa sprawcy oraz stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu, nie uzasadnia zasądzenie wobec niego kary. W takiej sytuacji, nawet w przypadku odstąpienia od wymierzenia kary, organy Policji, zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r. poz. 1782, ze zm.), są zobowiązane do zwolnienia funkcjonariuszy ze służby.

Zauważyć należy, że powołana w skardze kasacyjnej uchwała SN z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. akt III ZP została podjęta na tle stosunków regulowanych przez prawo pracy. Tymczasem podkreślić należy, że status prawny funkcjonariuszy Policji reguluje prawo administracyjne. Prawa i obowiązki funkcjonariusza są określone w ustawie o Policji, a stosunek prawny łączący go z formacją zmilitaryzowaną nosi nazwę "stosunku służbowego". Stosunek ten nakłada na policjanta szczególne obowiązki, które nie są znane prawu pracy, a są one skutkiem specyfiki zadań określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja jest "umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego". Jednocześnie ustawa o Policji w art. 25 ust. 1 określa, że w tej formacji powinny pełnić służbę "osoby o nieposzlakowanej opinii", ponieważ tylko takie osoby dają gwarancję, że formacja ta będzie w stanie realizować powierzone jej zadania. Przypomnieć również należy, że w języku polskim słowo "nieposzlakowany" oznacza, że jest to "taki któremu nic nie można zarzucić, nienaganny, nieskazitelny, doskonały, idealny" (Słownik Języka Polskiego, Tom II L- P, red. M. Szymczak, Warszawa 2002, s. 332). Pojęcie to należy zatem powiązać z etycznym zachowaniem się funkcjonariusza oraz brakiem wobec niego jakichkolwiek zarzutów. W interesie społecznym leży, aby służbę w Policji pełnili tylko tacy funkcjonariusze, którzy posiadają cechy określone w art. 25 ust. 1 ustawy Policji, ponieważ tylko to daje gwarancję wykonywania przez tę formację powierzonych jej zadań. Powoduje to, że nie można instytucji i zasad z prawa pracy odnosić do funkcjonariuszy Policji, ponieważ ich prawa i obowiązki są inne. WSA w Gliwicach prawidłowo zatem ocenił, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz został skazany z przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, pomimo odstąpienia przez sąd karny od wymierzenia mu kary, istnieje podstawa do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.