Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1681/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 68  ust. 1,  art. 67
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania E. T. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] nakładającą na niego karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie bez wymaganego zezwolenia wojewody placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pod nazwą Dom Opieki "X" w K.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W związku z informacją umieszczoną na stronach internetowych o placówce całodobowej opieki nad osobami w podeszłym wieku, przewlekle chorymi lub niepełnosprawnymi pod nazwą Dom Opieki "X" w K. w gminie [...], w dniu [...] sierpnia 2015 r. zespół kontrolny Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w O. na podstawie upoważnienia [...]udał się pod ww. adres celem przeprowadzenia kontroli doraźnej i sprawdzenia, czy faktycznie w placówce prowadzona jest działalność polegająca na zapewnianiu całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku. Na posesji pod adresem [...] zastano E. T. (dalej również jako "skarżący") - współwłaściciela nieruchomości. Z informacji przez niego przekazanych wynika, iż drugim współwłaścicielem nieruchomości jest A. K. - jego była żona. Skarżący nie wyraził zgody na wejście inspektorów do budynku informując jednocześnie, że nie prowadzi żadnej placówki, a przed rozmową i składaniem oświadczeń pisemnych musi się skontaktować z prawnikiem.

Następnie w dniu [...] sierpnia 2015 r. E. T. przedstawił kontrolującym cztery osoby, spośród których dwie były osobami w podeszłym wieku. Osoby te nie wyraziły zgody na złożenie zeznań do protokołu kontroli, a jedynie udzieliły ustnych wyjaśnień w tym zakresie. Wg wyjaśnień skarżącego osoby te wynajmują pokoje na podstawie umowy najmu, natomiast ogłoszenie o placówce całodobowej opieki zamieścił w Intrenecie, gdyż zamierzał otworzyć taką placówkę - ale zrezygnował z powodu braku możliwości spełnienia standardów bytowych. Obecnie poprzez reklamę w Internecie orientuje się w ilości osób zainteresowanych tego rodzaju usługą, gdyż w przyszłości zamierza otworzyć taki dom. Wskazał również, iż niektóre osoby wynajmujące u niego pokoje korzystają z usług lekarzy rodzinnych w Ośrodku Zdrowia w P., które dowozi własnym transportem, a niektóre potrzebują usług medycznych. Przebywające tam osoby poinformowały, że wynajmują pokoje od właściciela. Dwie z nich oświadczyły, iż E. T. pomaga im w zakupach oraz w dojazdach do lekarza.

Z kontroli został sporządzony protokół, który podpisano w dniu [...] sierpnia 2015 r. Skarżący pod treścią protokołu wniósł własnoręczne oświadczenie, że zgadza się z jego treścią - poza wskazaną w nim ilością trzech starszych osób, ponieważ nie było ich w mieszkaniu.

W związku z powyższym, w dniu [...] sierpnia 2015 r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary za prowadzenie placówki całodobowej opieki nad osobami w podeszłym wieku, przewlekle chorymi oraz niepełnosprawnymi bez zezwolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Pismo zawiadamiające o wszczęciu postępowania skarżący odebrał osobiście w dniu [...] sierpnia 2015 r.

Jak wynika z oświadczenia A. K. - byłej żony E. T. - załączonego do pisma skarżącego z dnia [...] września 2015 r., nieruchomością w miejscowości [...] zarządza i dysponuje E. T., z którym jest po rozwodzie.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. do Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z załączonym pismem Ordynatora Oddziału Psychiatrycznego Szpitala Ogólnego im. [...] w G. – J. C., w którym zwrócił się on o zbadanie sytuacji osób przebywających w "pensjonacie-domu seniora" w K. pod kątem poszanowania ich praw i godności obywatelskich. W piśmie podał, że przebywający w tej placówce J. B., skarży się na niewłaściwe traktowanie, mogące naruszać prawa i godności obywatelskie. Pacjent ten skarży się na złe traktowanie przez E. T. – polegające na zastraszaniu, zamykaniu go wraz z innymi pensjonariuszami na klucz w czasie nieobecności właściciela, uniemożliwianiu mu kontaktów z otoczeniem, odebraniu i przetrzymywaniu dowodu osobistego. Lekarz stwierdził ponadto, iż pacjent wymaga całodobowej pomocy w codziennym funkcjonowaniu oraz, że jest on wiarygodny - mimo występujących zaburzeń psychicznych - i nie mógł całkowicie wymyśleć tych zdarzeń. W związku z brakiem współpracy rodziny, pracownik socjalny szpitala wystąpił z pismem do Ośrodka Pomocy Społecznej w L., celem ustalenia dalszych losów pacjenta po wypisaniu ze szpitala.

W toku postępowania Wojewoda [...] wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w gminie P. z zapytaniem, czy J. M. korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności czy był objęty pomocą w formie usług opiekuńczych. Podobne pisma odnośnie M. K. i J. B. skierowano do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. oraz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L.

W celu ustalenia faktycznej liczby osób przebywających w domu w K., zbadania warunków bytowych oraz ustalenia zakresu świadczonych usług tym osobom - w dniach [...] września 2015 r. oraz [...] września 2015 r. inspektorzy Wydziału Polityki Społecznej podjęli próby przeprowadzenia kontroli doraźnej w tej placówce.

W dniu [...] września kontrolujące przedłożyły imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli doraźnej i poinformowały skarżącego o celu wizyty - jednak odmówił on przeprowadzenia czynności kontrolnych. W tym samym dniu podjęto kolejną próbę przeprowadzenia czynności kontrolnych w towarzystwie funkcjonariuszy Policji. Właściciel nieruchomości wpuścił funkcjonariuszy, natomiast ponownie odmówił wejścia do budynku inspektorom. Policjanci podczas swoich działań ustalili, że w budynku przebywało 7 osób w podeszłym wieku - z czego 1 osoba była spokrewniona z właścicielem domu, była to matka E. T. – J. T. Osoby przebywające w placówce to: E.K. (ur. [...].02.1940 r.), D. S., G. O. (ur. [...].06.1931 r.), L. S. (ur. [...].04.1929r.), J. M. (ur. [...].06.1925r.) i E. D. Z wizyty w placówce sporządzono notatkę urzędową.

Następnie dniu [...] września 2015 r. inspektorzy ponownie udali się do ww. placówki wraz z funkcjonariuszami Policji. Pierwsza próba przeprowadzenia czynności miała miejsce ok. godz. 10.30. W budynku nie zastano właściciela. Tego samego dnia podjęto kolejną próbę przeprowadzenia czynności kontrolnych w godzinach wieczornych z udziałem Policji. Na miejscu okazało się, iż właściciel nieruchomości nie jest obecny, a jedna z mieszkanek domu poinformowała przez okno, że mieszkańcy nie posiadają kluczy, aby otworzyć drzwi. W tym czasie przyjechał E. T., który oświadczył, iż nie ma czasu a o terminie kontroli powinien być poinformowany na siedem dni wcześniej. Po czym wsiadł do samochodu i odjechał.

W dniu 25 września 2015 r. przesłuchano w charakterze świadka A. W. - Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. oraz I. D. - pracownika socjalnego tego ośrodka. Z ich zeznań wynika, że w pierwszym tygodniu sierpnia 2015 r. udały się z wizytą do domu w miejscowości [...] celem zbadania warunków bytowych J. B. W dniu niezapowiedzianej wizyty w K., nie zastano J. B. - ponieważ został on odwieziony do szpitala w G. Na miejscu nie było również E. T. W domu przebywała kobieta, która przygotowywała posiłek oraz trzy kobiety w podeszłym wieku. Od tych osób uzyskano informacje, iż w domu aktualnie przebywa 6 osób, natomiast nie uzyskano informacji na temat kosztów ich pobytu.

W tym dniu przesłuchano też A. K. – pielęgniarkę środowiskową, która wskazała, że mieszkańcy domu w K. znani są jako pacjenci, cztery osoby starsze osobiście zgłosiły się do przychodni i wybrały lekarza pierwszego kontaktu. Dodała, iż D. S. jest osobą poruszającą się przy pomocy balkonika, była trzykrotnie cewnikowana przez pielęgniarkę środowiskową i jest pampersowana. Z wpisu w karcie wynika ponadto, że cierpi na zespół otępienny i wymaga opieki osób trzecich. Wskazała również, iż w maju 2015 r. lekarz rodzinny wystawił skierowanie do zakładu opiekuńczo – leczniczego dla J. M.

Pismem z dnia 25 września 2015 r. E. T. - w nawiązaniu do zawiadomienia o terminie i miejscu przesłuchania w charakterze świadków E. K. i J. M. - wskazał, że nie życzy sobie więcej wizyt ze strony przedstawicieli Urzędu Wojewódzkiego i prosi aby wszelkie przesłuchania świadków planować w biurze Urzędu Wojewódzkiego. Wskazał ponadto, iż w dniu planowanego przesłuchania ma prywatne i zaplanowane ważne sprawy do załatwienia - w związku z tym prosi o wyznaczenie innego terminu. Wskazał również, że zgodnie z prawem można wynajmować bez żadnego pozwolenia oraz konieczności prowadzenia działalności gospodarczej do 5 pokoi, a on wynajmuje mniej. Podkreślił, iż ogłoszenie na stronie internetowej służy jedynie badaniu, jak duże jest zainteresowanie tego rodzaju domami opieki, gdyż w przyszłości zamierza taki dom otworzyć. Przedłożył również pisma z dnia [...] września 2015 r. pod treścią których podpisy złożyli J. M. oraz E. K., a z których wynika, iż odmawiają oni złożenia zeznań w charakterze świadka na podstawie art. 83 § 2 kpa.

W dniu 1 października 2015 r. w Szpitalu Psychiatrycznym w G. przesłuchano w charakterze świadka J. B. Z uwagi na opinię J. C. ordynatora Psychiatrycznego Szpitala Ogólnego [...] lek. medycyny, przesłuchanie odbyło się bez udziału skarżącego. W trakcie przesłuchania J. B. zeznał, że dom w K. znalazła córka w Internecie. Poinformowała go, iż jest to prywatny pensjonat leczniczy, w którym będzie lekarz i pielęgniarka. Córka zapłaciła za jego pobyt za pół roku z góry [...] zł gotówką do rąk E. T. J. B. zamieszkał w pokoju jednoosobowym, na poddaszu. Oprócz niego, w domu w K. mieszkały jeszcze inne osoby w podeszłym wieku: trzy kobiety i dwóch mężczyzn. Były trzy posiłki dziennie, przygotowywane przez osobę, którą E. T. przedstawił jako żonę. Zakupy dla wszystkich osób robił T. z żoną. Właściciel domu pomagał mu również w utrzymaniu higieny osobistej.

Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżący wskazał, że zawiadomienie o przesłuchaniu J. B. było nieprawidłowe. Zakwestionował również sam fakt przesłuchania świadka bez jego obecności i w związku z tym wniósł o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania świadka i poinformowanie go o nowym terminie.

W odpowiedzi na powyższe organ pismem z dnia [...] października 2015 r. poinformował E. T., iż z uwagi na opinię ordynatora oddziału psychiatrycznego oraz psychologa J. B. przesłuchano bez udziału skarżącego.

Następnie Wojewoda [...] pismem z dnia [...] października 2015 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w E., Ośrodka Pomocy Społecznej w W., Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odnośnie D. S., G. O., L. S. i E. D. z zapytaniem czy ww. korzystali ze świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności czy byli objęci pomocą w formie usług opiekuńczych.

W odpowiedzi na powyższe pismo Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. poinformowała, że J. M. jest zameldowany w miejscowości [...] oraz, iż nie korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej, jednak pracownik socjalny odwiedzał go wielokrotnie w domu. J. M. przez całe życie utrzymywał kontakty ze S. i Z. F. W listopadzie 2013 r. został umieszczony przez ich synową w Zakładzie Pielęgnacyjno - Opiekuńczym w S., gdzie przebywał do [...] grudnia 2014 r. Następnie, po wypisaniu z tego Zakładu, sąsiadka przewiozła go do miejscowości K., gdzie w dniu [...] grudnia 2014 r. zawarła z E. T. umowę najmu pokoju dla J. M. na okres do [...] czerwca 2015 r. (czynsz [...] zł) oraz porozumienie odnośnie dodatkowych kosztów, związanych z zakupem żywności, środków czystości i innych bieżących potrzeb w wysokości [...] zł, płatnych na rachunek bankowy podany w umowie najmu. Do pisma Kierownik dołączyła kopię pisma, poświadczonego za zgodność z oryginałem, jakie skierował J. M. do Wójta Gminy w P. z prośbą o sfinansowanie jego pobytu w miejscowości K. u E. T.

Pismem z dnia 19 października 2015 r. E. T. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z karty informacyjnej szpitala psychiatrycznego w S. J. B. oraz ponowne jego przesłuchanie z udziałem skarżącego.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Wojewoda [...] poinformował skarżącego, że załączone przez niego dokumenty zostały włączone do akt sprawy i wraz z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego zostaną poddane ocenie. Natomiast wniosek o ponowne przesłuchanie świadka został uznany za niecelowy, z uwagi na trwające w Komendzie Powiatowej Policji w G. postępowanie wyjaśniające odnośnie zawiadomienia złożonego przez skarżącego o możliwym popełnieniu przestępstwa (złożenia fałszywych zeznań) przez J. B. oraz śledztwo w sprawie ograniczenia wolności osobistej J. B. w Prokuraturze Rejonowej w E.

W dniu [...] listopada 2015 r. przesłuchano w charakterze świadka L. F., L. F., A. M. i B. M.

L. F. wskazała, iż jako sąsiadka od około 15 lat pomagała J. M. W sierpniu 2013 r. J. M. trafił do szpitala w A. Po zakończeniu leczenia szpitalnego poprosił ją o pomoc w znalezieniu placówki opiekuńczej. W tym celu skontaktowała się z Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w P., skąd otrzymała dokumentację niezbędną do umieszczenia go w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w J. koło O. i w S. Następnie w dniu [...] listopada 2013 r. J. M. został przez nią zawieziony do Zakładu Pielęgnacyjno-Leczniczego w S. Pod koniec 2014 r. otrzymała telefoniczną informację z ośrodka, że J. M. nie może dłużej w nim przebywać, gdyż NFZ nie będzie dłużej refundował kosztów jego pobytu i najpóźniej do 31 grudnia 2014 r. należy go odebrać. Znając warunki socjalno-bytowe postanowiła mu pomóc i zaczęła poszukiwać pokoju do wynajęcia. Od koleżanki dostała adres i nr telefonu do K., a następnie w dniu [...] grudnia 2015 r. zawiozła J. M. do K. i zawarła z E. T. umowę na 6 miesięcy. Obecnie nie utrzymuje z nim kontaktów.

A. M. - Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. zeznała, iż J. M. jest jej znany jako podopieczny, w stosunku do którego prowadzona była praca socjalna w formie odwiedzin w miejscu zamieszkania. Podała, że z wywiadu pielęgniarskiego wynika, iż kwalifikuje się on do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego.

Świadek B. M. - pracownik socjalny Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. oświadczyła, że w czasie rozmowy z J. M. wynikało, iż w placówce w K. jest całodobowa opieka oraz wyżywienie i nie jest on sam. Jest mu tam dobrze i nie chce opuszczać tego domu. Wskazała ponadto, że w czasie pobytu w K. oprócz J. M., w domu przebywały jeszcze dwie starsze panie, E. T. i "pani która tam sprzątała".

W dniu 13 listopada 2015 r. została przesłuchana K. D. - kurator J. B., ustanowiona przez Sąd Rejonowy w G. na czas jego pobytu w szpitalu w G. Z protokołu przesłuchania świadka wynika, iż J. B. od [...] października 2015 r. przebywał w Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku im. [...]. J.B. we wszystkich czynnościach wymagał pomocy osób trzecich, używał pieluchomajtek. W związku z czym podjęła działania w celu umieszczenia go w domu pomocy społecznej.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o udzielenie informacji, czy właściciel nieruchomości znajdującej się pod adresem K. zwracał się do tych służb o wydanie opinii w zakresie spełniania norm wg właściwych przepisów dotyczących wymogów sanitarno-epidemiologicznych, norm i warunków zabezpieczenia przeciwpożarowego oraz czy obiekt został dopuszczony do użytkowania a także czy zostało wydane zaświadczenie potwierdzające możliwość użytkowania obiektu określonego w kategorii XI załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

W odpowiedzi na powyższe Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w E. poinformował, że właściciel nieruchomości znajdującej się pod adresem K. w gm. [...] nie powiadomił inspekcji sanitarnej o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności - wobec czego nie była wydawana żadna opinia dotycząca spełniania wymogów sanitarno-higienicznych w ww. obiekcie.

Również Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w E. poinformował, iż Komenda nie wystawiała żadnej opinii w zakresie spełniania warunków ochrony przeciwpożarowej dla wskazanej placówki. W piśmie wskazano również, że do chwili obecnej nie posiadano żadnej informacji na temat takiej placówki.

W dniu 4 stycznia 2016 r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęła informacja od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z której wynika, iż w dniu [...] grudnia 2015 r. została przeprowadzona kontrola nieruchomości pod adresem K. w obecności właściciela budynku. W trakcie kontroli stwierdzono obecność 5 starszych osób. Nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania budynku.

Następnie w dniu 8 stycznia 2015 r. do Wojewody wpłynęła informacja z Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S., że J. M. wymagał całodobowej opieki zdrowotnej w formie umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Z uwagi na odmowę złożenia zeznań przez osoby przebywające w placówce pod adresem K., Wojewoda [...] zwrócił się do Prokuratora Rejonowego o udostępnienie kserokopii przesłuchań świadków. Jednocześnie, w toku kontroli kompleksowej w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w G., prowadzonej zgodnie z planem kontroli Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego na rok 2015 inspektorzy trafili na informacje dotyczące D. S. Na podstawie analizy akt osobowych ustalono, że D. S. była mieszkanką ww. domu i przebywała w nim w okresie od [...] października 2011 r. do [...] sierpnia 2014 r. - a więc zanim została umieszczona w placówce w [...]. Z dokumentów jednoznacznie wynika, iż kobieta już w 2011 r. wymagała całodobowej opieki z uwagi na stan zdrowia.

W dniu 11 lutego 2016 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo Zastępcy Prokuratora Rejonowego w E. - przy którym załączono poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię zeznań świadków tj. J. M., E. K., G. O i L. S. W piśmie wskazano, że nie przesłuchano E. D. oraz D.S. z uwagi na ich stan zdrowia.

Jak wynika z protokołu przesłuchania, L. S. (ur. [...] kwietnia 1929 r.) zeznała, iż "córka znalazła jej ten dom do mieszkania". Nie orientuje się z kim mieszka i ile osób mieszka w tym domu. Wie, że za jej pobyt płaci córka [...] zł E. T. Jest jej tu dobrze, ma cieplutko, podane jedzenie i na nic nie choruje, zaś ludzie, którzy się nią opiekują są grzeczni i kulturalni.

Zaś G. O. (lat [...]) zeznała, iż jej wnuczka znalazła w Internecie adres tego domu opieki. Za pobyt płaci osobiście do rąk E. T. [...] zł. Myślała, że sama będzie wynajmowała mieszkanie, a kiedy tu przyjechała to zorientowała się, iż jest tu całodobowa opieka. Poza nią w domu mieszka jeszcze dwóch mężczyzn i trzy kobiety, wcześniej mieszkał jeszcze J. B. ,ale został wywieziony do szpitala.

E. K. (lat [...]) zeznała, że to miejsce znalazła jej znajoma w Internecie. Utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł, za wynajem pokoju płaci E.T. [...] zł. Sama sobie sporządza jedzenie i robi zakupy. Przy czym jak trzeba, na jej prośbę zakupy robi właściciel budynku. Oprócz niej mieszkają jeszcze cztery osoby nie znane jej z nazwiska.

Natomiast J. M. (lat [...]) zeznał, iż od Bożego Narodzenia 2014 r. mieszka w K., przywiozła go tam L. F. z Domu Opieki Społecznej z S. Ma [...] zł emerytury, za pokój płaci [...]zł., posiada oszczędności, z których żyje. Jedzenie robi sobie sam, daje pieniądze "kierownikowi tego domu prywatnego, u którego mieszka i on robi zakupy".

Jak wynika z notatki urzędowej, sporządzonej w dniu 20 listopada 2015 r. przez funkcjonariusza Policji A. S., D. S. oraz E. D. nie byli w stanie złożyć zeznań z uwagi na stan zdrowia.

Pismem z dnia 12 lutego 2016 r. poinformowano skarżącego o zakończeniu postępowania i pouczono o prawie do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów oraz wypowiedzenia się odnośnie zawartych w nich dokumentów.

W dniu 19 lutego 2016 r. skarżący zapoznał się z aktami zaś pismem z dnia [...] lutego 2016 r. zajął stanowisko, co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - wskazując na błędy proceduralne popełnione przez organ pierwszej instancji w zakresie prawidłowości prowadzenia postępowania dowodowego. Wskazał, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia D. S. i E. D. rozwiązał z nimi umowy najmu. Podniósł też, iż D. S. opiekowała się kobieta o imieniu L. z D., o której przesłuchanie zawnioskował. Oświadczył również, że E. D. nie wymagał całodobowej opieki, jednak w ostatnim czasie z uwagi na zaniki pamięci trzeba było mu pomagać przy robieniu jedzenia i praniu. Pomocy tej jednak skarżący udzielał bezpłatnie. Stwierdził także, iż w żadnym razie nie podlega on przepisom ustawy o pomocy społecznej a informacje zawarte na stronie internetowej mają jedynie charakter badawczy. Do pisma dołączył umowy najmu lokali - 7 sztuk, pismo rozwiązujące umowy najmu - 2 szt., postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, pisma od J. P., oświadczenia A. K., J. L. i T. A. oraz dwie płyty DVD.

W związku z powyższymi ustaleniami prowadzonego postępowania administracyjnego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] nałożył na E. T. karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym oraz niepełnosprawnym pod nazwą Dom Opieki "[...]" w K., [...], gm. [...].

E. T. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj:

- art. 79 kpa polegające na braku zawiadomienia go o przeprowadzeniu czynności kontrolnych oraz naruszeniu w tym przepisie terminu niezbędnego do zgodnego z przepisami kpa przeprowadzenia środka dowodowego;

- art. 82 pkt 1.1. kpa polegające na przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków, co do których istniały istotne wątpliwości, że byli oni niezdolni do postrzegania lub komunikowania swoich spostrzeżeń;

- art. 77 § 1 i 2 kpa, art. 78 § 1 i 2 kpa polegające na zaniechaniu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, m.in. poprzez pominięcie i oddalenie wniosków dowodowych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

- art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu podstawy prawnej wydanej przez organ decyzji.

Do odwołania załączył notatkę urzędową z dnia [...] listopada 2015 r. sporządzoną z rozmowy funkcjonariusza Policji z J.B. oraz protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej przeprowadzonych przez Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w E., z którego wynika, iż w dniu [...] lutego 2016 r. podczas kontroli pod adresem [...] nie było innych osób poza właścicielem.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - działając na podstawie art. 136 kpa - w dniu 5 kwietnia 2016 r. wystąpił do Wojewody [...] o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy pod adresem [...] w gm. [...] nadal prowadzona jest działalność polegająca na zapewnianiu całodobowej opieki osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym oraz niepełnosprawnym.

W dniu 27 czerwca 2016 r. do Ministerstwa wpłynął protokół kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniu 2 maja 2016 r. przez Wojewodę [...] w placówce pod adresem [...] z którego wynika, iż w czasie kontroli w obiekcie przebywały 4 osoby w podeszłym wieku tj. E. K., J. M., L. S. i G. Z. Oprócz ww. osób w obiekcie przebywała jeszcze jedna osoba, w wieku średnim, która się nie przedstawiła oraz oświadczyła, że jest znajomą E. T. i przebywa w obiekcie gościnnie. Odnośnie G.Z., nieznanej dotąd inspektorom, ustalono, iż pochodzi ona z [...]. Osoby te siedziały przy stole i piły napoje.

Jak wynika z załączonej dokumentacji E. T. pismem z dnia [...] maja 2016 r. zgłosił zastrzeżenia do ww. protokołu wskazując m.in., iż: pod adresem [...] nie było i nie ma domu opieki, w dalszym ciągu wynajmuje on pokoje 4 osobom bo ma takie prawo, G. Z. nigdy nie zamieszkiwała i nie zamieszkuje ani nie zna on takiej osoby, nie wypowiadał słów w trakcie kontroli, że przebywają u niego osoby w podeszłym wieku i jedzą śniadania, protokół nie został podpisany na każdej stronie. Wyjaśnił również, w jakim celu założył stronę internetową i że znajdujące się na niej treści dawno zostały zmienione.

Wojewoda [...] nie uwzględnił zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącego.

E. T. pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. wskazał, iż J. M. od stycznia 2016 r. zamieszkuje u niego za darmo. Emerytura, którą otrzymuje w kwocie [...] zł wystarcza na jedzenie, leki i bieżące potrzeby. Zwracał się on do GOPS w P. o zapewnienie pomocy J. M., jednak ośrodek "zasłaniał się brakiem pieniędzy". Wskazał poza tym, że skoro Wojewoda ustalił, iż prowadzi on całodobową opiekę dla J. M., za którego nikt nie płaci, to organ powinien ponieść koszty jego pobytu - w związku z czym wezwał Wojewodę do zapłaty [...] zł w terminie 7 dniu od daty otrzymania ww. pisma.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pismem z dnia [...] lipca 2016 r. zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania i pouczył o prawie do zapoznania się z materiałami postępowania oraz wypowiedzenia się wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego - w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma.

Skarżący zapoznał się z aktami w dniu [...] lipca 2016 r. a następnie pismem z dnia [...] lipca 2016 r. złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka J. M. - na okoliczność uiszczania opłat za pobyt w jego domu oraz Dyrektora SPZOZ w S. - na okoliczność pobytu i wydalenia po roku z tej placówki J. M., który wymagał całodobowej opieki.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] odmówił przeprowadzenia ww. dowodów - uzasadniając przy tym swoje stanowisko. Jednocześnie pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. ponownie zawiadomił skarżącego o zgromadzonym materiale dowodowym i prawie do zapoznania się z aktami sprawy.

W dniu 2 sierpnia 2016 r. do Ministerstwa wpłynął kolejny wniosek E. T. o przeprowadzenie dowodu z protokołu przesłuchania świadka S.Z. - córki J. B. - na okoliczność, iż J. B. jest osobą niewiarygodną i że w domu skarżącego nie było żadnej całodobowej opieki, a jedynie pomoc doraźna w razie potrzeby. Wniósł ponadto o załączenie do akt sprawy protokołu z zeznań ww. świadka złożonych w postępowaniu przed Sądem Rejonowym Wydziałem [...] sygn. akt [...].

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] odmówił przeprowadzenia ww. dowodu.

W dniu 22 sierpnia 2016 r. do Ministerstwa wpłynęło pismo E. T. - w którym wypowiedział się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

Po analizie stanu faktycznego Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...].

W uzasadnieniu powołał przepis art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wskazując, że wymóg uzyskaniu zezwolenia wojewody wynika z troski ustawodawcy o poziom usług świadczonych przez placówki opiekuńcze i konieczność ochrony praw osób w nich przebywających.

Podniósł, iż przepisy ustawy o pomocy społecznej wyliczają w sposób enumeratywny wymogi, po spełnieniu których wojewoda wydaje ww. zezwolenie.

Zgodnie zaś z art. 130 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym, w której przebywa nie więcej niż [...] osób - podlega karze pieniężnej w wysokości [...]zł.

W ocenie organu II instancji zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje na fakt prowadzenia przez E. T. placówki świadczącej całodobową opiekę nad osobami w podeszłym wieku, przewlekle chorymi oraz niepełnosprawnymi - mimo braku zezwolenia Wojewody [...] na prowadzenie tego rodzaju działalności.

Organ powołał w tym miejscu dowody, na podstawie których ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do poszczególnych dowodów w kontekście podniesionych przez skarżącego zarzutów, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że sposób przeprowadzenia niektórych środków dowodowych tj. przesłuchania świadków A. K., I.D., A.W. w dniu [...] września 2015 r. narusza art. 79 § 1 k.p.a. - zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Naruszenia tego nie konwaliduje późniejsze zapoznanie skarżącego z treścią protokołu przesłuchania świadków, dlatego też protokoły z przesłuchania ww. świadków nie zostały wzięte pod uwagę jako dowód w sprawie.

W odpowiedzi na zarzut dotyczący braku uprzedniego zawiadomienia o terminie kontroli w placówce przez inspektorów Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego - organ wskazał na art. 126 i 126 a ustawy o pomocy społecznej oraz na przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie nadzoru i kontroli w pomocy społecznej (Dz. U. z 2005 r., Nr 61, poz. 544).

Wyjaśnił, iż w przypadku powzięcia przez Wojewodę informacji o prowadzeniu bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku inspektorzy są uprawnieni do przeprowadzenia kontroli doraźnej, która zgodnie z § 7 ust. 3 i § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia może być przeprowadzona w każdym czasie i bez uprzedniego zawiadamiania podmiotu kontrolowanego o przedmiocie i terminie kontroli. W związku z powyższym, z uwagi na ww. przepisy, Wojewoda [...] nie miał obowiązku zawiadamiania skarżącego o terminie kontroli na 7 dni przed jej przeprowadzeniem.

Odnośnie zeznań J. B. Minister podniósł, iż dowód ten jest jedynie dowodem dodatkowym potwierdzającym fakt, że skarżący już w okresie od 25 stycznia 2015 r. do 5 sierpnia 2015 r. prowadził placówkę całodobowej opieki. Dowód ten nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie - bowiem organ nie może nakładać kary za prowadzenie placówki całodobowej opieki w okresie przeszłym. Wyjaśnił jednak, iż świadka przesłuchano bez udziału skarżącego - z uwagi na opinię ordynatora oddziału psychiatrycznego Szpitala Ogólnego im. Dr W. G. w G., który wskazał, że J.B. odczuwa lęk przed E. T.

Odnośnie zaś nieuwzględnionego wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań A.K., S. Z., T. A., opiekunki D. S., organ II instancji podzielił stanowisko Wojewody [...] wskazując, iż okoliczność, na jaką miałoby mieć miejsce przesłuchanie A. K. nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Co do świadka T. A. - córki G. O. - stwierdził, że dowód ten miałby zostać przeprowadzony w rzeczywistości na okoliczność, czy T. A. użyła w swojej rozmowie telefonicznej z sierżantem sztab. A. S. sformułowania "dom opieki", czy też wyrazów "na stancji w miejscowości K. (..) gdzie wynajmuje pokój". Biorąc pod uwagę, że to nie ona umieściła G. O. w domu pod adresem K. - w ocenie organu II instancji jej przesłuchanie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Natomiast odnośnie przesłuchania córki J. B. – S.Z. - na okoliczność pobytu jej ojca w domu pod adresem K. i ustalenia m.in. warunków zamieszkania organ wyjaśnił, iż w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się umowa najmu zawarta pomiędzy J. B. a E. T. Ponadto J. B. nie przebywa w chwili obecnej w domu skarżącego, dlatego też okoliczności te nie wpływają w sposób decydujący na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawy. Również dowód z zeznań J. B. nie ma znaczenia w sprawie.

Co do przesłuchania osoby o imieniu "L." z D., która miała świadczyć usługi opiekuńcze D. S. w domu pod adresem K., organ stwierdził, że strona żądająca przeprowadzenia dowodu powinna wskazać pełne dane świadka w taki sposób, aby organ mógł przeprowadzić czynności dowodowe. Podkreślił też, iż podmiot prowadzący tego rodzaju działalność nie musi osobiście wykonywać wszystkich czynności opiekuńczych wobec swoich podopiecznych. Tak więc wniosek o przesłuchanie najpierw D.S., w celu uzyskania danych osobowych świadka, potem przesłuchiwanie na okoliczność wykonywania czynności opiekuńczych, biorąc pod uwagę już zgromadzone w aktach sprawy dowody, należało uznać za bezzasadny. Przy czym biorąc pod uwagę fakt, że D. S. nie przebywa już w domu pod adresem K., okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie organu II instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zasady logiki, prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego jednoznacznie wskazują, iż E. T. w domu pod adresem K. prowadzi placówkę całodobowej opieki nad osobami w podeszłym wieku, przewlekle chorymi oraz niepełnosprawnymi. Zaś twierdzenia skarżącego odnośnie tego, że pod ww. adresem jedynie wynajmuje pokoje osobom zainteresowanym, nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podniósł, iż przy ustalaniu, czy dana działalność podmiotu może zostać zakwalifikowana jako działalność, o której mowa w art. 67 i następnych ustawy o pomocy społecznej, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, rolę podmiotu prowadzącego taką działalność oraz zakres faktycznie podejmowanych przez niego czynności. Przy czym nie chodzi o to, by podmiot sam wykonywał usługi opiekuńcze. Fakt, że niektóre osoby były w stanie same się ubrać, umyć i przygotować posiłek nie oznacza, iż skarżący nie prowadzi tego rodzaju placówki. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, do umowy najmu zawierane były dodatkowe porozumienia, w którym osoby przebywające w placówce zobowiązywały się do ponoszenia - oprócz czynszu najmu - dodatkowych opłat w kwocie [...] zł. Opłaty te przeznaczane były na zakupy tj. żywność, środki czystości i inne bieżące potrzeby. Sam skarżący wskazuje, że jeździł po zakupy, woził mieszkańców do lekarzy, kupował leki, czasem udawał się do lekarzy jedynie po recepty - w przypadku leków przyjmowanych na stałe, dbał o to, aby osoby systematycznie przyjmowały leki, co faktycznie potwierdza nagranie załączone na płycie DVD nr 2.

W ocenie Ministra usługi oferowane osobom przebywającym w domu pod adresem K. wykraczają daleko poza klasyczną umowę najmu i kwalifikują działalność skarżącego jako prowadzenie placówki całodobowej opieki. Fakt ten potwierdza również podeszły wiek osób przebywających w placówce oraz stan zdrowia niektórych osób.

Organ podkreślił, że J. M. przed umieszczeniem w placówce w K. przebywał w Zakładzie Pielęgnacyjno-Opiekuńczym w S. Fakt wymagania przez niego całodobowej opieki potwierdza również pismo z dnia [...] lipca 2015 r. adresowane do L. F., pod którego treścią widnieje podpis J. M. oraz pismo podpisane przez ww. do Wójta Gminy w P. z dnia [...] czerwca 2015 r.

Ponadto do dnia [...] grudnia 2015 r. w placówce przebywała również D.S. która przed umieszczeniem w placówce w K. przebywała w Domu Pomocy Społecznej w G. Załączona do akt sprawy jej dokumentacja medyczna (str. 406-433 akt sprawy) nie pozostawia wątpliwości, iż wymagała ona całodobowej opieki zanim jeszcze została przyjęta do placówki w K.. Podobnie całodobowej opieki wymagał E.D., przebywający w placówce do 12 grudnia 2015 r.

Minister podniósł, ze okoliczność, iż skarżący przyjmuje do placówki osoby wymagające całodobowej opieki wskazując jednocześnie, że zapewnia im jedynie opiekę doraźną "w razie potrzeby" może budzić jedynie wątpliwości, co do prawidłowego funkcjonowania placówki. Zwrócił też uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 549/13, w którym Sąd wskazał, iż pojęcie "całodobowej opieki", którym posługuje się art. 130 ust. 2 u.s.p., odnieść należy nie do przebywania na terenie placówki osób sprawujących opiekę, lecz do osób będących odbiorcami opieki.

W związku z powyższym fakt, że skarżący podpisuje z osobami wymagającymi całodobowej opieki umowy najmu, zapewniając jednocześnie jedynie "pomoc doraźną w razie potrzeby" może budzić jedynie wątpliwości, co do prawidłowego funkcjonowania tej placówki.

Również zarzut braku ustalenia - czy w miejscu przeprowadzania kontroli, poza osobami będącymi najemcami lokali, były zatrudnione jakiekolwiek osoby, których obecność zapewniałaby świadczenie całodobowej opieki, także pielęgniarskiej lub lekarskiej - jest kompletnie chybiony. Zwłaszcza, że to sam skarżący skutecznie udaremniał próby przeprowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. Inspektorzy Wydziału Polityki Społecznej trzykrotnie nie zostali wpuszczeni do budynku tj. [...] września 2015 r., [...] września 2015 r. oraz [...] października 2015 r.

Także M. D. - świadek przebywający w budynku pod adresem [...], która odbierała pisma adresowane do skarżącego podczas jego nieobecności (adnotacja na potwierdzeniu odbioru: "dorosły domownik", "kuzynka"), była trzykrotnie wzywana w charakterze świadka - jednak za każdym razem nie stawiała się na wezwanie i nie informowała o przyczynach swojego niestawiennictwa.

Osoby przebywające w placówce podpisały się pod treścią pisma z dnia [...] listopada 2015 r., z którego wynika, iż odmawiają składania zeznań i odpowiedzi na jakiekolwiek pytania mające związek z ich zamieszkiwaniem w K..

W związku z powyższym stawianie zarzutu, jakoby Wojewoda nie ustalił, czy skarżący zatrudnia jakiekolwiek inne osoby jest zupełnie niezasadny. W ocenie Ministra organ I instancji, pomimo postawy skarżącego i tak zgromadził wystarczający materiał dowodowy, który pozwolił na zastosowanie sankcji z art. 130 ustawy o pomocy społecznej.

W niniejszej sprawie w sposób ewidentny widać, że skarżący nie chce ujawnić faktycznie prowadzonej działalności. Jednakże zasady logiki i doświadczenia życiowego wraz z przedstawionymi dowodami i prawidłową ich oceną potwierdzają, iż pod adresem [...] skarżący faktycznie prowadzi placówkę całodobowej opieki - nie posiadając wymaganego prawem zezwolenia.

Ponadto - jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2016 r. - w placówce nadal przebywają; J. M. lat [...], L. S. lat [...], E. K. lat [...] i G. Z., a więc osoby w podeszłym wieku, które wymagają całodobowej opieki. Przy czym odnośnie G. Z. - co do której skarżący wskazał, że osoba ta nigdy nie zamieszkiwała, nie zamieszkuje w placówce ani, że nie zna takiej osoby - organ podniósł, że Wojewoda wyjaśnił, iż osoby same przedstawiały się z imienia i nazwiska zespołowi kontrolnemu, a E. T. obecny podczas przedstawiania, mimo dwukrotnego potwierdzenia nazwiska, nie sprostował danych dotyczących nazwiska poszczególnych osób. W ocenie organu II instancji najprawdopodobniej wystąpił błąd w nazwisku, a G. Z. to G. Z. (lat 85), z którą skarżący ma podpisaną umowę najmu.

Na zakończenie Minister podniósł, iż skarżący miał świadomość, że prowadzenie działalności, w ramach której prowadziłby placówkę całodobowej opieki nad osobami w podeszłym wieku, przewlekle chorymi lub niepełnosprawnymi, wiąże się z obowiązkiem uzyskania zezwolenia, a wydanie takiego zezwolenia z koniecznością spełnienia wymogów z ustawy o pomocy społecznej.

Fakt ten potwierdza samo oświadczenie skarżącego złożone przy okazji wskazania przyczyn, dla jakich zamieścił w Internecie ogłoszenie o swojej placówce. Zgodnie z tym oświadczeniem reklamę w Internecie zamieszczono pod hasłem domy opieki, gdyż skarżący zamierzał taki dom otworzyć, ale zrezygnował z powodu braku możliwości spełniania standardów bytowych.

Jednak organ II instancji nie dał wiary skarżącemu, że umieszczenie reklamy miało jedynie na celu zorientowanie się, czy jest popyt na działalność tego rodzaju. Takie ogłoszenia miało na celu pozyskiwanie klientów, tak jak w przypadku E. K., która składając zeznania wskazała, iż miejsce [...] poleciła jej znajoma, znajdując w Internecie. Podobnie G. O., składając zeznania wskazała, że do [...] trafiła przez wnuczkę, która znalazła ten dom poprzez stronę internetową. Również J. B. wskazał, iż miejsce w K. znalazła mu przez Internet córka.

Ponieważ z protokołów kontroli przeprowadzanych w przedmiotowej placówce wynika, że przebywa w niej nie więcej niż 10 osób - wobec czego nałożona kara wynosi odpowiednio do art. 130 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej - [...]zł.

W ocenie organu II instancji Wojewoda [...] w sposób właściwy wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne, które pozwoliły na właściwe zastosowanie przepisu 130 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zaś analiza materiału dowodowego nie dała żadnych podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją E. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi:

1) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 i 8 kpa w zw. art. 77 § 1 i 2 kpa, art. 78 § 1 i 2 kpa oraz art. 136 kpa polegające na zaniechaniu dokonania oceny w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, poprzez pominięcie i oddalenie wniosków dowodowych a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz art. 123 § 1 i 2 kpa polegające na braku wydania postanowienia oddalającego wnioski dowodowe złożone pisemnie w dniu 17 sierpnia.2016 r. ;

2) naruszenie prawa materialnego polegające na :

- powołaniu się i zastosowaniu przez organy administracji art. 126 a w zw. z art 126 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z art. 6 kpa w sytuacji, gdy przepis art. 126a wszedł w życie w dniu 5 października 2015 r. tj. już po wszczęciu postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy organ administracji obowiązany jest działać w granicach i na podstawie prawa;

- naruszeniu art. 68 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 6 k.p.a. i uznaniu, że odwołujący się prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę w sytuacji, kiedy z przedstawionych umów najmu i pozostałych okoliczności w sprawie wynika, iż kontrolowany obiekt nie spełniał i nie spełnia nawet części wymogów, które pozwoliłyby na przyjęcie, iż taka opieka w miejscowości K. jest świadczona,

- powołaniu się w uzasadnieniu decyzji na przepis art. 309 kodeksu postępowania karnego w sytuacji, gdy żaden z przepisów prawa administracyjnego nie pozwala na analogiczne stosowanie innej procedury niż administracyjna

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wstrzymania wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi.

Odpowiadając na skargę Minister, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1681/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2017 r. (data wpływu do Sądu) skarżący uzupełnił skargę przesyłając jednocześnie protokół rozprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w E. Wydział Karny w dniu [...] listopada 2016 r. w sprawie E. T. oskarżonego z art. 225 §4 kk w zw. z art. 12 kk. Zgłosił ponadto wnioski dowodowe.

Podczas rozprawy w dniu 22 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w piśmie z dnia 11 kwietnia 2017 r., natomiast skarżący oświadczył, że w sprawie karnej zapadł wyrok uznający go za winnego, lecz postępowanie zostało warunkowo umorzone, wyrok jest prawomocny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nakładającą na E. T. karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie bez wymaganego zezwolenia, placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym oraz niepełnosprawnym pod nazwą Dom Opieki "X" w K.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz 23 j.t.) - dalej "ustawa".

Zgodnie z art. 67 ust. 1 tej ustawy podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku wymaga uzyskania zezwolenia właściwego wojewody. Stosownie natomiast do treści art. 130 ust. 2 tej ustawy, kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, w której przebywa nie więcej niż 10 osób - podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 68 ust.1 ustawy o pomocy społecznej opieka w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku polega na świadczeniu przez całą dobę usług opiekuńczych zapewniających udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnację - w tym pielęgnację w czasie choroby, opiekę higieniczną, niezbędną pomoc w załatwianiu spraw osobistych, kontakty z otoczeniem, zapewniających miejsce pobytu, wyżywienie, utrzymanie czystości.

Jak wynika z akt sprawy - i co potwierdził skarżący - wynajmuje on pokoje w domu w K. Wszystkie osoby, z którymi skarżący podpisał umowy najmu są osobami starszymi, wymagającymi pomocy i opieki osób trzecich.

Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej wprost wynika, że D. S. i E. D. wymagali całodobowej opieki jeszcze przed tym, jak zamieszkali w K. Również J. M., który wcześniej przebywał w Zakładzie Pielęgnacyjno-Opiekuńczym w S. wymaga stałej całodobowej opieki.

Ponadto, ze zgromadzonych dokumentów i oświadczeń (w tym również oświadczeń skarżącego) wynika, iż skarżący pomaga mieszkańcom domu w podstawowych czynnościach życiowych takich jak przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, pranie i pielęgnacja.

Z akt sprawy wynika także, że skarżący zawierał dodatkowe porozumienia, w których osoby przebywające w domu w K. zobowiązywały się do ponoszenia - oprócz czynszu najmu - dodatkowych opłat w kwocie [...]zł. Opłaty te przeznaczane były na zakupy żywności, środków czystości i innych bieżących potrzeb. Sam skarżący wskazał, iż jeździł po zakupy, woził mieszkańców do lekarzy, kupował leki, czasem udawał się do lekarzy po recepty - w przypadku leków przyjmowanych na stałe, dbał o to, aby mieszkańcy systematycznie przyjmowali leki.

Powyższe nie pozostawia wątpliwości - jak słusznie stwierdziły organy orzekające w sprawie - że prowadzona w ten sposób przez skarżącego działalność miała charakter placówki opiekuńczej.

Właściwie podniósł Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż przy ustalaniu, czy dana działalność podmiotu może zostać zakwalifikowana jako działalność, o której mowa w art. 67 ustawy o pomocy społecznej, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, rolę podmiotu prowadzącego taką działalność oraz zakres faktycznie podejmowanych przez niego czynności. Przy czym nie chodzi o to, by podmiot sam wykonywał usługi opiekuńcze. Jak wynika z zeznań świadków posiłki dla mieszkańców przygotowywane były przez jakąś kobietę.

Bezsprzecznie zatem zakres pomocy udzielanej przez E. T. znacznie przekraczał "normalną" umowę najmu pokoju. Nie była to jedynie pomoc doraźna wynikającą ze stosunków między wynajmującym a najemcą, czy też pomocy sąsiedzkiej. Z akt sprawy wprost wynika, że pomoc ta miała charakter stały i udzielana była wszystkim mieszkańcom domu w K. Przy czym polegała ona m.in. np. na przyrządzaniu posiłków, dbaniu o przyjmowanie przez nich leków oraz zapewnieniu im opieki higienicznej.

W ocenie Sądu zarówno zasady logiki jak i doświadczenia życiowego, w zestawieniu z przedstawionym przez organy administracji publicznej materiałem dowodowym, prowadzą bez żadnych wątpliwości do konkluzji, iż w domu pod adresem K. E. T. faktycznie prowadzi placówkę całodobowej opieki - bez wymaganego prawem zezwolenia.

Zawarte zaś umowy najmu - na które powołuje się skarżący wskazując, że wynajmowanie pokoi jest legalne - stanowią próbę obejścia prawa mającą na celu wyeliminowanie konieczności uzyskania pozwolenia na powadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym oraz niepełnosprawnym. Skarżący zdaje sobie bowiem sprawę, iż takie zezwolenie jest wymagane - o czym świadczy jego oświadczenie dotyczące zamieszczenia reklamy w Internecie, w którym wskazał, że zamierzał otworzyć taką placówkę, ale zrezygnował z powodu braku możliwości spełnienia standardów bytowych. Również zresztą z treści skargi wynika, że prowadzony przez niego obiekt nie spełnia "nawet części wymogów".

Tym samym za nieuzasadniony uznać należy zarzut naruszenia art. 68 ustawy o pomocy społecznej. Jak wskazano to powyżej wszystkie okoliczności wprost wskazują, iż dom w K. spełnia znamiona placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym oraz niepełnosprawnym.

Również pozostałe zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy.

Odnośnie zgłaszanych przez skarżącego wniosków dowodowych, wskazać należy, że organ odwoławczy wyjaśnił w sposób wyczerpujący i przekonujący powody ich nieuwzględnienia wykazując, iż nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Reasumując Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy i rzetelny, wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy, a wydane rozstrzygnięcia oparły na prawidłowych przepisach obowiązującego prawa. Uzasadniły przekonująco swoje decyzje - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.