Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1427/98
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 1999-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Działalność gospodarcza
Koncesje
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f
journal: Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Teza: Brak jest podstaw do zwężającej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1 ze zm./, przepis ten dotyczy bowiem jedynie jednej z form prowadzenia działalności gospodarczej, a mianowicie prowadzonej w oparciu o zgłoszenie do ewidencji.

Ratio legis tego przepisu jest bowiem takie, jak i szeregu innych punktów w art. 2 ust. 1 pkt 2 /np. pkt "c", "d", "i"/, że za osobę bezrobotną nie może być traktowany ktoś, kto posiada źródło dochodu lub warsztat pracy, ani tym bardziej gdy jest on podmiotem gospodarczym /np. gospodarstwo rolne/, nawet jeśli chwilowo, z różnych powodów w nim nie pracuje.

Zatem podjęcie działalności gospodarczej na podstawie koncesji, aż do momentu jej cofnięcia przez właściwy organ uniemożliwia korzystanie ze statusu osoby bezrobotnej.

TEZY

Brak jest podstaw do zwężającej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1 ze zm./, przepis ten dotyczy bowiem jedynie jednej z form prowadzenia działalności gospodarczej, a mianowicie prowadzonej w oparciu o zgłoszenie do ewidencji.

Ratio legis tego przepisu jest bowiem takie, jak i szeregu innych punktów w art. 2 ust. 1 pkt 2 /np. pkt "c", "d", "i"/, że za osobę bezrobotną nie może być traktowany ktoś, kto posiada źródło dochodu lub warsztat pracy, ani tym bardziej gdy jest on podmiotem gospodarczym /np. gospodarstwo rolne/, nawet jeśli chwilowo, z różnych powodów w nim nie pracuje.

Zatem podjęcie działalności gospodarczej na podstawie koncesji, aż do momentu jej cofnięcia przez właściwy organ uniemożliwia korzystanie ze statusu osoby bezrobotnej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bronisława G. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 27 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w K. decyzją z 24.10.1997 r., (...), wydaną na podstawie art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1/ oraz art. 104 Kpa odmówił uznania Bronisława G. (...) z dniem 24.10.1997 r. za osobę bezrobotną z powodu podjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Od tej decyzji Bronisław G. wniósł odwołanie.

Decyzją Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z 23.01.1998 r., (...), wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ oraz art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 138 par. 2 Kpa uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ II instancji uznał, że decyzja I instancji jest przedwczesna i należy zbadać, czy Bronisław G. prowadzi działalność gospodarczą /powołano się m. in. na wyrok NSA z dnia 21 listopada 1997 r., II SA/Kr 920/97/.

Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w K. decyzją z 24.03.1998 r., (...), wydaną na podstawie art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ oraz art. 104 Kpa odmówił uznania Bronisława G. za osobę bezrobotną.

Organ I instancji powołał się na dokumenty zgromadzone w toku ponownego postępowania tj. z Urzędu Skarbowego K.-K., iż Bronisław G. w okresie od 27.03.1990 r. do 31.12.1991 r. był podatnikiem podatku dochodowego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przetwórstwa i obrotu metalami szlachetnymi i kamieniami szlachetnymi w tym skup od ludności i sprzedaż komisowa oraz z ZUS Oddział w K., że od 1.04.1990 r. do 31.07.1991 r. Bronisław G. był objęty ubezpieczeniem społecznym jako prowadzący działalność gospodarczą w zakresie rzemiosła. Organ uważa zatem, że Bronisław G. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, a jak wynika z ustaleń organu II instancji koncesja wydana przez Ministra Rynku Wewnętrznego jest ważna.

W odwołaniu od tej decyzji Bronisław G. podnosi, iż dokumenty, zebrane przez organy zatrudnienia w toku postępowania wskazują na to, że nie jest on zatrudniony i nie wykonuje zawodu. Uważa, że należy usunąć Kierownika RUP w K. za brak kompetencji, gdyż postępowanie w jego sprawie trwało 7 miesięcy. Twierdzi, że w aktualnych warunkach lokalowych /mieszka w domu w Cz., który znajduje się w stanie surowym/ nie ma możliwości wykonywania żadnej pracy, ani tez działalności gospodarczej. Uważa, że nonsensem jest twierdzenie, że udzielona mu koncesja jest ważna, tak jak dyplom ukończenia studiów nie oznacza, że ktoś wykonuje zawód określony w dyplomie. Twierdzi, że RUP w K. został poinformowany przez niego o zlikwidowaniu działalności gospodarczej.

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. decyzją z 27.044.1998 r., (...), wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ stanął na stanowisku, że Bronisław G. podjął działalność gospodarczą w 1990 r., co wynika z informacji US K.-K. /że był podatnikiem podatku dochodowego/ oraz z informacji ZUS Oddział w K., że podlegał ubezpieczeniu społecznemu jako prowadzący działalność gospodarczą. Organ uważa, że skoro Bronisław G. podjął działalność, mimo iż jej nie kontynuuje, to nie spełnia wymogów uzyskania statusu bezrobotnego. Z decyzji wynika także, iż zwracano się do Urzędu Probierczego w K., który poinformował, iż od 1994 r. /od czasu zmiany ustawy Prawo probiercze/ podmioty gospodarcze zajmujące się obrotem i. przetwórstwem metali szlachetnych nie są zobowiązane do rejestrowania się w urzędach probierczych, tym samym wcześniejsze dowody rejestracji utraciły ważność oraz, że Bronisław G. od 1994 r. nie odebrał potwierdzenia zaewidencjonowania znaku wytwórcy. Zdaniem organu II instancji Bronisław G. posiada ważną koncesję na prowadzenie działalności w zakresie przetwórstwa i obrotu metalami szlachetnymi i kamieniami szlachetnymi, gdyż wydana ona była na czas nieoznaczony, a nie została cofnięta przez organ koncesyjny /Ministerstwo Rynku Wewnętrznego/, ani też odwołujący się nie zawiadomił o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej /fakt ten potwierdziło Ministerstwo Gospodarki w piśmie z 23.12.1997 r./.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Bronisław G. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż RUP w K. pozbawił go możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej czy też kontynuacji działalności gospodarczej. Zmuszony jest do korzystania z pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor WUP w K. wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa.

Art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ przewiduje, że,bezrobotnym" jest m. in. osoba "nie zatrudniona" i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ rejonowym urzędzie pracy, jeżeli "nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników lub zaopatrzenia emerytalnego".

W niniejszej sprawie organy zatrudnienia przyjęły zasadnie, że jakkolwiek Bronisław G. nie jest zatrudniony i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, to przeszkodą dla przyznania mu statusu bezrobotnego jest podjęcie przez niego działalności gospodarczej.

Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324/ rozróżnia dwie formy prowadzenia działalności gospodarczej - w oparciu o zgłoszenie do ewidencji /art. 8/ lub w oparciu o uzyskanie koncesji /art. 11/.

Uzyskania koncesji m. in. wymaga podjęcie działalności gospodarczej w zakresie przetwórstwa i obrotu metalami szlachetnymi i kamieniami szlachetnymi /art. 11 ust. 1 pkt 2/.

Udzielanie koncesji należy do naczelnego lub centralnego organu administracji państwowej /art. 20 ust. 1 /. Koncesję wydaje się na czas nieoznaczony /art. 21 ust. 1/ lub oznaczony /art. 21 ust. 2/. Cofnięcie koncesji następuje bądź z urzędu, gdy podmiot nie wypełnia podstawowych warunków koncesji /art. 22 ust. 1/ lub na zasadach określonych w art. 19 /art. 22 ust. 2/. Odwołanie się do art. 19, a zatem do przepisu mówiącego o wykreśleniu wpisu do ewidencji, który to wpis podlega wykreśleniu m. in. wówczas, gdy podmiot zawiadomi o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej oznacza, że jeśli organ administracyjny nie cofnie koncesji z powodu zawiadomienia go o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej - koncesja wydana na czas nieoznaczony zachowuje ważność. Art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" dotyczy osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i uniemożliwia przyznanie tym osobom statusu bezrobotnego, jeśli podjęły one działalność gospodarczą "od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności". W przypadku działalności prowadzonej na podstawie koncesji art. 20 ust. 3 ustawy o działalności gospodarczej nakazuje odpowiednio stosować art. 16 ust. 1 tejże ustawy, a to oznacza, że w koncesji określa się datę rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Zdaniem NSA brak podstaw do zwężającej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a mianowicie, iż przepis ten dotyczy jedynie jednej z form prowadzenia działalności gospodarczej, a mianowicie prowadzonej w oparciu o zgłoszenie do ewidencji.

Ratio legis tego przepisu bowiem jest takie, jak i szeregu innych punktów art. 2 ust. 1 pkt 2 /np. pkt "c", "d", "i"/, że za osobę bezrobotną nie może być traktowany ktoś, kto posiada źródło dochodu lub warsztat pracy, ani tym bardziej gdy jest on podmiotem gospodarczym /np. gospodarstwo rolne/, nawet jeśli chwilowo, z różnych powodów w nim nie pracuje. Zatem podjęcie działalności gospodarczej na podstawie koncesji, aż do momentu jej cofnięcia przez właściwy organ uniemożliwia korzystanie ze statusu osoby bezrobotnej.

Orzecznictwo NSA wielokrotnie wypowiadało się w kwestii zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji, iż fakt jej zawieszenia nie może rzutować na przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Podobnie przedstawia się sprawa prowadzenia tejże działalności na podstawie koncesji. Jedynie w razie, gdyby skarżący nie podjął w ogóle tej działalności po uzyskaniu koncesji, należałoby przyjąć, że można by go uznać za osobę bezrobotną /por. argumentację zawarta w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., OPS 5/96/.

W niniejszej sprawie jest bezsporne jednak, że Bronisław G. podjął w roku 1990 r. w działalność gospodarczą, /informacja US K.-K. z 25.11.1998 r. - k. 9 i informacja ZUS z 17.03.1998 r. - k. 11/, przyznaje to zresztą sam skarżący oraz, że nie wystąpił o cofnięcie mu koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej. Jest on zatem w dalszym ciągu podmiotem gospodarczym, co sprawia, że w świetle ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie może uchodzić za osobę bezrobotną.

W tym stanie rzeczy skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić w oparciu o art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.