Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 418/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 3, § 5, § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a i b, § 10 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie Jan Bała NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 642/08 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 642/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ŁOR ARiMR) z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (BP ARiMR) w Ł. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.

W dniu 16 lutego 2005 r. J. P. złożył wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. Do przedmiotowego wniosku dołączył plan dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej oraz oświadczenie o niespełnianiu przez gospodarstwo produkcyjne minimalnych standardów w zakresie higieny.

W dniu [...] czerwca 2006 r. Kierownik BP ARiMR w Łowiczu wydał decyzję nr [...] o przyznaniu J. P. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w łącznej wysokości 29 883,80 zł, wypłacanej w dwóch ratach, z zastrzeżeniem dopełnienia przez rolnika obowiązków wynikających z treści § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.).

W dniu 28 grudnia 2007 r. J. P. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. W tym samym dniu skarżący złożył kserokopię pisemnego oświadczenia podpisanego przez S. P. z firmy "A.-S.", w którym oświadczono, iż w dniu 12 czerwca 2007 r. J. P. dokonał przedpłaty w wysokości 200,00 zł, tytułem zakupu schładzalnika do mleka "F." o pojemności 300 l, na podstawie umowy kupna - sprzedaży z dnia 12 czerwca 2007 r. Z oświadczenia wynikało także, że realizacja zamówienia nastąpi po otrzymaniu drugiej części dofinansowania z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Skarżący przedłożył kserokopię umowy kupna - sprzedaży, zawartej w dniu 12 czerwca 2007 r. Wraz z dokumentami J. P. złożył oświadczenie, w którym stwierdził, że z powodu trudności finansowych nie dokonał zakupu zbiornika - schładzalnika do mleka.

W dniu 17 stycznia 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wpłynęło pismo J. P., w którym oświadczył, że nie dostosował w terminie swego gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej z powodu bardzo słabego stanu zdrowia.

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR w Ł. uchylił w całości decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Organ podkreślił, że wnioskodawca w dniu 28 grudnia 2007 r. złożył fałszywe oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW, mimo iż na dzień ten przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane w całości, co wnioskodawca potwierdził w oświadczeniu złożonym w dniu 28 grudnia 2007 r., a także w oświadczeniu złożonym w dniu 17 stycznia 2008 r.

W wyniku rozpoznania odwołania J. P., decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Dyrektor ŁOR ARiMR w Ł., utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że mocą decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. wnioskodawcy została przyznana płatność z zastrzeżeniem dopełnienia przez niego obowiązku, polegającego na zrealizowaniu w terminie przedsięwzięć określonych w planie dostosowania, nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia i osiągnięcia przez gospodarstwo wielkości ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW (ESU) oraz złożeniu kierownikowi biura powiatowego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania oświadczenia o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia i osiągnięciu wielkości ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW (ESU). Termin na realizację przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, polegającego na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka o pojemności 200 l, dojarkę, umywalkę z podgrzewaczem wody oraz przygotowaniu ścian i podłogi w pomieszczeniach do udoju i przechowywania mleka (na 5 stanowiskach) wynosił do 12 miesięcy od dnia przyznania płatności. Bieg tegoż terminu należało liczyć od dnia, w którym wnioskodawca odebrał decyzję o przyznaniu pomocy, to jest od dnia 12 czerwca 2006 r., a zatem termin ten upływał w dniu 12 czerwca 2007 r. Organ odwoławczy wywiódł, że J. P. na dzień 12 czerwca 2007 r. nie zakupił schładzalnika, ani tym samym nie wyposażył gospodarstwa rolnego w ten schładzalnik. Organ uznał powyższe okoliczności za wystarczające, by przyjąć, że wnioskodawca nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, a tym samym druga rata płatności nie powinna zostać wypłacona, zaś pierwsza rata płatności winna podlegać zwrotowi.

W dniu 18 lipca 2008 r. J. P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora ŁOR ARiMR w Ł.z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Skarżący podniósł, że zły stan zdrowia nie pozwolił mu na całkowitą realizację zobowiązań wynikających z decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej i wniósł o jej przywrócenie.

W dniu 31 lipca 2008 r. J. P. złożył pismo uzupełniające skargę, w którym oświadczył, iż zakupił schładzalnik do mleka. Do w/w pisma załączono kserokopię faktury VAT z dnia 31 lipca 2008 r. oraz dowód wpłaty nr 371/2008 z dnia 31 lipca 2008 r.

W odpowiedzi na skargę pismem z dnia 12 sierpnia 2008 r. Dyrektor ŁOR ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał nadto, że załączona do skargi faktura dokumentująca zakup schładzalnika mleka, potwierdza, że skarżący dokonał zakupu w dniu 31 lipca 2008 r., a zatem rok po upływie terminu wskazanego w planie dostosowania, bowiem termin ten upłynął w dniu 12 czerwca 2007 r.

W piśmie z dnia 28 stycznia 2009 r., będącym uzupełnieniem skargi, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora ŁOR ARiMR w Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że wnioskodawca nie zrealizował przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania polegającego na zakupieniu schładzalnika do mleka. Wskazał również na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.).

Oddalając powyższą skargę Sąd I instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie powodem wszczęcia postępowania z urzędu przez organ administracji była okoliczność faktyczna w postaci złożenia przez J. P. oświadczeń o sprzecznych ze sobą treściach. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego w dniu 28 grudnia 2007 r. wynikało, że zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz że w dniu w którym upłynął termin realizacji przedsięwzięcia, wielkość gospodarstwa osiągnęła poziom co najmniej 4 EJW. Również w tym samym dniu skarżący złożył oświadczenie, z którego wynikało, że z powodu trudności finansowych nie dokonał zakupu schładzalnika mleka. Analizując treść złożonych przez skarżącego oświadczeń WSA stwierdził, iż organy administracji prawidłowo wnioskowały o niezrealizowaniu przez stronę skarżącą obowiązków wynikających z planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Fakt ten potwierdziło również oświadczenie J. P. z dnia 17 stycznia 2008 r. o niewyposażeniu gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka.

Jednocześnie Sąd I instancji wyjaśnił, iż niezrealizowanie przedsięwzięcia w zakreślonym terminie i złożenie pomimo tego oświadczenia potwierdzającego jego realizację było przesłanką uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy. W ocenie WSA w niniejszej sprawie prawidłowy jest wniosek organów, iż na dzień 12 czerwca 2007 r. czyli na dzień, w którym upływał termin na zrealizowanie przedsięwzięcia, J. P. nie zakupił schładzalnika do mleka, ani tym samym nie wyposażył gospodarstwa rolnego w ów schładzalnik. Skarżący został natomiast wyraźnie zobowiązany do wykonania całego przedsięwzięcia objętego decyzją przyznającą środki finansowe na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, jeszcze przed wystąpieniem o przyznanie płatności drugiej raty.

Zdaniem WSA nie sposób zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia art. 9 k.p.a., polegającym na nieudzieleniu wyjaśnień i wskazówek, gdyż skarżący składając podpis na wniosku przyznał, że znane są mu zasady udzielania pomocy finansowej.

Sąd I instancji nie dopatrzył się również naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez brak dokonania przez organ administracji wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie WSA analiza okoliczności sprawy pozwala wnioskować, iż organy administracji wywiązały się z nałożonych w powyższym zakresie obowiązków w sposób należyty.

Skargę kasacyjną do wyroku WSA w Ł. z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 642/08 wniósł J. P. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w części dotyczącej punktu 1 sentencji (tj. oddalenia skargi), żądając jego uchylenia w tym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a nadto zasądzenia kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które to koszty nie zostały opłacone ani w części ani w całości, wraz z podatkiem VAT, z uwzględnieniem postępowania przed Sądem I i II instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, to jest:

1. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez WSA stanu faktycznego, który organy administracyjne ustaliły bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, a nadto w wyniku dokonania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, prowadzącej do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie, w jakim organy administracyjne uznały, iż skarżący nie zakupił schładzalnika do mleka i tym samym nie zrealizował przedsięwzięcia w terminie;

2. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez:

a) oddalenie skargi i zaakceptowanie przez WSA braku dokonania przez organy administracyjne dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, pomimo iż obowiązkiem WSA było stwierdzenie, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a.,

b) oddalenie skargi i zaakceptowanie przez WSA braku należytego poinformowania skarżącego przez organy administracyjne o istotnych okolicznościach sprawy oraz skutkach podejmowanych przez niego działań na etapie realizacji przedsięwzięcia, mających wpływ na jego prawidłowe przeprowadzenie, pomimo iż obowiązkiem WSA było stwierdzenie, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 9 k.p.a.;

3. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi i uznanie, iż w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, pomimo iż obowiązkiem WSA było uznanie, iż organy administracji dokonały błędnej wykładni przepisu § 5 ust 3 pkt 2 b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w związku z przepisem art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej k.c.) oraz przepisem art. 155 § 1tej ustawy w zakresie w jakim organy administracyjne uznały, że skoro druga rata płatności nie została wypłacona, to skarżący nie dokonał zakupu schładzalnika do mleka i nie wyposażył gospodarstwa rolnego w ów schładzalnik do mleka.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż J. P. w dniu 12 czerwca 2007 r. zakupił od S. P. prowadzącego działalność pod nazwą "A.-S." schładzalnik do mleka, na okoliczność czego przedstawił umowę kupna - sprzedaży z dnia 12 czerwca 2007 r., a tym samym wywiązał się ze spoczywających na nim zobowiązań w tym zakresie i wyposażył gospodarstwo w przedmiotowe urządzenie. Kasator zwrócił uwagę, iż instytucja umowy kupna - sprzedaży rzeczy oznaczonych co do tożsamości ma charakter konsensualny, zatem do jej zawarcia wystarczy porozumienie stron, bez konieczności wydania przedmiotu tej umowy.

Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną prawidłowa wykładnia przepisu § 5 ust 3 pkt 2 b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w związku z art. 535 k.c. oraz przepisem art.155 § 1 k.c. winna skutkować ustaleniem, że skarżący dokonał zakupu przedmiotowego schładzalnika do mleka i tym samym wyposażył gospodarstwo rolne w schładzalnik, czym zrealizował przedsięwzięcie w zakresie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej w wymaganym terminie.

Kasator wskazał nadto, iż WSA zaakceptował naruszenie przez organy administracji art. 7, art. 8 oraz art. 77 k.p.a. W ocenie strony organy administracyjne zaniechały wyjaśnienia okoliczności złego stanu zdrowia skarżącego, w okresie realizowania przez niego planowanego przedsięwzięcia.

Według strony organy administracji nie wywiązały się także z obowiązku opisanego w przepisie art. 9 k.p.a., polegającego na udzieleniu skarżącemu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w toku realizacji całego projektu. Skarżący składając oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia działał w uzasadnionym przekonaniu, iż należycie wywiązał się z ciążących na nim zobowiązań. Podjęcie przez skarżącego dalszych działań w sprawie i złożenie wzajemnie sprzecznych oświadczeń winno spowodować zainicjowanie przez organy administracyjne postępowania w zakresie wyjaśnienia przyczyny takiego stanu rzeczy, zwłaszcza w kontekście przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia o jego złym stanie zdrowia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor ŁOR ARiMR w Ł. pismem z dnia 7 maja 2009 r. wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej organ wskazał, iż wyposażenie gospodarstwa w schładzalnik do mleka polegać powinno nie tylko na nabyciu (kupnie) urządzenia, ale także na jego zainstalowaniu, montażu lub wykonaniu innych czynności niezbędnych do prawidłowego korzystania z urządzenia, a nie jest to możliwe bez wydania przedmiotu umowy sprzedaży.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych w ramach obu podstaw kasacyjnych należy podkreślić, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii związanej z istnieniem przesłanek warunkujących przyznanie płatności, jako pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarantowanej EFOGR. W stanie prawnym obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącego materię wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFORG) normowało rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji u Gwarancji Rolnej (EFORG) (Dz. Urz. UE. Nr L 160 z 1999 r., s. 80 ze zm.) oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji u Gwarancji Rolnej (EFORG) (Dz. Urz. UE Nr L 153 z 2004 r., s. 30). W ustawodawstwie krajowym kwestię tę regulowała ustawa z 28 listopada 2003 r. - o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Odwołując się do treści § 3 wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 roku przypomnieć należy, że określając przesłanki koniecznie do uzyskania płatności, ustawodawca wskazał na to, iż płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 3 pkt 1), prowadzi działalność rolniczą (opisaną w § 3 pkt 2) i zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia (określonego w § 3 pkt 3), a także który nie pobiera innych środków publicznych z tytułu realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w § 3 pkt 3 oraz zobowiąże się do tego, że nie będzie ubiegał się o uzyskanie środków publicznych na realizację tych przedsięwzięć.

Uwzględniając powyższe uwagi i przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. na wstępie należy wskazać, iż strona skarżąca zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.141 § 4 p.p.s.a. przedstawia w powiązaniu z zarzutem naruszenia przepisu art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz przepisem § 5 ust. 3 pkt 2 b rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 roku w związku z art. 535 k.c. i art. 155 § 1 k.c. Stanowisko strony skarżącej sprowadza się do uznania, iż Sąd I instancji dopuścił się błędnej wykładni przepisu § 5 ust. 3 pkt 2 b w/w rozporządzenia, która to błędna wykładnia doprowadziła do zaakceptowania błędnych ustaleń faktycznych, co z kolei uzasadnia zarzut zaakceptowania braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i braku jego właściwej oceny. Niewątpliwie zarzut odnoszący się ustaleń faktycznych pozostaje w ścisłym związku z kolejnym zarzutem skargi kasacyjnej określonym jako naruszenie przez Sąd I instancji art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez zaakceptowanie przez Sąd I instancji naruszenia przez organ administracji publicznej, w toku postępowania administracyjnego, przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a. i oddaleniem skargi w sytuacji, gdy organ nie dokonał wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie poinformował skarżącego o istotnych okolicznościach sprawy.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów opisanych w punkcie 2 a i b petitum skargi kasacyjnej. W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do treści § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 roku pierwsza rata płatności nie podlega zwrotowi jeżeli realizacja przedsięwzięcia nie była możliwa ze względu na zaistnienie jednej z przeszkód określonych w § 10 ust. 2 pkt 1 lit. a-d rozporządzenia. Dla osiągnięcia skutku opisanego w § 10 ust. 2 rozporządzenia koniecznym jest złożenie przez producenta rolnego oświadczenia o zaistnieniu okoliczności wymienionych w punkcie 1 zamiast oświadczenia opisanego w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia. Przepis § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b dotyczy oświadczeń o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia i o uzyskaniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego co najmniej 4 EJW. Tymczasem poza sporem jest okoliczność, że w dniu 28 grudnia 2007 roku J. P. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo wielkości ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. Natomiast pismo skarżącego z 17 stycznia 2008 roku zawierające stwierdzenie skarżącego, iż nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia z uwagi na zły stan zdrowia, zaburzenia psychiczne, bóle głowy oraz zanik pamięci, a także z uwagi na brak pieniędzy, nie zawierało dołączonych żadnych dokumentów potwierdzających te okoliczności. Zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w skardze kasacyjnej pochodzi z 25 lutego 2008 roku, wskazuje na okres leczenia poczynając od 18 lutego 2008 roku, skierowanie do pracowni tomografii komputerowej wystawione zostało w dniu 13 lutego 2008 roku. Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że poczynione w tym zakresie ustalenia faktyczne organu administracji publicznej nie wskazują na przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem opisanych wyżej zasad.

W związku z powyższym nie jest również zasadny zarzut dotyczący pominięcia uchybień organów administracji publicznej odnoszących się do informowania skarżącego o istotnych okolicznościach sprawy. W omawianym zakresie, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, nie bez znaczenia jest fakt, że skarżący podpisując wniosek przyznał, iż znane mu są zasady pomocy finansowej.

W zakresie odnoszącym się do zarzutu opisanego w punkcie 1 i 3 petitum skargi kasacyjnej podnieść należy, że trafnie Sąd I instancji wskazał, iż przedstawienie przez skarżącego umowy z dnia 12 czerwca 2007 roku, której przedmiotem był schładzalnik do mleka, nie oznacza zrealizowania w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania. Z akt sprawy wynika, że w treści wskazanej wyżej umowy znajduje się klauzula wskazująca, iż realizacja zamówienia nastąpi po otrzymaniu przez skarżącego drugiej części dofinansowania z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę przesłanki o jakich mowa w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 roku stwierdzić należy, że istota stosunku administracyjnego powstałego w związku z przyznaniem płatności sprowadza się do rozstrzygnięcia o wsparciu finansowym konkretnego producenta rolnego, ale w ścisłym powiązaniu z prowadzoną przez niego działalnością rolniczą w konkretnym gospodarstwie rolnym z przeznaczeniem na jednoznacznie sprecyzowane przedsięwzięcie realizowane na tymże gospodarstwie. Składając wniosek o przyznanie wsparcia na realizację jednego z przedsięwzięć określonych w § 5 w/w rozporządzenia wraz z planem dostosowania J. P. zgłosił zamiar realizacji przedsięwzięcia polegającego na dostosowaniu gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych. W ramach tego przedsięwzięcia skarżący zobowiązał się do wyposażenia gospodarstwa rolnego w płytę gnojową oraz zbiornik na gnojówkę. Natomiast w zakresie dostosowania gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, skarżący zobowiązał się do przygotowania ścian i podłóg w pomieszczeniach, w których przechowywane jest mleko oraz do wyposażenia gospodarstwa w schładzalnik o pojemności 200 litrów i umywalkę z podgrzewaczem wody. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący wbrew twierdzeniom zawartym w oświadczeniu złożonym w dniu 28 grudnia 2007 roku nie zrealizował przedsięwzięcia określonego we wniosku i planie dostosowania. W terminie przewidzianym do realizacji opisanego wyżej przedsięwzięcia gospodarstwo rolne skarżącego nie zostało wyposażone w schładzalnik do mleka. Podkreślić należy, że realizacja przedsięwzięcia, o której mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 roku oznacza wyposażenie tegoż gospodarstwa we wskazane urządzenie, a więc fizyczne zamontowanie i uruchomienie. Realizacja przedsięwzięcia jest związana z zawarciem umowy kupna, jednak sam fakt zawarcia umowy i wynikające z tego skutki prawne nie przesądzają o wyposażeniu gospodarstwa rolnego w określone urządzenie, a tym samym o realizacji całego przedsięwzięcia. Ponadto w rozpoznawanej sprawie z samej umowy wynikało, iż faktyczna realizacja umowy nastąpi po wypłaceniu skarżącemu drugiej raty płatności.

Z tych względów opisane wyżej zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.