Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2581/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. S. i A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia działań skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB), działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane -tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 (dalej: Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania U. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB w P.) z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] odmawiającej podjęcia działań w sprawach dotyczących: odprowadzania wód opadowych (ścieków), instalacji gazowej oraz obiektu przeznaczonego do zrzutu wody (drugiego szamba) na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J. gm. L. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że jego przedmiotem jest sprawa odprowadzania wód opadowych (ścieków), instalacji gazowej oraz obiektu przeznaczonego do zrzutu wody (drugiego szamba) na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J. gm. L., których właścicielami są K. i A. .

[...]WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...]uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] odmawiającą prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie "odprowadzania wód opadowych czy ścieków, bezpieczeństwa dla domu instalacji gazowej oraz niewiadomego obiektu (zrzutu wody, drugie szambo)" na nieruchomości przy ul. [...] w J. gm. L. i umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek U. J. z dnia 30 maja 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie PINB w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] odmówił podjęcia działań w sprawach dotyczących: odprowadzania wód opadowych (ścieków), instalacji gazowej oraz obiektu przeznaczonego do zrzutu wody (drugiego szamba) na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J. gm. L..

Po złożeniu odwołania od ww. decyzji przez U. J. [...]WINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] zlecił PINB w P. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie oględzin nieruchomości nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J. gm. L. w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego w sprawach dotyczących: odprowadzania wód opadowych (ścieków), instalacji gazowej oraz obiektu przeznaczonego do zrzutu wody (drugiego szamba).

Ponadto [...]WINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] zlecił PINB w P. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie oględzin nieruchomości nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J. gm. L., której właścicielem jest U. J. w celu ustalenia, czy na ww. nieruchomość odprowadzana jest woda lub ścieki z nieruchomości nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J..

PINB w P. przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. przesłał dokumenty z przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego w powyższych sprawach.

Rozpatrując odwołanie U. J. [...]WINB powołał się na art. 61 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan sprawności technicznej tego obiektu jako całości oraz jego elementów, instalacji i urządzeń, odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno - budowlanym, obowiązującym Polskim Normom i zasadom wiedzy technicznej. Przedmiotem omawianego postępowania z zakresu nadzoru budowlanego jest odprowadzanie wód opadowych z terenu nieruchomości nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J., instalacja gazowa oraz obiekt przeznaczony do zrzutu wody usytuowany na nieruchomości nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J..

Organ odwoławczy wskazał także na § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), stosownie do którego zabronione jest dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

[...]WINB zwrócił uwagę, że PINB w P. w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 8 sierpnia 2012 r. stwierdził, że pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] usytuowany jest mur pełny i w związku z tym brak jest możliwości przedostania się wody lub ścieków z działki nr ew. [...] na działkę nr ew. [...] stanowiącą własność U. J.. Zdaniem organu odwoławczego zanim organ I instancji zajmie merytoryczne stanowisko czy na nieruchomość o nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości w miejscowości J. gm. L. odprowadzana jest woda lub ścieki z nieruchomości nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J., w pierwszej kolejności należy ustalić czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do prowadzenia postępowania. [...]WINB wskazał zatem, że rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W konsekwencji PINB w P. powinien ustalić w pierwszej kolejności czy w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany kierunku odpływu wód z nieruchomości nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J. ze względu na przeprowadzone robotyi budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, albowiem tylko wówczas organ nadzoru budowlanego będzie uprawniony do podejmowania działań w ramach ustawowych kompetencji. Wskazał, że w ramach posiadanych kompetencji organy nadzoru budowlanego są właściwe do podejmowania czynności w obrębie stosunków wodnych danej nieruchomości wyłącznie w zakresie związanym z obiektami budowlanymi usytuowanymi na tej nieruchomości, jak też w przypadku, gdy ewentualna zmiana stosunków wodnych nastąpiła na skutek wykonywania robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Natomiast zmiany stanu wody na gruncie, w tym zmiany kierunku jej odpływu czy też kwestie odprowadzania wód oraz ścieków z grunty na grunty sąsiednie, regulowane są przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) i pozostają w gestii właściwego organu samorządu gminnego.

Natomiast w przypadku ustalenia swojej właściwości organ powiatowy w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy winien rozważyć możliwość zastosowanie art. 81c Prawa budowlanego.

W ocenie [...]WINB organ I instancji powinien również odnieść się do lokalizacji spornego przyłącza gazowego oraz do obiektu wkopanego przy granicy z nieruchomością nr ew. [...] i w bezpośredniej bliskości ze studnią z wodą pitną zgodnie z żądaniem skarżącej. Zdaniem [...]WINB ustalenia organu powiatowego nie są wystarczające dla wydania decyzji o odmowie podjęcia działań w powyższym zakresie w ramach ustawowych kompetencji.

Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 81c Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego mają prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielania informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych np. z prowadzeniem robót. Otrzymane informacje oraz dokumenty mają na celu umożliwienie przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. W przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych organ może nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie.

[...]WINB podkreślił także, że U. J. pismem z dnia 30 maja 2006 r. wystąpiła do organu nadzoru budowlanego z żądaniem przeprowadzenia rzeczywistej kontroli w sprawie odprowadzania wód opadowych (lub ścieków) na jej posesję z działki sąsiedniej przy ul. [...] oraz instalacji gazowej na tej działce i niewiadomego obiektu grożącego zanieczyszczeniem jej studni. Wskazał, że U. J. przedłożyła opinię z dnia 4 stycznia 2006 r. sporządzoną przez mgr inż. arch. J. B. na temat przyłącza gazowego, nieznanego obiektu podziemnego w bliskości studni U. J. i odprowadzania wód opadowych. Biorąc pod uwagę te okoliczności PINB w powinien wziąć pod uwagę opinię sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i uprawnienia.

[...]WINB odniósł się także do zarzutu U. J. dotyczącego niewpuszczenia jej przez K. i A. S. na działkę nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J., gm. L. podkreślając, że organ nadzoru nie jest uprawniony do wpuszczenia osób trzecich bez zgody właścicieli. Na marginesie dodał, że postępowanie przed organem nadzoru budowlanego nie służy rozwiązywaniu konfliktów sąsiedzkich, a rolą organu nadzoru budowlanego jest wyłącznie sprawdzenie zgodności robót budowlanych z normami prawa budowlanego, w tym warunkami technicznymi ustanowionymi dla kontrolowanej inwestycji. [...]WiNB zauważył przy tym, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza dyspozycję art. 136 Kpa. Wobec faktu, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, organ odwoławczy w myśl art. 138 § 2 Kpa przekazuje niniejszą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przemawia za tym konieczność zapewnienia stronom postępowania możliwości instancyjnej kontroli w przedmiocie zebranego materiału dowodowego i jego kwalifikacji prawnej.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. i A. S., którzy zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

-art. 138 § 2 kpa przez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, pomimo że nie występują przesłanki z tego przepisu,

-art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa przez nie uwzględnienie dowodów wykazujących wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz wadliwe i niepełne uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji,

-art. 10 § 1 i 79 k.p.a. przez naruszenie zasad przeprowadzania dowodów w postępowaniu administracyjnym,

-art. 7, 8, 77 § 1, 75 § 1, 78 § 1, 107 § 3 kpa przez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, z pominięciem wniosków dowodowych strony,

-art. 28, 7, 107 § 3 kpa przez brak wyjaśnienia czy U. J. jest stroną postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 2 kpa ponieważ nie wykazuje, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, nie wskazuje wadliwości postępowania przed organem I instancji oraz powodów, dla których organ drugiej instancji uznał za niewystarczające postępowanie przeprowadzone na podstawie art. 136 kpa. Skarżący podkreślili wyjątkowy charakter instytucji procesowej określonej w art. 138 § 2 kpa podnosząc, iż są zainteresowani merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, gdyż postępowanie w niniejszej sprawie trwa już blisko 6 lat.

W ocenie skarżących dowody znajdujące się w aktach sprawy (w tym także przeprowadzone w trybie art. 136 kpa) wyjaśniają wszystkie okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji. Zwrócili uwagę, że protokoły z oględzin z dnia 8 sierpnia 2012 r. i z dnia 28 grudnia 2005 r. oraz dokumentacja budowy, wykazuje że budynek, instalacje i urządzenia są zgodne z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przepisami techniczno-budowlanymi. Polskimi Normami i zasadami wiedzy technicznej, w szczególności stan techniczny tych obiektów jest prawidłowy. Podnieśli, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje także na zgodność sposobu odprowadzania wody opadowej z przepisem § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który dopuszcza odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych.

Skarżący zwrócili uwagę na ustalenia organu wynikające z protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 8 sierpnia 2012 r. zarówno na nieruchomości stanowiącej własność skarżących, jak również na nieruchomości sąsiedniej, stanowiącej własność U. J.. Wynika z nich, że rynna spustowa odprowadzająca wodą opadową z dachu budynku w dolnym jej końcu jest zagłębiona w ziemi na nieruchomości skarżących, na działce skarżących od strony działki U. J. nie stwierdzono zlokalizowania obiektu przeznaczonego do zrzutu wody, jak również nie stwierdzono przedostawania się wody lub ścieków z działki skarżących na działkę U. J..

W odniesieniu do oceny lokalizacji przyłącza gazowego skarżący zauważyli, że w aktach sprawy jest zarówno dokumentacja budowy gazociągu z przyłączami (decyzja z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku mieszkalnego i gazociągu średniego ciśnienia), jak również Protokół nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. z przeglądu instalacji i urządzeń gazowych wykonanych przez P. Ł.. W rezultacie organ drugiej instancji dysponuje pełną dokumentacją, która stanowi podstawę ustaleń faktycznych w kwestiach dotyczących przyłącza gazowego.

Skarżący zauważyli, że w aktach sprawy jest zarówno dokumentacja budowy studzienki chłonnej kanalizacji deszczowej jak również szkic geodezyjny przedstawiony do wglądu w toku oględzin z dnia [...] sierpnia 2012 r., a następnie przesłany faksem do PINB w dniu [...] sierpnia 2012 r. W związku z tym organ drugiej instancji dysponuje pełną dokumentacją także w odniesieniu do studzienki chłonnej kanalizacji deszczowej.

Wobec powyższego jako bezpodstawne ocenili skarżący uchylenie się organu drugiej instancji od oceny powyższych dowodów i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie skarżących [...]WINB w sposób wadliwy powołał się na pismo J. B. z dnia [...] stycznia 2006 r., przedstawione przez U. J., które nie spełnia podstawowych wymagań dotyczących ekspertyzy, orzeczenia bądź opinii technicznej i nie stanowi dowodu w rozumieniu art. 80 k.p.a., a może być jedynie potraktowane jako twierdzenia U. J.. Dodatkowo J. B. nie przedstawił dokumentów, wymaganych wg art. 12 i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wykazujących uprawnienie do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie m.in. dowodu wykazującego wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę. z określonym w nim terminem ważności.

Skarżący zarzucili również, że zaskarżona decyzja pomija wnioski dowodowe i argumentację, dotyczące zlokalizowania ujęcia wody i głębokości z jakiej czerpana jest woda na działce nr [...], oraz okoliczności dotyczących umiejscowienia szamba oraz innych urządzeń na działce nr 98 należącej do U. J., w celu ustalenia czy urządzenia te są zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie. Tymczasem w aktach PINB w P. znajduje się pismo z dnia 7 stycznia 2003 r., wskazujące na uchybienia, stwierdzone po zawiadomieniu z dnia 30 grudnia 2002 r. o zakończeniu budowy, dotyczące m.in. zmiany fragmentu dachu budynku, braku inwentaryzacji oraz braku rejestracji tomów dziennika budowy U. J.. Powyższe zdaniem skarżących stanowi naruszenie art. 75 § 1 i art. 78 §1 kpa oraz podstawowych zasad, opisanych w art. 7, 8 i 10 § 1 kpa, dotyczących pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W związku z powyższym, uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 75 § 1, 78 § 1, 107 § 3 kpa, poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, z pominięciem wniosków dowodowych Strony, z pominięciem podstawowej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Skarżący zakwestionowali również przyznanie U. J. legitymacji procesowej pomimo, że w postępowaniu organów nadzoru budowlanego, prowadzonego na podstawie art. 81 c Prawa budowlanego stroną postępowania administracyjnego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 28 kpa oraz art. 7 kpa.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie miała ocena legalności zastosowania przez [...]WINB instytucji procesowej określonej w art. 138 § 2 kpa i wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego. W ocenie Sądu przepis ten został zastosowany w sposób prawidłowy.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 138 § 2 kpa organ może wydać decyzję

kasacyjną, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów

postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na

jej rozstrzygnięcie. Nowe brzmienie art. 138 § 2 kpa zostało wprowadzone nowelizacją, która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. Przede wszystkim jej celem było ograniczenie zbyt częstego korzystania z decyzji kasacyjnych przez organy odwoławcze i zwiększenie skrępowania organu odwoławczego przy podejmowaniu decyzji kasacyjnej (stanowiącej wyjątek od zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy). Należy podkreślić, że dotychczasowa redakcja przepisu okazała się zbyt szeroka co prowadziło do nazbyt częstego jego wykorzystywania w praktyce, a nowelizacja dodatkowo zawęziła możliwość podjęcia decyzji kasacyjnej, ograniczając ją przede wszystkim do sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ponadto w obecnym brzmieniu tego przepisu nastąpiło większe skrępowanie organu pierwszej instancji decyzją organu odwoławczego, a w szczególności wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu tej decyzji, w celu wyeliminowania sytuacji, w których organ pierwszej instancji, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, wydaje taką samą decyzję, pomimo że wcześniejsza decyzja została uchylona jako wadliwa.

W obecnym stanie prawnym art. 138 § 2 kpa wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, tj. a) jednoznaczne stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości będzie niezbędne w sytuacji gdyby wydanie decyzji merytorycznej naruszyło zasadę dwuinstancyjności np. ze względu na konieczność zastosowania innego trybu postępowania, innej podstawy prawnej, wyznaczenia innego kręgu stron postępowania. Istotna w tym kontekście jest także ocena, czy możliwe jest ewentualne zastosowanie art. 136 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Podkreślenia bowiem wymaga, że również braki dowodowe nie mogą co do zasady stanowić podstawy do zastosowania wspomnianego rozstrzygnięcia z art. 138 § 2, gdyż teoretycznie organ odwoławczy może wykorzystać możliwości przewidziane w art. 136 kpa. Jeżeli jednak prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 kpa okaże się niewystarczające jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem pozostaje decyzja uchylająca zaskarżone decyzję oraz przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W niniejszej sprawie zaistniały podstawy do zastosowania rozstrzygnięcia kasatoryjnego, o którym mowa w art. 138 § 2 kpa.

Przede wszystkim zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w niniejszej sprawie konieczne jest ustalenie, czy ewentualna zmiana stosunków wodnych na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości J. miała związek z prowadzonymi robotami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Należy bowiem podkreślić, że organy nadzoru budowlanego są właściwe do podejmowania czynności w obrębie stosunków wodnych danej nieruchomości wyłącznie w zakresie związanym z obiektami budowlanymi oraz zmiany stosunków wodnych powstałej na skutek wykonywania robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Zmiana stanu wody na gruncie, która pozostaje bez żadnego związku z robotami budowlanymi nie stanowi podstawy do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, lecz ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 (dalej: Prawo wodne). Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego). Stosownie do art. 29 ust. 3 Prawa wodnego jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z powyższego stanu prawnego wynika, że zmiana stanu wód na gruncie może skutkować przeprowadzeniem odpowiedniego postępowania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, a nie organu nadzoru budowlanego.

Ponadto należy zauważyć, ze postępowanie w niniejszej sprawie wykracza poza możliwości dowodowe określone w art. 136 kpa. Z akt postępowania wynika, ze U. J. wielokrotnie domagała się przeprowadzenia wnikliwej i rzeczywistej kontroli w sprawie odprowadzania wód opadowych (lub ścieków) na jej posesję z działki sąsiedniej przy ul. [...] oraz instalacji gazowej na tej działce i niewiadomego obiektu grożącego zanieczyszczeniem jej studni, począwszy od pisma z dnia 30 maja 2006 r. Z akt sprawy wynika również, że nie można wykluczyć, iż ewentualny przepływ wód i zanieczyszczeń pomiędzy działkami o nr [...] i [...] nie odbywa się po powierzchni działek, lecz pod ziemią ze względu na zainstalowanie określonych urządzeń odprowadzających zlokalizowanych głębiej, po powierzchnią. O ewentualnym wpływie tego rodzaju zanieczyszczeń świadczy bezsporny fakt zanieczyszczenia ujęcia wody w studni należącej do U. J., potwierdzony odpowiednią analizą laboratoryjną. W tej sytuacji pobieżne kontrole stanu działek dokonywane przez przedstawicieli PINB w P. nie mogły doprowadzić do jednoznacznego ustalenia zmiany stosunków wodnych i ich wpływu na działkę należącą do U. J. Z tego powodu niewystarczające okazały się także kontrole przeprowadzone na podstawie postanowień wydanych przez [...]WINB na podstawie art. 136 kpa, odpowiednio w dniu: 2 lipca 2012 r. Nr [...] oraz [...] lipca 2012 r. Nr [...]. W tej sytuacji należy zgodzić się z twierdzeniem [...]WINB, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza dyspozycję art. 136 kpa, zaś ilość i waga materiału dowodowego podlegającego zgromadzeniu wymusza wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego w celu zapewnienia stronom postępowania możliwości instancyjnej kontroli w przedmiocie zebranego materiału dowodowego i jego kwalifikacji prawnej, stosownie do zasady wynikającej z art. 15 kpa. Niewykluczona również w takim przypadku będzie konieczność zastosowania wiedzy specjalistycznej i skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 81 c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organu dotyczącego konieczności zastosowania art. 138 § 2 kpa w odniesieniu do lokalizacji spornego przyłącza gazowego oraz do obiektu wkopanego przy granicy z nieruchomością nr ew. [...] i w bezpośredniej bliskości ze studnią z wodą pitną zgodnie z żądaniem skarżącej. Skoro organ dysponuje odpowiednim materiałem dowodowym zgromadzonym podczas oględzin oraz dokumentacją budowy gazociągu z przyłączami (w tym decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku mieszkalnego i gazociągu średniego ciśnienia) i dokumentacją budowy studzienki chłonnej kanalizacji deszczowej, brak jest podstaw do zastosowania decyzji kasatoryjnej w tym zakresie. [...]WINB powinien co do zasady dokonać samodzielnej legalności wykonanych robót budowlanych bez konieczności przekazywania sprawy ponownie do organu I instancji. Niemniej jednak należy podkreślić, że organ odwoławczy nie może zastosować rozstrzygnięcia kasatoryjnego wyłącznie w odniesieniu do części decyzji organu I instancji. Skoro przedmiotem jednego postępowania prowadzonego przez PINB w P. jest kontrola odprowadzania wód opadowych (ścieków), instalacji gazowej oraz obiektu przeznaczonego do zrzutu wody (drugiego szamba) na terenie działki nr ew. 97, to ustalenie, że konieczne jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wyłącznie w zakresie odprowadzania wód opadowych skutkować musi uchyleniem całej decyzji organu I instancji w trybie z art. 138 § 2 kpa, co nie stoi na przeszkodzie potraktowaniu tych spraw w dalszej kolejności jako oddzielnych i następnie rozstrzygnięciu merytorycznemu w odrębnej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa przez nie uwzględnienie dowodów wykazujących wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz wadliwe i niepełne uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji oraz art. 10 § 1 i 79 k.p.a. przez naruszenie zasad przeprowadzania dowodów w postępowaniu administracyjnym należy wskazać, że w przedmiotem oceny w niniejszej sprawie było zastosowanie decyzji kasatoryjnej właśnie w celu uzupełnienia materiału dowodowego w stopniu umożliwiającym rozpoznanie sprawy zgodnie z prawem. Stąd te zarzuty nie mogą zostać uznane w tym postępowaniu za uzasadnione. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji Sąd uznał za spełniające wymogi z art. 107 § 3 kpa. W szczególności zawiera przekonującą argumentację znajdującą odzwierciedlenie w aktach postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 75 § 1, 78 § 1, 107 § 3 kpa przez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, z pominięciem wniosków dowodowych strony, należy wskazać, że [...]WINB miał podstawy, aby zwrócić uwagę na pismo J. B. z dnia 4 stycznia 2006 r., przedstawione przez U. J. jako podlegające ocenie w postępowaniu dowodowym. Niezależnie bowiem od oceny, czy pismo to może być potraktowane jako spełniające wymogi opinii, czy też jednego z dokumentów i stanowisk przedstawionych przez stronę, stanowi niewątpliwie jeden z dowodów w sprawie, stosownie do treści art. 75 § 1 kpa. Z kolei wnioski dowodowe i argumentacja skarżących dotyczące umiejscowienia szamba oraz innych urządzeń na działce nr [...] należącej do U. J. nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności wydanej decyzji, skoro nie odnoszą się do ewentualnych robót budowlanych dokonanych na działce o nr ewidencyjnym [...] i nie mają bezpośredniego związku z ewentualną zmianą stosunków wodnych.

Odnosząc się w końcu o zarzutu naruszenia art. 28 kpa należy podnieść, że przedmiotem kontrolowanego postępowania nie jest art. 81c Prawa budowlanego (który co do zasady stanowi jedynie instrument dowodowy w szerszym postępowaniu dotyczącym określonego problemu wynikającego ze stosowania i przestrzegania przepisów Prawa budowlanego) lecz legalność odprowadzania wód opadowych, lokalizacji instalacji gazowej oraz obiektu do zrzutu wody. W tej sytuacji zarzut ten nie może zostać potraktowany jako uzasadniony, a o statusie U. J. decyduje ewentualny wpływ jaki na działkę o nr [...] wywołują roboty budowlane wykonane na działce o nr [...].

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 i art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.