Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2482/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant – referendarz sądowy - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi datowanej 25 lipca 2007 r. wniesionej przez Z. D. jest decyzja z dnia [...] lipca 2007 r., wydana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r., o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z [...] lutego 2007 r. Z.D. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy.

Wyjaśnił, iż nie jest w stanie opłacić zaległych składek, ponieważ w 2005 r. prowadzona przez niego działalność gospodarcza przyniosła stratę, a w 2006 r. dochód wyniósł niecałe [...] zł. Ponadto poniósł znaczne nakłady na uruchomienie działalności gospodarczej, finansowane zaciągniętymi kredytami bankowymi. Wyjaśnił, że jego stan zdrowia nie pozwala mu na intensywną pracę. W związku z powyższym zatrudnił pracownika, który zastępuje go, gdy stan zdrowia wnioskodawcy wymaga ograniczenia czasu pracy. Wskazał, iż ma na utrzymaniu rodzinę, bowiem pensja żony nie może zapewnić utrzymania. Podniósł, iż wraz z żoną spodziewają się drugiego dziecka. Zaznaczył, iż konieczność uregulowania zaległych składek zmusiłaby go do likwidacji działalności gospodarczej i w znaczny sposób ograniczyła środki na utrzymanie.

Decyzją z [...] maja 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, odmówił Z.D. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika w łącznej kwocie [...] zł, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie [...] oraz ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano treść art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.) oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365). Wyjaśniono, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności. Skarżący uzyskuje bowiem stały dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto materiał dowodowy nie potwierdza, iż opłacenie należności pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Wnioskiem z [...] maja 2007 r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, iż Zakład nieprawidłowo ocenił jego sytuację, bowiem fakt, iż zainteresowany zatrudnia pracowników spowodowany jest jego złym stanem zdrowia i koniecznością ograniczenia czasu pracy. Okoliczność, iż prowadzi działalność gospodarczą przy pomocy zatrudnionych osób nie oznacza, że jego sytuacja materialna pozwala mu na opłacenie składek. Wręcz przeciwnie konieczność uregulowania zaległości pozbawiłaby wnioskodawcę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wskazał, iż prowadzona działowość umożliwia mu spłatę zobowiązań wobec banku. Wyjaśnił, że w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych nie wymienił nieruchomości położonej w P. przy ul. T. [...] (Kw. [...]) oraz nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste ([...] oraz KW [...]) w Sądzie Rejonowym w P., gdyż jako współwłaściciel przekonany był, iż obciążenie ww. nieruchomości wymagać będzie zgody pozostałych współwłaścicieli. Ponadto fakt posiadania nieruchomości pozostaje bez wpływu na jego sytuację, zaś spłata zadłużenia stanowi zagrożenia dla jego egzystencji. Zauważył, iż na dzień 30 kwietnia 2007 r. strata jaką przyniosła prowadzona przez niego działalność gospodarcza wyniosła [...] zł.

Decyzją z [...] lipca 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie odmowy umorzenia należności

z tytułu składek ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Rozpatrując ponownie sprawę organ wskazał, iż nie znalazł podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podniesiono, że orzeczony w stosunku do zainteresowanego umiarkowany stopień niepełnosprawności nie uniemożliwia w sposób trwały i całkowity wykonywania pracy. Ponadto w przypadku planowanego rozszerzenia działalności gospodarczej, istnieje realna szansa na poprawę sytuacji finansowej w przyszłości i spłatę przynajmniej części zadłużenia. W związku z powyższym Prezes Zakładu uznał, iż umorzenie zadłużenia w chwili obecnej, byłoby działaniem przedwczesnym. Wyjaśniono ponadto, że zgodnie z treścią art. 30 u.s.u.s. nie podlegają umorzeniu składki finansowane przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami składek. W związku z powyższym zadłużenie dotyczące składek finansowanych ze środków zatrudnianych pracowników nie podlega umorzeniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z.D. ponownie, bardzo szczegółowo, opisał swoją sytuację materialną, powtarzając argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lipca 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r., o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Wyjaśnił, iż nie jest prawdą aby złożony przez niego wniosek o umorzenie należności dotyczył składek, które powinien płacić za pracowników bowiem składki te opłacał w pełnej wysokości i terminowo. Podniósł, iż Prezes Zakładu nie rozważył, iż –biorąc pod uwagę obowiązek spłaty kredytu – dochód na jednego członka rodziny wyniósł [...] zł brutto. Ponadto wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, organ nie kierował się aktualną sytuacją finansową skarżącego "a przyszłą – hipotetyczną stwierdzając, iż istnieje realna szansa na poprawę mojej sytuacji majątkowej w przyszłości".

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie procesowym z 20 października 2007 r. skarżący wskazał na rozbieżność pomiędzy kwotami deklarowanymi przez niego w dokumentach rozliczeniowych, a kwotami jakie powołano w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r. Pomimo jego uwag powyższe wątpliwości nie zostały wyjaśnione, co w ocenie skarżącego stanowi świadome działanie mające na celu wprowadzenie go w błąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje:

Na wstępie Sąd zauważa, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.) oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, bowiem bada on wyłącznie legalność zaskarżonego aktu – w tej sprawie decyzji Prezesa Zakładu z [...] lipca 2007 r., tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdziwszy, że przedmiotowa decyzja nie narusza prawa, oddalił skargę.

Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z [...] lutego 2007 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.

Wobec treści wniosku skarżącego, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności - przepis art. 28 w związku z art. 32 u.s.u.s., który stanowi, że przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne znajdują odpowiednie zastosowanie także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz do składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. od 1 do 4 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia zadłużenia powstałego wobec ZUS. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.".

Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141, poz. 1365). Zgodnie z powołanym powyżej paragrafem 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Jak już powyżej zaznaczono, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może – ale nie musi – je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.

Mając powyższe na względzie - zdaniem Sądu - Prezes Zakładu prawidłowo uznał, iż okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniają w sposób dostateczny i jednoznaczny zastosowania przepisów zarówno ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jak i omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny, organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez skarżącego oraz podniesione przez niego okoliczności. Organ odwoławczy podkreślił, iż wobec skarżącego nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wnioskodawca prowadzi bowiem działalność gospodarczą i z tego tytułu osiąga dochód. Ponadto żona skarżącego jest zatrudniona w Gimnazjum w L. i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie (aktualnie pobiera zasiłek macierzyński). W związku z powyższym zarówno skarżący jak i jego żona posiadają stałe źródło dochodu. Zauważyć również należy, iż skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w P. przy ulicy T. [...] oraz nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste ([...] oraz KW [...]) w Sądzie Rejonowym w P., które stanowią majątek o znacznej wartości. W tym miejscu zauważyć należy, iż bez znaczenia jest powoływana przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczność, iż nieruchomość te zostały "odpisane mnie i mojej żonie przez teściów" jedynie w celu umożliwienia otrzymania kredytu. Wydając zaskarżoną decyzję, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kieruje się bowiem posiadanym przez wnioskodawcę stanem majątkowym, nie ocenia natomiast przyczyn z powodu których wnioskodawca wszedł w posiadanie majątku. W związku z powyższym istotne jest, że – jak to wynika ze zgromadzonego materiału – zainteresowany posiada majątek z którego może być prowadzona egzekucja. W ocenie Sądu, należy zgodzić się z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji, iż w przypadku Z.D. nie zachodzą również przesłanki uzasadniające umorzenie należności, wskazane w § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej. W stosunku do skarżącego, orzeczono bowiem co prawda umiarkowany stopień niepełnosprawności (orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności z [...] kwietnia 1999 r.) jednakże nie uniemożliwia on prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe potwierdza okoliczność, iż działalność gospodarcza została zarejestrowana [...] marca 2005 r. (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej), a więc już po wydaniu orzeczenia przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C. Obecnie zaś wnioskodawca – jak sam określił – czyni starania by rozszerzyć zakres prowadzonej działalności. Podnieść również należy, iż skarżący nie wykazał, aby w jego przypadku zachodziły okoliczności, które w razie uiszczenia zaległych składek skutkowałyby brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W aktach spraw brak bowiem dokumentów potwierdzających, że obowiązek uiszczenia składek pociągnie za sobą zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i jego rodziny.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż wydając zaskarżoną decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie rozważył aktualnej sytuacji skarżącego, a hipotetyczną, stwierdzając, że istnieje realna szansa na poprawę sytuacji majątkowej wnioskodawcy w przyszłości. Wyjaśnić należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniający argumentację zawartą w decyzji. Stwierdzenie, iż "umorzenie należności w obecnej chwili byłoby działaniem przedwczesnym" bowiem "istnieje realna szansa na poprawę (...) sytuacji finansowej w przyszłości i spłatę przynajmniej części zadłużenia" oznacza, iż Zakład może dochodzić zaspokojenia należności, wykorzystując wszelkie przewidziane prawem możliwości, aż do momentu przedawnienia roszczeń.

Zainteresowany podniósł także, iż "główną podstawą odmowy umorzenia, co należy wnioskować z wytłuszczenia tekstu, jest to iż zdaniem Prezesa ZUS są to składki za pracowników i jako składki finansowane przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie podlegają umorzeniu z mocy prawa (...)". Sąd nie mógł zgodzić się z powyższym stanowiskiem. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno bowiem wynika, że przyczyną wydania decyzji odmownej był brak podstaw do umorzenia, zarówno w kontekście art. 28 ust 3a u.s.u.s. jak i treści cytowanego powyżej Rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej.

W świetle powyższych okoliczności należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi. Wnioskodawca posiada bowiem stałe źródło dochodu oraz majątek w postaci nieruchomości, z którego Zakład, wykorzystując przyznane mu uprawnienia, może dochodzić swoich roszczeń.

Sąd, po wnikliwej analizie zgromadzonego w sprawie materiału doszedł do przekonania, iż organ w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia odniósł się do wszystkich podniesionych okoliczności i dowodów, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie w kontekście przesłanek uregulowanych w art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 cyt. rozporządzenia. Z wymienionych wyżej powodów nie można uznać za uzasadnione zarzutów skargi. Podkreślić jednocześnie należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek uznając, że rozstrzygnięcie o umorzeniu całości wnioskowanych należności byłoby przedwczesne, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Dodatkowo, każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Pomimo, iż pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Prezes Zakładu, dokonując oceny okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy i uzasadniając swoje stanowisko w kontekście, mających tu zastosowanie przepisów art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 cyt. powyżej rozporządzenia, nie wykroczył poza granice uznania administracyjnego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.