Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 624/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6250 Rozpowszechnianie programów telewizyjnych i radiowych
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Inne
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 3a, art. 39b ust. 2, art. 40 ust. 1, ust. 6 pkt 6, ust. 12
journal: Dz.U. 2011 nr 43 poz 226
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...]z siedzibą w C. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie decyzji w sprawie rozpowszechniania programu radiowego oraz naliczenia opłaty koncesyjnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, na podstawie art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 40 ust. 1, 2, 6-11 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, ze zm.) oraz art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa, po rozpatrzeniu wniosku A. C. z siedzibą w C. o ponowne rozpoznanie sprawy oraz w wykonaniu uchwał Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. i Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., utrzymał w mocy pkt. 1 decyzji Przewodniczącego KRRiT Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., uchylił w/w decyzję w części dotyczącej pkt. 3 oraz nadał temu punktowi następujące brzmienie:

Opłata koncesyjna wynosi 92.883 (słownie: dziewięćdziesiąt dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt trzy) złote. Rozkłada się ją na 5 rat:

I rata - 18.576,60 (słownie: osiemnaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt sześć złotych i 60/100) - płatna w terminie 60 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;

II rata - 18.576,60 (słownie: osiemnaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt sześć złotych i 60/100) - płatna do dnia 23 grudnia 2015 r. wraz z naliczeniem kwoty opłaty prolongacyjnej w wysokości 617 (słownie: sześćset siedemnaście) złotych;

III rata - 18.576,60 (słownie: osiemnaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt sześć złotych i 60/100) - płatna do dnia 23 grudnia 2016 r. wraz z naliczeniem kwoty opłaty

prolongacyjnej w wysokości 1.362 (słownie: jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa) złote;

VI rata - 18.576,60 (słownie: osiemnaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt sześć złotych i 60/100) - płatna do dnia 23 grudnia 2017 r. wraz z naliczeniem kwoty opłaty prolongacyjnej w wysokości 2.105 (słownie: dwa tysiące sto pięć) złotych;

V rata - 18.576,60 (słownie: osiemnaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt sześć złotych i 60/100) - płatna do dnia 23 grudnia 2018 r. wraz z naliczeniem kwoty opłaty prolongacyjnej w wysokości 2.848 (słownie: dwa tysiące osiemset czterdzieści osiem) złotych."

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że A.C. z siedzibą w C. uzyskała w dniu [...] stycznia 2009 r. koncesję na kolejny okres Nr [...], na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "[...]", została także uznana za nadawcę społecznego oraz zwolniona z opłaty za udzielenie ww. koncesji.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. Koncesjonariusz wystąpił o dokonanie zmiany koncesji Nr [...], poprzez dopuszczenie emisji reklam w programie w wymiarze nie większym niż 3 minuty w ciągu godziny zegarowej. Jednocześnie wniósł o uchylenie statusu nadawcy społecznego.

W wykonaniu uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Przewodniczący KRRiT wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., na mocy której 1) uchylił w całości decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie uznania A. C. za nadawcę społecznego, 2) dokonał zmiany pkt. I koncesji Nr [...], poprzez wprowadzenie zapisu, iż reklamy w programie nie mogą zajmować więcej niż 3 minuty w ciągu godziny zegarowej, 3) naliczył opłatę koncesyjną w wysokości 92.883 złote. Opłata koncesyjna stanowiła sumę opłat wynikających z decyzji Nr [...], Nr [...] i Nr [...] (decyzja w sprawie rozszerzenia koncesji o stację nadawczą w W. w województwie [...]).

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie punktów 1 oraz 3 poprzez orzeczenie o utracie statusu nadawcy społecznego z konkretną datą po złożeniu wniosku przez A. C. oraz zmianę wysokości opłaty koncesyjnej poprzez jej stosowne obniżenie uwzględniając okres posiadania statusu nadawcy społecznego i rozłożenie ustalonej opłaty koncesyjnej na równie roczne raty płatne w okresie pozostającym do wygaśnięcia koncesji. Podniosła, że decyzja narusza art. 155 k.p.a. ze względu na nie wyrażenie przez Koncesjonariusza zgody na uchylenie decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nadającej mu statut nadawcy społecznego albowiem wnioskował on jedynie o uchylenie statusu nadawcy społecznego a nie jak to zinterpretował organ uchylenia w całości decyzji przyznającej ów status. Zdaniem strony uchylenie decyzji w całości spowodowało, iż została potraktowana, jako podmiot, który z dniem [...] stycznia 2009 r. nie był nadawcą społecznym i nie spełniał przesłanek do przyznania mu tego statusu, co bezpośrednio wpłynęło na ustalenie wysokości opłaty koncesyjnej. Argumentowała również, iż wyrażenie woli uchylenia jedynie statusu nadawcy społecznego po dniu złożenia wniosku powoduje, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nadal pozostałaby w obrocie prawnym a status nadawcy społecznego w okresie pomiędzy [...] stycznia 2009 r. a [...] grudnia 2013 r. byłby stwierdzony w jej treści.

Organ stwierdził, że postępowanie zainicjowane wnioskiem w sprawie uchylenia statutu nadawcy społecznego toczyło się w oparciu o art. 155 k.p.a. zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy, której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Decyzja wydawana w trybie art. 155 k.p.a. ma charakter uznaniowy.

Zauważył, iż zgodnie z przywołaną przez samą stronę zasadą legalizmu, określoną w art. 6 k.p.a. - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zatem, podejmując działania, z urzędu lub na wniosek strony, może podejmować jedynie czynności, na które pozwalają mu przepisy prawa. Wniosek strony z dnia [...] grudnia 2013 r. w którym wnosi o uchylenie statusu nadawcy społecznego organ mógł potraktować wyłącznie jako uchylenie decyzji Nr [...], którą nadano tenże status. Rozstrzygnięcie powyższej decyzji zawierało, bowiem dwa punkty: w pierwszym Przewodniczący KRRiT wskazał, iż A. C. uzyskuje statut nadawcy społecznego w drugim zwolnił z tego powodu nadawcę z opłaty za udzielenie koncesji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Powyższe rozstrzygnięcie wynikało wprost z dyspozycji art. 39b ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji zgodnie z którym nadawca społeczny jest zwolniony z opłat za udzielenie lub zmianę koncesji. A contario jeżeli nadawca nie jest nadawcą społecznym będzie zobowiązany do zapłaty opłaty za udzielenie koncesji, zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji. Zatem uchylenie punktu pierwszego powoduje po stronie organu obowiązek uchylenia także punktu drugiego. W przeciwnym przypadku w decyzji [...] obowiązywałby zapis sprzeczny z dyspozycją art. 39b ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji.

Wobec powyższego obowiązkiem organu było uchylenie zarówno punktu pierwszego jak i drugiego decyzji ustalającej status nadawcy społecznego co w efekcie prowadzi do konieczności uchylenia całej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 107 k.p.a. nie może istnieć w obrocie prawnym decyzja nieposiadająca rozstrzygnięcia. Zatem pozostawienie w obrocie prawnym decyzji administracyjnej, która nie konkretyzowała w swej treści żadnych praw ani obowiązków oznaczałoby, iż stanowi ona akt obarczony wadą nieważności z art. 156 k.p.a.

Organ podkreślił, iż uchylenie decyzji nadającej status nadawcy społecznego na wniosek strony nie mogło być niezgodne z jej słusznym interesem. Jak wskazuje się w doktrynie dodatkowe uzależnienie uchylenia decyzji ostatecznej za zgodą strony od tego, by za uchyleniem przemawiał "słuszny interes strony", jest - logicznie rzecz biorąc - zupełnie zbędne, ponieważ trudno przypuścić, aby strona mogła wyrazić zgodę wbrew swemu interesowi.

Zdaniem organu nie zasługują na uwzględnienie argumenty dotyczące naruszenia art. 39b ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji poprzez jego niezastosowanie. Opłata za udzielenie koncesji uiszczana jest w związku z uzyskaniem przez stronę prawa do prowadzenia działalności gospodarczej na reglamentowanym rynku i ma charakter jednolity, o czym świadczy m.in. dyspozycja art. 40 ust. 12 ustawy o radiofonii i telewizji. Nawet w przypadku rozłożenia opłaty koncesyjnej na raty i uchylenia koncesji na wniosek samego koncesjonariusza, pozostała część opłaty staje się wymagalna i podlega uiszczeniu. Powyższe jest niezależne od faktu, iż okres wykonywania koncesji będzie w istocie krótszy, niż wynikający z pierwotnie wydanej decyzji koncesyjnej.

Ponadto przepisy ustawy nie przewidują możliwości obniżenia przez organ opłaty koncesyjnej w związku z faktem posiadania przez koncesjonariusza statusu nadawcy społecznego przez pewien okres czasu, krótszy niż czas na jaki udzielona została koncesja. Zgodnie z art. 40 ust. 6 pkt 6 ustawy o radiofonii i telewizji okoliczność okresu pozostałego do wygaśnięcia koncesji ma być przez KRRiT uwzględniona proporcjonalnie w przepisach wykonawczych tylko w odniesieniu do zmiany koncesji, która ma wpływ na wysokość opłaty za udzielenie koncesji. W przedmiotowej sprawie, w związku z uchyleniem statusu nadawcy społecznego nie doszło do tak rozumianej zmiany koncesji Nr [...].

W związku z powyższym nie jest trafny zdaniem organu, zarzut o niekonsekwencji organu, który w części decyzji dotyczącej opłaty koncesyjnej wylicza opłatę od zmiany koncesji z uwzględnieniem współczynnika zniżki proporcjonalnego do okresu pozostałego do wygaśnięcia koncesji, natomiast w przypadku uchylenia statusu nadawcy społecznego nakłada opłatę koncesyjną od początku nadania koncesji. Organ podkreślił, że nie są tożsame instytucja prawna przyznania statusu nadawcy społecznego i decyzja w sprawie zmiany koncesji.

Organ zauważył, iż z chwilą uchylenia decyzji Nr [...] aktualne stały się zapisy koncesji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. określające opłatę koncesyjną w wysokości 48.542 zł oraz decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. określające opłatę w wysokości 2.826 zł.

Wobec powyższego organ nie zgodził się z twierdzeniem, iż obowiązek zapłaty opłaty koncesyjnej został określony w zaskarżonej decyzji ze skutkiem ex tunc, skoro w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji Nr [...] strona stała się zobowiązana do uiszczenia opłat ustalonych w decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.

Organ podkreślił, że nie mógł w przedmiotowej sprawie ponownie naliczyć opłaty za udzielenie lub zmianę koncesji ze względu na powagę rzeczy osądzonej.

W nawiązaniu do wniosku o rozłożenie opłaty koncesyjnej na raty organ stwierdził, iż zgodnie z art. 40 ust. 10 ustawy o radiofonii i telewizji opłatę za udzielenie koncesji uiszcza się jednorazowo lub w równych rocznych ratach płatnych w kolejnych latach obowiązywania koncesji. Sposób uiszczania opłaty określa się, na podstawie wniosku, w decyzji o udzieleniu koncesji. Natomiast przez udzielenie koncesji rozumie się również jej zmianę (art. 40 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji). Przedmiotowa regulacja jest w chwili obecnej jedyną i samodzielną podstawą rozkładania na raty opłat za udzielenie (zmianę) koncesji stanowiąc lex specialis wobec przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, zpóźn. zm.). W związku z powyższym możliwość rozłożenia na raty w trybie określonym w art. 67a Ordynacji podatkowej ograniczona jest wyłącznie do zaległości podatkowych, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji, przez które należy rozumieć podatek niezapłacony w terminie płatności (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej). Zatem opłata za udzielenie (zmianę) koncesji może być rozłożona wyłącznie na równe i roczne raty w decyzji o udzieleniu (zmianie) koncesji i tylko w przypadku, gdy strona o to zawnioskuje. Przewodniczący KRRiT, mając na uwadze, iż strona we wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. o zmianę koncesji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nie zawnioskowała o rozłożenie opłaty za przedmiotową zmianę na raty, wydał w dniu [...] czerwca 2014 r. decyzję Nr [...], w której określił, iż należy wnieść jednorazowo w terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji.

Wyjaśnił, że w trybie art. 127 § 3 k.p.a. strona niezadowolona z decyzji, jest uprawniona do zainicjowania przed tym samym organem drugiego postępowania merytorycznego w tej samej sprawie, do którego odpowiednio należy stosować przepisy k.p.a. dotyczące odwołań. Postępowanie wszczęte wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy kończy się rozstrzygnięciem - sposobem załatwienia sprawy - przewidzianym w art. 138 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie, rozstrzygnięcie o rozłożeniu opłaty koncesyjnej na raty nie będzie powodowało zmiany przedmiotu, ani podstawy prawnej wydania decyzji.

W konsekwencji Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji stwierdziła, iż postępowanie II instancyjne należy rozstrzygnąć w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy pkt. 1 decyzji Przewodniczącego KRRiT Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie jej pkt. 3 i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez naliczenie opłaty koncesyjnej w dotychczasowej wysokości, jednak ze wskazaniem, iż zostanie ona uiszczona zgodnie z wnioskiem strony w równych rocznych ratach płatnych w kolejnych latach obowiązywania koncesji Nr [...].

W dniu [...] sierpnia 2014 r. KRRiT podjęła uchwałę Nr [...], zmienioną uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., w której upoważniła Przewodniczącego KRRiT do utrzymania w mocy pkt. 1 decyzji Przewodniczącego KRRiT Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.; uchylenia pkt. 3 ww. decyzji; naliczenia opłaty koncesyjnej w wysokości 92.883 złote; określenia, że opłata koncesyjna zostanie uiszczona w 5 równych rocznych ratach; ustalenia wysokości rat oraz terminów ich płatności i określania wysokości opłaty prolongacyjnej oraz terminu jej płatności.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. C., zaskarżyła decyzję w całości odnośnie pkt 1 oraz odnośnie pkt 2 w zakresie wysokości opłaty koncesyjnej i wysokości poszczególnych rat wraz z wcześniejszą decyzją w zakresie pkt 1 oraz pkt 3 i wniosła o uchylenie decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w całości ewentualnie, uchylenie w/w decyzji całości oraz uchylenie decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w zakresie punktu 1 oraz punktu 3 decyzji i zasądzenie kosztów postępowania

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy) tj:

1) art. 9 i 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy pkt 1 decyzji Przewodniczącego KRRiT Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. o uchyleniu w całości decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie uznania skarżącej za nadawcę społecznego w zakresie dotyczącym koncesji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "[...]". Organ nie wyjaśnił przyczyn utrzymania w mocy decyzji w zakresie wysokości opłaty koncesyjnej, a zarówno pierwsza jak i druga decyzja organu zawiera w tym zakresie jedynie wyliczenia matematyczne;

2) art. 6 i 155 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która wydana została niezgodnie z wnioskiem skarżącej i zgodą strony na zmianę decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.; Wnioskodawca w żadnym razie nie wnosił o uchylenie w całości decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. w sposób w jaki uczynił to organ;

3) art. 15 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która nie uwzględnia skutków prawnych ex nunc decyzji wydanej w trybie art. 155 kpa. tj. że status nadawcy społecznego zostaje zmieniony od momentu orzeczenia,

4) art. 6 i 155 kpa w zw z art. 39b ust. 2 Ustawy z dnia z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. 1993 r. Nr 7 poz. 34 ze zm.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji pogarszającej sytuację skarżącej w związku z nałożeniem opłaty koncesyjnej za okres, w którym skarżąca pozostawała nadawcą społecznym oraz była zwolniona z tejże opłaty,

5) art. 6 i 155 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem słusznego interesu wnioskodawcy;

6) art. 7 i 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która całkowicie niweluje skutki statusu nadawcy społecznego oraz zwolnienia od opłaty za udzielenie opłaty koncesyjnej,

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj:

1) błędną wykładnię art. 40 ust. 1 ustawy poprzez uznanie, że w przypadku zmiany statusu nadawcy społecznego następuje zaktualizowanie opłaty za udzielenie koncesji jak i za zmianę koncesji w pełnej wysokości,

2) błędne zastosowanie art. 1 Rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie wysokości opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych oraz sposobu ich wyliczania (Dz. U. poz. 1370) poprzez utrzymanie w mocy decyzji wyliczającej opłatę koncesyjną w wysokości 92.883 złotych w sytuacji, gdy opłata ta zgodnie z w/w rozporządzeniem w przypadku zmiany koncesji wynosi 41.515 zł. Decyzja jest w tym zakresie wewnętrznie sprzeczna, gdyż skoro organ stoi na stanowisku, że zobowiązany był do uchylenia w całości decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., która w pkt. II udzielała zwolnienia z opłaty za udzielenie koncesji to oznaczałoby, iż materializuje się obowiązek do zapłaty opłaty koncesyjnej ustalonej w pkt. IV decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., która obecnie uległa już przedawnieniu, a co organ winien wziąć pod uwagę z urzędu,

3) art. 39b ust. 2 Ustawy z dnia z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. 1993 r. Nr 7 poz. 34 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w przypadku zmiany statusu nadawcy społecznego brak podstaw do zwolnienia z opłaty koncesyjnej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Jak stanowi art. 33 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych, z wyjątkiem programów publicznej radiofonii i telewizji, wymaga uzyskania koncesji. Koncesja jest przejawem reglamentacji działalności gospodarczej dokonywanej przez państwo. Wyraża ona akt zgody władz publicznych na podjęcie i prowadzenie działalności przez określonego przedsiębiorcę. Zawiera w sobie cechy pozwolenia, a zarazem różni się od niego tym że jest udzielana w pewnym tylko zakresie działalności gospodarczej. Wszystkie rodzaje działalności koncesjonowanej są szczegółowo uregulowane w stosownych ustawach. Koncesja ogranicza zasadę swobody działalności gospodarczej wprowadzając szczególne przesłanki jej wykonywania i uzależniając je od zgody organu koncesyjnego.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca uzyskała w dniu [...] stycznia 2009 r. koncesję na kolejny okres Nr [...], na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "[...]", została także uznana za nadawcę społecznego oraz zwolniona z opłaty za udzielenie ww. koncesji. Skarżąca w dniu [...] grudnia 2013 r. wystąpiła z wnioskiem o uchylenie statusu nadawcy społecznego oraz zmianę udzielonej koncesji poprzez dopuszczenie emisji reklam w programie w wymiarze nie większym niż 3 minuty w ciągu godziny zegarowej.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Nadanie statusu nadawcy społecznego może nastąpić w odniesieniu do wnioskodawcy, którego program spełnia łącznie przesłanki określone w art. 4 pkt 10 ustawy o radiofonii i telewizji, zaś KRRiT jest władna odebrać ten status (art. 6 ust. 2 pkt 3a) na warunkach określonych ustawą, tj. w przypadku naruszenia wymogów określonych w art. 4 pkt 10 (art. 39b ust. 3). Ustawa o radiofonii i telewizji nie zawiera przepisu zakazującego uchylenia statusu nadawcy społecznego na wniosek strony jak również nie wynika z jej unormowań zakaz stosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a.

Przepis art. 6 ust. 2 pkt 3a stanowi, że do zadań Krajowej Rady należy uznawanie za nadawcę społecznego lub odbieranie tego przymiotu, na warunkach określonych ustawą. Nie ulega zatem wątpliwości, że KRRiT jest również uprawniona do rozstrzygnięcia w sprawie wniosku zainteresowanego podmiotu. Krajowa Rada uznaje nadawcę za nadawcę społecznego w drodze uchwały. Z art. 39b ust. 3 wynika, że w sprawie uznania za nadawcę społecznego wydawana jest również decyzja. Wydanie decyzji należy do Przewodniczącego KRRiT. Postępowanie w sprawie uznania za nadawcę społecznego jest wszczynane wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu. Wniosek o wszczęcie takiego postępowania może być złożony równocześnie z wnioskiem o udzielenie koncesji, ale uchwała i decyzja w sprawie statusu nadawcy społecznego mogą być wydane dopiero w związku z udzieleniem koncesji, gdyż uznanie za nadawcę społecznego jest możliwe dopiero w stosunku do podmiotu będącego nadawcą konkretnego programu. Uznanie za nadawcę społecznego nie oznacza całościowego statusu podmiotowego. Nadawca społeczny uzyskuje taki status w związku z rozpowszechnianiem konkretnego programu, jeżeli spełnione są warunki podmiotowe, programowe oraz dotyczące zaniechania przekazów handlowych. Nadawca społeczny może równocześnie rozpowszechniać inne programy na ogólnych zasadach.

W myśl art. 39b ust.2 w/w ustawy nadawca społeczny jest zwolniony z opłat za udzielenie lub zmianę koncesji.

Przepis art. 39b ust. 2 określa zatem skutek uznania nadawcy za nadawcę społecznego w postaci zwolnienia z opłat za udzielenie lub zmianę koncesji. Skutek ten wynika bezpośrednio z mocy prawa, ale organ koncesyjny może potwierdzić jego wystąpienie w decyzji uznającej wnioskodawcę za nadawcę społecznego. W decyzji o udzieleniu koncesji należy ustalić wysokość opłaty koncesyjnej zgodnie z ogólnymi zasadami. Jest to uzasadnione również w przypadku, gdy jednocześnie z wnioskiem o udzielenie koncesji wnioskodawca składa wniosek o uznanie za nadawcę społecznego. Ustalenie wysokości opłaty koncesyjnej jest konieczne ze względu na sankcję związaną z naruszeniem wymagań odnoszących się do programu, polegającą na utracie statusu nadawcy społecznego. Wysokość opłaty jest ustalana według stanu z dnia udzielenia koncesji. (Tak red. Piątek 2014, wyd. 1/Piątek)

Decyzja w przedmiocie przyznania koncesji oraz decyzja, co do przyznania statusu nadawcy społecznego stanowią dwa odrębne akty prawne. Jak wskazuje się w literaturze "uchwała i decyzja w sprawie statusu nadawcy społecznego mogą być wydane dopiero w związku z udzieleniem koncesji, gdyż uznanie za nadawcę społecznego jest możliwe wyłącznie w stosunku do podmiotu będącego nadawcą konkretnego programu''' (S. Piątek (red.), W. Dziomdziora, K. Wojciechowski, Ustawa o radiofonii i telewizji. Komentarz, C.H. Beck, 2014, s. 414).

Sąd podziela stanowisko organu, że wniosek skarżącej organ mógł potraktować wyłącznie jako uchylenie decyzji Nr [...], którą nadano skarżącej status nadawcy społecznego albowiem w/w rozstrzygnięcie zawierało dwa punkty: w pierwszym Przewodniczący KRRiT wskazał, iż A. C. uzyskuje statut nadawcy społecznego w drugim zwolnił z tego powodu nadawcę z opłaty za udzielenie koncesji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Obowiązkiem organu było więc uchylenie zarówno punktu pierwszego jak i drugiego decyzji ustalającej status nadawcy społecznego, co w efekcie prowadzi do konieczności uchylenia całej decyzji.

Należy uznać, że rozstrzygnięcie organu jest zgodne z wnioskiem w zakresie uchylenia statusu nadawcy społecznego. Konsekwencją powyższego jest wymagalność opłaty za udzielenie koncesji, bowiem zwolnienie z jej uiszczenia jest ściśle związane z posiadaniem statusu nadawcy społecznego.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 omawianej ustawy za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego lub telewizyjnego pobiera się opłatę, niezależnie od rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością przewidzianych w ustawie z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne. Przez udzielenie koncesji rozumie się również jej zmianę (art. 40 ust. 1 zd. 2).

Opłata jest pobierana za udzielenie koncesji. Dotyczy to zarówno pierwszej decyzji udzielającej koncesji, jak i udzielenia koncesji na kolejny okres na podstawie art. 35 a. Opłata jest należna za samo wydanie decyzji uprawniającej do rozpowszechniania programu.

Art. 40 ust. 2 pkt. 1 urt określa maksymalną wysokość opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego w sposób analogowy rozsiewczy naziemny.

Art. 40 ust. 6 upoważnił KRRiT do wydania, w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, rozporządzenia w sprawie określenia nie wyższej niż określona w ust. 2 wysokości opłaty za udzielenie koncesji oraz sposobu wyliczania tej opłaty, biorąc pod uwagę w odniesieniu do programu radiowych rozpowszechnianych analogowo rozsiewczo naziemnie liczbę mieszkańców w zasięgu programu, zakres fal radiowych, liczbę mieszkańców miast w zasięgu programu (art. 40 ust. 2 pkt. 2), a także czas emisji reklam. Ponadto art. 40 ust.6 pkt.6 urt wskazuje, iż dla ustalenia wysokości opłaty za udzielenie koncesji bierze się także pod uwagę proporcjonalnie okres pozostały do wygaśnięcia koncesji - w przypadku zmiany koncesji, która ma wpływ na wysokość opłaty za udzielenie koncesji.

Jak trafnie podkreślił organ zmiennymi mającymi znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty za udzielenie koncesji w przypadku programu radiowego rozpowszechnianego analogowo rozsiewczo naziemnie są zmienne wymienione w art. 40 ust. 6 pkt. 1 i 2 urt, a co za tym idzie zmiana koncesji skutkująca zmianą tychże zmiennych powoduje możliwość zastosowania zasady proporcjonalnego obliczenia opłaty za udzielenie koncesji z uwzględnieniem okresu pozostałego do wygaśnięcia koncesji. Powyższa zasada znajduje swoje potwierdzenie w treści rozporządzenia KRRiT z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie wysokości opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych oraz sposobu ich wyliczania.

Przepisy ustawy nie przewidują możliwości obniżenia przez organ opłaty koncesyjnej w związku z faktem posiadania przez koncesjonariusza statusu nadawcy społecznego przez pewien okres czasu, krótszy niż czas na jaki udzielona została koncesja. Jak już wyżej wskazano zgodnie z art. 40 ust. 6 u.r.t. okoliczność "okresu pozostałego do wygaśnięcia koncesji" ma być przez KRRiT uwzględniona proporcjonalnie w przepisach wykonawczych tylko w odniesieniu do zmiany koncesji, która ma wpływ na wysokość opłaty za udzielenie koncesji.

W przedmiotowej sprawie, w związku z uchyleniem statusu nadawcy społecznego nie doszło do zmiany koncesji Nr [...] zatem brak było podstaw do stosunkowego zmniejszenia wysokości opłaty koncesyjnej, która staje się wymagalna w związku z uchyleniem statusu nadawcy społecznego, w odniesieniu do okresu pozostającego do końca obowiązywania koncesji.

Opłata za udzielenie koncesji uiszczana jest w związku z uzyskaniem przez stronę prawa do prowadzenia działalności gospodarczej na reglamentowanym rynku i ma charakter jednolity, o czym świadczy m.in. dyspozycja art. 40 ust. 12 ustawy o radiofonii i telewizji zgodnie z którym w przypadku uchylenia albo cofnięcia koncesji całość opłaty, w zakresie w jakim nie została uiszczona, staje się wymagalna i jest uiszczana w terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji o uchyleniu albo cofnięciu koncesji.

Opłata za udzielenie koncesji nie podlega zwrotowi, jeżeli przedsiębiorca zaprzestanie wykonywania koncesji na skutek jej cofnięcia lub uchylenia. W takim przypadku opłata w tej części, w jakiej jeszcze nie została uiszczona, staje się wymagalna i powinna być uiszczona w terminie 60 dni od doręczenia decyzji o cofnięciu lub uchyleniu koncesji. Mimo, że opłata koncesyjna jest wyliczana z uwzględnieniem okresu koncesji, a zmiana opłaty związana ze zmianą koncesji przez Przewodniczącego KRRiT zawsze uwzględnia okres pozostały do wygaśnięcia koncesji, to jednak jest to opłata za dokonanie określonej czynności i wraz z jej dokonaniem powstaje tytuł, który jest niezależny od późniejszego wykonywania koncesji.

Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt: P 9/09 "Oplata za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych lub telewizyjnych to świadczenie pieniężne o charakterze przymusowym. Przymus w tym wypadku przejawia się w tym, że każdy, kto chce prowadzić działalność gospodarcze/ w zakresie rozpowszechniania programów radiowych lub telewizyjnych, musi tę opłatę uiścić. Jej nałożenie stanowi przejaw władztwa państwa w stosunku do podmiotu uzyskującego koncesję. Oplata za udzielenie koncesji ma charakter publicznoprawny - wynika to zarówno z tego, że obowiązek jej wniesienia wynika z ustawy (art. 40 ust. 1 u.r.t.), jak i z tego, że organem uprawnionym do jej pobierania jest organ publicznoprawny. Opłata ta pobrana zgodnie z prawem nie podlega zwrotowi. Powyższe ustalenia przemawiają za tym, by analizowaną opłatę uznać za daninę publicznoprawną. Na taki charakter opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych wskazuje się także w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2407/08 oraz wcześniejszy wyroku tego sądu z 5 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2262/05). Niekiedy oplata publiczna ma charakter opłaty za udzielenie prawa, jak to ma miejsce w wypadku analizowanej opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych. Oplata ta ma charakter wzajemny - związana jest bowiem z przyznaniem publicznoprawnego uprawnienia podmiotowego, jakim jest koncesja. Korzyścią w tym wypadku jest zatem udzielenie prawa do prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie, która została objęta reglamentacją. Trudno jednak w wypadku tego rodzaju opłat oszacować stopień ekwiwalencji uzyskiwanego od państwa świadczenia (przyjmując pierwszy ze wskazanych wyżej sposobów jej rozumienia). Z pewnością ich wysokość nie sianowi jedynie rekompensaty kosztów poniesionych przez państwo w związku z realizacją świadczenia, o które ubiega się podmiot (jak to ma miejsce w wypadku klasycznych opłat administracyjnych), czego przykładem może być właśnie oplata za udzielenie koncesji na nadawanie programu telewizyjnego w sprawie rozstrzyganej przez sąd pytający. W doktrynie wskazuje się w tym kontekście, że uzasadnieniem dla wysokich stawek opłat koncesyjnych może być wielkość korzyści, jakie koncesjonariusz może uzyskać z tytułu prowadzenia działalności podlegającej koncesji (zob. J. Gliniecka, Opłaty publiczne w Polsce..., s. 34). Precyzyjniej byłoby jednak w tym wypadku mówić o korzyści wynikającej z dostępu do rynku reglamentowanego przez państwo, czyli korzyści uzyskania swego rodzaju uprzywilejowanej względem innych podmiotów pozycji pozwalającej na osiąganie zysków (działalność podlegająca koncesjonowaniu, jak każda inna działalność gospodarcza, podlega bowiem ryzyku, w związku z czym może nie przynieść korzyści w postaci oczekiwanych zysków). "

Zgodnie z art. 36 ust. 3 omawianej ustawy koncesja jest udzielana na 10 lat. Ustawodawca nie uzależnił wysokości opłaty od długości jej trwania, gdyż jest ona wydawana wszystkim podmiotom zawsze na ten sam okres. Prawo z koncesji może być wykonywane krócej jedynie w przypadku jej cofnięcia lub uchylenia. Jednakże wtedy zgodnie z art. 40 ust. 12 u.r.t. całość opłaty, w zakresie w jakim nie została uiszczona, staje się wymagalna i jest uiszczana w terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji o uchyleniu albo cofnięciu koncesji. Zatem również w sytuacji dobrowolnej rezygnacji w dalszego wykonywania uprawnienia wynikającego z udzielonej koncesji Koncesjonariusz jest zobowiązany do zapłaty całej opłaty.

W niniejszej sprawie obowiązek skarżącej do uiszczenia opłaty koncesyjnej, ustalonej w koncesji nie jest wynikiem zmiany koncesji, lecz wynika z uchylenia statusu nadawcy społecznego, nadanego w odrębnym postępowaniu, przeprowadzonym po udzieleniu koncesji, zakończonym odrębną decyzją.

Uchylenie statusu nadawcy społecznego na wniosek skarżącej powoduje, że zwolnienie z uiszczenia ustalonej w koncesji opłaty za udzielenie koncesji straciło swoje podstawy prawne.

Jednocześnie organ w decyzji nr [...] przewidział zmianę przedmiotowej koncesji w zakresie dotyczącym dopuszczenia do emisji reklam w wymiarze 3 minut w godzinie zegarowej i w związku tą zmianą naliczył opłatę uwzględniając okres pozostały obowiązywania koncesji.

Zgodnie z § 9 rozporządzenia KRRiT z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie wysokości opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych oraz sposobu ich wyliczania jedynie w przypadku ustalania opłaty za zmianę udzielonej już koncesji Przewodniczący KRRiT ustala opłatę proporcjonalnie do okresu pozostałego do wygaśnięcia koncesji, po zaokrągleniu do najbliższej liczby całkowitej oznaczającej liczbę lat.

W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo naliczył opłatę koncesyjną za udzielnie koncesji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., za jej zmianę polegającą na rozszerzeniu koncesji o stację nadawczą w W. w województwie [...] dokonaną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz za jej zmianę polegającej na możliwości rozpowszechniania reklam w czasie nie mniejszym niż 3 minuty w ciągu godziny zegarowej dokonaną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Przy czym jedynie w stosunku do zmian koncesji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., mógł zastosować obniżenie opłaty w stosunku do ilości lat jakie pozostały do wygaśnięcia koncesji.

Nadto zgodnie z koncesją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., "program nie będzie zawierał reklam i audycji sponsorowanych."

Zatem nawet gdyby skarżąca nie uzyskała statusu nadawcy społecznego, nie miała prawnych możliwości rozpowszechniania reklam w programie, co znalazło wyraz w wysokości ustalonej opłaty, przy której obliczeniu zastosowano współczynnik zniżki z tytułu braku reklam i audycji sponsorowanych w wysokości 0,2. Jak wyjaśnił organ opłata wynikająca z koncesji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. została ustalona z zastosowaniem zniżki tj. nie była ustalona tak jak dla nadawcy, który chce rozpowszechniać program zgodnie z maksymalnym godzinowym limitem przewidzianym w art. 16 ust. 3 u.r.t. (reklamy i telesprzedaż nie mogą zajmować więcej niż 12 minut w ciągu godziny zegarowej).

W konsekwencji prawidłowo organ uznał, że w momencie utraty przez skarżącą statusu nadawcy społecznego był zobowiązany stwierdzić obowiązek uiszczenia w terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji o uchyleniu ww. statusu opłaty ustalonej za udzielenie koncesji nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz za jej zmianę dokonaną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Ponadto organ był zobowiązany do naliczenia opłaty za zmianę ww. koncesji dokonywaną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.