Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1378/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021r. znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpoznaniu odwołania, wniesionego przez Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Odpadami Sp. z o.o., w [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000,00 zł, za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 194 ust. 5, art. 194 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, wymierzył Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Odpadami Sp. z o.o. z siedzibą w [...] administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000,00 zł. za gospodarowanie odpadami niezgodnie z warunkami posiadanego zezwolenia udzielonego przez Marszałka Województwa [...]

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Marszałek Województwa [...] pismem z dnia 9 stycznia 2018 r. poinformował [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) w [...] o wynikach kontroli przeprowadzonej w Miejskim Przedsiębiorstwie Gospodarki Odpadami

Sp. z o.o. (dalej MPGO Sp. z o.o.) w [...] Do pisma dołączono protokół z kontroli

nr [...] (niepodpisany przez MPGO Sp. z o.o.), jak również uwagi Spółki wniesione do protokołu (pismo z dnia 20 listopada 2017 r.) oraz odniesienie się Marszałka Województwa [...] do wniesionych uwag (pismo [...] z 27.12.2017r.). Ponadto, Marszałek Województwa [...] przekazał do WIOŚ wystąpienie pokontrolne z dnia [...] stycznia 2018r., w którym nałożył na MPGO Sp. z o.o. obowiązek wyeliminowania stwierdzonych w czasie kontroli nieprawidłowości. O sposobie realizacji obowiązków określonych w omawianym wystąpieniu, MPGO Sp. z o.o. pismem z dnia 7 lutego 2018 r., które zostało przekazane również do WIOŚ w [...] poinformowała Urząd Marszałkowski Województwa [...]

W ocenie organu, analiza ww dokumentów wykazała, że Spółka eksploatując instalację mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów (MBP) narusza warunki określone w posiadanej decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. (z późniejszymi zmianami), tj. w pozwoleniu zintegrowanym, wydanym dla ww instalacji działającej w ramach Zakładu Przetwarzania

i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych, obejmującym również zezwolenie na przetwarzanie odpadów w instalacji MBP. Organ wskazał, iż na podstawie art. 45

ust. 8 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach, posiadane przez MPGO

Sp. z o.o. pozwolenie zintegrowane jest jednocześnie zezwoleniem na przetwarzanie (odzysk) odpadów w instancji MBP.

Ustalono, że w 2016 r. ilości niektórych odpadów kierowanych do odzysku

w części mechanicznej MBP (sortowni), jak i części biologicznej MBP (kompostowni modułowej) były większe niż ilości dopuszczalne określone w decyzji. Ponadto, przekroczenia dotyczą również łącznych ilości odpadów przetwarzanych w ww instalacjach. Z tabeli znajdującej się na str. 37 protokołu z kontroli nr [...], jak i ze schematu instalacji MBP przedstawionego w zał. nr 4 do omawianego protokołu wynika, iż:

- ilość odpadów o kodzie 20 01 99 (inne niewymienione frakcje zbierane

w sposób selektywny) przetwarzanych na części mechanicznej MBP (sortowni) wynosiła 42 171,78 Mg, przy ilości dopuszczalnej 40 000 Mg określonej w decyzji nr [...] z dnia [...].06.2015 r. (z późniejszymi zmianami) - przekroczenie o 5,5 %

w stosunku do limitu,

- suma wszystkich odpadów przetwarzanych na części mechanicznej MBP (sortowni) wynosiła 72 935,58 Mg, przy ilości dopuszczalnej 70 000 Mg określonej w ww. decyzji - przekroczenie o 4,2 % w stosunku do limitu,

- ilość odpadów o kodzie 19 12 12 (inne odpady z mechanicznej obróbki odpadów - frakcja podsitowa 0-80mm) przetwarzanych na części biologicznej MBP (kompostowni) wynosiła 37 653,30 Mg, przy ilości dopuszczalnej 25 000 Mg określonej w decyzji - przekroczenie o 50,6 % w stosunku do limitu,

- ilość odpadów o kodzie 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji) przetwarzanych na części biologicznej MBP (kompostowni) wynosiła 5567,92 Mg, przy ilości dopuszczalnej 2 000 Mg określonej w decyzji - przekroczenie o 178,3 % w stosunku do limitu,

- suma wszystkich odpadów przetwarzanych na części biologicznej MBP (kompostowni) wynosiła 43 721,22 Mg, przy ilości dopuszczalnej 26 000 Mg określonej w ww decyzji - przekroczenie o 68,2 % w stosunku do limitu.

Nieprawidłowości dotyczące powyższych naruszeń znalazły odzwierciedlenie w pkt 7 wystąpienia pokontrolnego Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Ponadto dokumentacja przekazana przez Marszałka wykazała nieprawidłowości w zakresie czasu, sposobu i miejsc magazynowania odpadów na terenie kompostowni, które zostały ujęte w pkt 1-6 ww wystąpienia pokontrolnego Marszałka Województwa [...]

Z pisma MPGO Sp. z o.o. z dnia 7 lutego 2018 wynika, że po kontroli Spółka podjęła stosowne działania celem wyeliminowania tych naruszeń i magazynowania odpadów w sposób odpowiadający warunkom określonym w posiadanej decyzji,

co potwierdziła dokumentacja zdjęciowa dołączona do ww pisma.

W związku z powyższym organ uznał, że naruszenie warunków w zakresie gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym przez MPGO Sp. z o.o. ww zezwoleniem dotyczy wyłącznie przekroczenia dopuszczalnych limitów odpadów przetwarzanych na instalacji MBP zarówno w jej części mechanicznej, jak

i biologicznej. Powyższe zostało ujęte w pkt 7 wystąpienia pokontrolnego Marszałka Województwa [...] Wobec powyższego wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia MPGO Sp. z o.o. w [...] administracyjnej kary pieniężnej. Pismem z dnia 7 marca 2018 r. pełnomocnik MPGO Sp. z o.o.

w [...] złożył wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w trybie

art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA) postępowaniem administracyjnym dotyczącym zmiany udzielonego skarżącej Spółce zezwolenia na przetwarzania odpadów, do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia.

WIOŚ postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania administracyjnego wskazując, iż rozstrzygnięcie sporu zawisłego przed NSA nie stanowi zagadnienia wstępnego w stosunku do prowadzonego przez organ postępowania.

W dalszym toku, powołując się na art. 10 § 1 k.p.a. organ I instancji poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej. Strona zapoznała się ze zgromadzoną dokumentacją nadsyłając wyjaśnienia,

w których podtrzymała swój wniosek o zawieszenie postępowania, jak również wniosła o odstąpienie od ukarania i poprzestanie na pouczeniu odwołującego, stosownie do art. 189 f k.p.a. Pismo strony zawierało również wniosek

o uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (tzn. spółki), stosownie do art. 7 k.p.a. Zdaniem strony, konsekwencją ukarania administracyjną karą pieniężną, będzie wykluczenie z udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, co stanowiło do tej pory podstawowy sposób otrzymywania zleceń. Spółka odniosła się także do wszystkich stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości, podobnie jak w odpowiedzi na wystąpienie do Marszałka Województwa [...] z dnia 7 lutego 2018r.

Ostatecznie uznając, iż doszło do ww naruszenia, polegającego na przetwarzaniu odpadów bez wymaganego zezwolenia, postępowanie zakończyło się wydaniem ww decyzji [...] WIOŚ z dnia [...] kwietnia 2018 r., od której strona odwołała się w ustawowym terminie.

Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu materiału dowodowego, podzielił stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji. Podniósł, jednak, iż wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie decyzji merytoryczno - reformatoryjnej.

Organ odwoławczy wskazał, iż podstawą wymierzenia MPGO Sp.z o.o. w [...] administracyjnej kary pieniężnej, były przekazane przez Marszałka Województwa [...] o wyniki kontroli instalacji MBP, przeprowadzonej w dniach od [...] września do [...] listopada 2018 r. Stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości w zakresie gospodarki odpadami zostały udokumentowane protokołem, którego kontrolowany nie podpisał, zgłaszając zastrzeżenia. Organ wskazał, iż samo zgłoszenie przez zainteresowanego zastrzeżeń i odmowa jego podpisania nie podważają "per se" protokołu kontroli i jego szczególnej mocy dowodowej wynikającej z urzędowego charakteru. Przy czym, jak podniósł GIOŚ, odwołujący złożył także informację do wystąpienia pokontrolnego z dnia [...] lutego 2018 r., z której wynika, że po analizie odpadów przyjętych i wytworzonych w instalacji MBP, MPGO Sp. z o.o. nie zawarła na 2018 r. umów na zagospodarowanie odpadów innych niż pochodzących z terenu gminy [...] i [...], co wraz z bieżącym monitoringiem ilości odpadów przyjmowanych

i wytwarzanych, zapobiegnie przekroczeniom limitów wynikających z pozwolenia zintegrowanego. Jednak powyższa informacja jedynie potwierdza fakt, iż przekroczenia limitów ilościowych określonych ww pozwoleniem zintegrowanym miały dotychczas miejsce. W związku z powyższym, wymierzenie skarżącej kary na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach było zasadne.

Jednak, odnosząc się do swojego stanowiska w zakresie orzeczenia merytoryczno - reformatoryjnego podniósł, iż w dacie orzekania przez organ II instancji przepis art. 194 ustawy o odpadach został zmieniony ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592), która weszła w życie w dniu 5 września 2018 r. Wprowadzona nowelizacja nie zniosła obowiązku do wymierzania ww kar administracyjnych, zmieniła jednak konstrukcję przepisu art. 194. Przy czym wymiar kary przewidziany za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem pozostał niezmieniony tj.

w widełkach od 1 000,00 zł do 1 000 000,00 zł.

Mając na uwadze brak przepisów przejściowych w nowelizacji powyższej ustawy oraz sytuację, iż podczas wydawania decyzji w niniejszej sprawie obowiązuje inna ustawa niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, to zgodnie z art. 189 c k.p.a., zastosował aktualną regulację, albowiem ustawa obowiązująca uprzednio, tj. do 4 września 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 992) nie była względniejsza dla strony.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania dyspozycji z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

i odstąpienia od zawieszenia postępowania administracyjnego organ II instancji wskazał, iż niniejsze postępowanie nie jest zależne od rozstrzygnięcia w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie wpływa bowiem na zmianę stanowiska organu w sprawie gospodarowania odpadami przez stronę w sposób niezgodny z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów. Na marginesie podniósł, iż Naczelny Sąd Administracyjny w ww sprawie uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zatem prezentowany w odwołaniu pogląd, iż uznanie racji Spółki spowoduje zmianę pozwolenia, jest przedwczesny. Fakt wydania decyzji zmieniającej nie sprawi, że działalność prowadzona do chwili uzyskania zmiany nabędzie przymiot zgodności z prawem.

Zdaniem organu za niezasadny należało także uznać zarzut braku dowodów na wystąpienie negatywnych skutków dla środowiska. Organ w kontekście powyższego wyjaśnił, iż odpowiedzialność sprawcy wynikająca z przepisu art. 194 ust. 5, (a wcześniej art. 194 ust. 1 pkt 4) ustawy o odpadach, ma charakter obiektywny, i nie jest zależna od winy umyślnej, czy też winy nieumyślnej sprawcy. Bez znaczenia jest zatem przyczyna zaistniałego naruszenia.

Nadto, w ocenie organu odwoławczego, nie mogły znaleźć w sprawie zastosowania przesłanki wskazane w art. 189 d k.p.a. albowiem może być on uwzględniony jedynie w sytuacji kiedy organ ma swobodę w wymiarze administracyjnej kary pieniężnej i jedynie w zakresie, w jakim przepis szczególny nie określa dyrektyw wymiaru tej kary pieniężnej. Taka sytuacja natomiast nie zachodzi w niniejszym postępowaniu. Dyrektywy wymiaru kary zostały szczegółowo określone w art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach, który, w przypadku wymierzania kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, co

w niniejszej sprawie miało miejsce, nakazuje uwzględnić takie okoliczności jak: ilość

i właściwości odpadów, możliwość wystąpienia zagrożeń dla ludzi lub środowiska oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, co też organ odwoławczy uczynił. GIOŚ, wymierzając karę pieniężną wziął pod uwagę fakt, iż nie doszło w wyniku stwierdzonych naruszeń do szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi ani środowisko, gdyż działalność prowadzona była w miejscu należycie zabezpieczonym. Przedmiotem naruszenia było gospodarowanie odpadami innymi niż niebezpieczne. Jednak duża ilość odpadów przetworzonych w sortowni (2 935,58 Mg) i kompostowni (17 721,22 Mg) nie pozwala ustalić kary pieniężnej, jak postuluje odwołujący, na najniższym poziomie określonym w przepisach ustawy o odpadach. Powyższa okoliczność miała decydujący wpływ ustalenie wymiaru kary pieniężnej w wysokości 50 000,00 zł, stanowiącej zaledwie 5 % maksymalnego wymiaru kary. Nałożona administracyjna kara pieniężna jest karą wysoką, ale mieszczącą się w dolnym przedziale przewidzianym przez ustawodawcę. Ponadto w opinii organu odwoławczego, jest uzasadniona okolicznościami sprawy i nie może być uznana za nadmierną.

A także, wbrew stanowisku Spółki podniósł, iż z przepisu art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych wynika, że wykluczenie wykonawcy (z przetargów), wobec którego wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska i wymierzono karę pieniężną, jest czynnością fakultatywną. Dopiero w momencie zastosowania tego przepisu prawa przez zamawiającego przy sporządzaniu specyfikacji istotnych warunków zamówienia, wykluczenie staje się obligatoryjne.

Zdaniem GIOŚ, w realiach niniejszej sprawy nie zaszły także przesłanki określone w art. 189 f §1 k.p.a., umożliwiające odstąpienie od wymierzonej kary

w trybie obligatoryjnym, podobnie jak i przesłanki fakultatywnego odstąpienia od jej wymierzenia a przewidziane w przepisie art. art. 189 f § 2 k.p.a.

A zatem, w tych okolicznościach organ odwoławczy w dniu [...] lipca 2021r. wydał zaskarżaną decyzję.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Odpadami Spółka z o.o. z siedzibą w [...], wniósł do tut. Sądu skargę zarzucając naruszenie:

1) art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, (dalej: "O.p.") w zw. z art. 202 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej "u.o.") poprzez ich niezastosowanie i nie umorzenie postępowania, podczas gdy

w przedmiotowym stanie faktycznym doszło do przedawnienia; ewentualnie:

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na:

1) uznaniu, że skarżąca przekroczyła dopuszczalne limity odpadów przetwarzanych w instalacji MBP, zarówno w jej części mechanicznej, jak

i biologicznej, ujęte w pkt 7 wystąpienia pokontrolnego Marszałka Województwa [...]

2) uznaniu, że odrębne postępowanie, obecnie prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, na skutek uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2019 r.,

sygn. akt II OSK 2020/18 skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 6 grudnia 2017 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt

IV SA/Wa 2346/17 i jego uchylenie (dotyczącego odmowy zmiany pozwolenia zintegrowanego dla prowadzonej przez skarżącą instalacji MBP) nie ma związku

z prowadzonym przedmiotowym postępowaniem administracyjnym, jako iż nie dotyczy instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, podczas gdy faktem jest, iż przywołane postępowanie sądowo-administracyjne

w istocie dotyczy przede wszystkim ilości odpadów, które mogą być poddawane przetwarzaniu, a w konsekwencji i wytwarzaniu w instalacji MBP, w konsekwencji w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia dla skarżącej dojdzie do sytuacji,

w której odmowa podwyższenia limitów odpadów poddawanych przetwarzaniu

i wytwarzaniu zostanie uchylona (uznana za sprzeczną z przepisami prawa),

a tym samym dojdzie do sytuacji w której okaże się, że skarżąca dysponowała

w czasie zarzucanego jej deliktu administracyjnego wyższymi "mocami przerobowymi",

3) w myśl powyższego, jedyne przekroczenie niebędące przedmiotem przywołanego postępowania sądowo-administracyjnego, obejmuje wyłącznie przetwarzanie odpadów o kodzie 20 01 99 w części mechanicznej MBP, gdzie przekroczenie wynosi jedynie 5,5% w stosunku do limitu rocznego, co stanowi znikomą różnicę,

4) niezastosowaniu przez organy obu instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców, będącego w istocie "małą konstytucją" dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy;

3) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania,

tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców - poprzez pominięcie słusznego interesu skarżącej,

a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, Selektywnie i nieobiektywnie;

4) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107

§ 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców, polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przejawiającej się w braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organu II instancji, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych w lit. a powyżej;

5) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegające na zaniechaniu zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od ww wyroku

z dnia 6 grudnia 2017 r. WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2346/17 w wyniku błędnego przyjęcia, że postępowanie to dotyczy pozwolenia zintegrowanego dla składowiska, podczas gdy dotyczy ono zwiększenia ilości odpadów przetwarzanych i wytwarzanych w instalacji MBP, a zatem kwestii, których dotyczy niniejsze postępowanie;

6) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania,

tj. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 189 f §1 ust. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na skarżącą;

7) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 195 ust. 5 u.o., podczas gdy powinien był zastosować art. 194 ust. 1 pkt 4

w zw. z art. 199 u.o., a także poprzez wymierzenie skarżącej niewspółmiernie wysokiej kary pieniężnej tj. w szczególności:

1) pominięcie faktu, iż skarżąca uczyniła wszystko czego było można od niej wymagać, by zaprzestać zarzucane jej naruszenie prawa,

5) pominięcie faktu, iż naruszenia będące przedmiotem niniejszego postępowania nie miały pośredniego ani bezpośredniego wpływu na życie

i zdrowie ludzi oraz środowisko, bowiem przetwarzanie prowadzone było

w odpowiednio wyposażonej instalacji,

6) pominięciu kwestii, że skarżąca obecnie zaprzestała przyjmowania odpadów od innych podmiotów niż podmioty świadczące usługi odbioru odpadów komunalnych z terenu Miast [...] i [...], za wyjątkiem odpadów remontowo-budowlanych,

7) zastosowanie przez organ II instancji nieadekwatnie wysokiej administracyjnej kary pieniężnej w stosunku do naruszonego prawa, podczas gdy w innych sprawach, niewątpliwie poważniejszych, np. za prowadzenie bez zezwolenia działalności polegającej na zbieraniu odpadów, organy administracyjne stosują co najwyższej karę administracyjną na poziomie

50 000,00 zł.

Podnosząc wskazane powyżej zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie

w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na przedawnienie, ewentualnie, o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ

I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko i argumentację wyrażone

w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zdaniem Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd w całości aprobuje poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne jak i dokonaną przez organy ocenę prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu pod względem legalności była decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018r., znak: [...], wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000,00 zł, za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem.

Podstawą wymierzenia skarżącej Spółce administracyjnej kary pieniężnej

w wysokości 50 000,00 zł, były przekazane przez Marszałka Województwa [...] wyniki kontroli należącej do skarżącej instalacji MBP. Dokumentacja ta nie pozostawiała wątpliwości, co do wystąpienia przekroczeń limitów ilościowych określonych

w posiadanym przez MPGO pozwoleniu zintegrowanym, szczegółowo przez organ

I instancji ustalonych.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje na niezasadność stanowiska Spółki

w zakresie wystąpienia przedawnienia w wymierzeniu skarżącej ww kary administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 O.p. nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, a więc od dnia doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. W realiach niniejszej sprawy, kontrolę stwierdzającą przedmiotowe naruszenie Marszałek Województwa [...] o przeprowadził w 2017 r. Decyzją ustalającą przedmiotową karę pieniężną, czyli zobowiązanie podatkowe, jest decyzja organu

I a nie II instancji, w sprawie niniejszej z dnia [...] kwietnia 2018 r., którą skarżącej doręczono w dniu 27 kwietnia 2018 r. A zatem przed upływem wskazanego w ww przepisie terminu, który upłynąłby z końcem 2020 r. Po tym czasie można by było podnosić ww zarzut przedawnienia. Okoliczność, iż odwołanie strony zostało przez GIOŚ rozpoznane dopiero w 2021 r. nie oznacza, że właśnie w tej dacie powstało zobowiązanie podatkowe. Do powstania powyższego zobowiązania, w przypadku decyzji tworzącej zobowiązanie podatkowe, wystarczające jest zachowanie terminu do orzekania w sprawie wymiaru podatku przez organ podatkowy pierwszej instancji, natomiast organ odwoławczy rozpoznaje odwołanie w warunkach istniejącego już zobowiązania podatkowego. (m.in. wyroki: I SA/Gd 453/07, LEX nr 276885

III AZP 11/86 - Uchwała Sądu Najwyższego - OSNC 1987/11/167).

Zdaniem Sądu, za organem odwoławczym stwierdzić także należy,

iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 189g k.p.a. Stosownie do treści art. 202 ustawy o odpadach, w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych należy stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Powyższe oznacza, że nie ma możliwości stosowania regulacji k.p.a. odnoszących się do kwestii przedawnienia prawa do wymierzenia kar, co wprost wynika z § 2 pkt 3 art. 189a k.p.a. Zgodnie z jego treścią przejście na regulację k.p.a. w zakresie wymierzania kar (odnośnie ich przedawnienia) ma miejsce jedynie gdy kwestie te nie zostały uregulowane w innych przepisach. Taka sytuacja na gruncie niniejszej sprawy nie występuje.

Także, w okolicznościach badanej sprawy, brak było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania. Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej jest niezależne od rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny, której przedmiotem jest zmiana pozwolenia zintegrowanego. Samo stwierdzenie, że wynik tego postępowania może mieć wpływ na wynik postępowania w niniejszej sprawie nie daje podstaw do zawieszenia postępowania i zastosowanie do art. 97

§ 1 pkt. 4 k.p.a. Tym bardziej, iż w dacie orzekania możliwym było rozpoznanie sprawy co do meritum i wydanie decyzji (zgromadzone dowody). Podkreślenia wymaga, iż niniejsze postępowanie nie jest zależne od rozstrzygnięcia sprawy

w przedmiocie zamiany pozwolenia zintegrowanego albowiem powyższy zakres nie wpływa na potencjalną zmianę poczynionych przez organ ustaleń w sprawie niniejszej, tj. gospodarowania przez stronę odpadami w sposób niezgodny

z aktualnie posiadanym zezwoleniem na ich przetwarzanie. Stąd też, okoliczność wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego nie wyczerpuje przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego. Fakt przedmiotowego naruszenia został stwierdzony w dacie przeprowadzonej kontroli, natomiast ukonstytuowanie się ewentualnej zmiany ww pozwolenia zintegrowanego uprawniającego do podejmowania przez Spółkę ww działalności, nie jest w czasie przewidywalne. Oczywiście, o ile żądanie Spółki w tym zakresie zostanie uwzględnione, to powyższe może stanowić o możliwości wznowienia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na wystąpienie okoliczności nie znanej organowi

w dacie orzekania. Należy też mieć na uwadze, na co organ odwoławczy wskazał

w odpowiedzi na skargę, iż do dnia wydania zaskarżonej decyzji, nadal nie zapadło rozstrzygnięcie w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego, podwyższającej przekroczone przez Spółkę limity. Zarzut niezastosowania dyspozycji z art. 97 § 1

pkt 4 k.p.a. należy zatem uznać za niezasadny.

Odnosząc się do meritum zaskarżenia Sąd wskazuje, iż podstawą do działania Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w zakresie wymierzenia powyższej kary jest art. 194 ust. 5 (uprzednio 4) ustawy o odpadach. W dacie orzekania przez organ II instancji powyższy przepis art. 194 ust. 4 został zmieniony ustawą z dnia

20 lipca 2018 r. o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r.

poz. 1592), która weszła w życie w dniu 5 września 2018 r. Zgodnie z jego treścią, administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 cyt. ustawy (wskazującym na właściwość organów w sprawach zezwoleń na zbieranie lub na przetwarzanie odpadów). Wprowadzona nowelizacja nie zniosła obowiązku organów do wymierzania kar jak i zachowała dotychczasowy wymiar kary przewidziany za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, który wynosi nie mniej niż 1 000,00 zł i nie może przekroczyć 1 000 000,00 zł.

Z uwagi na brak ww ustawie przepisów przejściowych i mając na uwadze treść przepisu art. 189 c k.p.a., organ słusznie zastosował ustawę nową, gdyż dotychczas obowiązująca nie była dla strony względniejsza.

Podkreślenia także wymaga, iż odpowiedzialność wynikająca z przepisu

art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, ma charakter obiektywny, która nie jest zależna ani od winy umyślnej ani winy nieumyślnej sprawcy. Bez znaczenia jest zatem przyczyna naruszenia. Kara pieniężna nakładana jest za sam fakt naruszenia przepisów, bez względu na zawinienie, także za czyny niezależne od woli podmiotu ich dokonującego. Przesłanką materialnoprawną wymierzenia kary pieniężnej na podstawie tego przepisu jest wyłącznie stwierdzenie faktu gospodarowania odpadami przez podmiot (tu - MPGO Sp. z o.o. w [...]) w sposób niezgodny

z warunkami określonymi w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym. Jest to jedyna

i wystarczająca przesłanka do zastosowania przedmiotowej sankcji. Przekroczenia ilości odpadów dopuszczonych do przetworzenia w części mechanicznej MBP (sortowni) i w części biologicznej MBP (kompostowni), zostało przez organy ustalone ponad wszelką wątpliwość.

W ocenie Sądu, zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, również nie mogły znaleźć w sprawie zastosowania przesłanki wskazane w art. 189 d k.p.a. Komentowany przepis może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis szczególny przewiduje swobodę organu administracji publicznej co do wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i jedynie w zakresie, w jakim przepis szczególny nie określa dyrektyw wymiaru tej kary pieniężnej. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszym postępowaniu. Dyrektywy wymiaru kary zostały szczegółowo określone w art. 194 ust. 7 ustawy

o odpadach, który, w przypadku wymierzania kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, co w niniejszej sprawie miało miejsce, nakazuje uwzględnić takie okoliczności jak: ilość i właściwości odpadów, możliwość wystąpienia zagrożeń dla ludzi lub środowiska oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, co też organ odwoławczy uczynił. GIOŚ, wymierzając karę pieniężną wziął pod uwagę fakt, iż nie doszło w wyniku stwierdzonych naruszeń do szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi ani środowisko, gdyż działalność prowadzona była w miejscu należycie zabezpieczonym. Przedmiotem naruszenia było gospodarowanie odpadami innymi niż niebezpieczne. Jednak duża ilość odpadów przetworzonych w sortowni (2 935,58 Mg) i kompostowni (17 721,22 Mg) miała zasadniczy wpływ na wymiar kary, której wysokość, w ocenie Sądu, jest adekwatna do ww naruszenia. Tym bardziej, iż nadal pozostaje w niskim pułapie stanowiąc zaledwie 5 % maksymalnego wymiaru kary. Nałożona administracyjna kara pieniężna nie jest karą najniższą, ale niewątpliwie nadal mieszczącą się

w dolnym przedziale przewidzianym przez ustawodawcę.

Również, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaszły przesłanki określone w art. 189 f §1 k.p.a., umożliwiające odstąpienie od wymierzonej kary w trybie obligatoryjnym. Przepis ten przewiduje konieczność spełnienia w sposób łączny dwóch warunków: waga naruszenia musi być znikoma oraz strona musi zaprzestać naruszania prawa. W rozpoznawanej sprawie choć skarżąca w części ograniczyła przetwarzanie odpadów to jednak nadal nie uzyskała decyzji zmieniającej pozwolenie zintegrowane w zakresie zwiększenia limitów odpadów przetwarzanych w instalacji MBP. Ponadto nie można uznać, że gospodarowanie odpadami w ilości 20 656,80 Mg, (tj. ok 1030 TIR-ów) w sposób niezgodny z warunkami posiadanego pozwolenia, jakiego dopuściła się skarżąca Spółka było znikome. A także nie zaistniały okoliczności przewidziane w art. 189 f § 2 pkt 2 k.p.a. Zaskarżona bowiem decyzja nie dotyczy zdarzenia, za które odwołującemu była już wymierzona administracyjna kara pieniężna prawomocną decyzją przez inny uprawniony organ administracji publicznej. Nie zaszła więc żadna z przesłanek do obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia ww kary.

Podobnie, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, Sąd nie dopatrzył się wystąpienia przesłanki umożliwiającej fakultatywne odstąpienie od wymierzenia ww kary określonej w art. 189f § 2 k.p.a. W cenie Sądu bowiem, okoliczności sprawy

i wskazana powyżej kwalifikacja, nie pozwalają na przyjęcie, że odstąpienie od wymierzenia kary pozwoliłby na spełnienie celów kary. Jak również, z uwagi na charakter deliktu, nie jest tu możliwe w ogóle spełnienie przesłanki usunięcia skutków naruszenia (jest to bowiem odmienna kategoria od zaniechania naruszenia - por. np. (por. Wróbel A., Jaśkowska M., Wilbrandt - Gotowicz M., komentarz do k.p.a. teza

22 do art. 189 f).

Mając powyższe na uwadze Sąd zatem uznał, że podniesione w skardze zarzuty jako niezasadne nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] o Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, nie naruszają powołanych przepisów prawa materialnego.

Sąd także stwierdza, iż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ogólnie sformułowany zarzut podnoszący, że ocena stanu faktycznego sprawy nie została prawidłowo dokonana, uznać należy, mając na uwadze nie poparcie tych twierdzeń dowodami, jedynie za polemikę skarżącej

z ustaleniami organu. W postępowaniu administracyjnym organy administracyjne mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.)

co w ocenie Sądu w sposób prawidłowy uczyniły. Swoje stanowisko w sposób czytelny, zrozumiały i w pełni wyraźny przedstawiły w uzasadnieniu obu rozstrzygnięć, tym samym nie uchybiły przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji wyjaśniły i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, w zakresie niezbędnym dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także przytoczyły i zastosowały odpowiednie przepisy prawa. To, że skarżąca nie zgadza się z podważanymi decyzjami, co jest oczywiście dla Sądu zrozumiałe, nie oznacza tym samym, iż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezpodstawne są zatem zarzuty naruszenia przepisów procesowych. W decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska podobnie jak i w decyzji organu odwoławczego, opisano szczegółowo przebieg postępowania dowodowego, omówione zostały zgromadzone ww sprawie dowody oraz zaznaczono, że wszystkie dowody uznane zostały za wiarygodne. Dlatego też mając powyższe na uwadze, Sąd wniesioną skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.