Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1601/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku W. T. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń nienależnie pobranych.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. uznał, że świadczenia rodzinne w formie zasiłku rodzinnego na [...]; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na [...]; dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci oraz jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wypłacone w okresie od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 28 lutego 2011 r. oraz od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 30 kwietnia 2011 r. w łącznej wysokości [...] zł stanowią świadczenia nienależnie pobrane podlegające zwrotowi.

Decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r. została odebrana przez W. T. w dniu 10 maja 2012 r., zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem przesyłki listownej, natomiast odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. W. T. złożyła w dniu 31 maja 2012 r. w siedzibie organu.

Jednocześnie odrębnym pismem, które do organu wpłynęło również w dniu 31 maja 2012 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. podnosząc, że ze względu na obowiązki rodzinne nie była w stanie złożyć odwołania w ustalonym terminie.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że dwutygodniowy termin na wniesienie środka zaskarżenia od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. upłynął w dniu 24 maja 2012 r. W ocenie organu skarżąca zachowała termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, a więc przesłanka z art. 58 § 2 kpa została spełniona, jednakże termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 24 maja 2012 r., zatem siedmiodniowy termin na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu upłynął w dniu 31 maja 2012 r. W ostatnim dniu skarżąca wniosła przedmiotowe podanie wraz z odwołaniem od decyzji bezpośrednio do organu pierwszej instancji.

Jednakże, zdaniem organu, nie została spełniona przesłanka, o której mowa art. 58 § 1 kpa, tj. strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, co skutkuje odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r.

Ponadto organ wskazał, że podnoszony przez skarżącą jako powód uchybienia terminu do wniesienia odwołania "obowiązki rodzinne" jest zbyt ogólny i daleko niewystarczający dla uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej, bowiem w celu uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa, warunkującego uwzględnienie wniosku, powinna była choćby szczegółowo wskazać jakie to obowiązki rodzinne spowodowały, że bez swojej winy uchybiła terminowi do zaskarżenia decyzji organu I instancji.

Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. W. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jego uchylenia i ponownego rozpatrzenia sprawy; podniosła, że jest wdową od dwóch lat, ma na utrzymaniu czworo uczących się dzieci, z jednym z synów (16 lat) ma poważne problemy wychowawcze od śmierci ojca; w dniu [...] maja 2012 r. była pierwsza komunia jednego z synów, a w dniu [...] maja 2012 r. skarżąca otrzymała wymówienie z pracy z uwagi na redukcję etatów. Z tych względów, jak podniosła, określonych przez nią jako obowiązki rodzinne w piśmie z dnia 31 maja 2012 r. nie dotrzymała terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie świadczeń nienależnie pobranych.

Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia, zgodnie natomiast z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie mogło nastąpić bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności dla której określony był termin - stosownie do art. 58 § 2 kpa.

Jak wynika z akt sprawy, decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. odebrana została przez W.T. w dniu [...] maja 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki listownej). W dniu 31 maja 2012 r. bezpośrednio w siedzibie organu W. T. złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. Równocześnie odrębnym pismem, które także wpłynęło do organu w dniu 31 maja 2012 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. podnosząc, że ze względu na obowiązki rodzinne nie była w stanie złożyć odwołania w ustalonym terminie.

Nie budzi więc wątpliwości, że skarżąca zachowała termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu, a więc przesłanka z art. 58 § 2 kpa została spełniona. Termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 24 maja 2012 r., 7 dniowy termin na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu upływał z dniem 31 maja 2012 r., i w ostatnim dniu skarżąca złożyła przedmiotowe podanie wraz z odwołaniem od decyzji bezpośrednio do organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu została spełniona również przesłanka, o której mowa w art. 58 § 1 kpa, t.j. uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącej.

Zauważyć należy, że brak winy w uchybieniu terminu jest warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, i można o nim mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.

Zdaniem Sądu, taką przeszkodą nie do przezwyciężenia w niniejszej sprawie były dla skarżącej, jak to skarżąca W. T. określiła w skardze do Sądu - obowiązki rodzinne. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżąca W. T. jest od dwóch lat wdową, ma na utrzymaniu czworo uczących się dzieci, a z jednym z synów od śmierci ojca ma poważne problemy wychowawcze, w czasie, w którym powinna była wnieść odwołanie od przedmiotowej decyzji zajęta była sprawami szkolnymi syna, który był zagrożony nieotrzymaniem promocji do następnej klasy, w dniu [...] maja 2012 r. była pierwsza komunia drugiego z synów, a w dniu [...] maja 2012 r. skarżąca otrzymała wymówienie z pracy z uwagi na redukcję etatów. Z tych względów, określonych przez skarżącą jako obowiązki rodzinne w piśmie z dnia 31 maja 2012 r. nie dotrzymała terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, na które powoływał się również organ, dochodząc jednakże do odmiennych wniosków - uprawdopodobnienie braku winy polega na wskazaniu okoliczności, zdarzeń, które prowadzą do uzasadnionego przypuszczenia, że owe okoliczności, zdarzenia rzeczywiście miały miejsce (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 404/09). Skoro skarżąca, jako powód uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wskazała "obowiązki rodzinne", to organ pomocy społecznej, któremu sytuacja skarżącej jest znana, powinien był uznać, że skarżąca uprawdopodobniła swój brak winy. Nie można, zdaniem Sądu, zarzucić skarżącej, że w bardzo trudnym dla jej rodziny czasie aby uprawdopodobnić swój brak winy w uchybieniu terminu, skarżąca - zamiast zajmować się czworgiem małoletnich dzieci potrzebujących jej opieki, domem i pracą - powinna była obszernie opisywać swoją trudną sytuację, która była przyczyną uchybienia terminu.

Jeśli ustawodawca w art. 58 § 1 kpa nakazał "uprawdopodobnić" a nie "udowodnić" brak winy w uchybieniu terminu, to odróżnienie "uprawdopodobnienia" od "udowodnienia" jest szczególnie ważne w sprawach dotyczących świadczeń rodzinnych, co organ powinien również mieć na uwadze.

Reasumując, w ocenie Sądu skarżąca spełniła przesłanki wynikające z art. 58 § 1 i § 2 kpa, t.j. zachowała termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jak również uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.

Zdaniem Sądu, skarżąca W. T. uprawdopodobniła swój brak winy w uchybieniu terminu, w sposób wprawdzie lakoniczny – obowiązki rodzinne – jednakże w sposób wiarygodny.

Rozpatrując ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.