Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1885/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia I. C., postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane następującym stanie sprawy.

I. C. złożyła Prezydentowi Miasta W. wniosek o wydanie zaświadczenia w zakresie dotyczącym stwierdzenia, że budynek położony w W. przy ul. [...] (dawna ul. [...]) spełnia warunki z art. 5 dekretu z dnia 26 stycznia 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.).

Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie został złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w terminie 6 miesięcy licząc od dnia objęcia nieruchomości w posiadanie Miasta W., a orzeczeniem administracyjnym nr [...] z dnia [...] maja 1952 r. Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. odmówiło byłej właścicielce nieruchomości położonej przy ul. [...] przyznania prawa własności czasowej do tej nieruchomości i orzekło, że wszystkie budynki na przedmiotowym gruncie przechodzą na własność Skarbu Państwa, które nadal znajduje się w obrocie prawnym.

Na powyższe postanowienie I. C. wniosła zażalenie twierdząc, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony, co potwierdzają złożone kopie dokumentów. I. C. poinformowała, że nie posiada oryginałów dokumentów ponieważ zostały złożone w 1949 r. w Zarządzie Miejskim Miasta W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie przekazywania właścicielom w posiadanie budynków, stanowiących w myśl art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy odrębne od gruntu nieruchomości, a administrowanych dotychczas przez jednostki organizacyjne Miasto W., Prezydent Miasta W. zobowiązał Burmistrzów Dzielnic W. oraz Dyrektorów Zakładów Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicach W. do przekazywania właścicielom w posiadanie budynków, stanowiących w myśl art. 5 dekretu odrębne od gruntu nieruchomości, a administrowanych dotychczas przez jednostki organizacyjne Miasta W.

Zgodnie z § 1 pkt 5 i pkt 6 lit. a zarządzenia właściciel obowiązany jest dołączyć do wniosku zaświadczenie komórki organizacyjnej Urzędu Miasta W. stwierdzające, że budynek spełnia warunki określone w art. 5 dekretu

Organ zauważył, że przepis art. 5 dekretu z dnia 26 stycznia 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta W. stanowi, że budynki oraz inne przedmioty, znajdujące się na gruntach, przechodzących na własność gminy Miasta W., pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Kolegium ustaliło, że w niniejszej sprawie wobec niezłożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, zostało wydane orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. Nr [...] z dnia [...] maja 1952 r. w sprawie odmowy przyznania byłej właścicielce nieruchomości położonej przy ul. [...] prawa własności czasowej do tej nieruchomości i orzekające, że wszystkie budynki na przedmiotowym gruncie przechodzą na własność Skarbu Państwa.

Jednocześnie organ zauważył, że zgodnie z przepisem art. 218 § 1 KPA w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie mógł wydać zaświadczenia żądanej treści stwierdzającego, że budynek położony w W. przy ul. [...] spełnia warunki art. 5 dekretu, ponieważ jest to sprzeczne z danymi znajdującymi się w jego posiadaniu.

Kolegium wskazało również, że nie można uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 KPA przedłożonej kserokopii wniosku o przyznanie prawa własności czasowej.

Od postanowienia Samorządowego Kolegium odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2008 r. I. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania: 1) art. 79 § 2 KPA poprzez uniemożliwienie stronie odniesienia się do twierdzenia organu administracji, że fakt złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nie miał miejsca; 2) art. 80 KPA poprzez niezbadanie całokształtu materiału dowodowego wobec zaniechania oceny dowodu w postaci kserokopii wniosku zawierającego dane potwierdzające fakt jego złożenia. W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na jej rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wniosek o przyznanie własności czasowej nieruchomości przy ul. [...] został złożony przez jej babcię Z. C. dnia 17 stycznia 1949 r. wraz z opłatą w kwocie [...] zł, co potwierdza załączona do skargi kserokopia wniosku o przyznanie własności czasowej z dnia 17 stycznia 1949 r. wraz z prezentatą na której widnieje numer przyjęcia nr [...], data złożenia oraz pokwitowanie wpłaty asygnacji przychodowej nr [...] na kwotę [...] zł. Wniosek został złożony w terminie 6 - miesięcznym, skoro objęcie nieruchomości przy ul. [...] w posiadanie gminy Miasta W. nastąpiło dnia 25 listopada 1948 r. i wywoływał wszystkie skutki prawne, które dekret warszawski wiązał z jego złożeniem. Zdaniem skarżącej niezrozumiałym więc jest twierdzenie Prezydium Rady Narodowej Miasta W. jakoby przedmiotowy wniosek nigdy nie został złożony. Skarżąca zauważyła, że stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu postanowienia Kolegium o braku możliwości wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony, ponieważ jest to sprzeczne z danymi znajdującymi się w jego posiadaniu uniemożliwia merytoryczną kontrolę stanowiska organu. Nie wiadomo bowiem na jakiej podstawie uznano, że nie złożono wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Stwierdzenie organu administracji jest lakoniczne i nie wyjaśnia, czy i jakie dane na temat przedmiotowej nieruchomości znajdują się w posiadaniu urzędu i z czego wyprowadzono wniosek że dane te są sprzeczne z faktem złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej. Niezrozumiałe jest także to na jakiej podstawie uznano, że potwierdzenie złożenia wniosku złożonego przez osobę prywatną (nie ważne czy kserokopia czy oryginał) jest dokumentem urzędowym, skoro nie został on wystawiony przez organ władzy w zakresie jego kompetencji. Wobec powyższego art. 76 KPA nie ma w przedmiotowej sprawie żadnego zastosowania i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że kserokopia nie może być traktowana jako dowód. Jej zdaniem kserokopia dokumentu jest odzwierciedleniem oryginału i stanowi dokument sporządzony metodą nowoczesną. Poza tym dekret warszawski nie wymaga dowodzenia faktu złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej w postaci oryginalnego dokumentu potwierdzającego złożenie takiego wniosku. Pominiecie kserokopii wniosku jako dowodu w tej sprawie stanowi zatem naruszenie przepisu art. 80 KPA albowiem przedmiotowa kserokopia zawiera dane których żaden z organów nie zakwestionował, mianowicie numer sprawy, datę złożenia wniosku. Wobec nie odnalezienia oryginał wniosku w archiwum okoliczność jego złożenia należało ustalić w oparciu o wszystkie istniejące w sprawie dowody, w tym kserokopię złożenia wniosku.

W piśmie z dnia 28 listopada 2008 r. (data wpływu do Kolegium) uzupełniającym skargę I. C. podała, że uzasadnienie postanowienia Kolegium skupia się jedynie na art. 7 ust. 1 dekretu, podkreślając fakt, że właścicielka nie złożyła wniosku o użytkowanie wieczyste do gruntu i że orzeczeniem administracyjnym nr [...] z dnia [...] maja 1952 r. Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. odmówiło prawa użytkowania wieczystego do gruntu, które jest podstawą wszystkich wydanych dotychczas postanowień oraz decyzji administracyjnych. Skarżąca stwierdziła, że zgodnie z art. 77 KPA na organie spoczywa zebranie oraz rozpatrzenie materiałów dowodowych, dlatego też jeżeli w zbiorach archiwalnych nie ma dowodów w postaci oryginału wniosku o użytkowanie wieczyste gruntu, to na podstawie art. 75 KPA organ powinien dopuścić każdy dowód służący wyjaśnieniu sprawy. Skarżąca podkreśliła, że decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1952 r. o odmowie była wydana niezależnie od złożonego wniosku przez właścicieli kamienic. Przejecie kamienic następowało więc z rażącym naruszeniem prawa –art. 5 i 8 dekretu. Zarządzenie Nr [...] Prezydenta Miasta W. uwidoczniło bezprawne działania Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z 1952 r. W przepisach wykonawczych zarządzenia Prezydent słowem nie wspomina o złożeniu bądź nie składaniu wniosku z 1952 r., czy również decyzji odmawiającej prawa użytkowania wieczystego do gruntu, ponieważ to gruntu nie dotyczy. Kolegium odmawiając skarżącej prawa do budynku neguje zasady § 1 Zarządzenia [...]. Zdaniem skarżącej powołany w zarządzeniu art. 7 ust. 1 dekretu nie ma w tej sprawie zasadniczego znaczenia ponieważ decyzja Prezydium Rady Narodowej z 1952 r. spełnia warunki dokumentu własności gruntu i jest skierowana do właścicieli gruntu. Przepis o zgłoszeniu wniosku z art. 7 ust. 1 dekretu miał charakter symboliczny i zrealizowanie jego lub nie skutkowało taką samą decyzją - decyzją odmawiającą prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2008 r. i postanowieniu Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2008 r. nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że postępowanie o potwierdzenie, że budynek posadowiony na gruncie [...] odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (zwanego dalej dekretem) toczy się w trybie przepisów Działu VII KPA (Wydawanie zaświadczeń). Jest to postępowanie uproszczone zmierzające jedynie do ustalenia, czy osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonego we wniosku stanu prawnego oraz czy obowiązujący w dacie wydania zaświadczenia stan prawny pozwala zaświadczyć zgodnie z treścią żądania osoby ubiegającej się o jego wydanie (art. 217 § 2 pkt 2 KPA). W postępowaniu tym organ nie prowadzi sformalizowanego postępowania dowodowego, lecz opiera swoje ustalenia na danych zawartych w prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrach bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 KPA). Organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające tylko w zakresie koniecznym do ustalenia obowiązującego stanu prawnego, który potwierdzi (bądź nie) zasadność żądania wnioskodawcy (art. 218 § 2 KPA). W przypadku odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie organ wydaje postanowienie, które (jako zaskarżalne zażaleniem) powinno zawierać elementy wymienione w art. 124 KPA, w szczególności zawierać rozstrzygnięcie oraz jego faktyczne i prawne uzasadnienie.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji wydając postanowienia zastosowały się do wskazanych wyżej wymogów określających tryb wydawania zaświadczeń.

Prezydent Miasta W. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo stwierdziły, że nie można wydać zaświadczenia zgodnie z żądaniem I. C., zawartym w piśmie z dnia 7 lipca 2008 r. i z dnia 12 sierpnia 2008 r. Z danych którymi dysponuje organ pierwszej instancji wynika, bowiem, że Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym nr [...] z dnia [...] maja 1952 r. odmówiło Z. C. poprzednikowi prawnemu skarżącej, właścicielce nieruchomości położonej przy ul. [...] przyznania prawa własności czasowej do tej nieruchomości i orzekło, że wszystkie budynki na przedmiotowym gruncie przechodzą na własność Skarbu Państwa. Poza sporem jest także to, że powyższe orzeczenie stanowiło podstawę wpisu Skarbu Państwa do księgi wieczystej Kw nr [...] (zaświadczenie PBN w W. z dnia [...] lipca 1991 r.) i nadal znajduje się w obrocie prawnym. Obecnie grunt stanowi własność Miasta W. na mocy decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...], co wynika z pisma Urzędu Gminy W. Dzielnicy [...] z dnia 10 listopada 1995 r. i pisma z dnia 25 października 1996 r. oraz zaświadczenia Prezydenta Miasta W. z dnia 7 sierpnia 2008 r., nr [...].

Z akt sprawy wynika również, że skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego nr [...] z dnia [...] maja 1952 r. Obecnie postępowanie to jest zawieszone, o czym świadczy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...]. Skarżącej nie są jednak znane dalsze losy tej sprawy, co wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie.

Na tle przedstawionego wyżej stanu prawnego rację mają więc organy twierdząc, że pozostające w obrocie prawnym orzeczenie administracyjne z 1952 r. stanowi przeszkodę w wydaniu zaświadczenia o tym, że budynek posadowiony na gruncie warszawskim przy ul. [...] odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu, tj. że stanowi odrębną własność spadkobierców dawnego jej właściciela.

Uszło uwadze skarżącej, iż orzeczenie administracyjne z 1952 r. wywiera skutki prawne, o których mowa w art. 8 dekretu. Przepis ten przewiduje, że w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy (prawa własności czasowej) wszystkie budynki, położone na gruncie, przechodzą na własność gminy.

Sąd zauważa, że dopóki orzeczenie to nie zostanie wycofane z obrotu prawnego (np. poprzez stwierdzenie jego nieważności), dopóty trwać będą skutki z art. 8 dekretu, który – jako przepis szczególny - wyłącza zastosowanie art. 5 dekretu.

Odnosząc się zaś do podnoszonych w sprawie zarzutów Sąd stwierdził, że nie mają one żadnego znaczenia dla sprawy o wydanie zaświadczenia potwierdzającego stan prawny budynku posadowionego na gruncie [...]. To, czy Z. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...], czy jest to wniosek z dnia 17 stycznia 1949 r. i czy można go uznać za dowód w postępowaniu administracyjnym będzie wyjaśniane w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego nr [...] z dnia [...] maja 1952 r. Rozstrzygnięcie sporu istniejącego pomiędzy I. C., a Prezydentem Miasta W. o to, czy wniosek dekretowy został skutecznie złożony wykracza bowiem poza przedmiot sprawy o wydanie zaświadczenia. W tego rodzaju sprawie – jak już wyżej wspomniano - organ nie prowadzi w pełnym zakresie postępowania dowodowego i nie rozstrzyga jakichkolwiek sporów, lecz jedynie wyjaśnia, czy na podstawie danych którymi dysponuje może potwierdzić fakty lub stan prawny - tak jak tego żąda osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia - czy też nie.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.