Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 429/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2c
journal: Dz.U. 1999 nr 12 poz 96
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1999 r. - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego.
article: art. 154
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 lutego 2010 r. Prezes Zarządu Centrum Edukacyjnego "A" Sp. z o.o. w Łodzi wystąpił do Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. z wnioskiem o dokonanie przekształcenia Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych - szkoły ponadpodstawowej w Zaoczne Technikum Uzupełniające dla Dorosłych - szkołę ponadgimnazjalną. W uzasadnieniu powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1382/08 i wskazał, że z uzasadnienia wynika, że termin zawarty w art. 11b ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego ma charakter instrukcyjny i jego przekroczenie nie stwarza przeszkody w dokonaniu przekształcenia w terminie późniejszym.

Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. wezwał Centrum Edukacyjne "A" Sp. z o. o. w Ł. do sprecyzowania wniosku z dnia [...] r. wskazując, że kwestia przekształcenia szkoły została rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia [...] r., nr [...]7.

Pismem z dnia 25 marca 2010 r. Centrum Edukacyjne "A" wskazało, że wnosi o przekształcenie szkoły, oraz że podana w piśmie z dnia 12 lutego 2010 r. data 5 października 2005 r. jest datą graniczną i dotyczy tego wniosku, jak również późniejszych wniosków składanych w tym zakresie. Ponadto strona stwierdziła, że przepis art. 154 § 1 k.p.a. pozwala na zmianę i uchylenie decyzji ostatecznej w każdym czasie. W związku z powyższym spółka popiera wniosek z dnia 12 lutego 2010 r. o przekształcenie szkoły.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. odmówił dokonania zmiany decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły Zaocznego Technikum dla Dorosłych – szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną.

W odwołaniu od powyższej decyzji Centrum Edukacyjne "A" Sp. z o.o. w Ł. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekształcenie szkoły stosownie do wniosku Spółki z dnia 12 lutego 2010 r.

Decyzją z dnia [...] r. Ł. Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, że popiera pogląd wyrażony przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z treścią art. 2c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, z dniem 1 września 2004 r. organy prowadzące dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe dla dorosłych miały możliwość ich przekształcenia w szkoły ponadgimanazjalne po zasięgnięciu opinii właściwego kuratora oświaty, urzędu pracy oraz właściwej rady zatrudnienia. W myśl art. 2 b powołanej ustawy szkoła, która nie została przekształcona winna zaprzestać naboru od dnia 1 września 2006 r., a następnie ulec likwidacji. Odnosząc się do powołanego przez Spółkę stanowiska NSA zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 lipca 2009 r. organ odwoławczy wskazał, że nawet gdyby przyjąć instrukcyjny charakter terminu, o którym mowa w art. 11 b ustawy, to i tak Spółka nie spełniła wszystkich wymaganych prawem warunków koniecznych do przekształcenia szkoły. Zgodnie bowiem z art. 2 c ust. 4 ustawy przekształcenie szkoły może nastąpić po zasięgnięciu opinii, o których mowa w powołanym przepisie. Natomiast w niniejszej sprawie uchwała Zgromadzenia Wspólników została podjęta bez wymaganych prawem opinii. Z tych też względów brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki i dokonania zmian w ewidencji szkół niepublicznych. Spółka nie wnosiła również o przywrócenie uchybionego terminu. Powołując się na wynikającą z art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, organ odwoławczy wskazał, że zmiana decyzji ostatecznej może być jedynie dokonana w przypadkach przewidzianych w k.p.a. Jeden z tych przypadków został przewidziany w art. 154 § 1 k.p.a., który wprowadza możliwość zmiany lub uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła uprawnienia i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W niniejszej sprawie zdaniem organu odwoławczego nie wystąpiła przesłanka "interesu społecznego". Wynikające z założeń reformy systemu szkolnego przekształcenie szkół ponadpodstawowych w ponadgimnazjalne przebiegało etapami, z których ostatni miał miejsce w roku 2005. Stąd przekształcanie szkoły ponadpodstawowej w ponadgimnazjalną po upływie ponad pięcioletniego terminu od momentu zakończenia reformy systemu szkolnego nie leży w słusznym interesie społecznym i nie zasługuje na ochronę prawną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Centrum Edukacyjne "A" Sp. z o.o. w Ł. zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, tj. art. 154 § 1 k.p.a., jak i procesowego, w szczególności art. 6 -11 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Ł. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 148/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły.

W uzasadnieniu Sąd wywiódł, że skoro pismo strony z dnia [...] r. nie wyjaśniało żądania strony, to obowiązkiem organu było wyjaśnienie intencji strony.

W ocenie Sądu organ I instancji potraktował wniosek skarżącej Spółki jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. bez wyjaśnienia stanowiska strony oraz pouczenia o przesłankach określonych w tym przepisie, a także bez pouczenia o innych trybach wzruszania decyzji ostatecznych. Sąd nakazał wezwanie przez organ strony do sprecyzowania wniosku zawartego w pismach z dnia 12 lutego 2010 r. i 25 marca 2010 r., a następnie w zależności od zgłoszonych żądań, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia [...] r. nr [...] wezwał Centrum Edukacyjne "A" spółkę z o.o. w Ł. do sprecyzowania wniosku zawartego w pismach z dnia 12 lutego 2010 r. i 25 marca 2010 r. w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] r. strona skarżąca wskazała, że wniosek z dnia 12 lutego 2010 r. jest wnioskiem o dokonanie zmiany decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w zakresie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie wpisu przekształcenia szkoły Technikum Zawodowego dla Dorosłych – szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną. W ocenie strony w sprawie spełniona jest przesłanka warunkująca możliwość skutecznego domagania się zmiany decyzji ostatecznej, bowiem na mocy decyzji z dnia [...] r. strona nie nabyła prawa, bowiem odmówiono jej dokonania zmiany we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia. Odnośnie drugiej przesłanki strona wskazała, że niepubliczne Technikum Zawodowe dla Dorosłych kształcące w zawodzie technik mechanik, technik elektronik i technik ekonomista prowadzone przez skarżącą Spółkę nie zaprzestało prowadzenia działalności. Szkoła prowadzi nauczanie według nowego programu, a jej absolwenci traktowani są na równi z absolwentami szkół ponadgimnazjalnych przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną i dopuszczani do egzaminu maturalnego na równi ze świadectwami publicznych szkół ponadgimnazjalnych. Strona skarżąca wskazała, że pomimo przekształcenia prowadzi działalność edukacyjną według nowego programu nauczania, a brak przekształcenia może naruszać nabyte prawa słuchaczy. W piśmie podkreślono również, że przesłanką wydania poprzedniej decyzji odmownej był błędny pogląd organu o materialnoprawnym charakterze terminu na dokonanie zmiany, tymczasem z orzeczeń NSA sygn. akt I OSK 1328/08 oraz I OSK 1461/07 wynika, że termin ma charakter instrukcyjny, a jego przekroczenie upoważnia organ nadzoru kuratorskiego do zastosowania środków wynikających z ustawy o systemie oświaty, a nie odmowy dokonania wpisu w ewidencji.

Kolejnym pismem z dnia [...] r. organ administracji wezwał stronę do określenia na czym polega interes strony, a także jakie nabyte prawa może naruszać brak przekształcenia szkoły w terminie 7 dni.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] r. Centrum Edukacyjne "A" sp. z o.o. w Ł. wskazała, że słusznego interesu strony należy upatrywać w tym, że pomimo braku przekształcenia Strona prowadzi działalność edukacyjną swych słuchaczy według zasad obowiązujących szkoły ponadgimnazjalne. Szkoła jest szkołą nowego typu, nie tylko programowo, lecz i organizacyjnie, zaś jedynym brakiem w sprawie jest brak wpisu przekształcenia do ewidencji. Brak przekształcenia może naruszać nabyte prawa tych słuchaczy, którzy rozpoczęli kolejny rok szkolny oraz tych którzy ukończyli już swoją edukację i zdali egzamin maturalny.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 154 § 1 i art. 129 k.p.a. oraz art. 11b ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego odmówił dokonania zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] r. wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. w zakresie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych – szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 154 k.p.a. wskazał, że zgodnie z treścią art. 2c ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego z dniem 1 września 2004 r. organy prowadzące dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe dla dorosłych, miały możliwość przekształcenia ich w szkoły ponadgimnazjalne, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty oraz urzędu pracy, rady zatrudnienia odpowiednio powiatowych lub wojewódzkich. Zgodnie natomiast z art. 2b powołanej ustawy szkoła ponadpodstawowa która nie została przekształcona w szkołę ponadgimnazjalną winna zaprzestać naboru od 1 września 2006 r., a następnie po ukończeniu nauki przez słuchaczy przyjętych na pierwszy semestr przed 1 września 2006 r. ulec likwidacji. W dalszej kolejności osoba prowadząca szkołę winna wystąpić z wnioskiem w sprawie jej wykreślenia. Organ wskazał, że fakt funkcjonowania szkoły niezgodnie z obowiązującymi przepisami stwierdził również wizytator Kuratorium Oświaty w dniu 24 września 2004 r.

Odnosząc się do kwestii terminu, o którym mowa w art. 2c ust. 4 powołanej ustawy organ powołując się na wyrok NSA sygn. akt I OSK 1382/08 wskazał, że jeśli przyjąć, że ma on charakter instrukcyjny to przekształcenie szkoły i tak nie spełnia wymagań określonych w przepisie art. 2c ust. 4 ustawy, bowiem organ prowadzący szkołę powinien zasięgnąć opinii wskazanych instytucji. Tymczasem uchwała zgromadzenia wspólników z dnia 20 września 2005 r. została podjęta bez tych opinii

i wniosku w tym zakresie nie dałoby się uzupełnić. W ocenie organu nie zostały zatem spełnione wszystkie warunki wymagane do przekształcenia szkoły.

Prezydent Miasta wyjaśnił również, że nie jest w interesie społecznym funkcjonowanie szkoły według starego ustroju, w sytuacji gdy ustawodawca zakłada począwszy od 1 września 2013 r. wygaszanie typu szkoły – szkoła ponadgimnazjalna-technikum uzupełniające. A o przekształcenie w ten typ szkoły wnioskuje strona.

W odwołaniu z dnia [...] r. strona wniosła o zmianę powyższej decyzji poprzez zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] r. W ocenie strony organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do kwestii czy w sprawie za zmianą decyzji przemawia także słuszny interes strony, skupiając się jedynie na słusznym interesie społecznym. W ocenie strony kwestie te nie były przedmiotem rozważań organu I instancji. Strona podtrzymała argumentacje wyrażoną w piśmie z dnia [...] r. Dodatkowo wskazano, że świadectwa ukończenia technikum są traktowane na równi ze świadectwami publicznych szkół ponadgimnazjalnych, bowiem absolwenci szkoły są dopuszczani do egzaminu maturalnego na tych samych zasadach, jak absolwenci szkół ponadgimnazjalnych. Dowodem na to są Zarządzenia Ł. Kuratora Oświaty wydawane w latach 2005-2009 o powołaniu Przewodniczącego Państwowej Komisji Egzaminacyjnej w Zaocznym Technikum dla Dorosłych celem przeprowadzenia egzaminu dojrzałości. W ocenie strony skoro Ł. Komisja Okręgowa Egzaminacyjna dopuszcza do egzaminu maturalnego absolwentów szkoły to szkoła spełnia kryteria stawiane szkołom ponadgimnazjalnym.

W odwołaniu podkreślono, że organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe pod kątem ustalenia czy Zaoczne Technikum Zawodowe dla Dorosłych jest pod względem organizacyjno-programowym szkołą nowego typu- szkołą ponadgimnazjalną, w czym strona upatruje słusznego interesu w dokonaniu zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Tymczasem organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnych dowodów.

Skarżąca Spółka wskazała także, że organ błędnie zinterpretował art. 2 c ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego poprzez przyjęcie, że podmiot prywatny przekształcający szkołę zobowiązany jest do uzyskania opinii kuratora oświaty, urzędu pracy i rady zatrudnienia. Stoi to w sprzeczności z treścią art. 11 b ust 1 powołanej ustawy oraz art. 82 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, który określa wymogi jakie należy spełnić, aby wpisać szkołę niepubliczną do ewidencji.

W ocenie organu podmiot rejestrujący nową szkołę niepubliczną nie jest zobowiązany do przedstawienia jakiejkolwiek opinii a podmiot przekształcający jest zobowiązany. Zdaniem strony skoro brak jest przepisów regulujących procedurę dokonywania wpisów dotyczących przekształcenia szkoły na podstawie ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego należy uznać, że przepis art. 82 ustawy o systemie oświaty należy stosować odpowiednio. Z przepisu tego nie wynika , że brak opinii stanowi podstawę wydania decyzji odmownej. Nawet w przypadku przyjęcia, że organ może wydać decyzję odmowną to wydanie takiej decyzji winno być poprzedzone wezwaniem strony do uzupełnienia braków w tym zakresie w odpowiednim terminie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Ł. Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zgodność decyzji z dnia [...] r. Prezydenta Miasta Ł. w sprawie dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły była rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny i uznano, że decyzja ta nie naruszyła przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ odwoławczy podzielił pogląd Prezydenta Miasta Ł. dotyczący interpretacji przepisu art. 2c ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego. Stwierdził, że prowadzenie działalności edukacyjnej w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej - technikum uzupełniającego przez Zaoczne Technikum Zawodowe dla Dorosłych – wpisane do ewidencji szkół niepublicznych jako szkoła ponadpodstawowa, bez dokonania zmiany wpisu do ewidencji było działaniem nielegalnym, a ten kto działa nielegalnie nie może powoływać się na słuszny interes strony. W ocenie Kuratora naruszenie praw nabytych słuchaczy nie miało miejsca, ponieważ mieli oni możliwość dokończenia nauki.

Organ odwoławczy podzielił również pogląd organu I instancji dotyczący kwestii terminu wynikającego z treści przepisu art. 2c ustawy oraz wskazał, że nawet mimo przyjęcia, że ma on charakter instrukcyjny to i tak nie zostały spełnione pozostałe warunki umożliwiające dokonanie wpisu, bowiem strona nie przedstawiła opinii właściwych organów. Organ powołując się na treść art. 58 k.p.a. zaznaczył, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu na zgłoszenie wniosku w sprawie przekształcenia.

Kurator wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie można zastosować przesłanek wynikających z art. 154 k.p.a. tj. interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przekształcanie szkół ponadpodstawowych w ponadgimnazjalne wynika z reformy systemu szkolnego i przebiegało etapami, z których ostatni miał miejsce w 2005 r. Zdaniem organu, przekształcenie szkoły ponadpodstawowej w ponadgimnazjalną w 2005 r. po upływie 6 lat od terminu zakończenia reformy systemu szkolnego, nie leży w słusznym interesie społecznym i nie zasługuje na ochronę prawną. Po zakończeniu reformy szkoła starego typu – szkoła ponadpodstawowa nie powinna przyjmować nowych uczniów tym bardziej, że prawo tworzy możliwość zgłoszenia wpisu do ewidencji szkół niepublicznych szkoły nowego ustroju-szkoły ponadgimnazjalnej. Organ zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (...)z dniem 1 września 2013r. ustawodawca zakłada wygaszanie szkoły ponadgimnazjalnej-technikum uzupełniającego, a strona wnioskuje o przekształcenie szkoły właśnie w taki typ. Kurator zaznaczył, że MEN wielokrotnie podkreślało, że przekształcenie szkół starego typu w szkoły nowego typu nie narusza nabytych praw słuchaczy.

Odnosząc się do niezastosowania przez organ art. 77 § 1 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie dowodowe w zakresie zorganizowania egzaminu maturalnego przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Ł. w szkole skarżącej Spółki nie musiało być przeprowadzone, gdyż prowadzenie działalności w tym zakresie było niezgodne z treścią art. 9 ustawy o systemie oświaty. Bezspornym jest, że Komisja takie egzaminy w szkole przeprowadzała. Egzaminy Dojrzałości można było organizować w szkołach do sesji zimowej 2008/2009 na podstawie § 152 ust. 1 rozporządzenia MEN w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych.

W zakresie argumentu strony, iż szkoła cieszy się dobrą opinią wśród słuchaczy Kurator powołał się na informacje uzyskane z Komisji Egzaminacyjnej w Łodzi co do wyników egzaminu maturalnego w latach 2009 -2011 i stwierdził, że dane z ostatnich 3 lat wskazują na niską efektywność kształcenia zarówno ogólnego, jak i zawodowego.

W ocenie organu administracji nie nastąpiło również naruszenie art. 10 k.p.a., bowiem strona była informowana o prawie czynnego udziału w sprawie.

W skardze z dnia 20 kwietnia 2012 r. Centrum Edukacyjne "A" sp. z o.o. w Ł. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2c ust. 4 ustawy w związku z art. 11b ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego oraz art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że wymogi zawarte w tym przepisie dotyczące opinii kuratora oświaty, urzędu pracy i rady zatrudnienia obejmują także szkoły niepubliczne, w sytuacji gdy art. 11 b ust. 1 tejże ustawy dotyczący zakładania ponadgimnazjalnych szkół niepublicznych, jak również art. 82 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, regulujący wymogi związane z tworzeniem i wpisem do ewidencji szkół niepublicznych, nie nakładają na podmiot tworzący szkołę niepubliczną wymogu przedstawienia opinii, co przemawia za tym, że również na podmiocie przekwalifikowującym szkołę niepubliczną na ponadgimnazjalną nie powinien ciążyć taki obowiązek; art. 82 ust. 4 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w przypadku gdy wniosek, o którym mowa w art. 11 b ust. 2 ustawy z 8 stycznia 1999 r. - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego nie spełnia wymogów wskazanych w art. 2 c ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1999 r. Przepisy

wprowadzające reformę ustroju szkolnego, to winno to skutkować odmowną decyzją

w przedmiocie przekształcenia tej szkoły, w sytuacji gdy art. 82 ust. 4 pkt 1 ustawy o

systemie oświaty przewiduje, że decyzja o odmowie wpisu może zostać wydana po

uprzednim wezwaniu do uzupełnienia wniosku. Strona zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 154 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej

sprawie za zmianą ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. w sprawie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych - szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną nie przemawia słuszny interes strony, albowiem prowadzenie działalności edukacyjnej w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej – bez dokonania wpisu do ewidencji szkół niepublicznych, było działaniem nielegalnym, podczas gdy postępowanie administracyjne w zakresie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych - szkoły ponadpodstawowej w szkołę ponadgimnazjalną oraz w przedmiocie wykreślenia Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych z ewidencji szkół niepublicznych trwa nadal i nie uległo zakończeniu, stąd nie można przyjąć, aby prowadzenie działalności edukacyjnej przez skarżącego miało charakter nielegalny. Strona wskazała również na naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez organ administracji jakichkolwiek dowodów celem ustalenia, iż w chwili obecnej Zaoczne Technikum Zawodowe dla Dorosłych jest pod względem organizacyjno - programowym szkołą nowego typu - szkołą ponadgimnazjalną oraz art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym przez brak zawiadomienia skarżącego o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy uzupełnionymi przez Łódzkiego Kuratora Oświaty o dodatkowy materiał dowodowy, a tym samym do pozbawienia skarżącego możliwości wypowiedzenia się do tegoż materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę z dnia 22 maja 2012 r. Ł. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Centrum Edukacyjnego "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. nr 270 t.j.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Ł. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. naruszała przepisy prawa materialnego i procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozważając zasadność argumentów zawartych w skardze wskazać należy, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło trybu nadzwyczajnego w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 t.j.). Stosownie do powołanego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.

Z przepisu tego wywieść należy, że znajduje on zastosowanie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek:

1. decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej strony postępowania,

2. za uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 k.p.a. in fine. Istotne jest, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny, lub słuszny interes strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2008 r., VII SA/Wa 1647/07, Baza orzeczeń CBOIS, Lex nr 508426).

W ocenie Sądu nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż stanowisko Ł. Kuratora Oświaty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasługuje na aprobatę. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego w świetle obowiązujących przepisów prawa nie pozostawia wątpliwości, że za uchyleniem decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nie przemawiał interes społeczny ani słuszny interes strony. Podkreślić trzeba, iż słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a., należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, iż powoływane przez stronę okoliczności faktyczne winny wypełniać dyspozycje obowiązujących przepisów prawa, zaś wyłącznie subiektywne przekonanie strony nie może prowadzić do sprzecznej z obowiązującymi przepisami prawa oceny prawnej znajdującej odzwierciedlenie w wydanym rozstrzygnięciu.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd związany jest również treścią przepisu art. 153 p.p.s.a., zgodnie, z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Konkluzją (oceną co do zgodności z prawem) określonych spornych kwestii związany jest zarówno organ, którego rozstrzygnięcie zaskarżono, jak i sąd (każdy kolejny skład) orzekający w tej sprawie, w tym również Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku w tej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1299/10, Baza orzeczeń CBOIS). Jednocześnie podzielić należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w sprawie o sygnaturze akt FSK 207/04, według, którego w przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., ale wyraża w uzasadnieniu inną ocenę prawną niż sąd I instancji, to ocena ta jest wiążąca dla organów oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tak jak ocena, o której mowa w art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Przepisy wprowadzające ustawę p.p.s.a.

W tym miejscu wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt III SA/Łd 60/06, III SA/Łd 515/07, III SA/Łd 148/11), jak i Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie składu orzekającego obecnie, kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze akt I OSK 1382/08, w którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi III SA/Łd 515/07, którym z kolei oddalono skargę strony na decyzję z dnia [...] r. oraz decyzję Ł. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły. W wyroku WSA III SA/Łd 515/07 Sąd stwierdził, że termin wynikający z treści art. 2c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. nr 12 poz. 96 ze zm.) ma charakter materialnoprawny, czyli zgłoszenie wniosku o dokonanie przekształcenia po terminie nie wywołuje skutków prawnych. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną wyjaśnił w uzasadnieniu, że w jego ocenie termin ma charakter instrukcyjny, a jego przekroczenie upoważnia organ do zastosowania środków wynikających z ustawy o systemie oświaty, nie zaś do odmowy dokonania wpisu. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się również co do pozostałych warunków wynikających z art. 2c ust. 4 oraz art. 11 b ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego i wskazał, że do dokonania wpisu potrzebna jest opinia kuratora oświaty, urzędu pracy oaz właściwej rady zatrudnienia. Tymczasem strona dokonała przekształcenia nie zasięgając opinii żadnej z tych instytucji, w związku z czym przekształcenie nie wywołało skutków prawnych i brak było podstaw do wprowadzenia zmian.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze akt I OSK 1382/08 stanowił podstawę do składania kolejnych wniosków przez stronę, bowiem strona wywodzi, że skoro uznać, iż termin ma charakter instrukcyjny to nie ma przeszkód do dokonania wpisu do ewidencji. Strona również twierdzi, że nie ma podstaw do żądania przedstawienia opinii poszczególnych instytucji, bowiem obowiązek ten nie wynika z przepisów prawa.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygnaturze III SA/Łd 148/11 z dnia 13 maja 2011 r. Sąd nakazał organom administracji wyjaśnienie kwestii charakteru złożonego przez stronę w dniu 12 lutego 2010 r. wniosku – czy jest to nowy wniosek o dokonanie wpisu w ewidencji czy też jest to wniosek w trybie art. 154 k.p.a. W ocenie Sądu obecnie orzekającego, organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo (bowiem dwukrotnie, pismami z dnia 5 września 2011r. i 19 października 2011 r.) wezwał stronę do sprecyzowania złożonego wniosku. W odpowiedzi strona skarżąca wyjaśniła, że domaga się uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 kwietnia 2007 r. o odmowie dokonania zmian we wpisie do ewidencji w zakresie przekształcenia szkoły.

Analiza akt administracyjnych wskazuje, iż strona skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] r. powołuje się na te same okoliczności, w oparciu o które decyzja ta została wydana, a w między czasie nie miała miejsca zmiana obowiązujących w tej materii przepisów ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego z dnia 8 stycznia 1999 r. Nie jest natomiast dopuszczalne uchylenie decyzji w omawianym trybie wyłącznie z uwagi na subiektywne przekonanie strony, która nie przedstawiając żadnych nowych argumentów dąży do uzyskania odmiennego stanowiska organu w tym samym stanie faktycznym i prawnym, w którym to nie jest możliwe uzyskanie innej oceny prawnej niniejszej sprawy.

Zauważyć należy, że strona wybiórczo powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 1382/08 i przyjmuje, że termin o którym mowa w treści art. 2c ust. 4 wskazanej ustawy ma charakter instrukcyjny, więc jego przekroczenie nie stanowi podstawy odmowy dokonania zmiany wpisu w ewidencji. Co istotne, strona nie odwołuje się już do dalszej części rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których jasno wynika, że podmiot domagający się zmiany wpisu przekształcenia szkoły do ewidencji jest zobowiązany do spełnienia pozostałych warunków wynikających z przepisu art. 2c ust. 4 omawianej ustawy, czyli przedstawienia opinii kuratora oświaty, urzędu pracy oraz właściwej rady zatrudnienia, tymczasem Spółka takich opinii nie przedstawiła.

Sąd w pełni pogląd ten podziela i uznał, że strona miała obowiązek przedstawienia przedmiotowych opinii. W myśl bowiem ust. 4 art. 2c ustawy Przepisy wprowadzające (...) z dniem 1 września 2004 r. organy prowadzące dotychczasowe technika oraz licea na podbudowie programowej szkoły zasadniczej oraz dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe dla dorosłych – przekształcą je w typy szkół ponadgimnazjalnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a-f ustawy o systemie oświaty, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty oraz urzędu pracy i rady zatrudnienia odpowiednio powiatowych lub wojewódzkich.

Podkreślić należy, że zmiana decyzji ostatecznej musi być zgodna z obowiązującymi przepisami i nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a. należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2007 r., II OSK 1406/06, Lex nr 427601). Tymczasem do swojego wniosku z dnia 12 lutego 2010 r. strona nie załączyła tych opinii.

Nie jest również zasadne stanowisko strony, że wobec jej wniosku o zmianę decyzji ostatecznej organ administracji powinien był ją wezwać do przedłożenia omawianych opinii w trybie przepisu art. 82 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 t.j.). Rozpoznawana sprawa dotyczy trybu nadzwyczajnego, więc skoro strona wnioskuje o dokonanie zmiany decyzji ostatecznej to powinna spełnić wszystkie warunki wynikające z ustawy, jak również wskazane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1382/08. Organ administracji nie rozpatrywał bowiem pierwszego wniosku w sprawie. Nawet gdyby uznać, że za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia słuszny interes strony to, zdaniem Sądu, muszą być spełnione przesłanki wynikające z przepisów ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego oraz ustawy o systemie oświaty. Na marginesie już tylko wyjaśnić należy, że organ ponownie rozpoznając sprawę wzywał dwukrotnie stronę do sprecyzowania wniosku, a strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, więc mogła uzupełnić wniosek o wskazywane opinie.

Zdaniem Sądu nie jest również trafny argument naruszenia przez organ odwoławczy treści art. 82 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, które wskazują wymogi związane z tworzeniem i wpisem do ewidencji szkół niepublicznych. Czym innym jest bowiem przekształcenie szkoły w nową, a czym innym złożenie wniosku o wpis nowej szkoły. Skoro treść ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego zakładała przekształcanie zarówno szkół publicznych i niepublicznych, to nie ma podstaw do przyjęcia tezy, że przy przekształcaniu szkoły niepublicznej nie należy stosować przepisu 2c, w sytuacji, gdy reformie poddane zostały oba typy szkół.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, że na uwzględnienie nie zasługują pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji procedury administracyjnej tj. art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych strona była informowana o podejmowanych czynnościach (pismo z dnia 5 marca 2012 r., notatka służbowa z dnia 9 marca 2012 r., z której wynika, że pracownik pełnomocnika Spółki został poinformowany o planowanym uzupełnieniu materiału dowodowego o dane wyników dotyczących egzaminu maturalnego i które będą dostępne w organie od 12 marca 2012 r.). W ocenie Sądu w zaistniałym stanie faktycznym nie naruszono również przepisu art. 77 k.p.a., bowiem organ, w sytuacji niespełnienia przez stronę wymogów wynikających z ustawy, nie był zobligowany do przeprowadzania dodatkowych czynności.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.

D.T.