Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 897/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 134, art. 145 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 2, pkt 11, pkt. 12, art. 3 pkt 2a, art. 5 ust. 4-4b, art. 9. ust. 1, ust.2, ust. 3-4a, art. 10 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 1, pkt 16
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia 17 maja 2018 roku J. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną - syna K. J..

Decyzją z dnia 23 maja 2018 roku, nr [...] Wójt Gminy C., na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), art. la, art. 2, art. 9, art. 10, art. 12, art. 15, art. 25, ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 489 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach w sprawach o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. 2017, poz. 1467) oraz Zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy C. z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie upoważnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania działań wynikających z ustawy z dnia 7 września 2007 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Po rozpatrzeniu wniosku Nr [...] złożonego dnia 2018-05-17, odmówił J. J. prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną, do ukończenia 18 roku życia, wnioskowanego dla syna: K. J..

W uzasadnieniu organ wskazał, że wprawdzie wnioskodawczyni posiada przyznane alimenty dla syna K. [...] zł miesięcznie, a egzekucja alimentów w sprawie jest bezskuteczna, ale nie zostały spełnione przesłanki określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów do przyznania przedmiotowego świadczenia – nie spełniono kryterium dochodowego o jakim mowa w art. 9 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł.

W roku 2016 roku wnioskodawczyni osiągnęła dochody nieopodatkowane w łącznej kwocie [...]zł, na które składają się: dochód z tytułu ulgi rodzinnej w wysokości [...] zł oraz dochód z tytułu stypendium szkolnego: [...] zł. Miesięczna kwota dochodów nieopodatkowanych wyniosła [...] zł ([...] zł : 12 miesięcy). Ponadto w roku bazowym tj. w 2016 roku wnioskodawczyni osiągnęła dochody opodatkowane: [...] zł, z tytułu umów zlecenia: w firmie: "F. " S. B. ([...] zł), w firmie S. K. G. ([...] zł), C. A. G. ([...] zl), ale ponieważ zatrudnienia te ustały, dochód z ich tytułu stanowi dochód utracony i nie podlegają one uwzględnieniu. Po roku bazowym, w okresie od 20 lutego 2017 r. do 27 sierpnia 2017 r, wnioskodawczyni była zatrudniona w firmie P.H.U. X., z uwagi na fakt, iż zatrudnienie to ustało, nie uwzględniono dochodu z tytułu w weryfikacji jej dochodów. Następnie wnioskodawczyni uzyskała prawo do pobierania zasiłku macierzyńskiego na okres od [...] sierpnia 2017 roku do [...] sierpnia 2018 roku, który należało uwzględnić weryfikując spełnienie kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczeń rodzinnych. Dochód z tego tytułu za pierwszy miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. za miesiąc wrzesień 2017 roku wyniósł [...] zł netto. W efekcie ustalono, że miesięczny dochód wnioskodawczyni (z roku bazowego, po uwzględnieniu dotychczasowych uzysków i strat dochodów) wynosi: [...] zł (miesięczny dochód nieopodatkowany [...] zł + miesięczny dochód uzyskany z tytułu zasiłku macierzyńskiego po utracie zatrudnienia [...] zł).

Weryfikacji poddano także dochody męża B. J., który w roku bazowym 2016 roku podjął zatrudnienie w Jednostce Wojskowej od dnia [...] listopada 2016 roku i uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł (dochód brutto [...] zł pomniejszony o składki zdrowotne [...] zł), który podzielono przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany (XI, XII 2016 roku). W rezultacie dochód miesięczny męża wnioskodawczyni ustalono na kwotę [...]zł. W efekcie organ I instancji przyjął, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni wyniósł [...] zł (miesięczny dochód wnioskodawczyni [...] zł + miesięczny dochód męża wnioskodawczyni [...] zł.), co w przeliczeniu na osobę w rodzinie (4osoby w rodzinie) wyniosło [...] zł. Tym samym miesięczny dochód przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego tj. 725,00 zł przez co odmówiono prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna K. .

W odwołaniu J. J. zakwestionowała sposób obliczenia dochodu rodziny i podniosła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. Odwołująca wskazała, że obecnie nie mieszka z mężem i jest w trakcie rozwodu, a mąż ma zasądzone alimenty, których nie płaci.

Decyzją z dnia 14 czerwca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pk1 kpa oraz art. 2 pkt 2, 4, 5, 5a, 12, 15a, 17 lit.c), 18 lit. f), art. 9 ust. 1 - 4b, art. 10 ust 3 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2018r. poz. 554 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz.U. z 2017r. poz. 1952 ze zm.), Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy uwzględnił, że zgodnie z wyrokiem sądowym z dnia 30 kwietnia 2009r. nałożony został obowiązek płacenia przez H. K. alimentów na rzecz syna K. J. w kwocie po [...] zł miesięcznie. Wysokość alimentów została następnie wyrokiem sądowym z dnia 6 lipca 2016r. zwiększona do kwoty [...]zł miesięcznie. Egzekucja alimentów należnych od H. K. okazała się bezskuteczna co potwierdził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. w zaświadczeniu z dnia 17 maja 2018 roku. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło sposób wyliczenia dochodów rodziny oraz stanowisko organu I instancji co do tego, że w składzie rodziny należało uwzględnić B. J., który jest nadal mężem J. J. i ojcem jej syna W. J.. Organ odwoławczy ustalając dochód rodziny w roku bazowym 2016 podzielił wyliczenia dokonane przez organ I instancji. Organ powielił okoliczności niesporne, że wnioskująca osiągnęła dochody nieopodatkowane w łącznej kwocie [...]zł (ulga rodzinna [...] zł, stypendium szkolne [...] zł), co spowodowało, że miesięczna kwota dochodów nieopodatkowanych wyniosła [...] zł ([...] zł/12 miesięcy). Ponadto organ uwzględnił, że wnioskodawczyni osiągnęła dochody opodatkowane z tytułu umów zlecenia w firmie "F" S. B., w firmie S. K. G. , C. A. G. , oraz po roku bazowym zatrudniona była w firmie P.H.U. X., ale te zatrudnienia nie były kontynuowane w związku z tym stanowiły dochód utracony, którego nie uwzględnia się przy obliczaniu dochodu rodziny. J. J. uzyskała ponadto prawo do zasiłku macierzyńskiego (od [...] sierpnia 2017 roku do [...] sierpnia 2018 roku). Dochód z tego tytułu za pierwszy miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. za m-c wrzesień 2017 roku wyniósł [...] zł i został uwzględniony przy obliczaniu dochodu rodziny. Ustalając dochód rodziny w roku bazowym 2016 organ odwoławczy uwzględnił również dochód męża wnioskującej - B. J., który podjął zatrudnienie w Jednostce Wojskowej od [...] listopada 2016 roku i uzyskał z tego tytułu dochód w 2016 r. w wysokości [...] zł, a zatem miesięczna kwota dochodu męża wnioskującej wyniosła [...] zł. Biorąc pod uwagę, że miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł ([...] zł+[...] zł + [...] zł). Ustalony w przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód w wysokości [...] zł ([...] zł/4 osoby). przekroczył kwotę 725,00zł, co spowodowało, że odmówiono wnioskodawczyni prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna K. J.. J. J. nie była bowiem uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna K. J., w okresie świadczeniowym 2017/2018.

Pismem z dnia 5 września 2018 roku J. J. złożyła skargę na powyższą decyzję Kolegium, uzupełniając ją następnie 26 września 2018r. W skardze zarzuciła, że niezrozumiałym dla niej jest uwzględnianie w składzie rodziny męża i jego dochodów w sytuacji, gdy nie żyją razem i są w trakcie rozwodu. Wyjaśniła, że mąż ma zasądzone alimenty na syna W. , w kwocie [...]zł, na poczet, których komornik potrąca około [...] zł. Podniosła również, że organ niewłaściwie ustalił dochody jej męża za 2016 rok, ponieważ dochody uzyskiwał przez 5 miesięcy, a nie jak wskazał organ przez 2 miesiące. Wyjaśniła, że mąż od [...] stycznia 2016r. do [...] maja 2016r. pełnił służbę przygotowawczą w Jednostce Wojskowej [...], a od [...] listopada 2016r. do [...] grudnia 2016r. był na kontrakcie w tej Jednostce Wojskowej. Dodała, że związek małżeński z B. J. zawarła [...] października 2016r., dlatego też w jej ocenie dochody uzyskane ze służby przygotowawczej nie powinny być brane pod uwagę. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Ustanowiony dla skarżącej profesjonalny pełnomocnik z urzędu pismem procesowym z dnia 27.05.2019 r. podtrzymał zarzuty skargi i wniósł o uchylenie w całości decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tym samym nie jest możliwe rozstrzygnięcie o uprawnieniach stron postępowania administracyjnego w oparciu o zasady słuszności, czy względy wynikające z zasad współżycia społecznego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracji.

Z kolei stosownie do art. 134 ustawy p.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium.

Istota sporu w sprawie niniejszej koncentruje się na kwestii wliczenia do dochodu rodziny obejmującego również dochody męża skarżącej. Zdaniem skarżącej, z uwagi na jej trudną sytuację, powinna mieć przyznane prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna. Odnosząc się do tak zarysowanej istoty sporu, wskazać na wstępie należy, że bezsprzecznie przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest uzależnione od dochodu rodziny i jej składu.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r. poz. 554 ze zm.) - dalej ustawa. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 11 ustawy, osobą uprawnioną do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Bezskuteczność egzekucji, według art. 2 pkt 2 ustawy oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. W myśl art. 9. ust. 1 i 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności — bezterminowo, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Ustawa z dnia 07 września 2007 r. nie definiuje natomiast pojęcia dochodu rodziny, odsyłając w tej kwestii, na podstawie art. 2 pkt 5, do ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. I tak dochód rodziny, w rozumieniu przepisów omawianej ustawy, oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2), zaś w art. 3 pkt 2a ustawy, że dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Natomiast dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy (w niniejszej sprawie rok 2016), z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a (art. 2 pkt 5a ustawy). Według art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. DZ.U. z 2015r., poz. 114 ze zm.) dochód oznacza po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych- enumeratywnie wymienione. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu, które określone został w art. 9 ustawy. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (art. 9 ust 3 ustawy). Stosownie do art. 9 ust. 4 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 4a ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W myśl art. 10 ust 3 ustawy przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dochodu rodziny nie wlicza się kwot otrzymanych świadczeń z tego funduszu. Zgodnie z art. 2 pkt. 12 ustawy rodzina oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 oraz z 2018 r. poz. 107 i 138) albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092), a także osobę uprawnioną; do rodziny nie zalicza się: dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz. Ustawowej definicji pojęcia "rodziny" nie należy rozumieć tak, iż posłużenie się w tej definicji zwrotem "odpowiednio" uprawnia do analizy faktycznego składu rodziny w kontekście osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe - jak wywodzi skarżąca. Ustawodawca definiując pojęcie "rodziny" uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. Przedstawione stanowisko nie budzi zastrzeżeń i znajduje potwierdzenie w wypracowanej linii orzeczniczej (por: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 66/13? wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 407/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 306/14; wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 228/14, dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez znaczenia dla ustalenia, czy określona osoba wchodzi w skład rodziny w rozumieniu przytoczonych przepisów jest fakt wspólnego gospodarowania czy też wspólnego zamieszkiwania. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w ogóle nie przewidują możliwości badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny, np. wspólnego gospodarowania (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 150/05, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1128/09). Podkreślić należy, że małżonkowie, zgodnie z legalną definicją zawartą w ustawie, aż do chwili ustania małżeństwa zawsze będą stanowili rodzinę. W tym względzie pod pojęciem rodziny należy rozumieć rodzinę w sensie prawnym, co oznacza, że dopóki pomiędzy małżonkami nie zostanie prawomocnie orzeczony rozwód, pozostają oni w dalszym ciągu rodziną, nawet jeżeli wspólnie nie zamieszkują (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 133/18). Oznacza to obowiązek uwzględnienia osób wchodzących w skład rodziny bez badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny (wspólnego gospodarowania). Skoro bowiem małżonkowie (a więc osoby pozostające w związku małżeńskim) nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, stanowią rodzinę ustalając dochód rodziny, należy uwzględnić również dochód małżonka niezamieszkującego wspólnie z żoną i dziećmi i niepozostającego z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 roku, sygn. akt I OSK 752/16); "nawet ewentualne pozostawanie z małżonkiem w "nieformalnej separacji" nie pozwala wyłączyć takiego małżonka z grona członków "rodziny" wnioskodawcy w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy z 2003 r. o świadczeniach rodzinnych" (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1155/17).

W ocenie skarżącej nie ma przesłanek, aby uzależnić przyznanie jej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dochodu jej męża. Zdaniem Sądu, z uwagi na brzmienie przywołanych wyżej przepisów, z takim stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. Jednoznaczne zdefiniowanie w słowniczku ustawowym pojęcia "rodzina" uwzględnia jej status prawny, a nie stan faktyczny. Odnosząc się do zarzutu skargi należy podkreślić, że mając na uwadze jasno sformułowaną definicję "rodziny", organy rozpoznając sprawę z wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego zasadnie przyjęły, iż rodzinę strony tworzą cztery osoby - skarżąca, jej dwaj synowie oraz mąż skarżącej. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organom administracji żadnej możliwości działania w granicach uznania administracyjnego, a skoro tak, ustalając, iż małżonek skarżącej jest w świetle ustawy członkiem rodziny, obowiązany był doliczyć dochód tego małżonka do dochodu rodziny skarżącej. Organy orzekające w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie mają swobody w wyborze metody czy sposobu wyliczenia wysokości dochodu rodziny, ale mają obowiązek stosować obowiązujące przepisy prawa. W zaskarżonej decyzji został szczegółowo przedstawiony sposób wyliczenia dochodu rodziny przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. Należy podkreślić, że dokonane przez organy orzekające w sprawie wyliczenia są jasne i klarowne i nie wymagają dodatkowych objaśnień. Nie ma wątpliwości, że mąż skarżącej, w dacie złożenia przez stronę wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, w świetle przepisów ustawy, był członkiem rodziny wnioskodawczymi, a więc uzyskiwany przez niego dochód składał się na dochód rodziny. Stan relacji faktycznych między małżonkami nie miał wpływu na uprawnienia do świadczeń rodzinnych. W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy nie miała znaczenia podnoszona przez skarżącą okoliczność, że pozostaje z mężem w trakcie rozwodu.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w dalszej kolejności była zasadność odmowy ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną do ukończenia 18 roku życia tj. na syna wnioskodawczyni K. J.. Wniosek o przyznanie świadczenia J. J. złożyła do organu I instancji w dniu 17 maja 2018 r., wskazując, że członkami rodziny są oprócz niej dzieci: K. J. oraz W. J. a także mąż B. J.. Jedyną przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia było przekroczenie przez czteroosobową rodzinę strony kryterium dochodowego warunkującego możliwość przyznania tego zasiłku.

W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie uznały, że dochodem na podstawie, którego należało ocenić prawo skarżącej do wnioskowanego świadczenia był dochód za rok 2016 oraz prawidłowo ustaliły przeciętny miesięczny dochód J. J., osiągnięty w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. W roku 2016 r. wnioskodawczyni osiągnęła dochody nieopodatkowane w łącznej kwocie [...]zł, na które składają się: dochód z tytułu ulgi rodzinnej w wysokości [...] zł oraz dochód z tytułu stypendium szkolnego: [...] zł). Miesięczna kwota dochodów nieopodatkowanych wynosi: [...] zł ([...] zł : 12 miesięcy). Ponadto w roku bazowym tj. w 2016r. wnioskodawczyni osiągnęła dochody opodatkowane: [...] zł, z tytułu umów zlecenia: w firmie: "F." S. B. ([...] zł), w firmie S. K. G. ([...] zł), C., A. G. ([...] zł), ale ponieważ zatrudnienia te ustały, dochody z ich tytułu stanowiły dochód utracony i nie podlegały uwzględnieniu. Po roku bazowym, w okresie od [...] lutego 2017 roku do [...] sierpnia 2017 roku wnioskodawczyni była zatrudniona w firmie P.H.U. X., ale z uwagi na ustanie zatrudnienia nie uwzględniono jej dochodu z tego tytułu. Jednak wnioskodawczyni uzyskała prawo do pobierania zasiłku macierzyńskiego na okres od [...] sierpnia 2017 roku do [...] sierpnia 2018 roku, który należało uwzględnić w wysokości [...] zł weryfikując spełnienie kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczeń rodzinnych. W efekcie ustalono, że miesięczny dochód wnioskodawczyni (z roku bazowego, po uwzględnieniu dotychczasowych uzysków i strat dochodów) wynosi: [...] zł (miesięczny dochód nieopodatkowany [...] zł + miesięczny dochód uzyskany z tytułu zasiłku macierzyńskiego, uzyskanego po utracie zatrudnienia [...] zł).

W rozpoznawanej sprawie organ natomiast błędnie przyjął, iż dochód B. J. w kwocie [...]zł uzyskiwany był z jednego stosunku pracy w okresie od listopada 2016 roku do grudnia 2016 roku. Z akt sprawy i ustaleń organu odwoławczego wynika bowiem, że B. J. w okresie od [...] stycznia 2016 roku do [...] kwietnia 2016 roku pełnił służbę przygotowawczą w Jednostce Wojskowej [...], a dnia [...] listopada 2016 roku zawarł kontrakt w tej jednostce na czas określony tj. do dnia [...] listopada 2018 roku. Wobec tego ustalając jego dochody należało pominąć dochody uzyskane w okresie pełnienia służby przygotowawczej, ponieważ zostały utracone. Z informacji PIT-11 o dochodzie oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2016 roku wynika, że z Wojskowego Oddziału Gospodarczego [...] - będącego Płatnikiem dla Jednostki Wojskowej w [...], mąż skarżącej uzyskał przychód w kwocie [...]zł. Natomiast z zaświadczenia Wojskowego Oddziału Gospodarczego w [...] z dnia 24 września 2018 roku dołączonego do skargi, tak jak z zaświadczenia Wojskowego Oddziału Gospodarczego w [...] z dnia 10 października 2017 roku dołączonego do akt administracyjnych (k.[...]) wynika, że B. J. w okresie pełnienia służby przygotowawczej osiągnął przychód w kwocie [...]zł. Jak trafnie stwierdziło w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze B. J. w 2016 roku z tytułu kontraktu uzyskał dochód w kwocie [...]zł netto (dochód w kwocie [...]zł pomniejszony o podatek dochodowy w kwocie [...]zł i składki zdrowotne w kwocie [...]zł). Dochód ten należało podzielić przez liczbę miesięcy, w których był uzyskiwany tj. przez 2 miesiące uzyskując dochód miesięczny w kwocie [...]zł. W rezultacie dochody uzyskane przez skarżącą kształtują się na poziomie kwoty [...]zł netto miesięcznie i połączone dochody skarżącej i jej męża miesięcznie wynoszą więc [...] zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie [...] zł ([...]zł: 4 os.). W ten sposób ustalony dochód przeciętny rodziny nadal przewyższa kwotę kryterium dochodowego w wysokości 725 zł uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Mimo, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji błędnie obliczył dochody męża wnioskodawczyni B. J., nie miało to jednak wpływu na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż rodzina strony nadal nie spełniła kryterium dochodowego po prawidłowym wyliczeniu kryterium dochodowego. Jednocześnie należy zauważyć, że prawidłowe wyliczenie dochodu na osobę w rodzinie nie zmienia sytuacji prawnej skarżącej J. J..

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły, że rodzina skarżącej składa się z czterech osób (skarżącej, dwojga dzieci oraz męża), a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.