Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 308/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 9 ust. 4 i 10;
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi E.N. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 31 lipca 2020 r. nr (...) w przedmiocie płatności ekologicznej na rok 2019 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na rzecz E.N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: "Dyrektor") decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: "Kierownik") z [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania E.N. płatności ekologicznej na rok 2019.

Organ ustalił, że 7 maja 2019 r. wpłynął, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, wniosek E.N. o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowym wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), do której zadeklarowała działki rolne w ramach pakietu 1 uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 32,82 ha, pakietu 2 uprawy warzywne w okresie konwersji do powierzchni 7,86 ha, pakietu 5 uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha oraz pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha. Wraz z formularzem wniosku producentka rolna złożyła załączniki graficzne, na których wyrysowała położenie działek rolnych.

W dniu 14 maja do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wpłynęła zmiana do wniosku E.N. o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowej zmianie do wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w ramach pakietu 1 uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 34,41 ha, pakietu 2 uprawy warzywne w okresie konwersji do powierzchni 7,86 ha, pakietu 5 uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha oraz pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha.

Następnie w dniu 22 maja 2019 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wpłynęła kolejna - druga zmiana do wniosku E.N. o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowej zmianie do wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w ramach poszczególnych pakietów do tych samych powierzchni co w poprzedniej zmianie, ale deklarowane w nich były inne działki rolne.

Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik decyzją z dnia [...]. przyznał E.N. płatność ekologiczną na rok 2019 w łącznej wysokości 51.085,96 zł (w ramach pakietów: 1 – uprawy rolnicze w okresie konwersji, 2 – uprawy warzywne w okresie konwersji i 5 – uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji), w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2019 w wysokości 1 300,00 zł, oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym podjętym w dniu 15 marca 2018 r. na powierzchnię równą 19,15 ha i obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym podjętym w dniu 15 marca 2019 r. na powierzchnię równą 21,83 ha. Organ I instancji odmówił nadto przyznania płatności do działek rolnych zadeklarowanych w ramach pakietu 6 – trwałe użytki zielone w okresie konwersji.

W odwołaniu od decyzji Kierownika E.N. zarzuciła, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez dowolną interpretację przepisów odnośnie przyznawania płatności ekologicznej w ramach pakietu 6. Strona wskazała, że organ I instancji przywołał błędną treści § 9 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Rozpatrując odwołanie Dyrektor wskazał przepisy, które mają zastosowanie w sprawie, tj. ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 217 ze zm.), dalej "ustawa PROW", rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1784, ze zm.), dalej: "rozporządzenie" oraz przepisy unijne.

W szczególności organ odwoławczy podkreślił, że w myśl § 9 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym.

Wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem nr 5 zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji i pakietu 12 trwałe użytki zielone po okresie konwersji to m. nin. konie (Equus caballus).

W przedmiotowej sprawie E.N. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej w ramach pakietów 1, 2, 5 oraz 6.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach pakietu 1 – uprawy rolnicze w okresie konwersji, wynosiła 33,03 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w ramach ww. wariantu wynosiła 32,93 ha. Została ona ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 Rozporządzenia Nr 1306/2013. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit b Rozporządzenia Nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stawka płatności do 1 ha w ramach pakietu 1 uprawy rolnicze w okresie konwersji określona została określona w rozporządzeniu ekologicznym i wynosi 1 137,00 zł.

Dyrektor podkreślił, że kwota płatności ekologicznej w ramach ww. pakietu po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, została prawidłowo ustalona przez organ I instancji na kwotę w wysokości 38 486,04 zł.

Powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach pakietu 2 – uprawy warzywne w okresie konwersji, wynosiła 7,77 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w ramach ww. wariantu wynosiła 7,75 ha. Powierzchnia ta została ustalona również w oparciu o system informacji geograficznej. Z uwagi na brak pisemnej umowy dzierżawy na działkę ewidencyjną o numerze 111/2 (obręb B., gm. K., pow. w., woj. ś.) wyłączono z płatności znajdującą się na niej działkę rolną M1. Stawka płatności do 1 ha w ramach pakietu 2. uprawy warzywne w okresie konwersji określona została określona w rozporządzeniu ekologicznym i wynosi 1 557,00 zł. Organ odwoławczy podniósł, że kwota płatności ekologicznej w ramach ww. wariantu po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, została prawidłowo ustalona przez organ I instancji na kwotę w wysokości 12.312,60 zł.

Powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach pakietu 5 – uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji wynosiła 0,30 ha i tyle samo wynosiła powierzchnia stwierdzona. Stawka płatności do 1 ha w ramach pakietu 5 określona została określona w rozporządzeniu ekologicznym i wynosi 926,00 zł. Zdaniem Dyrektora kwota płatności ekologicznej w ramach tego pakietu, po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, została prawidłowo ustalona przez organ I instancji na kwotę w wysokości 287,32 zł.

Nadto organ odwoławczy podniósł, że w związku z § 16 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, rolnikowi, który spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej, może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego. Mając na uwadze powyższe oraz w związku ze stwierdzoną powierzchnią gospodarstwa, na której jest realizowane zobowiązanie ekologiczne, kwota kosztów transakcyjnych została prawidłowo ustalona przez organ I instancji na kwotę w wysokości 1 300, zł.

Dyrektor wskazał, że Kierownik prawidłowo również ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym podjętym w dniu 15 marca 2018 r. na powierzchnię równą 19,15 ha i obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym podjętym w dniu 15 marca 2019 r. na powierzchnię równą 21,83 ha.

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowiła odmowa przyznania E.N. przez organ I instancji płatności ekologicznej w ramach pakietu 6 – trwałe użytki zielone w okresie konwersji.

Powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach pakietu 6 wynosiła 3,24 ha i tyle samo wynosiła powierzchnia stwierdzona.

Dyrektor wskazał, że zgodnie z przepisami rozporządzenia ekologicznego warunek posiadania zwierząt jest spełniony dla pakietu 6 Trwałe użytki zielone w okresie konwersji, jeżeli liczba zwierząt, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej - dotyczy rolnika, który podjął jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne przed dniem 15 marca 2019 r. lub po dniu 14 marca 2019 r. a okres realizacji tego zobowiązania obejmuje co najmniej jeden rok okresu realizacji jakiegokolwiek zobowiązania ekologicznego podjętego przez tego rolnika przed dniem 15 marca 2019 r. lub po dniu 14 marca 2019 r. a okres realizacji tego zobowiązania obejmuje co najmniej jeden rok okresu realizacji jakiegokolwiek zobowiązania ekologicznego podjętego przed dniem 15 marca 2019 r., w tym również w przypadku przejęcia przez tego rolnika zobowiązania ekologicznego podjętego innego rolnika przejął zobowiązanie ekologiczne podjęte przez innego rolnika przed dniem 15 marca 2019 r. lub po dniu 14 marca 2019 r. a okres realizacji tego zobowiązania obejmuje co najmniej jeden rok okresu realizacji jakiegokolwiek zobowiązania ekologicznego podjętego przez tego innego rolnika przed dniem 15 marca 2019 r. lub po dniu 14 marca 2019 r. a okres realizacji tego zobowiązania obejmuje co najmniej jeden rok okresu realizacji jakiegokolwiek zobowiązania ekologicznego podjętego przed dniem 15 marca 2019 r., jeżeli w roku przejęcia zobowiązania ekologicznego innego rolnika nie realizuje innego zobowiązania ekologicznego, 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej - dotyczy rolników innych niż ww. wymienieni.

Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, że strona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 zadeklarowała powierzchnię użytków rolnych 20,43 ha. Warunkiem przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietów 6 i 12 jest posiadanie przez rolnika lub jego małżonka lub przez grupę rolników, zwierząt gospodarskich, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP (w przypadku rolników którzy realizują zobowiązanie ekologiczne podjęte przed 15 marca 2019 r.) lub co najmniej 0,5 DJP (w przypadku rolników którzy podejmą zobowiązanie ekologiczne po dniu 15 marca 2019 r.) na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych w gospodarstwie (zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, nie tylko do płatności ekologicznej ale także do płatności JPO lub rolno-środowiskowo-klimatycznej). Wynika to z § 9 ust. 4 rozporządzenia.

Warunek posiadania przez rolnika lub jego małżonka zwierząt gospodarskich jest weryfikowany w oparciu:

- bazę IRZ (w przypadku posiadania bydła, kóz, owiec lub świń), lub

- na podstawie zaświadczenia o koniach wydane przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych (w przypadku posiadania koni), lub

- na podstawie liczby zwierząt wymienionych w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym (w przypadku zwierząt nieoznakowanych).

Z zaświadczenia wydanego przez S. Związek Hodowców Koni wynika, że E.N. posiadała trzy konie o numerach ewidencyjnych 616999550041419 (okres posiadania konia: 20 maja 2019 r. - 16 października 2019r., urodzony w dniu 15 maja 2019 r.), 616006570081617 (okres posiadania konia: 30 października 2018 r. - 18 maja 2019 r., urodzony w dniu 27 maja 2017 r.), 616008550017813 (okres posiadania konia: 26 lutego 2019 r. — 16 października 2019 r., urodzony w dniu 14 kwietnia 2013 r.).

Dyrektor wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia współczynnik przeliczania zwierząt na DJP na potrzeby spełniania warunku posiadania zwierząt i przyznawania płatności ekologicznej w ramach pakietu 6 Trwałe użytki zielone w okresie konwersji w przypadku koni wynosi: ogiery, klacze, wałachy -1,2 DJP; źrebaki powyżej 2 lat - 1 DJP; źrebaki powyżej 1 roku do 2 lat - 0,8 DJP; źrebaki powyżej 6 miesięcy do 1 roku - 0,5 DJP; źrebięta do 6 miesięcy - 0,3 DJP.

Biorąc powyższe pod uwagę, w tym treść § 9 ust. 9 rozporządzenia, DJP w przypadku konia o numerze ewidencyjnym 616999550041419 (koń urodzony w dniu 15 maja 2019 r.) wynosi 0,201 DJP (koń był posiadany przez stronę w okresie 20 maja 2019 r. - 30 września 2019 r. - tj. część okresu wskazanego w rozporządzeniu). W przypadku konia o nr 616006570081617 (koń urodzony w dniu 27 maja 2017 r.) DJP wynosi 0,260 (100% okresu wskazanego w § 9 ust. 9 rozporządzenia). W przypadku konia o nr 616008550017813 (koń urodzony w dniu 14 kwietnia 2013 r.) - posiadanie konia w okresie 26 lutego 2019 r. - 16 października 2019 r., czyli w całego okresu wskazanego w rozporządzeniu, a więc DJP wynosi 1,200 (tj. 1,2 DJP Ogiery, klacze, wałachy).

Łącznie DJP dla ww. zwierząt wynosi 1,661 DJP.

Powierzchnia wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 wynosi 20,43 ha, a więc wskaźnik DJP wynosi 0,0813 DJP.

Organ wyjaśnił, że rozpatrując okres posiadania zwierząt należy wziąć pod uwagę, że E.N. podjęła zobowiązanie ekologiczne 15 marca 2018 r., a więc musi spełnić 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019.

Zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 640/2014 pomoc może zostać przyznana do powierzchni stwierdzonej, tj. 3,24 ha, jednak warunkiem koniecznym do przyznania płatności w ramach pakietu 6. trwałe użytki zielone w okresie konwersji jest również posiadanie zwierząt, jeżeli liczba zwierząt, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019, tj. 20,43 ha.

Tym samym strona nie spełnia warunku kwalifikowalności do przyznania płatności w ramach pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji.

Na powyższą decyzję E.N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Podniosła, że Dyrektor powołuje się na zmieniony przepis § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego. Wskazała, że organ nie określa w jaki sposób, zweryfikował wszystkie trwałe użytki zielone występujące w gospodarstwie. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy zmienia rozporządzenie na niekorzyść rolnika.

Podkreśliła, że zobowiązanie ekologiczne, w myśl rozporządzenia ekologicznego, obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub wariantu. Zatem z powyższego wynika, że wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej objęte są tylko grunty deklarowane przez rolnika, do przyznania płatności ekologicznej, a nie grunty i działki zgłaszane w całym wniosku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na podstawie zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r., mając na uwadze, że miasto Kielce objęte zostało obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 z późn. zm.), co powoduje, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, niniejszą sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r. poz. 2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "ustawa P.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo.

Poza sporem jest, że 7 maja 2019 r. do organu wpłynął, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, wniosek E.N. o przyznanie płatności na rok 2019. Wniosek ów podlegał dwukrotnej zmianie.

W przedmiotowym wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), do której zadeklarowała działki rolne w ramach pakietu 1 uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 33,03 ha, pakietu 2 uprawy warzywne w okresie konwersji do powierzchni 7,77 ha, pakietu 5 uprawy paszowe na gruntach rolnych w okresie konwersji do powierzchni 0,30 ha oraz pakietu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha.

Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania płatności ekologicznej, o którą ubiegała się skarżąca we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 do działek rolnych zadeklarowanych w pakiecie 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji do powierzchni 3,24 ha.

W ocenie skarżącej, organ w sposób niewłaściwy stosuje przepis rozporządzenia ekologicznego tj. § 9 ust. 4 w brzmieniu obecnie obowiązującym, podczas gdy skarżąca podjęła zobowiązanie ekologiczne 15 marca 2018 r. i tym samym organ winien stosować przepis rozporządzenia w brzmieniu sprzed 15 marca 2019r.

Natomiast zdaniem organu, warunkiem przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietów 6 i 12 jest posiadanie przez rolnika lub jego małżonka lub przez grupę rolników, zwierząt gospodarskich, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP (w przypadku rolników którzy realizują zobowiązanie ekologiczne podjęte przed 15 marca 2019 r.) lub co najmniej 0,5 DJP (w przypadku rolników którzy podejmą zobowiązanie ekologiczne po dniu 15 marca 2019 r.) na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych w gospodarstwie (zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, nie tylko do płatności ekologicznej ale także do płatności JPO lub rolno-środowiskowo-klimatycznej).

Dodatkowo przywołując w treści decyzji na stronie 5 jej uzasadnienia, podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia organ zacytował § 9 ust. 4 rozporządzenia, podając, że w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym. Jest to przepis w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 marca 2020r.

W sprawie nie jest natomiast sporna okoliczność, że skarżąca E.N. podjęła zobowiązanie ekologiczne 15 marca 2018 r.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdzi zatem, jaka winna być właściwa podstawa prawna do rozpoznania wniosku strony w spornym zakresie, a następnie dokona jej wykładni.

Zdaniem Sądu materialnoprawną podstawą wydania decyzji w części dotyczącej przyznania płatności w ramach pakietu 6 Trwałe użytki zielone w okresie konwersji, winien być przepis § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2019 r.

Stosownie do tego przepisu: w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Należy zwrócić uwagę, że § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego został następnie zmieniony od dnia 15 marca 2019r., czyli w dacie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lutego 2019r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2019r., poz. 451). Wówczas zmieniono w treści tego przepisu wartość DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, na co najmniej 0,5 DJP.

Jednakże w § 3 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego, wyraźnie wskazano, że w przypadku rolnika, który podjął jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia zmienianego w § 1, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nie zakończył realizacji tego zobowiązania do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do przyznawania płatności ekologicznej temu rolnikowi w ramach pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, 6, 11 i 12 rozporządzenia zmienianego w § 1, przepisy § 9 ust. 4 i § 12 ust. 4 rozporządzenia zmienianego w § 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Zdaniem Sadu przepis ten stanowi swoistego rodzaju gwarancję stosowania przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego w brzmieniu dotychczasowym dla skarżącej, która podjęła zobowiązanie ekologiczne 15 marca 2018 r. (okoliczność niesporna).

Nie można tym samym zaakceptować stanowiska organu odwoławczego o stosowaniu na tle przedmiotowej sprawy powyższego przepisu w brzmieniu aktualnym, obowiązującym od dnia 15 marca 2020r.

Następnie wskazać należy, że znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma załącznik nr 6 do rozporządzenia ekologicznego, który zawiera współczynnik przeliczania zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i wynosi dla Koni: ogierów, klaczy, wałachów (konie ras dużych powyżej 1 roku) - 1,2; źrebaków: powyżej 2 lat – 1; powyżej 1 roku do 2 lat – 0,8; powyżej 6 miesięcy do 1 roku – 0,5; do 6 miesięcy – 0,3.

Wskazać również należy, że zgodnie z § 9 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego, liczbę DJP oblicza się jako sumę iloczynów liczby poszczególnych rodzajów zwierząt i współczynników ich przeliczenia na DJP, które są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym liczba zwierząt jest:

1. ustalana na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz, owiec i świń;

2. ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w

ust. 9 pkt 1 lit. b-w przypadku koni;

3. wskazana w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 i 2.

Mając zatem na uwadze przytoczony przepis § 9 ust. 4 i ust. 10 rozporządzenia ekologicznego, przy ustalaniu, czy płatność w ramach pakietu 6 może zostać przyznana, istotne jest wykazanie wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej oraz odpowiedniej liczby zwierząt, których liczba w przeliczeniu na DJP wynosi co najmniej 0,3 DJP/ha.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że warunek posiadania i rejestracji koni uznać należy za konieczny, zaś wskazanie posiadanych i zarejestrowanych zwierząt w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję, stanowi wymóg formalny, porządkujący i ułatwiający potwierdzenie tak posiadania, jak i rejestracji koni. Innymi słowy, zaświadczenie powyższe służy potwierdzeniu, które zwierzęta spełniają warunek kwalifikowalności.

W rozpoznawanej sprawie nie jest okolicznością kwestionowaną przez organ posiadanie przez skarżącą zwierząt gatunków w liczbie wskazanej w zaświadczeniu S. Związku Hodowców Koni. Skarżąca również nie zaprzeczyła prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń w oparciu o powyższe zaświadczenie oraz załącznik nr 6 do rozporządzenia ekologicznego odnoszących się do liczby zwierząt gatunków, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe, których liczba wynosi 1,661 DJP, po zsumowaniu jednostkowych DJP.

Sąd także akceptuje szczegółową argumentację zaprezentowaną obszernie w zaskarżonej decyzji, a odnoszącą się do wyliczenia liczby 1,661 DJP, bo dokonanej zgodnie z § 9 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego.

Organy odwołując się do dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie ustaliły, że strona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 zadeklarowała powierzchnię użytków rolnych 20,43 ha nie tylko do płatności ekologicznej ale także do innych płatności, co należało uwzględnić przy wyliczeniu DJP/ha. Stanowisko organów, że do wyliczenia współczynnika DJP/ha należy wziąć pod uwagę całą powierzchnię trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 czyli powierzchnię 20,43 ha, pozostaje w oczywistej sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego.

W ocenie Sądu organy dopuściły się błędnej interpretacji przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie. Przypomnienia wymaga jego fragment: ,,...wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Mimo jednoznaczności powyższego sformułowania, organy zamiast przyjąć do wyliczenia współczynnika DJP/ha powierzchnię wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, przyjęły nie przewidzianą w tym przepisie powierzchnię trwałych użytków zielonych zgłoszonych we wniosku o płatność w 2019 r., czyli wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym.

W ten sposób organ przeliczając 1,661 DJP/20,43 ha, uzyskał współczynnik DJP w wysokości 0,0813 DJP/ha, a zatem poniżej wymaganego minimum DJP 0,3/ha.

Należy zwrócić uwagę, że § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego w powyżej zacytowanym i znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie brzmieniu był już przedmiotem analizy sadów administracyjnych. W wyroku z dnia 31 maja 2019r. wydanym w sprawie o sygn. akt I GSK 397/19 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że literalna wykładnia § 9 ust. 4 rozporządzenia, w którym jest mowa o wszystkich trwałych użytkach zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej przeczy tezie, iż obejmuje on wszystkie trwałe użytki zielone w gospodarstwie, w tym objęte innymi płatnościami. Należy bowiem wziąć pod uwagę, iż w przepisie tym jest mowa o wszystkich trwałych użytkach zielonych - lecz pojęcie "wszystkie" odnosi się do TUZów objętych wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej nie zaś innych płatności. (por. wyrok WSA w K. z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 376/18, oba wskazane wyroki dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wykładnia powyższego przepisu dokonana przez organ nie znajduje oparcia w jednoznacznej treści przepisu. Rolnik ma prawo do korzystania z płatności ekologicznej nie tylko co do całego gospodarstwa, ale również do jego części. W rozpoznawanej sprawie skarżąca we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej wykazała jedynie część posiadanych działek, ponieważ nie było jej zamiarem skorzystanie z płatności ekologicznej co do wszystkich posiadanych trwałych użytków zielonych. To, że w jednym wniosku zadeklarowała chęć skorzystania również z innych płatności, nie oznacza, iż cały obszar posiadanych trwałych użytków zielonych, których nie dotyczy wniosek o przyznanie płatności ekologicznej, stanowi warunek przyznania jej tejże płatności. Dla oceny spełnienia warunków dotyczących wskazanego wyżej pakietu 6, którego dotyczy spór, organ winien uwzględnić wszystkie trwałe użytki zielone zadeklarowane we wniosku, które dotyczą przyznania płatności ekologicznej, nie zaś wszystkie TUZ-y w gospodarstwie zadeklarowane w ramach innych płatności, tak jak wadliwie uczyniono w rozpoznawanej sprawie.

Powyższe wskazuje na naruszenie przez organ przepisu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji bowiem doprowadziło ono do niezgodnego z prawem ustalenia współczynnika DJP/ha.

Błędna wykładnia § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego doprowadziła organ do błędnych ustaleń faktycznych, z których wynika, że rozważając przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 6 organy nieprawidłowo doliczyły powierzchnię trwałych użytków zielonych zadeklarowanych w ramach innych płatności, co wpłynęło na odmowę przyznania płatności ekologicznej.

Przedwcześnie zatem organy obu instancji stwierdziły, że nie zostały spełnione warunki do otrzymania płatności do pakietu 6.

Z powyższych względów Sąd nie podzielił stanowiska organu, przedstawionego w zaskarżonej decyzji w zakresie wyżej wskazanym. W ponownym postępowaniu organ oceniając czy została spełniona przesłanka materialnoprawna do przyznania skarżącej płatności ekologicznej w ramach pakietu 6, uwzględni zaprezentowaną wyżej interpretację przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego w części zakwestionowanej przez Sąd, a także stronę. Następnie dokona prawidłowego wyliczenia współczynnika DJP/ha wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o płatność ekologiczną.

Sąd nie znalazł podstaw aby zakwestionować prawidłowość rozstrzygnięć organów w zakresie przyznania płatności ekologicznych w ramach pakietu 1, 2 i 5. Skarga również nie podnosi zarzutów do powyższych kwestii objętych rozstrzygnięciem organów.

Płatność w pakiecie 1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji została zadeklarowana do przyznania na działkach rolnych o powierzchni 33,03 ha, natomiast w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia stwierdzona wynosi 32,93 ha. Różnica wyniosła 0,30%. Płatność ekologiczna w ramach realizacji tego pakietu została przyznana do powierzchni stwierdzonej, tj. do 32,92 ha, i wyniosła 38.486,04 zł.

Płatność w pakiecie 2 Uprawy warzywne okresie konwersji została zadeklarowana do przyznania na działkach rolnych o powierzchni 7,77 ha, natomiast w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia stwierdzona wynosi 7,75 ha. Różnica wyniosła 0,26%. Płatność ekologiczna w ramach realizacji tego pakietu została przyznana do powierzchni stwierdzonej, tj. do 7,75 ha, i wyniosła 12.312,60 zł.

W pakiecie 5 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji płatność ekologiczna została przyznana do powierzchni stwierdzonej równej powierzchni deklarowanej. W ww. pakiecie strona zadeklarowała do płatności działki o łącznej powierzchni 0,30 ha i taka też powierzchnia została stwierdzona przez organ.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącą wpis w kwocie 200 zł.