Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 184/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skarg W. W. i M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 listopada 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 t.j.) dalej jako U.p.b. oraz art. 104 K.p.a. nakazał W. W. oraz A. i M. R. w terminie do dnia 30 marca 2010 r. usunięcie nieprawidłowości dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego pełniącego jednocześnie funkcje cokołu ogrodzeniowego posadowionego na granicy działki nr [...] i [...] w miejscowości R. Gm. P. poprzez wykonanie następujących robót budowlanych:

- usunięcia z muru oporowego poczynając od narożnika granicy działek nr [...], [...] i [...] siatki ogrodzeniowej o wysokości 1,40 m i długości 13 m wraz ze słupkami,

- rozbiórki 13 metrów muru oporowego poczynając od narożnika granicy działek nr [...], [...] i [...] wzdłuż granicy działek [...] i [...] w miejscowości R., gm. [...],

- ukształtowania terenu działki nr [...] w miejscu rozebranego muru oporowego ze spadkiem w stronę działki nr [...] celem zapobieżenia osunięcia się gruntu oraz zagospodarowania wód opadowych w obrębie własnych działek,

- skucia narzuconego tynku na nierozebranej części muru o długości 11,70 m,

- wykonania pod nierozebraną częścią muru ławy fundamentowej,

- wykonania tynku zewnętrznego na nierozebranej części muru zaprawą mrozoodporną zarówno od strony działki nr [...] i [...],

- zabezpieczenia części podziemnej muru odpowiednimi preparatami izolacyjnymi odkrywając wcześniej elementy znajdujące się pod ziemią zarówno ze strony działki nr [...] i [..].

W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wskazał, że dwukrotnie, tj.: decyzjami z dnia 3 grudnia 2008 r. oraz z dnia 6 sierpnia 2009 r. nakazywał stronom rozbiórkę 13 metrów muru oporowego i dwukrotnie decyzja organu I instancji była uchylana przez organ odwoławczy.

Jednakże biorąc pod uwagę stan techniczny muru, potwierdzony licznymi wizjami lokalnymi w dalszym ciągu konieczne jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez m.in. rozbiórkę 13 metrów muru, który nie nadaje się do remontu oraz naprawę pozostałej jego części.

Organ wyjaśnił również odpowiadając na sugestie skarżącego W. W. dotyczące celowego niszczenia muru przez jego sąsiadów, że nie jest jego rolą w postępowaniu administracyjnym badanie przyczyn, które doprowadziły do nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, jak i tego kto ponosi odpowiedzialność za ten stan. Rozstrzyganiem sporów wynikłych z działań jednego z sąsiadów na szkodę drugiego zajmuje się bowiem prawo cywilne.

Organ I instancji wskazał również, że na mocy art. 66 ust. 1 pkt 3 U.p.b. zastosował tryb postępowania zmierzający do doprowadzenia obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do dnia 30 marca 2010 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. W. wniósł o jej uchylenie i rozpatrzenie sprawy co do jej istoty. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 7 K.p.a., albowiem nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim pominął najistotniejszą dla niniejszego postępowania kwestię przyczyn złego stanu technicznego muru. Zdaniem odwołującego się to celowe działanie jego sąsiadów A. i M. R. doprowadziło do sytuacji, że dzisiaj należy go rozebrać. Błędne jest zatem twierdzenie organu I instancji, iż okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Zdaniem W. W. również rozstrzygnięcie organu jest wadliwe, gdyż pomija jego sugestie zawarte na wcześniejszym etapie postępowania zgodnie z którymi najlepszym rozwiązaniem w sprawie jest przywrócenie przez A. i M. R., właścicieli działki nr [...] pierwotnego poziomu ziemi przy granicy z działką nr [..] i naprawa muru. Skoro to oni ponoszą odpowiedzialność za stan techniczny muru, to oni powinni zostać zobowiązani do przeprowadzenia restitutio in integrum na podstawie U.p.b.

Decyzją z dnia 21 stycznia 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działając m.in.: na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy nakazując W. W. oraz A. i M. R. usunięcie nieprawidłowości dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego pełniącego jednocześnie funkcję cokołu ogrodzeniowego posadowionego na granicy działek nr [..] i [..] w miejscowości R. poprzez wykonanie pod kierunkiem osób posiadających prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie określonych robót budowanych, w tym: podparcia odcinka 13 metrów muru oporowego poczynając od granicy działek nr [...], [...] i [...] wzdłuż granicy działek nr [..] i [...] poprzez wykonanie podpór wspierających mur na wysokości wmontowanych słupków ogrodzeniowych, skucie luźno odstających elementów oraz wykonanie ławy fundamentowej pod pozostałą częścią muru długości 11, 70 m. Organ nakazał również wykonanie tynku zewnętrznego zaprawa mrozoodporną, a także zabezpieczenie części podziemnej muru.

Zdaniem organu w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż stan techniczny muru znajdującego się na granicy działki [...] i [...] w miejscowości R. jest zły. Organ uznał również, że nie jest istotne ustalenie przyczyn takiego stanu rzeczy. Jednakże biorąc pod uwagę zły stan techniczny muru konieczne jest nałożenia na W. W. oraz A. i M. R. solidarnego obowiązku utrzymania muru w odpowiednim stanie, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 U.p.b.. Organ ponownie rozpatrując sprawę podtrzymał swoje stanowisko zawarte na wcześniejszym etapie, że art. 66 U.p.b. nie daje możliwości wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego będącego w nieodpowiednim stanie technicznym. Dlatego w tym zakresie decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa. Inspektor wyjaśnił dalej, że niezależnie od wykonania nakazanych niniejszą decyzją robót, strony w dalszej perspektywie winny podjąć wspólne działania co do dalszych losów części 13 metrów muru oporowego stanowiącego fundament pod ogrodzenie, a który zagrożony jest zawaleniem się.

W skardze na powyższą decyzję W. W. wniósł o jej uchylenie podtrzymując stanowisko sformułowane wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Zarzucił organowi administracji brak woli wyjaśnienia sprawy, a w szczególności zaniechanie ustalenia, że to sąsiedzi skarżącego ponoszą odpowiedzialność za zniszczenie spornego muru i w konsekwencji wini zostać zobowiązani przez organ do jego naprawienia.

Skarżący podał też, że na granicy działek [...] i [...] pierwotnie wybudowany został cokół ogrodzeniowy, który dopiero w skutek nieprawidłowego działania A. i M. R. zaczął pełnić funkcje muru oporowego. Jako że pierwotną granicę działek nr [...] i [...] stanowił płot posadowiony na cokole, który w momencie wybrania znacznej ilości z działki nr [...] stał się murem oporowym, zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 71 a ust. 1 U.p.b., a w przypadku nie uczynienia zadość obowiązkom z niego wynikającym przez A. i M. R. możliwe byłoby restitutio in integrum na mocy art. 71 ust. 4 U.p.b.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2010 r. W. W. uzupełnił skargę o nowy fakt, ujawniony w trakcie postępowania przed sądem administracyjnym, jakim było wywiercenie otworów w spornym murze przez M. R. i wykonanie odciągów swojego ogrodzenia. Zdaniem skarżącego okoliczności ta może mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto skarżący zarzucił organom złamanie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu z uwagi na uniemożliwienie mu wzięcia udziału w wizji lokalnej w dniu 22 października 2009 r. przez M. R., który nakazał mu opuszczenie terenu swojej działki. Uniemożliwiło to skarżącemu dokładne zapoznanie się ze stanem technicznym muru, nie wzbudziło natomiast żadnych protestów pozostałych uczestników oględzin.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wniósł również M. R. W uzasadnieniu podał, że sporny mur znajdujący się na granicy działek [...] i [...] wzniesiony został bez jego zgody i z naruszeniem sztuki budowlanej, gdyż osadzony został na płytkim fundamencie i wykonany bez zbrojenia oraz ze słabego betonu. Dodał, że nie poczuwa się do obowiązku jego naprawiania, gdyż nie czuje się właścicielem muru który do tej pory przysparza samych problemów. Przyznał, że wykonywał pewne drobne prace przy murze ale jedynie w celu jego naprawy, a nie niszczenia go o które oskarżył W. W. Końcowo wskazał również, że nałożony przez organ II instancji obowiązek wykonania podpór na 13 metrowym odcinku muru jest bezsensowny, gdyż stanowi rozwiązanie doraźne, nie rozwiązujące problemu i to w sytuacji, gdy najkorzystniejsze dla obu stron jest rozebranie muru.

M. R. w pismach z dnia 30 marca i 12 sierpnia 2010 r. uzupełnił skargę zarzucając W. W. podawanie nieprawdy i obwiniając go winą za zaistniałą sytuację. Wskazał również, że wszystkie przywołane przez siebie fakty jest w stanie potwierdzić za pomocą dowodów znajdujących się w jego posiadaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 9 września 2010 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku W. W. podtrzymał swoją skargę oraz złożył do akt sprawy postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. o odmowie wszczęcia dochodzenia na okoliczność, iż toczyło się postępowanie karne w sprawie uszkodzenia ogrodzenia.

Skarżący M. R. podtrzymał skargę oraz wyjaśnił, że opisane wyżej postanowienie nie dotyczy muru spornego w niniejszej sprawie, czego dowodzą posiadane przez niego fotografie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy, wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

Na wstępie podkreślić należy również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, tutejszy Sąd nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., decyzja z dnia 21 stycznia 2010 r. którą uchylono decyzję organu I instancji w całości i orzeczono co do istoty sprawy nakazując W. W. oraz A. i M. R. usunięcie nieprawidłowości dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego pełniącego jednocześnie funkcję cokołu ogrodzeniowego posadowionego na granicy działek nr [...] i [...] w miejscowości R. poprzez wykonanie pod kierunkiem osób posiadających prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie określonych robót budowanych, w tym: podparcia odcinka 13 metrów muru oporowego poczynając od granicy działek nr [...], [...] i [...] wzdłuż granicy działek nr [...] i [..] poprzez wykonanie podpór wspierających mur na wysokości wmontowanych słupków ogrodzeniowych, skucie luźno odstających elementów oraz wykonanie ławy fundamentowej pod pozostałą częścią muru długości 11, 70 m. Organ nakazał również wykonanie tynku zewnętrznego zaprawą mrozoodporną, a także zabezpieczenie części podziemnej muru.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej jako U.p.b.

I tak zgodnie z art. 61 U.p.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 U.p.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowisku albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W tym miejscu podkreślić należy, iż z umieszczenia komentowanego przepisu w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" wynika, iż służy on usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Zaistniałe nieprawidłowości będą z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po jego oddaniu do użytkowania. Celem tego przepisu jest, więc zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektów budowlanych.

Wyjaśnić również należy, iż konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 U.p.b., a w szczególności użyty w niej zwrot "właściwy organ nakazuje" dowodzi, iż rozstrzygnięcia podejmowane na jej podstawie są typowymi przykładami decyzji tzw. związanej. Treść tej decyzji determinują przepisy prawa, co w konsekwencji przesądza również o braku cech uznaniowości takiego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w tym przepisie, to organ nadzoru jest nie tylko uprawniony, lecz ponadto zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nakładanie przez organ administracji określonych obowiązków mocą decyzji administracyjnych musi wynikać ze ściśle określonej normy prawnej. Inaczej to ujmując organ nadzoru może uznać zaistnienie przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 wówczas, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów i tylko w takim przypadku organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że sporny mur oporowy położony na granicy działek nr [..] i [...] w miejscowości R. Gm. P. będących własnością W. W. oraz A. i M. R. jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Potwierdzają to dowody zebrane w toku postępowania wyjaśniającego, a mianowicie:

1. wizja lokalna terenu oraz muru przeprowadzona w dniu 6 września 2007 r. w trakcie której ustalono m.in., że działka nr [...] w miejscowości P. stanowi własność M. i A. R., natomiast działka nr [...] należy do W. W. Na granicy nieruchomości znajduje się wybudowany w latach 1993 – 1994 betonowy mur oporowy o długości 24,65 m, szerokości 0,30 m i wysokości około 0,80 m. Obiekt ten pełni również funkcje cokołu ogrodzeniowego. Mur znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, gdyż jest spękany na całej długości, jest wybrzuszony w kierunku działki nr [...] zaś w środku muru występuje pionowa szczelina o szerokości ok. 5 mm.

2. Wizja lokalna z dnia 16 czerwca 2009 r. z udziałem stron postępowania w trakcie której stwierdzono, że pierwsze 5 m muru oporowego o wys. 1 m i szer. 0,30 m od strony działki nr [...] jest rozwarstwione i przechylone o około 0,15 m. Następne 5 m muru o wysokości 1,10 m i szerokości 0,30 m jest również rozwarstwione i odchylone o 0,20 m, w górnej części zaś występuje szczelina w pękniętym betonie. Następny 3 metrowy odcinek muru o wysokości 0,90 m jest przesunięty o 0,07 m oraz rozwarstwiony. Na całej długości muru występuje pęknięcie biegnące od góry muru.

3. W trakcie oględzin muru przeprowadzonych w dniu 22 października 2009 r. ustalono, że stan techniczny muru uległ pogorszeniu: na długości ponad 10 m, odpadł narzucony tynk, mur odchylił się jeszcze bardziej od pionu i pogłębiły się znajdujące się na nim pęknięcia.

W aktach sprawy znajduje się również ocena techniczna muru oporowego sporządzona przez Z. W. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjnej. Wynika z niej, że mur na odcinku 12 m patrząc od strony bramy wjazdowej na działkę nr [...] nie budzi zastrzeżeń, natomiast kolejny ok. 13 metrowy odcinek muru ze względu na zbyt płytkie posadowienie w ziemi oraz napieranie skarpy uległ przechyłowi oraz pęka. Pęknięcia te przyczyniają się z kolei do rozwarstwienia muru.

Wobec zatem niebudzących wątpliwości ustaleń organu, co do nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego organ II instancji zobowiązany był w oparciu o cyt. wyżej przepis art. 66 pkt 3 w związku z art. 61 U.p.b. oraz na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w całości i orzec, co do istoty sprawy nakazując W. W. i M. i A. R. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych w decyzji robót budowlanych.

Wykładnia systemowa art. 66 U.p.b. prowadzi do wniosku, że przesłanki jego zastosowania odnoszą się do stosunkowo najmniejszych naruszeń przepisów prawa budowlanego. Powinny być one weryfikowane przez organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności, aby uniknąć konieczności wydawania rozstrzygnięć przewidujących dalej idące nakazy w odniesieniu do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 67 – 69 U.p.b. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w świetle postanowień nowego art. 66 U.p.b. niedopuszczalne jest uznanie, iż przepis ten stanowi podstawę prawną wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub orzekającej, iż nie nadaje się on do remontu (J. Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2002, s. 291). Jak wyjaśnił z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w zachowującym aktualność wyroku z dnia 21 października 1999 r. IV SA 1597/97, LEX nr 47802 "przepis art. 66 U.p.b. ma na celu umożliwić doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu odpowiadającego wymogom bezpieczeństwa, a także normom technicznym i estetycznym, a nie służyć likwidacji zasobów budowlanych". Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przytoczone wyżej poglądy i w konsekwencji uznał, że Wojewódzkiemu Organowi Nadzoru Budowlanego w G. rozstrzygającemu w niniejszej sprawie nie można zarzucić, aby dopuścił się naruszenia prawa wydając zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się natomiast do zarzutów W. W. sformułowanych w skardze dotyczących zaniechania ustalenia przez organy, kto konkretnie dopuścił się zaniedbań w sprawie muru lub zwyczajnie zniszczył go podzielić należy stanowisko Wojewódzkiemu Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż nie jest rolą organów badanie przyczyn złego stanu technicznego obiektu. Tak samo nie bada się przyczyn dla których obiekt użytkowany jest w sposób zagrażający życiu i zdrowi ludzi bądź bezpieczeństwu mienia, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Rolą organu jest, w przypadku ujawniania owego zagrożenia, skierowanie nakazu usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy obiektu (tak też NSA w wyroku z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1102/07, LEX nr 508470).

Bezzasadny jest również zarzut W. W. dotyczący naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu z uwagi na uniemożliwienie mu wzięcia udziału w wizji lokalnej na terenach działek nr [...] i [..] w dniu 22 października 2009 r. przez M. R., który nakazał mu opuszczenie terenu swojej działki. Jak wynika bowiem z wyjaśnień M. R. skarżący jednak brał udział wizji lokalnej terenu, co potwierdza dodatkowo jego podpis widniejący na protokole oględzin sporządzonym tego dnia i oznaczonym symbolem [...].

Odnosząc się końcowo do zarzutu drugiego ze skarżących, M. R., iż sporny mur wzniesiony został bez jego zgody i z naruszeniem sztuki budowlanej oraz że nie poczuwa się do obowiązku jego naprawiania, gdyż nie czuje się właścicielem muru wskazać należy, iż sam skarżący w trakcie całego postępowania nie kwestionował w żaden sposób faktu bycia współwykonawcą spornego muru. Z akt sprawy wynika natomiast nie tylko, że skarżący są właścicielami sąsiadujących ze sobą działek nr [...] i [...], ale również że wspólnymi siłami i na własny koszt na granicy tych działek wznieśli mur (np. protokół z dnia 22 października 2010 r. podpisany przez obu skarżących). Zatem stanowi on współwłasność skarżących. Nakazy o jakich mowa w art. 66 ust. 1 U.p.b. mogą być kierowane do właściciela lub zarządcy obiektu. Jeżeli właścicieli jest więcej niż jeden, a nie został wyznaczony zarządca, to nakaz taki musi być skierowany do wszystkich współwłaścicieli (patrz wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 227/08). Tym samym prawidłowo decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 U.p.b. skierowana została do współwłaścicieli, jako że mur oporowy znajdujący się na granicy dwóch działek nie posiada zarządcy.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów tak prawa materialnego jak i prawa procesowego.

Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a., o czym orzeczono jak na wstępie.