Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1056/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 58 par/. 1, art. 3, art. 184, art. 197, art. 243-263
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2153/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na działania Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego na podstawie na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I wskazał, że stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Sąd I instancji zaznaczył, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, ponieważ skarga jest niedopuszczalna. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości zaskarżenia rozstrzygnięć sądów powszechnych w sprawach dotyczących przerw w wykonywaniu kar pozbawienia wolności.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd I instancji stwierdził, że przy orzekaniu na podstawie powołanego przepisu art. 247 p.p.s.a. Sąd nie badał sytuacji finansowej skarżącego i jego możliwości płatniczych.

Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył skarżący i wniósł o zmianę postanowienia polegającą na przyznaniu prawa pomocy oraz o przeprowadzenie dowodu z uzasadnienia zażalenia na okoliczności tam powołane. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Sąd Okręgowy w Siedlcach odmawiając przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności był zobligowany do podjęcia działań zmierzających do zabezpieczenia mienia skarżącego, czego nie uczyniono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w art. 243 - 263 p.p.s.a. Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki, bądź w sytuacji, w której co prawda pozytywne przesłanki są spełnione, ale jednocześnie stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej. Pozytywne przesłanki względem osób fizycznych uregulowane zostały w art. 246 § 1 p.p.s.a. Negatywne przesłanki, wyłączające dopuszczalność przyznania prawa pomocy, sformułowane zostały w art. 246 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 247 p.p.s.a.

Art. 247 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona (por. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08, postanowienie NSA z 14 lutego 2012 r., II GZ 41/12, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803). Tak, więc zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05, LEX 860051).

Podniesione we wniosku żądanie przyznania prawa pomocy celem skutecznego wniesienia skargi na działania Sądu Okręgowego w Siedlcach w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności niewątpliwie wykracza poza właściwość sądów administracyjnych. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, brak jest przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność wniesienia w tym zakresie skargi do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne powołane są, bowiem do kontroli określonych aktów prawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej, wyliczonych enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a.

Powyższe oznacza, skarga skarżącego jest niedopuszczalna i oczywiście bezzasadna i z tego powodu skarżącemu, zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie przysługuje. Podkreślić przy tym należy, iż w sytuacji, gdy skarga niewątpliwie kwalifikuje się do odrzucenia, przepis ten nie daje Sądowi możliwości przyznania stronie prawa pomocy, nawet wówczas, gdy sytuacja materialna nie pozwala jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

W takiej sytuacji, zatem zaskarżone postanowienie, odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy uznać należało za odpowiadające prawu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.