Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 137/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 pkt 14, pkt 36, art. 24 ust. 1 i ust. 9
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
article: art. 9 pkt 1, art. 207 ust. 1 i ust. 8
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 19 listopada 2020 r. w przedmiocie zwrotu środków dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 lipca 2020 r., stanowiącą załącznik do uchwały nr [...], Zarząd Województwa [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 818) oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 869, ze zm.), zobowiązał beneficjenta - "A" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] do zwrotu środków stanowiących dofinansowanie w wysokości 80.640 zł, przyznanych na podstawie umowy nr [...] o dofinansowanie projektu pt.: "[...]" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2014 - 2020, zawartej w dniu 31 lipca 2017 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty 80.640 zł od dnia 28 sierpnia 2018 r., tj. od dnia przekazania środków dofinansowania na rzecz beneficjenta w ramach transzy [...] do dnia całkowitej zapłaty.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na podstawie ww. umowy przyznano Spółce dofinansowanie w łącznej kwocie 1.020.670,34 zł. Przedmiotowy projekt w okresie od 25-27 listopada 2019 r. poddany został przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2014 -2020 (dalej IZ) kontroli planowej na miejscu realizacji projektu. W toku czynności kontrolnych ustalono, że w trakcie realizacji projektu zamawiający wybrał dostawcę usługi cateringowej na podstawie postępowania przeprowadzonego w trybie zasady konkurencyjności przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Ogłoszenie opublikowane zostało w dniu 21 czerwca 2017 r. Szacunkowa wartość zamówienia wynosiła 214.650 zł i zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu obejmowała całość usług cateringowych zaplanowanych w projekcie. W wyniku przeprowadzonego postępowania dostawcą usługi została firma "B", z którą w dniu 27 lipca 2017 r. zawarta została "Umowa o świadczenie usługi cateringowej", której przedmiotem było "przygotowanie i dostarczenie cateringu (serwis kawowy i ciepły posiłek) na szkolenia komputerowe dla uczestników projektu, do miejsca podanego przez Zleceniodawcę".

W trakcie kontroli Beneficjent przedstawił dwa rachunki dotyczące usług cateringowych, ujęte i zatwierdzone we wniosku o płatność nr [...] za okres od 1 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r., tj.: w pozycji nr 1 wniosku o płatność - rachunek nr [...] wystawiony w dniu 30 września 2019 r. na kwotę 19.200 zł brutto, dot. Zadania 1 oraz w pozycji nr 3 wniosku o płatność - rachunek nr [...] wystawiony w dniu 30 września 2019 r. na kwotę 48.000 zł brutto, dot. Zadania 2. Powyższe rachunki wystawione zostały przez firmę "C", niezgodnie z ww. umową o świadczenie usługi cateringowej zawartą w wyniku przeprowadzonego postępowania, tj. przez wykonawcę, który nie został wybrany w ww. postępowaniu. W związku z powyższym stwierdzono, że zamówienie dotyczące usługi cateringowej zostało udzielone wykonawcy firmie "C" z pominięciem procedury zasady konkurencyjności, co jest niegodne z Podrozdziałem 6.5.2 Zasada konkurencyjności pkt 1 lit a Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków z dnia 22 sierpnia 2019 r. oraz stanowi naruszenie § 20 ust. 2 pkt 2 w związku z § 4 ust. 4 pkt 1 umowy o dofinansowanie z dnia 31 lipca 2017 r.

Zgodnie z § 20 ust. 5 umowy o dofinansowanie IZ w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Beneficjenta przepisów prawa może dokonywać korekt finansowych, ustalonych zgodnie z Taryfikatorem stawek procentowych stosowanych przy obniżaniu wartości korekt finansowych i pomniejszeń dla poszczególnych kategorii nieprawidłowości indywidualnych, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 971).

W myśl powyższego IZ przyjęła dla powyższych ustaleń następującą kategorię naruszenia zasady konkurencyjności, obejmującą niedopełnienie obowiązku upublicznienia zapytania ofertowego zgodnie z warunkami wynikającymi z umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu, dla którego stawka korekty wynosi 100%, przy czym wysokość stawki może zostać obniżona do wysokości 25%.

W związku z powyższym wydatki poniesione z naruszeniem Podrozdziału 6.5.2 Zasada konkurencyjności pkt 1 lit a Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków z dnia 22 sierpnia 2019 r. oraz § 20 ust. 2 pkt 2, w związku z § 4 ust. 4 pkt 1 umowy o dofinansowanie, a także art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ustawy o finansach publicznych, zostały uznane za niekwalifikowalne w wysokości 67.200 zł.

Zgodnie zaś z § 5 ust. 1 umowy o dofinansowanie beneficjent rozliczał koszty pośrednie ryczałtem w wysokości 20 % poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich, dlatego w związku ze stwierdzoną nieprawidłowością pomniejszeniu ulegają koszty pośrednie o maksymalną kwotę 13.440 zł (67.200 x 20%) w odniesieniu do rozliczonych wydatków.

W tej sytuacji wydatki niekwalifikowalne rozliczone w dotychczas zatwierdzonych wnioskach o płatność wyniosły łącznie kwotę 80.640 zł, przy czym w ramach kosztów bezpośrednich wynoszą 67.200 zł, natomiast w ramach kosztów pośrednich 13.440 zł i podlegają zwrotowi.

Ustalona przez zespół kontrolujący i opisana powyżej okoliczność rozliczenia w ramach projektu kosztów cateringu na podstawie faktury potwierdzającej wykonanie usługi przez podmiot inny niż będący wykonawcą usługi wybranym w postępowaniu przeprowadzonym przez beneficjenta w procedurze zasady konkurencyjności stanowi naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, zapisów Wytycznych (horyzontalnych oraz programowych), co w konsekwencji zakwalifikować należy jako wydatek poniesiony z naruszeniem procedur wydatkowania środków dofinansowania, o których mowa w przepisie art. 184 ust. 1 u.f.p., z których naruszeniem łączy się materialnoprawna przesłanka ujęta w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., stanowiącym podstawę prawną wydania niniejszej decyzji administracyjnej.

Poniesienie i rozliczenie wydatków na usługi cateringowe wykonane przez podmiot niewyłoniony w transparentnej i konkurencyjnej procedurze udzielania zamówień sprawia, że kwoty te mogą odbiegać w sposób istotny od stawek rynkowych, które mogłyby być uzyskane w przypadku zastosowania tej procedury.

Zdaniem organu ustalenia poczynione na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwalają na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nieprawidłowością, w rozumieniu, jakie temu pojęciu nadaje art. 2 pkt 14 ustawy wdrożeniowej i art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE.L 347 z 20.12.2013, str. 320)[Rozporządzenie ogólne].

Jak wyjaśnił organ, bez wpływu na wyrażone stanowisko pozostaje twierdzenie beneficjenta, zgodnie z którym wykazanie i rozliczenie zakwestionowanego wydatku nastąpiło w sposób omyłkowy, albowiem motywacja beneficjenta, który ponosi i rozlicza wskazany wydatek ze środków projektu w sposób niezgodny z procedurami i warunkami wydatkowania środków unijnych, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. , nie stanowi podlegającej ocenie organu przesłanki wydania decyzji o zwrocie środków. Nie jest nim również podnoszona przez beneficjenta okoliczność o uprzednim - przed dniem wydania decyzji administracyjnej - wykazaniu odpowiedniej korekty we wniosku o płatność i dokonaniu zwrotu środków na konto projektu (rachunek bankowy beneficjenta wyodrębniony do realizacji projektu), albowiem korekta ta została wykazana dopiero po zakwestionowaniu prawidłowości rozliczenia wydatku w zatwierdzonym przez IZ wniosku o płatność. Moment ten - tj. zatwierdzenie przez IZ wniosku o płatność, stanowi czynność -w świetle zapisów rozdziału 6.2 Stwierdzenie nieprawidłowości przed zatwierdzeniem wniosku beneficjenta o płatność - po której dokonaniu zwrot środków dofinansowania następuje w trybie przepisów art. 207 u.f.p., pozbawiając beneficjenta możliwości samodzielnego dokonywania korekt we wniosku o płatność i w ten sposób korygowania nieprawidłowo wydatkowanych środków dofinansowania. Ponadto zwrot środków, zgodnie z przywołanymi przepisami, umowy o dofinansowanie oraz zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach RPO WP 2014-2020, powinien zostać dokonany na rachunek bankowy IZ , wskazany w wezwaniu do zapłaty lub decyzji administracyjnej.

Decyzją z dnia 19 listopada 2020 r., stanowiącą załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...], powyższa decyzja została utrzymana w mocy.

Organ stwierdził, że wniosek o płatność nr [...] w jego pierwotnej wersji ([...]) został złożony przez beneficjenta w dniu 14 października 2019 r., a zatem jeszcze przed wszczęciem postępowania kontrolnego. Już w tej wersji wniosku beneficjent przedstawił do rozliczenia i zatwierdzenia przez IZ RPO WP:

- poz. 1 - Rachunek nr [...] (nr księgowy/ewidencyjny: [...]) dot. Zadania 1 wystawiony w dniu 30 września 2019 r. na kwotę 19.200 zł brutto przez firmę "C";

- poz. 3 - Rachunek nr [...] (nr księgowy/ewidencyjny: [...]) dot. Zadania 2 wystawiony w dniu 30 września 2019 r. na kwotę 48.000 zł brutto przez firmę "C".

Oba rachunki wystawione były przez firmę "C" i zostały opłacone przez beneficjenta z przyznanego mu dofinansowania. Opis w/w rachunków przedstawiony we wniosku o płatność (w jego pierwotnej wersji) wskazywał, że w ramach poz. 1 rozliczana jest "usługa cateringowa dla 4 grup" natomiast w ramach poz. 3 rozliczeniu podlega "usługa cateringowa dla 8 grup".

W kierowanej do beneficjenta za pośrednictwem systemu teleinformatycznego korespondencji w ramach oceny kwalifikowalności przedstawionych do rozliczenia wydatków zwrócono się w dniu 14 października 2019 r. (w trakcie weryfikacji niezatwierdzonego jeszcze wówczas wniosku o płatność nr [...]) o przekazanie badanych dokumentów, obejmujących pozycje 2, 4, 5.

W całym przedmiotowym wniosku o płatność w ramach kosztów bezpośrednich beneficjent rozliczał jedynie sześć pozycji potwierdzających ponoszenie wydatków, co istotnie zmniejsza ryzyko ewentualnych pomyłek. Co więcej, w piśmie z dnia 29 października 2019 r. skierowanym do Beneficjenta zawarto uwagi IZ RPO WP do złożonego w dniu 14 października 2019 r. w/w wniosku o płatność. Uwagi te wskazywały na konieczność uzupełnienia opisu w kolumnie "nazwa towaru usługi" w zakresie poz. 1-3, a zatem m.in. tych pozycji, w zakresie których beneficjent rozliczał rachunki wystawione przez wykonawcę "C". Wcześniej (w piśmie z dnia 17 października 2019 r.) sam beneficjent zwrócił się o wprowadzenie przez IZ RPO WP korekt w opisach rozliczanych w omawianym wniosku wydatków, w tym także tych wydatków, które zostały zakwestionowane w późniejszym czasie przez zespół kontrolujący IZ, a poniesionych na rzecz wykonawcy innego niż ten, który został wybrany zgodnie z zasadami obowiązującymi podmioty realizujące projekty współfinansowane ze środków europejskich.

Postępowanie dowodowe zostało przez organ pierwszej instancji przeprowadzone w sposób wyczerpujący, ustalając wszelkie okoliczności mające znaczenie dla załatwienia sprawy. Jedynie uzupełniająco w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ ustalił, czy przedstawienie do rozliczenia dwóch rachunków wystawionych przez podmiot inny niż ten, któremu udzielono zamówienia i opłaconych ze środków projektowych, mogło mieć jedynie charakter pomyłki, jak twierdzi strona. W przekonaniu organu z taką oceną nie sposób się zgodzić, albowiem twierdzeniu temu można by przypisać walor wiarygodności w przypadku omyłkowego jedynie wpisania numerów do formularzy. Tymczasem jak pokazuje sekwencja zdarzeń w przedmiotowej sprawie - beneficjent nie tylko przedstawił do rozliczenia rachunki wystawione przez podmiot nie wyłoniony jako wykonawca we właściwej procedurze, lecz dokonał zapłaty za te usługi ze środków dofinansowania określonego w umowie projektu. W dalszej kolejności beneficjent dokonywał również korekt opisów dokumentów księgowych dotyczących zakwestionowanych wydatków i w tym już momencie miał możliwość dostrzeżenia opisanej w informacji pokontrolnej nieprawidłowości.

W ocenie organu względy doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, że profesjonalny podmiot powinien mieć rozeznanie, z kim ma zawarte umowy o świadczenie usług na tak znaczne kwoty, w związku z czym dokonanie przelewów na blisko 70 tys. zł podmiotowi, z którym nie zawarto umowy na catering nie może być rozpatrywane jedynie w kategoriach pomyłki. Gdyby nie działania zespołu kontrolującego beneficjent finalnie rozliczyłby wydatek, który poniósł na rzecz "C", ponieważ nie został on wybrany do pogłębionego badania w trakcie weryfikacji wniosku o płatność.

Zasadniczą zatem okolicznością mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy było poniesienie przez stronę ze środków dofinansowania i rozliczenia w projekcie kosztów usług, których wykonawca nie został wyłoniony w procedurze udzielania zamówień właściwej z uwagi na szacunkową wartość tego zamówienia. Fakt ten został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości, strona postępowania również temu nie zaprzeczyła. Obciążenie – w następstwie poniesienia i rozliczenia w ramach projektu – budżetu Unii wydatkami poniesionymi z naruszeniem art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Nr 1303/2013. Poniesienie i rozliczenie wydatków na usługi cateringowe wykonane przez podmiot niewyłoniony w transparentnej i konkurencyjnej procedurze udzielania zamówień sprawia, że kwoty te mogą odbiegać w sposób istotny od stawek rynkowych, które mogłyby być uzyskane w przypadku zastosowania tej procedury.

Konsekwencje opisanego działania strony zostały w sposób jednoznaczny określone postanowieniami umowy o dofinansowanie, zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz przepisami prawa.

Przepisy te oraz postanowienia umowy wśród przesłanek odpowiedzialności beneficjenta za opisane działanie nie przewidują motywacji działania, z którą zostało podjęte, stąd podnoszona w toku kontroli okoliczność, że rozliczenie to nastąpiło w sposób omyłkowy, nie ma znaczenia.

W prawidłowy sposób zostały ustalone przez organ pierwszej instancji daty przekazania beneficjentowi środków dofinansowania, które określają dzień, od którego naliczane są odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych. Ponadto do dnia wydania zakwestionowanej decyzji, jak również w czasie późniejszym, strona nie dokonała zwrotu kwoty wskazanej w wezwaniu do zapłaty z dnia 29 kwietnia 2020 r.

Ustalenia postępowania pierwszoinstancyjnego organ przyjął za własne, dokonując jedynie nieznacznego ich uzupełnienia. Z uwagi na stwierdzenie, że stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy i wyczerpujący, jak również nie zmienił się stan prawny, organ utrzymał w mocy w całości decyzję wydaną w pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję "A" Spółka z o.o. w [...], zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich zastosowanie, podczas gdy nie doszło do niezastosowania się przez skarżącą do zapisów dotyczących podstawowych zasad kwalifikowania wydatków wynikających z zasady konkurencyjności;

- podrozdziału 6.5 rozdział 6 sekcja 6.5.2. pkt 1 lit. a Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że skarżąca dopuściła się udzielenia zamówienia wykonawcy wybranemu bez zastosowania zasady konkurencyjności, a tym samym, że wydatki poniesione na realizację usług wykonawcy stanowią wydatki niekwalifikowalne.

Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a na wypadek uznania, że postępowanie nie może zostać umorzone, o zobowiązanie organu do wydania decyzji w oparciu o art. 145a § 1 p.p.s.a.

Wskazała, że na podstawie umowy o dofinansowanie realizowała projekt, mający na celu podniesienie kompetencji 360 osób w wieku aktywności zawodowej, zamieszkujących i/lub pracujących na terenie województwa [...], które z własnej inicjatywy są zainteresowane nabyciem lub podwyższeniem kompetencji cyfrowych w okresie VI.2017-III.2020. W ramach projektu oferowano potencjalnym uczestnikom bezpłatne szkolenia podnoszące kompetencje cyfrowe..

Zgodnie z § 10 ust. 2 umowy skarżąca złożyła w dniu 14 października 2019 r. wniosek o płatność za okres 1 lipca 2019 r. – 30 września 2019 r., w którym rozliczyła wydatki poniesione na zapewnienie uczestnikom cateringu podczas odbywanych szkoleń, zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie.

Następnie w dniach 25-27 listopada 2019 roku w miejscu realizacji projektu odbyła się jego planowa kontrola. Objęte kontrolą zostały wnioski o płatność za szczegółowo wskazane okresy, w tym za okres od 1.04.2019 do 30.06.2019 na kwotę 87.930,72 zł, przy czym jako okres objęty kontrolą podano przedział od 1 czerwca 2017 r. do 30 czerwca 2019 r.

W pkt 11.6.2 Zamówienie dotyczące usługi cateringowej pn. "Przerwa kawowa oraz obiad" o wartości szacunkowej 214.650 zł netto Informacji Pokontrolnej, sama IZ stwierdziła, że Beneficjent prawidłowo przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia na zasadzie konkurencyjności. Trudno zatem przyjąć, że skarżąca miałaby jakikolwiek powód, aby w rzeczywistości udzielić zamówienia innemu podmiotowi.

Wskutek stwierdzenia w trakcie kontroli, że rachunki obejmujące usługi cateringowe zostały wystawione przez podmiot niebędący wybranym wykonawcą, który nie brał w ogóle udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia na usługi cateringowe tj. firmę "C", skarżąca poinformowała IZ w piśmie z dnia 16 stycznia 2020 r., że M. K. był wykonawcą usługi polegającej na wynajmie sal szkoleniowych w projekcie. Tym samym nie sposób się zgodzić z twierdzeniem, jakoby beneficjent nie miał rozeznania co do podmiotów, którym płaci wynagrodzenie w znacznych wysokościach, gdyż podmiot ten był dla beneficjenta kontrahentem przy realizacji innej usługi w projekcie. Okoliczność ta potwierdza, że doszło do omyłki polegającej jedynie na tym, że zamiast wystawienia rachunku na usługę wynajmu sal szkoleniowych doszło do wystawienia rachunku na usługi cateringowe. Pierwotną przyczyną błędu było wystawienie nieprawidłowo rachunku przez "C", a następnie omyłkę beneficjenta polegającą na uiszczeniu wynagrodzenia niewłaściwemu wykonawcy. Jako że firma, której zapłacono omyłkowo wynagrodzenie, była wykonawcą w projekcie na tym etapie, beneficjent nie zorientował się, że doszło do pomyłki. Firma "C" błędnie sporządziła rachunki nr [...] oraz [...], wskazując w nich przypadkowo dane beneficjenta, którą to omyłkę następnie przeoczył beneficjent i dokonał zapłaty zgodnie z treścią rachunków. Firma "C" dokonała w dniach 8 i 9 stycznia 2020 r. zwrotu niesłusznie pobranego wynagrodzenia w wysokości 80.640 zł. Tym samym beneficjent, składając w dniu 16 stycznia 2020 r. wniosek o płatność za okres 1.10.2019 r. - 31.12.2019r., dokonał korekty wydatków dotyczących rachunków, o których mowa oraz związanych z nimi kosztami pośrednimi.

Skarżąca wskazała na treść Podręcznika Beneficjenta dotyczącego obsługi systemu teleinformatycznego [...] w części obejmującej dokonywanie korekt wniosków o płatność (str. 82), wskazówki wypełniania rubryki "inne" wniosku (str. 89), wskazówki związane ze zwrotami/korektami dokonywanymi w ramach wniosków o płatność (str. 96) podnosząc, że zapisy te potwierdzają, iż dokonywanie korekt we wnioskach o płatność jest możliwe, a w przypadkach pomyłek czy zmian nawet konieczne. Niezrozumiałym jest wobec tego twierdzenie, jakoby beneficjent nie mógł dokonać korekty wydatku, a następnie rozliczenia pozycji objętej wcześniej korektą. Wnioskowanie IZ w tym zakresie jest sprzeczne z zasadami logiki i celami realizacji projektów unijnych. Sprzeczne jest także z dotychczasową praktyką realizacji projektów przez beneficjenta. Nie można wobec tego przyjąć za IZ, jakoby dokonanie korekty wniosku, a następnie poprawne rozliczenie wydatków było niemożliwe w powołaniu się na § 14 umowy, gdyż postanowienie to odnosi się jedynie do wystąpienia nieprawidłowości, a w niniejszym projekcie doszło jedynie do skorygowania wniosku o płatność zgodnie z Podręcznikiem beneficjenta.

Skarżąca wskazała , że zgodnie z § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, w przypadku stwierdzenia błędów w złożonym wniosku o płatność, Instytucja Zarządzająca może dokonać uzupełnienia lub poprawienia wniosku o płatność, o czym informuje beneficjenta lub wzywa beneficjenta do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w [...], lub złożenia dodatkowych wyjaśnień w wyznaczonym terminie.

IZ w dniu 14 października 2019 r. zwróciła się o przesłanie dokumentów niezwiązanych z pozycjami rozliczającymi usługi cateringowe. W dniu 17 października 2019r. beneficjent dokonał zmiany z własnej inicjatywy, a następnie wniosek został zatwierdzony w dniu 5 listopada 2019 r. , zanim IZ zwróciła się 19 grudnia 2019r. z prośbą o wyjaśnienie kwestii rozliczenia usługi cateringowej. Zgodnie z umową dopiero po uzyskaniu wyjaśnień beneficjenta oraz pozytywnej weryfikacji wniosku o płatność IZ powinna dokonać jego zatwierdzenia. IZ nie zauważyła pomyłki beneficjenta we wniosku, dokonała zatwierdzenia błędnego wniosku, a następne zwróciła się do beneficjenta z prośbą o wyjaśnienia.

Zdaniem skarżącej powyższe wskazuje, że IZ zatwierdziła wniosek o płatność obarczony pomyłką, a następnie dopiero planowa kontrola doprowadziła do zwrócenia się do beneficjenta z prośbą o wyjaśnienia. Gdyby zatem IZ w terminie zawartym w umowie, tj. przed zatwierdzeniem wniosku o płatność zwróciła się do beneficjenta, wniosek o tej treści nie zostałby zaakceptowany, dokonano by jego korekty oraz wyjaśnień, a następnie wydatki zostałyby rozliczone. Należy zatem stwierdzić, iż IZ nie wywiązała się z obowiązków kontrolnych w sposób należyty.

Skarżąca wskazała także, że zgodnie z Wytycznymi w zakresie kontroli realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020 podrozdział 5.1. pkt 1 celem weryfikacji wniosku o płatność jest potwierdzenie kwalifikowalności wydatków współfinansowanych ze środków unijnych, krajowych lub wkładu własnego, które zostały ujęte w tym wniosku. W analizowanej sytuacji nie doszło do osiągnięcia celu kontroli wniosku o płatność, poprzez stwierdzenie przez IZ ew. niekwalifikowalności wydatków poniesionych na usługi cateringu.

Zdaniem skarżącej reżim staranności organu administracji publicznej, którym jest Zarząd Województwa [...] jest podwyższony i wymaga od niego zachowania zasad praworządności (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W postępowaniu, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję, zasady te nie zostały zachowane.

Skarżąca dołączyła do skargi: faktury VAT obejmujące usługi cateringowe wystawione przez "B", umowę z wykonawcą usług cateringowych z dnia 27 lipca 2017 r., protokoły odbioru usług cateringowych podpisane przez "B" oraz skarżącą, wyciąg z rachunku beneficjenta za okres 12.2019r. - 01.2020r., umowę o świadczenie usług wynajmu sal, zawartą z "C", faktury VAT obejmujące usługi najmu sal, wystawione przez "C".

W ocenie skarżącej nie istnieje żadna okoliczność, ani też dowód, które uzasadniałyby przekonanie IZ o udzieleniu zamówienia firmie "C" bez zastosowania zasady konkurencyjności.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego jako nieprawidłowość rozumie się każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Gdyby nawet uznać, że doszło do naruszenia, to nie została spełniona druga z przesłanek, tj. wpływ na budżet UE. Omyłka nie wynikała z finansowania nieuzasadnionego wydatku, a w wyniku dokonania przelewu w oparciu o błędnie wystawione rachunki i wielość prowadzonych projektów.

W rozporządzeniu w sprawie korekt w § 2 ust. 1 wskazano, iż wartość korekty finansowej związanej z nieprawidłowością indywidualną stwierdzoną w danym zamówieniu jest równa wartości wydatków objętych współfinansowaniem UE poniesionych w ramach tego zamówienia. Oznacza to, iż aby mówić o nieprawidłowości indywidualnej musi być ona stwierdzona w danym zamówieniu oraz musi mieć ona jakąś wartość. Analizowany przypadek nie pozwala na stwierdzenie, że nastąpiła nieprawidłowość , bowiem do rzekomego naruszenia doszło ze względu na omyłkowo wystawione na beneficjenta rachunki przez inny podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu, a potencjalne naruszenie nie ma żadnej wartości, gdyż nie doszło do sfinansowania wydatków niekwalifikowalnych, a jedynie do pomyłki.

Przepisy rozporządzenia w sprawie korekt dotyczą sytuacji, gdy do nieprawidłowości doszło w trakcie udzielania zamówienia publicznego, zaś w relacji "C" a beneficjentem nie doszło do udzielenia zamówienia na usługi cateringowe. Nie ma zatem podstawy prawnej, aby nałożyć na beneficjenta korektę, bowiem nie można uznać, by doszło do zawarcia z M. K. umowy poprzez dokonanie zapłaty na podstawie wystawionych rachunków.

Gdyby nawet uznać, że doszło do naruszenia, to jest ono niewspółmierne do wymierzonej maksymalnej kary, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy. IZ nie uwzględniła ogólnej zasady wyrażonej w motywie 22 preambuły rozporządzenia ogólnego, zgodnie z którą dokonanie korekt finansowych powinno uwzględniać, z należytym poszanowaniem zasady proporcjonalności, poziom absorpcji i zewnętrzne czynniki przyczyniające się do nieosiągnięcia celów. Nałożenie korekty finansowej bądź żądanie zwrotu dofinansowania możliwe jest zatem dopiero w momencie, gdyby doszło do wydatkowania przez skarżącą środków w sposób uniemożliwiający zrealizowanie programu unijnego, a więc osiągnięcia jego celów. W przedmiotowej sprawie projekt został zrealizowany, jego priorytety dotarły do odbiorców, wobec czego cele Europejskiego Funduszu Społecznego zostały osiągnięte.

Ponadto zakresem kontroli objęty był przedział czasowy od 1 czerwca 2017r. do 30 czerwca 2019 r., zatem wniosek o płatność, w którym znalazła się pozycja obarczona błędem, nie wchodził w zakres zarówno czasowy, jak i przedmiotowy kontroli. IZ chcąc skontrolować kwestie związane z wydatkami rozliczanymi wnioskiem o płatność za okres 1.07.2019r.-30.09.2019r. powinna była podjąć kolejną kontrolę, a następnie sporządzić w jej ramach oddzielną Informację Pokontrolną. W sprawie wydano informację pokontrolną podsumowującą ustalenia kontroli, wskazując na rzekomą nieprawidłowość, która miała miejsce poza okresem objętym kontrolą.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazał nadto, że przywołane w skardze okoliczności, związane z następczym dokonaniem w zatwierdzonym wniosku o płatność odpowiednich korekt rachunków nie wpływają na prawidłowość wydanej w sprawie decyzji - także z uwagi na brzmienie Wytycznych w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz zgłaszania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 z 03.12.2018 r., które w Podrozdziale 6.3 -"Nieprawidłowości stwierdzone po zatwierdzeniu wniosku beneficjenta o płatność" i Rozdziale 8 -"Odzyskiwanie środków i skutki nieprawidłowości dla beneficjentów" wskazują wprost na spoczywający na instytucjach zarządzających programami operacyjnymi obowiązek podjęcia działań związanych z odzyskiwaniem przyznanego dofinansowania "w przypadku, gdy we wniosku o płatność rozliczającym zaliczkę beneficjent zawrze wydatki nieprawidłowe i nie dokona zwrotu ani nie wyrazi zgody na pomniejszenie kolejnych płatności.".

To beneficjent przedstawia we wnioskach o płatność zestawienia dokumentów księgowych, na podstawie których rozlicza przyznane mu dofinansowanie. Weryfikacja tych dokumentów przeprowadzana jest na tzw. próbie (losowo wybranych dokumentach), wobec czego zatwierdzenie danego wniosku przez IZ nie determinuje, że wszystkie znajdujące się w nim wydatki są kwalifikowalne, jeśli ich ocena nie została zweryfikowana w tzw. próbie. Tym samym nieuzasadniony jest zarzut , że to organ nie dopełnił obowiązków kontrolnych, bowiem w trakcie weryfikacji tego wniosku o płatność do badania w losowo wybranej próbie nie zostały wybrane dokumenty, związane z rozliczaną w tym wniosku usługą cateringową, i wniosek w takim kształcie został zatwierdzony.

Choć wniosek o płatność nr [...] nie został wyszczególniony w zestawieniu przedstawionym w punkcie nr 9 Ostatecznej informacji pokontrolnej, to rozliczane w nim wydatki odnosiły się do badanego w trakcie tej kontroli zamówienia na usługi cateringowe, wobec czego działaniu organu nie można przypisać naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa [...], działającego jako Instytucja Zarządzająca, określająca spółce "A" przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania, przyznaną na podstawie umowy z dnia 31 lipca 2017 r. o dofinansowanie projektu "[...]", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2014 - 2020.

W ocenie organu przy realizacji umowy doszło do obciążenia budżetu Unii wydatkami poniesionymi z naruszeniem przepisów art. 184 ust.1 ustawy o finansach publicznych, co stanowi nieprawidłowość indywidualną w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.

Zdaniem skarżącej spółki nie było podstaw do orzeczenia o obowiązku zwrotu środków.

Sąd podziela stanowisko organu.

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r. , poz.818) , dalej jako "ustawa wdrożeniowa", określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi ( art. 1 ust.1).

W myśl art. 2 pkt 14 ustawy wdrożeniowej , nieprawidłowość indywidualna oznacza nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego, czyli – zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy wdrożeniowej - rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320).

Art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego stanowi, że "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Przepis art. 24 ust.1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11.

Art. 24 ust. 9 ustawy wdrożeniowej stanowi natomiast, że w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej:

1) przed zatwierdzeniem wniosku o płatność - instytucja zatwierdzająca wniosek o płatność dokonuje pomniejszenia wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo;

2) w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a w przypadku programu EWT - zgodnie z umową o dofinansowanie projektu albo decyzją o dofinansowaniu projektu.

W przypadku stwierdzenia występowania nieprawidłowości indywidualnej w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność zastosowanie ma art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. , poz.869 ze zm.), dalej także jako "u.f.p.", normujący postępowanie w razie nieprawidłowego wykorzystania środków europejskich.

Zgodnie z art. 207 ust.1 ustawy o finansach publicznych, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Art. 207 ust. 8 u.f.p. stanowi, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do:

1) zwrotu środków lub

2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2,

w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

W myśl art. 9 pkt 1 u.f.p. , po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...) albo ustawy o zasadach realizacji programów, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków ( ...).

Procedury, jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., należy rozumieć szeroko. Mogą one wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1119/19 , Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych ).

Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że naruszenie procedury to realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie oraz wytycznymi będącymi dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich (por. wyrok NSA z 28 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1820/19, wyrok NSA z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1607/18, wyrok NSA z 14 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 1452/18, wyrok NSA z 17 października 2019., sygn. akt I GSK 1384/18 , Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Z zawartej przez skarżącą umowy o dofinansowanie wynika, że skarżąca spółka ( Beneficjent ), zobowiązała się, w sprawach nieuregulowanych w umowie oraz innych obowiązujących przepisach prawa, do stosowania wytycznych horyzontalnych, wydanych na podstawie art. 5 ust.1 ustawy wdrożeniowej oraz wytycznych programowych , wydanych na podstawie art. 7 ust.1 ustawy wdrożeniowej, w zakresie, w jakim dotyczą Beneficjenta i Projektu.

Z umowy tej ponadto wynika, że jeżeli wartość szacunkowa zamówienia netto przekracza 50 000 zł, skarżąca spółka zobowiązana jest, przy udzielaniu zamówienia, do stosowania zasady konkurencyjności. Treść powyższego postanowienia umowy odpowiada treści Wytycznych Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 sierpnia 2019 r. w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 – 2020 - sekcji 6.5.2. , pkt 1 a, dotyczącego zasady konkurencyjności.

W postępowaniu przeprowadzonym przez skarżącą spółkę w takiej procedurze wybrano dostawcę usługi cateringowej ( przed zawarciem umowy o dofinansowanie) , którym została firma "B". Z firmą tą skarżąca w dniu 27 lipca 2017 r. zawarła umowę , której przedmiotem było przygotowanie i dostarczanie cateringu ( serwis kawowy i ciepły posiłek), na szkolenia komputerowe dla uczestników projektu.

Mimo zawarcia umowy z prawidłowo wybranym dostawcą usługi, skarżąca dokonała zapłaty za catering podmiotowi, który nie został wybrany w postępowaniu przeprowadzonym w trybie zasady konkurencyjności - "C" M. K.. Skarżąca przedstawiła we wniosku o płatność za okres od 1 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r., złożonym w dniu 14 października 2019 r. , a zatwierdzonym w dniu 5 listopada 2019 r. , dwa rachunki za usługi cateringowe, oba z dnia 30 września 2019 r. - jeden na kwotę 19 200 zł brutto , dotyczący zadania 1 , drugi – na kwotę 48 000 zł brutto, dotyczący zadania 2. Rachunki te wystawione zostały przez "C" M. K., czyli niezgodnie z umową zawartą z "B". Skarżąca dokonała za nie zapłaty, czyli zapłaciła za usługi cateringowe podmiotowi, który nie został wybrany w postępowaniu dotyczącym wyboru dostawcy usługi cateringowej.

We wniosku o płatność, złożonym w dniu 14 października 2019 r. rachunki te, opłacone z przyznanego skarżącej dofinansowania, opisane zostały jako "usługi cateringowe dla 4 grup" i "usługi cateringowe dla 8 grup" ( czemu skarżąca nie zaprzecza). Następnie skarżąca pismem z dnia 17 października 2019 r. wniosła o wprowadzenie korekty w opisach wydatków, uzupełniając opis dodatkowo o wskazanie - w obu przypadkach - ilości grup, liczbę osób lub zestawów ("UP"), ilość spotkań, wartość kwotową ( 40 zł).

Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie pozwalają na zaakceptowanie stanowiska skarżącej, że zapłata za rachunki, wystawione przez "C" M. K., była jedynie pomyłką. Do przedmiotowego wniosku bowiem skarżąca dołączyła dwa rachunki - za usługi cateringowe, opiewające na znaczne kwoty, nie wystawione przez podmiot , z którym skarżącą od dwóch lat ( od dnia 27 lipca 2017 r.) łączyła umowa o świadczenie takich usług. To, że rachunki te wystawiła firma, z którą skarżąca była związana inną umową - z dnia 1 lipca 2019 r. o wynajem sal szkoleniowych , stanowiska Sądu nie zmienia. Obie firmy różnią się nazwą, przedmiot obu umów także znacznie się różni: usługi cateringowe – wynajem sal. Przy korekcie wniosku bezpośrednio po jego złożeniu skarżąca przedstawiła ponadto dodatkowy, szczegółowy opis usługi, objętej wyżej wymienionymi rachunkami.

Przychylając się do stanowiska skarżącej należałoby przyjąć, że skarżąca zauważyła samorzutnie braki w opisach przedmiotowych wydatków, nie dostrzegając przy tym, że ich źródłem były rachunki nie wystawione przez prawidłowo wybranego kontrahenta na świadczenie usług cateringowych.

Sąd orzekający takiego stanowiska nie akceptuje, uznając za prawidłowe stanowisko organu o udzieleniu przez skarżącą zamówienia na świadczenie usług cateringowych firmie "C" M. K. z pominięciem procedury zasady konkurencyjności.

Dodać należy, że stwierdzenie w Informacji Pokontrolnej przez Instytucję Zarządzającą , że skarżąca, jako Beneficjent, prawidłowo przeprowadziła postępowanie o udzielenie zamówienia na zasadzie konkurencyjności, dotyczyło postępowania , w którym wyłoniono, jako wykonawcę, "B", z którym następnie skarżąca zawarła umowę na usługi cateringowe. Wyłonienie w tym trybie wykonawcy umowy na wskazane usługi , a także zawarcie z nim stosownej umowy nie wyklucza jednak, a priori, możliwości faktycznego udzielenia zamówienia innemu podmiotowi, z naruszeniem zasady konkurencyjności.

Sąd w składzie orzekającym tym samym przychyla się do stanowiska organu , że udzielenie omawianego zamówienia jest niezgodne z sekcją ( wadliwie określaną jako "rozdział" lub "podrozdział") 6.5.2. - Zasada konkurencyjności pkt 1 lit a Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków oraz narusza § 20 ust.2 pkt 2 w zw. z § 4 ust.4 pkt 1 umowy o dofinansowanie.

Twierdzenie skarżącej o wadliwym działaniu Instytucji Zarządzającej , która miałaby dopuścić do zatwierdzenia wniosku skarżącej obciążonego błędem , mimo obowiązku zweryfikowania wniosku o płatność , jest w ocenie Sądu nie tylko niezgodne z ustaleniami organu, by wniosek zawierał błąd, ale przede wszystkim oparte na wadliwym założeniu, że wada wniosku musiała, czy też przynajmniej powinna być stwierdzona w czasie weryfikacji wniosku. Zauważyć w tym kontekście należy, że Wytyczne Ministra Inwestycji i Rozwoju w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz zgłaszania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014 – 2020 przewidują w rozdziale 6 pkt 1, że sposób postępowania z nieprawidłowymi wydatkami uzależniony jest od momentu ich stwierdzenia – przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu, przed zatwierdzeniem wniosku beneficjenta o płatność , po zatwierdzeniu wniosku o płatność.

Oczywiście Sąd jest świadomy , że skarżąca stoi na stanowisku , że jej wniosek dotknięty był "pomyłką", a nie "nieprawidłowością", jednak ze wskazanej powyżej treści Wytycznych wynika, że samo zatwierdzenie wniosku nie musi być jednoznaczne z jego absolutną prawidłowością oraz z kwalifikowalnością wszystkich wskazanych w nim wydatków. Koresponduje to ze sposobem weryfikacji wniosków o płatność, przewidzianym w Wytycznych Ministra Inwestycji i Rozwoju w zakresie kontroli realizacji programów operacyjnych na lata 2014 – 2020 . W podrozdziale 5.1. pkt 3 w/w Wytycznych wskazano bowiem, że weryfikacji podlega co najmniej próba dokumentów poświadczających prawidłowość wydatków ujętych w każdym wniosku o płatność. Tak więc nie w każdym przypadku weryfikacji wniosku dokonuje się weryfikacji każdego dokumentu , dołączonego do wniosku.

Rozliczenie przez skarżącą w ramach projektu opisanych wyżej kosztów cateringu zasadnie uznane zostało zatem przez organ za naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, Wytycznych horyzontalnych oraz programowych i zakwalifikowane jako wydatek poniesiony z naruszeniem procedur wydatkowania środków dofinansowania , o których mowa w art. 184 ust.1 u.f.p.

Sąd rozpoznający sprawę stoi na stanowisku, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, zgodnie z którym każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego , które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość, której stwierdzenie nakłada na państwo członkowskie obowiązek dokonania korekt finansowych.

Tak więc samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Środki unijne podlegają zwrotowi wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur - co stanowi "nieprawidłowość" , która powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Tym samym wskazana "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy na skutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy więc rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała jedynie hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Stwierdzenie wystąpienia szkody "rzeczywistej" nie ma podstawowego znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 175/15).

W niniejszej sprawie organ zasadnie wskazał, że poniesione i rozliczone kwoty wydatków na sfinansowanie usług cateringowych, wykonanych przez podmiot inny, niż wyłoniony w toku transparentnej i konkurencyjnej procedury udzielania zamówień, w sposób istotny mogą odbiegać od stawek rynkowych , jakie mogłyby być uzyskane w przypadku zastosowania wskazanej procedury.

W tej sytuacji przy realizacji umowy doszło do obciążenia budżetu Unii wydatkami poniesionymi z naruszeniem przepisów art. 184 ust.1 ustawy o finansach publicznych, co stanowi nieprawidłowość indywidualną w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.

Wobec powyższego, z uwagi na stwierdzenie nieprawidłowości indywidualnej (w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność) organy prawidłowo podjęły działania, dotyczące odzyskiwania od skarżącej kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej( art. 24 ust.9 pkt 2 ustawy wdrożeniowej).

Z uwagi na stwierdzenie , że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., wezwano skarżącą – zgodnie z art. 207 ust. 8 w zw. z art. 207 ust.1 pkt 2 u.f.p.- do zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Z uwagi na bezskuteczny upływ w/w terminu została przez organ wydana decyzja określająca skarżącej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, w myśl art. 207 ust. 9 u.f.p.

Decyzja ta zawiera wszystkie niezbędne - w przypadku określania kwoty przypadającej do zwrotu – składniki i zasadnie została utrzymana przez organ w mocy na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy.

Określona przez organ skarżącej kwota jest, wbrew twierdzeniom skarżącej , prawidłowa i adekwatna do ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy.

Zdaniem Sądu nieobjęcie zakresem przedmiotowym i czasowym przeprowadzonej kontroli przedmiotowego wniosku o płatność, obejmującego okres od 1 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r. , nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Kontrolą tą objęte były bowiem wydatki odnoszące się do zamówienia na usługi cateringowe. Organowi nie można przypisać też naruszenia przepisów postępowania.

Sąd nie podziela stanowiska i argumentacji skarżącej spółki, że mogła ona dokonać ( skutecznie) korekty wydatku , a następnie rozliczenia pozycji objętej wcześniej korektą. Korekta taka została bowiem przez skarżącą wykazana dopiero po zakwestionowaniu prawidłowości rozliczenia wydatku w zatwierdzonym przez IZ wniosku o płatność. Dokonanie przez skarżącą omawianej płatności zostało uznane za nieprawidłowość, a nie omyłkę, a zatwierdzenie przez IZ wniosku o płatność sprawia, że zwrot środków dofinansowania następuje nie w sposób wskazany przez skarżącą, a w trybie art. 207 u.f.p. Możliwość postępowania w sposób wskazany przez skarżącą umożliwiałoby w istocie, w każdym przypadku, na korygowanie przez beneficjentów nieprawidłowo wydatkowanych środków dofinansowania.

Dokonanie przez "C" M. K. zwrotu uzyskanych od skarżącej środków na rachunek skarżącej nie może być uznane za "zwrot środków" w rozumieniu omawianych aktów prawnych czy umowy o dofinansowanie, bowiem chociażby z treści §13 ust. 4 w/w umowy wynika, że zwrot środków powinien nastąpić na rachunki bankowe, wskazane przez Instytucję Zarządzającą.

Sąd nie przychyla się też do stanowiska skarżącej , że § 14 umowy nie może być podstawą stwierdzenia, że dokonanie korekty wniosku i jego rozliczenie jest niemożliwe, bowiem wbrew stanowisku skarżącej doszło do wystąpienia nieprawidłowości, a nie do skorygowania wniosku o płatność.

Przedstawione przez skarżącą przy skardze umowy oraz faktury nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem. Tym niemniej Sąd podziela zastrzeżenia organu, przedstawione w odpowiedzi na skargę, dotyczące szczegółowej wiedzy firmy "C", niezwiązanej według skarżącej z nią umową , o ilości i wartości zamówionych przez skarżącą świadczeń u podmiotu świadczącego usługi cateringowe "B", jak też zastrzeżenia dotyczące zapłaty tej ostatniej firmie za usługi cateringowe dopiero w grudniu 2019 r., mimo że skarżącą z w/w firmą łączyła dużo wcześniej zawarta umowa, a płatności miały być dokonywane co miesiąc.

Wbrew intencji skarżącej wspomniane okoliczności potwierdzają, w ocenie Sądu, prawidłowość wydanych decyzji .

Mając na uwadze powyższe Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa , które skutkować powinno uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.