Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 659/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2,  art. 64b par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Paweł Kornacki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Pełnomocnik A. sp. z o.o. w Z. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS) w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na gruncie następującego stanu sprawy.

2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: NUS) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej spółki m.in. na podstawie własnych tytułów wykonawczych:

- z 9 stycznia 2015 r. nr [...] i [...],

- z 7 września 2015 r. nr [...],

- z 7 października 2015 r. nr [...], [...], [...] oraz [...],

- z 2 lutego 2016 r. nr [...], [...] i [...],

obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. oraz za miesiące od października do grudnia 2014 r, odsetki od niezapłaconych zaliczek za lipiec - sierpień 2013 r. oraz za styczeń - luty 2014 r., a także należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od marca do maja oraz od lipca do grudnia 2014 r.

Odpisy tytułów wykonawczych nr [...] i [...] doręczono spółce w dniu 20 stycznia 2015 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych z 13 stycznia 2015 r. w B. w G., Banku C. w K. oraz w Banku D. w G.

Pismem z 16 stycznia 2015 r. Bank B. poinformował o braku środków na zajętym rachunku, natomiast pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r. B. poinformował o zaistniałym zbiegu egzekucji z Komornikiem Sądowym. Kolejnym pismem z 10 lutego 2016 r., Bank poinformował organ egzekucyjny o rozwiązaniu umowy rachunku bankowego ze spółką.

Bank C. w K. pismem z 16 stycznia 2015 r. poinformował o braku środków na zajętym rachunku.

Z kolei pismem z 1 kwietnia 2015 r. D. S.A. poinformował o zbiegu egzekucji, natomiast pismem z 27 czerwca 2016 r. poinformował, że rachunek bankowy spółki został zamknięty w dniu 11 maja 2016 r.

Odpis tytułu wykonawczego nr [...] doręczono spółce 17 września 2015 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych z 11 września 2015 r. w B. i E. Bank. Pismem z 17 września 2015 r. B. poinformował o braku środków na rachunku, a pismem z 10 lutego 2016 r. o rozwiązaniu umowy rachunku. Bank E. w dniu 15 września 2015 r. wskazał, że saldo rachunku jest zerowe.

Odpisy tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...] i [...] doręczono spółce 20 października 2015 r. z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych w B. oraz w E. Bank z 12 października 2015 r. W dniu 30 października 2015 r. Bank B. poinformował organ egzekucyjny o braku środków na rachunku, a pismem z 10 lutego 2016 r. o rozwiązaniu umowy rachunku. Bank E. pismem z 30 września 2015 r. poinformował o zaistniałym zbiegu egzekucji.

Odpisy tytułów wykonawczych o nr [...], [...] oraz [...] doręczono spółce 22 lutego 2016 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych z 8 lutego 2016 r. w B. oraz w E. Bank E. pismem z 18 lipca 2016 r. poinformował o zaistniałym zbiegu egzekucji, natomiast B. wskazał, ze nie prowadzi rachunku dla zobowiązanej spółki.

Uzyskaną z zajętego w D. rachunku bankowego kwotę [...] zł zarachowano 12 czerwca 2015 r. na poczet należności objętych tytułem wykonawczym o nr [...], co pozwoliło częściowo pokryć koszty egzekucyjne.

Postanowieniami z [...] r. NUS zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] w związku z rozłożeniem na raty objętych nimi należności. Wobec niedotrzymania terminów wpłat rat, postanowieniami z [...] r. podjęto zawieszone postępowanie egzekucyjne.

W dniu 29 maja 2016 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelności spółki z tytułu sądowego nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z 8 stycznia 2015 r., [...]. To zajęcie pozostaje bezskuteczne.

Zawiadomieniem z 14 sierpnia 2015 r. NUS zajął wierzytelności w spółce z o.o. A. z siedzibą w G., która pismem z 31 sierpnia 2015 r. uznała zajęcie. Z informacji organu egzekucyjnego wynika, że w okresie od 21 września 2015 r. do 1 marca 2016 r. przekazano na poczet tego zajęcia łączną kwotę [...] zł, z czego [...] zł zarachowano na tytuł wykonawczy nr [...] na poczet kosztów egzekucyjnych, a kwotę [...] zł zaliczono na poczet należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] (nie objętym zaskarżonym postanowieniem).

W związku z brakiem dalszej realizacji zajęć wierzytelności przez A. sp. z o.o. NUS pismem z 8 grudnia 2016 r. zwrócił się do dłużnika zajętej wierzytelności o podanie przyczyn braku realizacji zajęć z 13 stycznia 2015 r. i 14 sierpnia 2015 r. ze wskazaniem kwoty wymagalnej. A. sp. z o.o. na dzień 31 grudnia 2016 r. uznało kwotę [...] zł. i poinformowało o braku możliwości zapłaty i zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej.

2.2. Postanowieniem z [...] r., nr [...] NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

W uzasadnieniu wskazał, że od połowy 2015 r. postępowanie egzekucyjne nie przynosi pozytywnych rezultatów. Jest bezsporne, że dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o wszystkie tytuły wykonawcze, obejmujące zaległości od 2012 do 2015 r. staje się niecelowe. Uzyskiwane w toku egzekucji kwoty są niewspółmierne do wysokości zaległości i nie pozwalają na zaspokojenie powstałych wydatków egzekucyjnych. Należało więc zastosować art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. – dalej: u.p.e.a.).

2.3. W zażaleniu spółka podniosła wadliwość wydanego postanowienia w świetle art. 59 § 2 u.p.e.a. ze względu na brak kalkulacji niezbędnych do poniesienia wydatków egzekucyjnych i możliwych do uzyskania z egzekucji kwot oraz nieuwzględnienie oświadczenia zarządu spółki z 22 grudnia 2016 r. o możliwości wznowienia działalności w zakresie robót górniczych. W ocenie spółki postępowanie egzekucyjne jest nadal skuteczne, gdyż systematycznie wpływają kwoty uzyskiwane z zajętych rachunków bankowych. Kwoty te nie są wielkie w porównaniu do wielkości należności objętych tytułami wykonawczymi, ale wystarczają na pokrycie wydatków egzekucyjnych. Jak stwierdziła skarżąca nie istniały ustawowe przesłanki do umorzenia przedmiotowego postępowania, wobec czego rozstrzygnięcie jest wadliwe i powinno zostać uchylone.

2.4. DIAS postanowieniem z [...] r., nr [...] utrzymał postanowienie NUS w mocy.

W uzasadnieniu powołał się na art. 59 § 2 u.p.e.a. Wskazał, że zaistnienie przesłanki wskazanej w tym przepisie nie nakłada obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie daje taką możliwość organowi prowadzącemu postępowanie. Kwestia ta pozostawiona została uznaniu organu. Umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organu, który powinien kierować się względami celowościowymi. W związku z tym ustalenie, że zobowiązana spółka nie posiada wystarczającego majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Niemniej jednak, dla zastosowania tego przepisu konieczne jest rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, że zobowiązany nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego.

W ocenie organu II instancji w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że w prowadzonym wobec spółki postępowaniu egzekucyjnym zaistniała przesłanka jego umorzenia określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zobowiązana nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wskazanych w zaskarżonym rozstrzygnięciu i uzyskanie w drodze egzekucji środków, które przewyższyłyby wydatki egzekucyjne.

DIAS wskazał, że wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., Prezydenta Miasta G., Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Państwowej Inspekcji Pracy. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na rzecz Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i Państwowej Inspekcji Pracy zostało umorzone postanowieniami z [...] r. na które strona złożyła zażalenie, będące obecnie przedmiotem rozpatrywania przez organ II instancji.

Fakt, że wskutek prowadzonej egzekucji organ uzyskuje systematycznie drobne kwoty, nie czyni skuteczną całej egzekucji prowadzonej wobec spółki. W rozpatrywanej sprawie do realizacji pozostają nadal tytuły wykonawcze wystawione przez Prezydenta Miasta G. z tytułu podatku od nieruchomości i tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. obejmujące podatek od towarów i usług i podatek dochodowy od osób fizycznych (jak wynika z informacji organu egzekucyjnego razem 10 tytułów na kwotę należności głównej na dzień 28 lutego 2017 r. - [...] zł.).

W toku egzekucji prowadzonej łącznie na podstawie w/w tytułów wykonawczych organ egzekucyjny ustalił, że budynek w Z. ul. [...], w którym znajduje się adres rejestracyjny spółki stanowi własność wynajmującego biura. Od administratora budynku uzyskano informację, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem i nie posiada tam majątku, opłaca natomiast kwotę [...] zł miesięcznie za odbieranie korespondencji. Ustalono również, że spółka nie posiada środków transportu, natomiast nieruchomości w postaci gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste oraz budynek położony w G. i ruchomości, które mogłyby stanowić podstawę skutecznej egzekucji zostały zabezpieczone hipoteką i zastawem skarbowym w pierwszej kolejności na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych O/Z.. Wartość zabezpieczonych należności ZUS O/Z. przekracza wartość przedmiotów zabezpieczonych, a tym samym nie jest możliwe zaspokojenie zobowiązań spółki wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.

Tytuły wykonawcze nr [...], [...] oraz [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w G., zlecając temu organowi wykonanie w ramach rekwizycji czynności egzekucyjnych z ruchomości należącej do zobowiązanej spółki w postaci ładowarki, poprzez zajęcie i sprzedaż. Do zajętej przez organ rekwizycyjny ruchomości, nastąpił zbieg egzekucji z Komornikiem Sądowym, w związku z czym Sąd [...] w Z. wyznaczył Komornika Sądowego do łącznego prowadzenia egzekucji z ruchomości w postaci ładowarki.

W związku z powyższym Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. przekazał sprawę do Komornika Sądowego, celem dalszego prowadzenia egzekucji z ładowarki.

Ponadto DIAS wskazał, że w aktach sprawy znajduje się przeprowadzona przez organ egzekucyjny analiza uzyskanych środków w okresie od 2015 r. do 24 lutego 2017 r. z której wynika, że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. uzyskano kwotę [...] zł., w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. uzyskano kwotę [...] zł., natomiast w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 24 lutego 2017 r. uzyskano kwotę [...] zł. Organ egzekucyjny dokonał wyliczenia, że uzyskane środki na zaległości w 2016 r. stanowią zaledwie 6,6 % środków uzyskanych w 2015 r., a więc skuteczność prowadzonej egzekucji uległa zmniejszeniu.

Organ wskazał jednocześnie, że NUS postanowieniami z dnia [...] r., z [...] r. oraz z [...] r. zwolnił środki z zajętej wierzytelności u kontrahenta – A. sp. z o.o. na wypłatę wynagrodzeń pracowniczych.

Wobec stwierdzenia, że zaległości spółki nie tylko nie maleją, ale narastają, biorąc pod uwagę aktualny stan ekonomiczny spółki (posiadany majątek oraz uzyskiwane środki) należało więc uznać, że dalsze prowadzenie egzekucji na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych stało się niecelowe.

Spółka wbrew twierdzeniom członków zarządu, którzy w październiku 2015 r. oraz do protokołu z 22 grudnia 2016 r. oświadczyli, że w ciągu kilku miesięcy poprawa sytuacji w górnictwie spowoduje wznowienie działalności, nie pozyskała nowych kontrahentów. Ustalony majątek nie wystarczy na zaspokojenie zaległości objętych zastawem i hipoteką, a uzyskiwane środki są znikome w stosunku do zaległości i nie pozwalają zaspokoić wydatków i kosztów egzekucyjnych.

Tym samym nie jest obecnie możliwe przeprowadzenie skutecznej egzekucji należności objętych wszystkimi tytułami wykonawczymi. Wobec braku innych składników majątkowych należało uznać, że dalsze prowadzenie egzekucji nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Organ stwierdził, że zawarte w zażaleniu twierdzenie skarżącej o skuteczności prowadzonej egzekucji nie znalazło potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wysokość kwot uzyskiwanych wskutek dokonanych zajęć jest nieadekwatna do wysokości zadłużenia będącego przedmiotem egzekucji.

Zauważył jednocześnie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych nie jest przeszkodą w spłacie zaległości bezpośrednio na rachunek wierzyciela, bez ponoszenia dodatkowych kosztów, jeżeli spółka pozyska środki na uregulowanie należności. W ocenie organu nadzoru dokonywanie czynności na podstawie wskazanych w postanowieniu NUS tytułów wykonawczych, generowałoby koszty egzekucyjne i powiększało stan zaległości, nie prowadząc jednak do zaspokojenia należności.

Wreszcie DIAS dodał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie zamyka ostatecznie możliwości dochodzenia należności, bowiem zgodnie z art. 61 tej ustawy, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2, wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Ten przepis stanowi zatem zabezpieczenie interesów wierzyciela na wypadek, gdyby po umorzeniu postępowania egzekucyjnego uległ zmianie stan faktyczny w ten sposób, że wyjdą na jaw okoliczności świadczące o istnieniu majątku zobowiązanego, umożliwiającego skuteczne prowadzenie egzekucji. Istnienie takiej, jedynie potencjalnej, możliwości nie uzasadnia jednak pozostawienia postępowania egzekucyjnego ciągle otwartym w sytuacji, gdy na dany moment ustalono, że nie może ono doprowadzić do choćby częściowego zaspokojenia wierzyciela i istnieją ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego tytułu.

3.1. W skardze pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na umorzeniu postępowania egzekucyjnego, pomimo braku ustalenia niezbędnej do tego przesłanki faktycznej, czyli sytuacji w której uzyskiwane w toku postępowania egzekucyjnego kwoty nie przewyższają nawet wydatków egzekucyjnych, co organ powinien stwierdzić na podstawie przeprowadzonej kalkulacji dołączonej do akt sprawy.

Wniósł o uchylenie postanowień wydanych przez organy w obu instancjach oraz o zasądzanie zwrotu kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Skarga jest zasadna, jako że organ naruszył przepisy prawa procesowego regulujące zasady postępowania dowodowego oraz sporządzania uzasadnienia aktów administracyjnych - w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

5. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności działań organów w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Umorzenie ma więc charakter fakultatywny, a na organie spoczywa obowiązek zbadania istnienia przesłanki umorzenia, którą jest okoliczność, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Prawodawca używa bowiem zwrotu "w przypadku stwierdzenia".

Zasadnie podnosi strona skarżąca, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Podstawę faktyczną do podjęcia takiego rozstrzygnięcia stanowi bowiem prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny związany:

a) z przesłanką umorzenia wynikającą z art. 59 § 2 u.p.e.a.

b) nawiązującą do pojęcia wydatków egzekucyjnych określonych w art. 64b § 1 u.p.e.a., jako części (obok opłat) kosztów egzekucyjnych (por. art. 64c § 1 u.p.e.a.).

Dopiero ustalenie stanu faktycznego relewantnego w kontekście art. 59 § 2 u.p.e.a. upoważnia organ do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego – w analizowanym trybie – następuje nie tylko w sytuacji, gdy nie stwierdzono fakultatywnej przesłanki umorzenia (tj. uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne), lecz ponadto może nastąpić, gdy tę przesłankę stwierdzono (w tym przypadku w grę wchodzi tzw. uznanie administracyjne). Z kolei umorzenie postępowania egzekucyjnego może być konsekwencją tylko stwierdzenia tejże przesłanki. Należy jednak podkreślić, że w każdej z tych sytuacji, aby podjąć prawidłowo określone rozstrzygniecie niezbędne jest przeprowadzenie wyczerpującego postępowania co do ustalenia istnienia przesłanki umorzenia z art. 59 § 2 u.p.e.a., a następnie zawarcie rozważań w tej materii w uzasadnieniu postanowienia.

Zgodnie bowiem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z kolei stosownie do art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. (które mają zastosowanie także w postępowaniu zażaleniowym – art. 140 i 144 k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej aktu z przytoczeniem przepisów prawa. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić – zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi - odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia postanowienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym – wynikającym wprost z brzmienia art. 124 § 2 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu, który poprzedza wydanie postanowienia, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności (art. 11 k.p.a.), ale także wpływa na kontrolę aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

6. Na gruncie tej sprawy organy przedstawiły tok postępowania egzekucyjnego, złą sytuację majątkową zobowiązanej spółki (czego nie da się zakwestionować), jednak nie odniosły się precyzyjnie do jedynej, a tym samym kluczowej przesłanki umorzenia, tj. czy w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przewyższające wydatki egzekucyjne.

Sąd podkreśla, że art. 59 § 2 u.p.e.a. nawiązuje tylko do części kosztów egzekucyjnych, a to do wydatków. Stosownie bowiem do art. 64c § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne obejmują opłaty i wydatki. Z treści art. 64 § 1 i 6 oraz art. 64b § 1 u.p.e.a. wynika, że wydatki co do zasady stanowią znaczenie niższe kwoty kosztów egzekucyjnych aniżeli opłaty. Wydatkami egzekucyjnymi są bowiem koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a w szczególności – w realiach tej sprawy - na opłacenie sporządzenia i ekspediowania dokumentów.

Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia jakie do tej pory poniesiono wydatki egzekucyjne i w związku z tym jakie są perspektywy pozyskania w toku egzekucji kwoty, które w przyszłości takie wydatki miałyby pokryć. W związku z tym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ani słowem nie odniósł się do tego rodzaju zestawienia.

Podjęcie w tej mierze czynności oraz rozważań w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia było tym bardziej konieczne, że przecież w roku 2015 wyegzekwowano [...] zł – z czego na koszty egzekucyjne (a więc opłaty i wydatki) przeznaczono [...] zł. W roku 2016 wyegzekwowano [...] zł - z czego na koszty egzekucyjne przeznaczono [...] zł. Zaś okresie od stycznia do 24 lutego 2017 r. wyegzekwowano kwotę [...] zł. Poza tym w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego wskazano, że w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego uzyskuje się systematycznie drobne kwoty (str. 4).

Oparcie rozstrzygnięcia tylko na stwierdzeniu tendencji zniżkowej egzekwowanych kwot, bez jakiegokolwiek odniesienia się do pojęcia "wydatki egzekucyjne" i konkretnego wskazania, jakie kwoty zostały na nie przeznaczone w latach 2015-2017 r., nie może być wystarczające do uznania, że organ sprostał obowiązkowi przeprowadzenia wymaganego w tej sprawie postępowania dowodowego. W dalszej perspektywie nie można uznać, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada nakreślonym już wyżej zasadom wynikającym z przepisów prawa.

7. Wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126, 140 i 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że należyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego doprowadziłoby organ do innych wniosków w zakresie istnienia przesłanki umorzenia, ewentualnie po jej stwierdzeniu, już w ramach uznania - do kierunku wyboru rozstrzygnięcia. Podobnie nie można wykluczyć, że do takich wniosków doprowadziłoby wyczerpujące, nawiązujące do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

8. Postępowanie wymaga zatem uzupełnienia we wskazanym wyżej zakresie i dokonania ponownej, rzetelnej oceny, czy w odniesieniu do egzekwowanych należności uzasadnione jest umorzenie postępowania egzekucyjnego, a jeśli tak – to w jakiej ewentualnie części.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że nie wyklucza umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Jeżeli rzetelna analiza przesłanki umorzenia tego postępowania doprowadzi organ do prawidłowo wykazanego stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, to w ramach uznania administracyjnego organ będzie mógł podjąć tego rodzaju rozstrzygnięcie.

9. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na tę sumę składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, opłata od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).