Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 103/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: odrzucono skargę 1 skarżącego
uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 oraz art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 46 par. 1 pkt 4, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 135, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik- Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A.B. , J.B., M.L., A.S., D.W, . A.K. , I.K, . K.K, . S.K., T.K. na decyzję Wojewody z dnia 28 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. odrzuca skargę A.B. II. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących J.B. , M.L., A.S. , D.W. , A.K. , I. K, K.K., S.K. , T.K. solidarnie kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm., dalej w skrócie u.g.n.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 30 maja 2014 r., znak [...], orzekającą o odmowie zwrotu części działki nr [...] położonej w M., gm. [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. [...], na rzecz D. W., A. B., T. K., S. K., A. S., J. B., K. K., A. K., M. L. i I. K..

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 7 października 2005 r. wpłynął do organu I instancji wniosek K. K. i W. K. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] w M.. We wniosku podali m.in., że właścicielem wywłaszczonej nieruchomości była R. z S. K..

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym w zakresie ustalenia kręgu następców prawnych R. K., Starosta [...] decyzją z dnia 26 lutego 2007 r. znak [...] orzekł o odmowie zwrotu części działek nr [...], nr [...] i nr [...], objętych księgą wieczystą [...], położonych w M. gm. [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. M., na rzecz: W. K., D. W., A. B., M. P., T. K. i S. K. oraz K. K..

W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa parcela l. kat. [...] o pow. 0,7096 ha, objętą poprzednio wykazem hipotecznym Lwh 128 b. gm. kat. M. stanowiła własność R. z S. K., której następcami prawnymi są M. P., A. B., D. W., T. K., S. K. i W. K. - decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 24 grudnia 1968 r. Nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na cele budownictwa, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 05.08.1965r. wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K., przy czym parcela ta obecnie w ewidencji gruntów stanowi część działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w obrębie M. gm. W..

W uzasadnieniu podano, że całokształt materiału zgromadzonego pozwolił stwierdzić, iż z porównania mapy katastralnej z obowiązującą mapą ewidencji gruntów oraz mapą zasadniczą, wynika, że wnioskowana do zwrotu parcela [...] kat. [...]b. gm. kat. M. odpowiada aktualnie częściom działek: nr [...], [...] i nr [...].

W trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu przeprowadzonej w dniu 30 maja 2006 r. stwierdzono, że teren wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. M. zajęty został w części pod budynki magazynowe, drogę dojazdową oraz ogrodzenie kompleksu wojskowego, natomiast pozostała część stanowi grunt wolny od zabudowy, który spełniał funkcję ochronną.

Organ ustalił ponadto, że przedmiotowa działka jako część obiektu magazynowego określonego jako kompleks wojskowy nr [...], pozostawała w trwałym zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej do dnia 8 sierpnia 2005 r. i z tym dniem prawa i obowiązki do nieruchomości przejęła Agencja Mienia Wojskowego. Następnie prawo własności działek: nr [...] o pow. 31,25 ha i nr [...] o pow. 0,38 ha poł. w M. gm. [...] w dniu 7 grudnia 2005 r. od Agencji Mienia Wojskowego nabyła Gmina [...], w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] i prawo to zostało ujawnione w KW nr [...].

Organ wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrot nieruchomości możliwy jest w razie spełnienia dwóch przesłanek - gdy nieruchomość okazała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, a jej aktualny stan prawny nie jest przeszkodą dla zwrotu działki. Dokonując oceny przesłanki zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia, określonego w decyzji o wywłaszczeniu organ podał, że cel wywłaszczenia parceli l. kat. [...] b. gm. kat. M. określony został w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. K. z dnia 24.12.1968 r. nr [...] jako budownictwo. Podstawą wywłaszczenia była decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 05.08.1965 r. wydana przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K., która ustalała lokalizację szczegółową magazynów na terenie położonym w M.. Porównanie projektowanego sposobu zagospodarowania przedmiotowego terenu z ustalonym w dniu 30 maja 2006 r. stanem faktycznego zagospodarowania pozwala na stwierdzenie, że zrealizowany został cel wywłaszczenia.

Jednocześnie ustalono, że wnioskodawczyni K. K. nie przysługuje uprawnienie do występowania z wnioskiem o zwrot nieruchomości, bo nie jest spadkobiercą R. z S. K. i wobec tego również odmówiono jej zwrotu wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], chociaż z przyczyn innych niż pozostałym wnioskodawcom.

Od powyższej decyzji odwołania w terminie wnieśli A. B., D. W., M. P., W. K., S. K. i T. K., uznając ją za niesłuszną, ponieważ ich zdaniem nie zostało udowodnione, że został zrealizowany cel wywłaszczenia.

Decyzją Wojewody [...] z dnia 26 lutego 2008 roku, znak [...], zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy.

Organ II instancji podał w uzasadnieniu, że w sprawie nie została spełniona przesłanka zbędności nieruchomości - nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej, z uwzględnieniem jego doprecyzowania w dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia, której nastąpiło wywłaszczenie. Stąd też w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia określony jest w decyzji w sposób ogólnikowy, prawidłowa jego ocena winna być dokonana na podstawie analizy dokumentacji wywłaszczeniowej, w szczególności treści samego wniosku o wywłaszczenie, treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.

Organ podzielił przy tym pogląd prawny i ustalenia organu I instancji wskazując, że cel wywłaszczenia przedmiotowych parceli należy określić jako urządzenie obiektu magazynowego, obejmującego zarówno budynki magazynów jak i całą infrastrukturę techniczną oraz strefy ochronne wynikające z wojskowego charakteru przedmiotowej inwestycji. Na takie określenie celu wywłaszczenia wnioskowanych do zwrotu nieruchomości wskazuje także decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia 24 kwietnia 1969 r. zmieniająca decyzje: Nr [...] z dnia 21 kwietnia 1965 r. - ustalającą lokalizację szczegółową terenów wojskowych na terenie tzw. " [...]" oraz Nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r. - ustalającą lokalizację szczegółową magazynów na terenie położonym w M. powiat [...], wydane na rzecz i imię Dyrekcji Inwestycji Miejskich I w K. i orzekająca, iż prawa te przejmuje Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo - Budowlany w K., a całość terenu objętego tymi decyzjami będzie użytkowana przez Wojsko Polskie. Z kolei treść pisma Biura Planowania Przestrzennego w K. z dnia 9 marca 1978 r. znak: [...] oraz treść odrysu z mapy katastralnej obejmującego teren wsi M., stanowiący załącznik do tego pisma, wskazuje, iż dla opisanego wyżej obiektu magazynowego wyznaczono strefę ochronną o szerokości 300 m, w której obowiązywał bezwzględny zakaz wznoszenia wszelkich obiektów kubaturowych oraz prowadzenia prac inwestycyjnych bez uzgodnienia z właściwymi organami.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 419/08 oddalono skargę A. B., D. W., M. P., W. K., S. K. i T. K. na powyższą decyzję Wojewody [...] oraz umorzono postępowanie sądowe ze skargi K. K..

W wyniku skarg kasacyjnych Prokuratora Okręgowego w K. oraz A. B., M. P., S. K., T. K. i W. K., D. W., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 2009 roku, sygn. akt I OSK 1462/08, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1644/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 26 lutego 2008 r. nr [...] oraz decyzję Starosty [...] z dnia 26 lutego 2007 r. znak [...], którą organ orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W uzasadnieniu Sąd wskazał w ślad za oceną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt I OSK 1462/08, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie pierwotnym celem, na jaki została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość, była budowa magazynów wraz z zapleczem. Cel wywłaszczenia należy interpretować ściśle, stosowanie do przepisu art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zakazującego użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, mając także na uwadze, że późniejsza zmiana celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej, jak również jego rozszerzająca interpretacja jest niedopuszczalna ze względu na wyjątkowy charakter instytucji wywłaszczenia. Przy tak sprecyzowanym celu wywłaszczenia konkretnej nieruchomości organy prowadzące postępowanie zwrotowe winny były zatem ustalić, czy cel ten został, czy też nie został zrealizowany na całej (czy też jedynie tylko na części) wywłaszczonej nieruchomości. Ustalenia te winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w niebudzących wątpliwości materiałach dowodowych np. planach, mapach geodezyjnych, z których jasno by wynikało, kiedy i w jaki konkretnie sposób przedmiotowa nieruchomości została zabudowana, jakim rodzajem zabudowy i w których częściach nieruchomości poszczególne części zabudowy (takie jak budynki, drogi, ogrodzenie, itp.) zostały zlokalizowane. Dopiero bowiem wówczas dla organów orzekających powstałaby możliwość dokonania prawidłowej oceny zasadności żądania zwrotu całej (lub części) wywłaszczonej nieruchomości. Wydanie natomiast decyzji odmawiających zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bez przeprowadzenia takiego postępowania dowodowego uznać należy za wadliwe jako nie znajdujące uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym i obowiązujących przepisach prawa (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), a w szczególności naruszające przepisy art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, iż dla załatwienia sprawy administracyjnej istotne jest, że cel wywłaszczenia spornej nieruchomości został określony jako "budownictwo", a nie "strefa ochronna". Strefę ochronną dla obiektów zlokalizowanych na terenie wsi [...] wyznaczono, co do niewywłaszczonych nieruchomości dopiero w 1973 r., co wynika wprost z decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 12 września 1973 r., a w stosunku do terenów wywłaszczonych dopiero w 1978 r., co wynika z pisma Biura Planowania Przestrzennego w K. z dnia 9 lutego 1978 r. skierowanego do Naczelnika Gminy [...]. Zatem wyznaczenie strefy ochronnej, które nastąpiło w 10 lat po wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, nie może mieć żadnego wpływu na ocenę istnienia (lub nieistnienia) przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, wynikającej z art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a zatem nie może mieć wpływu na ocenę możliwości zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Ponownie rozpatrując sprawę, Starosta [...] wydał w dniu 30 maja

2014 r. decyzję znak [...], którą orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], położonej w M., gm. [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. [...], oznaczonej kolorem zielonym na załączniku graficznym, tj. opracowaniu sporządzonym przez geodetę uprawnionego S. P. (l. ks. rób. [...]), które stanowi nałożenie parceli katastralnej l. kat. [...], b. gm. kat. [...], na mapę kompleksu nr [...] z 5 czerwca 2012 r., l. ks. [...], na rzecz D. W., A. B., T. K., S. K., A. S., J. B., K. K., A. K., M. L. i I. K..

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, iż przeprowadzone przez ten organ postępowanie dowodowe wykazało, że przedmiotowa nieruchomość (w części objętej zaskarżonym rozstrzygnięciem), wywłaszczona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 24 grudnia 1968 r. znak [...] jako budownictwo - z odwołaniem się do postanowień decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 5 sierpnia 1965 r. została w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, bowiem zrealizowano na niej elementy zamierzenia określonego jako budowa kompleksu magazynów wraz z zapleczem (w ramach budownictwa zamiennego), co potwierdza protokół odbiorczy z 15 kwietnia 1972 r. Nr [...] oraz protokół zdawczo-odbiorczy z 6 lutego 1975 r., w którym opisano szczegółowo części składowe kompleksu magazynowego, jak również pozyskane przez organ I instancji, archiwalne zdjęcia lotnicze tego terenu z 14 września 1970 r. (rok po wywłaszczeniu) i z 22 sierpnia 1975 r. (6 lat od daty wywłaszczenia).

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli D. W., A. B., T. K., M. L., K. K., I. K., S. K., J. B., A. K. i A. S., podnosząc, iż organ I instancji nie dopełnił obowiązku zawiadomienia poprzedniego właściciela lub następców prawnych o powzięciu zamiaru użycia nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej, jak również obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprzed 13 września 1968 r. dotyczącego prawidłowości wywłaszczenia i realizacji celu wywłaszczenia przed wydaniem decyzji z 15 września 2005 r. znak [...].

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu stwierdził, że w świetle ustaleń stanu faktycznego, konkretnym celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było ulokowanie części kompleksu magazynów wraz z zapleczem, w tym przestrzeni wolnej, od zabudowy pomiędzy tymi obiektami - w granicach wykonanego ogrodzenia całego obiektu. Powyższy kompleks składać miał się z dwóch części: terenu ścisłego (technicznego), na którym planowano m.in. posadowienie budynków magazynowych oraz zbiornika przeciwpożarowego - zgodnie z "Przepisami o przechowywaniu i utrzymaniu sprzętu uzbrojenia i amunicji w oddziałach" - Uzbr. [...] - oraz terenu gospodarczego stanowiącego zaplecze obiektu, obejmującego wartownię na 4 posterunki, ustęp suchy, ujęcie wody oraz drogi, łącznie z drogą dojazdową. Cały obiekt miał zostać wyposażony w energię elektryczną, obwodnicę oświetleniową oraz być ogrodzony zgodnie z "Normatywem technicznym projektowania ogrodzeń terenów wojskowych", tj. dwoma rzędami ogrodzenia i ogrodzeniem ostrzegawczym.

Organ wskazał ponadto, że w piśmie Biura Planowania Przestrzennego z dnia 9 marca 1978 r. poinformowano o wyznaczeniu trzystumetrowej strefy ochronnej dla obiektów specjalnych, przedkładając w załączeniu odrys mapy, na której pogrubioną linią oznaczono obiekt, dla którego wyznaczono strefę ochronną (przy uwzględnieniu skali 1:10000 obszar w kształcie kwadratu o bokach długości ok. 500 m bieżących w terenie), oraz cienką linię strefy ochronnej okalającą cały obiekt (przy uwzględnieniu ww. skali obszar w kształcie kwadratu o bokach długości ok. 300 m bieżących w terenie).

Porównując powyższe wartości w terenie ze stanem uwidocznionym na pozyskanych przez organ l instancji zdjęciach lotniczych (wykonanych w skali 1:2000) Wojewoda stwierdził, iż teren całego kompleksu, którego granice wyznacza ww. ogrodzenie ostrzegawcze (najdalej wysunięte od kompleksu), stanowi kwadrat o bokach długości nieco ponad 500 m bieżących w terenie (nie licząc terenu wartowni czego wraz z drogą wjazdową), przy czym długości te są niższe od ww. 500 m licząc od drugiego z ogrodzeń "właściwych". Przedstawiony na zdjęciach lotniczych pas wolny od zabudowy pomiędzy drugim z rzędów ogrodzenia "właściwego" (w ciągu którego zgodnie z mapą kompleksu stanowiącą załącznik do zaskarżonego postanowienia zainstalowano planowaną obwodnicę oświetleniową) a ogrodzeniem ostrzegawczym, na zdjęciu z 1970 r. w znacznej części stanowił obszar jednolity z przylegającymi do niego terenami rolniczymi (charakterystyczne pasy pól uprawnych), podczas gdy na zdjęciu lotniczym z 1975 r. teren ten wyraźnie odcina się od ww. pól uprawnych, stanowiąc obszar jednolity z pozostały terenem kompleksu magazynowego.

W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo ustalił konkretny cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości i tym samym odpowiednie zarzuty odwołania uznał za niezasadne.

Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, iż konkluzja organu I instancji dotycząca braku spełnienia przesłanek zbędności na cel wywłaszczenia w stosunku do przedmiotowej nieruchomości była również prawidłowa.

Zarówno bowiem z powołanych zdjęć lotniczych, jak z pozyskanych do akt sprawy protokołów: odbioru z 15 kwietnia 1972 r. Nr [...] oraz zdawczo-odbiorczego z 6 lutego 1975 r. wynika jednoznacznie, iż będąca przedmiotem niniejszego postępowania cześć dawnej parceli [...] kat. [...], b. gm. kat. [...] znalazła się w granicach kompleksu magazynów wraz z zapleczem, z drogami wewnętrznymi, drogą dojazdową, obiektami wskazanymi w Programie Inwestycji Zamiennych w Garnizonie [...] z 1964 r., w granicach ogrodzenia, w którym pozostawiono również tereny wolne od zabudowy (z uwagi na charakter kompleksu). Co więcej, powyższy kompleks powstał w terminach ustawowych, wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n., w związku z czym przedmiotowej nieruchomości nie można uznać za zbędną na cel jej wywłaszczenia.

Odnosząc się do zarzutu odwołania kwestionującego prawidłowość przeprowadzenia procedury wywłaszczeniowej oraz wydanej w jej wyniku decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia

24 grudnia 1968 r. znak [...], organ odwoławczy wskazał, że kwestia ta pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Przedmiotem postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, prowadzonego w trybie przepisów art. 136 i następne u.g.n., nie jest i nie może być kontrola legalności aktu wywłaszczeniowego, która może nastąpić jedynie w odpowiednim, nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznej, przewidzianym przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego

W ocenie organ II instancji, z uwagi na stwierdzony powyżej brak zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia nie można podzielić poglądu, aby zaktualizował się w odniesieniu do niej obowiązek zawiadomienia uprawnionych osób o możliwości ubiegania się o jej zwrot, o którym mowa w art. 136 ust. 2 u.g.n.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do WSA w Krakowie A. B., J. B., A. K., I. K., K. K., S. K., T. K., M. L., A. S. i D. W..

W skardze zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, na podstawie którego Starosta powinien ustalić cel wywłaszczenia i zrealizowanie celu wywłaszczenia, art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 i art. 137 u.g.n.

W uzasadnieniu podali, że wywłaszczenie nastąpiło na cele budownictwa jednostki cywilnej, bowiem o wywłaszczenie gruntu na cel budownictwa mieszkaniowego (76.000 izb) wystąpiła z wnioskiem nr [...] jednostka cywilna Dyrekcja Inwestycji Miejskich w K.. Budowa magazynów, która nastąpiła po przejęciu terenu przez Wojsko Polskie, została rozpoczęta mimo braku zatwierdzonej przez WBUiA decyzji o lokalizacji szczegółowej [...] na budowę magazynów, braku zatwierdzonej dokumentacji projektowo-kosztorysowej budowy magazynów wykonanej po wydaniu decyzji o lokalizacji szczegółowej [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r. oraz pomimo pominięcia w decyzji o lokalizacji szczegółowej [...] zmiany sposobu wykorzystania terenu wywłaszczonych działek rolnych.

DIM, jako wywłaszczająca jednostka cywilna, nieposiadająca planów dotyczących obrony państwa, nie wystąpiła o wywłaszczenie na strefę ochronną, która była wymagana w obiektach wojskowych. Strefa ochronna, wyznaczona po przejęciu przez Wojsko Polskie po dniu 24.04.1969 r. terenu, w późniejszym obiekcie wojskowym [...], była wynikiem następnego zamierzenia budowlanego po wywłaszczeniu. Ustalanie przez Starostę tzw. strefy ochronnej, granicy tych stref i pozostałego terenu, na którym stanęły budynki wojskowego magazynu amunicji, jest samodzielnym ustalaniem celu wywłaszczenia przez organ l instancji.

W ocenie skarżących, organy administracji odmówiły zwrotu nieruchomości bez wglądu do planów poprzez dowolne, niepoparte dokumentacją ogólnikowe stwierdzenie, że na nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia. Budowa kompleksu magazynów amunicji, według planów przygotowanych przez wojsko z roku 1964, jest niezgodna z celem wywłaszczenia określonym w decyzji z dnia 24 grudnia 1968 r. i decyzją lokalizacji szczegółowej [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r. i nie może stanowić dowodu na zrealizowanie celu wywłaszczenia, bowiem zgodnie z § 11 Zarządzenia Przew. Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia

8 sierpnia 1961 r. inwestorzy powinni uzyskać decyzję ustalającą lokalizację szczegółową przed przystąpieniem do opracowania projektu danej inwestycji.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu.

Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na brzmienie art. 153 P.p.s.a., trzeba zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 2009 roku, sygn. akt I OSK 1462/08, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Z kolei wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1644/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 26 lutego 2008 r. nr [...] oraz decyzję Starosty [...] z dnia 26 lutego 2007 r. znak [...], którą organ orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W związku z powyższym, kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie obejmuje także, czy właściwe w sprawie organy orzekły zgodnie z oceną prawną zawartą w w/w wyrokach.

Wobec istnienia w części uzasadnionych podstaw dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego, a także błędu wykładni prawa, w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, skargę w/w skarżących - z wyłączeniem osoby A. B., której skarga została odrzucona ze względów formalnych - należało uwzględnić. Nie oznacza to jednak, że Sąd podziela w całości zarzuty i argumentację skargi.

W tym miejscu odnośnie sprawy A. B., Sąd wyjaśnia, że A. B. była wzywana o podpisanie złożonej skargi pod rygorem jej odrzucenia. Skarżąca nie uzupełniła tego braku formalnego, a zły stan jej zdrowia, nie uzasadnia, zdaniem Sądu, pominięcie i sanowanie tego braku formalnego. Zgodnie z art. 58 § 1 P.p.s.a. " Sąd odrzuca skargę:

1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;

3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;

4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;

5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;

6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne".

Zgodnie z art. 57 P.p.s.a. " § 1. Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać:

1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;

2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy;

3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.

§ 2. W przypadku, o którym mowa w art. 51, skargi mogą być wniesione w jednym piśmie.

§ 3. Jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg".

W myśl art. 49 P.p.s.a.: "§ 1. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej".

Jak wynika z powyższych przepisów, Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W aktach sądowych znajduje się wezwanie z dnia 28 stycznia 2015 r., adresowane do A. B., podjęte w wykonaniu Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 stycznia 2015 r. o usunięcie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi z dnia 27 grudnia 2014 r. przez złożenie podpisów pod skargą; nadesłanie dwóch odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych.

Jak wynika z potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej, pismo/wezwanie adresowane do A. B. zostało odebrane w dniu 2 lutego 2015 roku. Przedmiotowy brak formalny nie został uzupełniony do dnia rozprawy przed WSA w Krakowie w dniu 2 kwietnia 2015 r. W dniu 9 lutego 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo K. K., w którym informuje Sąd, że A. B. w dniu 3 lutego 2015 r. karetka pogotowia ratunkowego przewiozła do szpitala, a obecny stan zdrowia A. B. uniemożliwia podpisanie jej jakichkolwiek dokumentów. Do pisma dołączono zaświadczenie z dnia 6 lutego 2015 r. o pobycie A. B. w Szpitalu [...] w K..

Ustosunkowując się do powyżej opisanego stanu prawnego i faktycznego, Sąd stwierdza, że podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt. FSK 2953/13, w myśl którego: "1. Zgodnie z treścią art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego. Podpis pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby podpisującej je i sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. Nie budzi zatem wątpliwości, że gdy pismo sporządza osoba fizyczna we własnym imieniu bądź działając jako pełnomocnik czy przedstawiciel ustawowy, to ona musi je podpisać. Podpis musi być własnoręczny z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. 2. Ani art. 49 § 1 p.p.s.a., ani art. 58 § 3 p.p.s.a. nie uzależniają skutku nieuzupełnienia braków formalnych, do usunięcia których stronę prawidłowo wezwano, od powodów ich nieusunięcia".

Jednocześnie Sąd informuje, że A. B. jako biorąca udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym niniejsze postępowanie sądowe posiada w postępowaniu sądowoadministracyjnym prawny status uczestnika postępowania sądowego. Dysponuje środkami prawnymi, którymi może zaskarżyć wyrzeczenie WSA w Krakowie w zawarte pkt I sentencji wyroku o odrzuceniu jej skargi z przyczyn formalnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i posiada możliwość prawną wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niniejszy wyrok w pozostałych punktach zgodnie z zasadami korzystania z tego środka prawnego, jakim jest skarga kasacyjna, o czym uzyska stosowne pouczenie.

Jak wynika z treści w/w wyroków: NSA w Warszawie z dnia 6 października 2009 roku, sygn. akt I OSK 1462/08, i WSA w Krakowie z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1644/09, podstawowym celem organów administracyjnych w ponownym rozpatrzeniu kontrolowanej sprawy było - w ramach prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, zgodnego z zasadami ogólnymi tego postępowania - jednoznaczne ustalenie celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości i precyzyjne wypowiedzenie się, czy w sprawie zaistniały przesłanki art. 136 u.g.n. i art. 137 u.g.n. uzasadniające zwrot przedmiotowej nieruchomości w całości lub w części wnioskującym o to stronom.

Zgodnie z art. 136 u.g.n. " 1. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.

2. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

3. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3.

5. W przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa.

6. (utracił moc).

W myśl art. 137 u.g.n. " 1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część".

Sąd zarazem zauważa, że podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2876/12, LEX nr 1493700, zgodnie z którym ocena zbędności nieruchomości poprzez pryzmat terminów uregulowanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie powinna odnosić się do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem ich do obrotu prawnego. Teza ta ma zastosowanie do kontrolowanej sprawy.

Odnośnie jednoznacznego sprecyzowania konkretnego celu wywłaszczenia, przeprowadzona analiza uzasadnienia treści decyzji organu I instancji i akt sprawy wskazuje, że na s. 9 uzasadnienia swojej decyzji organ I instancji prawidłowo dochodzi do wniosku, że celem wywłaszczenia parceli l. Kat. [...] b. gm. kat. [...] była budowa magazynów na cele wojskowe wraz z zapleczem. Jest to pójście o krok dalej w ustaleniach, gdyż podsumowując swoją analizę, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w rozpatrywanej sprawie pierwotnym celem, na jaki została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość, była budowa magazynów wraz z zapleczem.

Skład rozpoznający podziela sposób rozumowania organu I instancji, w ramach którego organ I instancji dochodzi do powyższego wniosku. Organ jednak nie dokonał odpowiednio wszechstronnego doprecyzowania pojęcia zaplecza magazynów na cele wojskowe.

Jak wykazują akta sprawy, przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 24 grudnia 1968 r. znak [...] pod budownictwo - zgodnie z decyzją Nr [...] Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 5 sierpnia 1965 r. o lokalizacji szczegółowej magazynów, zaś z wnioskiem o jej zwrot wystąpili wszyscy spadkobiercy jej poprzedniej właścicielki. Pani R. z S. K., co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy odpowiednia dokumentacja.

Jak prawidłowo ustalono, w toku postępowania przed organem I instancji, w celu zagospodarowania pod budownictwo mieszkaniowe terenów zlokalizowanych na terenie miasta [...], zajętych wówczas przez wojsko, ustalono dla poszczególnych obiektów wojskowych lokalizacje zamienne.

W zamian za przekazanie władzom cywilnym terenów wojskowych, władze miejskie zaproponowały lokalizację nowych terenów dla potrzeb wojska, obejmującą m.in. ok. 52 ha terenu istniejącego wówczas placu ćwiczeń na tzw. "[...]" (będących już w dyspozycji wojska) oraz ok. 178 ha terenów w granicach administracyjnych [...] i powiatu [...].

Z uwagi na fakt, że teren "[...]" nie zabezpieczał w całości potrzeb wojska, przewidziano zlokalizowanie inwestycji zamiennych na cele magazynowe w rejonie miejscowości [...] na terenie o powierzchni ok. 30 ha.

Zgodnie ze sporządzonym i zatwierdzonym w 1964 r. Programem Inwestycji Zamiennych w Garnizonie K., na powyższym terenie planowano zlokalizowanie budynków magazynowych wraz z zapleczem za takie same obiekty oddane miastu, a mianowicie: kompleks nr [...], kompleks nr [...] - Fort [...] i kompleks nr [...].

W miejscowości [...] planowano podzielenie obiektu na dwie części: teren ścisły (techniczny), na którym planowano m.in. posadowienie budynków magazynowych oraz zbiornika przeciwpożarowego - zgodnie z "Przepisami o przechowywaniu i utrzymaniu sprzętu uzbrojenia 1 amunicji w oddziałach" - Uzbr. [...] - oraz teren gospodarczy stanowiący zaplecze obiektu, obejmujący wartownię na 4 posterunki, ustęp suchy, ujęcie wody oraz drogi, łącznie z drogądojazdową. Z kolei cały obiekt miał zostać wyposażony w energię elektryczną, obwodnicę oświetleniową oraz być ogrodzony zgodnie z "Normatywem technicznym projektowania ogrodzeń terenów wojskowych", tj. dwoma rzędami ogrodzenia i ogrodzeniem ostrzegawczym.

Pismami z 31 lipca 1968 r. (dot. m.in. parceli l. kat. [...], b. gm. akt. [...] - poz. 35) oraz z 17 grudnia 1968 r., znak [...], Dyrekcja Inwestycji Miejskich I w K. wystąpiła do Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa gruntów położonych w rejonie m. [...], przeznaczonych pod ww. budownictwo zamienne.

Tym budownictwem zamiennym była budowa magazynów wojskowych wraz z zapleczem, co wynika z Programu Inwestycji Zamiennych w Garnizonie K. i z samej idei budownictwa zamiennego w realiach kontrolowanej sprawy.

Z pozyskanego odrysu mapy katastralnej z zaznaczonymi granicami obszaru ww. inwestycji w gm. kat. [...] oraz B. wynika, iż teren parceli l. kat. [...] znalazł się w granicach ww. obszaru. W toku postępowania nie odnaleziono natomiast załącznika graficznego do powołanej w decyzji wywłaszczeniowej lokalizacji szczegółowej Nr [...] Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 5 sierpnia 1965 r., ustalającej lokalizację magazynów na terenie położonym w M., pow. K..

Pismem z 15 sierpnia 1968 r. znak [...] Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. zawiadomił właścicieli nieruchomości o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego z wniosku Dyrekcji Inwestycji Miejskich I w K., a następnie decyzją z 13 września 1968 r. o tym samym oznaczeniu zezwolił wnioskodawcy, za zgodą Ministra Gospodarki Komunalnej (pismo z 19 sierpnia 1968 r. znak [...]) na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonych w b. gm. kat. [...] i B., wśród których znalazła się również parcela l. kat. [...].

Z kolei, decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 24 kwietnia 1969 r. nr [...] zmieniono za zgodą stron m.in. ww. decyzję Nr [...] z 5 sierpnia 1965 r. o lokalizacji szczegółowej w ten sposób, że prawa przyznane decyzją zmienianą Dyrekcji Inwestycji Miejskich I w K. przeszły na Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo -Budowlany w K., a całość terenu objętego tą decyzją użytkować miało Wojsko Polskie.

Zgodnie z w/w wyrokiem NSA decyzje wydawane po decyzji wywłaszczeniowej nie powinny być wykorzystywane dla ustalenia celu wywłaszczenia. Jednak, nawet przy eliminacji postanowień wynikających z w/w decyzji, na podstawie powyższych przed i poza nią przytoczonych dokumentów, można zdaniem Sądu, przyjąć, że pojęciu budownictwa, o którym jest mowa w decyzji wywłaszczeniowej, odpowiada budowa magazynów wojskowych wraz z zapleczem.

Z powyższych ustaleń, w przekonaniu Sądu, wynika bowiem, iż inwestycja planowana na m.in. przedmiotowej nieruchomości od początku miała zostać zainicjowana przez jednostkę cywilną (Dyrekcję Inwestycji Miejskich I w K.), lecz ostatecznie ukończony w wyniku tego obiekt miał być użytkowany przez jednostkę wojskową - w ramach realizacji tzw. budownictwa zamiennego - za tereny wojskowe położone w K., przekazane na cele mieszkalne.

Zmiana podmiotowa w przypadku decyzji lokalizacyjnej w.w. inwestycji - jak słusznie wskazał organ I instancji powołując się w tym zakresie na pogląd WSA w Krakowie zaprezentowany w wyroku wydanym na gruncie sprawy o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę magazynów w M. (por. wyrok z 25 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1243/08) - nie powoduje zmiany celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej, bowiem tego rodzaju zmiana co do zasady nie pociąga za sobą zmian przedmiotowych w inwestycji zatwierdzanej decyzją lokalizacyjną. Konstrukcja taka znana jest także na gruncie obecnie obowiązującego porządku prawnego (por. art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.; art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.).

W tym miejscu trzeba podkreślić, że pomimo prawidłowego odkodowania celu wywłaszczenia, czym dookreślił "pierwotny cel wywłaszczenia" w ujęciu NSA, organ I instancji nie uczynił przedmiotem głębszych rozważań, na tle okoliczności sprawy, samego pojęcia zaplecza magazynów wojskowych. Te braki stanowiące naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż bez wgłębienia się w argumentację, co organ I instancji rozumie pod pojęciem zaplecza magazynów wojskowych, organ ten wypowiedział się zdaniem Sądu przedwcześnie o braku zbędności całej działki na cel wywłaszczenia. Jednocześnie organ ten uchybił wykładni art. 136 i art. 137 u.g.n., gdyż nie określił jednoznacznie do końca, jak należy rozumieć pojęcie zaplecza magazynów wojskowych jako celu wywłaszczenia w okolicznościach faktycznych sprawy. Ten błąd w wykładni, polegający na pominięciu ustalenia pojęcia zaplecza magazynów wojskowych ma wpływ na rozstrzygniecie sprawy.

Wykonując zalecenia zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 grudnia 2009 r. do ustalenia wcześniejszego stanu zagospodarowania w sposób konkretny i zindywidualizowany parceli 1. kat. [...] b. gm. kat. [...] organ I instancji posłużył się następującymi dokumentami:

- opracowaniem sporządzonym przez geodetę uprawnionego S. P. (l.ks.rob. [...]), które stanowi nałożenie parceli katastralnej 1. kat. [...] b. gm. kat. [...] na mapę kompleksu nr [...], na którym granicę tej części nieruchomości oznaczono punktami: od l do 2- od 2 do P3, od P3 do P2, od P2 do Pl i od Pl do l(karta 712),

- opracowaniem sporządzonym przez geodetę uprawnionego A. G. (l.ks.rob. [...]), które stanowi nałożenie m.in. parceli katastralnej 1. kat. [...] b. gm. kat. [...] na mapę kompleksu nr [...], na którym granicę tej części nieruchomości oznaczono kolorem zielonym (karta 712),

- opracowaniem sporządzonym przez geodetę uprawnionego A. G. w dniu 5 czerwca 2012 r. l.ks.rob. [...], które stanowi nałożenie m.in. parceli katastralnej 1. kat. [...] b. gm. kat. [...] na zdjęcie satelitarne, pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie z roku 1975 r., na którym granicę tej części nieruchomości oznaczono kolorem zielonym (karta 713),

- zdjęciami satelitarnymi, pozyskanymi z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie z lat: 1970 i 1975 (karty: 710, 711).

Na podstawie powyższego organ ustalił, iż część nieruchomości objęta kontrolowaną decyzja organu I instancji tj. części działki nr [...] o pow. 28,4896 ha, pół. w M. gm. [...], w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. [...], oznaczonej kolorem zielonym na załączniku graficznym dołączonym do niniejszej decyzji zabudowana była budynkami magazynowymi, drogą dojazdową oraz ogrodzeniem kompleksu wojskowego. Organ pominął okolizcność, że znaczna część terenu wnioskowanego do zwrotu jest niezabudowana.

Dowodem na zrealizowanie inwestycji polegającej na budowie magazynów wraz z zapleczem w ustawowym terminie są zwłaszcza, zdaniem organu I instancji, zdjęcia satelitarne oraz dokumentacja pochodząca z lat 1971 - 1972 obejmująca rozliczenie wykonania zadania inwestycyjnego pod nazwą "Obiekty Zamienne - Budowa nr l w M.", z której wynika, że inwestycja została rozpoczęta w lipcu 1971 r., a oddana do użytku w kwietniu 1972 r., co potwierdza protokół Nr [...] spisany dnia 15 kwietnia 1972 r. oraz protokół zdawczo - odbiorczy spisany w dniu 6 lutego 1975 r., który szczegółowo opisuje części składowe kompleksu magazynowego.

W tym stanie rzeczy, wobec dokonanych w sprawie ustaleń organ I instancji stwierdził, że zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody, przedstawione wyżej wskazują, że nie można uznać części działki nr [...] o pow. 28,4896 ha, pół. w M. gm. [...], w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat, [...], b. gm. kat. [...], oznaczonej kolorem zielonym na załączniku graficznym dołączonym do jego decyzji za zbędną, w rozumieniu przepisu art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami i z tego względu należało orzec o odmowie jej zwrotu.

Jak to już było zaznaczone przez Sąd, organ I instancji nie uczynił przedmiotem głębszych rozważań pojęcia zaplecza magazynów. W związku z tym, Sąd wskazuje, że wskutek braku powyższej analizy ustalenia organu I instancji co do braku zbędności całej przedmiotowej nieruchomości są nieuzasadnione, arbitralne i przedwczesne.

To stanowisko Sądu jest dodatkowo uzasadnione ustaleniami organu II instancji dokonanymi przez niego w przedmiocie pojęcia celu wywłaszczenia.

Jak wynika z treści decyzji organu II instancji (s. 4 uzasadnienia, 5 akapit) cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości przez ten organ II instancji został określony jako ulokowanie części kompleksu magazynów wraz z zapleczem, w tym przestrzeni wolnej, od zabudowy pomiędzy tymi obiektami - w granicach wykonanego ogrodzenia całego obiektu. Powyższy kompleks składać miał się z dwóch części: terenu ścisłego (technicznego), na którym planowano m.in. posadowienie budynków magazynowych oraz zbiornika przeciwpożarowego - zgodnie z "Przepisami o przechowywaniu i utrzymaniu sprzętu uzbrojenia i amunicji w oddziałach" - Uzbr. [...] - oraz terenu gospodarczego stanowiącego zaplecze obiektu, obejmującego wartownię na 4 posterunki, ustęp suchy, ujęcie wody oraz drogi, łącznie z drogą dojazdową. Cały obiekt miał zostać wyposażony w energię elektryczną, obwodnicę oświetleniową oraz być ogrodzony zgodnie z "Normatywem technicznym projektowania ogrodzeń terenów wojskowych", tj. dwoma rzędami ogrodzenia i ogrodzeniem ostrzegawczym.

Na tle dokonanych ustaleń, w przekonaniu Sądu, organy ustalając cel wywłaszczenia nie wyjaśniły z jakich powodów - mając na uwadze, że planowano podzielenie obiektu na dwie części: teren ścisły techniczny oraz teren gospodarczy stanowiący zaplecze obiektu; - wobec powyższego i przywołanego określenia celu wywłaszczenia - do pojęcia zaplecza magazynów została dodana przestrzeń wolna od zabudowy kwalifikowana przez Wojewodę właśnie jako zaplecze magazynów.

W przekonaniu Sądu, dla ustalenia braku zbędności wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu niezbędne jest wyjaśnienie, z jakich powodów przestrzeń wolna od zabudowy kwalifikowana jest przez nie jako zaplecze magazynów. W tym przypadku chodzi o to, czy ogrodzenie całego kompleksu wojskowego wynikało z posiadanego przez Skarb Państwa określonego tytułu prawnego, tj. prawa własności do terenu, czy też istnieją podstawy prawne, obok tego uwarunkowania, powalające kwalifikować wolną przestrzeń pomiędzy obiektami jako zaplecze magazynów.

W tym wypadku nie jest wystarczające stwierdzenie organu II instancji, wskazujące, że zgodnie z obowiązującymi w dacie sporządzania dokumentacji związanej z inwestycją stanowiącą cel wywłaszczenia, jak również w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 24 grudnia 1968 r. znak [...], obowiązywały przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1961 r. Nr 7, poz. 46 ze zm.), które przez urządzenie budowlane związane z budynkiem nakazywały rozumieć urządzenia terenowe służące do celowego wykorzystania budynków, tym np. ogrodzenia. Co więcej, wszelkie tego rodzaju urządzenia związane z budynkami stanowiły łącznie z nimi jeden obiekt budowlany.

Innymi słowy, zdaniem Sądu, właściwe organy powinny ustalić, czy zaistniały przebieg ogrodzenia był uzasadniony jakimś innym prawnie wymiernym argumentem, niż ogrodzeniem uzyskanego w ramach wywłaszczenia przedmiotu własności Skarbu Państwa, co w przypadku zarządcy jakim było Wojsko było oczywiste, a z którego to argumentu wynikałoby, że z określonych prawnych podstaw i zawartych w aktach sprawy dokumentów, lub innych dokumentów lub dowodów uzyskanych w ramach postępowania dowodowego, czemuś służy - właśnie jako zaplecze magazynu - owa nie zabudowana przestrzeń.

W tej sytuacji, wobec istniejących wątpliwości co do rozumienia celu wywłaszczenia obejmującego pojęcie przestrzeni wolnej od zabudowy jako zaplecza wybudowanych magazynów - w zestawieniu z rysunkiem mapy, na której umieszczono nakładkę z granicami działki l kat. [...], na której kolorami zaznaczono granice obecnej działki nr [...] i nr [...] znajdujące się w granicach wywłaszczonej działki nr [...], z którego wynika, że wywłaszczona działka obecnie oznaczona nr [...] znajdująca się wewnątrz kompleksu wojskowego w części nie stanowiącej strefy ochronnej wyznaczonej ogrodzeniami, czyli w części objętej kontrolą (część zaznaczona kolorem zielonym) we względnie małej części zajęta jest pod budowę obiektów budowlanych i w takim samym stopniu pod drogę i ogrodzenie, za to w dużej mierze stanowi ową przestrzeń niezabudowaną (por. karta 715 akt administracyjnych sprawy sygn. [...], Tom III ) - Sąd uznał, że organ II i I instancji naruszyły art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 w stopniu mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie organu dokonały błędnej, bo zbyt ogólnej, z pominięciem analizy znaczenia pojęcia zaplecza magazynów wojskowych, wykładni konkretnego celu wywłaszczenia na tle postanowień art. 136 i art. 137 u.g.n., co także miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym organy uchybiły treści art. 153 P.p.s.a., nie stosując się do oceny w/w wyroków NSA w WSA w Krakowie w zakresie: "Z przepisu tego wynika (art.137 u.g.n.) , że zbędność przejętej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu stanowi materialnoprawną przesłankę do jej zwrotu na rzecz uprawnionego podmiotu. Dlatego też w postępowaniu o zwrot nieruchomości konieczne jest jednoznaczne, precyzyjne ustalenie przez organ orzekający rzeczywistego celu wywłaszczenia. Dopiero bowiem wtedy możliwe staje się badanie przez organ prowadzący postępowanie, czy cel ten został, czy też nie został zrealizowany, w aspekcie jego zgodności z celem, na jaki nieruchomość została wywłaszczona. Dopiero wówczas powstaje zatem możliwość dokonania prawidłowej oceny zasadności żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Ustalenie celu wywłaszczenia, co do zasady, następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej. Jednak w sytuacji, gdy cel ten określony jest w decyzji w sposób ogólnikowy, nieprecyzyjny lub bardzo generalny, organ prowadzący postępowanie zwrotowe jest zobowiązany ustalić precyzyjnie cel wywłaszczenia, jaki miał być zrealizowany na konkretnej nieruchomości. To uszczegółowienie (doprecyzowanie) winno nastąpić na podstawie analizy całej dostępnej dokumentacji, która powstała przed wywłaszczeniem w celu przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. W tej zatem kwestii Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny i art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązującego organ administracji publicznej do tego, by w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Przepisy k.p.a. nie ograniczają zatem sposobu dowodzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wyłącznie do tzw. dowodów bezpośrednich. Jednocześnie sąd odwoławczy po raz kolejny podkreślił, że doprecyzowanie (nie zaś jego samodzielne ustalanie) celu wynikającego z decyzji wywłaszczeniowej, może nastąpić jedynie w oparciu o analizę dokumentacji, która powstała przed wywłaszczeniem. Dokumenty, dowody, opinie, pisma, czy inne dowody, które powstały po dacie wywłaszczenia nie mogą być same w sobie przydatne dla uszczegółowienia celu konkretnego wywłaszczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstawowym zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie, na jaki cel wywłaszczona została m.in. przedmiotowa nieruchomość. Jak wynika z analizy akt sprawy decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 24 grudnia 1968 r. wskazuje ogólnie, że wywłaszczenie miało nastąpić na cele budownictwa. Równocześnie jednak decyzja ta odwołuje się w uzasadnieniu do decyzji Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o lokalizacji szczegółowej z dnia 5 sierpnia 1965 r. nr [...], która ustalała lokalizację szczegółową magazynów na terenie położonym w miejscowości M.. Z treści zaś wniosku Dyrekcji Inwestycji Miejskich w K. z dnia 17 grudnia 1968 r. wynika, że wnioskowane wywłaszczenie miało nastąpić na rzecz Skarbu Państwa pod budowę inwestycji zamiennych w M.. Również z zapisów "Programu inwestycji zamiennych w garnizonie K." datowanego na dzień 28 września 1964 r. wynika, że teren miejscowości M. będzie stanowił rejon budynków magazynowych wraz z zapleczem, na którym ma być zlokalizowanych 17 magazynów o różnej powierzchni, zbiornik przeciwpożarowy, drogi dojazdowe do magazynów, wartownia i ustęp suchy, dwa rzędy ogrodzenia oraz ogrodzenie ostrzegawcze (pkt VI B oraz B). W tej sytuacji ustalenie, że na wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia winno być poprzedzone niebudzącym wątpliwości skonkretyzowaniem tego celu oraz analizą, czy tak określony cel wywłaszczenia został zrealizowany na całym obszarze przedmiotowej nieruchomości, czy też jedynie na jej części. Ustalenia te są istotne ze względu na dyspozycję art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Materiał dowody zgromadzony w aktach administracyjnych w tych kwestiach jest fragmentaryczny , rodzi wątpliwości, których nie wyjaśniono w toku postępowania administracyjnego".

Zgodnie z podzielanym przez skład rozpoznający wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 480/14, LEX nr 1519894: "Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania". Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu ocena prawną i oznacza, zdaniem Sądu, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe.

Wojewoda [...], a także organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego, z jakich powodów, uznaje niezabudowaną przestrzeń za zaplecze magazynów. W konsekwencji nie znajdują odpowiedniego uzasadnienia, spełniającego wymogi art. 107 § 3 K.p.a. ze strony właściwych organów administracyjnych stwierdzenia, że wnioskowana o zwrot działka w zakresie określonym w załączniku do kontrolowanej decyzji została wykorzystana w całości na cel odkodowany przez organy z dokumentów wywłaszczeniowych.

W tym miejscu warto nawiązać do stanowiska NSA, zawartym w w/w wyroku: "Podsumowując powyższą analizę Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w rozpatrywanej sprawie pierwotnym celem, na jaki została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość, była budowa magazynów wraz z zapleczem. Przy czym pamiętać trzeba, że cel wywłaszczenia należy interpretować ściśle, stosowanie do przepisu art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zakazującego użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, mając także na uwadze, że późniejsza zmiana celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej, jak również jego rozszerzająca interpretacja jest niedopuszczalna ze względu na wyjątkowy charakter instytucji wywłaszczenia. Przy tak sprecyzowanym celu wywłaszczenia konkretnej nieruchomości organy prowadzące postępowanie zwrotowe winny były zatem ustalić, czy cel ten został, czy też nie został zrealizowany na całej (czy też jedynie tylko na części) wywłaszczonej nieruchomości. Ustalenia te winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w niebudzących wątpliwości materiałach dowodowych np. planach, mapach geodezyjnych, z których jasno by wynikało, kiedy i w jaki konkretnie sposób przedmiotowa nieruchomości została zabudowana, jakim rodzajem zabudowy i w których częściach nieruchomości poszczególne części zabudowy (takie jak budynki, drogi, ogrodzenie, itp.) zostały zlokalizowane. Dopiero bowiem wówczas dla organów orzekających powstałaby możliwość dokonania prawidłowej oceny zasadności żądania zwrotu całej (lub części) wywłaszczonej nieruchomości. Wydanie natomiast decyzji odmawiających zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bez przeprowadzenia takiego postępowania dowodowego, przy jednoczesnym uznaniu przez Sąd I instancji stanowiska organów orzekających, że cel na jaki przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona (czyli budowa magazynów z zapleczem) został zrealizowany na całym jej obszarze, uznać należy za wadliwe, bo nie znajdujące uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym i obowiązujących przepisach prawa (art. 7, 77 § 1, 80 kpa), a w szczególności naruszające przepisy art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.)".

Nie jest zadaniem i celem Sądu w sprawie o zwrot nieruchomości, prowadzonym w trybie art. 136 i nast. u.g.n. kontrolowanie legalności i eliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych wydawanych w ramach postępowania wywłaszczeniowego, czy też w ramach szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego, lecz trzeba też dodać, że w ramach ustaleń Sądu mieści się skontrolowanie, czy nieruchomość została faktycznie wykorzystana na magazyny wraz z zapleczem. W związku z tym, w uzasadnieniu decyzji administracyjnych wypowiadających się w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości - powinny znaleźć się ustalenia z jakich konkretnie powodów niezabudowana część wywłaszczonej nieruchomości stanowi, zdaniem organów, zaplecze magazynów w postaci niezabudowanej przestrzeni.

W przekonaniu Sądu, nie wystarczy samo ogrodzenie nieruchomości, aby wykazać, że objęte ogrodzeniem nieruchomości zostały zagospodarowane na cel zgodny z decyzją/dokumentami o wywłaszczeniu. Organy powinny ustalić, czy wolna od zabudowy przestrzeń służyła faktycznie jako zaplecze magazynu, i czy ten stan faktyczny był zgodny z odpowiednimi zobiektywizowanymi normatywami. Dla kontrolowanej sprawy jest istotne, zdaniem Sądu ustalenie, czy istniała jakaś wolna od zabudowy przestrzeń na wywłaszczonej części działki nr [...] w zakresie objętym kontrolą - nie stanowiąca zaplecza magazynu, gdyż nie mieszcząca się w wielkościach obowiązujących normatywów.

Ten sposób rozumowania Sądu jest w pewien sposób zbieżny z poglądami WSA w Rzeszowie zawartymi w wyroku z dnia 6 sierpnia 2014 r. , sygn. akt II SA/Rz 611/14, LEX nr 1502467, zgodnie z którymi "W odniesieniu do infrastruktury towarzyszącej czy zieleni miejskiej istotne jest przede wszystkim powiązanie tych urządzeń z innymi istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem - ważny jest również stopień zorganizowania tych urządzeń. Infrastruktura musi być bowiem również zamierzona i zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała jedynie "przy okazji".

Odnosząc się do zarzutów skargi kwestionujących w całości prawidłowość przeprowadzenia procedury wywłaszczeniowej oraz wydanej w jej wyniku decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 24 grudnia 1968 r. znak [...]. Sąd wyjaśnia, że kwestia ta pozostaje poza zakresem postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Sąd podkreśla, że przedmiotem postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, prowadzonego w trybie przepisów art. 136 i nast. u.g.n., nie jest i nie może być kontrola legalności aktu wywłaszczeniowego, która może nastąpić jedynie w odpowiednim, nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznej, przewidzianym przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z 29 czerwca 2012 r., sygn. akt 11 SA/Kr 620/12, CBOSA). Wskazana decyzja jako ostateczna wiąże bowiem erga omnes, w tym między innymi organy administracyjne w ramach postępowania administracyjnego w reżymie art. 136 i nast. u.g.n. Organy te nie mogą, nawet powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjmować wbrew wyraźnym postanowieniom zawartym w ostatecznej decyzji, że zawierają one inną treść i ignorować tych postanowień (tak m.in. w wyroku NSA w Warszawie OZ w Krakowie z 22 lutego 2000 r., sygn. akt 11 SA/Kr 2297/99, niepubl.; por. również wyrok WSA w Krakowie z 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 620/12, LEX nr 1257830). Dlatego też, do czasu pozostawania w obrocie prawnym ww. orzeczeń organów administracyjnych, w świetle zacytowanego wyroku, organy administracyjne nie mogą pomijać treści tych decyzji i ich skutków prawnych. Takie akt są prawomocne dopóty, dopóki - jak już wspomniano powyżej - nie zostaną wzruszone w stosownych trybach przewidzianych w k.p.a.

Dlatego też należy ocenić jako uzasadnione i zgodne z powszechnie obowiązującym prawem działania organu I i II instancji, które bazując na ostatecznych decyzjach i innych związanych z nimi dokumentach urzędowych zawartych w aktach sprawy dążą do odkodowania z nich konkretnego celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.

Organ I instancji uczynił także ustalenia co do współczesnego stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości.

Z ustaleń poczynionych w trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu 5 listopada 2013 r. oraz z kompilacji mapy katastralnej b. gm. kat. [...] z aktualną mapą ewidencyjną sporządzonej w dniu 8 stycznia 2014 r. oraz kompilacji mapy katastralnej b. gm. kat. [...] z aktualną mapą zasadniczą sporządzonej w dniu 16 kwietnia 2014 r. wynika, iż nieruchomość objęta niniejszą decyzją aktualnie jest zabudowana. Nie są to jednak zabudowania mające charakter wojskowy. Budynki stanowią własność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Faktem powszechnie znanym jest to, iż stanowią cześć kompleksu centrum logistycznego.

Ustosunkowując się do argumentacji pisma z dnia 24 marca 2015 r. pełnomocnika zawodowego w/w uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego tj. [...] Sp. z o.o. i zarazem obecnego właściciela przedmiotowej nieruchomości w części wnioskowanej do zwrotu przez następców prawnych byłej właścicielki i objętej kontrolą sądu, Sąd stwierdza, że podziela tezy zawarte w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 890/13 , w myśl których " 1. Wyzbycie się wywłaszczonej nieruchomości przez Skarb Państwa bądź jednostkę samorządu terytorialnego nie stanowi automatycznie przeszkody do dochodzenia zwrotu nieruchomości, a zwłaszcza nie jest dopuszczalne uznanie za taką przeszkodę wyzbycie się nieruchomości z naruszeniem przepisów art. 136 u.g.n. Okoliczność wyzbycia się nieruchomości nie może pociągać za sobą negatywnych skutków dla osoby występującej z roszczeniem o jej zwrot. 2. Dla biegu postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości kwestia władania nieruchomością, utraconego po dniu 1 stycznia 1998 r., ma takie znaczenie, że nie można wydać decyzji pozytywnej o zwrocie nieruchomości do czasu, kiedy Skarb Państwa lub gmina ponownie znajdzie się w jej władaniu".

Z przepisu art. 229 u.g.n. wynika, że roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Problematyczna jest jednakże kwestia wpływu zbycia nieruchomości po dniu 1 stycznia 1998 r. na możliwość dochodzenia jej zwrotu.

Nie ulega wątpliwości, że materialnoprawną przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jej byłego właściciela lub następcy prawnego jest zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. Takiego materialnoprawnego wymogu nie stanowi zaś z całą pewnością kwestia władania nieruchomością. Nie oznacza to jednak, że zbycie nieruchomości po wejściu w życie aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma żadnego znaczenia dla orzekania o zwrocie takiej nieruchomości.

Problem ten, jak podnosi orzecznictwo sądowe, wystąpił już w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy z dnia 24 września 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości w związku z wykładnią art. 69 regulującego zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. W uchwale z dnia 22 grudnia 1993 r., III AZP 24/93 (Lex Nr 10858) Sąd Najwyższy stwierdził, że organ orzeka administracji o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu lub umowie sprzedaży na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94 z późn. zm.), jeżeli Skarb Państwa lub gmina władają nieruchomością. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tej uchwały wskazał na brak synchronizacji między uprawnieniem właścicielskim Skarbu Państwa lub gminy do rozporządzania przedmiotem własności, a uprawnieniem poprzedniego właściciela wywłaszczanej nieruchomości lub jego następcy do jej obligatoryjnego zwrotu i przywrócenia własności na jego wniosek w drodze administracyjno- prawnej, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu lub umowie sprzedaży w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jednocześnie analiza stanu prawnego sytuacji, jaki może zaistnieć po wywłaszczeniu nieruchomości prowadzi - zdaniem Sądu Najwyższego - do przekonania, że zanim może być podjęta decyzja o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej zbędnej, poprzedniemu właścicielowi, powinno nastąpić uregulowanie stanu stosunków prawnych nieruchomości w taki sposób, aby organ administracji miał w swoim władaniu nieruchomość, którą będzie mógł rozporządzać w wykonalnej realnie decyzji o zwrocie nieruchomości na podstawie art. 68 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 890/13).

Stąd też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ślad za tą uchwałą utrwalił się pogląd, że brak prawa własności po stronie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zbycie nieruchomości nastąpiło po dniu 1 stycznia 1998 r., nie stanowi przesłanki negatywnej do orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zaś na organie administracji ciąży obowiązek doprowadzenia do stanu, w którym Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego władać będzie nieruchomością podlegającą zwrotowi (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., I OSK 2485/11; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., I OSK 410/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji, zdaniem Sądu, prawidłowa wykładnia art. 136 ust. 1 i 3 ustawy powinna prowadzić do wniosku, że wyzbycie się wywłaszczonej nieruchomości przez Skarb Państwa bądź jednostkę samorządu terytorialnego nie stanowi automatycznie przeszkody do dochodzenia zwrotu nieruchomości, a zwłaszcza nie jest dopuszczalne uznanie za taką przeszkodę wyzbycie się nieruchomości z naruszeniem przepisów art. 136 ustawy. Sąd zaznacza, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż okoliczność wyzbycia się nieruchomości nie może pociągać za sobą negatywnych skutków dla osoby występującej z roszczeniem o jej zwrot (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2006 r., I OSK 879/05). Dla biegu postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości kwestia władania nieruchomością, utraconego po dniu 1 stycznia 1998 r., ma zatem takie znaczenie, że nie można wydać decyzji pozytywnej o zwrocie nieruchomości do czasu, kiedy Skarb Państwa lub gmina ponownie znajdzie się w jej władaniu.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zarówno NSA w Warszawie w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2876/12, jak i WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1644/09, nie formułowały ocen prawnych wskazujących na zbędność prowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwagi na okoliczności podniesione przez pełnomocnika zawodowego [...] Sp. z o.o. w piśmie z dnia 24 marca 2015 r. a polegające na tym, że decyzja odmowna ze strony właściwych organów administracyjnych jest jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem w sprawie, gdyż podmioty publiczne w postaci Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - nie dysponują przedmiotową wnioskowaną do zwrotu nieruchomością.

Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne kontrolowanej sprawy, Sąd działając na podstawie art. 46 § 1 pkt 4, art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Jak w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), c) w zw. z art. 135, art. 153 P.p.s.a. O kosztach, jak w pkt III wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a