Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4483/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Katolickiego Stowarzyszenia [...] w Płocku na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności podlegających zwrotowi uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K. w P. (dalej: Stowarzyszenie, strona lub skarżącym) jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (zwany dalej Ministrem, organem II instancji lub odwoławczym) z ... września 2015r., Nr ... utrzymująca w mocy decyzję Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej: MJWPU lub organ i Instancji) z ... maja 2015 r., Nr ... odmawiającą umorzenia należności wraz z odsetkami. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Stowarzyszenie realizowało projekt pt. "..." na podstawie umowy z ... listopada 2009 r., Nr . Decyzją z ... listopada 2014r., nr ... MJWPU zobowiązała stronę do zwrotu kwoty ... zł wraz z odsetkami.

Wnioskiem z ... grudnia 2014 r. skarżący zwrócił się o umorzenie ww. należności.

W uzasadnieniu złożonego wniosku powołał się na ważny interes organizacji wskazując, że z uwagi na trudną sytuację majątkową i wysokość dochodów, Stowarzyszenie nie jest w stanie uiścić należności, do której zostało wezwane decyzją MJWPU. Strona podkreśliła, że zapłata zadłużenia nie jest możliwa ze względu na sytuację finansową Stowarzyszenia, a także trudną sytuację finansową i zdrowotną założyciela, pełniącego jednocześnie funkcję Prezesa Stowarzyszenia.

W uzupełnieniu wniosku Stowarzyszenie dostarczyło formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, oświadczenie o nie korzystaniu z tego rodzaju pomocy, sprawozdania merytoryczne i finansowe z działalności Stowarzyszenia za lata 2009 - 2013 oraz założenia do sprawozdań za rok 2014.

Decyzją z ... maja 2015r. MJWPU odmówiła umorzenia wnioskowanych należności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że strona została powołana w dniu ... grudnia 1993 r. Podstawowym przedmiotem działalności Stowarzyszenia jest m.in. praca zmierzająca do niesienia pomocy humanitarnej i charytatywnej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, tj. ludziom bezdomnym i bezrobotnym, sierotom, osobom i rodzinom wielodzietnym w okresie przezwyciężenia bardzo trudnych sytuacji życiowych, które nie są w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, matkom samotnie wychowującym dzieci, a znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji, osobom niepełnosprawnym i ich rodzinom, osobom starszym, samotnym, czy pozbawionym opieki. W ramach tej działalności Stowarzyszenie prowadzi Punkt Dożywiania "...", Dom Dziennego Pobytu "...", Świetlicą Miejską "...", Klub Profilaktyki Środowiskowej "...",...,...,.... Stowarzyszenie prowadzi przedmiotową działalność w oparciu o dotacje celowe. Osiąga również przychód z darowizn od osób fizycznych i firm, 1 % podatku dochodowego od osób fizycznych, w ramach funkcjonowania jako Organizacja Pożytku Publicznego oraz składek członkowskich.

W kontekście powyższego MJWPU powołując się na art. 67a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej O.p.) oraz § 4 ust. 1 pkt 3 i 5 uchwały Nr 2365/210/12 Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 20 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg w stosunku do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym oraz stanowiących płatności w ramach komponentu regionalnego Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki i Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 (wraz ze zm.), wskazała, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności w postaci ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że instytucja umorzenia ma charakter szczególny, powinna być odstępstwem od generalnej zasady płacenia zobowiązań. Pokreślił, że należność będąca wynikiem naruszenia przez stronę procedur nie powinna stanowić okoliczności nadzwyczajnej, która uzasadniałaby umorzenie należności. W interesie publicznym jest przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Nawet statutowa działalność beneficjenta, jaką prowadzi Storna nie może stanowić przesłanek do udzielenia ulgi polegającej na umorzeniu całej należności. Wobec beneficjenta, który wskazuje na problemy ze spłatą należności wynikających z realizacji projektów PO KL należy stosować ulgi inne niż umorzenie.

Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Minister decyzją z ... września 2015r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji i wyjaśnił, że zebrany materiał dowodowy nie uzasadnia zastosowania wobec skarżącego ulgi w spłacie w postaci umorzenia należności. Wyjaśnił, że zasadą generalną jest regulowanie należności wobec Skarbu Państwa wynikających z przepisów prawa. Podkreślił, że każdy przypadek braku uiszczania zobowiązań wynikających z przepisów prawa należy traktować jako odstępstwo od ww. reguły, co oznacza, że umorzenie należności wobec Skarbu Państwa ma charakter wyjątkowy, zaś przesłanki umorzenia nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Minister wskazał, że przesłanki udzielenia ulg takich jak wnioskowana przez stronę zostały uregulowane w art. 56 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm., dalej: u.f.p.). Wyjaśnił, że organ I instancji przeanalizował przesłanki udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności w całości (art. 56 u.f.p.) mimo, że w niektórych miejscach w decyzji wskazywał przepisy ordynacji podatkowej. Zauważył, że również sądy administracyjne w wyrokach przywołanych w decyzjach obu instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, co należy rozumieć przez pojęcia "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" oraz wskazał, że w sprawie nie stwierdził istnienia ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego uprawniających do ubiegania się o umorzenie należności i zwolnienia strony z obowiązku uiszczenia świadczenia na rzecz Skarbu Państwa.

Podkreślił, że przesłanką decydującą o możliwości podjęcia decyzji w kwestii umorzenia musi być okoliczność szczególna i niezależna od podatnika, narażająca go na zagrożenie egzystencji, jak również spowodowana błędnym czy opieszałym działaniem organów administracji państwowej. W przypadku strony obowiązek zwrotu odsetek powstał w związku z niewywiązaniem się przez nią z zapisów § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, zgodnie z którym niewykorzystana część dofinansowania podlega zwrotowi na rachunek bankowy instytucji, z którą podpisano umowę, a tym samym naruszyła art. 184 u.f.p. Dlatego też decyzja wydana przez Dyrektora MJWPU w dniu 26 listopada 2014 r. była konsekwencją braku zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur. Wszyscy beneficjenci - niezależnie od formy prawnej czy rodzaju prowadzonej działalności (komercyjnej lub typu non-profit) - zobowiązani są do przestrzegania zapisów zawartych z daną instytucją umowy o dofinansowanie. Zatem stwierdził, że określona do zwrotu kwota, jest wynikiem działania skarżącego naruszającego ustalenia zawarte w umowie o dofinansowanie projektu. Organ odwoławczy nie dopatrzył się w tym przypadku okoliczności szczególnych, niezależnych od podatnika, które uzasadniałyby uznanie niniejszej sytuacji za nadzwyczajną.

Zdaniem organu odwoławczego zakres działalności prowadzonej przez stronę jest bardzo istotny. Wiele organizacji non-profit jest beneficjentami Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, jednak umorzenie należności podlegającej zwrotowi powodowałoby wniosek, że organizacje działające w tak szczytnych celach nie muszą przestrzegać procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków przyznanych na realizację projektów, co nie jest prawdą.

Minister zauważył, że nawet w przypadku, gdyby strona nie miała w danym czasie środków umożliwiających jednorazową spłatę, może wnioskować o inne ulgi, np. uregulowanie należności w ratach. Fakt odmowy umorzenia należności głównej wraz z odsetkami nie oznacza, że skarżącemu nie może być udzielona ulga w spłacie polegająca na odroczeniu terminu płatności lub rozłożeniu płatności na raty. W takim przypadku powinien jednak wystąpić do MJWPU ze stosownym wnioskiem.

Pismem z ... października 2015 r. Stowarzyszenie złożyło skargę na ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z ... września 2015 r. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 56 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie, gdy okoliczności sprawy uzasadniały umorzenie tej należności.

Skarżący upatruje przesłanki umorzenia tej należności w art. 56 ust. 1 pkt 5 i 3 u.f.p. Wyjaśnił, jaką działalności zajmuje się Stowarzyszenie oraz wskazał, że środki na realizację zadań pochodzą z dotacji celowych oraz z darowizn od osób fizycznych i firm i 1 % podatku dochodowego od osób fizycznych i składek członkowskich. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, a wszelkie działania podejmowane są w ramach pożytku publicznego. W jego ocenie powyższe okoliczności, w tym fakt, że skarżący jest organizacją pożytku publicznego winny być brane pod uwagę w kontekście oceny interesu publicznego uzasadniającego umorzenie należności. Organy administracyjne dokonały tej oceny w sposób niewystarczający.

Wyjaśnił, że stwierdzone przez MJWPU nieprawidłowości w żaden sposób nie były działaniami celowymi, mającymi charakter defraudacji, lecz były wynikiem błędu wynikającego z braku doświadczenia osób realizujących po raz pierwszy tak duży projekt.

Podkreślił, że fakt, iż Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego być może nie przesądza samodzielnie o istnieniu interesu publicznego do umorzenia należności, ale gdy nadto wskaże się, że brak umorzenia tych należności spowoduje, że strona będzie zmuszone z powodu braku środków zakończyć swoją działalność i najprawdopodobniej poddać się w stan likwidacji, to bez wątpienia zachodzi przesłanka interesu publicznego.

Ważny interes prywatny skarżący upatruje w tym, że brak umorzenia należności spowoduje konieczność zakończenia działalności stowarzyszenia, zaprzestania świadczenia pomocy humanitarnej i charytatywnej potrzebującym, w tym osobom wykluczonym i zagrożonym wykluczeniem społecznym. Podkreślił, że organizacja nie posiada własnych środków pozwalających na spłatę tak wysokich kwot należności. Większość jej środków pochodzi z dotacji, a także darowizn. Nie może być tak, że interes fiskalny pozostaje w sprzeczności z doniosłym interesem publicznym związanym z funkcjonowaniem stowarzyszenia oraz jej ważnym interesem prywatnym.

Podkreślił, że Stowarzyszenie nie posiada majątku pozwalającego na zaspokojenie należności, a zatem wykonanie zaskarżonych decyzji wpłynie jedynie na konieczność zakończenia działalności strony, co pozostaje w sprzeczności z interesem publicznym, jak też ważnym interesem prywatnym.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066).

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Mając na uwadze wskazane regulacje stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia przepisów materialnych i postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez sąd rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać, że Stowarzyszenie realizowało umowę o dofinansowanie projektu pt. "...", w ramach Poddziałania 7.2.1 Aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wykluczeniem społecznym zawartej w dniu ... listopada 2009 r. Łączna kwota przyznanego dofinansowania projektu wyniosła ...zł.

Wnioskiem strona zwróciła się o umorzenie należności określonych decyzją MJWPU z ... listopada 2014 r., którą to decyzją strona została zobowiązana do zwrotu kwoty w wysokości ... zł wraz z odsetkami.

Należności, o których umorzenie wniósł skarżący, stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Zgodnie bowiem z art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Na podstawie art. 64 ust. 1 u. f. p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Powołany w tym przepisie art. 55 określa rodzaje ulg – umorzenie w całości albo w części, odroczenie spłaty lub rozłożenie jej na raty.

Natomiast przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, lecz zawierają odesłanie zawarte w art. 67 u.f.p., iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.).

W związku z powyższym Sąd zauważa, że organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nieprawidłowo stosował art. 56 u.f.p., który w sprawie nie miał zastosowania. Trzeba bowiem wskazać, że w podstawie materialnoprawnej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 61 ust. 3 pkt 2, art. 64 ust. 1 u.f.p. natomiast w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 56 ust. 1 u.f.p., który określa materialnoprawne przesłanki umorzenia w całości należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny. Natomiast przedmiotowe należności są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, o czym szerzej wyżej. Powyższe było już wielokrotnie wskazywane przez sądy administracyjne, które wyjaśniały, że przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek warunkujących dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym (patrz przykładowo wyroki: NSA z 7 czerwca 2016r., II GSK 239/15 z 21 października 2015 r., II GSK 2011/14, z 2 września 2015r., II GSK 1562/14, WSA w Warszawie z 25 marca 2014 r., V SA/Wa 562/13, z 24 października 2013r., V SA/Wa 1488/13 wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 67 u.f.p., odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatnika prowadzącego działalność gospodarczą), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Zatem do należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., zastosowanie ma art. 67a § 1 O.p. Należy podkreślić, że powołany w uzasadnieniu decyzji art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p. określa takie same przesłanki umorzenia w całości należności cywilnoprawnych, jak art. 67a § 1 O.p. odnoszący się do należności publicznoprawnych, tj. ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Z powyższych przepisów wynika zatem, że organ rozpatrując wniosek o udzielenie ulgi w zakresie spłaty zobowiązań z tytułu należności o których mowa w art. 60 pkt 1–6 u.f.p., obowiązany jest ocenić okoliczności i zgromadzony materiał dowodowy pod kątem wystąpienia ww. przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się do zbadania, czy organ prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny z punktu widzenia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, wynikających z art. 67a § 1 O.p., których spełnienie warunkuje zastosowanie uznania administracyjnego.

Podsumowując powyższe zasady postępowania dotyczące umarzania przedmiotowych należności stwierdzić należy, iż organ administracyjny przy wydawaniu decyzji w zakresie zastosowania ulg dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym winien rozważyć czy za zastosowaniem ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych należności przemawia ważny interes strony lub interes publiczny.

Powyższe przesłanki stanowią katalog zamknięty, dlatego też organ administracyjny rozpoznający sprawę winien rozpoznać wniosek o umorzenie po wnikliwym ich zbadaniu. Pamiętać także należy, iż ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia wniosku. W przypadku wniosków o umorzenie w trybie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. będą to : umorzenie w całości lub w części bądź też odmowa umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Podobnie do umorzenia przedstawia się sytuacja dotycząca wniosku o rozłożenie na raty.

Wyjaśniając przesłanki wiążące organ w przedmiotowej sprawie ustawodawca w dyspozycji art. 67a O.p. użył zwrotów niedookreślonych: ważny interes podatnika oraz interes publiczny, co uznaje się za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Przyjmuje się, że klauzula ta określa dyrektywy wyboru organu podatkowego, co każdorazowo wymaga dokonania oceny skutków rozstrzygnięcia, przy czym obie przesłanki o jakich mowa w art. 67a § 1 O.p. mają charakter równorzędny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego "interes publiczny" to sytuacja, gdy zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.). Nie powinno budzić zastrzeżeń stwierdzenie, że "interes publiczny" nie sprowadza się do zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, zaś wystarczającą przesłanką do stosowania ulgi powinien być interes podatnika (wyrok NSA z 30 maja 2001 r. w sprawie III SA 830/00), jednak mówiąc o interesie publicznym mowa jest o ochronie wpływów do budżetu, która powinna uniemożliwiać sytuację rezygnacji z tych wpływów oraz rezygnację z konieczności ochrony interesów innych podatników. Z kolei "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik (strona) nie jest w stanie uregulować zaległości. Będzie to między innymi utrata losowa majątku, utrata możliwości zarobkowania, nieporadność życiowa związana również ze stanem zdrowia, czy też w przypadku podmiotów innych niż osoby fizyczne; trudności ekonomiczne podmiotu zobowiązanego.

Przechodząc natomiast na grunt przedmiotowej sprawy trzeba wskazać, że organ analizował sprawę pod kątem art. 55-57 pkt 1 u.f.p., a nie na podstawie art. 67a O.p. Mimo powyższej nieprawidłowości, to jednakże nie ona stanowiła główną przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem przesłanki do zastosowania tej ulgi określone w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. odpowiadają przesłankom badanym przez organ i określonym art. 56 ust. 1pkt 5 u.f.p., a więc w obu przypadkach chodzi o ważny interes wnioskodawcy lub interes publiczny.

Minister Infrastruktury i Rozwoju wydając zaskarżoną decyzję naruszył jednak również podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, co powoduje, że decyzja ta nosi znamiona dowolności. Organ administracji rozpatrując wniosek o umorzenie należności działa w ramach uznania administracyjnego, o czym była mowa wyżej. Oczywistym przy tym jest, że wydanie aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2494/13). Sądowa kontrola legalności takich decyzji jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, nie oznacza jednak dowolności (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2012 r. sygn. II GSK 1545/11). Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wybór kierunku rozstrzygnięcia winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie wszystkich okoliczności sprawy. Należy zauważyć, że organ bardzo pobieżnie odniósł się do przesłanki interesu publicznego w umorzeniu należności, a przedstawione przez wnioskodawcę fakty wymagały od organu pogłębionej refleksji w tym przedmiocie. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie został właściwie rozpatrzony i oceniony, co uzasadnia postawienie zarzutu naruszenia art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. Organ niedostatecznie bowiem wziął pod uwagę specyficzną indywidualną, obiektywnie trudną sytuację zobowiązanego. Należy zauważyć, że podstawowym przedmiotem działalności Stowarzyszenia jest m.in. praca zmierzająca do niesienia pomocy humanitarnej i charytatywnej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, tj. ludziom bezdomnym i bezrobotnym, sierotom, osobom i rodzinom wielodzietnym w okresie przezwyciężenia bardzo trudnych sytuacji życiowych, które nie są w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, matkom samotnie wychowującym dzieci, a znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji, osobom niepełnosprawnym i ich rodzinom, osobom starszym, samotnym, czy pozbawionym opieki. W ramach tej działalności Stowarzyszenie prowadzi Punkt Dożywiania "...", Dom Dziennego Pobytu "...", Świetlicą Miejską "...",... "...",...,...,.... Stowarzyszenie prowadzi przedmiotową działalność w oparciu o dotacje celowe. Osiąga również przychód z darowizn od osób fizycznych i firm, 1 % podatku dochodowego od osób fizycznych, w ramach funkcjonowania jako Organizacja Pożytku Publicznego oraz składek członkowskich.

Umknęło uwadze organu, że skarżący jako organizacja non-profit działa w bardzo szczytnych celach, wyręczając w tym względzie organy Państwa.

Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, a wszelkie działania podejmowane są w ramach pożytku publicznego. Zauważyć należy, że brak umorzenia wnioskowanych należności może spowodować, że strona będzie zmuszona z powodu braku środków zakończyć swoją działalność i najprawdopodobniej poddać się w stan likwidacji. Z kolei zakończenie działalności Stowarzyszenia wiązać się będzie z zaprzestaniem świadczenia pomocy humanitarnej i charytatywnej potrzebującym, w tym osobom wykluczonym i zagrożonym wykluczeniem społecznym. Tym samym osoby korzystające z pomocy skarżącego będą zmuszone korzystać z pomocy organów Państwa.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności, winny być brane pod uwagę w kontekście oceny interesu publicznego uzasadniającego umorzenie należności. Organy administracyjne oceniając powyższą przesłankę pominęły wskazane wyżej okoliczności a zatem dokonały tej oceny w sposób niewystarczający.

Z tych powodów, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie mieści się w sferze swobodnego uznania administracyjnego lecz nosi cechy dowolności, a ustalenia dokonane przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego są niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone.

Ponownie rozpoznając sprawę organ - mając na uwadze wskazania Sądu - winien poddać wnikliwej analizie sytuację materialną wnioskodawcy, ze szczególnym uwzględnieniem przedmiotu działalności Stowarzyszenia, a następnie rozważyć, czy w stosunku do skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności. W szczególności czy w interesie publicznym będzie ewentualna likwidacja Stowarzyszenia i zaprzestanie świadczenia pomocy humanitarnej i charytatywnej potrzebującym oraz przejęcie tego obowiązku przez organy Państwa. Analiza ta winna być dokonana w ramach zakreślonych wskazanymi przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu przepisami prawnymi.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu, który miał wpływ na treść rozstrzygnięcia i uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.