Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1110/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 59f ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 59g ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu samowolnego użytkowania skargę oddala


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) marca 2014 r. nr (...) po rozpatrzeniu zażalenia (...) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) lutego 2014 r. nr (...) uchylające w całości postanowienie z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) wymierzające (...) karę w wysokości (...) zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy ul. (...) w (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane oraz umarzające postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej kary z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy ul. (...) w (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane - uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) lutego 2014 r. i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) listopada 2011 r. oraz wymierzył (...) karę w wysokości (...)zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy ul. (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 55 ustawy Prawo budowlane.

Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), oraz na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz w zw. z art. 126 kpa, i na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane.

2. W uzasadnieniu postanowienia (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w dniu (...) grudnia 2011 r. do organu powiatowego wpłynął wniosek (...) o wznowienie postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...), zakończonego postanowieniem z dnia (...) listopada 2011 r. wymierzającym (...) karę w wysokości (...) zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy ul. (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) postanowieniem z dnia (...) stycznia 2012 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia (...) listopada 2011 r.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku rozpoznania zażalenia, postanowieniem z dnia (...) marca 2012 r. uchylił w całości w/w postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ powiatowy postanowieniem z dnia (...) marca 2012 r. wznowił postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnego przystąpienia do użytkowania rozbudowanego lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy ul. (...), zakończonej postanowieniem z dnia (...) listopada 2011 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2012 r. odmówił uchylenia w całości postanowienia z dnia (...) listopada 2011 r., którym wymierzono (...) karę w wysokości (...) zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) czerwca 2012 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie pierwszoinstancyjne z dnia (...) kwietnia 2012 r. i na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 oraz w zw. z art. 126 kpa stwierdził wydanie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) listopada 2011 r. z naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1938/12 uchylił postanowienie organu wojewódzkiego z dnia (...) czerwca 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia (...) kwietnia 2012 r.

W związku z powyższym organ powiatowy postanowieniem z dnia (...) października 2013 r. wznowił postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnego przystąpienia do użytkowania rozbudowanego lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy (...), zakończonej postanowieniem z dnia (...) listopada 2011 r.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) postanowieniem z dnia (...) lutego 2014 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 i art. 105 § 1 kpa, uchylił w całości własne postanowienie z dnia (...) listopada 2011 r. wymierzające (...) karę w wysokości (...) zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy (...) w (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane oraz umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej kary z tytułu użytkowania lokalu nr (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane.

Zażalenie na to postanowienie wniósł (...).

3. W uzasadnieniu postanowienia (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) dokonał nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, dlatego zaskarżone rozstrzygnięcie winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem (...) z dnia (...) grudnia 2011 r. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia (...) listopada 2011 r. wymierzającym (...) karę w wysokości (...) zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane.

W związku z powyższym organ powiatowy prawidłowo wznowił postępowanie w tym przedmiocie.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w kolejnym etapie postępowania wznowieniowego organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania czynności mających na celu jednoznaczne wyjaśnienie czy zaistniała przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia oraz ustalenie prawidłowej treści rozstrzygnięcia. W sytuacji stwierdzania, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść rozstrzygniecie odpowiadające w swej istocie rozstrzygnięciu dotychczasowemu (art. 146 kpa) organ ogranicza się do stwierdzenia wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których uchylenie nie nastąpiło (art. 151 § 2 kpa). Natomiast jeżeli organ stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b uchyla to rozstrzygniecie i wydaje nowe orzekające co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 kpa).

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, strona bez własnej winy została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia (...) listopada 2011 r., a rozstrzygniecie zostało doręczone podmiotowi nie posiadającemu upoważnienia do reprezentowania strony i odbioru korespondencji, co uzasadniało wznowienie postępowania.

Ponadto postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...)z dnia (...) listopada 2011 r. wymierzające (...) karę w wysokości (...) zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, jest zdaniem tutejszego organu, rozstrzygnięciem wadliwym w zakresie wskazanego naruszenia przepisu art. 54 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie to zostało wydane w wyniku przeprowadzonej przez organ powiatowy kontroli w dniu (...) października 2011 r., w trakcie której stwierdzono, iż lokal nr (...) w budynku przy ul. (...) jest użytkowany z naruszeniem art. 54 i art. 55 ustawy Prawo budowlane. (...) oświadczył do protokołu, iż lokal nr (...) jest wykorzystywany do celów mieszkalnych.

W przedmiotowej sprawie inwestor mocą decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) października 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, zobowiązany był do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zgodnie z art. 55 ustawy Prawo budowlane. Inwestorzy z wnioskiem o wydanie takiej decyzji nie wystąpili, natomiast współinwestor (...) w dniu (...) kwietnia 2006 r. złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania. Organ powiatowy decyzją z dnia (...) maja 2006 r. wniósł sprzeciw do tego zawiadomienia. Zdaniem (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru, inwestor zobowiązany był do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, której nie uzyskał a mimo to przystąpił do użytkowania, przez co naruszył art. 55 ustawy Prawo budowlane. Uzasadnia to, zdaniem organu, uchylenie postanowienia z dnia (...) listopada 2011 r. i orzeczenie co do istoty sprawy.

W związku ze wskazanym zawiadomieniem organ pierwszej instancji nie przeprowadził oględzin, brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że inwestor przystąpił do użytkowania przedmiotowej części budynku od razu po dokonaniu zawiadomienia. Pierwszą czynnością organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, która jednoznacznie potwierdza użytkowanie przedmiotowej części budynku mieszkalnego przy (...) są oględziny przeprowadzone przez przedstawiciela organu powiatowego w dniu (...) października 2011 r. Ustalenia dokonane w trakcie oględzin uzasadniają, zdaniem organu, wymierzenie (...) kary w wysokości (...) zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy (...) w (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 55 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że przedmiotowy lokal użytkowany jest w warunkach określonych w art. 57 ust. 7 w/w ustawy, co było podstawą do wymierzenia grzywny. Zdaniem organu, przepis ten ma zastosowanie również do obiektów wybudowanych przed jego wejściem w życie. Wynika to z jednoznacznego brzmienia art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej z dnia 16 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w oparciu o który wymierzono karę z tytułu nielegalnego użytkowania ma zastosowanie również do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy nowelizującej, z tym, że odnośnie takich obiektów wchodzi on w życie z dniem 1 stycznia 2005 r. Sankcja ta ma na celu wyeliminowanie sytuacji, gdy obiekty budowlane są faktycznie użytkowane, podczas gdy w sensie prawnym nadal są one w trakcie budowy. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest obowiązany nałożyć na użytkownika karę.

Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzania przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Organ powiatowy obliczył kwotę kary zgodnie z przepisami prawa, obliczając iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), zwiększając go dziesięciokrotnie. Wartości poszczególnych współczynników to s - 500 zł (art. 59f ust. 2), k - 2,0 (kat. I), w - 1,0 (kubatura < 2500 m3). Zgodnie z powyższymi danymi kwota kary to (...)zł.

Organ stwierdził, że zgodnie z przepisami rozdziału 8 działu III Ordynacji podatkowej zobowiązania z tytułu kary nałożonej zgodnie z przepisami Prawa budowlanego ulegają przedawnieniu. W sprawie ma zastosowanie art. 68 § 2 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Niewątpliwie bowiem zobowiązanie z tytułu kary za nielegalne użytkowanie nie powstaje z mocy samego prawa (ex lege) o jakiej to sytuacji jest mowa w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Źródłem tego zobowiązania jest postanowienie o wymierzeniu kary, przy czym musi być powiązane z niewywiązaniem się przez użytkującego obiekt z obowiązku wystąpienia i uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dlatego też w takiej sytuacji ma odpowiednie zastosowanie art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Skoro możliwość wymierzenia skarżącemu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektów budowlanych powstała dopiero z dniem jednoznacznego stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania, tj. z dniem (...) października 2011 r. to przewidziany w art. 68 § 2 Ordynacji 5 letni okres przedawnienia nie upłynął, gdyż postanowienie stwierdzające powstanie obowiązku zostało wydane (...) listopada 2011 r. W konsekwencji stwierdzić należy, zdaniem organu, iż nie nastąpiło przedawnienie wymierzenia skarżącemu kary skoro postanowienie nakładające tę karę zostało mu doręczone przed upływem tego terminu. Termin pięcioletni należy liczyć od końca roku w którym organ powziął wiadomość o przystąpieniu do użytkowania z naruszeniem art. 55 ustawy Prawo budowlane.

Organ stwierdził również, że przywołany w skarżonym postanowieniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia (...) grudnia 2010 r. znajduje zastosowanie do innego niż przedmiotowy stanu faktycznego i nie może zostać uwzględniony w niniejszej sprawie. Zdaniem organu okres czasu, w którym możliwe jest nałożenie tej kary liczyć należy od stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu. Ponadto nie upłynął czas umożliwiający zastosowanie wobec podmiotu samowolnie przystępującego do użytkowania sankcji w postaci kary określonej w art. 57 ust.7 ustawy Prawo budowlane.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że organ pierwszej instancji bezpodstawnie zastosował krótszy - 3 letni termin przedawnienia. Termin ten stosuje się, gdy inwestor złoży zawiadomienie lub wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Co prawda inwestor wystąpił z zawiadomieniem o zakończeniu robót, jednakże takie zawiadomienie organ uznał za nieskuteczne, bowiem na oddanie obiektu do użytkowania konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. O wydanie takiej decyzji inwestor nie wnioskował, posiadając wiedzę, iż w tej sytuacji jest ona konieczna do zgodnego z prawem użytkowania obiektu.

Do kary stosuje się przepisy o których mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Organ powiatowy wydając postanowienie z dnia (...) listopada 2011 r. zastosował właściwe przepisy prawa oraz przyjmując odpowiednie wartości wskaźników w sposób prawidłowy obliczył jej wysokość.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył (...); zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, tj. naruszenie art. 28 kpa poprzez przyznanie statusu strony w niniejszym postępowaniu (...) jako współinwestorowi inwestycji rozbudowy, w sytuacji, gdy zgodnie z tym przepisem oraz utrwaloną linią orzeczniczą stroną w postępowaniu w sprawie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest wyłącznie osoba dopuszczająca się naruszeń prawa; a w konsekwencji naruszenie art. 127 § 1 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie i rozpoznanie zażalenia wniesionego przez (...) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr (...) z dnia (...) lutego 2014 r.,

2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu przez organ drugiej instancji, iż jako współinwestor inwestycji rozbudowy i nadbudowy budynku przy ul. (...) prowadzonej na podstawie decyzji Burmistrza Gminy (...) mocą w/w decyzji skarżący zobowiązany był do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w sytuacji gdy decyzja ta nie obligowała go do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a wyłącznie do zawiadomienia właściwego organu o fakcie zakończenia budowy (pkt 5 petitum w/w decyzji); co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane, tj. do bezpodstawnego zastosowania w sprawie jako podstawy rozstrzygnięcia art. 55 ustawy Prawo budowlane, który dotyczy kwestii pozwoleń na użytkowanie oraz pominięcia właściwej podstawy rozstrzygnięcia, tj. art. 54 ustawy Prawo budowlane, który dotyczy właśnie zawiadomień o zakończeniu budowy,

3) naruszenie art. 68 ordynacji podatkowej, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię w/w przepisu polegającą na stwierdzeniu, iż termin przedawnienia w niniejszej sprawie rozpoczyna swój bieg od momentu stwierdzenia przez organ "jednoznacznego samowolnego przystąpienia do użytkowania.", podczas gdy zgodnie z w/w przepisem termin przedawnienia rozpoczyna swój bieg od daty zaistnienia zdarzenia, czyli w tym przypadku od daty przystąpienia do użytkowania z naruszeniem przepisów prawa,

4) naruszenie art. 68 ordynacji podatkowej, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie do roszczenia z tytułu nałożenia kary z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania winien być zastosowany 5-letni termin przedawnienia, w sytuacji gdy w świetle obowiązujących przepisów oraz w stanie faktycznym niniejszej sprawy winien mieć zastosowanie 3-letni termin przedawnienia, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania w sprawie jako podstawy rozstrzygnięcia § 2 zamiast § 1 w/w przepisu,

5) naruszenie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sprawie i nałożenie na skarżącego kary z tytułu przystąpienia do użytkowania, w sytuacji gdy po zakończeniu inwestycji rozbudowy swego mieszkania skarżący podjął wszelkie wymagane przez przepisy prawa czynności w celu dopełnienia formalności związanych z zakończeniem tej inwestycji i zgodnym z prawem przystąpieniem do jej użytkowania, natomiast przeprowadzenie stosownej procedury administracyjnej nie mogło nastąpić wyłącznie na skutek działania drugiego współinwestora (...)-

- i domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz przekazania sprawy (...) Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do ponownego rozpoznania.

2. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżonym postanowieniem (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia (...) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) lutego 2014 r. uchylające w całości postanowienie z dnia (...) listopada 2011 r. wymierzające (...) karę w wysokości (...) zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy ul. (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane oraz umarzające postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej kary z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy ul. (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane - uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) lutego 2014 r. i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) listopada 2011 r. oraz wymierzył (...) karę w wysokości (...)zł z tytułu użytkowania lokalu nr (...) w budynku mieszkalnym przy ul. (...), bez dopełnienia wymogów wynikających z art. 55 ustawy Prawo budowlane.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

3.1. Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

Zgodnie natomiast z art. 54 ustawy Prawo budowlane, do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.

Art. 55 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, stanowi, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli: (1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy; (2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4; (3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.

3.2. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia (...) października 2000 r. nr (...) został zatwierdzony projekt budowlany dobudowy i nadbudowy budynku jednorodzinnego mieszkalnego przy ul. (...); w decyzji tej stwierdzono, że inwestor nie jest zobowiązany uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, natomiast w pouczeniu od tej decyzji wskazano, że "3. W przypadku, gdy nie nałożono w niniejszej decyzji obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, do użytkowania obiektu można przystąpić w terminie 14 dni od dnia doręczenia właściwego organu zawiadomienia o zakończeniu budowy, a organ w tym terminie nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. 4. Inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych pod warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy organ.".

Natomiast, decyzją z dnia (...) maja 2006 r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) złożył sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej usytuowanego na działce nr ewid. (...). W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w dniu (...) maja 2006 r. wpłynęło zawiadomienie o zakończeniu budowy, jednakże inwestor nie przedłożył oryginału dziennika budowy lecz jedynie kserokopię, a ponadto decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana dla inwestorów (...), tymczasem zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało złożone przez współinwestora (...) i dotyczy tylko części robót wykonanych przez współinwestora.

Skoro więc tylko (...), współinwestor, złożył w dniu (...) kwietnia 2006 r. zawiadomienie o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, a organ powiatowy wniósł sprzeciw, oznacza to, że inwestor zobowiązany był do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, której nie uzyskał, i przystąpił do użytkowania, co wynika z przeprowadzonej w dniu 7 października 2011 r. kontroli, naruszając w ten sposób art. 55 ustawy Prawo budowlane.

Słuszne zatem (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że uzasadnia to uchylenie postanowienia z dnia (...) listopada 2011 r. i orzeczenie co do istoty sprawy.

Podkreślić należy, że art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stanowiąc, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - stanowi podstawę do wymierzenia grzywny, bowiem ustawodawca używając sformułowania "wymierza karę" – nie daje w tym zakresie żadnej dowolności, i zobowiązuje organ do wymierzenia kary.

3.3. Słusznie (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie nastąpiło przedawnienie wymierzenia skarżącemu kary. Okres przedawnienia 5-letni nie upłynął, bowiem termin ten należy liczyć od końca roku, w którym organ powziął wiadomość o przystąpieniu do użytkowania.

Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłat podlega 10-krotnemu podwyższeniu. Na podstawie art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego, do kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

Zgodnie z przepisami rozdziału 8 działu III Ordynacji podatkowej zobowiązania z tytułu kary nałożonej zgodnie z przepisami Prawa budowlanego ulegają przedawnieniu. W sprawie ma zastosowanie art. 68 § 2 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, bowiem zobowiązanie z tytułu kary za nielegalne użytkowanie nie powstaje z mocy samego prawa (ex lege), o czym stanowi art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Źródłem tego zobowiązania jest postanowienie o wymierzeniu kary, przy czym musi być ono powiązane z niewywiązaniem się przez użytkującego obiekt z obowiązku wystąpienia i uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dlatego też w takiej sytuacji odpowiednio stosuje się art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Skoro możliwość wymierzenia skarżącemu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektów budowlanych powstała dopiero z dniem jednoznacznego stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania, tj. z dniem 7 października 2011 r. to przewidziany w art. 68 § 2 Ordynacji 5 letni okres przedawnienia nie upłynął, gdyż postanowienie stwierdzające powstanie obowiązku zostało wydane (...) listopada 2011 r. A zatem nie nastąpiło przedawnienie wymierzenia skarżącemu kary skoro postanowienie nakładające tę karę zostało mu doręczone przed upływem tego terminu. Termin pięcioletni należy liczyć od końca roku w którym organ powziął wiadomość o przystąpieniu do użytkowania z naruszeniem przepisów art. 55 ustawy Prawo budowlane.

Sad podziela stanowisko organu, iż okres czasu, w którym możliwe jest nałożenie tej kary liczyć należy od stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu, oraz, że nie upłynął czas umożliwiający zastosowanie wobec podmiotu samowolnie przystępującego do użytkowania sankcji w postaci kary określonej w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Słusznie (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że organ pierwszej instancji bezpodstawnie zastosował krótszy - 3 letni termin przedawnienia, który stosuje się, gdy inwestor złoży zawiadomienie lub wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Wprawdzie, jak wynika z akt sprawy, inwestor zawiadomił o zakończeniu robót, jednakże takie zawiadomienie organ uznał za nieskuteczne, bowiem na oddanie obiektu do użytkowania konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a o wydanie takiej decyzji inwestor nie wnioskował, posiadając wiedzę, iż w tej sytuacji jest ona konieczna do zgodnego z prawem użytkowania obiektu.

IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne.

V. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.