Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 268/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c); art. 135; art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: 70b ust. 1, ust. 2, ust. 6, ust. 7, ust. 9
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 191 § 2, § 3; art. 195 § 2
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 77 § 1; art. 80; art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 roku sprawy ze skargi Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Ł. - Centrum Kształcenia Zawodowego w P. – Oddział Terenowy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] roku, znak [...]; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Ł. - Centrum Kształcenia Zawodowego w P. – Oddziału Terenowego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

III SA/Łd 268/09

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] znak UG/37/2008, wydaną na podstawie art. 70b ust. 6 w związku z art. 70b ust. 1 - 2 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) i art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 145, poz. 1532), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz § 2, § 3, § 6 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.), § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988 ze zm.), przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 maja 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 114, poz. 1195 ze zm.), Wójt Gminy M. odmówił przyznania Zakładowi Doskonalenia Zawodowego w Ł. Centrum Kształcenia Zawodowego w P. dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika D. Z., urodzonego 19 września 1989 r.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 6 października 2008 r. ZDZ w Ł. Centrum Kształcenia Zawodowego w P. jako pracodawca zwrócił się o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia ucznia D. Z., za okres kształcenia wynoszący 36 miesięcy. Strona do wniosku dołączyła: umowę o pracę zawartą z uczniem w celu przygotowania zawodowego, świadectwa ukończenia kursu pedagogicznego przez osoby prowadzące naukę zawodu i kserokopie ich dyplomów mistrzowskich, świadectwo czeladnicze potwierdzające fakt zdania przez D. M. Z. przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej w Łodzi egzaminu czeladniczego, jego świadectwo pracy oraz świadectwo ukończenia Zasadniczej Szkoły Zawodowej.

Organ wyjaśnił, że art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, obejmuje ukończenie nauki zawodu lub przyuczenia zawodowego i zdanie egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami. Przez "ukończenie nauki zawodu lub przyuczenia zawodowego" należy rozumieć odbycie pełnego cyklu kształcenia, które zapewnia młodocianemu zdobycie zarówno teoretycznej, jak i praktycznej podbudowy do wykonywania pracy w danym zawodzie. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych egzaminy przeprowadzane na zakończenie nauki zawodu odbywają się na następujących zasadach: 1) młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe bezpośrednio po uzyskaniu świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych; 2) młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcający się w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego lub u pracodawcy zdaje egzamin kwalifikacyjny na tytuł wykwalifikowanego robotnika, zgodnie z przepisami dotyczącymi zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych; 3) młodociany zatrudniony u pracodawcy będącego rzemieślnikiem zdaje egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie - tj. ustawą z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 979 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 października 2005 r. w sprawie egzaminów na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz. U. Nr 215, poz. 1820). Powyższe rozporządzenie w sposób wyczerpujący określa rodzaj przeprowadzanych egzaminów na zakończenie nauki zawodu i nie zawiera żadnej delegacji umożliwiającej modyfikacje powyższych zasad, w tym decydowanie przez pracodawcę o rodzaju zdawanego przez młodocianego egzaminu na zakończenie nauki zawodu.

Zdaniem organu I instancji zdanie egzaminu czeladniczego przez młodocianego pracownika przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej, nie może być uznane, w świetle regulacji rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych, za egzaminy kończące naukę zawodu młodocianych pracowników u strony, bowiem strona nie ma statusu rzemieślnika.

Z uwagi na fakt, że strona nie posiada statusu rzemieślnika, świadectwa czeladniczego młodocianego D. Z. nie można uznać za dokument ukończenia nauki zawodu.

Zdaniem organu I instancji strona nie spełniła określonych w art. 70 b ustawy o systemie oświaty warunków, aby otrzymać koszty dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika.

Od powyższej decyzji odwołał się Zakład Doskonalenia Zawodowego w Ł. Centrum Kształcenia Zawodowego w P. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że Zakład Doskonalenia Zawodowego w Ł. Centrum Kształcenia Zawodowego w P. - Oddział Terenowy zawarł w dniu 1 września 2005 r. z D. Z. umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego odbywanego przez naukę zawodu. Z przedłożonego przez Zakład Doskonalenia Zawodowego w Ł. Centrum Kształcenia Zawodowego w P. - Oddział Terenowy świadectwa ukończenia szkoły zawodowej, wydanego w dniu 20 czerwca 2008 r., wynika, że D. Z. dokształcał się w Zasadniczej Szkole Zawodowej Centrum Kształcenia Zawodowego w P. - Oddział Terenowy, o trzyletnim okresie nauczania, w zawodzie ślusarz, którą to szkołę ukończył w roku szkolnym 2007/ 2008. . Zgodnie z § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania nauka zawodu młodocianego kończy się egzaminem, przy czym młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe bezpośrednio po uzyskaniu świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Te przepisy, w okresie odpowiednim do rozpatrywanej sprawy, zawarte były w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004 r., zastąpionym z dniem 1 września 2007 r. przez rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. (Dz. U. Nr 83, poz. 562 ze zm.). Kwestie dotyczące egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe uregulowane zostały w rozdziale 6 ww. rozporządzenia z dnia 7 września 2004 r. (tak samo jest w ww. rozporządzeniu z dnia 30 kwietnia 2007 r.). Egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe, zwany w rozporządzeniu "egzaminem zawodowym", jest formą oceny poziomu opanowania wiadomości i umiejętności z zakresu danego zawodu, ustalonych w standardach wymagań będących podstawą przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, określonych w odrębnych przepisach. Egzamin zawodowy jest przeprowadzany jeden raz w ciągu roku szkolnego - w okresie od czerwca do sierpnia, w terminie ustalonym przez dyrektora Komisji Centralnej. Termin egzaminu zawodowego dyrektor Komisji Centralnej ogłasza na stronie internetowej Komisji Centralnej, nie później niż na 4 miesiące przed terminem egzaminu zawodowego. Zdający, który zamierza przystąpić do egzaminu zawodowego, składa pisemną deklarację dotyczącą przystąpienia do egzaminu zawodowego w danym zawodzie. Zdający, który zamierza przystąpić do egzaminu zawodowego bezpośrednio po ukończeniu szkoły, składa deklarację dyrektorowi szkoły, a absolwent, który ukończył szkołę we wcześniejszych latach - dyrektorowi szkoły, którą ukończył. Zdający, który zdał egzamin zawodowy, otrzymuje dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, wydany przez komisję okręgową, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie młodociany nie zdał egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe bezpośrednio po uzyskaniu świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Zdał natomiast w dniu 5 lipca 2008 r. egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej w Łodzi, uzyskując tytuł czeladnika w zawodzie ślusarz. Obowiązujące przepisy w zakresie nauki zawodu młodocianego stanowią o zdawaniu przez młodocianego egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł czeladnika przeprowadzanego przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie, jednakże dotyczy to wyłącznie sytuacji, gdy młodociany zatrudniony jest u pracodawcy będącego rzemieślnikiem (§ 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Stosownie do § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 października 2005 r. w sprawie egzaminów na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, do egzaminu czeladniczego izba rzemieślnicza dopuszcza osobę, która spełnia jeden z następujących warunków: 1) ukończyła naukę zawodu u rzemieślnika oraz dokształcanie teoretyczne w szkole lub w formach pozaszkolnych; 2) posiada świadectwo ukończenia gimnazjum albo ośmioletniej szkoły podstawowej oraz uzyskała umiejętności zawodowe w zawodzie, w którym zdaje egzamin, w formie pozaszkolnej; 3) posiada świadectwo ukończenia gimnazjum albo ośmioletniej szkoły podstawowej oraz co najmniej dwuletni lub trzyletni staż pracy w zawodzie, w którym zdaje egzamin -odpowiednio do okresu kształcenia w danym zawodzie przewidzianego w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, określonej w odrębnych przepisach; 4) posiada świadectwo ukończenia gimnazjum albo ośmioletniej szkoły podstawowej oraz co najmniej dwuletni lub trzyletni staż pracy w zawodzie, w którym zdaje egzamin - odpowiednio do okresu nauki w danym zawodzie ustalonym przez Związek Rzemiosła Polskiego, jeżeli zawód nie występuje w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, o której mowa w pkt 3; 5) posiada świadectwo ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej albo dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej, prowadzącej kształcenie zawodowe o kierunku związanym z zawodem, w którym zdaje egzamin; 6) posiada tytuł zawodowy w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, w którym zdaje egzamin, oraz po uzyskaniu tytułu zawodowego co najmniej półroczny staż pracy w zawodzie, w którym zdaje egzamin.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. do osób, których przygotowanie zawodowe odbywa się przez naukę zawodu odnosi się tylko pkt 1 § 6 tego rozporządzenia, stanowiąc, że chodzi o ukończenie nauki zawodu u rzemieślnika. W myśl przepisów tego rozporządzenia ukończenie nauki zawodu u innych podmiotów nie pozwala na dopuszczenie przez izbę rzemieślniczą danej osoby do egzaminu czeladniczego. Przypadki, o których mowa w § 6 ust. 2 - 6 nie odnoszą się do sytuacji związanych z "ukończeniem nauki zawodu". Stanowią natomiast o dopuszczeniu przez izbę rzemieślniczą do egzaminu czeladniczego osób, które posiadają stosowne świadectwa ukończenia szkół, bądź stosowny tytuł zawodowy.

Organ II instancji stwierdził, że w omawianym przypadku wnioskujący o dofinansowanie nie przedstawił stosownego dyplomu (wydanego przez komisję okręgową) potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2 art. 70b tej ustawy. Dyplomu tego, w odniesieniu do ww. młodocianego - nie może zastąpić świadectwo czeladnicze wydane w trybie innych przepisów i przez inny organ. W tej sytuacji dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego nie przysługuje.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przyznanie należnego dofinansowania w kwocie 8080,77 zł wraz z odsetkami ustawowymi do dnia zapłaty, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem strony skarżącej decyzja SKO w P. została wydana niezgodnie z obowiązującym prawem, bowiem art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty mówi o egzaminie, zgodnym z odrębnymi przepisami. Z kolei § 11 w pkt 2 rozporządzenia RM w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania mówi już o egzaminie potwierdzającym kwalifikacje zawodowe, który w tym wypadku winien odbywać się w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Strona skarżąca podniosła, że młodociany ukończył przygotowanie zawodowe i otrzymał na świadectwie ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej ocenę klasyfikacyjną z tego przygotowania. Młodociani (i uczniowie zasadniczej szkoły zawodowej) nie mają natomiast obowiązku przystępowania do egzaminu przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w celu potwierdzenia swoich kwalifikacji zawodowych, przystępują do zdawania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, pod warunkiem, że w odpowiednim terminie zadeklarowali wolę zdawania takiego egzaminu Skarżący podniósł, że nie mógł, kierując się choćby dobrze pojętym interesem młodocianego, czy własnym, zmuszać go do zdawania takiego egzaminu. W rozpatrywanym przypadku młodociany nie złożył dyrektorowi ZSZ deklaracji o zamiarze przystąpienia do egzaminu zawodowego bezpośrednio po ukończeniu szkoły. Poprzez fakt ten nie pozbawił się możliwości potwierdzenia kwalifikacji w zawodzie ślusarza bezpośrednio po uzyskaniu świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, gdyż zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe, co zostało udokumentowane świadectwem czeladniczym. Zdaniem strony skarżącej, w opisanym przypadku zostały spełnione przesłanki z art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, albowiem młodociany ukończył naukę zawodu oraz bezpośrednio po uzyskaniu świadectwa ukończenia ZSZ zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosiło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzone w tych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Skarga zatem została uwzględniona.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.).

Zgodnie z art. 70 b ust. 1 powołanej ustawy pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika zależy od okresu kształcenia wynikającego z umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i wynosi: 1) w przypadku nauki zawodu: a) 4.587 zł - przy okresie kształcenia wynoszącym 24 miesiące, b) 7.645 zł - przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy; 2) w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy - 240 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia (art. 70b ust. 2).

Stosownie do treści ust. 6 art. 70 b ustawy, dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1. Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie:

1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego;

3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2 (art. 70 b ust. 7).

Dofinansowanie z budżetu państwa kosztów kształcenia młodocianych pracowników odbywa się w ramach dotacji celowej na zadania własne (art. 70b ust. 9).

Warunkiem skutecznego ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia jest więc łączne spełnienie przez wnioskodawcę wymienionych w przepisach art. 70 b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 7 ustawy o systemie oświaty przesłanek.

W niniejszej sprawie strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, z którym zawarła w dniu 1 września 2005 r. umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. W sprawie poza sporem jest, że młodociany pracownik był zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, oraz że ukończył naukę zawodu, co potwierdza świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej z dnia 20 czerwca 2008 r. (akta adm), a ponadto zostało udokumentowane zakończenie nauki zawodu przez młodocianego pracownika egzaminem przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej z wynikiem pozytywnym i uzyskanie świadectwa czeladnika w zawodzie ślusarz.

W istocie przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest interpretacja przesłanki określonej w pkt 2 art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty. W odniesieniu do młodocianego pracownika są to takie okoliczności, jak ukończenie nauki zawodu oraz zdanie egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Kluczowe znaczenie dla ustalenia pojęcia "zdał egzamin" mają przepisy odrębnych aktów, do których odwołanie zawiera art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Zgodnie z art. 191 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego.

Na podstawie art. 191 § 3 i art. 195 § 2 Kodeksu pracy wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 roku w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. Nr 60, poz. 278 ze zm.).

Sąd uznał za zasadny postawiony w skardze zarzut błędnej wykładni przez organy administracji art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Nie jest bowiem do zaakceptowania interpretacja powyższego przepisu przyjęta przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, że w sytuacji, gdy młodociany po ukończeniu nauki zawodu u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem nie przystąpi bezpośrednio po zakończeniu nauki do egzaminu potwierdzający kwalifikacje zawodowe, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobów oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 83, poz. 562 ze zm.), a zda egzamin na tytuł czeladnika, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 października 2005 roku w sprawie egzaminów na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz.U. z 2005 roku Nr 215, poz. 1820), to pracodawcy nie przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia tego młodocianego.

Przepis § 11 ust. 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych wprawdzie określa, że w sytuacji, gdy młodociany był zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem i dokształcał się w zasadniczej szkole zawodowej, zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe, bezpośrednio po uzyskaniu świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobów oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, a więc stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r.

Zdaniem Sądu, powyższe przepisy nie wyczerpują jednak katalogu przepisów odrębnych, określonych w art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Młodociany pracownik zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, może bowiem zdać egzamin na tytuł czeladnika zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 października 2005 roku, tym bardziej, że w § 6 tego rozporządzenia ustawodawca przewidział możliwość dopuszczenia przez izbę rzemieślniczą do egzaminu czeladniczego nie tylko osobę, która ukończyła naukę zawodu u rzemieślnika, ale także osobę, która posiada świadectwo ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej albo dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej, prowadzącej kształcenie zawodowe o kierunku związanym z zawodem, w którym zdaje egzamin (§ 6 pkt 5 rozporządzenia).

A zatem warunek zdania egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami, wskazany w art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, będzie spełniony także wówczas, gdy młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem zda egzamin na tytuł czeladnika. Zdaniem Sądu, w przypadku młodocianego zatrudnionego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, przepisami odrębnymi, w rozumieniu art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, nie są bowiem jedynie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobów oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Zawarte w art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty sformułowanie "i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami" odnosi się do wszystkich tych odrębnych przepisów, które pozwalają młodocianemu zdać egzamin po zakończeniu nauki. Gdyby ustawodawca zakładał zdanie egzaminu przez młodocianego wyłącznie zgodnie z § 11 pkt 1- 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, wskazałby to wprost w art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Skoro tego nie uczynił, to brak jest podstaw do stosowania wykładni przyjętej przez organy administracji w niniejszej sprawie. Takie samo stanowisko wyraził już WSA w Łodzi w wyroku z dnia 25 listopada 2008 r. sygn. III SA/Łd 443/08 i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7.10.2009 r.sygn. I OSK 272/09 podzielił ten pogląd.

Na podkreślenie zasługuje również to, że rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w Kodeksie pracy, a nie w ustawie o systemie oświaty, oraz że rozporządzenie nie przewiduje żadnych konsekwencji w przypadku zdania, przez młodocianego zatrudnionego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, egzaminu czeladniczego przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej.

Zauważyć należy, że skoro pracodawca niebędący rzemieślnikiem nie może zmusić młodocianego, z którym zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, do zdania egzaminu zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobów oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, to nie może być obciążony negatywnymi konsekwencjami czegoś, co nie jest zależne od niego. Ponadto skoro istnieje możliwość zdania egzaminu na podstawie innych przepisów, a ustawa nie precyzuje jakie konkretnie przepisy powinny mieć zastosowanie, to tym bardziej nie można interpretować, iż w tym konkretnym przypadku chodzi wyłącznie o egzamin zdany zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r.

W ocenie Sądu, przepis art. 70 b ustawy o systemie oświaty ma na celu umożliwienie młodocianym pracownikom naukę zawodu.

Zapewnienie młodym ludziom zdobywającym wykształcenie zawodowe, możliwości nauki zawodu stanowi realizację konstytucyjnego prawa do nauki wyrażoną w art. 70 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z preambułą do ustawy o systemie oświaty, oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i wychowanie - respektując chrześcijański system wartości - za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki. Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności.

Zwrócić należy uwagę, że określona w ustawie o systemie oświaty pomoc finansowa dla pracodawców zatrudniających osoby młodociane jest formą zachęty do zatrudniania takich osób oraz oznacza wyrównanie szans rynkowych tych pracodawców w konkurencji z innymi, zatrudniającymi osoby wykwalifikowane. W tej sytuacji rozbieżności w interpretacji przepisów nie powinny powodować utraty przez pracodawcę przysługującego mu prawa.

Ustawodawca wprowadzając regulację dotyczą wspierania pracodawców zakładał, iż przyznanie dofinansowania dotyczyć będzie tych pracodawców, którzy w sposób skuteczny i efektywny prowadzą kształcenie młodocianych pracowników (albowiem warunkiem dofinansowania jest m.in. uzyskanie przez młodocianego pracownika po zakończeniu kształcenia, pozytywnego wyniku zewnętrznego egzaminu zawodowego).

Skoro w niniejszej sprawie młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin na tytuł czeladnika w zawodzie stolarza z wynikiem pozytywnym, to pracodawcy przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego na podstawie art. 70 b ustawy o systemie oświaty. Organ administracji decydujący o przyznaniu dofinansowania i sprawdzający zgodnie z art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, czy młodociany pracownik zdał egzamin zgodnie z odrębnymi przepisami, nie jest uprawniony do wkraczania w kompetencje komisji egzaminacyjnej izb rzemieślniczych. Świadectwo czeladnicze, jako wyraz dopuszczenia danej osoby do egzaminu jest dla organu wiążące. Niezasadne jest więc stanowisko organu administracji, że ukończenie nauki zawodu u innych podmiotów nie pozwala na dopuszczenie przez izbę rzemieślniczą danej osoby do egzaminu czeladniczego.

Podsumowując Sąd stwierdził, iż w trakcie rozpatrywania niniejszej sprawy organy administracji publicznej naruszyły także przepisy postępowania administracyjnego. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania.

Powyższe oznacza, że w sprawie doszło do naruszenia art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, poprzez błędną jego wykładnię, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy oraz do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.

R.A.