Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 980/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 4 pkt 23, art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6, ust. 8, ust. 11, ust. 12 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 10, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Bożenna Blitek ( spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia do stanu pierwotnego pasa drogowego i nałożenie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2010r. Nr [...] Prezydent Miasta nałożył na M. K. – "A" obowiązek przywrócenia do stanu pierwotnego pasa drogowego ul. M przy wylocie ul. P oraz ul. K przy posesji nr [...] poprzez usunięcie z terenu przestrzeni pasa drogowego konstrukcji reklamowej oraz tablicy o treści "[...]", przyspawanej na samochodach odpowiednio o nr rejestracyjnym [...] oraz [...]. Równocześnie Prezydent Miasta nałożył na M. K. karę pieniężną w wysokości 22.044 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. M przy wylocie ul. P w okresie od 25.06.2009r. do dnia 17.12.2009r., tj. przez okres 176 dni; ul. M naprzeciw wylotu ul. P w okresie od 25.06.2009r. do dnia 07.07.2009r., tj. przez okres 13 dni; ul. K przy posesji nr [...] w okresie od 22.07.2009r. do dnia 16.09.2009r., tj. przez okres 57 dni; ul. K przy posesji nr [...] w okresie od 01.10.2009r. do dnia 17.12.2009r., tj. przez okres 88 dni. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie i podał, że podczas kontroli pasa drogi ul. M w dniu 25 czerwca 2009r. pracownik Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu zauważył dwa parkujące samochody przy wylocie ul. P z przyspawanymi do dachu reklamami o ogólnych rozmiarach 2,50 m x 1,20 m o dwustronnej treści "[...]". Jedna z reklam poprzez ustawienie parkującego samochodu, na którym ją umieszczono, całkowicie zasłaniała znak drogowy B-22 "zakaz skrętu w prawo". W związku z powyższym pismem nr [...] z dnia 29 maja 2009r. wezwano stronę do usunięcia przedmiotowych urządzeń reklamowych z pasa drogowego ul. M. W odpowiedzi strona jedynie przesunęła jeden z samochodów wraz z reklamą zasłaniającą znak drogowy o 20 m w kierunku ul. K, pozostawiając nadal obydwie reklamy w pasie drogowym ul. M, co potwierdziła kolejna kontrola przeprowadzona w dniu 7 lipca 2009r. Organ I instancji podał, że po przeprowadzeniu kolejnych dwóch kontroli, w dniach 22 i 30 lipca 2009r. podczas których stwierdzono przeniesienie jednego samochodu wraz z reklamą na ul. K przy posesji nr [...] oraz pozostawienie drugiego samochodu wraz z reklamą na chodniku ul. M około 20 m przed znakiem B-22 umieszczonego przed skrzyżowaniem z ul. E, Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu pismem z dnia 3 sierpnia 2009r. Nr [...] zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania. Organ I instancji wskazał, iż w dniu 19 sierpnia 2009r. została przeprowadzona wizja w terenie. W wizji tej nie uczestniczył M. K., mimo że został o jej terminie zawiadomiony. W trakcie wizji przedstawiciel ZIKiT oraz towarzyszący mu dwaj przedstawiciele Straży Miejskiej ponownie stwierdzili trwale pozostawione na chodniku będącym częścią pasa drogowego ul. M naprzeciw wylotu ul. P oraz ul. K przy posesji nr [...], samochody z przyspawanymi konstrukcjami reklamowymi o wielkości i treści opisanymi powyżej. Prezydent Miasta stwierdził, że także kolejne spisane przez pracownika ZIKiT protokoły z kontroli przeprowadzonych począwszy od dnia 28 października 2009r. oraz kontrole straży miejskiej (spisane w formie notatek służbowych) potwierdziły trwałe ustawienie samochodów wraz z reklamami, z tą różnicą że reklama ustawiona na chodniku ul. K w trakcie prowadzonych kontroli przestawiona została z uwagi na trwający remont fasady budynku przy posesji nr [...] pod posesję nr [...]. Organ I instancji podniósł, że w spisanych protokołach poprzez wykonanie zdjęć poszczególnych defektów samochodów (mających na dachu zamontowane reklamy), takich jak brak powietrza w przednich oponach czy też przerdzewiały urwany tylni zderzak, wykazano, że przedmiotowe reklamy wraz z samochodami trwale .zajmowały pas drogowy wymienionych ulic w okresie między przeprowadzanymi kontrolami. Równocześnie organ stwierdził, że trwałość umieszczenia reklamy w pasie drogowym nie dotyczy okresu zmiany ustawienia samochodu o nr rejestracyjnym [...] między ul. M (7 lipiec – 22 lipiec) a ul. K (16 września – 1 października) i ul. K. W tych okresach trudno było wykazać, w którym dniu została dokonana zmiana lokalizacji, a w związku z tym organ zrezygnował z naliczenia opłat karnych za powyższy okres. Prezydent Miasta stwierdził także, że przestrzeń nad dachem samochodu nie jest terenem prywatnym należącym do właściciela samochodu, lecz zgodnie z art. 143 Kodeksu cywilnego należy do przestrzeni powietrznej w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu, w tym przypadku gruntu przeznaczonego pod pas drogowy danej ulicy, na której parkowały samochody. Organ powołał się przy tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000r., sygn. akt OPK 3/00, w której stwierdzono, że pas drogowy obejmuje płaszczyznę gruntu wraz z przestrzenią nad tym pasem. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że zamontowane trwale reklamy na dachu samochodu – jako osobne urządzenia znajdujące się w przestrzeni pasa drogowego, podlegają przepisom ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.). Organ I instancji podniósł, iż zgodnie z art. 4 pkt 23 tej ustawy, reklamą jest każdy nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, nie będący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę, a zatem przedmiotowe urządzenia umieszczone w przestrzeni nad dachami pojazdów należy traktować jako reklamy zajmujące pas drogowy. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, iż wówczas, gdy zarząd dróg w prowadzonym postępowaniu udokumentował trwałe zajęcie pasa drogowego w poszczególnych okresach na ulicy M i K, przedmiotowymi obiektami reklamowymi o dwustronnych treściach i o powierzchni całkowitej 3m2 każda, przyspawanymi na samochodzie o nr rejestracyjnym [...] przez 176 dni oraz na samochodzie nr [...] przez 148 dni, bez zezwolenia zarządu dróg, to zarząd ten zobowiązany był - zgodnie z art. 36 ustawy o drogach publicznych - orzec o usunięciu przedmiotowych reklam z pasa drogowego, a także - w związku z naruszeniem przepisu art. 40 ust. 12 tej ustawy - nałożyć opłatę karną. Równocześnie organ zaznaczył, że brzmienie powyższego artykułu oraz pozostałych przepisów ustawy o drogach publicznych wyłączają możliwość stosowania uznania administracyjnego bez względu na wysokość obliczonej kary.

W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta M. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie. Decyzji organu I instancji M. K. zarzucił naruszenie art. 7, art. 11 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak logicznego wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia oraz brak wszechstronnego rozważenia sprawy. Stwierdził, że organ I instancji pominął okoliczność, iż mieszka on na ulicy P, a przedmiotowe pojazdy są przez niego normalnie użytkowane, a tym samym są parkowane w pobliżu posesji, którą zajmuje wraz z rodziną. Zdaniem odwołującego się, trudno zatem uznać, że pas drogowy został trwale zajęty przez pojazdy będące jego własnością. M. K. uważa, iż organ pominął również tę istotną okoliczność, że oba pojazdy posiadają aktualne polisy OC, co świadczy z kolei o tym, że są one dopuszczone do ruchu drogowego. Kolejny podniesiony przez M. K. zarzut dotyczył naruszenia art. 75 i dalsze Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dokonanie ustaleń związanych z okresem zajęcia pasa drogowego w oparciu o notatki służbowe Straży Miejskiej, co nie odpowiada wymaganiom postępowania dowodowego. Zdaniem M. K., organ orzekający winien był poczynić własne ustalenia w tej materii, a czynności kontroli winny zostać utrwalone w formie protokołów. Odwołujący się zarzucił również organowi I instancji naruszenie art. 40 ust. 6 oraz 12 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, poprzez pozbawione podstawy prawnej naliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego i zarzucił, że zajęcie pasa drogowego nie było trwałe oraz nie zostało w sposób nie budzący wątpliwości ustalone, w jakim dokładnie okresie owo rzekome zajęcie miało nastąpić.

Decyzją z dnia 7 czerwca 2010r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 4 pkt 23, art. 36, art. 40 ust. 1, 2, 3, 6, 8, 12 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481), uchwały Rady Miasta z dnia 28 kwietnia 2004r. Nr [...] w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochrona dróg (Dz. Urz. Woj. z 2004r. Nr 101, poz. 1394 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 3 tej ustawy zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Kolegium wskazało również, że w myśl art. 40 ust. 3 cytowanej ustawy, za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Natomiast w przypadku zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności ustalonej opłaty. Organ II instancji stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że M. K. umieścił na dwóch samochodach reklamy w postaci tablicy w formie strzałki o wymiarach 2,5 m x 1,2 m z napisem "[...]", a następnie zaparkował te samochody w pasie drogowym ul. M oraz ul. K. Fakt zajęcia w/w pasa drogowego został udokumentowany w postaci protokołów sporządzonych przez pracowników Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu oraz notatek służbowych pracowników Straży Miejskiej, jak też w formie dokumentacji fotograficznej. Organ odwoławczy podkreślił, że fakt zajęcia pasa drogowego nie był w odwołaniu kwestionowany. Odwołujący się zarzucił jedynie, że dokonano ustaleń związanych z zajęciem pasa drogowego w oparciu o notatki służbowe, co jego zdaniem, nie odpowiada wymaganiom postępowania dowodowego. Odnosząc się do tego zarzutu Kolegium powołało się na treść art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem organu odwoławczego, przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Istota tej zasady sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organ administracji nie jest jednak przy tym uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, ale jest zobowiązany oprzeć swoją ocenę na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Kolegium stwierdziło, iż ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu, dokonując oceny znaczenia i wartości danego dowodu dla toczącej się sprawy. W ocenie Kolegium, w omawianej sprawie organ I instancji dokonał prawidłowej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, a wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego nie zawierają sprzecznych ustaleń, co do faktu zajęcia przedmiotowego pasa drogowego. Fakt zajęcia pasa drogowego nie był też kwestionowany przez odwołującego się. Zdaniem Kolegium, organ I instancji w sposób logiczny i przekonywujący, wskazując na obowiązujące w tym przedmiocie przepisy, uzasadnił poczynione ustalenia co do zajęcia w/w pasa drogowego. Bezspornym w sprawie jest również fakt, iż przedmiotowe zajęcie pasa drogowego dokonane zostało bez zezwolenia zarządcy drogi. Organ II instancji stwierdził, iż w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym dokumentacji fotograficznej, nie ma wątpliwości, iż postawiony w odwołaniu zarzut, jakoby samochody, na których umieszczone zostały w/w tablice reklamowe były przez M. K. normalnie użytkowane, jest nieuzasadniony. Kolegium podniosło, iż stan przedmiotowych aut utrwalony w dokumentacji fotograficznej (np. brak powietrza w oponach) wskazuje na to, że auta te nie były użytkowane "normalnie". Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż reklamy te miały kształt strzałki, a w swej treści wskazywały odległość w jakiej znajduje się [...] M. K. od auta z reklamą, co zdaniem Kolegium, przesądza jednoznacznie, iż samochody zostały umieszczone w pasie drogowym po to by wskazywać drogę do [...] "A". Tym samym Kolegium uznało, że M. K. zajął bez zezwolenia zarządcy drogi pas drogowy ul. M oraz ul. K. Na poparcie swojego stanowiska organ II instancji powołał się, tak jak i organ I instancji, na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000r., sygn. akt OPK 3/00. Zgodnie z tą uchwałą "O spełnieniu wymogu umieszczenia reklamy w pasie ruchu drogowego decyduje jej zlokalizowanie w przestrzeni nad wydzielonym pod drogę pasem terenu w taki sposób, że jest ona widoczna dla użytkowników danej drogi. Nie ma zatem znaczenia techniczna metoda ekspozycji reklamy ani sposób wyrażania zawartej w niej treści, jak np. zawieszenie reklamy z wykorzystaniem urządzeń znajdujących się poza drogą, na obiektach w pasie drogowym stanowiących własność innych podmiotów czy też wywoływanie techniką laserową obrazów, symboli lub napisów istniejących bez styczności z gruntami." Ponadto Kolegium wskazało, iż w w/w uchwale Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "w sprawach dotyczących umieszczania reklam w pasie drogowym, pas drogowy (droga) jako wydzielony pas terenu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy obejmuje płaszczyznę gruntu pasa drogowego wraz z przestrzenią nad tym pasem, przy czym zawieszenie reklam na bocznych ścianach wiaduktu drogi wewnętrznej, położonego nad drogą krajową i widocznych dla użytkowników drogi krajowej, jest umieszczeniem reklam w pasie drogi krajowej." Kolegium podniosło również, że zgodnie z art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Mając powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, że jeżeli reklama ta znajduje się w obszarze działki stanowiącej pas drogowy, ustalenie i pobranie opłaty za zajęcie pasa drogowego jest obligatoryjne. Kolegium podkreśliło przy tym, iż konstrukcja powołanych przepisów jest tego rodzaju, że wyłącza ona możliwość stosowania uznania administracyjnego. W konsekwencji, w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w cyt. przepisach, czyli w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa drogowego bez stosownego zezwolenia, właściwy organ zobowiązany jest do podjęcia działań przewidzianych omawianymi przepisami. Przede wszystkim jest zatem zobowiązany do wydania decyzji o obowiązku przywrócenia pasa do stanu poprzedniego, a następnie do naliczenia kary pieniężnej.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się M. K., który pismem z dnia 23 lipca 2010r. wniósł na nią skargę domagając się uchylenia decyzji organów I i II instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak logicznego wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia oraz brak wszechstronnego rozważenia sprawy, jak również poprzez nieprawidłowe skonstruowanie uzasadnienia decyzji, tj. pominięcie twierdzeń, wniosków oraz zarzutów skarżącego wskazywanych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący stwierdził również, iż doszło do naruszenia art. 75 i dalszych Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaakceptowanie stanowiska organu l instancji w zakresie dokonania ustaleń związanych z zajęciem pasa drogowego w oparciu o notatki służbowe, co nie odpowiada wymaganiom postępowania dowodowego. M. K. zarzucił ponadto organowi II instancji, iż ten naruszył art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, Kolegium winno było wezwać jego pełnomocnika do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa oraz dowodu uiszczenia opłaty skarbowej. Ostatni podniesiony przez skarżącego zarzut dotyczył naruszenia art. 40 ust. 6 oraz ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych poprzez pozbawione podstawy prawnej naliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko oraz argumentację w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., zwanej dalej u.d.p.):

"Art. 40. 1. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej."

Zezwolenie to dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.). Z kolei w myśl art. 4 pkt 23 u.d.p., reklamą jest nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę.

Zgodnie z art. 40 ust. 3 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego w powyższy sposób pobiera się opłatę. Opłatę tę ustala w drodze decyzji administracyjnej właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Jej wysokość stanowi iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (art. 40 ust. 6 i 11 u.d.p.). Wysokość stawek za zajęcie 1 m2 pasa drogowego ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwały, z tym że stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczeniu reklamy nie może przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego (art. 40 ust. 8 u.d.p.). Natomiast zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p.:

"Art. 40.(...) 12. Za zajęcie pasa drogowego:

1) bez zezwolenia zarządcy drogi,

– zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6."

Według Sądu organy prawidłowo zastosowały powyższe przepisy. Z akt sprawy wynika, że należące do skarżącego samochody marki Fiat o numerach rejestracyjnych [...] i [...] zajmowały pas drogowy uli. M i K w A w następujących okresach: od 25.06.2009r. do dnia 17.12.2009r., tj. przez okres 176 dni (ul. M przy wylocie ul. P), od 25.06.2009r. do dnia 07.07.2009r., tj. przez okres 13 dni (ul. M naprzeciw wylotu ul. P), od 22.07.2009r. do dnia 16.09.2009r., tj. przez okres 57 dni (ul. K przy posesji nr [...]) i od 01.10.2009r. do dnia 17.12.2009r., tj. przez okres 88 dni (ul. K przy posesji nr [...]). Do dachów tych samochodów przyspawano tablice reklamowe w kształcie strzałki o ogólnych rozmiarach 2,50 m x 1,20 m o dwustronnej treści "[...]". Na tablicach umieszczono zatem numer telefonu oraz adres, pod którym znajduje się [...], a kształt tych tablic wskazywał kierunek, w jakim należy się udać od miejsca usytuowania tej reklamy. Powyższa okoliczność została potwierdzona dokumentacją fotograficzną oraz protokołami z kontroli.

Zdaniem Sądu, nie może budzić wątpliwości to, że tablica umieszczona na samochodzie stanowiącym w rzeczywistości jej element konstrukcyjny, a zajmująca pas drogowy, stanowi dla jej odbiorców informację o rodzaju działalności gospodarczej i miejscu jej wykonywania, a tym samym ma na celu rozpowszechnianie danego produktu i zwiększenie liczby odbiorców. Tak więc, stosownie do przywołanego przepisu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, tablica ta stanowi reklamę i jej właściciel jest obowiązany uzyskać zezwolenie jak wymaga tego art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 tej ustawy. O tym co jest reklamą decyduje więc przepis ustawy o drogach publicznych, która to ustawa zawiera definicję reklamy, a więc definicję legalną. Istota pojęcia reklamy zawiera się w kierowanych na zewnątrz treściach podanych w dowolnej wizualnej formie, a nie w rodzaju konstrukcji, na której treści są prezentowane. Na pojęcie reklamy składa się więc nie tylko sam nośnik informacji (plakat, tablica jedno bądź dwustronna), ale i konstrukcja metalowa, bądź – co miało miejsce w niniejszej sprawie – samochody (w istocie służące jako konstrukcja metalowa), na których jest umieszczony. Tym bardziej, iż wygląd zewnętrzny tych samochodów oraz ich stan techniczny (urwany zderzak z powodu przerdzewienia karoserii, brak powietrza w prawym przednim kole) jednoznacznie wskazują na to, że pojazdy te po pierwsze nie przemieszczały się, a po wtóre wykorzystywane były jedynie jako elementy konstrukcyjne reklamy. Zatem – wbrew twierdzeniom skarżącego – pojazdy te nie były użytkowane przez skarżącego "normalnie", co oznacza, że funkcją tych samochodów nie było korzystanie z dróg publicznych zgodnie z ich przeznaczeniem.

Mając powyższe na względzie oraz okoliczność, że znajdująca się na przedstawionych dwustronnych tablicach reklamowych informacja bezspornie stanowiła dla jej odbiorców informację o rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i miejscu jej wykonania, przyjąć należy, że organy administracyjne słusznie uznały ją - stosownie do przepisu art. 4 pkt 23 u.d.p. - za reklamę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2007 r., VI SA/WA 2246/06, Lex nr 316825).

Sąd zauważa, że o ile przepisy o drogach publicznych nie zakazują parkowania pojazdów w szerokim tego słowa znaczeniu w pasie drogowym w miejscach do tego przeznaczonych, o tyle przepisy tejże ustawy nakazują uzyskanie przez podmiot, który chce na takim pojeździe parkującym umieścić reklamę, zezwolenia podlegającego opłacie (art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 u.d.p.). Gdyby zatem skarżący chciał przedmiotowe samochody jedynie zaparkować tak aby nie stanowiły one jednocześnie nośnika reklamowego, to na ten czas powinien reklamy zdemontować lub zasłonić. Parking ogólnodostępny umożliwia pozostawienie na nim pojazdu wówczas gdy następuje przerwa w ruchu drogowym, jednakże przeznaczeniem parkingu nie jest umieszczanie na nim reklam. W takiej sytuacji, jak już wcześniej Sąd wskazał, wymagane jest uzyskanie od zarządcy drogi zezwolenia, a jego brak jest podstawą do obligatoryjnego wymierzenia przez właściwy organ administracji publicznej kary pieniężnej z mocy art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. Kategoryczna wymowa wymienionych wyżej przepisów nie może być obchodzona tylko ze względu na to, że reklama umieszczona w pasie drogowym zainstalowana została na samochodzie.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że zajęte w sprawie stanowisko, wyrażone powyżej, znajduje oparcie w stanowisku wyrażonym dotychczas przez sądownictwo administracyjne. W szczególności Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażone w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 14/11, które znajduje także oparcie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętym w wyroku z dnia 24 sierpnia 2010 r. (sygn. akt II GSK 728/09 opubl. LEX nr 737659): "Przeznaczeniem parkingu nie jest umieszczanie w nim reklam. W takiej bowiem sytuacji wymagane jest uzyskanie od zarządcy drogi zezwolenia z mocy art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p., a jego brak jest podstawą do obligatoryjnego wymierzenia przez właściwy organ administracji publicznej kary pieniężnej z mocy art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p."

Sąd nie dopatrzył się również wskazywanych przez skarżącego naruszeń przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności Sąd zbadał, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz czy decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione, czyli zgodne z wymogami określonymi w art.107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu organy nie uchybiły tym regułom.

W szczególności należy wskazać, iż pismem z dnia 3 sierpnia 2009r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie oraz o wyznaczonej na dzień 19 sierpnia 2009r. wizji lokalnej na ul. M. Z kolei pismem z dnia 25 listopada 2009r. skarżący został zawiadomiony przez organ I instancji o możliwości zapoznania się przed zakończeniem postępowania z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami oraz złożenia wyjaśnień, wniosków i żądań. Skarżący nie wziął jednak udziału w wizji lokalnej oraz nie skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Tym samym należy uznać, iż organy zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu, a okoliczność, czy i w jakim zakresie strona z tej możliwości skorzystała nie ma znaczenia albowiem jest to uprawnienie a nie obowiązek strony postępowania. Organy administracji przed wydaniem decyzji umożliwiły również stronie skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań realizując w ten sposób prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu i dając możliwość zajęcia końcowego stanowiska w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, organy administracyjne w sposób prawidłowy ustaliły i dokonały oceny stanu faktycznego oraz zebrały materiał dowodowy. Także decyzje spełniają wymogi określone przez ustawodawcę w art. 107 § 3 k.p.a.

W oparciu o powyższe ustalenia i rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a zatem – na mocy powołanych wyżej przepisów i art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.