Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2409/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej " [...]" w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru montażu szyldu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej " [...]" w W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr 599/09 Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru montażu szyldu kancelarii adwokackiej na elewacji budynku położonego w W. przy Al. [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 29 maja 2009 r., Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w W. (dalej SBM "[...]") dokonała na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 r. poz. 1118 ze zm.) zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zamontowaniu szyldu informacyjnego o wymiarach 50 x 30 cm z tworzywa plexi na elewacji budynku przy Al. [...] w W.. Szyld dotyczył informacji o siedzibie kancelarii adwokackiej. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie dwóch członków zarządu spółdzielni o posiadanym przez zgłaszającego prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikającym ze współwłasności. Jako współwłaścicieli wskazano Śródmiejską [...] (dalej [...]), Spółdzielnię Mieszkaniową [...] i Spółdzielnię Mieszkaniową [...]. Dołączono również odpis księgi wieczystej nr [...] z dnia [...]. 01. 2009 r. z której wynikało, iż działka przy Al. [...] jest niezabudowana i stanowi własność Dzielnicy Gminy [...]. Dołączono zdjęcie budynku z zaznaczonym miejscem na szyld.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r, doręczonym [...] czerwca 2009 r. Prezydent [...] W., nałożył na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w terminie 14 dni zgłoszenia poprzez złożenie pełnomocnictwa do oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w imieniu Śródmiejskiej [...] oraz złożenia mapy z zaznaczonym budynkiem i miejscem usytuowania szyldu. Organ wskazał iż z informacji z rejestru gruntów wynika, że użytkownikiem wieczystym działki jest Śródmiejska [...].

W dniu upływu terminu do wykonania zarządzenia, tj. 24 czerwca 2009 r., SBM "[...]" złożyła pisemne wyjaśnienie, iż zgłoszenia dokonała w imieniu własnym, gdyż jest współwłaścicielem budynku i współwłaścicielem wieczystym gruntu z uwagi na jej powstanie - wydzielenie się ze Śródmiejskiej [...]. Przedstawiła żądaną mapę oraz odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 25 marca 1991 r., sygn. akt [...], którym dokonano wpisu Spółdzielni do Rejestru Sądowego, odpis uchwały nr [...] z dnia [...] maja 1989 r. w sprawie zasad podziału [...] wraz z załącznikiem do niej o nr 1.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Prezydent [...] W. wniósł sprzeciw do w/w zgłoszenia. Wskazał na nie uzupełnienie braków - niezłożenie ządanego pełnomocnictwa do działania w imieniu [...].

Rozpoznając odwołanie SBM "[...]" Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. podzielił ustalenia Prezydenta [...] W. i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazał, że podstawą do żądania stosownego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Brak przedstawienia pełnomocnictwa Śródmiejskiej [...] ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Podniósł, że skarżąca Spółdzielnia nie może bez ograniczeń w ramach zwykłego zarządu rozporządzać nieruchomością bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Umieszczenie szyldu wykracza poza zwykły zarząd i należy do kategorii rozporządzenia rzeczą wspólną. Podniósł, że organ I instancji zachował 30 dniowy termin do wniesienia sprzeciwu bowiem jego decyzja została doręczona Spółdzielni 8 lipca 2009 r., a termin upływał w dniu 24 lipca 2009 r. z uwagi na jego przesunięcie wydanym postanowieniem wzywającym do uzupełnienia braków.

Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie SBM "[...]" żądała uchylenia decyzji Wojewody [...] oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] W..

Skarżąca zarzuciła, iż decyzja Wojewody [...] narusza przepisy art. 198, 199 i 206 kodeksu cywilnego - ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r (Dz. U. 16 poz. 93 ze zm - dalej kc) w zw. z art. 1 pkt 1 i art. 6 kpa, narusza przepisy § 5 ust. 3 regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub spółkach wydanego na podstawie art. 58 pkt 12 lit "h" i lit "k" ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. nr 146 z 2009 r., poz. 1188); narusza art. 107 § 1 kpa i art. 6 kpa oraz art. 30 ust. 2 i 5 Prawa budowlanego.

Spółdzielnia w motywach skargi wskazała na bezpodstawne wkroczenie organów administracji w sferę prawa cywilnego. Złą interpretacją art. 199 kc i brak racjonalności przy przyjęciu, iż zawieszenie szyldu jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. Podniosła, że udział jest prawem należącym do współwłaściciela i w ramach tego udziału współwłaściciel ma pozycję właściciela. Przytoczyła orzecznictwo na okoliczność czynności nie przekraczających zwykłego zarządu rzeczą. Wskazała, że na budynku znajdują się już umieszczone szyldy innych podmiotów - współwłaścicieli budynku lub najemców lokali biurowych - zamontowane bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Podniosła bezpodstawność wezwania do uzupełnienia braków zgłoszenia robót budowlanych. Brak podstaw do przedłużenia terminu prawa materialnego na wniesienie sprzeciwu. Zakwestionowała samą możliwość przedłużenia tego terminu jakimkolwiek wezwaniem.

Spółdzielnia podniosła, że organ wnosząc w przedmiotowej sprawie sprzeciw przekroczył 30 dniowy termin, co czyni ten sprzeciw bezskutecznym. Skarżąca wskazała, że zgłoszenie zamiaru wykonania robót wniesione 29 maja 2009 r. zakreśliło datę na wniesienie sprzeciwu jako 29 czerwca 2009 r. Wniesienie sprzeciwu nie ogranicza się do daty wydania decyzji ale swoim 30 dniowym terminem obejmuje fakt doręczenia decyzji inwestorowi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1837/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę SBM "[...]" w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Sąd uznał, że brak złożenia pełnomocnictwa Śródmiejskiej [...] powodował brak zgody tej spółdzielni na umieszczenie szyldu na elewacji budynku. Zgoda ta zaś była konieczna gdyż umieszczenie szyldu było czynnością dotyczącą rozporządzania rzeczą wspólną. Niespełnienie tego wymogu z art. 32 ust. 2 Prawa budowlanego musiało skutkować wniesionym sprzeciwem.

Sąd uznał, że sprzeciw został doręczony stronie w ustawowym 30 dniowym terminie liczonym od daty końca terminu na uzupełnienie braków.

Nie zgadzając się z treścią wyroku SBM "[...]" wniosła skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1185/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organu administracji, mimo braku konkretnych ustaleń w zaskarżonej decyzji co do stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, braku podstawy prawnej decyzji, kwalifikacji robót budowlanych, ich zaliczenia do odpowiedniej kategorii. Przy czym NSA podniósł, że kwalifikacja robót powinna być punktem wyjściowym do dalszych rozważań, czy inwestor może dokonać przedmiotowej inwestycji w ramach przysługującego mu prawa do nieruchomości, czy musi uzyskać zgodę innych podmiotów.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy strony nie zmieniły stanowisk w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Rozpoznając ponownie skargę Sąd zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Taka wykładnia w przedmiotowej sprawie została dokonana w odniesieniu do art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego stanowiącego o materialnoprawnym 30 dniowym terminie do wniesienia sprzeciwu. NSA wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w sytuacji gdy właściwy organ w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nałoży na inwestora obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do zgłoszenia sprzeciwu rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w wypadku ich niezłożenia, od upływu końcowego wyznaczonego postanowieniem terminu.

Ponadto NSA wskazał, że dla oceny istotnych okoliczności sprawy pozostają bez znaczenia wskazywane przez skarżącą regulacje ustawowe i korporacyjne związane i obowiązkiem oznaczenia siedziby zawodowej przez adwokata, tj. wskazywanego w skardze zarzutu naruszenia § 5 ust. 3 regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub spółkach wydanego na podstawie art. 58 pkt 12 lit "h" i "k" ustawy z 26. 05. 1982 r. Prawa o adwokaturze.

Skarga jest zasadna z szerszych powodów niż w niej wskazano, co Sąd stwierdził na podstawie art. 134 § 1 ppsa stanowiącego o braku związania Sądu zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Naruszenie organu polegało na braku ustaleń i rozważań czy zgłoszona czynność montażu na elewacji budynku szyldu informacyjnego o wymiarach 50 cm x 30 cm dotyczy robót budowlanych podlegających zgłoszeniu, czy jest to czynność dotycząca instalowania tablic i urządzeń reklamowych objętych zgłoszeniem w myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.

Zarówno Wojewoda [...], jak i organ I instancji nie przedstawili w wydanych decyzjach podstawy prawnej wskazującej na istnienie obowiązku zgłoszenia oznaczonych robót budowlanych. Zatem brak wskazania kwalifikacji robót budowlanych stanowi o braku ustaleń faktycznych w sprawie, a brak wskazania przepisu stanowiącego o obowiązku zgłoszenia robót budowlanych stanowi o orzekaniu w sprawie bez podstawy prawnej.

Obowiązkiem organu powinno było być ustalenie, czy zgłoszone roboty budowlane mieszczą się w kategorii robót do zgłoszenia, a następnie przy ewentualnie pozytywnym ustaleniu tej okoliczności powinno było być badanie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku zaś wykazywania, iż roboty budowlane mają być wykonywane na nieruchomości stanowiącej współwłasność, to wymóg uzyskania przez inwestora zgody od pozostałych współwłaścicieli zależny powinien być od tego, czy zamierzone roboty mieszczą się w zakresie zwykłego zarządu, czy też stanowią czynność przekraczającą zwykły zarząd w rozumieniu art. 199 kc.

Zgodnie z orzecznictwem sądowym i poglądem prawnym wyrażonym przez NSA w przedmiotowej sprawie - prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego. Zatem ustalenie czy czynności te będą w zakresie zwykłego zarządu rzeczą, czy przekroczą zwykły zarząd, musi być związane z charakterem zgłoszonych robót. Tego w sprawie zabrakło. Organ nie wskazując na charakter robót, na ich kwalifikację, arbitralnie wskazał, że przekraczają one zwykły zarząd. Nawet nie podjął próby wyjaśnienia, co w jego przekonaniu mieści się w tym pojęciu, mimo iż skarżąca Spółdzielnia w odwołaniu wskazywała na art. 206 kc i wywodziła, że jako współwłaściciel budynku ma prawo do współposiadania rzeczy wspólnej, do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje pogodzić się ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Podawała, że zgłoszenie zamiaru montażu szyldu identyfikującego najemcę lokalu (kancelarię adwokacką) nie narusza żadnych praw pozostałych współwłaścicieli budynku biurowego, zwłaszcza, że firmy i instytucje znajdujące się w nim posiadają swoje szyldy informacyjne.

Organ nie podjął próby zweryfikowania tych twierdzeń. Organ nie wyjaśnił również dlaczego zaakceptował żądanie organu pierwszej instancji przedłożenia pełnomocnictwa Śródmiejskiej [...] do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Żądanie tego pełnomocnictwa nie znajduje żadnego uzasadnienia. SBM "[...]" ani w zgłoszeniu robót budowlanych, ani w piśmie uzupełniającym braki nie powoływała się na okoliczność, że działa z czyjegoś umocowania. Wskazywała, że jest współwłaścicielem nieruchomości. Wskazywała trzy inne Spółdzielnie Mieszkaniowe jako współwłaścicieli. Organ pierwszej instancji pomijając te twierdzenia i nie podejmując próby ustalenia stanu prawnego nieruchomości (mając wypis z księgi wieczystej świadczący jedynie o własności gruntu przez Dzielnicę Gminę [...], mając twierdzenia SBM "[...]" o współwłasności, mając dokument świadczący o podziale Śródmiejskiej [...] i podziale jej majątku, mając wiedzę z rejestru gruntu co do wieczystego użytkowania przez [...]), żądał i oczekiwał tylko pełnomocnictwa myląc go wyraźnie ze zgodą jaką współwłaściciel może wyrazić na wykonywanie robót objętych zgłoszeniem.

Organ odwoławczy podzielił ten stan rzeczy nie podejmując próby dokonania ustaleń własnych i wyjaśnienia dlaczego został nałożony postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. taki obowiązek.

W tych warunkach doszło do naruszenia zasad postępowania z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i § 3 kpa w sposób istotny wpływający na wynik postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyżej podane wskazania Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 ppsa.