Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1536/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. G. i W. G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę W. własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent W. wnioskiem z dnia 19 czerwca 2009 r. wystąpił o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę W. (obecnie W.) własności przedmiotowej nieruchomości.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), powoływanej dalej jako "Przepisy wprowadzające (...)", stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez ww. Gminę prawa własności działki nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła współwłasność osób fizycznych i pozostawała we władaniu Gminy W. jako droga publiczna – ul. [...]. Zgodnie natomiast z Uchwałą Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]), ul. [...] w W. stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. drogę lokalną miejską, natomiast w myśl art. 103 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) część przedmiotowej nieruchomości, zajęta w dniu 1 stycznia 1999 r. pod drogę publiczną stała się z mocy prawa własnością Gminy W.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy i wskazał, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...). Jak bowiem wynika z akt działka nr [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych – J. G. i W. G., a zatem nie była w tej dacie własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. ul. [...] zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich, a następnie zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą gminną. Na fakt zajęcia przedmiotowej działki pod drogę wskazuje znajdujący się w aktach sprawy fragment mapy ewidencyjnej oraz wydruk z mapy przeglądowej wskazujący przebieg drogi przez działkę nr [...], z adnotacją, iż stan na nim uwidoczniony odnosi się także do stanu z dnia 1 stycznia 1999 r. Odnosząc się do kwestii spełnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością organ wskazał, że z pisma Urzędu W. [...] z dnia 3 stycznia 2012 r. wynika, że według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. ul. [...] posiadała nawierzchnię gruntową oraz oświetlenie, a także sieć wodociągową i gazociąg. W 1998 r. oświetlenie ulicy zostało zmodernizowane poprzez wymianę lamp oświetleniowych na energooszczędne. W aktach sprawy znajduje się ponadto umowa powiernicza z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] dotycząca przekazania do wykonywania czynności związanych z eksploatacją m.in. oświetlenia ulicznego, natomiast stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zaopatrzenie w energię elektryczną należy do zadań własnych gminy. Wykonując te zadania gmina wykonywała więc władztwo nad nieruchomościami, przez które przebiegało oświetlenie. Powyższe wskazuje na to, że przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną oraz pozostawała we władaniu publicznoprawnym. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że kwestia odszkodowania za przejęta nieruchomość rozpatrywana będzie w odrębnym postępowaniu.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. G. i W. G. wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., zarzucając im naruszenie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) oraz art. 75, art. 77, art. 80 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu skargi wskazali, że jako właściciele nieruchomości nie zostali poinformowani o przejściu władania ww. gruntem na gminę oraz o możliwości złożenia wniosku o odszkodowanie. Informacji o władaniu działką nr [...] przez Gminę W. nie ma również do tej pory w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, a zatem działka ta nadal jest własnością skarżących. Wobec powyższego zdaniem skarżących naruszono ich prawa jako strony postępowania. Z kolei niedoręczanie skarżącym pism urzędowych skutkowało naruszeniem zasad wyrażonych w art. 10, art. 28, art. 39, art. 40 § 1 i art. 42 § 1 kpa i spowodowało niezłożenie przez nich wniosku o odszkodowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując w powyższym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością.

Inaczej mówiąc nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:

1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,

2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz

3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy działka nr [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność J. G. i W. G., a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.

Wskazać ponadto należy, że droga – ul. [...], w której granicach miała znajdować się w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] zaliczona została do kategorii dróg publicznych, o czym świadczy uchwała Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych, zaliczająca ww. drogę do kategorii dróg lokalnych miejskich. Droga ta następnie na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną. W ocenie Sądu o tym, że przedmiotowa nieruchomość wchodziła w dniu 31 grudnia 1998 r. w skład drogi publicznej – ul. [...], świadczy z kolei znajdujący się w aktach sprawy fragment mapy ewidencyjnej oraz wydruk z mapy przeglądowej wskazujący na przebieg ww. ulicy przez działkę nr [...], z adnotacją, iż stan na nim uwidoczniony odnosi się do stanu z dnia 1 stycznia 1999 r.

Odnosząc się do ostatniej z przesłanek wymienionych w art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), tj. władztwa publicznoprawnego, wskazać należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym, udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace, m.in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1471/07). W tej sytuacji, skoro w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Urzędu W. [...] z dnia 3 stycznia 2012 r. nr [...], z którego wynika, że według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. działka nr [...] stanowiła część ul. [...], która na przedmiotowym odcinku posiadała jezdnię o nawierzchni gruntowej, sieć wodociągową, gazociąg i oświetlenie, które w 1998 r. zostało zmodernizowane poprzez wymianę lamp oświetleniowych na energooszczędne, przy czym konserwacja oświetlenia i opłata za zużytą energię elektryczną finansowana była w całości ze środków gminnych oraz umowa powiernicza z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] zawarta pomiędzy Urzędem Gminy W. a Zarządem Dróg Miejskich w W. dotycząca eksploatacji oświetlenia, znaków prześwietlonych i słupków przeszkodowych na ulicach znajdujących się na terenie Gminy W., to nie można mieć wątpliwości, iż władztwo publiczne w niniejszej sprawie zostało wykazane.

Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo wykazały, iż spełnione zostały łącznie przesłanki wymienione w przepisie art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) i brak jest podstaw do uchylenia wydanych w tym przedmiocie decyzji. W tej sytuacji podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia art. 75, art. 77, art. 80 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa należało uznać za bezpodstawne.

Również bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 10 i art. 28 kpa poprzez naruszenie praw skarżących jako strony postępowania i niedoręczanie im pism urzędowych. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy skarżący zawiadamiani byli o wszelkich czynnościach organu, począwszy od zawiadomienia o wszczęciu postępowania poprzez doręczenie decyzji obu instancji.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących niepoinformowania skarżących o przejściu w dniu 1 stycznia 1999 r. władania nad przedmiotową działką na gminę, wskazać należy, że przejęcie nieruchomości w trybie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) następuje z mocy samego prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Cytowany przepis znajduje zatem zastosowanie wobec wszystkich nieruchomości spełniających warunki określone w jego ust. 1, niezależnie od okoliczności, w jakich nastąpiło zajęcie nieruchomości i wybudowanie drogi publicznej. Potwierdzenie wywłaszczenia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną następuje natomiast w drodze decyzji wojewody (art. 73 ust. 3). Decyzja taka nie tworzy jednak nowego stanu prawnego, a potwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r., ma więc charakter deklaratoryjny. Stanowi ona potwierdzenie dokonanych ex lege zmian w sytuacji prawnej określonych podmiotów. Zatem rolą decyzji wydanej na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) jest potwierdzenie już dokonanego przejęcia konkretnej nieruchomości od dnia 1 stycznia 1999 r.

Sąd nie mógł natomiast odnieść się do zarzutów skargi dotyczących nieprzyznania byłym właścicielom odszkodowania za przejęty grunt, gdyż kwestia ta nie była przedmiotem niniejszego postępowania, które dotyczyło decyzji komunalizacyjnej.

W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.