Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 343/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 4 ust.1, art. 6 ust. 1 i2, art. 5 ust.2, art. 13 ust. 1 i2, art. 14 ust.2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Spółki Akcyjnej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Spółkę Akcyjną do załatwienia wniosku J. G. z dnia 28 maja 2013 r. w części dotyczącej udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Spółki Akcyjnej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Spółki Akcyjnej na rzecz J. G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. G., reprezentowana przez radcę prawnego M. N., wniosła w dniu 14 sierpnia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność P. S.A. w L..

Skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia 28 maja 2013r. (ponowionym w dniu 19 sierpnia 2013r.) zwróciła się do tej Spółki o udostępnienie informacji publicznej tj. kserokopii wszelkich dokumentów, w tym decyzji stanowiących podstawę lokalizacji, budowy lub przebudowy urządzeń elektroenergetycznych na jej działkach nr ewid. .... położonych w Ł., jednak Spółka dotychczas nie udostępniła żądanych informacji ani nie wydała decyzji odmownej, wskazując w pismach 22 lipca 2013.r i z dnia 26 września 2014r., że informacje objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej, z czym skarżąca się nie zgadza.

W odpowiedzi na skargę P. S.A. w L. wniosła o jej odrzucenie bądź oddalenie, a także o stwierdzenie niewłaściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazanie sprawy do takiego sądu w Ł.

Spółka zarzuciła, że wniesienie skargi nie zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.

Uzasadniając wniosek o przekazanie skargi wg właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. skarżąca wskazała, że nieruchomość, której dotyczy wniosek o udostępnienie informacji, położona jest w Ł., dlatego skarżąca kierowała wezwania na adres P. S.A. Oddział Ł. – Miasto.

Podniosła, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, a Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Nawet jednak gdyby przyjąć stanowisko odmienne, to i tak objęte wnioskiem informacje nie mogą być udzielone, gdyż stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, Lex nr 236545; postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1382/07. LEX nr 516669), a zatem brak jest podstaw do jej odrzucenia z powodu braku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

Niezasadny jest również wniosek skargi o jej przekazanie według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. W świetle bowiem art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Siedzibą organu, którego dotyczy niniejsza skarga tj. P. S.A. jest L., a zatem właściwym do jej rozpoznania jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zaś położenie nieruchomości, której dotyczą żądane informacje, nie ma znaczenia dla określenia właściwości sądu.

Również okoliczność, że skarżąca skierowała wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres Oddziału tej Spółki w Ł. (Oddziału Ł. Miasto) nie ma znaczenia, bowiem należy to odczytywać jako wystąpienie z żądaniem do samej Spółki (por. wyroki NSA: z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2639/13 oraz z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1749/13).

Badając sprawę merytorycznie stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasady udzielania informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej "u.d.i.p."). Ustawa ta definiuje "informację publiczną (art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2), podmioty zobowiązane do jej udzielenia (art. 4 ust. 1 - 3) oraz tryb jej udostępniania i ograniczenia w tym zakresie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Informacją taką jest w szczególności informacja o danych publicznych, w tym "treść i postać dokumentów urzędowych", a zwłaszcza "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 u.d.i.p.). Bez wątpienia dokumentem urzędowym w rozumieniu u.d.i.p. jest w świetle art. 6 ust. 2 tej ustawy decyzja administracyjna. Zawiera ona bowiem treść oświadczenia woli, utrwaloną i podpisaną przez funkcjonariusza publicznego. Decyzja taka traci charakter indywidualny poprzez usunięcie z niej danych chronionych ustawą z 1997 r. o ochronie danych osobowych. Tak spreparowana kserokopia decyzji administracyjnej staje się ważną informacją o sposobie działania organu administracji oraz o treści i formie podejmowanych przez ten organ rozstrzygnięć (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 609/12, Lex nr 1247188).

Decyzje administracyjne, stanowiące podstawę do lokalizacji przez przedsiębiorstwo sieci energetycznej na nieruchomościach innych podmiotów, których udostępnienia domagał się skarżący, stanowią zatem przedmiot informacji publicznej. Stanowisko to znajduje oparcie w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, zgodnie z którą dokumenty związane z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje u.d.i.p., jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (por. wyroki WSA w Krakowie: z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 184/12 oraz z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 212/12, publ. CBOSA: wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 545/07, Lex nr 516697 oraz z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 652/07, Lex nr 460751).

Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W orzecznictwie przyjmuje się, że podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych są nie tylko szeroko pojęte władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1918/07, Lex nr 505424), a do podmiotów takich należy P. S.A. Wykonywanie zadań publicznych zawsze bowiem wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli, a takim jest dostęp do zasobów energetycznych (por. wyrok TK z dnia 25 lipca 2006 r. (sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są zatem "zadaniami publicznymi". Z tego względu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwaliło się stanowisko, że przedsiębiorstwo energetyczne w sprawach związanych z dystrybucją energii elektrycznej oraz innymi zadaniami przezeń wykonywanymi, noszącymi znamiona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest zobowiązane do przekazywania określonych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; a także wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 112/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 390/12; postanowienie WSA w Warszawie z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 268/10; postanowienie WSA w Szczecinie z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Sz 49/12 - publ. CBOSA).

W świetle powyższego Spółka P. S.A. Oddział w L. zobowiązana była do rozpatrzenia wniosku skarżącej J. G. i załatwienia go we właściwej formie.

Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli zatem wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek:

1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno – technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub

2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub

3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub

4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.

Jak wskazano, żądanie przez skarżącą zawarte we wniosku z dnia 28 maja 2014r. dotyczyło informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż dotyczyło informacji o sprawach publicznych, a wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, organ miał zatem obowiązek podjąć jedną z wyżej wymienionych czynności, czego nie uczynił.

Wbrew stanowisku organu, żądane informacje nie są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, co uzasadniałoby ewentualnie wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Zgodnie z tym przepisem - prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (...).

Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów u.d.i.p. Definicję legalną zbliżonego terminu "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawierają natomiast przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w art. 11 ust. 4 stanowi, że oznacza ono "nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". Tajemnice te podlegają ochronie w zakresie, w jakim ich ujawnienie mogłoby zagrażać lub naruszać interes indywidualnego przedsiębiorcy (art. 11 ust. 1 powyższej ustawy).

W doktrynie podnosi się, że wskazane pojęcia w istocie stanowią synonimy, a zatem dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 78).

W ocenie Sądu, z uwagi na przedmiot informacji, których udostępnienia domagała się skarżąca, nie można uznać, by informacje te miały charakter poufny, uzasadniający ich ochronę na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jako objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Przede wszystkim nie budzi wątpliwości Sądu, że co do zasady decyzje organów administracyjnych wydawane w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej nie podlegają ze swej istoty utajnieniu (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1482/13, dostępny w CBOSA). Nie można przy tym mówić, by decyzje administracyjne dotyczące robót budowlanych zrealizowanych bądź mających zostać zrealizowanymi na określonej nieruchomości (bo takich decyzji udostępnienia domagają się skarżący), podlegać miały szczególnej ochronie polegającej na uniemożliwieniu ujawnienia ich treści właścicielom tejże nieruchomości. Taka interpretacja przepisów u.d.i.p. prowadziłaby do nadmiernego ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, albowiem skutkowałaby ona ingerencją w istotę tego prawa, a więc naruszałaby regułę określoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Z tych względów Sąd - na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 P.p.s.a. - zobowiązał P. S.A. w L. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 28 maja 2013 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy i po uprawomocnieniu się wyroku.

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ jej zachowanie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy u.d.i.p.; o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.