Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2793/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 128
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art. 156 par. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Po 46/14 o odrzuceniu skargi P. P. na bezczynność Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w Kaliszu w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Pismem z 26 maja 2014 r. P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w Kaliszu (dalej: Zastępcy Rzecznika) w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Wnoszący skargę kasacyjną wniósł o zobowiązanie Zastępcy Rzecznika do rozpoznania wniosku z 25 kwietnia 2014 r. zgodnie z przepisami ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 782). Wskazanym wnioskiem wnoszący skargę kasacyjną zwrócił się do Zastępcy Rzecznika o udostępnienie na piśmie "informacji publicznej, czy sygnatura [...] jest równocześnie sygnaturą sprawy [...], a jeśli nie, jaki jest przedmiot postępowania w sprawie [...], kiedy i na czyj wniosek zostało wszczęte to postępowanie".

W odpowiedzi na skargę Zastępca Rzecznika wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że nie jest organem uprawnionym do udostępniania informacji publicznej. Załączył wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz kserokopię swojej odpowiedzi, w której wskazał, że wnoszący skargę kasacyjną mógł uzyskać informację w dniu 26 kwietnia 2014 r., kiedy został wezwany a nie stawił się bez usprawiedliwienia, i w której wyznaczył kolejny (piąty) termin wysłuchania wnoszącego skargę kasacyjną (na dzień 16 maja 2014 r.).

W piśmie procesowym z 30 czerwca 2014 r. wnoszący skargę kasacyjną, w uzupełnieniu podstaw i zarzutów skargi napisał, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem powszechnym. Wnioskujący o udzielenie takiej informacji nie musi zatem wykazywać jakiegokolwiek interesu prawnego lub faktycznego w jej uzyskaniu. Wyłączenie prawa do uzyskania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy możliwe jest jej udzielenie w trybie innych przepisów rangi ustawy (art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). W pozostałych sytuacjach informacji takiej należy zatem udzielić w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej

Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że informacji żądanych we wniosku nie mógł uzyskać na podstawie art. 156 § 5 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.; dalej: k.p.k.) w związku z art. 128 ustawy z 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 427 z późn. zm.). Treść żadnej z żądanych informacji nie odpowiada bowiem któremukolwiek z odrębnych przewidzianych tym przepisem uprawnień, tj.: prawu do udostępnienia do wglądu akt sprawy, prawu do sporządzania odpisów lub kserokopii dokumentów z akt sprawy, czy prawu do odpłatnego otrzymania uwierzytelnionych odpisów lub kserokopii z akt sprawy. Dlatego wniosek powinien być rozpatrzony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Uprawnienie z art. 156 § 5 k.p.k. w związku z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych przysługuje zresztą jedynie obwinionemu w rozumieniu art. 114 § 1-2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, a więc osobie, wobec której wydano formalne postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, albo łączne postanowienie o wszczęciu takiego postępowania i przedstawieniu zarzutu. Potwierdzeniem wydania jednego lub drugiego postanowienia jest zarejestrowanie sprawy pod sygnaturą "SD". Sygnatura "K" wskazuje, że w postępowaniu [...], którego dotyczył wniosek wnoszącego skargę kasacyjną, nie wydano żadnego z ww. postanowień. Adresat wniosku nie miał prawa odmówić udzielenia żądanej informacji publicznej powołując się na to, że wnoszący skargę kasacyjną może (mógł) uzyskać tę informację w inny sposób, na przykład ustnie lub przy okazji uczestniczenia w czynnościach wykonywanych przez niego w innej sprawie. Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że Zastępca Rzecznika nie wydał do tej pory decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz nie przesłał pisma z informacją, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej.

W kolejnym piśmie procesowym wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że treść odpowiedzi na skargę nie podważa w żaden sposób zasadności zarzutów skargi. Ocenił, że Zastępca Rzecznika nie kwestionuje, że jest "innym podmiotem wykonującym zadania publiczne" w rozumieniu art. 4 ust. 1 w związku z art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zwłaszcza z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d-e tej ustawy. W związku z powyższym sformułowane przez Zastępcę Rzecznika żądanie odrzucenia skargi z powołaniem się na to, że nie jest on "organem" uprawnionym do udostępniania informacji publicznej, jest, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, oczywiście wadliwe i prawnie bezskuteczne, gdyż wniosek z 25 kwietnia 2014 r. był skierowany nie do "organu", ale do "innego podmiotu wykonującego zadania publiczne" w rozumieniu wyżej wskazanych przepisów.

Wnoszący skargę kasacyjną zwrócił uwagę, że w piśmie z 5 maja 2014 r. Zastępca Rzecznika w ogóle nie powołał się na to, że nie jest organem uprawnionym do udostępnienia informacji publicznej. Stwierdził w nim tylko, że wnoszący skargę kasacyjną mógł uzyskać żądaną informację w dniu 26 kwietnia 2014 r., na który to termin rzekomo został wezwany i nie stawił się nań bez usprawiedliwienia. W związku z tym wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że "na dzień 26 maja 2014 r." nie został nigdy wezwany przez Zastępcę Rzecznika, w jakiejkolwiek sprawie dyscyplinarnej. Był to zresztą dzień ustawowo wolny od pracy (sobota), co dodatkowo czyniło niemożliwym uzyskanie żądanej informacji, bo w tym dniu ani sąd, ani tym bardziej zastępca rzecznika dyscyplinarnego nie pracowali.

Wnoszący skargę kasacyjną zaznaczył, że żądał udzielenia informacji na piśmie, zatem zaoferowanie jej w formie ustnej naruszało art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej

Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że postępowanie w sprawie [...] toczy się obecnie wyłącznie "w sprawie", i jest dopiero postępowaniem wyjaśniającym, a nie właściwym postępowaniem dyscyplinarnym. W związku z tym, wnoszący skargę kasacyjną nie jest stroną postępowania w tej sprawie i nie ma w nim formalnie statusu obwinionego w rozumieniu art. 114 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych Nie mógł zatem uzyskać wnioskowanej informacji w trybie art. 156 § 5 k.p.k. w związku z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych, gdyż przysługuje on tylko obwinionemu w znaczeniu przyjętym w art. 114 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych

Postanowieniem z 27 sierpnia 2014 r. (sygn. akt IV SA/Po 46/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, między innymi, że ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Znalazły się w nim, między innymi, informacje o "danych publicznych", w tym "treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej), a także informacje o "zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1" ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym o "sposobach przyjmowania i załatwiania spraw" oraz o "stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. d i lit. e ustawy o dostępie do informacji publicznej). W tym ostatnim przypadku chodzi tylko o "zasady" funkcjonowania, a więc o kwestie natury ogólnej, dotyczące sposobu wykonywania zadań publicznych, załatwiania spraw i podejmowania rozstrzygnięć, a nie o szczegółowe informacje dotyczące indywidualnej sprawy konkretnego podmiotu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej mogą posiadać niektóre informacje zgromadzone w aktach postępowań toczących się w sprawach dyscyplinarnych – już choćby z tego względu, że władztwo dyscyplinarne jest uznawane w pewnym zakresie za emanację władzy publicznej przede wszystkim wynikające ze znajdujących się w takich aktach dokumentów urzędowych, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej (ale już nie np. z wniosków i pism nie mających charakteru takich dokumentów).

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że informacja publiczna może być udostępniana nie tylko na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale także na zasadach i w trybach szczególnych, unormowanych w odrębnych ustawach. Takie sytuacje przewiduje wyraźnie art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyraża normę kolizyjną, wyłączającą stosowanie unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej w sytuacji, w której inna ustawa odmiennie reguluje ten sam zakres. Takimi szczególnymi regulacjami są, między innymi, przepisy regulujące dostęp do akt spraw w poszczególnych rodzajach postępowań, takie jak: art. 73–art. 74 k.p.a., art. 156 i art. 321 k.p.k., art. 525 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.; dalej: k.p.c.), § 94 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 259), czy też art. 12a § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej uzasadnia de facto wyodrębnienie dwóch zbiorów informacji publicznych:

i) podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej;

ii) udostępnianych w oparciu o przepisy ustaw szczególnych.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, jeżeli adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może jej udostępnić na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na konieczność zastosowania odrębnych zasad i trybu z ustawy szczególnej, to powinien o tym fakcie powiadomić wnioskodawcę "zwykłym" pismem, wskazując jednocześnie właściwe przepisy oraz, w niezbędnym zakresie, zasady i tryb dostępu do żądanych informacji (np. wymagane dodatkowe przesłanki) wynikające z tych przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że kwestie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów oraz związanej z tym procedury normują w pierwszej kolejności przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych, zamieszczone w rozdziale 3 tej ustawy. W myśl art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Prawo o ustroju sądów powszechnych nie normuje kwestii dostępu do informacji zawartych w aktach postępowania dyscyplinarnego, na żadnym z jego, ograniczając się jedynie do ogólnego stwierdzenia (w art. 116 § 1), że postępowanie dyscyplinarne jest jawne. Jawność postępowania dyscyplinarnego, przewidziana w art. 116 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, odnosi się do czynności po wpłynięciu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej (art. 115 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych), a nie dotyczy wcześniejszego wyjaśniania okoliczności sprawy przez rzecznika dyscyplinarnego (art. 114 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych) ani orzekania z wniosku o zezwolenie na ściganie sędziego ze stadium przygotowawczego postępowania karnego (art. 80 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych). Prawo społeczeństwa do informacji o działalności organów publicznych, jak sądy, nie jest prawem bezwzględnym ani nadrzędnym nad innymi. Prawo to powinno ustąpić przed dobrem działań wyjaśniających, by nie uchybiły ustaleniu prawdy, jak i przed prawami uczestników postępowania, a ściślej – powinno być odroczone na czas do rozprawy karnej czy dyscyplinarnej. Dotyczy to sędziego, jak każdego człowieka, a to zgodnie z równością wszystkich wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że wobec braku stosownej regulacji w Prawa o ustroju sądów powszechnych, w zakresie dostępu do informacji z postępowań dyscyplinarnych znajdują zastosowanie – zgodnie z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych – przepisy Kodeksu postępowania karnego. Należy przy tym mieć na uwadze, że postępowanie dyscyplinarne do momentu skierowania do sądu dyscyplinarnego wniosku o ukaranie sędziego jest odpowiednikiem postępowania przygotowawczego, a gospodarzem sprawy na tym etapie jest rzecznik dyscyplinarny.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w konsekwencji, uzyskanie dostępu do informacji z akt postępowania prowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego – zarówno na etapie wstępnego postępowania wyjaśniającego, jak i "właściwego" postępowania dyscyplinarnego – możliwe jest na zasadach określonych w odpowiednio stosowanym art. 156 § 5 k.p.k. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2014 r. głosił, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów i kserokopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kserokopie tylko za zgodą prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Za zgodą prokuratora (tu odpowiednio: rzecznika dyscyplinarnego albo zastępcy rzecznika dyscyplinarnego) akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Od 2 czerwca 2014 r. przepis ten stanowi, że: "Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom."

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zagadnienie dostępu do informacji zgromadzonych w aktach postępowania prowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego wyczerpująco regulował i nadal reguluje przepis art. 156 § 5 k.p.k. w związku z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną, regulacja ta nie normuje jedynie sytuacji strony postępowania, ale odnosi się do wszystkich osób zainteresowanych dostępem do takich akt. Także do tych, które nie posiadają formalnego statusu strony postępowania ani jej przedstawiciela – o czym świadczy ostatnie zdanie cytowanego art. 156 § 5 k.p.k., w którym mowa jest o możliwości udostępniania akt w toku postępowania przygotowawczego także "innym osobom", w wyjątkowych wypadkach, za zgodą prokuratora (tu odpowiednio: rzecznika dyscyplinarnego albo jego zastępcy).

Sąd pierwszej instancji zauważył, że w odpowiedzi na wniosek wnoszącego skargę kasacyjną z 25 kwietnia 2014 r. Zastępca Rzecznika zadeklarował, że udostępni wnoszącemu skargę kasacyjną żądane informacje, o ile tylko ten stawi się w ustalonym terminie wysłuchania. W ocenie Sądu takie działanie mieściło się w ramach przysługujących Zastępcy Rzecznika uprawnień "gospodarza" postępowania dyscyplinarnego, wynikających z art. 156 § 5 k.p.k. w związku z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OPS 7/13, że przepisy art. 156 § 5 i 5a k.p.k. (ten ostatni przepis nie znajduje odpowiedniego zastosowania w sprawach dyscyplinarnych, jako że dotyczy sytuacji tymczasowego aresztowania), w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2ustawy o dostępie do informacji publicznej, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych wypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w trybie art. 10 tej ustawy, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Z rozważań przedstawionych w przywołanej uchwale ponadto wynika, że ustawodawca, co do którego zakładamy walor racjonalności, ilekroć przewiduje, że określony podmiot może, czy też powinien mieć dostęp do akt jakiegokolwiek postępowania, wyraźnie reguluje to w przepisach ustawy. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają takiego uregulowania.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, samo powoływanie się na ustawę o dostępie do informacji publicznej nie implikuje konieczności jej stosowania, jeśli z całokształtu okoliczności wynika, że wnoszący skargę kasacyjną ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie i jeżeli jest to wniosek w indywidualnej sprawie. W takim przypadku skarga na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, jako niedopuszczalna, powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, że sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli odmowy udostępnienia akt postępowań dyscyplinarnych i informacji z tych akt w trybie art. 156 § 5 k.p.k. w związku z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w tym stanie rzeczy nie zachodziła potrzeba rozważania statusu zastępcy rzecznika dyscyplinarnego w kontekście katalogu podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, określonego w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skargę kasacyjną od postanowienia z 27 sierpnia 2014 r. wniósł P. P., zarzucając mu w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów: art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z: art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 166 p.p.s.a. w zbiegu z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 149 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 187 § 2, art. 1 ust. 1-2, art. 6 ust. 1 (w tym art. 6 ust. 1 pkt 3 lit d i e), art. 13 ust. 1-2, art. 14 ust. 1-2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, art. 156 § 5 zd. pierwsze i drugie k.p.k. w związku z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych, art. 114 § 1-2, art. 116 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych – przez niewłaściwe zastosowanie, to jest odrzucenie skargi, z wadliwym powołaniem się na: zapewnienie P. P. dostępu do informacji publicznej w trybie art. 156 § 5 k.p.k. w związku z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych, wyłączenie wobec niego jawności postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego prowadzonego w trybie art. 114 § 1-2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, brak kognicji sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna. Wynika to z faktu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu błędnie przyjął, że we wniosku z 25 kwietnia 2014 r. P. P. domagał się dostępu do akt sprawy w rozumieniu k.p.k. Prawidłowa ocena polega bowiem na przyjęciu, że wnoszący skargę kasacyjną nie żądał dostępu do akt sprawy, a jedynie udostępnienia – w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej – określonej (konkretnej) i sprecyzowanej informacji, wynikającej z akt postępowania.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do określonych informacji. Taką regulację przewidziano m. in. na gruncie Prawa o ustroju sądów powszechnych, gdzie uregulowano postępowanie dyscyplinarne. Zgodnie z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych: "W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego". W odniesieniu do postępowania dyscyplinarnego znajdują zatem zastosowanie przepisy określające zasady dostępu do akt przewidziane w rozdziale 17 k.p.k. (art. 156-159).

Nie może być uznany za prawidłowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli wnioskodawca nie wskazuje w nim określonej informacji, lecz jedynie ogólnie podaje, że dotyczy on akt sprawy, czyli wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (zbioru danych). Tak sformułowany wniosek nie jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz żądaniem dostępu do akt sprawy. Nie oznacza to jednak, że wnioskodawca nie może żądać udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej określonej (konkretnej) i sprecyzowanej w stosownym wniosku, informacji znajdującej się w danych aktach postępowania lub zbiorze dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2340/13). Należy jednak podkreślić, że żądana informacja powinna zostać wprost wyartykułowana we wniosku.

Dostęp do akt postępowania dyscyplinarnego jest odrębną (autonomiczną) instytucją prawa procesowego, co do której ustawowo określono zakres osób mających możliwość dostępu do tego rodzaju akt. Celem tej regulacji jest przyznanie wyraźnie określonym uczestnikom postępowania prawa do zapoznania się z aktami sprawy w związku z realizacją przysługujących im w ramach danego postępowania praw procesowych. Przyjęcie, że strona postępowania, której interesów sprawa bezpośrednio dotyczy, uzyskuje dostęp do akt na innych, bardziej sformalizowanych zasadach, niż osoby działające na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, byłoby naruszeniem zasady równości przewidzianej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

We wniosku z 25 kwietnia 2014 r. P. P. zwrócił się do Zastępcy Rzecznika o udostępnienie na piśmie "informacji publicznej, czy sygnatura [...] jest równocześnie sygnaturą sprawy [...], a jeśli nie, jaki jest przedmiot postępowania w sprawie [...], kiedy i na czyj wniosek zostało wszczęte to postępowanie". Wnoszący skargę kasacyjną nie żądał więc dostępu do akt postępowania dyscyplinarnego w rozumieniu k.p.k., a jedynie udostępnienia konkretnych, sprecyzowanych informacji w trybie przewidzianym przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza, czy żądanie to powinno było zostać uwzględnione. Stwierdza jednak, że argumentacja zawarta w zaskarżonym postanowieniu jest błędna i doprowadziła Sąd pierwszej instancji do sformułowania nietrafnego poglądu o braku kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania skargi.

W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.