Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 984/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec A. B. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A. B. wnioskiem z [...] lutego 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] września 1959 r. do [...] lipca 1990 r. pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej w [...]. Następnie, po zwolnieniu ze służby, od [...] stycznia 1992 r. do [...] stycznia 2003 r. był zatrudniony na stanowisku cywilnym w Komendzie Miejskiej Policji w [...]. Wnioskodawca zaznaczył, że na każdym z zajmowanych stanowisk swoje obowiązki wykonywał zgodnie z obowiązującym prawem, etyką zawodową i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi, służył wyłącznie własnej Ojczyźnie i nie wykonywał żadnych czynności represyjnych związanych z funkcjonowaniem PRL. Podniósł, że z Milicji Obywatelskiej został zwolniony na własną prośbę.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] października 2018 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2017 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Pismem z [...] listopada 2018 r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 3/19 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] grudnia 2017 r.

W dniu [...] czerwca 2019 r. na powyższy wyrok została złożona przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 12 grudnia 2019 r, sygn. akt I OSK 1711/19 oddalił skargę kasacyjną.

W wyniku powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie [...] czerwca 2020 r. przekazał do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji akta sprawy wraz z uzasadnieniem oraz stwierdzeniem prawomocności wyroku z 15 kwietnia 2019 r.

W toku postępowania organ ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji [...] lipca 1990 r. i posiada prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze.

Z pisma z [...] października 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN), tj. Informacji o przebiegu służby nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w okresie od [...] grudnia 1981 r. do [...] listopada 1989 r., tj. 7 lat, 11 miesięcy i 6 dni. Całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 33 lata, 8 miesięcy i 3 dni.

Organ stwierdził, że A. B. został zwolniony ze służby [...] lipca 1990 r., stąd też nie ma możliwości dokonania obiektywnej oceny rzetelności pełnionej służby po 12 września 1989 r. Jednocześnie kopie kompletnych akt osobowych o sygn. IPN [...], przekazanych przez IPN pismem z [...] kwietnia 2020 r., zawierają szereg dokumentów informujących o dużym jego zaangażowaniu w realizację polityki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w ramach wykonywanych obowiązków służbowych.

Organ podał, że zgodnie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.

Analizując pierwszą z przesłanek formalnych minister podniósł, że "krótkotrwałość" musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem, że powinna być ona oceniana w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny".

Już na etapie prac komisji sejmowych, kiedy przedstawiona została propozycja wprowadzenia ww. przepisu sygnalizowano, iż wprowadzenie do ustawy tak nieostrego pojęcia jakim jest krótkotrwałość może napotykać problemy interpretacyjne. W konsekwencji zgłoszono propozycję uwzględnienia w prowadzonym przepisie jednoznacznego progu procentowego wynoszącego 20% całego okresu służby po przekroczeniu którego w sposób niebudzący wątpliwości można byłoby stwierdzić brak zaistnienia krótkotrwałości. Jednak poprawka nie zyskała akceptacji komisji sejmowej stąd też ostatecznie uchwalono przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zawierający określenie "krótkotrwała służba". W świetle tego należy stwierdzić, że rzeczywistą wolą projektodawcy było pozostawienie uznaniowego charakteru przepisu pozwalającego w wyjątkowych sytuacjach wyłączyć ograniczenia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa.

Analizując zaś drugą z przesłanek formalnych podkreślił, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. W oparciu o wykładnię językową zaznaczył, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych należy definiować jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały". Rzetelne zatem wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. W sposób niebudzący żadnych wątpliwości ani pod katem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy w zakresie takich właśnie zadań, jak i gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych.

Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Zadaniem organu jest zatem stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Odnosząc się do przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", uzasadniającego wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej podał, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Organ zaznaczył, że wykonywanie obowiązków służbowych w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem nie świadczy o zaistnieniu przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", bowiem z istoty każdej służby wynika powinność funkcjonariusza do realizowania powierzonych mu zadań z najwyższą starannością. Sam zatem fakt otrzymywania przez stronę awansów, wyróżnień, nagród motywacyjnych, odznaczeń nie świadczy jeszcze o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W ocenie Ministra ponad siedmioletni okres służby wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby nie może być uznany za krótkotrwały. Powyższe potwierdza również wnikliwa analiza przedmiotowej sprawy, która dowiodła, że zakończenie powyżej wskazanego okresu pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z jego woli, lecz z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce.

W związku z tym Minister stwierdził, że przesłana określona w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej nie została w przedmiotowej sprawie spełniona.

Ponadto organ zaznaczył, że jak wynika z analizy materiału dowodowego (stanowiącego kopię kompletnych akt osobowych o sygn. [...]) A. B. pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego do 31 listopada 1989 r. Zatem okres pozostały do zwolnienia ww. ze służby, tj. do 31 lipca 1990 r., nie pozwala na obiektywną ocenę rzetelności wykonywania przez niego zadań i obowiązków służbowych niezbędnych do spełnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, że Wojewódzka Komisja Lekarska przy Zarządzie Zdrowia i Spraw Socjalnych WUSW w [...] w orzeczeniu nr [...] orzekła u wnioskodawcy inwalidztwo od [...] maja 1990 r. oraz ustaliła stopień zdolności do służby jako trwale niezdolny do służby w Milicji Obywatelskiej.

W kontekście analizy kwestii "szczególnego przypadku" w przedmiotowej sprawie Minister stwierdził, że wnioskodawca był nagradzany podwyższeniem dodatku specjalnego i operacyjnego, mianowaniem na kolejne wyższe stanowiska służbowe oraz w stopniach służbowych, otrzymywał nagrody finansowe i odznaczenia państwowe, w uzasadnieniu których wskazano m.in: "(...) jest I sekretarzem Komitetu Zakładowego PZPR przy jednostce oraz członkiem Komisji przy Komitecie Miasta i Powiatu (...)", "(...) od kilku kadencji sprawuje funkcję [...] POP przy tut. Komendzie. Pracą organizacji partyjnej kierował należycie za co był wysoko oceniany przez instytucje partyjne (...)", "(...) Cieszy się autorytetem załogi KM MO czego dowodem jest pełnienie przez 7 kadencji funkcji [...] POP przy KM MO. Dotychczasowa praca zawodowa i działalność polityczna dają rękojmię, iż wzorowo wywiązywać się będzie z nałożonych nań obowiązków służbowych [...] Miejskiego ds. [...] (...)", "(...) Osobiście bierze udział w szkoleniu zawodowym i politycznym. Jest aktywnym członkiem partii (...)". Podkreślił również, że wnioskodawca w sposób świadomy rozpoczął naukę w Akademii Spraw Wewnętrznych MSW, zaś później nie podjął żadnych działań mających na celu zaprzestania nauki, lecz ją kontynuował wiedząc, że zgodnie ze statutem ww. uczelni akademia "(...) jest samodzielną jednostką organizacyjną w strukturze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (...)", i że przez "(...) wykonywanie swoich zadań uczestniczy w umacnianiu porządku publicznego i bezpieczeństwa PRL (...)", gdzie wśród jej zdań wymieniono: "(...) wychowanie słuchaczy na aktywnych oraz ideowych obywateli PRL, obrońców jej ustroju i bezpieczeństwa (...)", "(...) kształcenie słuchaczy w zakresie nauk społeczno-politycznych (...)", a także "(...) rozwijanie i upowszechnianie dorobku i tradycji służb MO i SB w resorcie spraw wewnętrznych i poza resortem (...)". Dodatkowo A. B. ukończył w Ośrodku Doskonalenia Kadr Kierowniczych MSW w [...] Kurs Instruktorsko-Metodyczny Zastępców [...] Szefów Rejonowych /równorzędnych/ Urzędów Spraw Wewnętrznych. Do zakresu funkcjonariuszy wykonujących zadania w pionie polityczno - wychowawczym należało realizowanie wytycznych instancji partyjnych oraz ministra w zakresie odpowiedzialności za kształtowanie socjalistycznego światopoglądu funkcjonariuszy, badanie i ocenianie ich nastrojów oraz stanu moralno-politycznego, prowadzenie szkolenia politycznego dla kadr kierowniczych ministerstwa, opracowywanie wydawnictw informacyjno-propagandowych i szkoleniowych, popularyzowanie tematyki resortowej w środkach masowego przekazu, a także nadzorowanie Redakcji "W Służbie Narodu" w sprawach polityki wychowawczej. Praca polityczno-wychowawcza prowadzona była wśród kadr Służby Bezpieczeństwa oraz Milicji Obywatelskiej, członków rodzin funkcjonariuszy, a także wśród członków rezerw osobowych, resortowych emerytów i rencistów, członków "ORMO" oraz pracowników cywilnych. Warto wskazać, że działalność Służby Polityczno-Wychowawczej spotkała się z dużą nieufnością i krytyką nawet wśród części funkcjonariuszy resortu, oraz wśród innych osób związanych z resortem. A. B. podczas służby na rzecz totalitarnego państwa nie wykonywał czynności technicznych, lecz zajmował stanowisko merytoryczne, które powierzano osobom zaufanym, sprawdzonym i zweryfikowanym pod względem zaangażowania w realizację zadań i pod względem postawy ideologiczno-merytorycznej. W licznych opiniach służbowych wskazano, że ww.: "(...) Jest aktywnym członkiem Partii oraz bierze żywy udział w aktywnym życiu społecznym jednostki (...)", "(...) opracowuje plany szkolenia, angażując się bezpośrednio do prowadzenia szkolenia politycznego (...)", "(...) Osobiście przeprowadza pogadanki oświatowe, jak również bierze udział w szkoleniu politycznym i zawodowym, do których to szkoleń przygotowuje się należycie (...)", "(...) Jest członkiem Komisji w Komitecie MiP PZPR, gdzie aktywnie wywiązuje się z zadań partyjnych. Przez cały okres czasu pełnił funkcję [...] propagandy Komitetu Zakładowego PZPR a ostatnio został wybrany na [...] Komitetu Zakładowego przy KMiP MO (...)", "(...) Partyjnie mobilizuje wszystkich członków i bezpartyjnych do należytego wykonywania zadań milicyjnych, nakreślonych w kierunkach pracy na lata 1968-70. Dużo pomaga kierownictwu w kształtowaniu morale i dyscypliny, kierując się wytycznymi Komisji Wydz. Admi, KC PZPR (...)", "(...) Posiada umiejętności zajmowania stanowiska godnego członka Partii (...)", "(...) Z obowiązków powierzonych przez Partię wywiązuje się celująco i jest wysoko oceniany przez Komitet Miasta i Powiatu PZPR (...)", " (...) Na odcinku działalności partyjnej i zawodowej udziela wiele pomocy Kierownictwu Komendy w wychowaniu i kształtowaniu postaw funkcjonariuszy (...)", "(...) Jest wysoko cenionym przez KM PZPR aktywistą partyjnym. Jako [...] POP prawidłowo realizuje politykę partii w naszej jednostce, współdziała należycie z Kierownictwem Komendy, starając się ściśle wiązać interesy zawodowe z interesami politycznymi naszej partii (...)", "(...) Do kwietnia br. przez siedem kadencji pełnił funkcję [...] POP przy KM MO (...)", "(...) Jest oddanym członkiem partii i kontynuacji pod jej kierownictwem budowy Polski socjalistycznej (...)".

Powyższe ustalenia pozwalają domniemywać, że wnioskodawca utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy jego sprawa stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek", umożliwiający zastosowanie wobec niego ww. przepisu.

Podkreślił, że PZPR była masową partią kierującą autorytarnym państwem i centralnie zarządzaną, zbiurokratyzowaną gospodarką, partią dążącą do kontrolowania wszelkich przejawów życia społecznego. W ramach międzynarodowego ruchu komunistycznego i państw tzw. demokracji ludowej była podporządkowana sowieckiej partii komunistycznej (...). PZPR dążyła do przekształcenia ustroju politycznego, gospodarki i instytucji społecznych Polski wg rozwiązań wprowadzonych w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) poprzez: stosowanie terroru jako podstawowej metody rządzenia (Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego), likwidację własności prywatnej w gospodarce (kolektywizacja rolnictwa, przejęcie przez administrację państwową wszystkich przedsiębiorstw prywatnych), rozbudowę systemu biurokratycznych instytucji państwowych i organizacji społeczno-politycznych ściśle podporządkowanych partii komunistycznej (zasada tzw. transmisji polityki partii do wszystkich środowisk), połączonej z likwidacją organizacji niezależnych, samorządu terytorialnego i zawodowych, szybką rozbudową przemysłu, głównie ciężkiego, nastawionego w znacznej mierze na produkcję zbrojeniową, indoktrynację ideologiczną społeczeństwa, przede wszystkim młodzieży, wprowadzenie doktryny realizmu socjalistycznego w kulturze, podporządkowanie państwu Kościołów i innych związków wyznaniowych (...).

Wobec tego nie sposób zakwestionować fakt, by członkostwo w PZPR nie było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca przystąpił do PZPR to niewątpliwie nawiązał ówcześnie nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.

Postawa związana z pełną świadomością aktywnego zaangażowania w działalność partyjną w ocenie organu nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek.

W ocenie Ministra charakter służby wnioskodawcy przed 31 lipca 1990 r., a w szczególności jego postawa w kontekście ówczesnego sytemu państwowego i zaangażowanie w służbę na rzecz państwa totalitarnego, brak spełnienia przesłanki krótkotrwałości oraz rzetelności z uwagi na krótki czas pełnienia służby po 12 września 1989 r. świadczy, że przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2021 r. [...] zarzucając naruszenie art. 8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej i wnosząc o jej uchylenie i uznanie jego uprawnień do świadczenia emerytalno-rentowego w nieobniżonej wysokości, począwszy od [...] listopada 2017 r. wraz z bezprawnie pozbawionym dodatkiem inwalidzkim w wysokości 15% z tytułu utraty zdrowia w służbie.

Zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji pominięto aspekt osobowo-humanitarny zważywszy na jego wiek (85), nieuleczalną chorobę nowotworową i sprawowanie opieki nad niepełnosprawną żoną. Nie odniesiono się do faktu zastosowania odpowiedzialności zbiorowej bez wymaganego wyroku sądowego, co stanowi sprzeczność z Konstytucją RP i Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także zabrakło oceny o nieangażowaniu się w sposób bezpośredni ukierunkowany na realizację zadań i funkcji charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego, takich jak uczestnictwo w zwalczaniu opozycji demokratycznej, związków zawodowych, kościoła, itp.

Skarżący podkreślił, że wykonywał wszystkie obowiązki służbowe z poszanowaniem prawa i godności osób.

Ponadto umieszczono w rozstrzygnięciu nieprawdziwe i kłamliwe stwierdzenie rzutujące na jego wizerunek i dobro osobiste, jakoby w sposób świadomy podjął naukę w Akademii Spraw Wewnętrznych w [...] i kontynuował ją do ukończenia, nie czyniąc nic by ją wcześniej przerwać. W przedmiotowej sprawie wystąpił [...] stycznia 2021 r. z wnioskiem do Ministra o stosowną korektę zapisu.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Do pisma procesowego z dnia [...] lipca 2021 r. (k. – 29 i 30 akt sądowych) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dołączył potwierdzone za zgodność z oryginałem pismo Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] informujące, iż w sprawie A. B., cyt.: "do ZER MSWiA wpłynął w niniejszej sprawie prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...]. Zgodnie sentencją ww. wyroku zmieniono zaskarżono zaskarżone decyzje Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...].10.2017 r. w ten sposób, że przyznano ubezpieczonemu prawo do renty inwalidzkiej i emerytury policyjnej w wysokości ustalonej przed [...] listopada 2017 r. Wobec powyższego organ emerytalny stosownie do sentencji wyroku w dniu [...].07.2021 r. wydał decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury i renty inwalidzkiej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z poźn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Skarga zasługuje na uwzględnienie choć z innych powodów, niż zostały w niej podane.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2021 r. nr [...]o odmowie wyłączenia stosowania wobec A. B. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Podstawę prawną ww. decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Decyzja wydawana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej nie jest decyzją samoistną w tym znaczeniu, że jej wydanie musi być poprzedzone wnioskiem strony uznanej za osobę pełniącą służbę na rzecz totalitarnego państwa, której na podstawie art. 15c, art. 22a lub art. 24a tej ustawy decyzją organu emerytalno-rentowego obniżono resortowe świadczenie emerytalne lub rentowe. Innymi słowy, bez wcześniejszego wydania decyzji obniżającej byłemu funkcjonariuszowi emerytury lub renty inwalidzkiej nie ma podstawy materialnoprawnej do zastosowania wyjątku od przedmiotowego obniżenia świadczenia.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż pomiędzy decyzją organu administracji a inną decyzją lub orzeczeniem sądu musi istnieć związek przyczynowy, na który wskazuje zwrot "w oparciu". Por. wyrok NSA z 27 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 935/10 (publik. LEX nr 1081961), zgodnie z którym, aby móc mówić o związku między decyzjami, o których stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 8, należy wykazać, że są one od siebie zależne, tzn. jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej, przy czym wydanie tej drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej (podobnie wyrok NSA z 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2236/11 – publik. LEX nr 1299452). Por. wyrok NSA z 21 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 922/20 (publik. LEX nr 3106441): "Pomiędzy orzeczeniem stwierdzającym nieprawdziwość złożonego oświadczenia lustracyjnego a decyzją Prokuratora Generalnego orzekającą o utracie prawa do stanu spoczynku oraz uposażenia w stanie spoczynku występuje tego rodzaju więź, że prawomocne orzeczenie sądu stanowi prejudykat w sprawie dotyczącej utraty prawa do stanu spoczynku i stosownego uposażenia". Sformułowanie użyte przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 8 należy rozumieć szeroko, jako związek pomiędzy decyzjami bądź decyzjami i orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie z wyrokiem NSA z 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 156/06(publik. LEX nr 276701), związek, o którym mówi art. 145 § 1 pkt 8, można zobrazować jako pewną sekwencję "działań prawnych" organu administracyjnego, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub jedno orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja jest zależna od decyzji pierwszej). Podkreślić przy tym trzeba, iż wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. Językowy sens sformułowania "w oparciu" można przy tym scharakteryzować zwrotem "na podstawie", co wprost wskazuje, iż jakaś rzecz lub jakiś stan (tu decyzja) znajduje uzasadnienie czy wręcz merytoryczne umocowanie w jakiejś innej rzeczy lub innym stanie (również decyzji). Pojęcie użyte przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 8 należy zatem rozumieć szeroko, jako związek pomiędzy decyzjami bądź decyzjami i orzeczeniem sądu administracyjnego – tak J. Jaśkowska, M. Wibrand – Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021 (komentarz do art. 145 k.p.a.).

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem Sąd Okręgowy w [...] prawomocnym wyrokiem z [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...], zmienił decyzje Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] października 2017 r. obniżające A. B. na podstawie art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej wysokość emerytury i renty inwalidzkiej przyznając ubezpieczonemu prawo do renty inwalidzkiej i emerytury policyjnej w wysokości ustalonej przed [...] listopada 2017 r. (data obniżenia świadczenia emerytalnego wypłacanego jako korzystniejsze). Skoro zatem prawomocnym wyrokiem sądowym przyznano skarżącemu prawo do otrzymywania świadczenia emerytalnego w pełniej wysokości przysługującej przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270), to odpadła podstawa do zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wprowadzającego wyjątek od stosowania regulacji określonych w art. 15 c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej.

Sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi wystąpienie którejś z przesłanek wznowienia postępowania (tak T. Woś /red/, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. VI – LEX, komentarz do art. 145 k.p.a.). Każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym m.in. podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. – patrz wyrok NSA z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 145/20 (publik. LEX nr 3022179).

Z tych względów należało uznać skargę za zasadną, albowiem w sprawie zaistniał przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie obowiązany ustalić, czy decyzja Dyrektora ZER wydana po wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] stycznia 2021 r. sygn. akt [...] uzyskała przymiot ostateczności i rozważyć czy w sprawie nie zachodzi przesłana bezprzedmiotowości podstępowania dająca podstawę do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku.