Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1496/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr: [...] w przedmiocie określenia wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Pismem z [...] czerwca 2021 r. P. Ł. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę zatytułowaną "Pozew o uznanie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] za nieważne", w której wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...], wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej w tej sprawie. Organ wskazał, że decyzja będąca przedmiotem skargi była już kontrolowana przez Sąd Okręgowy w [...], XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych, który prawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt [...] oddalił odwołanie P.Ł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania oceny jej dopuszczalności, w szczególności do dokonania oceny czy z uwagi na przedmiot skargi sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zakres kognicji tych sądów został określony przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Podkreślenia wymaga, iż nie wszystkie sprawy dotyczące relacji o charakterze administracyjnym (publicznoprawnym) i zakończone decyzją administracyjną zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Istnieją bowiem od tej zasady wyjątki mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej.

Z treści art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm. dalej k.p.a.) wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. W myśl art. 180 § 2 k.p.a. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne. Takimi szczególnymi przepisami w rozumieniu art. 180 § 1 k.p.a. są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm., dalej u.s.u.s.). Zgodnie z art. 83 ust. 1 tej ustawy Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących, m.in. ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. W myśl art. 83 ust. 2 tej ustawy od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W odniesieniu do decyzji wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady właściwy będzie zatem sąd powszechny. Natomiast kompetencje sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ustawodawca ograniczył do spraw określonych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s.. Do wymienionych w tym przepisie spraw należą decyzje przyznające świadczenie w drodze wyjątku i decyzje odmawiające przyznania takiego świadczenia, decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz decyzje w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego.

Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział I w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. określająca wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Funduszu Pracy wydana na podstawie art. 83 ust. 1 oraz art. 32 u.s.u.s.. Kontrola tego rodzaju decyzji nie należy do właściwości sądów administracyjnych, gdyż nie są to sprawy wymienione w art. 83 ust. 4 u.s.u.s.. Od tego rodzaju decyzji przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Jak wynika z odpowiedzi na skargę skarżący z prawa do złożenia takiego odwołania skorzystał i sprawa ta była rozpoznawana przez Sąd Okręgowy w [...] XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych (sygn. [...]). Ponadto Sąd z urzędu wie, iż skarżący już składał skargę na w/w decyzję, w wyniku której toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne pod sygn. IV SA/Wa 785/18, którą to skargę Sąd odrzucił na posiedzeniu niejawnym z takich samych powodów jak w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Sąd administracyjny nie jest również właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności tego rodzaju decyzji. Zgodnie z art. 83a ust. 2 u.s.u.s. decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zakresie Zakład prowadzi postępowanie z urzędu i tylko w przypadku, gdy uprzednio nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu powszechnego. Zaznaczyć dodatkowo należy, iż w uchwale z dnia 11 czerwca 2013 r., I OPS 1/13 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że od decyzji ostatecznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w przedmiocie nieważności decyzji, w tym odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ ta sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, lecz do właściwości sądu powszechnego (sądu ubezpieczeń społecznych) i zaskarżona decyzja była już kontrolowana przez ten sąd.

Mając na uwadze powyższe, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a.