Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 839/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24d
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 190 ust. 1 pkt 2a
journal: Dz.U. 2010 nr 176 poz 1190
law: Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw -tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie WSA Ewa Ibrom,, WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skarg J. Ł. i G. J. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], Wojewoda L. stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w J. J. Ł.

W uzasadnieniu Wojewoda powołała się na ustalenia, z których wynika, że radny J. Ł. w okresie kadencji zawarł z Gminą J., w imieniu której działał Burmistrz Miasta J., dwie umowy na odśnieżanie dróg gminnych i wewnętrznych w sezonie zimowym 2012/2013, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej - Przedsiębiorstwo [...] L. L. i J. Ł. z siedzibą w D. K. Umowy zostały zawarte w następstwie wygrania przetargów nieograniczonych. Podpisano je w dniach 10 kwietnia 2012 r. i 10 grudnia 2012 r.

W ocenie organu nadzoru oznacza to naruszenie art. 24d ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, ze zm.; dalej: u.s.g.), zgodnie z którym wójt nie może powierzyć radnemu gminy, w której radny uzyskał mandat, wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Zakaz wyrażony w przytoczonym przepisie dotyczy każdej umowy cywilnoprawnej, której przedmiotem miałaby być jakakolwiek praca wykonywana przez radnego na rzecz gminy. Orzecznictwo wskazuje na konieczność odwołania się do potocznego, słownikowego rozumienia tego pojęcia, jako działalności człowieka zmierzającej do wytworzenia określonych dóbr materialnych lub kulturalnych, wykonywanego zawodu, zajęcia, zatrudnienia. Chodzi tu także o tzw. zatrudnienie niezależne, tj. wykonywane na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub świadczenia cywilnoprawnego opartego na umowie nienazwanej.

Zakaz ten ma przeciwdziałać tworzeniu stanów faktycznych stwarzających potencjalną możliwość nadużywania zajmowanego stanowiska publicznego, stanowi zatem swoistą gwarancję antykorupcyjną, która obejmuje wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, do której to pracy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy. Innymi słowy, zakaz ustanowiony w art. 24d u.s.g. ma za cel eliminację sytuacji stawiających pod znakiem zapytania osobistą bezstronność i uczciwość osób publicznych; ma przeciwdziałać sytuacjom podważającym autorytet organów państwa i zabezpieczyć ich prawidłowe funkcjonowanie.

Pomiędzy interesem gminy jako wspólnoty, reprezentowanej przez wójta (burmistrza) i radę gminy jako organy gminy, a przedsiębiorcą zawierającym z wójtem umowę o wykonywanie określonej działalności dotyczącej mienia gminy, występuje zazwyczaj oczywista sprzeczność i podejrzenie wykorzystania mandatu dla własnych korzyści. Zawsze bowiem istnieć będzie konflikt interesów między radnym (członkiem rady ustalającym kierunki rozwoju, w tym inwestycje gminy) a tym samym radnym (przedsiębiorcą) zabiegającym o jak największą liczbę zamówień w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Skoro w myśl art. 25a u.s.g. radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie, ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego, to późniejsze korzystanie przez radnego jako przedsiębiorcy z uchwalonych programów gospodarczych lub inwestycji przez ich realizowanie w ramach działalności gospodarczej wywoływać może podejrzenie o wykorzystywanie mandatu .

Dla oceny niniejszej sprawy nie ma wpływu fakt, iż J. Ł. nie podpisał osobiście - w ramach reprezentacji spółki - umowy z Gminą J. Skoro umowy takie zostały zawarte ze spółką Przedsiębiorstwo [...] L. L. i J. Ł., której radny jest wspólnikiem, to skutki prawne tej czynności rozciągają się na wszystkich wspólników spółki w takim samym zakresie.

Sankcją za naruszenie zakazu wyrażonego w art. 24d u.s.g. jest wygaśnięcie mandatu radnego na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r . - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r., Nr 176, poz.1190 ze zm.).

Rada Gminy K. nie wypełniła obowiązku podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu, pomimo wezwania organu nadzoru. W tej sytuacji, po bezskutecznym upływie terminu 30-dniowego do podjęcia uchwały, organ nadzoru wydał zarządzenie zastępcze.

Skargi do sądu administracyjnego na powyższe zarządzenie zastępcze wnieśli J. Ł. oraz Gmina J. (w sprawie o sygnaturze III SA/Lu 840/13, połączonej z niniejszą sprawą postanowieniem sądu z dnia 13 lutego 2014 r.).

J. Ł. zarzucił naruszenie art. 24d u.s.g. oraz art. 190 ust. 1 pkt 2a samorządowej Ordynacji wyborczej poprzez wadliwe uznanie, że doszło do naruszenia zakazu powierzania przez wójta radnemu gminy wykonywania prac na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zarzucił również brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ nadzoru nie dokonał właściwej analizy umów, które były podstawą wydania zaskarżonego zarządzenia. Stroną tych umów nie był radny, lecz firma, której jej współwłaścicielem, reprezentowana przez drugiego wspólnika – L. L. Zakaz wyrażony w art. 24d u.s.g. dotyczy wyłącznie osobistego świadczenia pracy przez radnego, nie odnosi się zatem do usług świadczonych przez przedsiębiorstwo i wspólnika radnego. Wojewoda powinien uwzględnić fakt, że usługi nie były świadczone przez radnego osobiście, lecz przez pracownika zatrudnionego w przedsiębiorstwie.

Wojewoda nie uwzględnił stanowiska Rady Miejskiej, która odrzucając projekt uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu uznała, że brak jest prawnych podstaw do podjęcia takiej uchwały. Ponadto Rada uwzględniła fakt, że odrzucenie oferty firmy radnego byłoby sprzeczne z ustawą – Prawo zamówień publicznych i narażałoby gminę na niegospodarność poprzez wybór kolejnego oferenta, proponującego znacznie wyższą cenę.

Skarżący powołał się również na wyrażane w literaturze, części orzecznictwa i w rozstrzygnięciach innych organów nadzoru poglądy, w myśl których art. 24d u.s.g. nie zakazuje jakichkolwiek kontraktów między radnym a gminą, w której uzyskał mandat, lecz jedynie umów zobowiązujących radnego do wykonywania pracy w znaczeniu ścisłym.

Ponadto zakaz wyrażony w art. 24d u.s.g. jest adresowany do wójta (lub osób działających w jego imieniu), a nie do radnego. W konsekwencji powierzenie radnemu przez wójta pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej wbrew treści art. 24d u.s.g. nie skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego, lecz nieważnością samej umowy.

Gmina J. podniosła w swej skardze argumenty analogiczne do tych, jakie zostały zawarte w skardze J. Ł.

W odpowiedziach na skargi Wojewoda L. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym.

Na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. akt III SA/Lu 839/13 (skarga J. Ł.) i III SA/Lu 840/13 (skarga Gminy J.) w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Wojewoda prawidłowo zastosował przepisy intertemporalne i wydał rozstrzygnięcie nadzorcze w oparciu o przepisy samorządowej Ordynacji wyborczej, nie zaś Kodeksu wyborczego. W myśl art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113, ze zm.) do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 [Kodeks wyborczy] weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Meritum sporu sprowadza się do kwestii podstaw zastosowania w stosunku do skarżącego J. Ł., radnego Rady Miejskiej w J. art. 24d u.s.g., w myśl którego wójt nie może powierzyć radnemu gminy, w której radny uzyskał mandat, wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej.

W ocenie Wojewody doszło do naruszenia przytoczonego przepisu przez to, że J. Ł., w trakcie kadencji Rady, zawarł z Gminą J., w imieniu której działał Burmistrz Miasta J., dwie umowy na odśnieżanie dróg gminnych i wewnętrznych w sezonie zimowym 2012/2013, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej - Przedsiębiorstwo [...] L. L. i J. Ł. z siedzibą w D. K. Konsekwencją powyższego naruszenia musi być stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego w oparciu o art. 190 ust. 2a samorządowej Ordynacji wyborczej, w myśl którego wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.

Zarzuty skarżących J. Ł. i Gminy J. opierają się na trzech argumentach. Po pierwsze, że zakaz wyrażony w art. 24d u.s.g. dotyczy wyłącznie osobistego świadczenia pracy przez radnego, nie ma zatem zastosowania w przypadku, gdy usługi nie są świadczone przez radnego osobiście, lecz przez pracownika zatrudnionego w przedsiębiorstwie. Po drugie, art. 24d u.s.g. musi być interpretowany w sposób ścisły, jako zakazujący radnemu zawierania z gminą umów zobowiązujących do wykonywania pracy w znaczeniu ścisłym, a nie w sposób rozszerzający, zakazujący jakichkolwiek kontraktów między radnym a gminą, w której uzyskał mandat. Po trzecie, adresatem zakazu wyrażonego w art. 24d u.s.g. jest wójt, a nie radny. W konsekwencji powierzenie radnemu przez wójta pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej wbrew treści art. 24d u.s.g. nie skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego, lecz nieważnością samej umowy.

Odnosząc się do przedstawionych argumentów należy wskazać, co następuje:

Wbrew twierdzeniom stron skarżących interpretacja art. 24d u.s.g. nie może ograniczać się do wykładni językowej tego przepisu, ale musi uwzględnić jego ratio legis. Przepis ten jest elementem regulacji antykorupcyjnych zawartych we wszystkich trzech ustawach samorządowych. Funkcja radnego nie ma charakteru zawodowego, radny musi mieć zatem możliwość wykonywania pracy zawodowej lub prowadzenia działalności gospodarczej, która będzie stanowić dla niego źródło utrzymania. Uczestnictwo radnego prowadzącego działalność gospodarczą w obrocie gospodarczym w obszarze lokalnym może wiązać się z występowaniem relacji prawno-gospodarczych z gminą, w której radny pełni swe funkcje. Dochodzi w tej sytuacji do zderzenia dwóch pól aktywności radnego: jego własnej działalności gospodarczej, z istoty nastawionej na zysk oraz jego funkcji jako radnego, w której ma obowiązek kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy (art. 23 ust. 1 u.s.g.). Nieunikniony w tej sytuacji jest konflikt interesów – radny, dążący do uzyskania jak najkorzystniejszych warunków prowadzenia aktywności ekonomicznej ma możliwość wpływu na decyzje gospodarcze gminy, w której pełni swe funkcje. Stwarza to niebezpieczeństwo powstawiania sytuacji stawiających pod znakiem zapytania osobistą bezstronność i uczciwość osób publicznych, co podważa autorytet organów gminy i wpływa na negatywną ocenę ich funkcjonowania przez społeczność lokalną.

Jak trafnie wskazał WSA w Opolu z wyroku z 23 listopada 2010 r. (II SA/Op 429/10), "Jeżeli radni tworzący radę gminy podejmą uchwały m.innymi w sprawach uchwalenia budżetu, uchwalenia programów gospodarczych, zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów (por. art. 18 ust. 2 pkt 2, pkt 4, pkt 9 litera e ustawy), to zawsze istnieć będzie konflikt interesów między radnym (członkiem rady ustalającym kierunki rozwoju w tym inwestycje gminy) a tym samym radnym (przedsiębiorcą budowlanym) zabiegającym o jak największą liczbę zamówień na roboty budowlane. Skoro w myśl art. 25 a ustawy samorządowej radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie, ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego, to późniejsze korzystanie przez radnego jako przedsiębiorcy z uchwalonych programów gospodarczych lub inwestycji przez ich realizowanie w ramach działalności gospodarczej oczywiście wywoływać może podejrzenie o wykorzystywanie mandatu. Tego rodzaju konfliktowe stany faktyczne eliminują przynajmniej w założeniu uregulowania art. 24 a–f, w tym art. 24 d ustawy samorządowej. Niczego przy tym nie zmieniają w tej ocenie zapisy ustawy Prawo zamówień publicznych, i brak możliwości odrzucenia oferty radnego – przedsiębiorcy (art. 89 ust. 1 ustawy), albo unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia (art. 93 ust. 1 ustawy). Przedsiębiorca wygrywający przetarg na roboty wykonywane na rzecz gminy lub z wykorzystaniem mienia gminy ma do wyboru złożenie mandatu albo rezygnację z prowadzonej działalności".

Taki kontekst i ratio legis przepisów antykorupcyjnych zawartych w ustawach samorządowych tłumaczy restrykcyjność zakazów z nich wynikających. Mają być one gwarancją uczciwości w sprawowaniu mandatu radnego, kierowaniem się nie interesem osobistym, lecz dobrem wspólnoty samorządowej i służyć przeciwdziałaniu wykorzystania mandatu radnego dla własnych celów i korzyści.

Ubieganie się o mandat radnego jest wyrazem swobodnej woli każdego obywatela. Podejmując decyzję o uczestnictwie w życiu publicznym obywatel taki musi mieć świadomość wiążących się z tym ograniczeń i mieć na uwadze, że pełnienie funkcji publicznej (radnego) to nie tylko pewne uprawnienia w postaci bezpośredniego wpływu na kluczowe decyzje gminy, ale i zobowiązania. Wolność działalności gospodarczej radnego musi zatem podlegać pewnym ograniczeniom, koniecznym ze względu na ochronę interesów wspólnoty samorządowej, której dobrem ma się kierować. Takie ograniczenie nie może być uznane za niezgodne z Konstytucją, skoro dopuszcza ona ustawowe ograniczenie tej wolności ze względu na ważny interes publiczny (art. 22).

Konkludując: jeśli obywatel prowadzący działalność gospodarczą lub inną formę aktywności zawodowej decyduje się na pełnienie funkcji radnego, musi zaakceptować surowość reguł ograniczających jego wolność w tych sferach, podyktowanych koniecznością ochrony dobra wspólnotowy samorządowej, przed nadużywaniem funkcji publicznych.

W orzecznictwie i literaturze wskazuje się na ścisłe związki pomiędzy regulacjami zawartymi w art. 24a u.s.g. (zakaz nawiązywania z radnym stosunku pracy w urzędzie gminy, w której radny uzyskał mandat), art. 24b (zakaz wykonywania przez radnego pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskał mandat, oraz wykonywania funkcji kierownika lub jego zastępcy w jednostce organizacyjnej tej gminy) oraz spornym art. 24d. Celem tego przepisu jest uniemożliwienie obejścia zakazów ustanowionych w art. 24a i 24b u.s.g.

Wskazane wyżej argumenty uzasadniające restrykcyjność regulacji antykorupcyjnych oraz relacje między przytoczonymi przepisami mają kluczowe znaczenie dla wykładni użytego w art. 24d u.s.g. pojęcia "powierzenia radnemu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej". Powierzenie pracy w rozumieniu tego przepisu obejmuje inne sytuacje niż nawiązanie z radnym stosunku pracy. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z 22 stycznia 2010 r., II OSK 1834/09, praca świadczona na podstawie umowy cywilnoprawnej, o której stanowi art. 24d u.s.g. nie daje podstawy do nawiązania stosunku pracy ani w ujęciu Kodeksu pracy ani też ustawy o pracownikach samorządowych. Wykonywanie pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej nie daje wójtowi, prezydentowi, burmistrzowi statusu pracodawcy, który to status ma wobec pracowników samorządowych w zakresie wyznaczonym w powołanej ustawie o pracownikach samorządowych. W konkluzji: wprowadzony w art. 24d u.s.g. zakaz jest obok zakazu nawiązywania stosunku pracy (art. 24a ust. 1, art. 24b ust. 1) gwarancją antykorupcyjną, która obejmuje wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, do której to pracy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy.

Nietrafny jest argument podnoszony przez strony skarżące, że art. 24d u.s.g. odnosi się tylko do sytuacji osobistego świadczenia pracy przez radnego. Przeciwko takiemu twierdzeniu można podnieść dwa argumenty. Po pierwsze do istoty stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego wykonywane są prace czy usługi na rzecz zamawiającego nie należy wcale osobisty charakter tych świadczeń. Jak wynika z art. 356 § 1 Kodeksu cywilnego, wierzyciel może żądać osobistego świadczenia dłużnika tylko wtedy, gdy to wynika z treści czynności prawnej, z ustawy albo z właściwości świadczenia. Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w przypadku spornych umów na odśnieżanie.

Po drugie, interpretacja przyjęta przez strony skarżące łatwo prowadziłaby do nadużyć i omijania regulacji antykorupcyjnych. Wystarczyłoby, żeby radny powierzył wykonanie zawartej z gminą umowy innej osobie, aby uniknąć zastosowania zakazu z art. 24d. Taka interpretacja wypacza i osłabia ochronny sens tego przepisu.

Bez znaczenia w sprawie pozostaje również kwestia tego, że umowy z gminą podpisywał nie skarżący radny, ale jego wspólnik w spółce cywilnej. Należy przypomnieć, że istotą spółki cywilnej jest zobowiązanie wspólników do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego w sposób oznaczony (art. 860 § 1 k.c.), a każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki (art. 865 § 1 k.c.). Podobnie jak przy wyżej podniesionym argumencie osobistego charakteru pracy, tak i w tym przypadku, sposób argumentacji stron skarżących łatwo prowadziłby do omijania ustawowego zakazu antykorupcyjnego.

Niezasadne są również argumenty odnoszące się do kwestii wyboru oferty spółki radnego w przetargu nieograniczonym. Przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych dotyczące przetargu nieograniczonego nie stwarzają wystarczających gwarancji przeciwdziałania potencjalnym zjawiskom korupcyjnym, do jakich może dochodzić przy udzielaniu zamówień radnym.

W konkluzji tych rozważań należy zgodzić się ze stanowiskiem organu nadzoru, że zawarcie pomiędzy gminą a spółką cywilną, w której wspólnikiem jest radny umowy na wykonywanie usług na rzecz gminy, stanowi naruszenie art. 24d u.s.g.

W dalszej kolejności konieczne jest ustalenie konsekwencji naruszenia tego zakazu. Strony skarżące argumentują, że adresatem zakazu wyrażonego w art. 24d u.s.g. jest wójt, a nie radny, a zatem jego naruszenie może mieć skutki wyłącznie dla zawartej umowy, nie stanowi natomiast podstawy do wygaśnięcia mandatu radnego.

Argumenty te znajdują oparcie w poglądach wyrażanych przez część orzecznictwa (por. wyrok WSA w Olsztynie z 15 stycznia 2008 r., II SA/Ol 1027/07 oraz wyrok WSA w Białymstoku z 10 lipca 2008 r., II SA/Bk 405/08) oraz część doktryny (P. Sitniewski, Wygaśnięcie mandatu radnego, Warszawa 2007, s. 168-169; J. Pitera, Ustawowe przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego, Samorząd Terytorialny, nr 11/200, s. 54).

Poglądy te należy uznać za chybione, co potwierdza ich krytyka w piśmiennictwie (por. K. Jaroszyński, w: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz z odniesieniami do ustaw o samorządzie powiatowym i samorządzie województwa, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, Warszawa 2011, s. 269; A. Wierzbica, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, red. B. Dolnicki, Warszawa 2010, s. 360-361) oraz w orzecznictwie (przytaczany wyżej wyrok WSA w Opolu z 23 listopada 2010 r.). Nie znajdują one żadnego oparcia ustawowego, są sprzeczne z ratio legis ograniczeń antykorupcyjnych i znacząco osłabiają ich funkcję ochrony interesu współnoty samorządowej przed nadużywaniem uprawnień przez radnych.

Art. 190 ust. 2a samorządowej Ordynacji wyborcze wprowadza sankcję w postaci wygaśnięcia mandatu radnego, wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Pojęcie ustawowego zakazu użyte w tym przepisie obejmuje wszystkie przypadki określone w art. 24a-24f, a kwestia redakcji tych zakazów ma drugorzędne znaczenie (por. A. Kisielewicz, w: K. Czaplicki, B. Dauter, A. Kisielewicz, F. Rymarz, Samorządowe prawo wyborcze. Komentarz, Warszawa 2006, s. 404).

W konsekwencji należy stwierdzić, że naruszenie zakazu wyrażonego w art. 24d u.s.g. skutkuje sankcją w postaci wygaśnięcia mandatu radnego w oparciu o art. 190 ust. 2a samorządowej Ordynacji wyborczej (tak też: S. Jaroszyński, op. cit., s. 268; S. Płażek, w: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2010, s. 330; A. Wierzbica, op. cit., s. 361). Analogiczne skutki sytuacja ta wywołuje na gruncie art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego.

Konkludując powyższe rozważania sąd stwierdza, że Wojewoda prawidłowo dopatrzył się w przypadku skarżącego J. Ł. naruszenia zakazu wyrażonego w art. 24d u.s.g. i prawidłowo zastosował sankcję w postaci stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, wobec odmowy podjęcia przez Radę Miasta stosownej uchwały w tym względzie (art. 98a u.s.g.).

Wobec powyższego, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze było zgodne z prawem, połączone skargi podlegały oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).