Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1035/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Teresa Randak, Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant starszy referent Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO lub Kolegium), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (obecnie t.j. Dz. U. 2017. 201 dalej O.p.), decyzją z dnia

[...] Nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...], Nr [...] w sprawie ustalenia pani J. J. obecnie J. (dalej jako strona, podatnik) podatku od nieruchomości na 2012 rok.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że organ I instancji decyzją z dnia [...] ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 w wysokości [...]zł. Opodatkowaniem organ objął nieruchomość zabudowaną położoną w C. przy ul. [...]. Do podstawy opodatkowania organ przyjął: 2503,20 m2 powierzchni budynków pozostałych, dla której zastosował stawkę podatkową 7,36 zł za 1 m2 i 3535 m2 powierzchni gruntów pozostałych opodatkowanych stawką 0,43 zł za 1m2 powierzchni. Podatek ten dotyczył 8 miesięcy uwzględniając zbycie nieruchomości w sierpniu 2012 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony, wskazując na błąd w ustaleniach stanu faktycznego przez przyjęcie, że stanowiąca przedmiot opodatkowania nieruchomość jest niewłaściwie utrzymana, zarzucał naruszenie: przepisów prawa materialnego art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z uwagi na jego niezastosowanie i art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, 121 § 1, 123 § 1, 187 § 1 i 3, art. 210 § 1 pkt 6 i art. 233 § 2 O.p., albowiem postępowanie organu podatkowego dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Strona podniosła, że organ nie zastosował się do wytycznych Kolegium zawartych w decyzji kasatoryjnej. W szczególności nie poczynił ustaleń co do rozbieżności w opiniach Miejskiego Konserwatora Zabytków (MKZ).

Kolegium podniosło, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości w rozpatrywanej sprawie stanowią przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. 2016.716 ze zm. dalej u.p.o.l., lub ustawa podatkowa) oraz przepisy uchwały Nr XIII/198/11 Rady Miasta Chorzów z dnia 27 października 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie miasta Chorzów oraz zwolnień podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2011r., Nr 272, poz. 4525).

Następnie Kolegium przywołało postanowienia art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. oraz art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. 2014.1446 ze zm. dalej ustawa lub ustawa zabytkowa), których wykładni Kolegium dokonało w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lipca 2010r., sygn. akt IIISA/Po 302/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1287/16 oraz z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 152/08 i WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 1034/16).

W dalszej kolejności Kolegium, odwołując się do akt, wskazało, że ustaliło, iż aktem notarialnym z dnia 14 września 2004r. strona na podstawie umowy zamiany nabyła własność zabudowanej nieruchomości położonej w C., na którą składa się budynek A, budynek warsztatu i kotłowni, budynek garażowy i nie działająca stacja paliw, które wymagają przeprowadzenia generalnego remontu. Budynek A wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] w znacznej części jest zniszczony i pozostaje nie używany od 1999 roku. Kolegium odwołało się również do operatu szacunkowego powyższej nieruchomości sporządzonego na zlecenie Miasta C. w październiku 2000 r. oraz opisu wizji lokalnej w dniu 13 października 2000 r. Zgodnie z opisem technicznym budynku administracyjnego (A) ściany budynku częściowo pozostawały zawilgocone, zachodzi konieczność wymiany pokrycia dachowego, stolarki (stwierdzono, że stolarka jest nieszczelna, drzwi pozostają bez zamków, dużo okien jest niezamkniętych lub z wybitymi szybami). Wskazano na konieczność remontu przeciekających, zalewających wnętrza balkonów, wymiany podłóg, sanitariatów. Kolegium odnotowało również, iż zły stan techniczny obiektu w momencie nabycia jego własności przez stronę potwierdza także protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 22 października 2003 r. oraz odwołało się do danych z rejestru gruntów i budynków. Stwierdziło, że w dniu 8 sierpnia 2012 r. strona zbyła przedmiotową nieruchomość.

Następnie SKO wskazało, że prawomocnymi wyrokami z dnia 13 lutego 2013r., sygn. akt I SA/Gl 1452/13 -1455/13 WSA w Gliwicach oddalił skargi strony na decyzje podatkowe, którymi ustalono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od przedmiotowej nieruchomości za lata 2007-2010, bez zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Kolegium przypomniało, że organy podatkowe I i II instancji ustaliły, iż w latach podatkowych 2007-2010 podatnik nie spełniał warunku utrzymania i konserwacji zabytku, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Podobnie wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. WSA w Gliwicach oddalił skargę strony w sprawie spornego podatku za 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 1287/16.

W dalszej części prezentowania dotychczasowego przebiegu sprawy Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...], organ podatkowy ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok w kwocie [...]zł. Organ podatkowy, wzorem lat wcześniejszych uznał, że brak jest przesłanek do zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej. SKO decyzją z dnia [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, że do sprawy podatku od nieruchomości za 2012 r. nie sposób odnieść oceny wywiązywania się przez stronę z obowiązków nałożonych przepisami ustawy zabytkowej, stanu budynku w latach 2007-2010 wskazał na konieczność ustalenia zaleceń konserwatorskich i ich wykonania we właściwym czasie przez podatnika.

W dalszej części swojego wywodu Kolegium odnotowało, że organ podatkowy ponownie rozpoznając sprawę w decyzji z dnia [...] podtrzymał swoje stanowisko co do niedopuszczalności zastosowania przedmiotowego zwolnienia, zaś decyzją z dnia [...] SKO ponownie uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną wskazując, że w dniu 26 maja 2010 r. wydane zostało zalecenie Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (ŚWKZ) zobowiązujące stronę do wykonania kompletnego remontu dachu do dnia 30 listopada 2010 r. Dodało, że w piśmie z dnia 19 listopada 2014 r. ŚWKZ poinformował organ podatkowy, że na dzień 31 grudnia 2011 r. w przedmiotowym budynku wykonano remont fragmentu dachu, zaś w piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r. Miejski Konserwator Zabytków w C. (MKZ) poinformował, że do chwili obecnej zaawansowanie prac dotyczących remontu dachu szacuje na ok 50%. Kolegium wskazało również na pisma MKZ z dnia 23 października 2015 r. i wcześniejsze z dnia 5 lutego 2014 r. oraz pismo ŚWKZ z dnia 24 września 2013 r. Uchylając decyzję organu podatkowego SKO wskazało na wątpliwości co do poczynionych ustaleń w zakresie remontu dachu oraz brak ustaleń co do tego z jakich działań zaplanowanych na 2012 r. strona się nie wywiązała.

Rozpoznając sprawę ponownie organ podatkowy w piśmie z dnia 26 września 2016 r. uzyskał informację z MKZ, iż w dniu 2 maja 2012 r. strona uzyskała pozwolenie na przeprowadzenie prac remontowych dawnego A przeniesione na nowego inwestora w dniu 18 października 2012 r. Organ podatkowy ustalił, że w dacie 10-12.2012 r. przeprowadzono remont konserwatorski dachu wraz z montażem gzymsu wieńczącego, decyzją z dnia [...] zatwierdzony został projekt budowlany dotyczący remontu dachu i wykonania izolacji budynku, w dniu 2 maja 2012 r. wydano pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, pierwszy etap remontu miał miejsce w 2011 r., zgodnie z harmonogramem prac konserwatorskich przy budynku A wykonanie remontu dachu zaplanowano na 2011 r., w ramach etapu I, harmonogram nie przewidywał wykonania remontu dachu etapami w kolejnych latach.

Kolegium stwierdziło, że budynek A w 2012 r. nie był konserwowany i utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, gdyż strona nie wykonała w wyznaczonym terminie (do dnia 30 listopada 2010 r.) kompleksowego remontu dachu. Podjęła szereg działań o charakterze prawnym i faktycznym zmierzającym do jej wykonania, ale działania te nie doprowadziły do uzyskania takiego stanu budynku, który w 2012 r. mógłby być oceniony jako jego konserwowanie i utrzymanie zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Remont dachu kontynuowano jeszcze do grudnia 2012 r., przy czym stan z 20 września 2013 r. wymagał remontu dalszej części pokrycia dachowego. Organ konserwatorski (MKZ) nie wydał nowych zaleceń, nie zmienił terminów i zakresu prac wynikających z zaleceń z dnia 15 lipca 2010 r. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r. wskazał, że zalecenia dotyczące remontu dachu nie zostały wykonane. W tej sytuacji, zdaniem SKO, nie można przyjąć, że w 2012 r. budynek był konserwowany i utrzymywany zgodnie z przepisami ustawy. Pozytywna opinia MKZ zawarta w piśmie z dnia 23 października 2015 r. powinna zatem być odniesiona do podjętych prac remontowo-konserwatorskich, nie przesądza jeszcze o uzyskaniu pożądanego stanu budynku, zwłaszcza w świetle zaleceń z 2010 r. Z pisma tego nie wynika, by strona utrzymywała i konserwowała budynek, zaś późniejsze działania strony nie oznaczają, że zalecenia konserwatorskie z lipca 2010 r. przestały obowiązywać. Tempo prac nie pozwoliło na wykonanie harmonogramu przedstawionego przez stronę (wykonanie remontu w 2011 r.). Kolegium zauważyło, że II etap remontu dachu, zakończył się dopiero w grudnia 2012 r. Dlatego też uznało, że podatniczka pomimo częściowo wykonanego remontu dachu nie spełniła warunku przedmiotowego zwolnienia. Jej działania nie doprowadziły do całkowitego zabezpieczenia budynku, a ponadto były to działania opóźnione względem terminu wyznaczonego przez organ nadzoru konserwatorskiego. Strona nie wywiązała się także w 2012 r. z nałożonego na nią obowiązku wykonania kompleksowego remontu dachu. Ponadto nie podjęła żadnych innych prac mających na celu zabezpieczenie budynku, bez zmian pozostał stan wnętrza i elewacji budynku. Zdaniem Kolegium uprawnione jest przyjęcie, że stan budynku stwierdzony w protokole z dnia 20 września 2013 r. stanowił kontynuację stanu, w jakim nabyty został przez inny podmiot w sierpniu 2012 r.

Kolegium końcowo zauważyło, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji było dopuszczalne w świetle art. 68 O.p. Mając na uwadze, że w związku z nabyciem przedmiotowej nieruchomości strona nie złożyła informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, przyjęto, że decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 rok mogła być doręczona do końca 2017 roku.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony (dalej jako skarżąca) zarzucał naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego: art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej z uwagi na jego niezastosowanie, poprzez wydanie decyzji o wysokości podatku od nieruchomości w odniesieniu do nieruchomości objętej zwolnieniem od tego podatku, poprzez uznanie, iż nie zaistniała przesłanka konserwacji i utrzymywania nieruchomości należącej do skarżącej oraz art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że gruntowne prace remontowe przeprowadzone przez skarżącą w 2012 r. nie stanowią konserwacji i utrzymywania zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

2) przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 122, art. 187 § 1 i 3, art. 191 oraz 194 § 1 ustawy O.p. albowiem postępowanie organu podatkowego dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego tj. z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów w tym w szczególności dowolną oceną pisemnych opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia 23 października 2015 r. oraz dowodów z dokumentów przedstawionych przez skarżącą na okoliczność zakresu przeprowadzonych w 2012 r. przez skarżącą prac w zakresie remontu dachu zabytku poprzez przyjęcie, że stanowiąca przedmiot opodatkowania nieruchomość jest niewłaściwie utrzymywana i konserwowana.

Pełnomocnik wskazując na powyższe zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślał, że nie można się zgodzić z zaskarżoną decyzją, albowiem organ nie zastosował w sprawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej, który w sprawie miał zastosowanie. Autor skargi podkreślał, że w sprawie bezsporna jest okoliczność, iż nieruchomość wpisana jest do rejestru zabytków, natomiast po odwołaniu się do art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami akcentował, że za spełnienie przesłanki w postaci utrzymania i konserwacji zabytku należy uznać prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie.

Pełnomocnik wskazywał, że skarżąca nabyła obiekt zabytkowy w katastrofalnym stanie technicznym. Wobec zaniedbań poprzednich właścicieli, zabytek został doprowadzony do ruiny. Stan budynku w chwili jego objęcia we władanie przez podatnika był tak katastrofalny, że każde działania w tym przede wszystkim, te które podejmowała strona skarżąca zmierzały do zachowania stanu zabytku i utrzymywania go zgodnie z przepisami o ochronie zabytków wydatkując środki którymi dysponował. Skarżąca, aby przeprowadzić gruntowny remont dachu musiała w pierwszej kolejności zgromadzić środki finansowe i dopiero po ich uzyskaniu przystąpiła do prac o zwiększonym zakresie. Mimo tak złego stanu nieruchomości skarżąca przeprowadziła, poczynając od 2011 r., szereg prac remontowych i konserwatorskich. Prace te obejmowały: zdemontowanie istniejącej dachówki, blachy, papy oraz oblachowania; zdemontowanie, oblachowanie gzymsów i pozostałych elementów dekoracyjnych; wymianę częściowo krokwi, słupów, murłat; poddanie naprawie elementów więźby; oczyszczenie i zaimpregnowanie środkiem [...] wszystkich elementów drewnianych, wymianę wszystkich łat, założenie nowej dachówki ceramicznej, karpiówki, zainstalowano folie budowlaną paro przepuszczalną; przemurowanie muru kolankowego w wymaganym zakresie; wykonanie koszów, zlewni i innych obróbek; założenie na gzymsach obróbki z blachy cynkowo – tytanowej; przemurowanie gzymsu okapowego w technologii sztukatorskiej. Finalnie doprowadziło to do osiągnięcia w roku 2012 zadowalającego postępu wykonania prac, mających na celu zachowanie stanu zabytku i utrzymania go zgodnie z przepisami ustawy zabytkowej.

Skarżąca zauważyła, że wystąpiła o stosowne pozwolenia i dotacje do organów administracji publicznej, bez wydania których nie mogłaby podjąć żadnych prac remontowych budynku. Przyznane środki pozwoliły kolejnemu właścicielowi nieruchomości jeszcze w 2012 r. na przeprowadzenie szeregu dalszych prac remontowych. Czynności podejmowane przez skarżącą także składają się na prowadzenie prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytku, albowiem bez tych etapów formalnych nie byłoby możliwe prowadzenie fizycznie tych prac. Wskazała, że o ile w latach poprzednich jej działania można było uznać za działania niewystarczające, to o tyle w roku 2012 nastąpiło znaczne ich nasilenie i nie sposób uznać je za niewystarczające. W związku z poczynionymi w roku 2012 pracami, które to prace rozpoczęto w 2011 r. oraz wobec osiągnięcia zadowalającego ich postępu w 2012 r., jako podatnik ma prawo skorzystania z przysługującego jej uprawnienia do zwolnienia od podatku.

Skarżąca podniosła, że organem administracyjnym wykonującym zadania z zakresu ochrony zabytków, w przedmiotowej sprawie, jest MKZ, który w piśmie z dnia 23 października 2015 r. jako podmiot posiadający specyficzną i fachową wiedzę wskazał, iż w 2012 r. przeprowadziła prace remontowo-konserwatorskie w obrębie dachu (II etap prac). Prace realizują założenia projektu oraz w sposób istotny zabezpieczają nieruchomość przed szkodliwym działaniem opadów atmosferycznych. Prace te należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami. Koszt robót wyniósł [...] zł, w tym [...] zł z dotacji celowej z budżetu miasta C. oraz [...] zł z dotacji celowej z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego. Mając na względzie opinię MKZ stanowisko SKO o nieutrzymywaniu i niekonserwowaniu nieruchomości, zdaniem skarżącej, jest całkowicie arbitralne i nieuzasadnione.

Skoro skarżąca w 2012 r. utrzymywała zabytek zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków, a tym samym wobec spełnienia tego warunku przedmiotowa nieruchomość powinna być zwolniona z podatku od nieruchomości. Ponadto dokonana przez organ podatkowy interpretacja art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej pomija jego wykładnię literalną i celowościową.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna. Sąd badając zaskarżona decyzję pod kątem jej legalności nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które winny były skutkować jej uchyleniem. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu odwoławczego.

Stan faktyczny sprawy jest tylko po części sporny. W ocenie Sądu, z uwagi na jego zaprezentowanie przy okazji opisywania stanowisk strony i organów podatkowych, brak jest konieczności jego ponownego przedstawiania. Sąd za prawidłowe uznaje ustalenia jakie w przedmiocie stanu faktycznego poczyniły organy podatkowe w odniesieniu do spornego roku podatkowego i uznaje je jako własne. Faktem przy tym jest, że strona nabyła nieruchomość w 2004 roku oraz, że toczyły się postępowania podatkowe dotyczące lat 2007-2011, przy czym tutejszy Sąd wyrokami z dnia 13 lutego 2014 r. (sygn. akt I SA/Gl 1452-1455/13) oddalił skargi podatniczki na decyzje ustalające podatek od nieruchomości. Sąd stwierdza, że prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 15 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1287/16 oddalono skargę podatnika dotyczącą opodatkowania za rok 2011 w tożsamych co w niniejszej sprawie okolicznościach. W wyroku tym Sąd stwierdził, że skarżąca nie spełniła warunków, które stanowią istotę przedmiotowego zwolnienia, zaś podjęte przez nią prace w 2011 r. nie świadczyły o utrzymywaniu i konserwacji spornego obiektu zgodnie z przepisami prawa podatkowego i ustawy. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły znaczenie pisma MKZ z dnia 23 października 2015 r. co do charakteru przeprowadzonych przez skarżącą prac. Sąd orzekający akceptuje wyrażone w powołanym wyroku oceny i poglądy prawne dlatego powoła się na nie w dalszej części uzasadnienia.

W przedmiotowej sprawie, dotyczącej roku podatkowego 2012, istota sporu sprowadza się głównie do tego, czy skarżąca z uwagi na podjęcie prac remontowych przy zabytkowym budynku A (rozpoczęte w 2011 r. i kontynuowane w 2012 r.), mogła skorzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej w sprawie doszło do naruszenia tego przepisu z uwagi na uznanie, iż gruntowne prace remontowe przeprowadzone przez skarżącą w 2012 r. nie stanowią konserwacji i utrzymywania zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nadto wskazał, że doszło do przekroczenia swobodnej oceny dowodów przy ocenie pisemnych opinii MKZ z dnia 23 października 2015 r. Natomiast w ocenie organu odwoławczego działania podjęte przez skarżącą w 2012 r. nie doprowadziły do całkowitego zabezpieczenia budynku (nie wykonano w całości zaleconego kompleksowego remontu dachu), a ponadto działania te były opóźnione względem terminu wyznaczonego przez organ nadzoru konserwatorskiego, zaś powołane pismo MKZ nie wpływa na ustalenie spornego zobowiązania (2012 r.), gdyż II etap remontu zakończył się dopiero w grudniu 2012 r., a czynności formalne zmierzające do wykończenia remontu nie mogą być postrzegane jako stan utrzymywania zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Mając na uwadze tak zakreślony przedmiot sporu Sąd wskazuje, że w jego ocenie SKO w odniesieniu do badanego roku podatkowego 2012 prawidłowo zinterpretowało art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej oraz art. 5 ustawy odmawiając skarżącej zastosowania zwolnienia podatkowego. Stosownie do tego pierwszego przepisu, zwolnienie od podatku od nieruchomości obejmuje "grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Uzupełnieniem tej regulacji, przewidzianym expressis verbis, są unormowania ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w szczególności jej art. 5 zgodnie z którym: "Opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków:

1) naukowego badania i dokumentowania zabytku;

2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku;

3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie;

4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości;

5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury.

Istota opieki nad zabytkiem, podobnie jak ochrony zabytków, została określona w sposób otwarty, tzn. przez podanie tylko wybranych, najbardziej charakterystycznych jej aspektów. Rola dysponenta zabytku w tym zakresie sprowadza się do dwojakiego rodzaju aktów staranności: 1) postępowania w stosunku do zabytku w taki sposób, aby został on zachowany w jak najlepszym stanie oraz 2) umożliwienia innym osobom dostępu do danego zabytku, w tym specjalistom przygotowanym do prowadzenia odpowiednich prac przy zabytku, np. naukowych czy konserwatorskich. Innymi słowy, celem opieki nad zabytkiem jest jak najdłuższe utrzymanie go w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogólnego (ze względu na swoje walory, np. historyczne czy naukowe, zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela (posiadacza), którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone; możliwość takiego ustawowego ograniczenia sygnalizuje art. 140 Kodeksu cywilnego, zawierający ogólną definicję prawa własności rzeczy). W tym kontekście, trafnie organy podatkowe przyjęły, że zachowaniu skarżącej nie można przypisać cech, które realizowałyby wskazane kryteria. Oceniając stan zachowania nieruchomości w 2012 roku, organy podatkowe za punkt wyjścia uznały stan budynku w chwili jego nabycia przez skarżącą w 2004 r. Z zebranych dowodów wynikało, że już wcześniej budynek dawnego A nie był należycie utrzymywany. Jednakże, w kolejnych latach, aż do 2010 roku, co bezsporne oraz przez część roku podatkowego 2011, następowała dalsza dewastacja budynku. Ustalono, że w przedmiotowym zabytkowym budynku wykonywano remont dachu, wykonane prace nie były doraźnym zabezpieczeniem lecz miały charakter trwały, przy czym skala tych prac była stosunkowo niewielka w porównaniu do potrzeb. Nadal remontu wymaga pozostała część poszycia dachowego, elewacje, wnętrze. Wskazano, że budynek porastają samosiejki rozsadzające mury, stolarka okienna i drzwiowa jest zdewastowana. W konsekwencji zgromadzone dowody świadczą o tym, że nie może stwierdzić, żeby budynek był utrzymywany zgodnie z obowiązującymi zasadami ochrony zabytków.

Co do stanu budynku przed 2012 rokiem odnotowania wymaga i to, że ŚWKZ przy piśmie z dnia 18 listopada 2010 r. wskazał, że podczas kontroli, która miała miejsce w dniu 26 maja 2010 r. stwierdzono, iż stan dachu pozostaje katastrofalny (zawilgocenie stropów, stojące kałuże). Stan budynku znacznie się pogorszył. W zaleceniach pokontrolnych zobowiązano właściciela do wykonania kompleksowego remontu dachu do 30 listopada 2010 r. Dodano, że budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z obowiązującymi zasadami ochrony zabytków, nie był prawidłowo utrzymywany i konserwowany w latach poprzednich. Z kolei MKZ w piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r. informował organ podatkowy, że zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi właściciel winien wykonać kompleksowy remont dachu, a do chwili obecnej prace wykonano częściowo (zaawansowanie prac oceniono na 50%). MKZ wskazał, że prace przy przedmiotowym obiekcie nie były kontynuowane w 2014 r. W piśmie z dnia 23 października 2015 r. MKZ informował, że koszt prac remontowych budynku A w 2011 roku wyniósł [...]zł, w tym [...]zł pochodziło z dotacji z budżetu Miasta, zaś w 2012 r. koszt tych prac wyniósł [...]zł w tym [...]zł z dotacji z budżetu Miasta oraz [...]zł z dotacji celowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego. MKZ wyjaśniał również, iż w 2011 i 2012 roku przeprowadzono prace remontowo-konserwatorskie w obrębie dachu przedmiotowego budynku A, które realizowały założenia projektu (tzw. pierwszy etap w 2011 r. i tzw. drugi etap w 2012 r.) oraz w sposób istotny zabezpieczały substancję architektoniczną przed szkodliwym oddziaływaniem opadów atmosferycznych. Zdaniem MKZ prace te należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami. Jednakże we wcześniejszym piśmie z dnia 5 lutego 2014 r. MKZ wskazał, że skarżąca nie uzgodniła z MKZ programu prac konserwatorskich w 2012 r., częściowo wywiązała się z zaplanowanych działań na 2012 r. oraz, że MKZ nie wydał w 2012 r. zaleceń konserwatorskich, dlatego nie można uznać, że nieruchomość jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy.

Odnotować należy, że stosownie do twierdzeń strony skarżącej w obrębie zabytkowego budynku zostały przeprowadzone takie prace jak: zdemontowanie istniejącej dachówki, folii, papy oraz oblachowania; zdemontowanie oblachowania gzymsów i pozostałych elementów dekoracyjnych; wymiana części krokwi, słupów, murłat, naprawa i zabezpieczenie tych elementów więźby, których stan na to pozwalał, a które to elementy drewniane oczyszczono i zaimpregnowano; wymieniono wszystkie łaty, założono nową dachówkę, zainstalowano pod nią folię budowlaną; przemurowano mur kolankowy w wymaganym zakresie; kosze, zlewnie i inne obróbki wykonano z blachy cynkowo-tytanowej; na gzymsach założono obróbki z blachy cynkowo–tytanowej; przemurowano gzyms okapowy w technologii sztukatorskiej. Prace te odebrano komisyjnie w dniu 15 grudnia 2011 r. Ponadto ustalono, że skarżąca dnia 2 maja 2012 r. uzyskała pozwolenie na przeprowadzenie prac remontowych spornego budynku, oraz że dnia 18 października 2012 r. pozwolenie to przeniesiono na nowego inwestora (nabywcę budynku), a nadto, iż w okresie od października do grudnia 2012 r. przeprowadzono remont konserwatorski dachu wraz z remontem gzymsu wieńczącego. Pierwszy etap remontu dachu miał miejsce w 2011 r. zgodnie z harmonogramem prac konserwatorskich wykonanie remontu dachu zaplanowano na 2011 r. w ramach etapu I. Harmonogram nie obejmował wykonania remontu dachu etapami w kolejnych latach.

Mając na uwadze powyższe Sąd podziela stanowisko SKO, że przedmiotowy budynek A nie był konserwowany ani utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Podatnik pomimo, że wydano mu w dniu 15 lipca 2010 r. zalecenia konserwatorskie nie wykonał w spornym roku podatkowym kompleksowego remontu dachu, który nawiasem mówiąc miał już wykonać do końca listopada 2010 r. Oceny Sądu, w zakresie sporu o zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej, nie zmienia bezsporny fakt wykonania remontu części dachu, co zostało potwierdzone protokolarnie w dniu 15 grudnia 2011 r. oraz kontynuowanie tych prac w 2012 r. m.in. przez następcę prawnego strony (nabywcę budynku) w okresie październik-grudzień 2012 r. Co prawda skarżąca podjęła szereg działań prawnych i faktycznych zmierzających do wykonania kompletnego remontu dachu (wnioski o dotację czy wnioski o pozwolenie na prace budowlane), ale nie doprowadziło to do uzyskania takiego stanu budynku, który w 2012 r. mógłby być oceniony jako jego konserwowanie i utrzymywanie zgodne z przepisami ustawy. Remont dachu prowadzono jeszcze do grudnia 2012 r. i nie został zakończony, przy czym MKZ nie wydawał nowych zaleceń konserwatorskich ani nie zmienił terminu czy zakresu prac wynikających z zaleceń z 15 lipca 2010 r. Zdaniem Sądu orzekającego zasadnie przy tym Kolegium akcentowało, że właściciel zabytku nie podjął żadnych innych prac mających na celu zabezpieczenie budynku. Poza sporem jest m. in. to, że bez zmian pozostawał opisany wyżej fatalny stan wnętrza i elewacji budynku, który porastały samosiejki rozsadzające mury, a stolarka okienna i drzwiowa była zdewastowana.

W ocenie Sądu, SKO nie naruszyło prawa wywodząc, że podatnik pomimo podjętego remontu dachu nie spełniał warunku zastosowania zwolnienia, o którym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Kolegium wskazało i uzasadniło, że jego oceny co do braku zaistnienia przesłanki konserwacji i utrzymywania budynku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków nie zmienia pozytywna opinia MKZ co do podjętych przez stronę prac remontowych wyrażona w piśmie z dnia 23 października 2015 r., w którym organ podkreślał, że podjęte prace należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami. Skoro prowadzone w 2011 i 2012 r. prace nie doprowadziły do całkowitego zabezpieczenia budynku, przy czym, co bezsporne, nie wykonano nawet remontu całego dachu, który winien był zgodnie z zaleceniami nastąpić w 2010 r., to nie sposób przyjąć zasadności poglądu strony skarżącej, że podjęte w 2011 i kontynuowane w 2012 roku prace uprawniały do zastosowania spornego zwolnienia. Właściciel zabytku, który nie wykonuje w pełni zaleceń organów ochrony zabytków, jak to miało miejsce w odniesieniu do remontu dachu, nie może zdaniem Sądu orzekającego korzystać ze zwolnienia podatkowego.

Takie stanowisko uzasadnia również to, że w przedmiotowej sprawie zabytek w pozostałym zakresie pozostawał w złym tj. opisanym przez ŚWKZ wyżej stanie. Fatalny był stan elewacji oraz wnętrza budynku, czego nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania strona skarżąca. Jeszcze raz zatem podkreślić należy, iż oceny Sądu nie mogły zmienić przywoływane przez stronę skarżącą pisma MKZ, albowiem z nich wynikało zaledwie to, że prace przy zabytku dotyczyły części dachu, co zabezpieczało w sposób istotny substancję architektoniczną przed szkodliwym oddziaływaniem opadów oraz, że prace przy budynku (tylko przy remoncie części dachu – co bezsporne) należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami. Z pism MKZ nie wynikało, aby skarżąca utrzymywała i konserwowała budynek zabytkowego A zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Zdaniem Sądu orzekającego utrzymywanie i konserwowanie tj. opieka nad zabytkiem wymagała dochowania należytej, znacznie dalej idącej staranności i podjęcia działań adekwatnych do występujących zagrożeń. Opieka nad obiektami wpisanymi do rejestru zabytków, to nie tylko dbałość o zachowanie takiego stanu technicznego, który nie doprowadzi do całkowitego unicestwienia budynku (w przedmiotowym wypadku remont części dachu), ale ochrona tych walorów budynku, które zadecydowały o jego wpisie do rejestru zabytków. Wszakże w art. 5 ustawy mowa jest o opiece nad zabytkiem sprawowanej przez jego właściciela, przejawiającej się w zapewnieniu warunków prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, a także na korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości.

W ocenie Sądu skarżąca w sposób oczywisty nie spełniła warunków, które stanowią istotę art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej. Podjęte prace opiewające na kwoty wymienione w piśmie MKZ z dnia 23 października 2015 r., wobec częściowego i spóźnionego i w dalszym ciągu niedokończonego remontu dachu, wobec skali potrzeb zabytku, którego stan skarżąca znała (opisany już w akcie notarialnym z 2004 roku), nie świadczy jeszcze o utrzymywaniu i konserwacji obiektu tj. opiece na zabytkiem, o których stanowią przepisy podatkowe i o ochronie zabytków, które skarżąca winna była znać i stosować. Do konkretnych działań obligowały ją zalecenia ŚWKZ z 15 lipca 2010r. oraz uzgodniony z MKZ program prac konserwatorskich, z których co należy podkreślić, tylko częściowo się wywiązała.

Odnosząc się do wywodów pełnomocnika, że skarżąca podjęła szereg działań o charakterze prawnym i faktycznym (pozwolenia, dotacje), koniecznych dla prowadzenia prac remontowych budynku, oraz że pozwoliło to kolejnemu właścicielowi budynku, jeszcze w 2012 r., na przeprowadzenie szeregu dalszych prac remontowych oraz że czynności te składają się na prowadzenie prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytku, Sąd stwierdza, że jest rzeczą oczywistą, iż tego rodzaju czynności jak uzyskanie stosownych pozwoleń budowlanych czy konserwatorskich, jak również staranie się i otrzymanie przewidzianych prawem dotacji stanowią (mogą stanowić) niezbędny element (etap) prac konserwatorskich czy budowlanych przy zabytku. Nie oznacza to jednak - bez materialnej realizacji tych prac, że dany obiekt jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy. Samo wystąpienie o zezwolenie czy dotacje nie wypełnia obowiązków wynikających z art. 5 ustawy, o ile przeprowadzenie konkretnych robót i prac nie świadczy o opiece nad zabytkiem tj. odpowiednim jego utrzymaniu i konserwacji. Jak wynika z ustaleń organów podatkowych działania podjęte przez skarżącą w warstwie formalnej i faktycznej, w badanym roku podatkowym, nie spowodowały, że nakazane jej prace zostały wykonane tak przez skarżącą jak i jej następcę prawnego, zaś stan spornego budynku odpowiadał wymogom ustawy.

Sąd zgadza się z poglądem skarżącej, że stan budynku w dacie jego nabycia (przez skarżącą) wymagał przeprowadzenia w bardzo szerokim zakresie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych, oraz że w krótkim okresie czasu nie można było doprowadzić do pełnego zabezpieczenia i odpowiedniego utrzymania zabytku. Jednakże stan ten był znany skarżącej jeszcze przed nabyciem budynku, zaś dopiero w 2011 r. podjęła ona stosowne kroki w celu utrzymania i konserwacji tego budynku, przy czym w sierpniu 2012 r. zbyła ten budynek nie wywiązując się z obowiązku wykonania kompleksowego remontu dachu, ani nie podejmując żadnych innych prac mających na celu jego zabezpieczenie czy też remontu wnętrza budynku lub jego elewacji. Dalsze, również nie zakończone, prace przy dachu budynku, w 2012 r. prowadził jego nowy nabywca, a nie podatniczka.

Ze względów wyrażonych w przedmiotowym uzasadnieniu Sąd za bezzasadne uznaje wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 122, art. 187 § 1 i 3, art. 191 oraz 194 § 1 O.p. Zdaniem Sądu postępowanie prowadzone w sprawie doprowadziło do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, który pozwolił na stwierdzenie braku możliwości zastosowania w sprawie przedmiotowego i spornego zwolnienia podatkowego. Ze względów zaprezentowanych w uzasadnieniu w sprawie nie mamy do czynienia z błędnym ustaleniem stanu faktycznego tj. z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów, w tym w szczególności dowolnej oceny pisemnych opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia 23 października 2015r. oraz dowodów z dokumentów przedstawionych przez skarżącą na okoliczność zakresu przeprowadzonych w 2011 i 2012 roku przez nią prac w zakresie remontu dachu zabytku. Jak już to bowiem wyjaśniono powyżej częściowy i spóźniony remont dachu nie mógł w realiach faktycznych i prawnych sprawy prowadzić do przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość jest właściwie utrzymywana i konserwowana zgodnie z wymogami opieki nad zabytkami o jakiej stanowi art. 5 ustawy.

W ocenie Sądu w toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe zebrały przy tym i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, uwzględniając również fakty znane im z urzędu. W ocenie Sądu ze względów zaprezentowanych w przedmiotowym uzasadnieniu organy podatkowe oceniły na podstawie całego materiału dowodowego, w tym pism MKZ w C., że okoliczność braku utrzymywania i konserwacji spornego budynku A w sposób zgodny z postanowieniami art. 5 ustawy została udowodniona. W konsekwencji oznaczało to brak spełnienia warunku zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej, albowiem nieruchomość skarżącej wpisana do rejestru zabytków nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Także zarzut nie uwzględnienia mocy dowodowej dokumentów urzędowych Sąd uznaje za bezzasadny. Zgodnie z art. 194 § 1 O.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Sąd nie dopatrzył się w działaniach ani wywodach SKO naruszenia tego przepisu. Kolegium w swoim rozstrzygnięciu analizowało zarówno dokumenty ŚWIKZ jak i MKZ w C. oraz odniosło się do zakresu i kosztów prac remontowych jakie wynikały z faktur przedłożonych przez stronę. W odniesieniu do stanowiska tego ostatniego organu Sąd wypowiedział się już powyżej podkreślając, że skarżąca nie tylko nie wykonała zaleceń ŚWKZ z 15 lipca 2010 r., ale i uzgodnionego z MKZ programu prac konserwatorskich na rok 2011 nawet w 2012 r. Tym samym nie sposób przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania tj. art. 122, art. 187 § 1 i 3, art. 191 oraz 194 § 1 O.p., w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Sąd ze względów wyżej wyrażonych, wobec stwierdzenia braku naruszeń prawa wskazanych w skardze, ani innych naruszeń prawa, które winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, skargę jako bezzasadną w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017. 1369 ze zm.), oddalił.