Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 78/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2014r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [... listopada 2013 r. nr 1601/13 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych skargę oddala


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - dalej [...]WINB, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej kpa, oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) - dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] reprezentowanej przez adw. T. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] - dalej PI NB dla [...], Nr [...] z dnia [...] września 2013., znak: [...], nakładającej na A.T. i T. R. obowiązku wykonania robót budowlanych określonych w "Ekspertyzie konstrukcyjnej dotyczącej zamurowania otworów przejściowych w ścianach przejściowych dylatacyjnych między lokalami [...] i [...]w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]" sporządzonej w czerwcu 2013 r. przez mgr inż. M. F. będącego rzeczoznawcą budowlanym wpisanym do CRRB pod nr [...], oraz członkiem [...] OIIB wpisanym pod nr ew. [...] , które doprowadzą wykonane roboty budowlane w lokalu [...] i [...] budynku przy ul. [...] w [...], do stanu zgodnego z prawem, poprzez: naprawę ścian korytarzowych na pierwszym piętrze budynku, przy lokalach [...] i [...] zlokalizowanych nad lokalami użytkowymi [...] i [...], za pomocą iniekcji cementowej i siatki tynkarskiej zbrojonej wraz z jednoczesnym ich wzmocnieniem przy zastosowaniu tkaniny z włókien węglowych typu SikaWrap - roboty należy wykonać zgodnie z rozwiązaniem podanym na stronie 11 i 12 Ekspertyzy; zamurowanie bloczkami gazobetonowymi grubości 12 cm, otworów w dwóch ścianach dylatacyjnych, znajdujących się w lokalach nr [...] i [...] - z pozostawieniem istniejących zamurowań - oraz wykonanie wyprawy jednostronnej z tynku lub płytek ceramicznych zlicowanych z powierzchnią ścian dylatacyjnych. Obowiązek podlega wykonaniu w terminie dwóch miesięcy, od kiedy decyzja stanie się ostateczna. Roboty należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z akt sprawy wynika, że PINB dla [...] prowadzi z wniosku Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] postępowanie w sprawie pęknięć ścian na wyższych kondygnacjach tego budynku (w lokalach [...] i [...]) powstałych po połączeniu lokali użytkowych [...] i [...].

Z ustaleń dokonanych podczas czynności kontrolnych w dniu 8 września 2010 r. na tej nieruchomości wynikało, iż omawiane lokale użytkowe [...] i [...] znajdujące się w parterze budynku zostały połączone w jeden, poprzez wykonanie czterech otworów komunikacyjnych w każdej z żelbetowych ścian dylatacyjnych.

Do robót przystąpiono w roku 2003, bez zgody właściciela budynku tj. Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestorem robót budowlanych był poprzedni właściciel lokali [...] i [...] - firma [...] C. S.

W dniu kontroli stan techniczny budynku był dobry i nie stanowił zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Wprawdzie od wykonania robót w lokalu [...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...] minął znaczny upływ czasu, jednak powstały uzasadnione wątpliwości, czy pęknięcia w lokalu nr [...] i [...], a także na klatce schodowej nie są następstwem samowolnie wykonanych robót.

Postanowieniem PINB dla [...] nr - [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nałożono na inwestora firmę [...] C. S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy w zakresie prawidłowości wykonanych robót.

Przy piśmie z dnia 28 lutego 2011 r. zobowiązany złożył "Ekspertyzę konstrukcyjną dotyczącą zarysowań ścian korytarzowych w lokalach [...] i [...] zlokalizowanych nad lokalami użytkowymi [...] i [...] " opracowaną w lutym 2011 r. przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. M. F. wpisanego do CRRB pod nr [...], będącego członkiem [...] OIIB wpisanego pod nr ew. [...].

Ustalenia wynikające z ekspertyzy były podstawą do wydania dnia [...] kwietnia 2011 r. decyzji nr - [...], którą PINB dla [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie stanu technicznego omawianego budynku, powstałego po wykonaniu robót budowlanych w lokalach użytkowych. Od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w [...] złożyła odwołanie, a [...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Następnie po złożeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] w [...] na ww. decyzję, sąd wyrokiem z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1797/11 orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie wyjaśniono w stopniu dostatecznym skutków połączenia lokali użytkowych w parterze budynku, czego domagała się Wspólnota we wniosku inicjującym postępowanie.

Sąd podkreślił, że w toku postępowania przeprowadzono oględziny, które wykazały, że inwestor połączył dwa lokale użytkowe przez wycięcie otworów komunikacyjnych w ścianach dylatacyjnych, na roboty te nie posiadał zgody właściciela budynku. Skutkiem powyższego było nałożenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy, którą wykonał projektant tego budynku.

W ekspertyzie oceniono, że przyczyną pękania ścian i stropów na wyższej kondygnacji jest usunięcie ściany działowej, co spowodowało, że kondygnacja wyższa utraciła punkt podparcia, a stop odkształcił się co wywołało pęknięcia. Odkształcenie stropu i pęknięcia w ekspertyzie oceniono jako nie wykraczające poza Polską Normę. Dodatkowo wskazano, że usunięta ściana działowa była wymurowana do wysokości stropu stanowiąc jego sztywne podparcie, powinna natomiast zostać zakończona elastyczną podkładką, która pozwoliłaby stropowi ugiąć się, jeszcze na etapie wykonywania prac budowlanych przy budowie tego obiektu w 2000 r.

Organ nadzoru budowlanego przyjął tę ekspertyzę jako podstawę ustaleń faktycznych i uznając na jej podstawie, że nie doszło do naruszenia przepisów umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Organ II instancji odparł zarzut, że ekspertyzę wykonała osoba, która mogła być zainteresowana jej ostatecznymi wnioskami stwierdzając, że ekspertyzę wykonała osoba uprawniona.

W pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę, że w postępowaniu nie ustalono w pełni prawnomaterialnej kwalifikacji wykonanych robót, a mianowicie jaki charakter z punktu widzenia Prawa budowlanego miało połączenie lokali, w szczególności czy było powiązane z ingerencją w elementy konstrukcyjne budynku i czy takie roboty wymagały pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

W ocenie Sądu postępowanie dowodowe nie zostało nadto przeprowadzone prawidłowo, gdyż organy nadzoru budowlanego nie dokonały analizy i oceny twierdzeń i wniosków zawartych w ekspertyzie pomimo, że skarżąca Wspólnota podnosiła konkretne zarzuty w pismach procesowych i w odwołaniu. Również wyjaśnienie organu, że ekspertyzę wykonała osoba uprawniona nie jest wyczerpujące, skoro jej autorem był

projektant budynku, twierdzący, że w procesie budowlanym zastosowano niewłaściwe technologie. Organ w pełni dał wiarę tej ekspertyzie, nie poddając jej krytycznej analizie, nie konfrontując nawet jej twierdzeń z projektem budynku, zasadami sztuki budowlanej w przebiegu procesu wykonawczego, nie ustalił chociażby - w ramach badania wiarygodności tej ekspertyzy - czy projektant budynku pełnił nadzór autorski. Fakt, że ekspertyzę wykonuje osoba uprawniona, w żadnym razie nie zdejmuje z organu obowiązku dokonania oceny takiej ekspertyzy, gdyż z procesowego punktu widzenia jest ona tylko jednym z dowodów w sprawie. Potrzeba wnikliwej oceny tego dowodu w okolicznościach tej sprawy była zaś szczególnie uzasadniona, chociażby ze względu na uzasadnione zastrzeżenia strony skarżącej.

Poza tym, jak wyżej wskazano, organ administracyjny winien dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej. Sąd wyraził pogląd, że oparcie ustaleń faktycznych na ekspertyzie, którą sporządziła osoba uprawniona, w sytuacji gdy ta sama osoba sporządziła projekt zmian, stawia pod znakiem zapytania, czy postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z podstawowymi regułami o jakich mowa w art. 7 i 77 § 1 kpa.

Sąd podkreślił, że jak wynika z akt sprawy, projekt zmian uwzględniał wyburzenie ściany działowej w lokalu [...]. Okoliczność ta wynika ze wszystkich rysunków znajdujących się w projekcie zmian. A zatem w dacie sporządzania projektu zmian projektant musiał posiadać wiedzę co do funkcji rozebranej ściany, która z uwagi na sposób jej realizacji spełniała de facto rolę ściany konstrukcyjnej jako opierającej strop, nad którym znajdują się popękane ściany klatki schodowej i lokali mieszkalnych [...] i [...]. Wiedza ta wynika wprost ze złożonej ekspertyzy, w której rzeczoznawca, będący projektantem budynku, jaki i zmian dot. lokali [...] i [...], przyznaje jaką faktycznie funkcję pełniła wyburzona "ściana działowa grubości 25 cm". Projekt zmian w miejscu usuniętej ściany nie przewiduje natomiast wzmocnienia stropu wskazaną w nim metodą wzmocnień (przewidziane w projekcie zmian taśmy wzmacniające znajdują się w innych miejscach stropu). Organy administracyjne obu instancji w ogóle nie wyjaśniły powyższych kwestii, a ponadto w uzasadnieniu swoich decyzji nie odniosły się w sposób rzeczowy do zarzutów strony skarżącej, powtórzonych również w skardze, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. Sąd wskazał, że brak wyjaśnienia powyższych kwestii oznacza, że organy obu instancji przedwcześnie zastosowały art. 105 § 1 kpa, przyjmując, że brak jest przedmiotu postępowania.

W ocenie Sądu, niezależnie od powyższego organy administracyjne nie ustaliły prawidłowo stron postępowania. Jak wynika z akt sprawy (notatka służbowa k-17;

protokół k-48) lokale [...] i [...] zostały zbyte nowym nabywcom. W aktach sprawy brak jednak aktu na podstawie, którego można stwierdzić, kto jest właścicielem ww. lokali w dacie wydania decyzji. Z okoliczności, iż poprzedni - wg oświadczenia - właściciel tych lokali był adresatem postanowienia wydanego w trybie art. 81 c Prawa budowlanego i faktycznie wykonał ekspertyzę, nie wynika, że obecnie posiada interes prawny legitymujący go jako stronę postępowania.

W związku z ww. wyrokiem sprawa została więc zwrócona do organu pierwszej instancji, który przystąpił do jej ponownego rozpatrzenia.

W toku tego postępowania organ powziął informację od T. Ż. z firmy [...] - C. S., o sprzedaży lokali. Ustalono, iż nowym właścicielem lokalu [...] jest A.T., zaś lokalu [...] - T. R.Ponadto ww. osoba wyjaśniła, że otwory pomiędzy lokalami [...] i [...] zostały zamurowane.

Informacja ta była podstawą do przeprowadzenia dnia 12 grudnia 2012r. oględzin w przedmiotowych lokalach. Potwierdzono wówczas, że otwory wykonane w ścianach dylatacyjnych zostały wypełnione, w czerwcu 2011 r. Trzy otwory wypełniono cegłą o gr 12cm, zaś od strony lokalu [...] otwór wypełniono cegłą pełną o gr 25cm. Wypełnienia zostały wykonane w osi ściany dylatacyjnej, a od strony lokalu [...] dodatkowo obłożone okładziną ceramiczną.

W lokalu [...] nie odtworzono rozebranej ściany wewnętrznej z cegły kratówki, która była usytuowana pod korytarzem znajdującym się na pierwszym piętrze budynku, pomiędzy lokalami [...] i [...]. W dniu oględzin na korytarzu pierwszego piętra oraz w lokalu [...] widoczne były pęknięcia ścian (skośne na ścianach i poziome na połączeniu ściany z sufitem). Natomiast ustalono, że uszkodzenia w lokalu nr [...] zostały naprawione przez użytkownika tego lokalu, w marcu 2012 r.

Podczas oględzin właściciel budynku nie przedłożył żadnego dokumentu świadczącego o monitorowaniu pęknięć w budynku na których zasadność prowadzenia wskazano w przeglądzie 5 - cio letnim budynku dokonanym w roku 2007. Już wówczas osoba dokonująca przeglądu wskazała na pęknięcia ścian działowych, ścian osłonowych lub wydzielających /"nieliczne pęknięcia pionowe i skośne są prawdopodobnie skutkiem osiadania budynku i naprężeniami rozciągającymi powstałymi w murach. Pęknięcia poziome pod stropami są prawdopodobnie efektem ugięcia stropów spowodowanych błędami projektowymi lub błędem wykonawstwa (nie przestrzeganiem kolejności obciążania stropów ściankami działowymi)."/ Stwierdzono,

że stan techniczny budynku w dniu oględzin nie stanowił zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia.

Wobec zmiany okoliczności faktycznych w sprawie, dnia [...] stycznia 2013r. PINB dla [...] postanowieniem nr - [...] nałożył w trybie art 81 c ust 2 Prawo budowlane na obecnych właścicieli lokali [...] i [...] tj. A. T. i T. R. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej uwzględniającej aktualny stan po wykonaniu robót w lokalach [...] i [...].

Przy pismach z dnia 10 lipca i 17 lipca 2013 r. zobowiązani przedłożyli wymaganą ekspertyzę sporządzoną w czerwcu 2013 r. przez mgr inż. M. F. będącego rzeczoznawcą budowlanym wpisanym do CRRB pod nr [...], oraz członkiem [...] OIIB wpisanym pod nr ew. [...], który nadzorował roboty związane z wykonaniem konstrukcji budynku, w czasie jego budowy.

W treści ekspertyzy opiniujący stwierdził, że zamurowania otworów w ścianach dylatacyjnych dokonano nieprawidłowo - oś ścian wymurowanych znajduje się w osi dylatacji ścian żelbetowych. Zamurowanie otworów winno być wykonane oddzielnie dla każdej ze ścian dylatacyjnych i powiązane z każdą z nich.

Celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem należy, więc zamurować istniejące otwory z jednoczesnym pozostawieniem istniejących zamurowań, które nie mają wpływu na pracę dylatacji ścian żelbetowych.

Wg opiniującego ze względu na bardzo dużą sztywność ścian dylatacyjnych nie ma możliwości przemieszczania się ich w kierunku równoległym do płaszczyzny tych ścian, które mogłyby powodować odkształcenie nowych zamurowań. Nowe zamurowania nie wykazują obecnie żadnych zarysowań po ponad dwuletnim okresie ich funkcjonowania. W ekspertyzie wskazano, że celem doprowadzenia wykonanych robót w lokalu [...] i [...], do stanu zgodnego z przepisami należy wykonać oddzielnie dla każdej ze ścian dylatacyjnej, zamurowania bloczkami z gazobetonu o grubości 12cm z wyprawą jednostronną z tynku lub płytek ceramicznych, zlicowaną z powierzchnią ścian żelbetowych.

Ponadto w ekspertyzie wskazano na konieczność dokonania naprawy i wzmocnienia ścian korytarzowych na poziomie pierwszego piętra, przy lokalach nr [...] i [...]. Naprawa istniejących rys winna być dokonana za pomocą iniekcji cementowej, ze wzmocnieniem siatką tynkarską zbrojoną, zaś wzmocnienie ścian za pomocą tkanin z włókien węglowych typu SikaWrap.

W kwestii zarysowania ścian korytarzowych na pierwszym piętrze opiniujący wskazał, że powstały one na skutek samowolnego usunięcia ściany działowej o grubości 25cm, w poziomie parteru, w lokalu [...] i ugięcia stropu po wykonaniu tej rozbiórki. Wskazano jednocześnie, że nie istnieje konieczność odtwarzania ściany działowej gr 25cm, pod stropem pierwszego piętra. Strop pracuje samodzielnie, zaś jego ugięcie jest mniejsze, od ugięć dopuszczalnych. Stwierdzono, że strop spełnia warunki nośności użytkowania określone normą PN - B- 03264/2002 "Konstrukcje betonowe, żelbetowe, sprężone". Na potwierdzenie tego stanowiska załączone zostały wyniki pomiarów geodezyjnych ugięcia stropu w lokalu [...], metodą niwelacji precyzyjnej, dokonanych w kwietniu 2013 r., przez firmę [...].

W toku postępowania ustalono, iż stropy kondygnacji nadziemnych wykonane zostały jako żelbetowe monolityczne zespolone, oparte na ścianach żelbetowych w rozstawie osiowym co 7,5 m oraz 8,35 m. Zadaniem ich było przenoszenie obciążenia wyłącznie z obszaru jednej kondygnacji, czyli samodzielna praca. Z technologii wznoszenia tego budynku wynika, iż murowanie ścian m. in. w lokalach [...] i [...] nastąpiło po wykonaniu stanu surowego, usunięciu rusztowań i częściowym ugięciu stropów m. in. spowodowanym procesem wznoszenia budynku. Jednak przy ich wznoszeniu, nie użyto przekładek ściśliwych, między stropem a ścianą działową, na co wskazuje rzeczoznawca w ekspertyzie. Stan ten spowodował, że ściana w lokalu [...] przejęła obciążenia od stropu nad parterem, który nie miał możliwości samodzielnego ugięcia się. Po rozbiórce ściany nastąpiło dalsze samodzielne ugięcie stropu, które spowodowało uszkodzenia (zarysowania) ścian korytarzowych usytuowanych nad rozebraną ścianą z lokalu [...].

PINB dla [...] stwierdził, że zakres robót budowlanych wykonanych w lokalach [...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...], związanych z wykonaniem otworów w ścianach dylatacyjnych wymagał uzyskania pozwolenia na budowę w trybie art. 28 Prawa budowlane, gdyż wymagał specjalistycznej wiedzy oraz fachowego nadzoru przy ich wykonywaniu.

W związku z powyższym decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. PINB dla [...] nałożył A. T. i T. R. obowiązek wykonania robót budowlanych określonych w "Ekspertyzie konstrukcyjnej dotyczącej zamurowania otworów przejściowych w ścianach przejściowych dylatacyjnych między lokalami [...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] " sporządzonej w czerwcu 2013 r. przez mgr inż. M. F. będącego rzeczoznawcą budowlanym wpisanym do CRRB pod nr [...], oraz członkiem [...] OIIB wpisanym pod nr ew. [...], które doprowadzą wykonane roboty budowlane w lokalu [...] i [...] budynku przy ul. [...] w [...], do stanu zgodnego z prawem, poprzez naprawę ścian korytarzowych na pierwszym piętrze budynku, przy lokalach [...] i [...] zlokalizowanych nad lokalami użytkowymi [...] i [...], za pomocą iniekcji cementowej i siatki tynkarskiej zbrojonej wraz z jednoczesnym ich wzmocnieniem przy zastosowaniu tkaniny z włókien węglowych typu SikaWrap - roboty należy wykonać zgodnie z rozwiązaniem podanym na stronie 11 i 12 Ekspertyzy; zamurowanie bloczkami gazobetonowymi grubości 12 cm, otworów w dwóch ścianach dylatacyjnych, znajdujących się w lokalach nr [...] i [...] - z pozostawieniem istniejących zamurowań - oraz wykonanie wyprawy jednostronnej z tynku lub płytek ceramicznych zlicowanych z powierzchnią ścian dylatacyjnych. W decyzji wskazano, że obowiązek podlega wykonaniu w terminie dwóch miesięcy, od kiedy decyzja stanie się ostateczna. Roboty należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] w [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji, po którego rozpoznaniu zapadła opisana na wstępie decyzja [...] WINB.

W jej uzasadnieniu [...] WINB wskazał, że PINB dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy oraz właściwie podjął rozstrzygnięcie na postawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Zdaniem [...] WINB rozwiązania przyjęte w ekspertyzie technicznej wykonanej przez M. F. są prawidłowe i zgodne z przepisami prawa. Ekspertyza opracowana jest w sposób wyczerpujący, rzetelny, odzwierciedla stan faktyczny. A przyjęte w niej rozwiązania dotyczące wykonanych robót budowlanych są prawidłowo i zgodne ze sztuka budowlaną.

Będące przedmiotem postępowania roboty budowlane wykonane w lokalach [...] i [...] zostały wykonane samowolnie. Zatem oceny tych robót dokonał organ powiatowy posiłkując się ekspertyzą techniczną wykonaną przez osobę ze stosownymi uprawnieniami oraz będącej członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. [...] WINB po dokonaniu analizy materiału dowodowego nie znalazł zastrzeżeń do nałożonych obowiązków decyzją PINB dla [...].

[...] WINB podkreślił, że wykonanie otworów w ścianie dylatacyjnej pomiędzy lokalami [...] i [...] spowodowało ugięcie się stropu. Jednak z punku widzenia sztuki budowlanej ugięcie to mieści się w normie i nie zagraża bezpieczeństwu życia i mienia. Było to spowodowane naturalną pracą budynku, ponieważ ściana, która została wyburzona stanowiła jedynie oparcie dla stropu, a nie konstrukcyjne jego wzmocnienie. Jak słusznie zauważono w opracowaniu technicznym omawiany strop został

zaprojektowany jako samodzielnie niosący obciążenia z poziomu pierwszego pietra. Tym samym [...] WINB wywodził, iż w przypadku wybudowania budynku bez ściany (pomiędzy lokalem [...] a [...]) podtrzymującej strop, zaobserwowane pęknięcia mogłyby wystąpić tuż po jego powstaniu. Oceniono, że nie zostały przekroczone ugięcia dopuszczalne określone normą PN-B-03264/2002 "Konstrukcje betonowe, żelbetonowe i sprężone".

Z tych powodów [...] WINB zgodzić się z ustaleniami przyjętymi przez organ powiatowy. Obowiązki wskazane w zaskarżonej decyzji są prawidłowe, tj. naprawa ścian korytarzowych na pierwszym piętrze oraz zamurowanie bloczkami gazobetonowymi dwóch otworów w ścianach dylatacyjnych i czynią zadość przepisom prawa.

Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu sprowadzających się głównie do osoby sporządzającej ekspertyzę techniczną [...] WINB wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1797/11 nie zasugerował ponownego wykonania ekspertyzy przez inną osobę, a jedynie dokładne przeanalizowanie już sporządzonej, co zostało uczynione. Organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły błędów w jej wykonaniu.

Ponadto organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do kwalifikacji oceny autora ekspertyzy. Są jedynie zobligowanego do sprawdzenia, czy autor rzeczone kwalifikacje posiada, co potwierdza się stosownymi zaświadczeniami o przynależności do izby inżynierów budownictwa. Nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych należy do obowiązków Izby Inżynierów Budownictwa. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, by M. F. został ich pozbawiony.

W ocenie [...] WINB bez znaczenia pozostaje fakt, iż ekspertyza techniczna została złożona po terminie. Termin nałożony postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. jest terminem zwykłym, czyli nie powodującym żadnych konsekwencji wskazanych prawem. Jego przekroczenie nie powoduje, iż czynność staje się nieważna bądź bezskuteczna.

[...] WINB nie znalazł podstaw do kwestionowania dokumentacji wykonanej przez osobę o odpowiednim przygotowaniu zawodowym. Zdaniem [...] WINB, jeżeli skarżący nie zgadzają się ze stwierdzeniami zawartymi w tej dokumentacji, winni zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego o przeprowadzenie odpowiedniego postępowania dyscyplinarnego, lub zlecić opracowanie dokumentacji, która podważyłaby stwierdzenia zawarte w przedłożonej w toku postępowania dokumentacji.

Ponadto [...] WINB nie dostrzegł konieczności zastosowania procedury opisanej w art. 97 Prawa budowlanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję [...] WINB wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...], domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez PINB dla [...]. Skarżąca zarzuciła: naruszenie prawa materialnego tj. art. 81 c Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez oparcie decyzji na ekspertyzie konstrukcyjnej wykonanej na zlecenie A. T. i T. R., która to ekspertyza nie została oceniona zarówno pod względem formalnym jak i pod kątem jej rzetelności, kompleksowości, wiarygodności i zgodności ze stanem faktycznym i prawnym; naruszenie przepisów postępowania - art. 57 oraz 58 kpa poprzez przyjęcie dowodu - ekspertyzy złożonej po upływie dwukrotnie wyznaczanego terminu na wykonanie czynności.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że projekt i procedurę zmian w przedmiotowych lokalach użytkowych [...] i [...] wykonał mgr inż. M. F.(przed wykonaniem tych prac w roku 2003). On również był autorem pierwszej ekspertyzy złożonej do akt sprawy dnia 28 lutego 2011 r., co do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2012 r. (uchylającym decyzję organu I i II instancji) odniósł się bardzo krytycznie. Skarżąca podniosła, że M. F. jest osobą, która projektowała i nadzorowała wykonanie prac, które były i są samowolą budowlaną. W jej ocenie trudno jest uznać, że osoba kierująca pracami uprzednio (na koszt i zlecenie poprzedniego właściciela lokali) teraz obiektywnie oceniła ich zasadność, jak również aby osoba, która opracowała już jedną zakwestionowaną ekspertyzę wykonała drugą już w sposób prawidłowy.

Skarżąca wywodziła, że organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 16 lutego 2012 r., ani w sposób wystarczający nie odniósł się do zgłaszanych zarzutów odnośnie nowej ekspertyzy podnoszonych w ostatnim piśmie mojego mocodawcy. Zdaniem skarżącej organy nie zbadały ekspertyzy także pod względem formalnym tj. sporządzenia przez osobę dysponującą właściwymi uprawnieniami. Ekspertyzę opracowano w czerwcu 2013 r., a do niej złożono zaświadczenie z dnia 25 kwietnia 2013 r. informujące, że M. F. jest członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów, ale jedynie w dacie od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.

Z zaświadczenia tego nie wynika, że był wpisany na listę [...] Okręgowej Izby Inżynierów (albo inną listę) w dacie sporządzania ekspertyzy. Na uwadze należy mieć fakt, że zaświadczenie opracowano w dniu 25 kwietnia 2013 r., a więc jeżeli M. F. posiadłby uprawnienia w dacie wcześniejszej niż 1 lipca 2013 r. z pewnością na zaświadczeniu byłaby informacja potwierdzające te uprawnienia. Reasumując z akt sprawy wynika, że M. F.w dniu opracowywania ekspertyzy nie był wpisany na listę [...] Okręgowej Izby Inżynierów, ani na inną listę. Powoduje to, że "ekspertyzę" sporządziła osoba nieuprawniona zgodnie z obowiązującymi przepisami i wymogami określonymi w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2013 r.

Ponadto skarżąca wskazała, że organ nie powinien przyjąć ekspertyzy złożonej po upływie wyznaczonego przez organ kolejnego terminu jej złożenia i nie powinien opierać swojego rozstrzygnięcia na takiej ekspertyzie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu 19 maja 2014 r. pełnomocnik uczestników postępowania T. R. i A. T. wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej oraz pełnomocnik uczestników postępowania podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja [...] WINB z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] znak [...] oraz poprzedzająca ją decyzja PINB dla [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] znak [...] są zgodne z prawem.

Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przyjmuje się, że wskazany przepis stosujemy w przypadku, gdy nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego. Na gruncie przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Prawidłowe zatem było zastosowanie przez organy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Analiza akt sprawy wskazuje, że istnieje konieczność doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Z akt sprawy wynika, że bez zgody właściciela budynku tj. Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz organu administracji architektoniczno-budowlanej w 2003 r. wykonano roboty budowlane polegające na wykonaniu czterech otworów komunikacyjnych w każdej z żelbetonowych ścian dylatacyjnych, co doprowadziło do połączenia dwóch lokali znajdujących się na parterze budynku [...] i [...].

Inwestorem robót budowlanych był poprzedni właściciel lokali [...] i [...] - firma [...] C. S. Jak wynika z akt sprawy roboty te były przedmiotem kontroli organów nadzoru budowlanego, wskutek czego zostały wydane decyzje PINB dla [...] w dniu [...] kwietnia 2011 r. i [...] WINB z dnia [...] czerwca 2011 r., na podstawie których umorzono postępowanie. Jak już wskazano wcześniej przedmiotowe decyzje zostały uchylone na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2012 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1797/11.

Analiza akt sprawy wskazuje, że w stosunku do momentu wydania ww. decyzji uległy w znaczącym stopniu zmianie okoliczności faktyczne spawy, albowiem otwory wykonane w ścianach dylatacyjnych zostały wypełnione w czerwcu 2011 r. Trzy otwory wypełniono cegłą o gr 12cm, zaś od strony lokalu [...] otwór wypełniono cegłą pełną o gr 25cm. Wypełnienia zostały wykonane w osi ściany dylatacyjnej, a od strony lokalu [...] dodatkowo obłożone okładziną ceramiczną. W lokalu [...] nie odtworzono rozebranej ściany wewnętrznej z cegły kratówki, która była usytuowana pod korytarzem znajdującym się na pierwszym piętrze budynku, pomiędzy lokalami [...] i [...]. W dniu oględzin na korytarzu pierwszego piętra oraz w lokalu [...] widoczne były pęknięcia ścian (skośne na ścianach i poziome na połączeniu ściany z sufitem). Natomiast ustalono, że uszkodzenia w lokalu nr [...] zostały naprawione przez użytkownika tego lokalu, w marcu 2012 r. Wtoku powtórnie prowadzonego postępowania PINB dla [...] ustalił aktualnych właścicieli lokali [...] i [...], a następnie, na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na nich obowiązek przedstawienia ekspertyzy uwzględniający aktualny stan po wykonaniu ww. robót budowlanych. Żądana ekspertyza została przedstawiona, w oparciu o którą organy poczyniły ustalenia faktyczne i nakazały przeprowadzenia robót budowlanych zgodnie z ww. ekspertyzą, sporządzoną przez mgr inż. M. F. Przedstawione w niej wskazania co do zakresu robót budowlanych i sposobu ich wykonania pozostają w zgodzie ze sztuką budowlaną.

W świetle poczynionych ustaleń faktycznych zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne.

Przede wszystkim nie można zarzucić organom, że nie zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2012 r. wydanego w sprawie VII SA/Wa 1797/11. Organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie ze wskazaniami zawartymi w ww. wyroku oraz zgodnie z regułami zawartymi w art. 7, 77 § 1, 80 kpa, a w w wyniku przeprowadzonego postępowania poczyniły wyżej opisane ustalenia faktyczne. Nie można pominąć, że obecnie kontrolowane decyzje były wydawane w innym stanie faktycznym, albowiem uprzednio wykonane otwory w ścianach dylatacyjnych w celu połączenia dwóch lokali w jeden, zostały wypełnione. Tym samym aktualnie mamy do czynienia ze zmienionym, pod względem faktycznym, przedmiotem postępowania niż miało to miejsce na gruncie poprzednich decyzji kontrolowanych przez sąd administracyjny w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1797/11.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącej, podważający prawidłowość wykonanej ekspertyzy technicznej, w oparciu o art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Fakt, że mgr inż. M. F. był projektantem przebudowy lokalu, a także kierował pracami budowlanymi na zlecenie i koszt poprzedniego właściciela lokalu, a jednocześnie był autorem ekspertyzy z dnia 28 lutego 2011 r. nie stanowi okoliczności podważającej moc dowodową i wiarygodność ekspertyzy sporządzonej w czerwcu 2013r.

Trzeba podkreślić, że ekspertyza, której przedstawienie nakazano na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego sporządzana jest na zlecenie i koszt osoby, na którą nałożono obowiązek przedstawienia tej ekspertyzy. Zatem to od wyboru zobowiązanego zależy, komu powierzy wykonanie tej ekspertyzy, istotne jest jedynie to,

aby ekspertyza ta została wykonana przez osobę ze stosownymi uprawnieniami i spełniała wymogi co prawidłowości jej sporządzenia. Jak słusznie wskazał pełnomocnik uczestników w piśmie procesowym (data wpływu do Sądu 19 maja 2014 r.) ww. ekspertyzę należy odróżnić od dowodu z opinii biegłego przewidzianego w przepisach kpa, który to dowód jest powoływany przez organ administracji publicznej (art. 84 kpa), innymi słowy, na gruncie przepisów kpa, w sytuacji konieczności skorzystania z informacji specjalnych, to organ powołuje wybranego przez siebie biegłego. Jak już wskazano, art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego takiego wymogu nie statuuje.

Powyższa ekspertyza podlega ocenie, zgodnie z ogólnymi regułami przewidzianym w kpa, a przede wszystkim zasadą swobodnej oceny dowodów - art. 80 kpa. Organy dokonały oceny wskazanej ekspertyzy, uznały, że jest ona spójna, rzetelna, kompletna i sporządzona zgodnie z zasadami sztuki. W przedmiotowej ekspertyzie w sposób wyczerpujący wskazano aktualny stan przeprowadzonych robót z uwzględnieniem zmian dokonanych już po wydaniu poprzednich decyzji w sprawie, jak również dokładnie określono roboty budowlane, jakie powinny zostać wykonane w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Nie można, zdaniem Sądu, pominąć i tego, że określone w ekspertyzie prace budowlane w rzeczywistości zmierzają do przywrócenia stanu sprzed dokonania samowolnych robót.

Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania uprawnień osoby, która sporządziła ekspertyzę, a mianowicie mgr inż. M. F. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie stwierdzające, że jest on członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i posiada wymagane ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, wskazane zaświadczenie dotyczy okresu od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., a kwestionowana przez skarżącą ekspertyza została wykonana w czerwcu 2013 r. Nie ma znaczenia z punktu widzenia mocy dowodowej i wiarygodności fakt złożenia ekspertyzy po upływie zakreślone terminu, ani nie można uznać, że okoliczność ta powoduje bezskuteczność czynności.

Jedyna sankcja za niedostarczenie ekspertyzy w terminie przewidziana została w art. 81 c ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 wzw. z art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.