Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1310/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 par. 2 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej - organ, ZUS) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 83c ust. 1a i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm. – dalej u.s.u.s.) oraz art. 33 § 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. - dalej u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. - Wierzyciela z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające niezasadność zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a. w odniesieniu do należności objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...].

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] r. Dyrektor ZUS Oddział w Z., działając jako Wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 10/2020 do 12/2020, ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10/2020 do 12/2020, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 10/2020 do 12/2020. Następnie Dyrektor ZUS-u Oddział w Z., działając jako organ egzekucyjny, nadał w dniu [...] r. wskazanym tytułom wykonawczym klauzulę o skierowaniu do egzekucji, czym potwierdził, że dokumenty te odpowiadają wszystkim wymogom u.p.e.a.

Pismem z dnia 16 lutego 2021 r. A Sp. z o.o. w G. (dalej – Zobowiązana, Spółka) wniosła zarzuty w rozumieniu art. 33 § 1 u.p.e.a. podnosząc jedynie, że tytuły wykonawcze wydano z rażącym naruszeniem prawa. Wobec wątpliwości co do ich treści, organ pismem z dnia [...] r. wezwał Spółkę do sprecyzowania żądania poprzez jednoznaczne wskazanie zarzutu, który opisany został w piśmie z dnia 16 lutego 2021 r. Zastrzeżono przy tym, że w przypadku nie udzielenia informacji, podanie zostanie potratowane jako dotyczące zarzutu z art. 33 § 2 pkt 2b u.p.e.a. Jednocześnie na odpowiedź zakreślono Spółce 7-dniowy termin od daty doręczenia wspomnianego wezwania. Jak podkreślił organ, Zobowiązana nie zareagowała na powyższe pismo.

Po rozpatrzeniu zarzutów Skarżącej, organ – działając jako Wierzyciel – postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził ich niezasadność.

W jego motywach wyjaśniono, że zasadą jest, aby tytuł wykonawczy był zgodny z dokumentem stanowiącym podstawę do jego wystawienia. Jeżeli więc podstawą jego wystawienia jest deklaracja rozliczeniowa złożona przez płatnika składek, to w tytule wykonawczym musi być wskazany podmiot, który złożył stosowną deklarację rozliczeniową. Nie może być więc różnicy pomiędzy określeniem podmiotu zobowiązanego w deklaracji rozliczeniowej, a nazwaniem zobowiązanego w tytule wykonawczym, ponieważ tytuł ten można wystawić tylko w odniesieniu do osoby wskazanej jako podmiot zobowiązany w deklaracji rozliczeniowej.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż podstawą wystawienia tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] były deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA za okres od 10/2020 do 12/2020 złożone przez płatnika składek B Sp. z o.o. (poprzednia nazwa Zobowiązanej), tj.:

– deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA za okres 10/2020 na łączną kwotę [...] zł, wypełniona przez płatnika składek w dniu 12 listopada 2020 r.,

– deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA za okres 11/2020 na łączną kwotę [...] zł, wypełniona przez płatnika składek w dniu 14 grudnia 2020 r.,

– deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA za okres 12/2020 na łączną kwotę [...] zł, wypełniona przez płatnika składek w dniu 13 stycznia 2021 r.

Dodano ponadto, że zadeklarowane przez płatnika składek należności do zapłaty odzwierciedlają kwoty wykazane przez Wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Tym samym, zdaniem organu, zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany został prawidłowo określony przez wierzyciela w powyższych tytułach wykonawczych.

We piśmie z dnia 28 czerwca 2021 r. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy z powodu rażącego naruszenia prawa.

Postanowieniem z dnia [...] r. ZUS utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. W uzasadnieniu – powołując się na art. 83c ust. 1a i art. 83 ust. 4 u.s.u.s. – wyjaśniono, że dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez Zakład jako wierzyciel, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy. W pozostałym zakresie organ posłużył się argumentacją tożsamą z tą, która została zaprezentowana w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym.

W skardze z dnia 13 sierpnia 2021 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jako rażąco naruszającego prawo.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Prezes ZUS utrzymał w mocy postanowienie, którym oddalono zarzuty określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.

Przechodząc do meritum stwierdzić należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Z kolei art. 83c ust. 1a u.s.u.s., który jest lex specialis w stosunku do art. 34 § 3 u.p.e.a. – stanowi, że do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez ZUS jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 u.s.us. stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Oznacza to, że od takiego postanowienia strona może złożyć do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnić należy, że art. 83c ust. 1a u.s.u.s. został dodany przez art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070). Na podstawie tej ustawy znowelizowano m.in. u.p.e.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.).

W przedmiotowej sprawie Skarżąca podniosła zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 lit. b u.p.e.a. (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu w postaci deklaracji złożonej przez płatnika) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wskazać przyjdzie, że Zobowiązana w piśmie z dnia 16 lutego 2021 r. podniosła jedynie, że tytuły wykonawcze zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Wobec wątpliwości co do charakteru tego pisma i zakresu żądania, organ wezwał Spółkę do jego sprecyzowania pod rygorem, że brak odpowiedzi skutkować będzie uznaniem wspomnianego podania za zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej określone w art. 33 § 2 pkt 2 lit. b u.p.e.a. Ponieważ Spółka nie zareagowała na wspomniane wezwanie, przedmiot niniejszego postępowania wyznacza wspomniane wezwanie.

Zajmując się nim stwierdzić należy, że zarzut błędnego określenia obowiązku, to nic innego jak rozbieżność między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym a treścią nałożonego nań obowiązku, określonego w przepisie prawa albo w rozstrzygnięciu w sprawie indywidualnej lub w dokumencie stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33).

Zestawienie wspomnianych wcześniej tytułów wykonawczych z deklaracjami rozliczeniowymi ZUS DRA złożonymi przez Spółkę jako płatnika składek, pozwala na stwierdzenie, że treść obowiązku podlegającego egzekucji jest zgodna z wysokością składek określonych w deklaracjach.

Reasumując niezasadny okazał się zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 2 pkt 2 lit. b u.p.e.a.).

Końcowo nadmienić należy, że organ dywagował również w kwestii podmiotu, jaki winien być ujawniony w tytule wykonawczym. Tymczasem prawidłowość oznaczenia zobowiązanego w tytule wykonawczym, a więc spełniania przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a., znajduje się poza zakresem art. 33 § 2 u.p.e.a. Wspomniana okoliczność w obecnym stanie prawnym stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.