Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 460/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Przyznano pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zamojska – Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007r. I. oddala skargę, II. przyznaje pełnomocnikowi skarżącej adwokatowi B. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu kwotę brutto 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) w tym podatek VAT 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote 80/100).


UZASADNIENIE

W dniu 08.05.2007 roku S. H. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. W sekcji VI. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych zadeklarowała pięć działek ewidencyjnych znajdujących się w woj. opolskim, powiat nyski, gmina R.. W kolumnie 11 powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej pod trwałe użytki zielone Sekcji VI. wniosku, strona wskazała 0,64 ha. W sekcji VII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych S. H. zadeklarowała pięć działek rolnych oznaczonych literami od "A" do "E" o łącznej powierzchni 6,27 ha. Wśród zadeklarowanych działek - jedna - oznaczona literą "D" o powierzchni 0,20 ha zgłoszona została do jednolitej płatności obszarowej (JPO). Działka "A" o powierzchni 0,64 ha zgłoszona została do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę (PZ). Pozostałe natomiast zgłoszone zostały do jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO).

W dniu 14.05.2007 roku S. H. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Nysie zmianę do wniosku w której m. in. dodała działki ewidencyjne nr: 11, 13, 17, 29, 31, 148, 34, 35, 36, 37, 38, 39 znajdujące się w woj. dolnośląskim, powiat K., gmina M., nazwa obrębu ewidencyjnego K., oraz dodała działkę rolną oznaczoną literą "F" - pow.13,88 ha, deklarując ją do płatności PZ. W stosunku do pierwotnego wniosku powierzchnia łączna działek rolnych zadeklarowanych przez stronę do płatności wyniosła 20,15 ha, powierzchnia deklarowana do płatności PZ wyniosła 14,52 ha, natomiast całość powierzchni deklarowana do płatności uzupełniających to 19,95 ha.

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie, decyzją z dnia 19.06.2008 roku w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 odmówił stronie:

1. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 73,73 zł,

2. przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 2997,31 zł,

3. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i nałożył sankcję w wysokości 4251,58 zł.

Uzasadniając powyższą decyzję organ I instancji opisał stan faktyczny w sprawie oraz podał wyliczenia, a także podstawy prawne swojego rozstrzygnięcia dla poszczególnych płatności.

Od powyższej decyzji S. H. złożyła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, decyzją z dnia 29.08.2008 roku, uchylił decyzji organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 29.05.2009 roku w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 odmówił stronie:

1. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 73,73 zł

2. przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 2.997,31 zł,

3. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i nałożył sankcję w wysokości 4.251,58 zł.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie dokonując analizy stanu faktycznego sprawy stwierdził w decyzji, iż S. H. w roku 2007 nie była faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 oraz 39 położonych w obrębie K., gmina M., powiat k, województwo dolnośląskie w związku z czym przedmiotowe działki zostały wykluczone z przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Wobec powyższego, ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, odmówiono przyznania płatności obszarowych na rok 2007 i nałożone zostały sankcje, które będą potrącane w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Od powyższej decyzji S. H. wniosła odwołanie w którym zarzuciła, iż zaskarżona decyzja jest nietrafna i niepoparta kontrolą sposobu użytkowania działek nr 31, 35, 36 oraz 39. Zaznaczyła, iż wnioskowała o rozdzielenie płatności do gruntów rolnych, jednakże jej prośba pozostała bez odpowiedzi, a płatność bez zbadania jej zasadności przyznano Pani G. Z.. Odwołująca podała, iż G. Z. jest "figurantką" nieużytkującą gruntów rolnych, która użytkuje je tylko w części i pobiera na ponad 10 ha gruntów własną płatność. W świetle powyższego, S. H. wniosła o zlecenie kontroli, która wykryje nieprawidłowość.

Do odwołania Strona załączyła warunkową umowę sprzedaży z dnia 25.06.2007 roku, sporządzoną w formie aktu notarialnego, zawartą pomiędzy P. H. a W. K., na mocy której S. H., działająca w imieniu i na rzecz meża tj. P. H. sprzedała W. K. prawo własności gospodarstwa rolnego z zabudowaniami, obejmującego działki nr 33, 34, 35, i 36 o łącznej powierzchni 11,58 ha oraz prawo własności nieruchomości rolnej o łącznej pow. 2,19 ha pod warunkiem, że Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy we Wrocławiu, działająca na rzecz Skarbu Państwa, nie wykona przysługującego Skarbowi Państwa prawa pierwokupu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, decyzją z dnia 21 sierpnia 2009 roku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z dnia 29.05.2009 roku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcie szczegółowo opisał stan prawny sprawy.

Ponadto stwierdził, iż przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny, czy zaistniała uzasadniona podstawa faktyczna i prawna do wykluczenia z płatności do gruntów rolnych na 2007 rok spośród ogólnej powierzchni działek rolnych zgłoszonych przez S.H. we wniosku z dnia 04.05.2007 roku (20,15 ha dla JPO i 19,95 ha dla UPO i PZ), części powierzchni działki rolnej F położonej m.in. na działkach ewidencyjnych o numerach 31, 35, 36 oraz 39, położonych w miejscowości K., gmina M., powiat k., województwo dolnośląskie, a w konsekwencji odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Wskazano, iż czynnikiem decydującym o przyznaniu płatności jest rzeczywisty sposób użytkowania działek. W niniejszej sprawie przedmiotowy wniosek pod względem faktycznym nie był prawidłowy.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy podniósł, iż beneficjent składając wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, złożył w dniu 14.05.2007 roku zmianę do wniosku w wyniku której zadeklarował do przyznania płatności działkę rolną F położoną m.in. na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 oraz 39, których uprawę w roku gospodarczym 2007 zadeklarował również inny rolnik. Z uwagi na powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przeprowadził kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Czynności te, zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia doprowadziły do wykrycia nieprawidłowości, także w trybie kontroli krzyżowej oraz pozwoliły uniknąć wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do roku gospodarczego 2007, co w konsekwencji skutkowało tym, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, S. H. w odpowiedzi na wezwanie z dnia 29.05.2008 roku, złożyła korektę wniosku, dokonując modyfikacji deklaracji działki rolnej F, w efekcie czego strona m.in. zmniejszyła areał przedmiotowej działki rolnej wycofując z przyznania płatności grunty rolne położone na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 oracz 39, położone w miejscowości K., powiat k. woj. dolnośląskie, które uprzednio były położone na działce rolnej F.

Podkreślono, iż w trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego zostały zgromadzone materiały dowodowe, które przeczą twierdzeniom odwołującej, jakoby w roku 2007 użytkowała sporne grunty rolne. Odwołująca ponadto w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedstawiła wiarygodnych dowodów, które wskazywałyby, iż faktycznie to ona użytkowała rolniczo sporne grunty. Wręcz przeciwnie, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż faktycznym użytkownikiem spornych gruntów był inny rolnik. Powyższe znajduje oparcie w zeznaniach K. H., która w dniu 14.05.2009, składała obszerne wyjaśnienia dotyczące okoliczności faktycznego posiadania i użytkowania gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 oraz 39. Z wyjaśnień złożonych przez świadka wynikało, iż osobą prowadzącą działalność rolniczą i wykonującą zabiegi agrotechniczne na spornych gruntach rolnych nie jest S. H., lecz inny producent rolny tj. Pani G. Z., która od roku 2003 dzierżawiła grunty od Pana P. H.. Ponadto ocenie wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie ustalenia faktycznego użytkowania gruntów rolnych będących w konflikcie kontroli krzyżowej podlegały również wszystkie oświadczenia i umowy składane przez stronę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, biorąc pod uwagę treść wykluczających się wzajemnie oświadczeń należy stwierdzić, iż również one nie dowodzą, aby S. H. była faktycznym użytkownikiem wspomnianych gruntów rolnych. Z treści części złożonych przez stronę oświadczeń wynika, iż grunty rolne były użytkowane przez inne osoby. Powyższe dowodzi oświadczenie z dnia 18.05.2009 roku, złożone w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w Nysie w dniu 20.05.2009 roku, zgodnie z którym cyt. "Niniejszym oświadczamy, iż od ponad 10 lat (jeszcze za życia ojca - teścia M. H.) pole położone równolegle od budynków do lasu uprawia K. H...." W oświadczeniu złożonym przez stronę w dniu 28.05.2009 roku stwierdzono m.in., iż ... "częściowo uprawia zboże, ziemniaki i kosi trawę p. Sołtys wsi, co podlega komisyjnemu sprawdzeniu...". Ponadto w oświadczeniu złożonym w tym samym dniu, S. H. podała, iż Pani K. H. (bratowa męża) uprawia działki rodzajowo: ziemniaki, pszenica, jęczmień oraz kosi trawy od budynków równolegle do lasu (obok działek własnych). Podkreślono, iż strona w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, oprócz licznych oświadczeń, z treści których nie wynika jednoznacznie, aby prowadziła działalność rolniczą na spornych gruntach, przedstawiła jedynie aneks do umowy sprzedaży z dnia 30.11.1982 roku, umowę przeniesienia własności nieruchomości z dnia 01.07.2008 roku oraz załączyła wraz z odwołaniem warunkową umowę sprzedaży z dnia 25.06.2007 roku, które nie są dowodami dającymi podstawę do ustalenia prowadzenia przez beneficjenta działalności rolniczej na spornych gruntach rolnych. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy, w świetle braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających faktyczne użytkowanie i posiadanie działek ew. nr 31, 35, 36 oraz 39 przez S. H., na której z mocy art. 3 ust 3 ustawy o płatnościach ciąży obowiązek przedstawiania dowodów i wyjaśnień do okoliczności faktycznych zgodnie z prawdą, uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie słusznie odmówił odwołującej przyznania płatności do gruntów rolnych. Organ odwoławczy wskazał, iż w treści odwołania S. H. nie przedstawiła żadnych okoliczności, które potwierdzałby użytkowanie i posiadanie przez nią spornych działek.

Za bezsporne organ II instancji uznał, uwzględniając całokształt posiadanego materiału dowodowego, iż działki ewidencyjne o nr 31, 35, 36 oraz 39, położne w miejscowości K., powiat kłodzki woj. dolnośląskie w roku kalendarzowym 2007 nie były użytkowane rolniczo przez Panią S. H..

Dodano, iż płatności, o które ubiega się odwołująca są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównywania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych jest rezultatem działań wykonawczych w stosunku do rozporządzenia nr 1782/2003 - szczegółowo powołanego w treści ustawy. Ustawa o płatnościach ustalając zasady i tryb przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności do powierzchni upraw, przyjmuje w art. 7, iż płatność należy się rolnikowi, na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, oraz utrzymywane zgodnie z normami. Wskazał organ, że zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy, w przypadku, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności przysługują posiadaczowi zależnemu. Takie stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie (wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 718/04 z dnia 12 lipca 2005r.). Krajowy ustawodawca, określając szczegółowe warunki przyznania płatności wskazuje na posiadanie, jako ustawowo określoną przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku. Podkreślono, iż wskazane wyżej rozróżnienie na posiadanie samoistne i zależne ma istotne znaczenie, z uwagi na to, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika z wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i udzielna jest tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc dla uzyskania płatności do gruntów rolnych, w ocenie organu odwoławczego, nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je użytkować rolniczo. Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślono, iż z dokonanych ustaleń faktycznych i posiadanych dowodów wynika, iż S. H. w roku 2007 nie użytkowała rolniczo działek ew. 31, 35, 36 oraz 39. Ponadto organ zaznaczył, iż strona w prowadzonym postępowaniu została powiadomiona o nieprawidłowościach, a w prowadzonym postępowaniu dowodowym nie wyjaśniła, iż podane przez nią dane są prawidłowe. Tak więc, nie miała ona możliwości dokonania wycofania z wniosku działek, których dotyczą te nieprawidłowości, co wynika z treści art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Wskazano, iż pogląd taki wyrażony został także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 marca 2006 roku, akt II SA/Op 329/05, niepubl., zgodnie z którym "producent rolny w przypadku zaistnienia takiej sytuacji nie ma możliwości zmiany wniosku (jego poprawienia), organ rozpoznaje wniosek w kształcie pierwotnym, stosując przewidziane przepisami sankcje uzależnione od tego czy wadliwe zadeklarowanie powierzchni działek rolnych, czy też upraw nastąpiło świadomie czy też nie". Skoro zatem Pani S. H. w wyniku wystosowanego wezwania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie nr [...] z dnia 29.05.2008 roku, dokonała wycofania z płatności części działek ewidencyjnych będących w konflikcie kontroli krzyżowej, to różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej, organ I instancji, zasadnie uznał za zawyżenie deklaracji. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdzał, aby strona spełniła warunki do przyznania płatności w odniesieniu do spornych powierzchni gruntów.

W konsekwencji z uwagi na okoliczność, że zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wyniosło 97,36 % dla jednolitej płatności obszarowej oraz 99,30 % dla uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych należało odmówić przyznania Pani S. H. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 i nałożyć sankcje trzyletnie.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi. W skardze strona skarżąca zarzuciła, iż wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzja z dnia 21.08.2009 roku, po ponad dwuletnim rozpoznaniu sprawy dotyczącej konfliktu kontroli krzyżowej, jest krzywdząca, niezgodna ze stanem faktycznym i przepisami prawa dla faktycznego użytkującego właściciela i posiadacza gruntów rolnych położonych w miejscowości R. i K.. Uzasadniając przedmiotową skargę S. H. w pierwszej kolejności odniosła się do przeprowadzonej w województwie opolskim kontroli na miejscu i związanych z nią nieprawidłowości, które skutkowały zastosowaniem sankcji. Odnośnie gruntów rolnych położonych w województwie dolnośląskim skarżąca zarzuciła "pranie pieniędzy" przez innych rolników. W dalszej części skargi strona skarżąca wskazała, iż zwracała się z prośbą o zeznania świadków - Pani sołtys wsi K., jednak, w jej ocenie, zawarty w aktach sprawy protokół nie może być uznany za zgodny z prawdą, a Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego nie rozumie przedmiotu sporu. W dalszej części skargi Pani S. H. podała, iż niezrozumiałym jest zmniejszenie areału poprzez wycofanie z wniosku o przyznanie płatności działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 i 39. Podsumowując podkreśliła, iż jest faktycznym użytkownikiem kwestionowanych działek rolnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej jako: [p.p.s.a.], lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

Na wstępie przypomnieć należy, iż płatności o które ubiegał się skarżący, są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolniczych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Podstawowym aktem prawnym określającym warunki przyznawania płatności bezpośrednich, w tym także nowowprowadzonych form szczególnych pomocy w postaci Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej, jest rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21 października 2003 r.).

Warunki i tryb udzielania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych producentom rolnym określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) - zwana dalej: "ustawą".

Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004 (tj. 1 ha);

2) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jak wynika zatem z wyżej powołanej ustawy, płatności przysługują osobie będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, która jednocześnie jest producentem rolnym. Jednocześnie, zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy w przypadku, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności przysługują posiadaczowi zależnemu.

Rację ma organ odwoławczy wskazując, iż przedmiotowa ustawa nie definiuje "posiadania", dlatego też pojęcie "posiadanie" na gruncie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych.

Innymi słowy pojęcie posiadania gruntów rolnych w rozumieniu ustawy należy wykładać jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem niewątpliwie przemawia fakt, iż celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty (zob. wyrok WSA z dnia 08.11.2005r., sygn. akt V SA/Wa 1524/05). Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy zatem być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczpospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004 (tj. 1 ha) oraz czy utrzymuje wszystkie gruntów zgodnie z normami.

Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż przesłanka kwalifikująca do uzyskania płatności obszarowych, odnoszona do "faktycznego posiadania" gruntu rolnego, nie może być przy tym rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych, gdyż taki wymóg obciążający rolnika (producenta rolnego) nie został w przepisach prawa wspólnotowego i prawa krajowego nigdzie sformułowany. Tak, jak posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego zgłoszonego we wniosku nie przesądza jeszcze o przyznaniu płatności obszarowych z tego tytułu, tak i niedysponowanie stosownym tytułem prawnym do nieruchomości nie może automatycznie wyłączać rolnika z systemu pomocy (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. II GSK 258/06, wyrok NSA z dnia 02.09.2008r., sygn. akt II GSK 311/08, wyrok NSA z dnia 4.06.2007r., sygn. akt II GSK 53/07).

W świetle powyższego stwierdzić należy, iż we wniosku o przyznanie płatności rolnik jest obowiązany zadeklarować wszystkie grunty będące w jego posiadaniu, a więc nieruchomości, które są przez niego faktycznie użytkowane rolniczo. Dlatego też, składając przedmiotowy wniosek beneficjent powinien, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, zadeklarować jedynie grunty rolne, które są przez niego faktycznie użytkowane rolniczo, o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które utrzymywane są zgodnie z normami. Strona składając wniosek pomocowy nie powinna deklarować gruntów rolnych, na których nie prowadzi działalności rolniczej, gdyż dopłaty nie są przewidziane dla osób dysponujących jedynie tytułem prawnym w stosunku do spornych nieruchomości.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy skarżąca w sposób faktyczny użytkowała rolniczo sporne działki (nr 31, 35, 16 i 39) położone w miejscowości K..

W niniejszej sprawie bezspornie organy ustalił, iż Pani S. H. nie użytkowała przedmiotowych działek, w stosunku do których wystąpiła o przyznanie płatności bezpośrednich.

Wniosek taki wynika z całokształtu materiału zebranego w sprawie, w szczególności z umowy dzierżawy spornych działek, z oświadczenia Pani G. Z., która stwierdziła, iż od dnia 22.04.2003r. jest faktycznym użytkownikiem działek nr: 31, 35,36 i 39 na podstawie wskazanej umowy dzierżawy. Fakt ten potwierdziła również słuchana, na wniosek skarżącej, w charakterze świadka Pani K. H., która w sposób kategoryczny stwierdziła, iż skarżąca nie była w latach 2007 i 2008 użytkownikiem powyższych działek. Podkreślić należy, iż również analiza licznych oświadczeń, umów i pism składanych przez stronę w toku całego postępowania nie uprawnia do oceny, iż to właśnie skarżąca była faktycznym użytkownikiem wspomnianych gruntów rolnych. Wręcz przeciwnie, wynika z nich, co szczegółowo opisano w zaskarżonej decyzji, że działki te były użytkowane przez inne osoby.

Podkreślenia wymaga, iż o tym, że to nie skarżąca użytkowała sporne działki świadczy, przede wszystkim przedłożony przez stronę odpis pisma z dnia 5 czerwca 2008r. W piśmie tym skarżąca wraz z małżonkiem zwracają się do Pani G. Z. o natychmiastowe wydanie spornych działek, będących przedmiotem dzierżawy. Stąd prawidłowo stwierdził organ I instancji, iż z pisma tego wynika, że co najmniej do dnia 05.06.2008r. działki te pozostawały we władaniu G. Z.. Tym samym skarżąca nie mogła być faktycznym ich użytkownikiem w roku 2007.

W świetle powyższego, na gruncie rozpoznawanej sprawy organy obu instancji prawidłowo ustaliły, wbrew zarzutom skarżącej, stan faktyczny sprawy z którego wynikało, iż skarżąca nie użytkowała działek, w stosunku do których wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich. Sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organy w niniejszej sprawie i uznaje je za własne.

W tej sytuacji organy administracyjne miały pełne prawo stwierdzić, iż sporną część gruntów rolnych objętych wnioskiem skarżącej, należało wykluczyć z przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Ponieważ strona została powiadomiona o tych nieprawidłowościach, nie miała możliwości zmiany wniosku. W konsekwencji organ prawidłowo rozpoznał wniosek w kształcie pierwotnym, stosując przewidziane przepisami sankcje.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako niezasadną, oddalono.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu z urzędu opiera się na treści art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.).