Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 444/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 49, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72 ust. 3-4, art. 74 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającą je decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Stowarzyszenie zwykłe "Stowarzyszenie [...]", utrzymało w mocy swoją decyzję, wydaną w pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] października 2013 r., nr [...] o wyrażeniu stanowiska, że realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]'’, składających się z 24 elektrowni wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą, dla realizacji którego określono środowiskowe uwarunkowania w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], zmienionej decyzją z dnia [...].10.2012 r., nr [...], przebiega etapowo oraz, że nie zmieniły się warunki zawarte w wymienionej decyzji.

Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] wydane zostało w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku spółki D Sp. z o. o., Burmistrz określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Zespół Elektrowni Wiatrowych [...]". Decyzja ta została zmieniona decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] marca 2013 r, nr [...] przeniesiona na rzecz K Sp. z o.o..

Wnioskiem z dnia [...] października 2013r. K Sp. z o.o. zwróciła się do Burmistrza o wydanie, na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, postanowienia stwierdzającego, że inwestycja określona w w/w decyzji, tj. polegająca na budowie "Zespółu Elektrowni Wiatrowych [...]", przebiega etapowo i nie zmieniły się warunki środowiskowe określone w tej decyzji.

W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, Burmistrz postanowieniem z dnia [...] października 2013r., znak [...] wyraził stanowisko, że realizacja przedsięwzięcia, dla realizacji którego określono środowiskowe uwarunkowania w decyzji z dnia [...].08.2009 r., [...], zmienionej decyzją z dnia [...].10.2012 r., nr [...], przebiega etapowo oraz, że nie zmieniły się warunki zawarte w wymienionej decyzji.

Wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. Stowarzyszenie zwykłe “Stowarzyszenie [...]", zażądało wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] października 2013 r.

We wniosku tym wystąpiono także o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony, na podstawie przepisu art. 31 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie zarzuciło, że wskazane w nim postanowienie Burmistrza narusza przepis art. 72 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez stwierdzenie o etapowej realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]" pomimo tego, że inwestor spóźnił się ze złożeniem wniosku o wydanie takiego postanowienia. W tych okolicznościach sprawy w/w postanowienie w ogóle nie powinno być ".. wprowadzone do obrotu prawnego...", ponieważ istniał prawny obowiązek odmowy wydania takiego postanowienia. Tym samym, zdaniem Stowarzyszenia wydane postanowienie rażąco narusza prawo - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podniesiono, że w sprawie kluczowe znaczenie ma data wprowadzenia do obiegu prawnego decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2009 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zespół Elektrowni Wiatrowych [...]". Obwieszczenie o wydaniu tej decyzji podane zostało do publicznej wiadomości w dniu 25.08.2009 r. Stowarzyszenie podkreśliło, że wobec niezłożenia przez żadną ze stron odwołania, decyzja stała się ostateczna w dniu 28 września 2009 r., tj. 28 dni od dnia jej ogłoszenia (art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) w związku z art. 49 k.p.a. Natomiast z akt sprawy wynika, że inwestor - D Sp. z o. o. odebrał przedmiotową decyzję w dniu [...] sierpnia 2009r., a w ustawowym 14-dniowym terminie nie wniósł odwołania. W tej sytuacji, w stosunku do inwestora decyzja stała się ostateczna w dniu 1 września 2009 r. Złożony zatem w dniu 8 października 2013 r., przez następcę prawnego inwestora - K Sp. z o.o., wniosek o wydanie postanowienia stwierdzającego, że przedmiotowe przedsięwzięcie przebiega etapowo i nie zmieniły się warunki okreśłone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, został złożony po terminie określonym w art. 72 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i organ miał obowiązek rozpatrzeć wniosek odmownie.

Odnosząc się natomiast do kwestii żądania dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony wskazano na to, że Stowarzyszenie jest

w sprawie reprezentantem interesu społecznego. Za jego uczestnictwem

w postępowaniu przemawia to, że działa ono na rzecz ochrony przyrody, krajobrazu

i lokalnej społeczności przed szkodliwymi inwestycjami, a cel ten określony został

w postanowieniu § 6 Regulaminu Stowarzyszenia. Przedmiotowa inwestycja jako potencjalnie znacząco oddziałująca na środowisko, negatywnie i trwałe oddziałuje na walory przyrodnicze i krajobrazowe regionu Gminy, na które będzie oddziaływać przedmiotowe przedsięwzięcie.

Po rozpatrzeniu w/w wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając m.in. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...], orzekło o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] października 2013 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności w/w postanowienia Burmistrza z dnia [...] października 2013 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku dokonanej analizy treści przedmiotowego postanowienia i załączonych akt sprawy przekazanych przez Burmistrza, postanowienie to nie jest obarczone którąkolwiek z wad nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym wadą rażącego naruszenia prawa. Podkreślono, że przedmiotowe postanowienie wydano na wniosek K Sp. z o.o., na którą została przeniesiona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach - decyzją z dnia [...].03.2013r., nr [...]. Postanowienie zostało wydane przez organ właściwy,

z uwzględnieniem terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 ustawy, t.j. przed upływem

4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, gdyż wydano je w dniu [...] października 2013 r., a objęta tym postanowieniem decyzja o środowiskowych uwarunkowania stała się ostateczna w dniu 28 października 2009 r. Organ podał również, że nie jest możliwy do stwierdzenia fakt, iż Burmistrz wydając to postanowienie orzekł bezpodstawnie lub z rażącym naruszeniem prawa w zakresie swojego stanowiska przez ustalenie, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo i nie zmieniły się warunki określone w wydanej wcześniej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydane w przedmiotowym postanowieniu stanowisko jest podejmowane wyłącznie w wyniku ustaleń dokonanych w trakcie prowadzonego w sprawie postępowania.

Kolegium podkreśliło, że niekwestionowane jest to, że decyzja Burmistrza wydana została w dniu [...] sierpnia 2009 r., a jej doręczenie w trybie art. 49 k.p.a., nastąpiło przez ogłoszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i tablicach ogłoszeń sołectw w obrębach których ma być realizowana inwestycja, tj. w sołectwach: [...]. Przy czym na tablicy ogłoszeń Sołectwa [...] informacja o wydanej decyzji ogłoszona była w czasie od 31.08.2009 r. do 28.09.2009 r., a w pozostałych miejscach od 31.08.2009 r. do 30.09.2009 r. Natomiast doręczenie tej decyzji stronom, których siedziba lub miejsce zamieszkania było poza Gminą, nastąpiło bezpośrednio przez pocztę. Przy czym inwestorowi - D Sp. z o. o. doręczono w dniu 31 sierpnia 2009 r. Zdaniem Kolegium, wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez Stowarzyszenie, decyzja administracyjna staje się ostateczna po upływie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, liczonego od dnia ostatniego doręczenia tej decyzji. Skoro zatem doręczenie tej decyzji nastąpiło, dla większości stron, w trybie art. 49 k.p.a., to zgodnie z tym przepisem należało przyjąć, że jej doręczenie nastąpiło po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia decyzji, co oznacza jej doręczenie ze skutkiem na dzień 14 października 2009 r. W sytuacji zaś, gdy obwieszczenie o podjętej decyzji podano do publicznej wiadomości (w większości miejsc ogłoszenia) w terminach od 31 sierpnia 2009 r. do do 30.09.2009 r., to licząc 14-dniowy termin doręczenia od ostatniego dnia ogłoszenia należało przyjąć,

że ostatnie doręczenie decyzji nastąpiło właśnie w dniu 14 października 2009 r.

Na poparcie prawidłowości liczonego terminu Kolegium wskazało na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Go 1024/09, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził między innymi, że "Treść art. 49 k.p.a. wskazuje, że czternastodniowy termin oblicza się od dnia publicznego ogłoszenia. Skoro zaskarżona decyzja została podana do publicznej wiadomości w dniu (...) września 2009 r., to termin wynikający z art. 49 k.p.a. powinien rozpocząć swój bieg od ostatniego dnia, w którym to publiczne ogłoszenie nastąpiło. Przyjęcie odmiennej tezy, jak to zrobił organ odwoławczy, iż termin ten należy obliczać od pierwszego dnia, w którym nastąpiło publiczne ogłoszenie, prowadziłoby do sytuacji, w której bez znaczenia w sensie faktycznym i prawnym pozostawałaby okoliczność,

że publiczne ogłoszenie nastąpiło na okres dłuższy niż czternaście dni, o których mowa w art. 49 k.p.a. Taka wykładnia omawianego przepisu jest nieprawidłowa i powoduje ograniczenie prawa strony do wniesienia środka odwoławczego. Mogłoby to bowiem prowadzić do utraty możliwości wniesienia przez stronę środka odwoławczego

z powodu upływu terminu, mimo że o treści decyzji dowiedziała się z obwieszczenia

(tj. publicznego ogłoszenia) w okresie umożliwiającym takie zapoznanie się."

Podsumowując Kolegium wskazało, że biorąc pod uwagę dzień 14 października 2009 r. jako dzień doręczenia przedmiotowej decyzji, to decyzja ta stała się ostateczna w dniu 28 października 2009 r., tj. z upływem ostatniego dnia uprawniającego do wniesienia od niej odwołania i przedmiotowe postanowienie wydane zostało, wbrew twierdzeniu Stowarzyszeniu [...], w terminie wskazanym w art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 03,10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Od w/w decyzji Kolegium, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyło Stowaryszenie zwykłe “Stowarzyszenie [...]", zarzucając naruszenie przepisów:

– art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że postanowienie Burmistrza z dnia [...] października 2013 r., nr [...] nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tylko dlatego, że wcześniej zostało wydane błędne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Go 1024/09, które nigdy nie zostało poddane kontroli instancyjnej, w którym niewłaściwie, wbrew brzmieniu art. 49 kpa uznano, że termin wynikający z art. 49 kpa rozpoczyna swój bieg od ostatniego dnia, w którym publiczne ogłoszenie nastąpiło,

– art. 49 k.p.a. w zw. z art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez uznanie, mimo że brzmienie art. 49 k.p.a. nie nasuwa żadnych wątpliwości, możliwa jest jego również i taka interpretacja, że upływ 14 dni należy liczyć od ostatniego dnia okresu, w którym obwieszczenie było wywieszone,

– art. 72 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez uznanie, że wnioskodawca przed upływem terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 w/w ustawy, otrzymał postanowienie Burmistrza z dnia [...] października 2013 r., znak: [...].

Wnosząc jednocześnie o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] października 2013r, znak: [...].

W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że nie może być wątpliwości, że Kolegium dopuściło się rażącego naruszenia art. 49 k.p.a. stwierdzając, że doręczenie decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r. nastąpiło ze skutkiem na dzień 14 października 2009 r., bowiem termin z art. 49 k.p.a. rozpoczyna swój bieg od ostatniego dnia,

w którym to publiczne ogłoszenie nastąpiło. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 847/12, z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 234/11,

z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 45/10. Skoro zatem informacja o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. była ogłoszona w dniu 31 sierpnia 2009 r.,

a ogłoszenie było wywieszone w okresie do 30 września 2009 r., to należało uznać,

że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 14 września 2009 r., a uprawomocnienie decyzji w dniu 28 września 2009 r.

Kolegium dopuściło się również naruszenia art. 72 ust. 3 i 4 ustawy

o udostępnianiu informacji o środowisku (...), bowiem Burmistrz ze względu na brak zachowania terminów z art. 72 ust. 3 i 4 ustawy nie miał prawa wydać postanowienia z dnia [...] października 2013 r., nr [...] zawierającego pozytywne stanowisko

Zdaniem strony, Kolegium jest niezwykle niekonsekwentne w swoim działaniu. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1. Złożenie wniosku powinno nastąpić w terminie 4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna,

z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b. Natomiast w myśl art. 72 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) złożenie wniosku może nastąpić w terminie 6 lat od dnia,

w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna,

o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3 od organu, który wydał decyzję

o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji. Przepis art. 72 ust. 4 w/w ustawy wymaga zatem, aby postanowienie zawierające stanowisko organu zostało doręczone stronom przed upływem 4 lat od momentu uprawomocnienia. Skoro w przypadku określenia dnia prawomocności decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznaje, że 14-dniowy termin, z upływem którego należy uznać za dokonane doręczenie ww. decyzji, należy liczyć od ostatniego dnia ogłoszenia, tj. od dnia od 30 września 2009 r., to tak samo powinien być liczony moment, z którym doszło do doręczenia postanowienia zawierającego stanowisko, bowiem nadal ilość stron przekracza 20. Biorąc pod uwagę to, że postanowienie zawierające stanowisko zostało wydane w dniu [...] października 2013 r. oraz zakładając, że było ono publicznie obwieszczone w okresie do 16 listopada 2013 r., to uznać należało, że zostało ono doręczone stronom dopiero w dniu 30 listopada 2013 r. Zdaniem organu decyzja została doręczona ze skutkiem na dzień 14 października 2009 r., a tym samym stała się prawomocna w dniu 28 października 2009 r. Zatem również i w takiej sytuacji, w ocenie Stowarzyszenia postanowienie zawierające stanowisko byłoby doręczone po upływie 4 lat od momentu uprawomocnienia się decyzji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazanym na wstępie postanowieniem

z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy swoje orzeczenie z dnia [...] lutego 2015 r.

W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko

w zakresie interpretacji art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) wskazując, że dzień 14 października 2009 r. jest dniem,

w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Kolegium uznało bowiem, iż bieg 14-dniowego terminu, w którym można uznać doręczenie za skuteczne zaczyna się od ostatniego dnia, w którym nastąpiło ogłoszenie.

W rozpatrywanej sprawie będzie to dzień 30 września 2009 r. Doręczenie miało miejsce zatem w dniu 14 października 2009 r., a w konsekwencji decyzja stała się ostateczna po upływie 14 dni, tj. w dniu 28 października 2009 r. Podmiot na który niniejsza decyzja została przeniesiona otrzymał od Burmistrza zaskarżone postanowienie w dniu [...] października 2014 r. W konsekwencji SKO uznało, że zachowany został 4-letni termin, o którym mowa w art. 72 ust. 4 w/w ustawy.

Kolegium podkreśliło również, że znane są organowi wyroki przytaczane przez wnioskodawcę, jednakże z uwagi na niejednolite w tym zakresie orzecznictwo różnice w rozumieniu treści art. 49 k.p.a. nie mogą stanowić przesłanki warunkującej wystąpienie rażącego naruszenia prawa.

W skardze do Sądu Administracyjnego reprezentujący “Stowarzyszenie [...]" Z.O. powtórzył argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2015 r. oraz poprzedzjącą je decyzję (postanowienie) tego organu z dnia [...] lutego 2015 r. i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 14 października 2015 r., występujący w imieniu uczestnika postępowania K pełnomocnik, wniósł o oddalenie skargi wskazując, że z wniosku strony skarżącej toczyły się trzy inne postępowania, które zakończyły się wyrokami oddalającymi jej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W analizowanej sprawie przedmiotem badania Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w wyniku przeprowadzenia postępowania nieważnościowego, którym organ utrzymał w mocy poprzedzające je orzeczenie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] pażdziernika 2013 r. znak [...].

W istocie spór w rozpatrywanej sprawie administracyjnej dotyczył kwestii terminu doręczenia stronom decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]". Okoliczność ta miała fundamentalne znaczenie ze względu na to, że wnioskiem z dnia [...] pażdziernika 2013 r. K Sp. z o.o. zwróciła się do Burmistrza wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), a w wyniku rozpatrzenia tegoż wniosku, w dniu [...] pażdziernika 2013r. Burmistrz wydał postanowienie, w którym wyraził stanowisko, że realizacja przedsięwzięcia, dla realizacji którego określono środowiskowe uwarunkowania w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. przebiega etapowo oraz, że nie zmieniły się warunki zawarte w decyzji.

Zgodnie z treścią art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 pażdziernika 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowikso – zwana dalej w skrócie ustawą, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1. Złożenie wniosku powinno nastąpić w terminie 4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b.

W myśl ust. 4 art. 72 złożenie wniosku może nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia.

Z treści przytoczonych powyżej przepisów art. 72 ust. 2 i ust. 3 ustawy wynika zatem, że złożenie wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 może nastąpić w terminie 6 lat, jeżeli przed upływem 4 lat od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna strona otrzyma postanowienie organu zawierające stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji.

Dla prawidłowości i skuteczności postanowienia wydanego na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy istotne znaczenie ma data, w której decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach danego przedsięwzięcia stała się ostateczna, gdyż skutki prawne określone w ustawie wywiera jedynie postanowienie, które strona otrzymała przed upływem 4 lat od daty, kiedy decyzja środowiskowa stała się ostateczna.

Ostateczne są decyzje administracyjne od których nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w administracyjnym toku instancji (art. 16 kpa).

Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa).

Przepis art. 74 ust. 3 ustawy stanowi, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20 – a taka sytuacja miała miejsce w badanej sprawie - stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 49 kpa strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Z akt sprawy wynika (a okoliczność ta nie budzi sporu między stronami), że ogłoszenie o wydaniu przez Burmistrza decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zespół Elektrowni Wiatrowych [...]" nastąpiło poprzez publiczne obwieszczenie w dniach od 31 sierpnia 2009 r. do 30 września 2009 r. Inwestorowi przedsięwzięcia – D Sp. z o.o. doręczono decyzję osobiście w dniu 31 sierpnia 2009 r., a w ustawowym terminie strona nie wniosła odwołania. Postanowienie, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy zostało wydane w dniu [...] pażdziernika 2013r., ogłoszone zostało w trybie art. 49 kpa, również z datą 16 pażdziernika 2013 r. W ocenie skarżącego Stowarzyszenia przedmiotowe postanowienie Burmistrza wydane zostało z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 i ust. 4 ustawy. Skarżące Stowarzyszenie wskazywało, że ponieważ po myśli art. 49 kpa, doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 14 września 2009 r., a w przewidzianym terminie nie zostało wniesione odwołanie, dlatego decyzja środowiskowa Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r., którą organ uzgodnił warunki dla danego przedsięwzięcia, stała się ostateczna z dniem 28 września 2009 r. Zdaniem skarżącego czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 49 kpa należy liczyć od pierwszego dnia publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji; w tym terminie następuje doręczenie orzeczenia, a od tej daty płynie następnie termin do wniesienia odwołania. W związku z tym, zarówno wniosek z dnia [...] pażdziernika 2013 r. o wydanie postanowienia, a w konsekwencji również postanowienie z dnia [...] pażdziernika 2013 r. były spóźnione. Ponieważ termin określony w art. 72 ust. 4 ustawy ma charakter prawnomaterialny, dlatego przedmiotowe postanowienie Burmistrza wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Zdaniem organu czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 49 kpa rozpoczął swój bieg od ostatniego dnia publicznego obwieszczenia o wydaniu decyzji ([...] pażdziernika 2009 r.), zatem doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 14 pażdziernika 2009r., wobec czego stała się ona ostateczna z dniem 28 pażdziernika 2009 r. W ocenie organu termin, o którym mowa w art. 72 ust. 4 został zachowany, a zarzut że postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa był chybiony. Kolegium podniosło ponadto, że dla stwierdzenia nieważności orzeczenia konieczne jest ustalenie, że obowiązujący w rozpatrywanym zakresie stan prawny nie budzi żadnych wątpliwości i jest bezsporny. W przeciwnym wypadku brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności danego aktu stosowania prawa.

Na gruncie wykładni językowej pojęcie "dzień publicznego głoszenia" należy rozumieć jako termin w którym doszło do publicznego (w sensie dostępności dla osób zainteresowanych) udostępnienia materiałów o określonej treści. Termin ten jest na gruncie przepisów prawa rozumiany jako zdarzenie pewne dające się obiektywnie określić. Trzeba zauważyć, że istotą instytucji doręczenia w drodze publicznego obwieszczenia określonej w art. 49 kpa jest, o ile przepisy szczególne na to zezwalają, zawiadomienie stron o wydanych decyzjach i innych czynnościach organów administracji w drodze publicznego obwieszczenia lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od daty publicznego ogłoszenia (por. np. J. Borkowski, B. Adamiak Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, str. 324).

Zgodnie z zasadami wykładni prawniczej za podstawową uznaje się wykładnię językową, a następnie systemową i funkcjonalną. Kolejność ich stosowania jest uzależniona od wyników wcześniejszego etapu wykładni prawniczej, tj. należy stosować wykładnię funkcjonalną wyłącznie w sytuacji, gdy wykładnia językowa i funkcjonalna nie dają jednoznacznych, bezspornych wyników. Na gruncie wykładni językowej pojęcie "dzień publicznego ogłoszenia" należy rozumieć, że jest to termin, w którym doszło do publicznego (w sensie dostępności dla osób zainteresowanych) udostępnienia materiałów o określonej treści. Termin ten jest na rozumiany jako zdarzenie pewne dające się obiektywnie określić. Zwrócić też trzeba uwagę, że dokonując wykładni przepisu nie należy doszukiwać się słów, które nie zostały zamieszczone w przepisie przez ustawodawcę. Interpretacja przepisu art. 49 kpa, według której doręczenie jest skuteczne po upływie 14 dni od ostatniego dnia publicznego ogłoszenia, chociaż w przepisie tym zwrot "ostatni dzień’ nie występuje, godzi w zasadę racjonalnego ustawodawcy. Taka wykładania stoi też w sprzeczności ze stanowiskiem doktryny, która w omawianej kwestii wypowiada się jednoznacznie. Niezależnie od fatycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczonej decyzji przyjmuje się, w oparciu o przepis art. 49 kpa fikcję prawną, że doręczenie nastąpiło z upływem czternastu dni od publicznego ogłoszenia ( por. przykładowo wyroki NSA z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 400/07, z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 45/10, z dnia 20 pażdziernika 2011 r. sygn. akt II OSK 2136/11, z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1903/10, z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 45/10, z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 847/12, z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2957/12, z dnia 18 lipca 2008 r. sygn.. akt II OSK 1120/08). W danej sprawie będzie to dzień w którym obwieszenie o wydaniu decyzji środowiskowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. zostało zamieszczone na tablicach ogłoszeń tj. 31 sierpnia 2009 r.

W tym stanie sprawy należało uznać, że zaskarżone postanowienie oraz orzeczenie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem prawa, tj. art. 49 kpa.

W ocenie Sądu treść art. 49 kpa nie budzi wątpliwości interpretacyjnych o tyle, że już wykładnia językowa pozwala na jego prawidłowe zastosowanie. Piśmiennictwo oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne w sposobie interpretacji omawianego przepisu są jednolite i jednoznacznie stwierdzają, że termin od którego należy liczyć 14 termin dla doręczenia zawiadomienia liczy się od pierwszego dnia publicznego ogłoszenia o danej czynności organu. Wskazany w zaskarżonym postanowieniu wyrok o sygn. II SA/Go 1024/09 reprezentuje stanowisko odosobnione. W tych okolicznościach sprawy były podstawy do przyjęcia, że przedmiotowe postanowienie Burmistrza z dnia [...] pażdziernika 2013 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270), zaskarżone postanowienie oraz orzeczenie je poprzedzające zostały uchylone.