Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2625/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53a ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 803
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2017 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 53a ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 140 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R.C., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w sprawie wymierzenia R.C. kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych) za dokonanie poza stacją demontażu pojazdów: usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów; wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia; wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od 15 lipca 2015 r. do 7 sierpnia 2015 r. przeprowadził kontrolę na terenie posesji przy ul. [...] w S. . Kontrola została podjęta w związku z pismem Burmistrza Miasta S. z dnia 8 maja 2015 r. dotyczącym prowadzenia na ww. posesji demontażu pojazdów mechanicznych oraz pismem Urzędu Celnego w K. - Oddziału Celnego w A. z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie przeprowadzenia oceny sprowadzonego towaru - pojazdu marki Volkswagen Touareg.

W trakcie kontroli ustalono, że na terenie posesji znajdował się dom rodzinny strony oraz 4 blaszane garaże, w których w dniu kontroli ujawniono części samochodowe pochodzące z demontażu pojazdów, m.in.: silniki, skrzynie biegów, alternatory, lampy, kierownice. Na ogrodzonej działce powyżej domu w przypadkowych miejscach terenu posesji zgromadzone były zużyte elementy pochodzące z demontażu pojazdów, tj.: zużyte fotele samochodowe, pasy bezpieczeństwa, elementy tapicerki, elementy wnętrza pojazdów, nadkola, zderzaki, drzwi, kable, chłodnice, opony, felgi, zbiorniki paliwa, przeguby, amortyzatory, elementy zawieszenia, elementy karoserii samochodowej.

Na przedmiotowym terenie stwierdzono obecność 16 pojazdów i 3 przyczep samochodowych. Stan wizualny ww. pojazdów udokumentowany został w postaci filmowej oraz fotograficznej. Niektóre pojazdy stwierdzone na posesji były częściowo zdekompletowane. Kontrolowany przedłożył kserokopie dowodów rejestracyjnych pojazdów oraz oświadczył, że samochody i części samochodowe magazynował na posesji w celu ich naprawy lub skompletowania. Wyjaśnił, że samochody sprowadzał z zagranicy lub kupował w kraju, w celu przełożenia z nich części do pojazdów w lepszym stanie technicznym. Części samochodowe pochodzące z tych pojazdów sprzedawał m.in. w internecie. Kontrolowany nie przedstawił dokumentów potwierdzających źródło pochodzenia części samochodowych oraz dokumentów finansowych związanych z zakupem i sprzedażą części samochodowych.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej wynikało, że 3 pojazdy bezsprzecznie zostały poddane demontażowi: pojazd Volkswagen Touareg, kolor srebrny, o nr VIN [...], w tylnej części spalony - wnętrze pojazdu było częściowo zdemontowane, zniszczona była m.in. deska rozdzielcza, tapicerka drzwi, kierownica, siedzenia i inne elementy; pojazd Renault Master, kolor biały, o nr VIN [...] - posiadał całkowicie zdemontowany przód, częściowo zdemontowane wnętrze w części osobowej, nie posiadał przednich drzwi po stronie kierowcy, przedniej osi napędu, tylnego zderzaka i tylnych lamp, w części ładunkowej pojazdu stwierdzono różne zdemontowane z pojazdu części, m.in. gumowe przewody, osłony, elementy tapicerki, zdemontowany element jednostki napędowej oraz klucze i narzędzia; pojazd Nissan Terano II, kolor bordowy, o nr VIN [...] - nie posiadał przedniego błotnika po stronie pasażera oraz częściowo lamp.

Na terenie posesji udokumentowano obecność narzędzi, przy pomocy których prowadzone były prace związane z pojazdami. Kontrolowany podpisał bez zastrzeżeń protokół kontroli nr [...].

Biorąc pod uwagę ustalenia kontroli, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 7 października 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usuwanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowywanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

Pismem z dnia 19 listopada 2015 r. pełnomocnik R.C. ustosunkował się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podkreślił, iż kontrolowany nie trudnił się demontażem pojazdów poza legalnie działającą stacją demontażu, ani magazynowaniem odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Wyjaśnił, że zajmował się on wyłącznie naprawą pojazdów, której dokonywał własnoręcznie i na własne potrzeby. Zakwestionował, jakoby pojazdy znajdujące się na terenie użytkowanej przez niego posesji były pojazdami wycofanymi z eksploatacji. Podkreślił ponadto, że części samochodowe znajdujące się na terenie posesji nie pochodziły z pojazdów wycofanych z eksploatacji, lecz były to części zamienne nadające się do dalszej eksploatacji. Celem poparcia wskazanych okoliczności, wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: zeznań wskazanych świadków; załączonych dokumentów w postaci potwierdzeń zakupu części samochodowych (paragonów, listów przewozowych, potwierdzeń pocztowych) oraz dowodów dostaw i formularzy dotyczących dostaw odpadów; dokumentów znajdujących się w aktach spraw sądowych toczących się przed Sądem Rejonowym w W. oraz przed Sądem Rejonowym w S. . Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska odmówił uwzględnienia ww. żądania.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył R.C. karę pieniężną w wysokości 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych) za dokonanie poza stacją demontażu pojazdów: usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że kontrolowany zeznał do protokołu, iż przekłada części z samochodów w gorszym stanie technicznym do pojazdów w lepszym stanie technicznym. Prowadząc takie operacje, kontrolowany dokonywał demontażu pojazdów bądź ich poszczególnych elementów. Organ zauważył ponadto, że teren przedmiotowej posesji w żadnym stopniu nie spełniał warunków pod względem minimalnych wymagań technicznych dla stacji demontażu - nie był uszczelniony, skanalizowany, nie posiadał separatora substancji ropopochodnych.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska podkreślił, że kontrola wykazała, iż na terenie posesji zmagazynowano różnego rodzaju odpady, w tym uszkodzone elementy tapicerki, uszkodzone zderzaki, zdemontowane zbiorniki LPG, uszkodzone deski rozdzielcze, złom, pasy bezpieczeństwa, tłumiki układu wydechowego. Z ustaleń kontroli wynikało, że demontażowi zostały poddane 3 pojazdy: Volkswagen Touareg o nr VIN [...], Renault Master o nr VIN [...], Nissan Terano II o nr VIN [...]. W trakcie kontroli nie przedstawiono oryginałów dowodów rejestracyjnych pojazdów umożliwiających ich rejestrację. Kontrolowany przedstawił jedynie kserokopie tych dokumentów.

Organ wskazał, że zastany w trakcie kontroli stan pojazdów odzwierciedlony został w dokumentacji fotograficznej i audiowizualnej. Zdaniem organu, bez znaczenia pozostawał fakt, czy demontowany pojazd został wycofany z eksploatacji w myśl przepisów ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, czy też nie. Organ podał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.) odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do których pozbycia się jest obowiązany. Decydującym momentem, w którym dany przedmiot należy uznać za odpad, jest ten, kiedy następuje zasadnicza zmiana sposobu jego użytkowania.

Ustalając wysokość kary pieniężnej [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska uwzględnił następujące okoliczności: 3 spośród pojazdów znajdujących się na terenie kontrolowanej posesji poddano demontażowi; pojazdy te zawierały płyny eksploatacyjne; w trakcie kontroli nie stwierdzono rozlewisk olejów i innych substancji niebezpiecznych, zatem nie potwierdzono, by w wyniku nielegalnego demontażu pojazdów powstały szkody w środowisku; był to pierwszy przypadek ujawnienia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nielegalnego demontażu pojazdów dokonywanego przez kontrolowanego.

Pismem z dnia 11 stycznia 2016 r. R.C. wniósł odwołanie od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. Zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W tych okolicznościach, w wyniku rozpatrzenia odwołania strony, została wydana opisana na wstępie decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 15 lipca 2015 r. na terenie kontrolowanej posesji stwierdzono obecność trzech zdemontowanych pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także części przeznaczonych do ponownego użycia oraz odpadów pochodzących z pojazdów wycofanych z eksploatacji. Stan posesji, w tym stan zmagazynowanych na niej pojazdów wycofanych z eksploatacji, części zamiennych oraz odpadów, przedstawiony został w dokumentacji filmowej i fotograficznej.

W ocenie organu odwoławczego, zastany w trakcie kontroli stan faktyczny (obecność niekompletnych pojazdów, znacznej ilości części samochodowych oraz odpadów pochodzących z pojazdów) świadczy o prowadzeniu przez kontrolowanego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Organ zauważył, że jak wynika z pisemnej informacji do protokołu kontroli, kontrolowany zeznał, iż samochody sprowadza z zagranicy lub kupuje w kraju w celu przełożenia z nich części z pojazdów o gorszym stanie technicznym (częściowo uszkodzonych lub pokolizyjnych) do pojazdów w lepszym stanie technicznym. Części samochodowe pochodzące z tych pojazdów sprzedaje m.in. w internecie oraz nie posiada dokumentów związanych z kupnem i sprzedażą pojazdów.

Zdaniem organu, powyższe informacje wskazują na to, że kontrolowany demontował pojazdy w celu pozyskania części zamiennych do innych pojazdów bądź w celu sprzedaży. Organ podkreślił, iż według informacji udzielonej przez kontrolowanego, nie posiadał on dokumentów związanych z zakupem pojazdów, co uniemożliwiało mu zarejestrowanie ich w Polsce i wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem. W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom strony, prowadzonych przez kontrolowanego czynności nie można uznać wyłącznie za naprawę pojazdów. Naprawa pojazdu polega bowiem na wymontowaniu zepsutej części z pojazdu i zastąpieniu jej częścią sprawną (częścią nową bądź częścią używaną, ale pochodzącą np. z legalnie działającej stacji demontażu), nie zaś na pozyskiwaniu części zamiennych do naprawy pojazdów poprzez demontaż innych pojazdów. O prowadzeniu napraw nie świadczy również sposób magazynowania pojazdów, tj. bez odpowiedniego zabezpieczenia przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych.

W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (protokół kontroli wraz z dokumentacją filmową i fotograficzną, pisemna informacja złożona przez kontrolowanego) jest spójny i wynika z niego jednoznacznie, iż kontrolowany demontował pojazdy wycofane z eksploatacji poza stacją demontażu. Ustalenia z kontroli przeprowadzonej w dniu 15 kwietnia 2015 r. (tj. przed kontrolą przeprowadzoną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska) przez Burmistrza Miasta S. na terenie działek użytkowanych przez kontrolowanego także wskazują na obecność niekompletnych pojazdów, w tym m.in. na obecność karoserii pojazdu Suzuki Vitara oraz boku samochodu dostawczego. W ocenie organu odwoławczego, stan zastany w trakcie ww. kontroli (w szczególności obecność karoserii samochodowej) jest dodatkowym potwierdzeniem faktu prowadzenia demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Organ zgodził się natomiast z zarzutem odwołania, że ustalenie, czy pojazd jest wycofany z eksploatacji, czy też nie, ma znaczenie w kontekście możliwości zastosowania art. 53a ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. W niniejszej sprawie, w związku z zasadniczą zmianą sposobu wykorzystywania pojazdów przez odwołującego się (tj. zaprzestanie użytkowania pojazdów jako środka transportu przeznaczonego do poruszania się po drodze, tylko ich demontaż – pozbycie się), należy zdaniem organu uznać, biorąc pod uwagę art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach w związku z art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, że pojazdy te stanowiły pojazdy wycofane z eksploatacji. Odwołujący się prowadził więc demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Organ zauważył, że kontrolowany nie posiadał uregulowanego stanu formalnoprawnego w zakresie gospodarowania odpadami w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji. Jak wynika z ustaleń kontroli, potwierdzonych za pomocą dokumentacji fotograficznej i filmowej, teren użytkowanej przez stronę posesji nie spełniał minimalnych wymagań dla stacji demontażu, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji (m.in. brak wyznaczonych odpowiednich sektorów, brak uszczelnionego terenu wyposażonego w system zbierania ścieków kierowanych do separatora substancji ropopochodnych). Kontrolowany dokonywał zatem czynności związanych z demontażem pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu, o której mowa w przepisach ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Organ odwoławczy ocenił jako prawidłowe ustalenia faktyczne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, wskazujące na prowadzenie przez stronę demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Podkreślił, że odwołujący się podpisał protokół kontroli, z którego wynika, iż prowadził demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu - bez zastrzeżeń i uwag. Kontrolowany nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego, iż nie prowadził demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu, czyli instalacjach spełniających określone prawem wymagania. Odwołujący się prowadził demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu, na terenie nie spełniającym wymagań dla takiego zakładu. W ocenie organu odwoławczego, działania strony wykonywane poza stacją demontażu mieszczą się w zakresie czynności określonych w art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, podlegających karze pieniężnej. W związku z tym, organ I instancji słusznie wymierzył karę pieniężną.

Analizując kryteria, jakie zostały uwzględnione przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, organ odwoławczy zauważył, że ze względu na zakres i skalę prowadzonego demontażu pojazdów (potwierdzony demontaż kilku pojazdów, obecność części do ponownego użycia oraz odpadów wymontowanych z pojazdów) należało uznać, iż działania kontrolowanego nie były incydentalne. Jednakże, z uwagi na to, iż strona wcześniej nie naruszała przepisów o odpadach oraz nie stwierdzono rozlewisk olejów i innych substancji niebezpiecznych, słusznie wymierzona została kara pieniężna mieszcząca się bliżej dolnej granicy wysokości kary pieniężnej, jaka może być wymierzona za prowadzenie nielegalnego demontażu pojazdów. Ponadto organ podkreślił, że celem ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest m.in. przeciwdziałanie nielegalnemu demontażowi pojazdów wycofanych z eksploatacji, tj. demontażowi prowadzonemu poza stacją demontażu, zagrażającemu środowisku. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna w wysokości 15 000 zł jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu popełnionego przez stronę.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących nierozpoznania istoty sprawy z uwagi na fakt, iż organ I instancji zaniechał dokonania ustaleń, czy pojazdy znajdujące się na terenie kontrolowanej posesji były pojazdami wycofanymi z eksploatacji, Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie ma wątpliwości, iż wskazane w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska 3 pojazdy (Volkswagen Touareg o nr VIN [...], Renault Master o nr VIN [...], Nissan Terano II o nr VIN [...]) były pojazdami wycofanymi z eksploatacji.

Organ odwoławczy podkreślił, że przez pozbycie się danego przedmiotu należy rozumieć również zasadniczą zmianę sposobu jego wykorzystywania, odmienną od podstawowego jego przeznaczenia, która może spowodować poważne negatywne konsekwencje dla człowieka lub środowiska. Możliwe jest pozbycie się przedmiotu także wówczas, gdy pozostaje on nadal we władaniu tego samego podmiotu. Dodatkowo argumentem przemawiającym za tym, że pojazdy nie zostały zakupione w celu ich wykorzystania do poruszania się po drogach, jest brak dokumentów pozwalających na zarejestrowanie pojazdów na terenie Polski (brak dowodów nabycia pojazdów, brak oryginałów dowodów rejestracyjnych). Dlatego też zdaniem organu odwoławczego należy uznać, iż ww. pojazdy były pojazdami wycofanymi z eksploatacji, a organ I instancji słusznie zastosował w niniejszej sprawie art. 53a ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

W ocenie organu odwoławczego, kwestia posiadania przez stronę dowodów rejestracyjnych (w aktach sprawy znajdują się jedynie kserokopie zagranicznych dowodów rejestracyjnych) dla 3 pojazdów objętych niniejszym postępowaniem nie ma znaczenia dla uznania tych pojazdów za pojazdy wycofane z eksploatacji. Decydujący jest bowiem warunek pozbycia się, który w przypadku ww. pojazdów został spełniony. Organ wyjaśnił także, iż przesłanki braku ubezpieczenia OC dla pojazdów oraz braku aktualnych badań technicznych pojazdów same w sobie nie wskazują na to, że pojazdy bez takich dokumentów są pojazdami wycofanymi z eksploatacji. W sytuacji jednak, gdy brak takich dokumentów dotyczy pojazdów niekompletnych, zdemontowanych, jest to dodatkowy argument poświadczający, iż pojazdy te nie były wykorzystywane zgodnie z ich podstawowym przeznaczeniem.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących odmowy uwzględnienia żądania dowodowego strony, organ odwoławczy uznał, że przeprowadzenie wskazanych w piśmie pełnomocnika strony z dnia 19 listopada 2015 r. dowodów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdził, iż przedstawione przez stronę dokumenty stanowiły paragony potwierdzające zakup pojedynczych części bądź listy przewozowe wskazujące na wysłanie przedmiotów opisanych jako części samochodowe oraz dotyczą czynności, które nastąpiły w trakcie oraz po kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Dokumenty te nie potwierdzały więc nabycia części samochodowych, które znajdowały się na posesji w trakcie kontroli.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.C. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem. Kwestionowanej decyzji zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie – co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,

- naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuczynienie zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, przyjęcie rażąco błędnych ustaleń faktycznych za podstawę zaskarżonej decyzji, przede wszystkim przez uznanie, że skarżący dokonywał poza stacją demontażu usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu,

- naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez całkowicie bezzasadne uznanie, że nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski dowodowe skarżącego w postaci dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, z dokumentów w postaci potwierdzeń zakupu przez skarżącego części samochodowych oraz z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sądowej toczącej się przed Sądem Rejonowym w W. i przed Sądem Rejonowym w S. , co doprowadziło do niewyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na jej wynik,

- naruszenie art. 8 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez całkowicie bezzasadne uznanie, że wyżej wskazane wnioski dowodowego skarżącego pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a także poprzez zaniechanie ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do pisma skarżącego z dnia 11 sierpnia 2015 r. stanowiącego pisemną informację do protokołu kontroli oraz do pisma skarżącego z dnia 27 sierpnia 2015 r. stanowiącego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak również do pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 19 listopada 2015 r.,

- naruszenie art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie w decyzji arbitralnych ocen stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. w całości i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał dotychczasową argumentację oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł za dokonanie poza stacją demontażu pojazdów:

- usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów,

- wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia,

- wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

Kwestionowana decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej została wydana na podstawie art. 53a ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 140 ze zm.). Przepis art. 53a ust. 1 stanowi, że kto poza stacją demontażu dokonuje: 1) usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, 2) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, 3) wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu – podlega karze pieniężnej od 10 000 do 3000 000 zł. Zgodnie zaś z art. 53a ust. 4, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, należy uwzględnić stopień szkodliwości czynu, w szczególności zakres naruszeń, ilość odpadów, rodzaj stwarzanego zagrożenia dla środowiska oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów o odpadach.

Artykuł 53a ust. 1 cytowanej ustawy znajduje zastosowanie niezależnie od tego, czy demontaż poza stacją demontażu dotyczył jednego pojazdu wycofanego z eksploatacji, czy większej liczby pojazdów, jak też niezależnie od tego, czyją ten pojazd stanowił własność (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2044/14, Lex nr 2081373). Zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu z funkcji użytkowej na funkcję surowcową jest potwierdzeniem, że posiadacz pojazdu pozbywa się go lub zamierza to zrobić, przekazując pojazd do stacji demontażu. Użyte w art. 53a ust. 1 ustawy z 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji określenie "poza stacją demontażu" należy odnosić do każdego podmiotu, który dokonuje czynności wskazanych w tym przepisie, nie mając zgodnie z art. 40 ust. 1 cytowanej ustawy, pozwolenia zintegrowanego lub innej decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 1985/14, Lex nr 2106647).

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że pojęcie pojazdu wycofanego z eksploatacji określone zostało w słowniku zawartym w art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Stosownie do treści tego przepisu, ilekroć w ustawie jest mowa o pojeździe wycofanym z eksploatacji, rozumie się przez to pojazd stanowiący odpad w rozumieniu przepisów o odpadach. Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21), odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy).

Podkreślić należy, iż w momencie przekazania danego pojazdu określonemu podmiotowi, który wykorzystuje go na części, przestał on spełniać swoją podstawową funkcję i stał się odpadem, co nie wyklucza możliwości wprowadzenia do obrotu części powstałych po jego zdemontowaniu. Nie zmienia to jednak faktu, że mamy do czynienia z odpadem. Stanowisko takie prezentowane jest również w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, z którego jednoznacznie wynika, iż:

- pojęcie odpadu w żadnym przypadku nie może nie obejmować substancji lub przedmiotów możliwych do powtórnego użycia lub recyklingu (sprawa C-442/92),

- odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok TS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C-304/94, C-330/94, C-342/94 i C-224/95, publ. ECR 1997/6/1-03561),

- pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania (wyrok TS z dnia 15 stycznia 2004 r. C- 235/02, publ. ECR 2004/1 B/1-01005),

- przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok TS z dnia 15 czerwca 2000 r. w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97, LEX nr 82853),

- odpadami nie są wszelkie materiały wymienione w Europejskim katalogu odpadów; o ich zaliczeniu do odpadów decyduje spełnienie przesłanek określonych w definicji odpadu (wyrok TS z dnia 29 kwietnia 2004 r. C-194/01, publ. ECR 2004/4B/I-04579).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że magazynowane na terenie należącym do skarżącego pojazdy nie były przez niego użytkowane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, lecz poddawane demontażowi w celu pozyskania z nich przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia. Pojazdy te zostały więc właściwie zakwalifikowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska jako pojazdy wycofane z eksploatacji, spełniające definicję odpadów. Należy podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż pojazdy znajdujące się na kontrolowanej posesji stanowiły odpady, z uwagi na zmianę sposobu ich użytkowania, co potwierdzają ustalenia zawarte w protokole kontroli.

Na podstawie ustaleń z kontroli przeprowadzonej na terenie posesji skarżącego, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za dokonywanie poza stacją demontażu: usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów; wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia; wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz obowiązujące przepisy, Sąd uznał, iż przy wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 53a ust. 1 i ust. 4 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, przepisy prawa nie zostały naruszone. Zdaniem Sądu, przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżący demontował pojazdy wycofane z eksploatacji. Potwierdza to obecność na posesji trzech pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także duża liczba części i elementów pojazdów oraz pochodzących z nich odpadów. Powyższe odbywało się z naruszeniem przepisów ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, w tym art. 5 tej ustawy, zgodnie z którym zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu, a demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu.

Jednocześnie stwierdzić należy, że wymierzona kara pieniężna jest adekwatna do stopnia szkodliwości popełnionego czynu. Celem ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest m.in. przeciwdziałanie nielegalnemu demontażowi pojazdów wycofanych z eksploatacji, tj. demontażowi prowadzonemu poza stacją demontażu, zagrażającemu środowisku. W przedmiotowej sprawie ustalono, że skarżący wcześniej nie naruszał przepisów o odpadach, jak również nie stwierdzono rozlewisk olejów i innych substancji niebezpiecznych na kontrolowanej posesji. Z tego względu, prawidłowo została wymierzona skarżącemu kara pieniężna mieszcząca się bliżej dolnej granicy wysokości kary pieniężnej, jaka może być wymierzona za prowadzenie nielegalnego demontażu pojazdów.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, należy stwierdzić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji, udokumentowane w postaci protokołu kontroli wraz z dokumentacją filmową i fotograficzną, były wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Błędne stanowisko tego organu w zakresie dotyczącym znaczenia ustaleń, czy pojazd jest pojazdem wycofanym z eksploatacji, nie mogło być przesłanką do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylenia decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Brak było bowiem potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a uchybienie organu I instancji zostało konwalidowane w trybie odwoławczym poprzez prawidłowe przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że pojazdy ujawnione na posesji skarżącego należało zakwalifikować jako wycofane z eksploatacji.

Za nieuzasadnione należy również uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego. Należy zauważyć, co trafnie dostrzegły organy orzekające w sprawie, że skarżący podpisał bez zastrzeżeń protokół kontroli, z którego wynikało, że prowadził demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji. Nadto, w pisemnej informacji złożonej w dniu 7 sierpnia 2015 r. skarżący potwierdził zmianę sposobu użytkowania pojazdów, tj. prowadzenie ich demontażu. Trafnie zatem pojazdy objęte postępowaniem zostały zakwalifikowane jako wycofane z eksploatacji. Ewentualne przeprowadzenie dowodów na okoliczność stanu technicznego pojazdów w momencie ich zakupu oraz możliwości ich dalszej eksploatacji nie wpłynęłoby na treść rozstrzygnięcia w sytuacji bezspornego poddania tych pojazdów demontażowi.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie prawidłowo został zastosowany przepis art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, nie doszło także do naruszenia procedury administracyjnej w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 8, art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.