Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 955/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 217 ust. 1 i 2, art. 218 ust. 1 i 2, art. 220
journal: Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
article: art. 31 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 4, art. 120 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity
article: art. 104, art. 105 par. 1, art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku A.Z. w sprawie wypłaty części uposażenia za okres "[...]", Dyrektor Aresztu Śledczego decyzją z dnia "[...]" r. odmówił za okres "[...]" wypłaty części uposażenia, którego wypłata została zawieszona na skutek zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych na okres "[...]" w związku z toczącym się postępowaniem dyscyplinarnym. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 31 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r., nr 207, poz. 1761 ze zm.).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w związku z toczącym się postępowaniem dyscyplinarnym A.Z. został zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej zawieszono mu od najbliższego terminu płatności, tj. od dnia "[...]" wypłatę 50% należnego uposażenia. Ponieważ prowadzone postępowanie dyscyplinarne zakończyło się prawomocnym orzeczeniem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, z dniem "[...]" A.Z. został zwolniony ze służby w Służbie Więziennej. W tej sytuacji wypłata części uposażenia, która została zawieszona nie przysługuje, bowiem zgodnie z art. 120 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej w razie uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusz otrzymuje część uposażenia, której wypłata została zawieszona, oraz podwyżki tego uposażenia wprowadzone w okresie zawieszenia, chyba, że został zwolniony ze służby m.in. w związku z wymierzeniem kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Od powyższej decyzji A.Z. wniósł odwołanie domagając się jej uchylenia z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6-9, art. 11, art. 28, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: kpa., a także naruszenie art. 96 ust. 1 i 2 w związku z art. 101 ust. 1 i 102 ust. 1-3, art. 103 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 i 102 ust. 1-3 ustawy o Służbie Więziennej.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że zarówno przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej, obowiązującej w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji tj. art. 120 ust. 2, jak również aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. nr 79, poz. 523) nie przewidują możliwości odwieszenia oraz wypłaty zawieszonej części przysługującego uposażenia funkcjonariuszom zwalnianym ze służby m.in. na skutek wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Stosownie bowiem do art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 79, poz. 523), która weszła w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r., funkcjonariusz otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz podwyżki tego uposażenia wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został (...) ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Na tę decyzję A.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że przedmiot sprawy dotyczy żądania przez skarżącego wypłaty uposażenia za okres "[...]", podczas gdy skarżący domagał się wypłaty uposażenia za okres "[...]";

- naruszenie art. 96 ust. 1 i 2 w związku z art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1 i 2, art. 120 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej oraz art. 170 w związku z art. 171 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa., w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 9 lutego 2010 r., II SAB/ Ol 71/09 poprzez przyjęcie, że organ I instancji dokonał w sprawie prawidłowej oceny faktów, na podstawie których zawiesił skarżącemu uposażenie za cały miesiąc "[...]" pomimo, że swoją decyzją dokonał zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych tylko do "[...]";

- naruszenie art. 170 w związku z art. 171 ustawy ppsa. oraz przekroczenie zakresu kompetencji poprzez nieodniesienie się organów i niewykonanie treści uzasadnienia prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie z dnia 9 lutego 2010 r., II SAB/ Ol 71/09;

- naruszenie art. 6-9, art. 10 § 1 i 2, art. 11, art. 61 § 1 i 3, art. 77 § 1 i 4, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 138 § 2 w związku z art. 139 kpa. poprzez nieuwzględnienie treści odwołania i nieodniesienie się do zarzutów w nim wskazanych oraz niewyjaśnienie podstaw prawnych i faktycznych podjęcia przez organ I instancji działań skutkujących wydaniem decyzji bez rozważenia zakresu wniosku skarżącego z dnia 13 sierpnia 2009 r. oraz wyroku WSA w Olsztynie z dnia 9 lutego 2010 r.,

II SAB/ Ol 71/09.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie skarżący dwukrotnie składał wnioski o wyłączenie sędziów orzekających w tej sprawie. Pierwszy wniosek rozpoznany został postanowieniem tut. Sądu z dnia 14 grudnia 2010r., oddalając wniosek o wyłączenie oznaczonych sędziów, które na skutek zażalenia skarżącego zostało poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniami z dnia 3 lutego 2011r. (sygn. I OZ 72/11) oddalił zażalenia skarżącego

W dniu 20 czerwca 2011 r. skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: sędziego NSA Janiny Kosowskiej i sędziów WSA: Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak-Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Zofii Skrzyneckiej, Wiesławy Pierechod oraz referendarzy sądowych: Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka z powodu istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziów i referendarzy sądowych, którzy brali udział w prowadzonych wcześniej postępowaniach dotyczących spraw skarżącego.

Po rozpatrzeniu tego wniosku o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie, postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt. I SA/Ol 955/10 WSA w Olsztynie orzekł o jego oddaleniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej: ustawa ppsa.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż podnoszone przez skarżącego.

W rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji o odmowie wypłaty skarżącemu części uposażenia za okres "[...]" została wydana na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 120 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r., nr 207, poz. 1761 ze zm.). Ustawa ta przewidywała wydawanie decyzji m.in. w sprawie ustalania uposażenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej, od której to decyzji przysługiwało odwołanie (art. 31 ust. 2 i 4 cyt. ustawy).

W dniu 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. nr 79, poz. 523). Zgodnie z art. 268 ust. 1 nowej ustawy o Służbie Więziennej, sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2, prowadzone na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 217 ust. 2 nowej ustawy o SW przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Sprawy te rozstrzyga przełożony w formie pisemnej - art. 217 ust. 1 nowej ustawy o SW. Zatem na podstawie przepisów nowej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej sprawy dotyczące ustalania uposażenia są rozstrzygane w formie pisemnej, lecz nie stanowią decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 218 ust. 1 tej ustawy. Z przepisu tego wynika, iż taką decyzję, od której służy odwołanie do wyższego przełożonego (ust. 2), a następnie skarga do sądu administracyjnego wydaje się jedynie w sprawach dotyczących zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych.

W dniu wydawania decyzji przez organ odwoławczy, tj. w dniu "[...]", obowiązywała już nowa ustawa o Służbie Więziennej. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej nie był zatem uprawniony do rozstrzygnięcia w formie decyzji sprawy skarżącego dotyczącej wypłaty części uposażenia. Należy bowiem zauważyć, że decyzją administracyjną organ może rozstrzygnąć sprawę jedynie wtedy, gdy z przepisów prawa materialnego wynika jego umocowanie do prowadzenia postępowania administracyjnego o charakterze jurysdykcyjnym. Z konstytucyjnej zasady działania organów administracji publicznej "na podstawie i w granicach prawa" (art. 7 Konstytucji RP) i z zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 kpa. wynika, że nie można domniemywać władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 k.p.a., lecz podstawę prawną do wydania decyzji trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 2008, s. 474). Zatem, aby organ mógł wydać decyzję w tej sprawie, musi powołać obowiązujący w systemie prawnym przepis prawa materialnego zezwalający na rozstrzyganie tego żądania w drodze decyzji. Tymczasem taki przepis prawa nie istnieje w odniesieniu do rozpatrywanego przedmiotu sprawy dotyczącego wypłaty części uposażenia za okres "[...]".

Organ odwoławczy błędnie zatem uznał, że sprawa dotycząca wypłaty części uposażenia za okres "[...]" jest indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej rozstrzyganą w drodze decyzji. Nie wziął bowiem pod uwagę treści przepisów nowej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, obowiązującej w dniu wydawania decyzji przez organ odwoławczy, z której wynika, iż sprawy te rozstrzygane są jedynie w formie pisemnej. Natomiast z treści art. 220 nowej ustawy SW wynika, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.

W tej sytuacji należało uchylić decyzję organu odwoławczego. Jeżeli bowiem sprawa ustalania uposażenia funkcjonariuszowi nie jest aktualnie objęta władczą działalnością administracji publicznej, a w związku z tym stała się bezprzedmiotowa, to organ II instancji powinien był uchylić decyzję organu I instancji i orzec stosownie do art. 138 kpa mając na uwadze bezprzedmiotowość obecnego postępowania na zasadzie art. 105 § 1 kpa.

Należy również zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie skarżący przed rozprawą w dniu 21 czerwca 2011r. złożył kolejny wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: sędziego NSA Janiny Kosowskiej i sędziów WSA: Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak-Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Zofii Skrzyneckiej, Wiesławy Pierechod oraz referendarzy sądowych: Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka. Wniosek ten został rozpatrzony przed rozprawą i postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt. I SA/Ol 955/10 WSA w Olsztynie oddalił przedmiotowy wniosek.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia orzeczono na podstawie art. 152 ustawy.