Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 462/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.105 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.138, 205, 219,220
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art.145 par.1 pkt.1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Paweł Migacz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M.M. i J.G. – wspólników Spółki A na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i podziału kosztów utrzymania urządzenia wodnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] r. nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez D. Zespół Parków Krajobrazowych we W. oraz D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W., od decyzji Starosty P. z [...]r., Nr [...], umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia i podziału pomiędzy D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. a uprawnionego z pozwolenia wodnoprawnego - decyzji Wojewody L. z dnia [...]r., znak: [...], kosztów utrzymania urządzenia wodnego (pompowni K.–O.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swe oparł na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

W piśmie z dnia 31 maja 2005 r., skierowanym do Starosty P., D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. Oddział w L. zwrócił się o "rewizję pozwolenia wodnoprawnego" udzielonego Zakładowi Produkcji Rybackiej w P. decyzją Wojewody L. z dnia [...] r. nr [...], na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb Stawów P., w zakresie zobowiązania uprawnionego z decyzji do partycypacji w kosztach utrzymanie Przepompowni O. w wysokości 50% rocznych kosztów.

Starosta P. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie art. 155 k.p.a., orzekł o zmianie ww. decyzji, uwzględniając jedynie część żądań podniesionych we wniosku.

Po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez firmę Spółka A oraz D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. Oddział w L., Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kolejną decyzją z dnia [...] r. Starosta P. odmówił zmiany pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na brak zgody wszystkich stron postępowania /art. 155 k.p.a./, jednakże Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność rozważenia możliwości zastosowania w sprawie art. 133 Prawa wodnego.

W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych złożył pismo z dnia 14 kwietnia 2006 r., w którym sprecyzował swoje oczekiwania związane z korzystaniem z wód, wnosząc o nałożenie na uprawnionego z decyzji Wojewody L. z dnia [...]r., obowiązku uczestniczenia w kosztach utrzymania Pompowni O., wskazując jako oparcie tego żądania przepis art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta P., wskazując jako podstawę prawną art. 22 i 64 ust. 1a Prawa wodnego odmówił nałożenia na uprawnionego z decyzji Wojewody L. (pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] r. na szczególne korzystanie ze "Stawów P.") obowiązku uczestniczenia w kosztach utrzymania Pompowni O.. Od decyzji tej odwołanie wniósł D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, zarzucając naruszenie: art. 64 ust. 1a Prawa wodnego przez jego niezastosowanie; art. 7 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wojewoda D. nie uwzględnił tegoż odwołania i decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który to Sąd wyrokiem z dnia 21 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Wr 589/07, uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał na uchybienia i braki postępowania prowadzonego przez organ I instancji i na naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 64 ust. 1a ustawy – Prawo wodne), a także na niedostrzeżenie tych nieprawidłowości przez organ II instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że w myśl wytycznych Sądu, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, niezbędne jest wyjaśnienie rzeczywistego zakresu żądań zgłoszonych przez D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w podaniach z dnia 31 maja 2005 r. i 14 kwietnia 2006 r.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy Starosta P. pismem z dnia 30 lipca 2008 r. wezwał D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych do doprecyzowania wniosku.

W odpowiedzi z dnia 28 kwietnia 2009r. D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wniósł o wszczęcie na podstawie art. 22 ust. 2 i art. 64 ust. la ustawy - Prawo wodne postępowania w przedmiocie ustalenia i podziału pomiędzy D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. a uprawnionego z pozwolenia wodnoprawnego - decyzji Wojewody L. z dnia [...]r., kosztów utrzymania urządzenia wodnego (pompowni K.–O.).

Dalej organ wskazał, że pismem z dnia 20 lipca 2009 r. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we W. poinformowała Starostwo, iż pozwolenie wodnoprawne będące przedmiotem postępowania, wygasło w II półroczu 2003 r. na mocy art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087).

Starosta P. w dniu [...] wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i podziału pomiędzy D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. a uprawnionego z pozwolenia wodnoprawnego - decyzji Wojewody L. z dnia [...]r., kosztów utrzymania urządzenia wodnego (pompowni K.–O.), jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, iż pozwolenie wodnoprawne będące przedmiotem postępowania wygasło w 2003 r. na mocy art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. nr 130, poz. 1087), który stanowi, iż: "Pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1, ustawy o której mowa w art. 1 ustawy (Prawo wodne), wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne". W związku z powyższym, postępowanie w ocenie organu I instancji jako bezprzedmiotowe należało umorzyć - zgodnie z art. 105 k.p.a.

Odwołanie od tej decyzji wniósł D. Zespół Parków Krajobrazowych Oddział w L. oraz D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W..

Z aktami sprawy zapoznał się R.L., przedstawiciel pełnomocnika firmy Spółka A, wnosząc w dniu 19 marca 2010r. do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. pismo uzupełniające stanowisko Spółki A w przedmiotowej sprawie. W piśmie tym podkreślono, że jedyną funkcją obiektu była funkcja hodowlana, ukierunkowana na chów i hodowlę karpia i innych wartościowych gatunków ryb. Poruszona została również kwestia otrzymania, jako integralnego załącznika do umowy dzierżawy od Agencji Nieruchomości Rolnych pozwolenia wodnoprawnego, w oparciu o które prowadziła i prowadzi nadal swoją działalność.

Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołań i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...]r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb stawów P. zostało wydane [...] r. na czas oznaczony 30 lat do końca 2013 r. Powołując się na przepis art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw oraz art. 205 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, organ odwoławczy stwierdził, że w świetle tychże przepisów oczywistym jest, że pozwolenie wodnoprawne z dnia [...]r. nr [...] będące przedmiotem postępowania wygasło na mocy ustawy albo w 2003r., gdyby przyjąć, że było pozwoleniem na szczególne korzystanie z wód innym niż rybackie korzystanie z wód, albo 1 stycznia 2005 r. gdyby przyjąć, że pozwolenie to było pozwoleniem na rybackie korzystanie z wód. Przygotowana w toku postępowania organu I instancji ekspertyza wykazała, że Spółka A jest jedynym podmiotem odnoszącym wymierne korzyści z utrzymywania piętrzenia na jazie. Wywołane piętrzeniem przesiąki filtracyjne są częścią dopływu do pompowni i wpływają na cykl jej pracy powodując potrzebę częstszego uruchamiania pomp co podnosi z kolei koszty eksploatacji. Na korzystanie z urządzenia wodnego - przepompowni K.- O. jej właściciel powinien posiadać pozwolenie wodnoprawne. Jeśli więc piętrzenie wody na jazie, a tym samym użytkowanie pompowni odbywa się bez wymaganego pozwolenia nie powinny być wnoszone wnioski o partycypację w kosztach utrzymania urządzenia wodnego. Przepompownia K.-O. jest niewątpliwie urządzeniem wodnym, spełnia bowiem podstawowe kryteria wymagane do zaliczenia do urządzeń wodnych - służy do kształtowania zasobów wodnych i korzystania z nich. W szczególności jako urządzenie melioracji podstawowych służy do regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, a jako urządzenie służące do ujmowania wód powierzchniowych zaliczana jest - zgodnie z art.9 ust 1 pkt 19 lit. d - do urządzeń wodnych. Kształtowanie zasobów wodnych za pośrednictwem przepompowni K.-O. polega na regulacji poziomów wód gruntowych i odprowadzaniu nadmiaru wody dopływającej ze zlewni przyległej do przepompowni, do rzeki Sz. - wody płynącej w rozumieniu przepisów prawa wodnego. Jest to korzystanie z wód wykraczające poza powszechne i zwykłe, wobec czego wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Na wykonanie przepompowni inwestor uzyskał potrzebne pozwolenie wodnoprawne. Inwestor zdaniem organu - zaniedbał jednak sprawę uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód warunkujące eksploatację przepompowni zgodną z przepisami Prawa wodnego. Obowiązek partycypacji w kosztach utrzymania urządzenia wodnego, który ustawodawca przewidział dla stron odnoszących korzyści z funkcjonowania urządzenia wodnego, wynika wprost z art. 64 ust. la. Działalność Spółki A niewątpliwie przyczynia się do wzrostu kosztów utrzymania przepompowni K.-O., co zostało wykazane w ekspertyzie. Funkcjonowanie przepompowni K.-O. w żaden sposób nie warunkuje hodowli ryb w Stawach P. i nie wpływa na osiąganie w wyniku jej funkcjonowania korzyści.

W powyższym stanie rzeczy zakład zainteresowany ewentualnym korzystaniem z wód czy urządzeń wodnych powinien w ocenie organu - podjąć starania zmierzające do uregulowania tego korzystania pod względem formalno prawnym, występując do właściwego organu ze stosownym wnioskiem spełniającym wymagania określone aktualnie obowiązującymi przepisami prawa wodnego. W toku postępowania strony będą miały możliwość wniesienia chroniących ich interes uwag merytorycznych i zastrzeżeń co do wnioskowanego zakresu i warunków korzystania z wód i urządzeń wodnych. W związku z powyższym ustalenie obowiązku partycypacji w kosztach utrzymania przepompowni K.–O. jest zdaniem organu bezzasadne i bezprzedmiotowe w warunkach, gdy żadna ze stron nie posiada pozwolenia wodnoprawnego i stąd należało utrzymać w mocy decyzję Starosty P. umarzającą postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniosła M.M. i J.G. wspólnicy Spółki A wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W. nie uwzględnił w całości art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r., o zmianie ustawy prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2005r., Nr 130, poz. 1087), gdzie wyraźnie zostało zapisane "Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1, o którym mowa w art. 1 ...". W świetle powyższego o obowiązywaniu lub wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, a więc także w tym przypadku dla celów rybackich decyduje zdaniem skarżących art. 205 ustawy prawo wodne, który jednoznacznie określa, że "Pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód dla celów rybackich, wydane na stawie ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne, wygasają w terminie trzech lat od wejścia w życie ustawy; wygaśniecie pozwolenia wodnoprawnego stwierdza w drodze decyzji wojewoda".

Skarżący podnieśli, że jak wynika z uzasadnienia, decyzja wojewody o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego nigdy nie została wydana, a więc organ nie dopełnił swoich ustawowych obowiązków, a wręcz przeciwnie, wydając kolejne orzeczenia w sprawie potwierdził ważność przedmiotowego pozwolenia (decyzja Wojewody D. NR [...] z dnia [...] r., decyzja Wojewody D. NR [...] z dnia [...] r., decyzja Wojewody D. NR [...] z dnia [...] r., decyzja Wojewody D. [...] z dnia [...] r.).

Zdaniem skarżącego organ II instancji przy wydaniu decyzji pominął także fakt, iż jedyną funkcją obiektu w momencie wydawania pozwolenia wodnoprawnego była funkcja hodowlana, ukierunkowana na chów i hodowlę karpia i innych wartościowych gatunkowo ryb, co wbrew stwierdzeniom organu znalazło odzwierciedlenie w podstawie prawnej wydanej przez Wojewodę L. decyzji Nr [...] z dnia [...]r., oraz zapisach w nich zawartych:

- w pkt II - "Udziela się Zakładowi Produkcji Rybackiej w P. pozwolenia wodnoprawnego na...".

- w pkt II. 1 - "Piętrzenie wód rzeki Sz...., oraz na ich pobór i odprowadzanie..... do następujących stawów rybnych....".

W świetle powyższego błędne jest zdaniem skarżących twierdzenie organu II instancji "...nie można twierdzić, iż powyższa decyzja stanowi pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z wód dla celów rybackich" (str. 6/9), gdyż zapisy powyższe są jednoznaczne i nie budzące wątpliwości dla jakich celów zostało wydane pozwolenie.

Reasumując skarżący stwierdzili, że powołanie się przez organ na art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. – nie może mieć zastosowania, gdyż pomijając cytowany wcześniej art. 205 ust. 1 ustawy z dna 18 lipca 2001r., nie uwzględnia w całości art. 11, jednocześnie opierając się na art. 205 ustawy z 18 lipca 2001r. organ pomija fakt, iż dla prawomocności wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...]r. niezbędnym i wymagalnym było wydanie stosownej decyzji przez właściwego wojewodę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując kontroli legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, co powoduje, że wniesiona skarga została uwzględniona.

Podkreślić należy, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją do istoty /art.104 § 2 k.p.a./, gdy zaś umorzenie postępowania stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia /por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010r., sygn. akt II OSK 1393/09, LEX nr 611777/.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że kluczową kwestią jest udzielenie odpowiedzi, czy organ I instancji miał dostateczną podstawę do wydania objętej skargą decyzji z dnia [...]r., Nr [...], którą to powołując się na przepis art.105 § 1 k.p.a.- orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sprawie wyżej opisanej, a organ odwoławczy do utrzymania w mocy tejże decyzji.

Wskazać należy, że w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W doktrynie przyjmuje się, że pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 489).

Również w orzecznictwie przyjęte zostało, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie jedynie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania /por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010r., sygn. akt II OSK 1393/09, LEX nr 611777/. Analogiczny pogląd wyraził także Sąd w wyroku z dnia 23 stycznia 2003, sygn. akt II SA 428/01, iż bezprzedmiotowe jest postępowanie zarówno z powodu braku faktycznego przedmiotu do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. publikacja w Systemie Informacji Prawnej Lex Nr 137801).

Skład orzekający w niniejszej sprawie akceptując przytoczone wyżej poglądy doktryny oraz linię orzeczniczą stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania skutkująca możliwością umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

Okolicznością bezsporną jest to, że decyzją z dnia [...]r., Nr [...] z powołaniem się na przepis art.20 ust.1, 21, 22, 26, 31, 37 pkt.1, 53 ust.2 pkt.1 i 9 oraz ust.3, art.82 ust.1 pkt.3 i 4 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 38, poz.230/ - Wojewoda L. udzielił Zakładowi Produkcji Rybackiej w P. pozwolenia wodnoprawnego /pkt.II decyzji/, równocześnie orzekając, że pozwolenie to udziela się na czas oznaczony, tj. do roku 2013 /pkt.IV decyzji/.

Niesporne jest także i to, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W., który to Zarząd doprecyzowując swe żądanie, wniósł o wszczęcie na podstawie art. 22 ust. 2 i art. 64 ust.1a ustawy Prawo wodne postępowania w przedmiocie ustalenia i podziału pomiędzy D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. a uprawnionego z pozwolenia wodnoprawnego - decyzji Wojewody L. z dnia [...] r., znak: [...], kosztów utrzymania urządzenia wodnego (pompowni K.-O.).

Z akt sprawy niewątpliwie również wynika, że w toku postępowania Dyrektor Ochrony Środowiska we W. w piśmie z dnia 20 lipca 2009r., Nr [...] skierowanym do organu I instancji, stwierdził:, cyt.:

" Ww. pozwolenie wodnoprawne, będące przedmiotem postępowania, wygasło w II półroczu 2003r. na mocy art.11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 130, poz.1087/. W związku z tym postępowanie administracyjne w sprawie jego zmiany jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone – zgodnie z art.105 k.p.a.".

Lektura akt sprawy wskazuje, że organ I instancji opierając się jedynie na powyższym wyjaśnieniu /w/w pismo z dnia 20 lipca 2009r., Nr [...]/, opisaną wyżej decyzją z dnia [...]r., Nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu tejże decyzji organ stwierdził, że opisane wyżej pozwolenie wodnoprawne, będące przedmiotem postępowania, wygasło w 2003r. na mocy art.11 w/w ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw.

W tej sytuacji nie ma obecnie - zdaniem organu - uprawnionego z pozwolenia, zatem postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i podziału pomiędzy D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. a wnioskowanego uprawnionego z przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego kosztów utrzymania urządzenia wodnego jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu zgodnie z art.105 k.p.a.

Organ odwoławczy zaakceptował powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji, nie podejmując czynności mających na celu uzyskanie potwierdzenia wydania decyzji o wygaśnięciu opisanego wyżej pozwolenia wodnoprawnego /decyzja z dnia [...]r., Nr [...]/.

Wskazać należy, że warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wynika z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Gdy zaś w myśl art.80 k.p.a. - organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Tym regułom proceduralnym zmierzającym do ustalenia prawdy obiektywnej nie sprostał w rozpatrywanej sprawie zarówno organ I jak i II instancji. Treść uzasadnień podjętych przez te organy decyzji nie zawiera bowiem ustaleń świadczących o tym, iż podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również w sposób wyczerpujący nie zebrano i nie rozpatrzono materiału dowodowego. Pokreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie ugruntował się pogląd, podzielany w pełni przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, a co ma miejsce w niniejszej sprawie, to nie można ocenić czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji jest w konsekwencji wadliwe (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1984 r., sygn. akt I SA 508/84, publ. ONSA 2/84, poz. 100).

Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie, jak to już wyżej Sąd zauważył, organ I instancji powołał się na przepis § 1 art. 105 k.p.a., jednakże bez należytego wykazania, że wszczęte na wniosek D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. przedmiotowe postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a to stanowi niewątpliwie naruszenie także art. 107 § 3 k.p.a..

Niesporne jest w sprawie, że objęte przedmiotem niniejszego postępowania pozwolenie wodnoprawne, a to decyzja Wojewody L. z dnia [...]r., Nr [...], wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 38, poz.230/, z orzeczeniem, że pozwolenie to udzielone zostało do roku 2013.

W tej sytuacji istotny jest przepis art.205 ust.1 w/w ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, w którym uregulowana została kwestia wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych, wydanych na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne. W myśl tego przepisu - pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich wydane w oparciu o przepisy w/w ustawy z 24 października 1974r. - wygasają w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy, przy czym wygaśnięcie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego stwierdza, w drodze decyzji, wojewoda. Oznacza to, że wprawdzie powyższe pozwolenia wygasają z mocy prawa, lecz stwierdzenie tego stanu wymaga wydania decyzji administracyjnej.

Niewątpliwe jest także, że w ustawie z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 130, poz.1087/ - w art.11 zawarta została regulacja wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód, innych niż określone w cyt. wyżej art.205 ustawy – wydanych na okres dłuższy niż 20 lat. Zgodnie z tym przepisem takie pozwolenia wodnoprawne wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne.

Zauważyć należy, że wprawdzie w cyt. wyżej przepisie art.11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, ustawodawca nie zawarł postanowienia o obowiązku wydawania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego – w przeciwieństwie do postanowienia zawartego w cyt. wyżej art. 205 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, tym niemniej nie oznacza to, że właściwy organ - gdy zaistnieją określone przesłanki - nie jest obowiązany do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego.

Zdaniem Sądu, powyższe stwierdzenie znajduje swoje oparcie w przepisie art.138 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, stosownie do którego stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje w drodze decyzji, Postanowienia tegoż przepisu mają także zastosowanie do decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym wydanych w oparciu o przepisy ustawy z 24 października 1974r., skoro w myśl art.219 w związku z art.220 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, ustawa dnia 24 października 1974r. Prawo wodne utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z 18 lipca 2001r, czyli od 1 stycznia 2002r..

Podobny pogląd prezentowany jest w orzecznictwie, gdzie przyjęte zostało, że wobec uchylenia przepisów ustawy z dnia z dnia 24 października 1974r., z momentem wejścia w życie nowej ustawy znajduje ona zastosowanie do wszystkich stanów faktycznych w niej przewidzianych za wyjątkiem sytuacji, do których przepisy prawa międzyczasowego nakazują stosowanie ustawy starej /por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 maja 2010r., sygn. akt II S.A./Gd 219/10 – nie publik., treść /w:/ orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Zważyć przy tym należy, że przyjęcie odmiennego stanowiska, czyli, że w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, właściwy organ nie orzeka w formie wydania decyzji administracyjnej, stawiałoby podmioty /osoby/ w różnych sytuacjach, w konsekwencji tegoż osoby względem których nie wydawano by decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego pozbawieni byliby prawa do obrony, co zaś niewątpliwie naruszałoby zasadę równości, zagwarantowana w art.32 ust.1 Konstytucji R.P., zgodnie z którą wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Powyższe stanowisko jest tym bardziej zasadne, że w orzecznictwie przyjęty został pogląd, podzielany w pełni przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że decyzja stwierdzająca wygaśniecie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974r., oparta o przepisy art.138 i art.205 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne – ma charakter konstytutywny. Oznacza to, że przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu jego wygaśnięcia /por. wyrok WSA w Białymstoku z 19 kwietnia 2007r., sygn. akt II S.A./Bk 832/06 – nie publik., treść /w:/ orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Zauważyć przy tym również należy, że wprawdzie w doktrynie przyjęte zostało, że przedmiotowa decyzja ma charakter deklaratoryjny, jednakże z zastrzeżeniem, że zanim organ nie wyda decyzji, pozwolenie nie wygasa, ale tylko w tym wyjątkowym wypadku sytuacji "przejściowej" /por. Jerzy Sommer w Komentarzu Prawo wodne pod redakcja Jerzego Rotki, Wydawnictwo Prawo Ochrony Środowiska Wrocław 2002, str.519/.

Uwzględniając powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...]r., Nr [...]. Zgodnie zaś z art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost ze wskazanych wyżej wywodów Sądu.

H.B.21.01.2011r.