Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 516/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2 i 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grzegorz Gocki Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 13 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 13 sierpnia 2015 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 267) - /dalej wskazywanej jako K.p.a./, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie Koźlu z dnia 23 czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego L. P. (dalej określanego również jako: strona, skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 25 listopada 2013 r. o numerach od [...] do [...], wystawionych przez A S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, obejmujących zaległości z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2008 r. do października 2013 r.

W dniu 6 lutego 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego dłużnika w B S.A. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych dłużnik odebrał w dniu 11 lutego 2014 r. Zajęcie okazało się nieskuteczne z uwagi na brak dostatecznych środków na rachunku bankowym.

Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2014 r. skarżący wystąpił o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. Wskazując na przepis § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342- dalej jako rozporządzenie z 25.09.2007 r.) podniósł, że operator publiczny miał w obowiązku nadać indywidualny numer indentyfikacyjny każdemu posiadaczowi książeczki abonamentowej. Przy czym w jego przypadku takiego obowiązku nie dopełniono, a on nie zawarł żadnej umowy cywilnoprawnej z A S. A. Zatem poprzednia rejestracja odbiorników straciła ważność i w rezultacie A nie ma żadnych podstaw do żądania opłat z tytułu abonamentu RTV.

Organ egzekucyjny w oparciu o art. 36 w zw. z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2014 r., poz. 1619 ze zm. - dalej w skrócie u.p.e.a.) przekazał te zarzuty wierzycielowi, po czym, mając na względzie, że złożenie wniosku o umorzenie postępowania nie skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, w dniu 2 czerwca 2014 r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym osób fizycznych za 2013 r.

W reakcji na dokonane zajęcie skarżący w piśmie z dnia 6 czerwca 2014 r. wniósł ponownie o umorzenie postępowania egzekucyjnego, kwestionując nadal istnienie zobowiązania wobec A S.A. Również w kolejnych kierowanych do organu pismach skarżący zarzucał brak podstaw do prowadzenia egzekucji zaległych opłat abonamentowych, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08, który w jego ocenie przesądził jednoznacznie bezprzedmiotowość i bezprawność, a wręcz niemożność działania A S.A. Jednocześnie przedłożył do akt korespondencję kierowaną do A S.A., dotyczącą sporu na temat zasadności wystawienia tytułów wykonawczych oraz ogólnej zasady prowadzenia egzekucji należności z tytułu zaległego abonamentu RTV.

Po otrzymaniu wyjaśnień wierzyciela uznającego podniesione przez stronę zarzuty za bezzasadne (pismo z 27 stycznia 2015 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu, działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 u.p.e.a. postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swe źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U nr 85, poz 728 ze zm. – dalej w skrócie ustawa abonamentowa lub u.o.a.). Zgodnie z tą ustawą za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (art. 2 ust. 1). Zatem na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (art. 2 ust 3 ustawy). Brak realizacji tego obowiązku przez skarżącego spowodował, że A S.A. po bezskutecznym wystosowaniu do strony upomnienia wzywającego do zapłaty należności, skierowała tytuły wykonawcze do realizacji organowi egzekucyjnemu. W rezultacie organ uznał, że egzekwowany obowiązek istnieje i podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, a żadna z ustawowych przesłanek mogących powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła.

Po rozpoznaniu wniesionego przez stronę zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. uchylił rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, nakazując ponowne rozpatrzenie zasadności wymagalności zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi, w szczególności kwestii przedawnienia zaległości za 2008 r.

Realizując powyższe zalecenia organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o wyjaśnienie, czy zaległe opłaty abonamentowe uległy przedawnieniu, na co A S.A. pismem z dnia 16 czerwca 2015 r. udzieliła informacji, że zaległości za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. uległy przedawnieniu, natomiast pozostałe należności są wymagalne.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu, uwzględniając stanowisko wierzyciela, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], natomiast kolejnym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...].

W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że A S.A. nie miała uprawnień do wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania ich, na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. Ponownie wskazał, że brak wykonania przez wierzyciela obowiązku powiadomienia o nadaniu nowego numeru identyfikacyjnego powoduje, że brak jest również ustalonego przez A podmiotu zobowiązanego do regulowania opłat abonamentowych. Tym samym brak jest podstaw do kierowania jakiegokolwiek cywilnego roszczenia za okres i wyliczenia zaległości na podstawie nieważnej ewidencji.

Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu po rozpoznaniu powyższego zażalenia uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ nadzoru powołując się na przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że w sprawie nie występują okoliczności będące przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Podkreślił, że zgodnie z art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny wprawdzie bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednakże nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym, skoro wierzyciel jednoznacznie potwierdził żądanie zapłaty należności objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] do [...], organ egzekucyjny nie mógł kwestionować zasadności i wymagalności dochodzonego obowiązku. Dyrektor Izby zaznaczył przy tym, że skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia zarzutów, które są podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, pozbawiając się tym samym możliwości weryfikacji stanowiska wierzyciela w prawnie przewidzianych formach.

Odnosząc się do argumentów skarżącego, iż brak jest podstaw - w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. - żądania przez A S.A. legalnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego należności w tytułu abonamentu RTV - organ wskazał, że wbrew przekonaniu skarżącego, Trybunał orzekł, że "egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest (...) prawnie możliwa". Trybunał Konstytucyjny badał zgodność art. 7 u.o.a. z przepisami Konstytucji RP i nie stwierdził w tym zakresie niezgodności w/w przepisu z Konstytucją. Zatem zaległe opłaty abonamentowe RTV mogą być dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej, jako rodzaj daniny publicznej. A S.A. jest natomiast organem uprawnionym do występowania charakterze wierzyciela, który może wystawiać tytuły wykonawcze oraz kierować je do administracyjnego postępowania egzekucyjnego w celu ściągnięcia zaległych należności.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do tut. Sądu, w której ponowił argumentację o niedopuszczalności dochodzenia należności z tytułu niezapłaconego abonamentu RTV w drodze egzekucji administracyjnej oraz o skutku jaki spowodowało niedopełnienie przez A obowiązku zawiadomienia o nadaniu nowego numeru rejestracyjnego, którym zdaniem skarżącego, jest utrata uprawnień do żądania tych opłat od podmiotu niezarejestrowanego. Stawiając te zarzuty skarżący domagał się przesądzenia przez Sąd o bezprawności wszczęcia wobec niego egzekucji i orzeczenia o umorzeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nadto wskazał, że nie wniósł zażalenia po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego bowiem został wprowadzony w błąd przez pracownika windykacji, który stwierdził, że zażalenie nie jest konieczne i w niczym nie pomoże, a może przyspieszyć wykonanie egzekucji.

Dodatkowo w piśmie z dnia 21 października 2015 r. skarżący ponawiając powyższą argumentację wskazał, że formalnie zarzut złożył 16.04.2014 r., na dowód czego dołączył pismo skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 16 kwietnia 2014 r., które następnie wskutek sugestii Kierownika Wydziału Windykacji wycofał i złożył wniosek o umorzenie egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto w dodatkowym piśmie z dnia 14 grudnia 2015 r. organ wskazał, że w aktach brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego okoliczność, że zobowiązany podjął próbę kontaktu z pracownikami organu egzekucyjnego bezpośrednio po otrzymaniu tytułów wykonawczych, a gdyby taka sytuacja miała miejsce to zostały poinformowany o możliwości złożenia zarzutów. Odnosząc się do kwestii wycofania z Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu pisma z dnia 16 kwietnia 2014 r., Dyrektor wyjaśnił, że L. P. po złożeniu tego pisma podczas rozmowy z Kierownikiem Działu Egzekucji wskazał, że nie zgłosił się do Urzędu po otrzymaniu tytułów wykonawczych, gdyż przebywał poza miejscem zamieszkania. Z uwagi na spóźnione zarzuty został poinformowany o innych możliwościach ochrony jego praw tj. możliwości złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.

.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – Sąd nie stwierdził aby przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organy egzekucyjne rozpatrując w postępowaniu egzekucyjnym wniosek skarżącego o umorzenie tego postępowania prawidłowo uznały, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania.

Przechodząc do analizy przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazać należy, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku z powodu wystąpienia przeszkód uniemożliwiających lub powodujących niecelowość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Stosownie do treści omawianego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (§ 2).

Podkreślić przy tym należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.

W świetle przedstawionych powyżej uregulowań prawnych odnoszonych do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, za uzasadnione należało uznać stanowisko organów, że w rozpatrywanej sprawie żadna z ustawowych przesłanek mogących powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła.

W rozpatrywanej sprawie egzekucja administracyjna prowadzona wobec skarżącego na podstawie wystawionych przez wierzyciela - A S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej - tytułów wykonawczych z dnia 25 listopada 2013 r. o numerach od [...] do [...], miała na celu wyegzekwowanie należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych RTV.

Kwestią sporną - w związku z zarzutami prezentowanymi w skardze - stało się w zagadnienie dopuszczalności egzekucji. Skarżący, żądając umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosił, że objęty ww. tytułami obowiązek nie istnieje i egzekucja jest niedopuszczalna. Z treści pism strony składanych w toku postępowania wynika, że w opinii skarżącego, A S. A. nie będąc podmiotem prawa publicznego, nie może dochodzić należności w trybie egzekucji administracyjnej, co jego zdaniem potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08. Ponadto, zdaniem skarżącego o niedopuszczalności egzekucji decyduje też okoliczność, że A S.A. w związku niedopełnieniem obowiązku wynikającego z § 5 ust 2 rozporządzenia z 25.09.2007 r. (dotyczącego powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego) utraciła jakiekolwiek roszczenia z tytułu zaległego abonamentu, gdyż wszystkie stare dowody zarejestrowania straciły ważność i w związku z tym nie ma podstaw prawnych do uznania strony z tego tytułu za dłużnika.

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko organów, że podnoszona przez stronę argumentacja nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia żądania umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdyż w żadnym wypadku nie uzasadnia ona twierdzenia, że egzekwowany obowiązek nie istniał, bądź by egzekucja była niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Z kolei z art. 3 § 1 u.p.e.a. wynika, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W przepisie tym wyszczególniono zatem dwie kategorie obowiązków: obowiązki wynikające z decyzji lub postanowień właściwych organów i obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów samego prawa, o ile są to obowiązki znajdujące się w zakresie administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego. Przy czym na gruncie tego ostatniego przepisu wyjaśnienia wymaga, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08 wyrażono pogląd, podzielany w pełni także przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody do prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Szczegółowe rozważania Trybunału dotyczące tej kwestii przedstawione zostaną w dalszej części uzasadnienia.

Z kolei art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie, jeżeli było ono wymagane. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej decydują dwa rodzaje przesłanek: o charakterze podmiotowym oraz przedmiotowym. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego i organu prowadzącego egzekucję. W pierwszym przypadku egzekucja jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy przepisy prawa wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym np. w sytuacjach wskazanych w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, ponadto takiego wyłączenia dokonuje np. art. 14 § 1 u.p.e.a., m.in. w stosunku do osób, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Z kolei przesłanki przedmiotowe odnoszą się do przedmiotu i podstaw egzekucji. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej (inne niż określone w art. 2, 3, 3a i 4 u.p.e.a.), np. podlegające egzekucji sądowej, o ile jego wykonanie nie zostało przekazane na drogę egzekucji administracyjnej. Innymi słowy, niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2012 r. II FSK 710/11).

Z powyższego wynika, że organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek skarżącego o umorzenie postępowania, był zobligowany do samodzielnego zbadania czy objęty wystawionymi przez wierzyciela tytułami obowiązek istnieje. Tut. Sąd stwierdza jednak, że wbrew zarzutom skargi, organ wymaganiom tym sprostał, prawidłowo w toku rozpoznania sprawy analizując przesłanki dopuszczalności egzekucji na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 16.01.2015 r. sygn. III SA/Wr 377/13 "jeśli chodzi o istnienie obowiązku, to warunkiem stosowania przymusu administracyjnego jest ciągłe istnienie źródła kreującego ten obowiązek jako możliwy do wyegzekwowania a więc istnienie albo decyzji, z której on wynika, albo stosownej deklaracji (zeznania) podatkowej" W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że egzekwowany obowiązek wynikał wprost z przepisów prawa, a mianowicie z norm zawartych w ustawie abonamentowej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust 3 art. 2). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3; art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (którym jest A S.A.) Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 3-5 u.o.a. zaległa opłata abonamentowa podlega egzekucji w trybie obowiązków o charakterze pieniężnym. Uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków są kierownicy jednostek operatora.

W tej sytuacji, skoro egzekwowany z majątku skarżącego obowiązek miał swe źródło bezpośrednio w przepisach ww. ustawy, badanie dopuszczalności egzekucji polegało - poza przesłankami formalnymi w kwestii poprawności wystawionych tytułów i braku obowiązku doręczenia upomnienia, które to okoliczności nie są w sprawie sporne - na ustaleniu, czy zaległość nadal istnieje (nie uległa przedawnieniu, umorzeniu zapłacie) i czy skarżący był zarejestrowany jako użytkownik odbiornika. Ponieważ z informacji udzielonych przez wierzyciela jednoznacznie wynikało, że na przypisanym stronie indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] nie odnotowano do 27.02.2014 r. faktu wyrejestrowania odbiornika RTV, a dochodzone roszczenie jest należne, stanowisko organu egzekucyjnego o braku podstaw do dalszego prowadzenia z własnej inicjatywy postępowania dowodowego w tym zakresie i w konsekwencji umorzenia postępowania należy w świetle przedstawionego powyżej art. 29 § 1 u.p.e.a. uznać za prawidłowe. Ponadto, wskutek uchylającego rozstrzygnięcia organu nadzoru z dnia 11 maja 2015 r. zweryfikowano również wymagalność egzekwowanego obowiązku pod kątem jego przedawnienia, co w rezultacie doprowadziło do umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], obejmujących zaległości za 2008 r. Prawidłowe jest także stanowisko Dyrektora Izby, że przepisy szczególne obowiązujące na gruncie rozpatrywanej sprawy wyłączały obowiązek doręczenia upomnienia zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji. Zgodnie bowiem z treścią § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2001 nr 137, poz. 1541 ze zm.), wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach określonych w § 13. W przepisie tym wskazano, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania (pkt 2 § 13), co z pewnością dotyczy opłat abonamentowych.

W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących niezweryfikowania przez organ dopuszczalności egzekucji ze względu na nieistnienie obowiązku. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skoro podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i w konsekwencji do przystąpienia z urzędu do egzekucji administracyjnej stanowił wprost przepis prawa, egzekucja tego obowiązku znajduje pełne oparcie w obowiązujących przepisach. Słusznie zatem przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a., na które powoływał się skarżący uzasadniając wniosek o umorzenie. Egzekwowany obowiązek był wymagalny, nie został umorzony i nie wygasł z innego powodu, jak też w sprawie nie zachodziły okoliczności, w których prowadzona egzekucja byłaby niedopuszczalna. Powoływane natomiast przez skarżącego okoliczności, mające w jego ocenie wskazywać na bezprzedmiotowość egzekucji, pozostawały bez wpływu na ocenę zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W szczególności Sąd podziela stanowisko organu, że podstawy dla uwzględnienia wniosku skarżącego nie mógł stanowić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, gdyż wbrew przekonaniu skarżącego, z jego treści w żaden sposób nie wynika, by Trybunał podważał dopuszczalność egzekucji opłat abonamentowych, czy kwestionował tryb ich dochodzenia w drodze egzekucji administracyjnej. Przeciwnie w wyroku tym Trybunał - orzekł w sentencji, że przepisy art. 7 ust. 3 i 6 u.o.a. są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie są niezgodne z art. 1 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji oraz że art. 7 ust. 1 i 5 u.o.a. nie są niezgodne z art. 1, art. 2 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji. Nadto Trybunał stwierdził w uzasadnieniu przywołanego wyroku, że egzekucja nieuiszczonego abonamentu RTV jest prawnie możliwa, a obowiązujące przepisy prawne pozwalają A S.A. na egzekucję zaległych opłat abonamentowych. Odwołując się do stanowiska doktryny Trybunał wskazał, że pomimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody do prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Wynikająca bowiem z ustawy egzekucyjnej (lex generalis) norma ogólna dopuszczająca administracyjną egzekucję obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa tylko, gdy mieszczą się one w zakresie administracji rządowej, zostaje – zgodnie z tzw. regułą kolizyjną porządku treściowego – "uchylona" mocą zawartych w innych ustawach norm szczególnych (leges speciales), przekazujących określone należności pieniężne do egzekucji administracyjnej. Norma szczególna wprowadza wyjątek od normy ogólnej, która nie znajduje zastosowania w konkretnym wypadku stosowania prawa, a zatem nie stoi na przeszkodzie egzekwowaniu również tych obowiązków, które pozostają poza zakresem administracji rządowej. Taką normę szczególną stanowi art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych ustanawiając wyjątek od normy ogólnej wynikającej z art. 3 u.p.e.a. Pogląd ten dodatkowo uzasadniają publicznoprawny charakter abonamentu i wyraźne upoważnienie do żądania wykonania obowiązku (art. 7 ust. 5 u.o.a.). Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa, i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu nie mieści się w zakresie administracji rządowej. Jednocześnie Trybunał analizując zgodność z Konstytucją art. 7 ust. 1 u.o.a. stanowiącego kompetencje A do kontrolowania wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu stwierdził, że sam wybór A jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie wpływów z abonamentu nie wywołuje zastrzeżeń co do dopuszczalności takiego uregulowania, ani nie wyklucza skuteczności podejmowanych działań. Badając z kolei konstytucyjność dalszych jednostek redakcyjnych tego przepisu (ust. 3 i 5 art. 7) Trybunał nie miał również zastrzeżeń co do przyjętego w tym przepisie trybu dochodzenia zaległości (zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odnoszące się do egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym), wskazując, że rozstrzygnięcia te - same w sobie - mieszczą się całkowicie w zakresie swobody regulacyjnej ustawodawcy.

Zatem w świetle powyższego wyroku argumentację skarżącego kwestionującą kompetencje A S.A. do dochodzenia zaległych opłat abonamentowych i tryb przymusowego egzekwowania tych opłat, należy uznać za chybioną.

Nie mogły też wywrzeć oczekiwanego skutku argumenty skarżącego upatrujące przyczyn nieistnienia obowiązku w braku doręczenia mu przez A powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. W kwestii tej ponownie podkreślić należy, że generalną zasadą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym, a procedura ustanowiona w ustawie egzekucyjnej w świetle przytoczonego powyżej art. 29 § 1 tej ustawy, co do zasady nie służy ustaleniu bądź określeniu tych obowiązków. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny nie miał w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego obowiązku dokonywania szczegółowych ustaleń pod kątem kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, na jaki okres i czy skarżącemu nadano nowy numer identyfikacyjny i powiadomiono go o tym fakcie, oraz kiedy to nastąpiło, gdyż to nie należy do tego postępowania. Jedynie tytułem wyjaśnienia można na marginesie wskazać, że stanowisko skarżącego, iż brak doręczenia mu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego powoduje niemożność dochodzenia zaległych opłat abonamentowych nie znajduje, zdaniem Sądu, żadnego uzasadnienia w przepisach obowiązujących w stanie prawnym adekwatnym do rozpatrywanej sprawy. W ocenie Sądu, wbrew przekonaniu skarżącego, nie ma żadnych podstaw do uznania, że z dniem 12 grudnia 2008 r. (czyli z dniem upływu terminu wskazanego w § 5 rozporządzenia z dnia 25.09.2007 r. – który to przepis ustanawiał obowiązek nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia o tym użytkownika) wygasła całkowicie rejestracja dotychczasowych użytkowników. Należy podkreślić, że A, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia z 25.09.2007 r. zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba również wskazać, iż zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie tego rozporządzenia, A była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez A zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

Jak wynika natomiast ze znajdującej się w aktach korespondencji prowadzonej między skarżącym a A, takie zawiadomienie zostało mu wysłane w dniu 10.09 2008 r., a korespondencja nie wróciła do nadawcy z adnotacją "adresat nieznany" (pismo A z 28.11.2014 r. k. 80 akt administracyjnych). Wprawdzie A nie dysponuje dowodem doręczenia tego pisma, jednakże nie oznacza to samo w sobie naruszenia obowiązku określonego w § 5 rozporządzenia z 12.09.2007 r. Tut. Sąd podziela bowiem jednolicie prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia" (por. wyroki WSA w Gliwicach z 15.10.2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14 i z 08.07.2015 r. o sygn. I SA/Gl 1441/14).

Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami K.p.a., analizując okoliczności, na które powoływał się skarżący oraz te, które powinny rozważyć z urzędu. Dokonaną na tym tle ocenę organów, że zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego nie dawały podstaw do umorzenia postępowania, gdyż poza przesłankami, o których mowa w art. 59 u.p.e.a. - Sąd ocenia jako prawidłową, uznając tym samym zarzuty skargi w tym zakresie za nieuzasadnione.

Na marginesie należy zauważyć, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są dodatkowe argumenty podnoszone przez skarżącego w kwestii niezłożenia przez niego zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Niewątpliwie skarżący o prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego został poinformowany pisemnie, co wynika wprost z treści doręczonych mu tytułów wykonawczych.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.