Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 231/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 29 ust.1 pkt 1 i ust.1a
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par 2;
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art 2 pkt 1; art 34; art 3 pkt 7; art 27 ust 1; art 32 ust 2; art 28 ust1 lit.c
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. Znak [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) decyzją z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 6 listopada 2014r. nr [..] w sprawie przyznania S.D. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na rok 2013.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż S. D złożył w dniu 14 maja 2013 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W przedmiotowym wniosku producent zadeklarował w pakiecie ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, w wariancie półnaturalne łąki wilgotne, działki rolne o łącznej powierzchni 4,75 ha, w pakiecie zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, w wariancie sady tradycyjne działkę rolną o powierzchni 0,26 ha. Ponadto producent rolny zadeklarował w pakiecie ochrona gleb i wód, w wariancie międzyplon ozimy działki rolne o łącznej powierzchni 1,96 ha. Wraz z wnioskiem strona złożyła dwanaście załączników graficznych, na których wyrysowała położenie działek rolnych, kartę informacyjną oraz deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013.

W dniu 31 października 2013 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą Foto, która wykazała nieprawidłowości na działkach oznaczonych E, I, K, polegające na niezgodności powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej (działka E - powierzchnia zadeklarowana 0,60 ha stwierdzona 0,59 ha, działka I - powierzchnia zadeklarowana 0,26 ha stwierdzona 0,15 ha, działka K - powierzchnia zadeklarowana 0,21 ha stwierdzona 0,24 ha) oraz na działkach C, F, G, gdzie stwierdzono, że powierzchnie upraw wykraczają poza granice działek referencyjnych. Przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności w zakresie przestrzegania norm dla działek rolnych nie wykazała nieprawidłowości.

Organ wskazał, że wydane w przedmiotowej sprawie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzje z dnia 14 marca 2014 r. oraz z dnia 17 lipca 2014 r. zostały uchylone przez Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Kielcach, odpowiednio decyzjami z dnia 6 czerwca 2014 r., oraz z dnia 2 października 2014 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach, po przeprowadzeniu niezbędnych kontroli wniosku, decyzją Nr 0238-2014-017232 z 6 listopada 2014 r. przyznał S. D. płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w łącznej kwocie 4.586,60 zł z tytułu realizacji wariantu 4.6 - półnaturalne łąki wilgotne w kwocie 3.776,00 zł (do płatności uwzględniono powierzchnię 4,72 ha), wariantu 8.2.1 - międzyplon ozimy w kwocie 810,60 zł (do płatności uwzględniono powierzchnię 1,93 ha) oraz odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 6.4 - sady tradycyjne i nałożył sankcję w wysokości 231,00 zł, która ma być potrącana w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia.

Utrzymując w mocy ww. decyzję Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w przypadku płatności rolnośrodowiskowych przesłanki przyznania lub odmowy przyznania uprawnienia zostały określone w ustawie z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 a także w przepisach unijnych. Organ przedstawił przepisy aktów prawnych mające zastosowanie w sprawie.

W ocenie organu wyniki przeprowadzonych kontroli na miejscu, kontroli administracyjnej oraz zebrane dowody potwierdzają stanowisko, że faktyczna powierzchnia uprawniona do płatności była w roku 2013 mniejsza niż zadeklarowana przez skarżącego we wniosku na rok 2013.

W ramach pakietu ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, w wariancie półnaturalne łąki wilgotne wnioskodawca zadeklarował użytkowanie działek rolnych o łącznej powierzchni 4,75 ha. Kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie strony wykazała rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną dla działek rolnych oznaczonych literami E (różnica 0,01 ha) i S (różnica 0,02 ha). Ze szkicu sporządzonego dla działki rolnej S wynika, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej nr 250. W trakcie wizytacji stwierdzono, że przedmiotowa działka położona jest na dwóch działkach ewidencyjnych 250 oraz 296, przy czym działka 296 nie została zadeklarowana do płatności. Po uwzględnieniu stwierdzonych nieprawidłowości powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosiła 4.72 ha. Uwzględniając treść art. 16 ust. 3 Rozporządzenia Nr 65/2011 rolnikowi przysługuje płatność do powierzchni stwierdzonej.

Z kolei w ramach pakietu ochrona gleb i wód w wariancie międzyplon ozimy S. D. zadeklarował użytkowanie działek rolnych o powierzchni 1.96 ha. Kontrola na miejscu wykazała rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną dla działki rolnej oznaczonej literą G (różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi 0,03 ha). W konsekwencji powyższego powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosiła 1.93 ha. Mając na uwadze obowiązujące w tym zakresie przepisy - art. 16 ust. 3 Rozporządzenia Nr 65/2011 rolnikowi przysługuje płatność do powierzchni stwierdzonej.

S.D wnioskował o przyznanie płatności w ramach pakietu zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, w wariancie sady tradycyjne deklarując działkę rolną oznaczoną literą I o powierzchni 0,26 ha. Podczas kontroli stwierdzono niespójność przedmiotowej działki, która składa się z dwóch części o powierzchni 0,15 ha i 0,07 ha., fragmenty działki dzieli droga dojazdowa do siedliska. Z uwagi na fakt, że zadeklarowana działka nie stanowi zwartego obszaru gruntu obejmującego nie więcej niż jedna grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha do płatności zakwalifikowano powierzchnię 0,15 ha, zaś pozostałą cześć wykluczono. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną stanowiła 73,33% powierzchni stwierdzonej. W takiej sytuacji zastosowanie znalazł art. 16 ust 5 oraz ust 7 Rozporządzenia Nr 65/2011 na podstawie którego odmówiono stronie przyznania płatności oraz nałożono sankcje wieloletnie w wysokości 231 zł. Organ przedstawił sposób wyliczenia sankcji.

Odnosząc się do zarzutów strony organ II Instancji, podniósł iż w przedmiotowej sprawie powierzchnię kwalifikującą się do płatności rolnośrodowiskowych ustalono na podstawie wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy. Natomiast w kwestii zarzutu strony, iż kontrola, jaka miała miejsce w dniu 15 listopada 2014r., nie wykazała nieprawidłowości organ odwoławczy, wskazał iż rozbieżności w wynikach z kontroli na miejscu w poszczególnych latach mają źródło w odmiennych deklaracjach przez stronę działek rolnych, a nie błędnie przeprowadzonej kontroli na miejscu. Strona składając własnoręczny podpis na formularzu oświadcza, iż dane zawarte we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym oraz znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej.

Organ podkreślił, że ze względu na powołane w decyzji przepisy prawa krajowego jak i unijnego nie jest możliwe przyznanie wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowych na podstawie wniosku złożonego w dniu 14 maja 2013 r. w pełnej wysokości lub do powierzchni deklarowanych do płatności, bowiem obowiązujące w tym zakresie przepisy nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznawania płatności rolnośrodowiskowych. Płatności rolnośrodowskowe mogą być przyznawane producentom rolnym spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne tylko w takiej wysokości w jakiej zostały one określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa zarówno na korzyść jaki niekorzyść stanowią rażące naruszenie prawa, które mogłyby być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Na powyższą decyzję S.D złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniósł, iż w toku postępowania administracyjnego nigdy nie wskazywano na niespójność działki zgłoszonej do płatności w wariancie sady tradycyjne. Wskazał, iż nie był wzywany prze organy administracyjne do wyjaśnienia rozbieżności powierzchni zadeklarowanej działki. Zarzucił bezprawność przeprowadzenia kontroli bez jego udziału ewentualnie udziału domownika. Wskazał na niedokładność zastosowanej w trakcie kontroli metody Foto. Podniósł, że w przepisach brak jest definicji działki spójnej i zwartej oraz dowolność posługiwania się tym pojęciem przez organy administracyjne. Jednocześnie skarżący zarzucił naruszenie przez organy administracyjne art. 80 K.p.a., poprzez pominięcie oceny poszczególnych dowodów w kontekście całości materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi w całości. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze, powołując się na obowiązujące w tym zakresie przepisy Rozporządzenia Komisji NR 1122/2009, Rozporządzenia Rady nr 73/2009 oraz Rozporządzenia Nr 1234/2007, wskazał iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane jeśli nie zagraża to celowi kontroli. W przedmiocie zastosowanej metody foto organ wyjaśnił, iż w myśl art. 33 Rozporządzenia Komisji NR 1122/2009 państwa członkowskie mogą korzystać z systemów teledetekcji oraz technik globalnego systemu nawigacji satelitarnej polegającej na przeprowadzeniu fotointerpretacji obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych wniosku podlegającego kontroli, w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni oraz przeprowadzać fizycznie inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych których fotointerpretacja nie umożliwia zweryfikowania dokładności deklaracji w sposób który zadowalałby właściwe organy. W odpowiedzi zaś na zarzut naruszenia art. 80 K.p.a podniósł, iż organy ARiMR dopuściły jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy zaś subiektywne przekonanie skarżącego o nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego nie może być podstawą stwierdzenia naruszenia w/w przepisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy organ był uprawniony do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości z tytułu realizacji wariantów - 4.6 półnaturalne łąki wilgotne, 8.2.1 międzyplon ozimy oraz odmowy płatności w wariancie 6.4 sady tradycyjne z sankcjami wieloletnimi.-

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych. Pomoc finansowa w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich określona została w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz., 173), w dalej "Ustawa". Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a Ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. z 2013 r. poz.361, ze zm.) dalej "rozporządzenie 13 marca 2013 r."

W § 2 rozporządzenia z 13 marca 2013 r." zawarto warunki przyznania płatności, stanowiąc, że płatność rolnośrodowiskowa przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli:

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

- łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

- realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

- spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Powołany w pierwszej części § 2 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. przepis art. 2 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 stanowi, że "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Pojęcie działki rolnej zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (dalej Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009), zgodnie z którym działką rolną jest zwarty obszar gruntu zgłoszony przez rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, przy czym w przepisie tym przewidziano dla państw członkowskich możliwość ustanowienia dodatkowych kryteriów wyznaczania granic działki rolnej. W art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2012. 86. j.t. ) zawarto definicję stosownie do której działka rolna w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 obejmuje powierzchnię nie mniejszą niż 0,1 ha.

Zasady wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do współfinansowanych środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich na mocy Rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 zostały określone w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L25 z 28 01 2011, str 8 ze zm.) dalej Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 65/2011. Zgodnie z art. 10 ust 1 Rozporządzenia państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w tytule II rozdział 4 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009. Sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. W art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 zawarto odesłanie do art. 34 ust. 1-5 oraz art. 35 Rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 w zakresie określania obszarów i teledetekcji z zastrzeżeniem, że w odniesieniu do środków przewidzianych w art. 36 lit. b) ppkt (iii), (iv) oraz (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 państwa członkowskie mogą określić odpowiednie tolerancje, które w żadnym przypadku nie mogą być większe niż podwójne tolerancje określone w art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Przepis art. 34 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 pozwala na uwzględnienie całkowitej powierzchni działki rolnej, pod warunkiem że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami zwyczajowymi danego państwa członkowskiego lub regionu. W innych przypadkach uwzględnia się powierzchnię faktycznie użytkowaną. W przypadku regionów, w których niektóre obiekty, takie jak żywopłoty, rowy oraz mury, tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi, państwa członkowskie mogą uznać, że powierzchnię, którą te obiekty zajmują, zalicza się do powierzchni w pełni użytkowanej, pod warunkiem jednak, że jej szerokość nie przekracza łącznej szerokości określonej przez państwa członkowskie. Szerokość ta musi odpowiadać tradycyjnej w danym regionie szerokości obiektów i nie może przekraczać 2 metrów.

W kontrolowanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że powierzchnia faktycznie użytkowana przez stronę była mniejsza niż powierzchnia, którą skarżący zadeklarował do płatności rolnośrodowiskowej. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu metodą Foto stwierdzono rozbieżność pomiędzy działkami zadeklarowanymi do płatności w pakiecie 4 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, w wariancie 4.6 półnaturalne łąki wilgotne (zadeklarowano 4,75 ha) a powierzchnią stwierdzoną (4,72 ha). Rozbieżność dotyczyła działki E (co do której zadeklarowano powierzchnię 0,60 ha a stwierdzono pow. 0,59 ha, oraz działki S (różnica 0,02 ha), co do której został zastosowany kod DR 50 z uwagi na ujawnienie, że granice upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej nr 250 i obejmują niezadeklarowaną działkę nr 296. Kod DR 50 został też zastosowany odnośnie działki G. Ustalenia kontroli w tym zakresie nie były kwestionowane przez skarżącego.

Spór pomiędzy stronami koncentruje się na odmowie przyznania płatności do zgłoszonej w pakiecie zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, w wariancie - sady tradycyjne działki I o powierzchni 0,26 ha wraz z nałożeniem sankcji wieloletniej. W ocenie organu, skoro kontrola na miejscu wykazała niespójność działki rolnej I, a różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną stanowi 73,33%, była podstawa odmowy płatności i nałożenia sankcji.

Zdaniem skarżącego brak było podstaw do wyłączenia przedmiotowej działki z płatności. Organy nie kwestionowały dotychczas braku spójności przedmiotowej działki, ponadto zdaniem skarżącego jest to pojęcie uznaniowe z uwagi na brak definicji działki spójnej.

Stanowiska skarżącego nie można podzielić.

Pojęcie działki rolnej zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Przepis ten dla uznania obszaru za działkę rolną zawiera wymóg, że działka zgłoszona przez rolnika winna stanowić zwarty obszar gruntu, obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Zauważyć należy, że w przepisie tym przewidziano dla państw członkowskich możliwość ustanowienia dodatkowych kryteriów wyznaczania granic działki rolnej. Korzystając z tego uprawnienia ustawodawca krajowy w art. 3 pkt 7 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności zawarł definicję stosownie do której, działka rolna w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 obejmuje powierzchnię nie mniejszą niż 0,1 ha. Z powyższego wynika, że wbrew zarzutom skarżącego ustawodawca unijny definiując działkę rolną posłużył się pojęciem zwartej powierzchni, czyli obejmującej jedną grupę upraw, zaś ustawodawca krajowy zawarł wymóg dotyczący powierzchni – działka nie może być mniejsza niż 0,1 ha. Jakkolwiek skarżący podnosi niedokładność przyjętej podczas kontroli na miejscu techniki pomiaru powierzchni metodą Foto, to nie kwestionuje ustaleń organu dokonanych na podstawie raportu z czynności kontrolnych, że przez zgłoszoną do płatności działkę I przebiega droga dojazdowa do siedliska, która dzieli zadeklarowaną działkę I wyznaczając jej części - jedną o pow. 0,15 ha spełniającą wskazane wyżej wymogi oraz działkę o pow. 0,07 ha., która wymogów nie spełnia. Okoliczność tę przyznał też skarżący na rozprawie oświadczając, że działkę dzieli droga, która ma szerokość 2,20 m. Podnieść należy, że zasadą wynikającą z art. 34 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jest uwzględnienie do płatności powierzchni faktycznie użytkowanej. Jakkolwiek przepis ten pozwala, w przypadku, gdy niektóre obiekty stanowią element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi uznać przez państwa członkowskie zajmowaną przez nie powierzchnię jako powierzchnię w pełni użytkowaną, to zawiera ograniczenie, że szerokość ta musi odpowiadać tradycyjnej w danym regionie szerokości obiektów i nie może przekraczać 2 metrów.

Nie można uznać za skuteczny zarzutu, że w toku postępowania nigdy nie wskazywano na niespójność działki I, zgłoszonej do płatności w wariancie sady tradycyjne, że kontrola przeprowadzona w dniu 15 listopada 2014 r. nie wykazała nieprawidłowości i potwierdziła jej powierzchnię 0,26 ha. Wbrew zarzutom skarżącego w doręczonym stronie raporcie z czynności kontrolnych wskazano na brak spójności zadeklarowanej działki I, zawarto informację o zastosowaniu kodu DR 13 (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej) oraz DR 22 (działka rolna jest niespójna, błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą jako jedną działkę rolną). Skarżący do raportu nie zgłaszał uwag, jego zastrzeżenia podnoszone w odwołaniach ograniczały się do zarzutu, że organy nie kwestionowały zadeklarowanej do płatności powierzchni sadu. Należy podnieść, że to rolnik deklaruje działki rolne na działkach ewidencyjnych a sposób zadeklarowania przez rolnika powierzchni wskazanej do płatności jest decydujący dla oceny organu czy działka spełnia wymogi działki rolnej w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 3 pkt 7 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z uzasadnienia decyzji wynika, że skarżący w 2014 r. zadeklarował w ramach wariantu sady tradycyjne dwie działki rolne: działkę I o pow. 0,16 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 213 oraz działkę rolną J o pow. 0,10 ha. Potwierdza to stanowisko organu, iż rozbieżności w wynikach z kontroli na miejscu w poszczególnych latach mają źródło w odmiennych deklaracjach przez stronę działek rolnych, a nie błędnie przeprowadzonej kontroli na miejscu. W ocenie Sądu, wobec nie kwestionowania przez stronę skarżącą przebiegu i parametrów drogi do działki siedliskowej przebiegającej przez działkę I, słusznie organ administracji przyjął dowód z przeprowadzonej kontroli na miejscu za wystarczającą podstawę rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 492/07 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku o przyznanie płatności. Wskazał, że o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane przez określone podmioty, wyspecjalizowane i bezstronne i co do zasady przypisać im należy walor wiarygodności. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. nie jest uzasadniony. Podnieść należy, że jakkolwiek zgodnie z art. 21 ust. 1 Ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to w ust. 3 tego przepisu zawarto regulację, zgodnie z którą strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co obliguje strony do zwiększenia aktywności w postępowaniu. Ustawodawca zastosował bowiem regulację odmienną od art. 7 K.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Oznacza to oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.

Odnosząc się do zarzutu braku powiadomienia o terminie kontroli należy wyjaśnić, że stosownie do art. 27 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, organ nie jest zobligowany do zawiadamiania o terminie kontroli na miejscu. Istotnym natomiast jest by w przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymał kopię sprawozdania (art. 32 ust 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w zw. z art. 13 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011), by miał możliwość zapoznać się z jej wynikiem.

Nie jest zasadnym zarzut posłużenia się przez organ wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej metodą metodą Foto. Obowiązkiem organu wynikającym art. 28 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jest sprawdzenie, przy pomocy narzędzi informatycznych zgodności zadeklarowanych działek rolnych a działek referencyjnych w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia ich kwalifikowalności do pomocy. Przepisy art. 33 i art. 35 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zezwalają wprost na korzystanie przez państwa członkowskie z systemów teledetekcji oraz technik globalnego systemu nawigacji satelitarnej polegającej na przeprowadzeniu fotointerpretacji obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych wniosku podlegającego kontroli, w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni. W art. 17 Rozporządzenia Rady Nr 73/2009 jako podstawę utworzenia systemu identyfikacji działek rolnych wskazano mapy lub dokumenty ewidencji gruntów albo innych danych kartograficznych; zaznaczono także iż należy wykorzystywać techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej a w tym ortoobrazów lotniczych, satelitarnych. System ten wchodzi w skład systemu administrowania i kontroli (zwanego systemem zintegrowanym), który musi być obowiązkowo prowadzony przez każde państwo członkowskie (art. 14 i art. 15 Rozporządzenia Rady Nr 73/2009). System zintegrowany obejmuje skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności, wnioski o pomoc, zintegrowany system kontroli, jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc. Wskazać należy, że Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-485/12) nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że z art. 17 Rozporządzenia 73/2009 wynika, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do pomocy w ramach kontroli administracyjnych. Z powyższych uregulowań wprost wynika, że zastosowana metoda ma uzasadnienie w obowiązujących przepisach.

Podsumowując wskazać należy, że postępowanie przed organami przeprowadzone zostało w myśl reguł zawartych w rozdziale 2 Działu I oraz w rozdziale 4 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem odstępstw wynikających z art. 21 ust. 3 Ustawy. Ustalenie, niespójności zadeklarowanej przez skarżącego działki I zgłoszonej w pakiecie zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, w wariancie - sady tradycyjne przy różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną 73,33%, dawało podstawę do odmowy płatności i nałożenia sankcji stosownie do unormowania art. 16 ust 5 i 7 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.