Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2158/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 104, art. 102 ust. 1 i 2, art. 117 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1, art. 107 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Joanna Wegner (spr.) Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej unieważnił udzielone na rzecz J. S. prowadzącego działalność gospodarczą F. w H. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Tkanina obiciowa" nr [...]. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 104 w związku z ar. 102 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm.) – zwanej dalej "p.w.p.".

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu 29 listopada 2018 r. S. sp. z o. w L. wniosła o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Tkanina obiciowa" nr [...] udzielonego w 2015 r. na rzecz J. S. prowadzącego działalność gospodarczą F. w H.. Cechy tego wzoru opisano w ten sposób, że "poszczególne nitki są usytuowane nierównomiernie względem siebie i posiadają różne mikro kształty i wielkości" oraz podając, że "tkanina ma runową powierzchnię o mięsistej fakturze. O unikalności stanowi dwukolorowość tkaniny, której wzór ma postać koloru dominującego i czarnych kropek, które imitują rozsypany pieprz".

Wnioskodawca powołał się na brak nowości i indywidualnego charakteru wzoru i załączył na tę okoliczność wydruki z baz [...] portugalskiego zgłoszenia wzoru przemysłowego nr [...] opublikowanego w 1989 r., wspólnotowego wzoru przemysłowego nr [...] opublikowanego w 2006 r., polskich wzorów przemysłowych nr [...],[...], [...],[...], [...], opublikowanych odpowiednio w latach 2008, 2005, 2008, 2004 i 2012 oraz wydruki ze stron internetowych, kopie faktur, zdjęcia i oświadczenia o ujawnieniu tkanin przed datą pierwszeństwa spornego wzoru. Uprawniony w toku postępowania kwestionował wiarygodność przedłożonych przez wnioskodawcę dowodów oraz podkreślał różnice pomiędzy spornym wzorem, a tymi, które przeciwstawiono i uwidoczniono w przedłożonych zdjęciach. Powołał się na oświadczenie przedstawiciela chińskiej firmy eksportowej, iż przed 24 listopada 2015 r. nie była mu znana tkanina sprzedawana przez skarżącego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przyjął, że wnioskodawcy przysługiwał interes prawny w unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, o czym świadczy to że jest on konkurentem skarżonego, a nadto został pozwany przez skarżącego o zaniechanie naruszeń spornego prawa. Przyjął, że w świetle art. 102 ust. 1 p.w.p. sporny wzór nie ma charakteru indywidualnego, bowiem ani jego ilustracja ani zwykłe użytkowanie nie pozwalają na ocenę tego czy wykazuje on cechy przedstawione w opisie. Porównując sporny wzór z przeciwstawionym [...], opublikowanym w 2012 r. organ wywiódł, że zachodzi pomiędzy nimi tożsamość w obrębie wszystkich głównych cech postaciowych. Ogólne wrażenie, o którym mowa art. 104 ust. 1 p.w.p. jest podobne dla zorientowanego użytkownika. Oceniono nadto, że w branży projektowania tkanin panuje duża swoboda twórcza w rozumieniu art. 104 ust. 2 p.w.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257. ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, brak zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a także przyjęcie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie decyzji, wobec zawarcia w niej zbyt ogólnikowych i wewnętrznie sprzecznych twierdzeń. W ocenie skarżącego organ nie wyjaśnił przyczyn, dla których niektórym dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego uznał, że panuje duża swoboda twórcza przy projektowaniu tkanin, skoro branża tekstylna stanowi "zatłoczoną dziedzinę wzornictwa". Zdaniem skarżącego organ naruszył ponadto art. 104 w związku z art. 102 ust. 1 p.w.p., ponieważ sporny wzór wywołuje u zorientowanego użytkownika wrażenie odróżniające od wzorów przeciwstawionych i przysługuje mu indywidualny charakter. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, organ zaprezentował stanowisko analogiczne jak w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi akcentując brak nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przede wszystkim zauważyć należy, że organ prawidłowo ocenił, że uczestnikowi postępowania przysługiwał interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego, bowiem nie tylko jest on konkurentem skarżącego, ale ponadto zaistniał pomiędzy nimi spór prawny przed sądem powszechnym z powództwa o zaniechanie naruszeń. Spółce przysługiwało prawo domagania się unieważnienia wzoru użytkowego, o którego zaniechanie naruszania została pozwana.

Wystosowane przed Urzędem Patentowym żądanie obejmowało dokonanie unieważnienia wzoru użytkowego w trybie art. 117 ust. 1 w związku z art. 89 ust. 1 p.w.p. ze względu na brak nowości oraz brak indywidualnego charakteru wzoru. W tym właśnie postępowaniu, w odróżnieniu od postępowania rejestracyjnego, w którym analizowane są w zasadzie wyłącznie podstawy formalne zgłoszenia, rozważeniu podlegają konstrukcyjne dla rejestracji wzoru przemysłowego przesłanki materialne. W ocenie Sądu Urząd Patentowy Rzeczypospolitej zasadnie uwzględnił ten wniosek, bowiem podniesione w nim twierdzenia oraz przeprowadzone w postępowaniu dowody potwierdziły, iż zgłoszony przez skarżącego wzór nie cechował się ani nowością ani indywidualnym charakterem.

Pojęcie wzoru przemysłowego zdefiniowano w art. 102 ust. 1 i 2 p.w.p., wskazując iż jest to przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy (wytwór), do którego cech elementarnych zaliczono nowość i indywidualny charakter postaci wytworu lub jego części, która może zostać mu nadana w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. W orzecznictwie przyjmuje się, że wzór użytkowy, w przeciwieństwie do innych praw chronionych ustawą, choćby patentu, cechować się musi elementami poddającymi się ocenie estetycznej, za pomocą zmysłu wzroku (zob. np. wyrok NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3072/15, LEX nr 2356403). "Gołym okiem" powinien on więc odróżniać się od innych przedmiotów materialnych, w tym zwłaszcza – pozostałych wzorów przemysłowych. Indywidualny charakter przejawiać się ma w ogólnym wrażeniu wywoływanym na zorientowanym użytkowniku, iż różni się on od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo, z uwzględnieniem zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru (art. 104 ust. 1 p.w.p.).

Zgłoszony przez skarżącego wzór już w swym opisie zawiera stwierdzenia wymykające się spod tego rodzaju ocen. Nie ma bowiem możliwości zweryfikowania sposobu ułożenia nitek, w szczególności że nie wskazano o jaki to konkretnie sposób chodzi, czy obecności "mikro kształtów". Dwukolorowość tkaniny czy mięsistość faktury nie należą do cech samoistnie ją indywidualizujących, zwłaszcza że mowa jest tylko o kolorze dominującym, bez sprecyzowania kolorystyki. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że wskazany w opisie sposób połączenia nitek stanowi coś więcej niż tylko techniczną metodę wykonania tkaniny; zabieg ten nie jest bowiem widoczny dla wzroku człowieka. To, że wpływa on na ostateczny wzór tkaniny oceny tej nie zmienia, bowiem ów wzór nie nosi cech odróżniających się od innych, wcześniej zgłoszonych. Na rynku bowiem – jak wykazały przeprowadzone w postępowaniu dowody – spotkać można wiele tkanin o takiej charakterystyce.

Dla przyjęcia indywidualnego charakteru tkaniny musiałaby ona wykazywać także inne właściwości, wciąż dające się zaobserwować za pomocą wzroku, które dla zorientowanego użytkownika stanowiłyby podstawę do wywołania wrażenia odróżniającego. Tymczasem do wniosku załączono dowody przemawiające jednoznacznie za trafnością postawionej przez organ w decyzji tezy, iż sporny wzór należy do gamy wzorów znanych już od lat we wzornictwie tekstylnym, często wykorzystywanym i popularnym nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Stosowne zgłoszenia w celu ochrony tego rodzaju wzorów dokonano na długo przed zgłoszeniem skarżącego, czego koronnym dowodem jest przeciwstawiony wzór [...]. Z tych powodów Sąd ocenił, że organ prawidłowo wyłożył i zastosował art. 102 ust. 1 i 2 oraz art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. Prawidłowo także zinterpretowano art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p., celnie wskazując, że jeżeli nierównomierne rozmieszczenie nici wynika z techniki wykonania tkaniny, a nie jest widoczne dla użytkownika, nie może przesądzać o jej indywidualnym, wyróżniającym się charakterze.

Nie są także uzasadnione zarzuty naruszenia prawa procesowego, art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do podjęcia zaskarżonej decyzji, a złożone dowody zostały ocenione prawidłowo. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w tej sprawie toczyło się w trybie spornym, a więc to strony obowiązane były przedłożyć organowi dowody, z których wyprowadzały prawnie znaczące twierdzenia. Już z tego powodu stawiany organowi zarzut braku zebrania wystarczających dowodów nie mógł zostać uwzględniony, choć akurat w tym przypadku, głównie z inicjatywy wnioskodawcy, zgromadzono obszerny materiał dowodowy składający się z dowodów, które jednoznacznie potwierdziły zasadność zgłoszonego żądania unieważnienia spornego wzoru.

W tej sprawie przesądzające okazało się funkcjonowanie innych, wcześniejszych zgłoszeń, zaś zdjęcia próbników czy faktury VAT miały znaczenie drugorzędne. Podjęta więc w skardze próba obalenia zaskarżonej decyzji za pomocą podważenia wiarygodności tych dowodów nie mogła być skuteczna. Wbrew twierdzeniom skargi organ wskazał w decyzji te dowody, które okazały się przesądzające i je wnikliwie omówił. Odwołał się bowiem do wzoru [...] i zestawił cechy chronionej nim tkaniny z tą, którą objęto spornym zgłoszeniem. Nie są także trafne te twierdzenia skarżącego, w których próbuje on wykazać indywidualny charakter spornego wzoru na tle wzoru [...]. Podane w skardze cechy tkaniny: nierównomierne ułożenie nitek, usytuowanie włókien nie odnoszą się do jej walorów wizualnych. Z kolei wrażenie estetyczne rozsypanego pieprzu za pomocą kolorystyki czerni i bieli nie jest cechą indywidualną ani nową, bo – jak wykazano w zaskarżonej decyzji – tego rodzaju tkaniny zyskały wcześniejszą ochronę. Sąd podziela także ocenę organu o dużej swobodzie twórczej w zakresie wzornictwa tkanin, bowiem została ona poparta dowodami znajdującymi się w aktach sprawy. Wystarczy odwołać się tu choćby do wskazanych przez organ zbiorów muzealnych, które same w sobie świadczą o szerokich możliwościach twórczych w tej branży.

Uzasadnienie decyzji wszystkie prawnie znaczące dla rozpoznania tej sprawy okoliczności wyczerpująco i przekonująco wyjaśnia. Zaprezentowano dowody, na których organ się oparł i wskazano przyczyny, dla których okazały się one wiarygodne do poczynienia w tej sprawie wiążących ustaleń. Nie można motywom decyzji przypisać braku logiki czy niekonsekwencji wywodu; przeciwnie, jest on spójny i nie pozostawia wątpliwości co do trafności rozstrzygnięcia. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., przywołanego w uzasadnieniu skargi art. 11 k.p.a. czy zasady zaufania, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a.

Konkludując, w ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.