Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1965/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 326 poz 13 art. 32 ust. 3 i 4
law: Dyrektywa Rady 2005/85/WE  z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania  statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. K. M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest skarga L. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2011r., nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny:

L. G., obywatel G., deklarujący narodowość [...], dotarł do Polski nielegalnie, a następnie udał się do C. Po przekazaniu go do Polski w dniu [...] października 2010r. przez władze c. w ramach procedury dublińskiej oświadczył funkcjonariuszowi Straży Granicznej, że zamierzał dostać się do N. lub W. w celu podjęcia tam pracy. Składając pierwszy wniosek w dniu 5 października 2010r. cudzoziemiec wskazał, że przyczyną wyjazdu z G. były prześladowania, jakich miał doznawać z powodu przynależności do opozycyjnej [...] Partii (L.). Wyjaśnił, że od 16 roku życia był sympatykiem powyższej partii i brał udział w demonstracjach, zaś po ukończeniu 18 roku życia stał się jej członkiem. Wskazał, że był kilkakrotnie (5 razy: 2 w 2009 r. i 3 razy w 2010r.) zatrzymywany pod różnymi pretekstami, w tym, raz pod zarzutem, że jest pod wpływem narkotyków. W czasie tych zatrzymań był bity i zastraszany. Ponadto grożono mu i namawiano go do wstąpienia do partii obozu rządowego. Równocześnie zadeklarował, że oprócz [...] Partii [...] nie należał do żadnej innej organizacji politycznej, religijnej, kulturalnej lub społecznej, nie prowadzono przeciwko niemu postępowania administracyjnego, nie został skazany wyrokiem sądowym. W czasie przesłuchania statusowego zadeklarował, że w czasie demonstracji był pobity. Z kolei podczas zatrzymań miał być pobity 5 razy. Następnie oświadczył, że został pobity 2-3 razy, ale nie pamięta kiedy do tego doszło. Dodał, że policja nie biła demonstrantów na ulicy, lecz wzywała ich do rozejścia się. Ponadto miał być zabrany z ulicy przez milicję na posterunek i wówczas uderzony przez jednego z funkcjonariuszy. Miano mu grozić, że coś znajdą u niego w kieszeni i poddawano go 3 razy badaniu na obecność narkotyków

Decyzją z [...] listopada 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił Skarżącemu nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U z 1991 r., Nr 119, poz. 515 i 517), odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalił z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Skarżący nie podał żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska.

Rada do Spraw Uchodźców, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] lutego 2011r. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2010r.

Wyrokiem z 25 listopada 2011r., sygn. akt V SA/Wa 778/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lutego 2011r. w całości podzielając argumentację organu. W dniu 9 marca 2012 r. do tut. Sądu wpłynęła opinia prawna w przedmiocie braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku.

Przed wydaniem wyroku Skarżący pismem z 7 marca 2011 r. złożył drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP. Jako powód opuszczenia G. podał problemy z władzami z powodu prowadzonej przez siebie działalności politycznej, której celem było nakłonienie mieszkańców miasta P. do wyjścia na ulice. Wyjaśnił, że był zatrzymywany przez policję i nakłaniany do zaprzestania działalności opozycyjnej, grożono mu śmiercią. Zadeklarował, że nie był poddawany przez władze przemocy fizycznej lub psychicznej i nie był zatrzymany i aresztowany, jednakże uważa siebie za osobę prześladowaną w kraju pochodzenia. Wyjaśnił, że w wyniku rozmowy telefonicznej z rodzicami powziął informację, że jego znajomi zostali skazani na kary 7 lub 8 lat pozbawienia wolności i byli sądzeni także za posiadanie narkotyków. Skarżący stwierdził, że jeśli wróci do G., to na pewno zostanie zatrzymany.

Decyzją z [...] maja 2011r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Organ zwrócił uwagę, że jest to kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej Rady do Spraw Uchodźców z [...] lutego 2011 r. Dokonując analizy zeznań skarżącego w pierwszym i obecnym postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy organ I instancji wskazał, że obecny wniosek jest oparty na tych samych podstawach. Ponadto organ dokonał analizy sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca na podstawie opracowań O. i stwierdził, że po jego wyjeździe nie zaszły żadne okoliczności, które pogłębiłyby lub mogły być przyczyną prześladowania lub też doznania przez niego poważnej krzywdy.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] lipca 2011r. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2011r. Organ odwoławczy w całości podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji i wskazała powołując się na art. 40 ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.), zwanej dalej ustawą o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, że wniosek skarżącego jest niedopuszczalny. Organ wyjaśnił, że po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że cudzoziemiec w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że nastąpiły zdarzenia lub procesy, których analiza mogłaby wpłynąć na zmianę decyzji. Stwierdził także, że z wypowiedzi Skarżącego wynikało, iż przed emigracją do Polski pozostawał on bez zatrudnienia, dlatego tez ekspatriacja do Polski była dla cudzoziemca szansą na zdobycie dobrego wykształcenia uznawanego w Unii Europejskiej. Zdaniem Rady do Spraw Uchodźców, deklarowane prześladowania nie mogły być uznane za wiodącą przesłankę do podjęcia decyzji migracyjnej Skarżącego i tym samym przedstawione przez niego zdarzenia nie mogły stanowić okoliczności uzasadniającej zmianę decyzji organu I instancji.

Pismem z 18 sierpnia 2011r. (data nadania) Skarżący złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2011r. i wniósł m.in. o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony;

- istotne naruszenie przepisów postępowania poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie a wynikających z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania zauważyć należy, że przy rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu ustalić, czy sprawa nie była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie natomiast zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku.

W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wniosek jest niedopuszczalny, gdy:

1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim;

2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach;

3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek.

W toku postępowania z pierwszego wniosku skarżącego organy ustaliły, że powodem wystąpienia o status uchodźcy było deklarowane zagrożenie ze strony władz z uwagi na działalność w partii opozycyjnej i udział w demonstracjach antyrządowych. Po zebraniu materiału dowodowego organy przyjęły, iż cudzoziemiec nie był prześladowany przez władze publiczne z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Podnoszona obawa przed przemocą fizyczną, nie stanowiła w ocenie organów, przesłanki do stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnym prześladowaniem z powodów określonych w Konwencji Genewskiej. W konsekwencji nie mogła ona stanowić podstawy do udzielenia ochrony międzynarodowej, bowiem nie mieściła się w pojęciu prześladowania zgodnie z jego rozumieniem zawartym w tej Konwencji.

We wniosku będącym przedmiotem niniejszego postępowania skarżący podał, iż był prześladowany z powodów politycznych, gdyż był zaangażowany w działalność opozycyjną. Wskazał także, że był zatrzymywany przez policję i namawiany do rezygnacji z działalności. Ponadto grożono mu śmiercią. Stwierdził również, że jego wszyscy przyjaciele zostali skazani na 7, 8 lat więzienia, za posiadanie narkotyków, które im podłożono.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stanowisko organów administracyjnych oparte na treści przepisu art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jest w ocenie Sądu w pełni uzasadnione.

Zauważyć należy, iż podnoszone przez stronę podstawy ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy są tożsame i opierają się na subiektywnej obawie o bezpieczeństwo ze strony władz. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż zadaniem organów rozpatrujących kolejny wniosek cudzoziemca - złożony po zakończeniu wcześniejszego postępowania (w takim samym przedmiocie) decyzją o odmowie nadawania statusu uchodźcy - jest w pierwszej kolejności analiza wszystkich twierdzeń i dowodów jakie przedstawił skarżący pod kątem ewentualnej zmiany okoliczności sprawy, tj. zbadanie czy pojawiły się takie dowody, które mogłyby stanowić pozytywna przesłankę do nadania status uchodźcy. Zatem wobec stwierdzenia, że strona ponowie powołuje się na te same zdarzenia, nie przedstawiając jednocześnie nowych dowodów jakie mogłyby uprawdopodobniać ziszczenie się przesłanek pozytywnych, obowiązkiem organu jest zastosowanie przepisu jaki legł u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Stanowisko takie jest również zgodne z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, w myśl których to regulacji, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy.

Kontrolując legalność postępowania w niniejszej sprawie szczególnego podkreślenia wymaga, iż zadaniem organu jest zbadanie czy podnoszone przez stronę twierdzenia mają wpływ na zweryfikowanie wcześniejszego stanowiska w zakresie spełnienia przesłanek do nadania statusu uchodźcy określonych w Konwencji Genewskiej. Zatem, jeśli organ stwierdzi, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie miały wpływu na przyznanie statusu uchodźcy, nie można doszukiwać się po jego stronie obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Skoro zatem podnoszone przez skarżącego okoliczności nie zostały uwzględnione w postępowaniu prowadzonym na skutek pierwszego wniosku, to te same okoliczności, choćby nadal trwały w odczuciu cudzoziemca, nie mogły stać się podstawą do uznania zasadności wniosku w kolejnym postępowaniu.

Należy również podkreślić, że organ prawidłowo wskazał, na podstawie opracowania O. nr [...] z [...] czerwca 2010 r., że po wyjeździe cudzoziemca z G., nie zaszły okoliczności, które pogłębiły lub mogły być przyczyną prześladowań lub doznania przez skarżącego poważnej krzywdy. Według powyższego opracowania sytuacja w G. charakteryzuje się względnym stopniem stabilności oraz najwyższym wskaźnikiem demokratyzacji pośród wszystkich państw K. W G. nie jest także w żaden sposób reglamentowane prawnie funkcjonowanie działalności organizacji politycznych (obecnie zarejestrowanych jest ponad dwieście partii, a spora z nich część to partie opozycyjne).

Stwierdzić również należy, iż skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mógłby być narażony na prześladowanie, czy też represje. W związku z tym zmiana decyzji w przedmiocie zgody na pobyt tolerowany również nie mogła mieć miejsca.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, wobec czego zarzut cudzoziemca w tym zakresie uznać należało za chybiony. Wskazać trzeba, iż jeżeli cudzoziemiec powołuje się na ogólną sytuację (w tym polityczną) panującą w kraju pochodzenia, w niej upatrując powodów dla których zasługuje na ochronę międzynarodową, to na nim spoczywa obowiązek wykazania, iż sytuacja ta powoduje, że w jego indywidualnej sprawie powstaje obawa prześladowania. Chodzi o to, by strona wykazała, że okoliczności na które się powołuje będą negatywnie oddziaływały w zindywidualizowanym przypadku, tj. z uwagi na indywidualne predyspozycje konkretnej osoby (czy rodziny), a nie ogólnie z uwagi na sytuację całego narodu. Podkreślić należy, że to na stronie postępowania spoczywa ciężar udowodnienia, zaś organ ma obowiązek zebrać materiał dowodowy wyczerpująco i dokonać jego analizy. Innymi słowy rzecz ujmując, to skarżący winien przedstawić dowód na to, że ryzyko doznania poważnej krzywdy w jego przypadku może się powtórzyć w przyszłości, nie można zaś przyjąć by to organ miał obowiązek wykazywać, że takie ryzyko nie istnieje. W tym kontekście należy ustosunkować się do twierdzeń skarżącego odnoszących się do skazania jego przyjaciół na kary więzienia za posiadanie narkotyków, które to zostały im podrzucone. Wskazane twierdzenia skarżącego są nieweryfikowalne, gdyż skarżący w żaden sposób ich nawet nie uprawdopodobnił, a z posiadanych przez organy informacji o stanie przestrzegania prawa w G. powyższe nie wynika.

Podnieść trzeba, iż przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, a obie decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu zawierają uzasadnienia spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie doparzył się też innych uchybień ze strony organów orzekających, w tym dotyczących naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego. Sprawa, zdaniem Sądu, została przeanalizowana w stopniu wystarczającym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji