Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1737/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 17 ust. 2, § 18 ust. 5
journal: Dz.U. 2008 nr 139 poz 883
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty  pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata  2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2644/14 w sprawie ze skargi W. U. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. U. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 lutego 2015r., sygn. akt V SA/Wa 2644/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. U. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie zawartą w piśmie z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W. U. w dniu 26 kwietnia 2013r. złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 312 ,,Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW 2007-2013. Wstępna weryfikacja wniosku stanowiła podstawę do wystąpienia do wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku. Pismem z dnia 4 marca 2014r. organ przedłużył termin do 2 kwietnia 2014r. Pomimo tego W. U. dopiero w dniu 8 maja 2014r. złożył kolejne dokumenty.

Pismem z dnia [...] czerwca 2014r. – stosownie do treści art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013r. poz. 173, zwana dalej: u.rozw.obsz.w.) i § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 139, poz. 883 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem MRiRW) – Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Podkarpacki OR odmówiła przyznania pomocy. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawca dwukrotnie był informowany, że należy dołączyć wszystkie wymagane zgłoszenia, pozwolenia na cały zakres inwestycji w przypadku, gdy zgodnie z prawem są wymagane. Dwukrotnie wnioskodawca był też informowany, że dołączona decyzja nr [...] nie obejmuje wykonania dróg i przejść z kostki brukowej na powierzchni 590 m kwadratowych, natomiast są to koszty ujęte w kosztorysie inwestorskim i kosztach kwalifikowanych we wniosku. Mimo to nie dostarczono zgłoszenia wykonania prac budowlanych i pozwolenia na budowę na ich wykonanie. Organ stwierdził, że w dniu 8 maja 2014r. dostarczono zgłoszenie do Starostwa Powiatowego w S. na "utwardzenia placu" z dnia 30 listopada 2011r., jednak dokumenty te wpłynęły już po wyznaczonym terminie. Organ zauważył przy tym, że dokument zgłoszenia nie dotyczył W. U., a [...]. Nie dostarczono też dokumentów potwierdzających uregulowanie stanu formalno-prawnego związanego z tą częścią inwestycji. Organ stwierdził również, że w złożonym kosztorysie inwestorskim nie dostarczono przedmiaru robót z wyliczeniem ilości dotyczącej wykonania dróg i przejść z kostki brukowej oraz rysunków charakterystycznych umożliwiających wyliczenie przyjętej powierzchni 590 m2. Organ dodał, że planowana w ramach wniosku operacja nie jest zgodna ze złożonym dokumentem pozwolenia na budowę, a złożone oświadczenie wnioskodawcy o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy nie zostało prawidłowo wypełnione, gdyż w jego punkcie 1 zaznaczono, że jest to przedsiębiorstwo samodzielne, natomiast w punkcie 2 wpisano, że przedsiębiorstwo powiązane. Organ stwierdził, że dostarczone zapytanie ofertowe na zakup ciągnika skierowane do firmy [A.] S.A. nie zawiera kryteriów, w oparciu o które nastąpi wybór najkorzystniejszej oferty. Poza tym nie złożono dokumentu potwierdzającego posiadanie samoistne lub zależne nieruchomości, na której będzie realizowana operacja. Również złożony formularz wniosku został niepoprawnie wypełniony, gdyż w pkt III. 13.4 wpisane numery działek nie są zgodne ze złożonym pozwoleniem na budowę, w pkt 14.2, 14.2.1, 14.2.2, 14.4 błędnie wyliczono moment bazowy stanu zatrudnienia, wpisany w punkcie 16 kod PKD działalności gospodarczej nie jest zgodny z wpisaną nazwą działalności, a w pkt III.A. informacja o powierzchni działek związanych z operacją - wpisane działki [...], [...] nie są zgodne z podanymi na decyzji nr [...], gdzie wpisano działki [...], [...]. Z danych w elektronicznym systemie ksiąg wieczystych wynika zaś, że właścicielem działki [...] jest R. U. Organ uznał zatem, że złożony wniosek jest niekompletny, gdyż nie spełnia podstawowych wymogów formalnych, co zgodnie z § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. skutkuje odmową przyznania pomocy.

Pismem z dnia 23 czerwca 2014r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie nie zostało jednak uwzględnione przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. U. wniósł o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia i uznanie, że przysługuje mu dofinansowanie, bądź też stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego (cyt. dalej jako: k.p.a.), poprzez wydanie niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia wbrew zasadzie wyjaśnienia stanu faktycznego, a także bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i w oparciu o ustalenia, do których strona nie mogła się ustosunkować,

- § 17 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, poprzez uzależnienie przyznania pomocy od dostarczenia dodatkowych dokumentów nie zamieszczonych w wykazie załączonym do wniosku o przyznanie pomocy;

- art. 9 k.p.a. w zw. z § 18 w/w rozporządzenia MRiRW, poprzez nieudzielenie wnioskodawcy niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, umożliwiających poprawne sformułowanie wniosku i usunięcie w terminie jego ewentualnych braków;

- art. 77 k.p.a., poprzez niewzięcie pod uwagę przy ustaleniu udowodnionych faktów wyjaśnień strony zawartych w jego pismach.

W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o oddalenie skargi.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarżący ubiegając się o przyznanie pomocy zobowiązany był do zapoznania się z zasadami jej przyznawania określonymi w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 139, poz. 883 z późn. zm.) oraz wymaganiami uszczegółowionymi w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy. Oznacza to, iż składając wniosek o przyznanie pomocy powinien posiadać wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie do przyznawania pomocy, jak również wymagań opracowania dokumentacji aplikacyjnej, szczegółowo opisanych w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy i ponoszenia negatywnych skutków ich niespełnienia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 7, 9 oraz 77 k.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że są one bezzasadne i bezprzedmiotowe, albowiem art. 22 ust. 2 u.rozw.obsz.w. wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w prowadzonych przez podmioty wdrażające postępowaniach w sprawach przyznawania pomocy, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków.

Za nieuzasadnione Sąd I instancji uznał również zarzuty naruszenia § 17 ust. 2 oraz § 18 rozporządzenia MRiRW. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 2 tego rozporządzenia pomoc jest przyznawana, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu oraz przepisach odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji. Inwestycja skarżącego dotyczyła procesu budowlanego a zatem zobowiązany był on dostarczyć pełną dokumentację wymaganą Prawem budowlanym, by organ mógł zweryfikować spełnianie kryteriów danego przedsięwzięcia przeznaczonego do dofinansowania ze środków publicznych.

Sąd I instancji wskazał, że skarżący w dniu 8 maja 2014r. – a więc już po terminie do uzupełnienia braków – złożył zgłoszenie o przystąpieniu do budowy/wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w dniu 30 listopada 2011r., a dotyczyło utwardzenia placu. Za zupełnie pozbawione podstaw Sąd uznał twierdzenie skarżącego zawarte w piśmie z dnia 18 lutego 2015r., że ten dokument stanowił załącznik do jego pisma z dnia 20 marca 2014r., gdyż lektura akt administracyjnych dowodzi, że takiego dokumentu one nie zawierały.

Ponadto dużym mankamentem wniosku skarżącego, był brak przedmiaru robót z wyliczeniem ilości dotyczącej wykonania dróg i przejść z kostki brukowej oraz brak właściwych rysunków umożliwiających wyliczenie – a przede wszystkim weryfikację - powierzchni 590 m2. Złożony odręczny rysunek z zaznaczonym obszarem nie zawiera bowiem żadnych wymiarów oraz nieprecyzyjnie wskazuje obszar inwestycji wraz z umiejscowieniem. Z kolei opisywana we wniosku o przyznanie operacja (budowa trzech pawilonów) nie jest zgodna z dostarczonym projektem budowlanym oraz pozwoleniem na budowę (budowa trzech altan). Nie zostało także poprawnie wypełnione oświadczenie wnioskodawcy o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy w pkt 1 oraz 2. Ponadto dostarczone zapytanie ofertowe na zakup ciągnika skierowane do firmy [A.] S.A nie zawiera kryteriów, w oparciu o które nastąpi wybór najkorzystniejszej oferty. W pozostałych zapytaniach ofertowych jako kryterium wyboru wskazano cena - 90% i terminowość - 10 %. Nie złożono jednak uzasadnienia wyboru w oparciu o przyjęte kryteria. Nie ulega też wątpliwości, że skarżący nie dostarczył dokumentu potwierdzającego jego posiadanie samoistne lub zależne nieruchomości, na której będzie realizowana operacja (działki [...] i [...]). Z księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielem działki [...] jest R. U., natomiast na działkę [...] brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego właściciela. Poza tym niepoprawnie wypełniono pola formularza wniosku o przyznanie pomocy: pkt. III. 13.4, pkt. III. 14.2 do 14.4, pkt. III. 16, sekcja III.A.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł W. U., domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego go orzeczenia Agencji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi WSA w Warszawie skarżący kasacyjnie na podstawie art. 176 w zw. z art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwana dalej p.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania:

– art. 21 ust. 2 pkt 2 u.rozw.obsz.w. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez pominięcie przedstawionych przez skarżącego dowodów z dokumentów, w tym zgłoszenia o przystąpieniu do robót budowlanych z dnia 30 listopada 2011r. dołączonego do pisma z dnia 20 marca 2014r. oraz wyjaśnień udzielonych przez niego na piśmie, co skutkowało naruszeniem art. 141 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie;

– § 18 ust. 5 rozporządzenia MRiRW poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżący pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości i braków nie usunął ich w terminie, dlatego nie przyznano mu pomocy, co skutkowało naruszeniem art. 141 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie;

– art. 21 ust. 2 pkt 3 u.rozw.obsz.w. poprzez nieudzielanie w toku postępowania skarżącemu na jego żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a w szczególności nieudzielenie wnioskodawcy niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, umożliwiających poprawne sformułowanie wniosku o przyznanie pomocy oraz usunięcie w terminie jego ewentualnych braków, co skutkowało naruszeniem art. 141 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie;

– art. 21 ust. 2 pkt 1 u.rozw.obsz.w. w zw. z § 17 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, poprzez uzależnienie przyznania pomocy od dostarczenia dodatkowych dokumentów nie zamieszczonych w wykazie załączonym do wniosku o przyznanie pomocy, co skutkowało naruszeniem art. 141 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 2 u.rozw.obsz.w. skarżący kasacyjnie stwierdził, że pomimo składania przez niego szeregu pisemnych wyjaśnień nie doszło do ich rozpatrzenia i uwzględnienia. Dotyczy to w szczególności jego wyjaśnień w zakresie wskazania braku konieczności przedstawienia precyzyjnej ilości wykonanego utwardzenia w postaci ułożenia kostki brukowej oraz że właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wymagał przedstawienia takich dokumentów, a jedynie wskazania na jakich działkach wykonywana będzie inwestycja oraz wykonanie szkicu. Pominięto również wyjaśnienie skarżącego kasacyjnie, że zgłoszenie wykonania robót budowlanych ważne jest 2 lata i może być przedkładane w odniesieniu do kilku inwestycji. Ponadto Sąd I instancji pominął okoliczność, że skarżący kasacyjnie faktycznie załączył wnioskowane zgłoszenie, a nastąpiło to w piśmie z dnia 20 marca 2014r., kiedy to złożył zgłoszenie utwardzenia placu z dnia 30 listopada 2011r. Ponowne zaś złożenie tego dokumentu do pisma z dnia 8 maja 2014r. nastąpiło z własnej inicjatywy skarżącego kasacyjnie i nie było uzupełnieniem braków wniosku po terminie, lecz złożeniem dokumentu, który - jak przypuszczał - zaginął w aktach sprawy administracyjnej. Ponadto skarżący kasacyjnie wskazywał, że wymaganie załączenia szkicu inwestycji nie mogło dotyczyć rysunku technicznego z precyzyjnie podanymi pomiarami i precyzyjną mapą, a kosztorys został wykonany przez kosztorysanta z odpowiednimi uprawnieniami, nie ma zatem mowy o błędzie w załączonym dokumencie. Ponadto skarżący odnosił się również do znaczenia funkcjonalnego inwestycji i wielokrotnie wskazywał, że wybudowanie altan celem organizacji imprez zgodne jest z pozwoleniem na budowę i stanowi całość, a altany budowane są do organizacji imprez plenerowych, szkoleń na świeżym powietrzu, co nie stoi w sprzeczności ze złożonymi w Starostwie Powiatowym dokumentami. Jednocześnie skarżący kasacyjnie podawał kryteria wyboru zakupu ciągnika, a była to cena, którą można było utrzymać w najdłuższym terminie. Wybrano ofertę, która była najlepsza cenowo ponieważ terminowość, czyli długość trwania oferty i utrzymanie ceny było do przyjęcia we wszystkich ofertach. Skarżący kasacyjnie uważa zatem, że stanowisko organu administracji publicznej oraz Sądu I instancji, iż zapytanie ofertowe nie zawierało kryteriów wyboru najkorzystniejszej oferty i nie złożono uzasadnienia wyboru w oparciu o przyjęte kryteria, jest niezrozumiałe.

W ocenie skarżącego kasacyjnie złożył on wyczerpujące wyjaśnienia odnośnie do oznaczenia działek, jak i prawa do dysponowania nimi na cele budowlane. Nie ma bowiem żadnej sprzeczności pomiędzy tym, że inwestycja przewidziana była na działce [...], a działka uległa podziałowi i inwestycja miała być prowadzona na powstałej z niej działce [...]. Ponadto figurujący w księgach wieczystych jako właściciel działki R. U. wypełnił i podpisał wniosek o zgodę na realizację na jego działce inwestycji. W piśmie z dnia 13 lutego 2015r. skarżący kasacyjnie podnosił nadto, że wymagane dokumenty dostarczył do wniosku i były one podpisane zarówno przez jego syna, właściciela działki [...], jak i jego żonę - współwłaścicielkę działki [...]. Oczywistym było więc, że skarżący kasacyjnie w chwili składania wniosku dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 z późn. zm.), bowiem bez tytułu prawnego przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych nie mógłby uzyskać stosownych zezwoleń lub składać zgłoszeń na wykonanie założonych robót budowlanych.

Uzasadniając zarzut naruszenia § 18 ust. 5 w/w rozporządzenia MRiRW skarżący kasacyjnie podniósł, że w toku całego postępowania o udzielenie pomocy publicznej uzupełniał wniosek, formularze oraz przedkładał stosowne dokumenty celem sporządzenia wniosku zgodnie z wymaganiami przedstawionymi przez organ administracji. Jako przykład zastosowania się do wezwań organu wskazał przedłożenie przez niego zgłoszenia utwardzenia placu z dnia 30 listopada 2011r., a które to zgłoszenie zostało pominięte przez organ i potraktowane błędnie jako złożone po terminie.

W uzasadnieniu zarzutu naruszenia dyspozycji art. 21 ust. 2 pkt 3 u.rozw.obsz.w. skarżący kasacyjnie wskazał, że organ, wzywając go do uzupełnienia wniosku, cytował jedynie zapisy z Instrukcji wypełniania wniosku, a nie wskazywał rodzaju braku. Sytuacja taka miała między innymi miejsce przy wzywaniu wnioskodawcy o uzupełnienie błędu w zakresie przedstawienia zatrudnienia, gdzie nie wskazywano na czym ten błąd polega. Podobnie rzecz się miała do wskazywania kodu PKD, który należało wpisać do działalności gospodarczej dotyczącej wniosku, który według wnioskodawcy był zgodny z wpisaną nazwą działalności. Skarżący kasacyjnie stwierdził również, że wskazanie w formularzu, że jest przedsiębiorcą powiązanym uznano za wadliwe, mimo że zostało wpisane zgodnie ze wskazówkami pracownika agencji. Uważa zatem, że wszystkie ewentualne błędy bądź brak załączników, wynikały z niezrozumienia wezwań w tym przedmiocie, które nie wskazywały w sposób spójny i jednoznaczny na czym brak lub uchybienie miałoby polegać.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 u.rozw.obsz.w. w zw. z § 17 ust. 2 rozporządzenia MRiRW skarżący kasacyjnie stwierdził, że w toku postępowania wskazał, że inwestycja dotyczyła procesu budowlanego nieobejmującego pozwolenia na budowę lecz zgłoszenie, co do którego Prawo budowlane nie wymaga dostarczenia pełnej dokumentacji, a więc takiej którą należy przedłożyć przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę. Tymczasem organ udzielający pomocy publicznej zażądał dokumentacji zgłoszenia wykonania prac budowlanych na utwardzenie placu, podczas gdy w piśmie wzywającym do poprawy wniosku wskazano, że skarżący kasacyjnie ma dostarczyć projekt budowlany lub zgłoszenie lub inne dokumenty wymagane prawem budowlanym. Skarżący kasacyjnie uważa zatem, że wadliwym było żądanie od wnioskodawcy kolejnych, dodatkowych dokumentów, których nie załączono do przedmiotowego wniosku o przyznanie pomocy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie. Zdaniem organu skarżący kasacyjnie zobowiązany był dostarczyć pełną dokumentację wymaganą prawem budowlanym, by organ mógł ją zweryfikować pod kątem spełniania kryteriów danego przedsięwzięcia przeznaczonego do dofinansowania ze środków publicznych. Zgłoszenie o przystąpieniu do budowy/wykonania robót skarżący kasacyjnie złożył już po terminie wymaganym na uzupełnienie, a zatem pominięcie tego dokumentu przy ocenie końcowej wniosku o przyznanie pomocy nie naruszało prawa. Agencja uważa zatem, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu nie została przez Sąd uwzględniona.

W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną na jednej podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. na naruszeniu przepisów postępowania, które jego zdaniem miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że formułując zarzuty kasacyjne, pełnomocnik popełnił oczywistą omyłkę, podając jako naruszony art. 141 p.p.s.a., choć z treści skargi wynika, że powinien to być art. 145 p.p.s.a. Świadczy o tym podanie dalszych jednostek redakcyjnych, które właściwe są temu ostatniemu przepisowi oraz treść uzasadnienia tego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, przyjął zatem, że zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu pomiędzy skarżącym kasacyjnie a organem administracyjnym była zasadność odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Zdaniem organu, braki wniosku o przyznanie pomocy uniemożliwiały jej udzielenie. Skarżący twierdzi natomiast, że wniosek wypełnił należycie, dołączył do niego wymagane dokumenty, zaś wskazywane przez organ uchybienia powstały na skutek działania pracowników organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko organu administracyjnego, było prawidłowe, a tym samym Sąd pierwszej instancji miał podstawy do oddalenia skargi.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjne, organ rozpoznał w sposób wyczerpujący cały zgromadzony w sprawie materiał dowody. Podkreślić należy, że z mocy art. 21 ust. 3 u.rozw.obsz.w., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że w niniejszej sprawie to na skarżącym ciążył obowiązek udowodnienia spełnienia przesłanek uprawniających go do otrzymania wsparcia finansowego. W konsekwencji powinien był on przedstawić wymagane dokumenty. Organ wypełniając obowiązek wynikający z art. 21 ust. 2 pkt 2 u.rozw.obsz.w., powinien rozpatrzyć materiał dowodowy zaoferowany przez skarżącego. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ sprostał temu wymogowi, odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ wyjaśnił, dlaczego istotne w sprawie było precyzyjne określenie ilości wykonanego utwardzenia w postaci ułożenia kostki brukowej. Sam fakt, że organ architektoniczno-budowlany nie wymagał takich informacji, co jest logiczne, biorąc pod uwagę specyfikę takiego postępowania, nie ma wpływu na to, że informacja taka była istotna dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organ przyznając skarżącemu dofinansowanie, miał podstawy do domagania się precyzyjnych danych dotyczących wykonania tej części inwestycji.

Niezasadny jest zarzut, że organ rozpatrując sprawę pominął złożone przez skarżącego zgłoszenie utwardzenia placu z dnia 30 listopada 2011r. Dokument taki skarżący przedłożył bowiem dopiero po upływie terminu do uzupełnienia wniosku. Twierdzenia zaś skarżącego, że dokument taki został dołączony do wniosku i zagubiony przez organ, nie zostały poparte żadnymi dowodami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenia takie zostały sformułowane na użytek toczącego się postępowania sądowego. Słusznie zwrócił na ten aspekt uwagę Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że gdyby faktycznie dokument taki został złożony wcześniej, skarżący nie składałby go w późniejszym terminie. Sam skarżący stwierdzając w skardze kasacyjnej, że złożenie tego dokumentu nastąpiło z jego własnej inicjatywy, "gdyż jak słusznie przypuszczał, dokument ten zaginął w aktach sprawy administracyjnej", nie wskazał żadnej okoliczności, która uzasadniałaby powzięcie takich przypuszczeń. Organ nie mógł wobec powyższego uchybić normie wyrażonej w art. 21 ust. 2 pkt 2 u.rozw.obsz.w. przez brak rozpatrzenia dokumentu, którego w aktach sprawy nie było.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował twierdzenia organu, że skarżący nie przedłożył przedmiaru robót z wyliczeniem ilości dotyczącej wykonania dróg i przejść z kostki brukowej oraz nie przedłożył właściwych rysunków umożliwiających wyliczenie – a przede wszystkim weryfikację – powierzchni 590 m2. Wymogu takiego nie spełnia złożony odręczny rysunek z zaznaczonym obszarem. Jak słusznie zauważył organ oraz Sąd pierwszej instancji, nie zawiera on żadnych wymiarów oraz nieprecyzyjnie wskazuje obszar inwestycji wraz z jej umiejscowieniem. Uchybienia skarżącego nie może także sanować sporządzenie kosztorysu przez "kosztorysanta z odpowiednimi uprawnieniami". Pomijając już, że skarżący nie wskazuje, jakie są owe "odpowiednie uprawnienia", organ nie miał możliwości, bez uzyskania dokładnych danych, zweryfikować twierdzeń skarżącego w tym przedmiocie.

Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi, że wielokrotnie odnosił się do znaczenia funkcjonalnego inwestycji. Niemniej jednak skarżący nie podał żadnych argumentów, które uzasadniałyby przyjęcie błędnego, jego zdaniem, stanowisko organu, że opisywana we wniosku o przyznanie dotacji operacja (budowa trzech pawilonów) nie jest zgodna z dostarczonym projektem budowlanym oraz pozwoleniem na budowę (budowa trzech altan). Organ wskazał w swoim rozstrzygnięciu na sprzeczność pomiędzy inwestycją określoną w projekcie budowlanym a tym co zostało zadeklarowane we wniosku o dofinansowanie inwestycji. Tymczasem skarżący w złożonej skardze kasacyjnej nawet nie usiłował wykazywać, dlaczego stanowisko przyjęte przez organ i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji jest błędne. Podkreślić należy, że uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno w sposób należyty wskazywać argumenty uzasadniające podnoszone zarzuty i tym samym umożliwić sądowi kasacyjnemu odniesienie się do nich. Wymogów takich uzasadnienie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie spełnia. W związku z powyższym sąd nie ma możliwości odniesienia się do zarzutu skarżącego, że nie ma sprzeczności pomiędzy dokumentami związanymi z pozwoleniem na budowę a wnioskiem o dofinansowanie. Stwierdzić natomiast należy, że organ prawidłowo wykazał te sprzeczności, co znalazło również wyraz w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie wyjaśnił kwestii związanej z posiadaniem samoistnym lub zależnym nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja. Gdyby faktycznie, jak twierdzi skarżący, odpowiednie dokumenty było załączone do wniosku, organ nie wzywałby dwukrotnie skarżącego o uzupełnienie danych w tej kwestii. Oznacza to, że twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Skarżący kasacyjnie nie podważył również twierdzenia organu, że dostarczone zapytanie ofertowe na zakup ciągnika skierowane do firmy [A.] S.A. nie zawierało kryteriów, w oparciu o które nastąpi wybór najkorzystniejszej oferty. Ustalenia takiego nie podważa niczym nieudokumentowane stwierdzenie, że "wybrano ofertę, która była najlepsza cenowo ponieważ terminowość czyli długość trwania oferty i utrzymanie ceny było do przyjęcia we wszystkich ofertach". Stwierdzenia takiego nie sposób uznać za uzasadnioną polemikę z ustaleniami organu.

Jak z powyższego wynika, zarzuty naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 2 u.rozw.obsz.w. okazały się niezasadne.

Niezasadnym okazał się również zarzut naruszenia § 18 ust. 5 rozporządzenia MRiRW. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie uzupełnił on należycie wszystkich braków, o które był wzywany. To właśnie nieuzupełnienie tych braków stanowiło przesłankę do wydania przez organ rozstrzygnięcia z dnia [...] czerwca 2014r. Jak zostało to przedstawione we wcześniejszej części uzasadnienia, organ prawidłowo uznał, że braki, o które wzywany był skarżący, nie zostały uzupełnione w terminie. Lakoniczność skargi kasacyjnej w tym zakresie uniemożliwia jakąkolwiek polemikę z twierdzeniami dotyczącymi zarzutu naruszenia wyżej wskazanego przepisu. Przede wszystkim skarżący kasacyjnie nie wskazał szczegółowo, jakie braki jego zdaniem w wyznaczonym terminie usunął. Skarżący pomija również i to, że ostatnie pismo stanowiące uzupełnienie braków wniosku złożył z ponad miesięcznym opóźnieniem. Z akt sprawy w sposób niewątpliwy wynika, że skarżący nie uzupełnił braków swojego wniosku w wyznaczonym terminie. W związku z powyższym zarzut naruszenia § 18 ust. 5 rozporządzenia MRiRW nie mógł zostać uwzględniony.

Formułując z kolei zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 3 u.rozw.obsz.w., skarżący wskazał, że nie udzielono mu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, choć informacji takich żądał. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby skarżący występował do organu o udzielenie jakichkolwiek wyjaśnień. Wskazywany przepis zawiera wyraźną normę, że udzielenie niezbędnych pouczeń następuje na żądanie strony. Skarżący nie wykazał, że występował do organu o sprecyzowanie, jakie dokumenty powinien przedstawić, ewentualnie co powinno znaleźć się w jego wyjaśnieniach, aby organ przyznał mu wnioskowaną dotację. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazuje, że kierowane wezwania były niejasne i mogły wprowadzić go w błąd. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby skarżący w odpowiedzi na wezwanie wystąpił do organu o sprecyzowanie wezwania i szczegółowe wyjaśnienia. Żadne jednak pismo w tej kwestii nie zostało przez skarżącego wniesione do organu. Również sam skarżący, poza ogólnikowymi stwierdzeniami, nie podał, jakich to błędnych informacji udzielili mu pracownicy organu. Przede wszystkim skarżący nie odnosi się do okoliczności, które bezpośrednio legły u podstaw odmowy przyznania dotacji i nie wskazuje, dlaczego udzielane informacje były dla niego niezrozumiałe.

Również podniesiony zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 u.rozw.obsz.w., wyrażający zasadę praworządności w zw. z § 17 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wyżej wskazany przepis rozporządzenia zawiera 28 punktów, dotyczących wymaganych dokumentów, które powinien przedłożyć wnioskodawca. Skarżący nie wskazał, który z powyższych punktów został naruszony. Z treści skargi zdaje się wynikać, że skarżący upatruje naruszenia powyższych przepisów z powodu wezwania go do przedłożenia dokumentów, które nie zostały przez prawodawcę wskazane. Wskazać jednak należy, że § 17 ust. 2 rozporządzenia MRiRW nie zawiera zamkniętego katalogu dokumentów wymaganych od wnioskodawcy. W punkcie 28 wyraźnie bowiem zostało zaznaczone, że wnioskodawca powinien przedłożyć "inne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do przyznania pomocy". Organ mógł wobec powyższego zażądać od skarżącego przedłożenia dokumentacji zgłoszenia wykonania prac budowlanych na utwardzenie placu. Jak sam skarżący podaje, w wezwaniu wskazano, że powinien dostarczyć "projekt budowlany lub zgłoszenie lub inne dokumenty wymagane prawem budowlanym". Użycie słowa "lub" wyraźnie dowodzi, że skarżący mógł uczynić zadość wezwaniu, dostarczając jeden ze wskazanych dokumentów. Ponieważ na wykonanie tych prac nie było wymagane pozwolenie na budowę, skarżący powinien przedłożyć zgłoszenie. Zasadność tego wezwania wynika z faktu, że organ nie wiedział, jakie konkretnie prace mają zostać wykonane i czy nie wymagają one pozwolenia. Dlatego dał skarżącemu możliwość przedłożenia takiego dokumentu, który będzie odpowiedni w zaistniałej sytuacji. Działania takiego nie sposób uznać za błędne.

Mając powyższe na uwadze uznać zatem należy, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.