Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1938/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 278 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz ( spr.) sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1263/05 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu pierwotnego rowu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1263/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] sierpnia 2005 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2005 r., znak: [...] zobowiązującą A. i R. P. do przywrócenia stanu pierwotnego rowu odwadniającego na działce nr [...] w celu umożliwienia swobodnego spływu wód powierzchniowych i opadowych z działki nr [...] i z działki nr [...], który zapewni ich odprowadzanie do kanału melioracji podstawowej "[...]" oraz do bieżącej konserwacji i utrzymania powyższego rowu.

W skardze na powyższą decyzję A. P. podniosła, iż na działce nr [...] nigdy nie istniał rów melioracyjny. W ocenie skarżącej brak jest dokumentów świadczących, iż powyższy rów rzeczywiście istniał, a stan przeciwny poparty jest wyrysem z mapy ewidencyjnej z 1991r.

Skarżąca zarzuciła, iż właściciele działek nr [...] i [...] wykonali niezgodnie z prawem kryty rurociąg odwadniający, który doprowadza wodę wyłącznie w kierunku działki nr [...], poprzez sztuczne ukierunkowanie spływu wody. Wskazała też, iż nie ma obowiązku dostosowywania swojej działki do sztucznego rurociągu celem przepuszczania nieczystości sąsiadów.

Ponadto skarżąca podniosła, iż organy nie wzięły pod uwagę, iż z działki nr [...] nie ma odpływu, wskutek czego woda zalewa tę działkę, natomiast istniejący staw, wbrew twierdzeniom organów, nie stanowi najniżej położonego punktu w miejscowości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za niezasadną, podnosząc, iż na działce nr [...], stanowiącej własność H. G., istnieje zagłębienie terenu, w którym zbiera się woda, która przez okres kilkudziesięciu lat była odprowadzana przez działkę nr [...] do kanału "[...]". Okoliczność ta jest poparta takimi dowodami, jak decyzja Kierownika Gospodarki Wodnej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie z dnia [...] listopada 1966 r., znak: [...] zobowiązująca H. Ś. i F. C. (poprzedniego właściciela działki nr [...]) do odtworzenia rowu biegnącego od stawu do kanału "[...]" oraz decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie z dnia [...] marca 1967 r., znak: [...] utrzymująca w mocy ww. decyzję. Ponadto na okoliczność, o której mowa, wskazują inne dokumenty świadczące o postępowaniu egzekucyjnym w celu zrealizowania obowiązku nałożonego ww. decyzją z dnia [...] listopada 1966 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca bezpodstawnie kwestionuje prawidłowość opisanych decyzji z dnia [...] listopada 1966 r. i z dnia [...] marca 1967 r., bowiem są one ostateczne.

Sąd stwierdził też, że postępowanie administracyjne wykazało, iż powyższy stan faktyczny nie uległ zmianie. Okoliczność, że przez działkę nr [...] przebiegał rów odwadniający, znajduje potwierdzenie w następujących dowodach: protokół z wizji lokalnej z dnia [...] marca 1998 r. sporządzony przez pracownika Urzędu Gminy D., pismo Kierownika Oddziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Rolnictwa Urzędu Rejonowego w Krakowie z dnia [...] czerwca 1998 r., znak: [...], zeznania świadka B. W. z dnia [...] września 2004 r. i L. P. z dnia [...] maja 2004 r. Ostatni z ww. świadków oświadczył, iż osobiście wykonał w przeszłości rów odwadniający na działce [...] o długości 15 m.

Sąd podzielił stanowisko organów administracji, iż zlikwidowanie rowu odwadniającego ma negatywny wpływ na działki nr [...] i [...], przyczyniając się do powstania na nich szkód. Zasadnie zatem w sprawie zastosowano przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.).

Od powyższego wyroku A. P. złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Jako zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazano przepisy:

art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji dowodu uzupełniającego z dokumentów - tj. pisma Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie - Inspektorat Rejonowy Tarnów Rejon Urządzeń w Bochni z dnia [...] marca 2007 r., stanowiącego załącznik do pisma z dnia [...] marca 2007 r., potwierdzającego, iż działka nr [...] nie leży w obszarach zmeliorowanych oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej dla działek [...],[...] i [...] przedstawiającej m.in. urządzenia melioracyjne;

art. 278 § 1 K.p.c. w związku z art. 106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego w celu stwierdzenia, czy właściciel działki nr [...] spowodował zmianę stanu wód wpływając szkodliwie na działki nr [...] i [...] .

W skardze kasacyjnej, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, zarzucono błędną wykładnię art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne poprzez przyjęcie, że właściciel działki nr [...] spowodował zmiany stanu wody na gruncie, które szkodliwie wpływają na sąsiednie działki nr [...] i [...]. W myśl powyższego przepisu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W niniejszej sprawie chodzi przede wszystkim o interpretację wynikającego z tego przepisu związku przyczynowego pomiędzy spowodowaniem przez właściciela działki zmiany stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem tych zmian na działki sąsiednie. W ocenie Skarżącej, ani organy orzekające w sprawie, ani Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnili w sposób należyty związku, o którym mowa w powyższej regulacji. Kluczowe znaczenie miało też zbadanie kto spowodował zmianę stanu wód, w szczególności, czy był to właściciel działki, czy inna osoba.

Pismem, które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 20 listopada 2007 r. H. G. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2008 r. A. P. wniosła o wstrzymanie przez Naczelny Sąd Administracyjny wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] sierpnia 2005r. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności stanowiące podstawę nieważności postępowania, wymienione w przepisach § 2 przywołanej regulacji. to zaś oznacza, że sąd ten nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej. Nie może też zarzutów tych domniemywać.

Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoczynając od zarzutów naruszenia przepisów postępowania to trzeba zauważyć, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), jako że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej stan faktyczny ustalony w sprawie dawał podstawy do podjęcia zaskarżonego wyroku, a przepis art. 106 § 3 nie służy - jak chce tego pełnomocnik wnoszącego skargą kasacyjną - do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi nie zgadza się strona skarżąca (por. wyrok NSA z 27 października 2004 r., FSK 1186/04, niepubl.). W tej sytuacji zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 278 § 1 K.p.c. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego. Również zamierzonego skutku nie może odnieść zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), który to zarzut, mimo że wskazuje na błędną wykładnię tego przepisu to w istocie zmierza do zwalczania dokonanych ustaleń faktycznych, a to nie jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów o kasacji.

Jeżeli zatem w świetle dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, skutecznie niezakwestionowanych skargą kasacyjną, skarżąca zmieniła stan wody na gruncie, likwidując rów odwadniający na swojej działce co wywarło negatywny wpływ na działki sąsiednie, to w sprawie zasadnie zastosowano regulację art. 29 ust. 3 wyżej ustawy - Prawo wodne, zobowiązującą Sąd pierwszej instancji do oddalenia skargi i w konsekwencji czyniąc skargę kasacyjną pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.