Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 529/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79 b ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.
article: art. 151 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska,, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2015 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska (GIOŚ) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: " WIOŚ") z [...] września 2012r. znak [...] wymierzającą J.Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy [...] (dalej "skarżąca" lub "strona") karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

WIOŚ decyzją z dnia [...] września 2012 r., znak: [...], wydaną na podstawie przepisów art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, z późn. zm.) wymierzył J.Z. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Strona odwołując się od tej decyzji podniosła, że prowadzi działalność polegającą na kupnie i sprzedaży złomu. Ponadto Strona oświadczała, że nigdy nie prowadziła stacji kasacji pojazdów ani stacji demontażu pojazdów. W odwołaniu Strona stwierdziła, że kupowała złom stalowy i żeliwny w postaci atrap samochodów wypełnionych zużytymi częściami samochodowymi, a także przetrzymywała opisane przez nią atrapy na placu złomowym.

Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, co następuje. WIOŚ w dniu [...] lutego 2012 r., przeprowadził kontrolę w działalności gospodarczej prowadzonej przez J.Z.. Podczas niej stwierdzono, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą na podstawie decyzji Starosty [...], znak: [...] z dnia [...] lipca 2005 r. udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów. Ponadto w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że kontrolowana zbiera odpady o kodzie 16 01 04*, tj. zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, które nie były wymienione w decyzji Starosty [...] i na zbieranie których strona nie uzyskała zezwolenia. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...], znak: [...] podpisanym przez kontrolującego i skarżącą bez zastrzeżeń.

W związku z ustaleniami kontroli WIOŚ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Strona w odpowiedzi stwierdziła, że prowadziła działalność na podstawie decyzji Starosty [...], znak: [...] z dnia [...] lipca 2005 r. udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów oraz na podstawie decyzji Starosty [...], znak: [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. zezwalającej na wytwarzanie odpadów.

Na rozprawie administracyjnej strona wyjaśniła, że nigdy nie przyjmowała pojazdów samochodowych, a jedynie złom samochodowy. Strona wyjaśniła też jakich części samochodowych brakowało w 4 pojazdach przyjętych przez nią jako złom samochodowy i karoserie samochodowe.

WIOŚ wymierzył J.Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy [...] (dalej "skarżący") karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Rozpoznając sprawę GIOŚ uznał, że strona zbierała odpady o kodzie 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, na które nie posiadała zezwolenia.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 9 ustawy o odpadach odzysk odpadów stanowi "wszelkie działania, niestwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, określone w załączniku nr 5 do ustawy". Natomiast obowiązek uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odzysku odpadów wynikał wprost z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach. Skarżąca uprawniona była do zbierania wyłącznie rodzajów odpadów wymienionych w decyzji Starosty [...], znak: [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Prowadzenie natomiast działalności wykraczającej poza zakres zezwolenia stanowi naruszenie jego warunków, tym samym będąc jednocześnie podstawą wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach.

Organ przywołał pogląd zawarty w jednym z wyroków, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, niezależny od winy sprawcy. Karę wymierza się za samo naruszenie prawa, bez względu na okoliczności, którymi kierował się naruszający prawo.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GIOŚ wniosła J.Z. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy [...].

Skarżąca twierdzi, że przeprowadzona kontrola nie stwierdziła żadnych śladów prowadzenia demontażu i rozbiórki pojazdów. Nie odbierała żadnego pojazdu do kasacji lub demontażu. Natomiast znajdujące się na terenie jej firmy wraki samochodowe to jest złom, nie zaś pojazdy wycofane z eksploatacji. Skarżąca kupował złom w takim stanie, jaki został stwierdzony przez kontrolę, nie demontując tych wraków.

Skarżąca twierdzi, że działania kontrolne inspekcja ochrony środowiska podjęła na skutek interwencji zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy [...] i jest to osobista "wendeta" tego urzędnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak również norm procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) uchylająca – na mocy art. 252 ustawę z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r., Nr 185, poz. 1243, ze zm.), jednocześnie w art. 246 stanowiąca, że w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, z zastrzeżeniem art. 237. Ostatnia z przytoczonych regulacji zadecydowała o stosowaniu w postępowaniu odwoławczym dotychczasowych przepisów o karach pieniężnych, co zasadnie podniósł organ odwoławczy. Stosownie do art. 79 b ust. 2 pkt 5 ustawy z 2001 r. o odpadach, jeżeli posiadacz odpadów prowadzi działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

Skarżąca decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2005r. uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów wymienionych w pkt II. ppkt 1 z czasem obowiązywania do [...] grudnia 2014r. Wśród kodów rodzajów odpadów przewidzianych do zbierania i transportu nie przewidziano odpadów o kodzie 16 01 04. Spór natomiast sprowadza się do tego, czy stwierdzone na terenie zakładu prowadzonego przez skarżącą wraki samochodów wycofanych z eksploatacji stanowią szeroko pojęty złom samochodowy tj. wypełniają warunki określone w posiadanym przez skarżącą zezwoleniu na zbieranie i transport odpadów. W przeciwnym wypadku skarżąca zbierała odpady bez zezwolenia.

Przede wszystkim koniecznym było - jak uczynił to organ I instancji - wyjaśnienie jakie zezwolenie obowiązuje skarżącą i daje uprawnienia do zbierania odpadów. Jak bowiem wynika z ustaleń poczynionych przez organ i czego nie kwestionuje skarżąca uzyskała ona decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 1999r. znak [...] zezwalająca na wytwarzanie odpadów, w tym pojazdów wycofanych z eksploatacji (protokół kontroli nr [...]). Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. Nr 25. poz. 202 ze zm.) przedsiębiorca, który przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskał zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji lub inną decyzję obejmującą zbieranie tych odpadów, może prowadzić punkt zbierania pojazdów do dnia wygaśnięcia ważności decyzji wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów, nie dłużej jednak niż do dnia [...] czerwca 2005 r. Oznacza to, że uprawnienie do zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji, którym legitymowała się strona wygasło najpóźniej z dniem [...] czerwca 2005r. W takiej sytuacji tytuł do dokonywania czynności zbierania tego rodzaju odpadu strona mogłaby wywodzić jedynie z nowego zezwolenia. Tymczasem analiza decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2005r. wskazuje, że strona nie nabyła uprawnienia do zbierania i transportu odpadu o kodzie 16 01 04. Bezspornie zatem na dzień kontroli, jak i wydawania obydwu decyzji istniał stan faktyczny polegający na zbieraniu pojazdów wycofanych z eksploatacji bez zezwolenia.

Następna istotna kwestia - czy stwierdzone podczas kontroli przedmioty zakwalifikowane jako odpady o kodzie 16 01 04 w istocie spełniały kryteria odpadu. Przede wszystkim sąd administracyjni nie posiada specjalistycznej wiedzy odnośnie kwalifikowania danego przedmiotu jako odpadu, a jest powołany jedynie do kontroli legalności decyzji administracyjnej. Tym samym zgodnie ze swoją właściwością rzeczową zbadał, czy organy wykazały, że zlokalizowane na terenie zakładu skarżącej przedmioty zgodnie z przepisami zostały zakwalifikowane jako pojazdy wycofane z eksploatacji. Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania osób, które przekazały zlokalizowane pojazdy do skarżącej, dokumentacja zdjęciowa, protokół z oględzin sporządzony do protokołu kontroli (str. 3) dawały podstawy do przyjęcia kwalifikacji spornych przedmiotów jako pojazdów wycofanych z eksploatacji. Wywód w tym zakresie został zawarty na str. 4-6 decyzji organu I instancji i Sąd w pełni podziela wnioski tamże zawarte. Pojazdy te zawierały niektóre istotne elementy wymienione na liście istotnych elementów pojazdu kompletnego, która stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 24 marca 2006r. w sprawie listy istotnych elementów pojazdu kompletnego (Dz. U. Nr 58, poz. 407) takich jak np. fotele, układy kierownicze, układy hamulcowe, koła jezdne, mosty napędowe.

W konsekwencji słusznie GIOŚ uznał, że doszło do zbierania odpadów co do których strona nie miała zezwolenia. Uzyskane bowiem w 2005r. zezwolenie nie obejmowało odpadów o kodzie 16 01 04. W konsekwencji konieczne było nałożenie kary administracyjnej w oparciu o art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Przepisy bowiem ustawy o odpadach nie przewidują zarówno możliwości odstąpienia od wymierzenia takiej kary, jak również nie przewidują jej miarkowania.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że są one bezzasadne. Kwestie dotyczące jakoby celowej i ukierunkowanej na zwalczanie osoby skarżącej interwencji zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy [...] pozostają zupełnie poza przedmiotem niniejszej sprawy.

Natomiast twierdzenia, że skarżąca nie dokonywała na terenie zakładu demontażu i rozbiórki pojazdów należy uznać za nie mające znaczenia w tej sprawie. Przede wszystkim organ nie przypisał skarżącej czynu, który wypełniłby dyspozycję art. 53a ust. 1 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Zgodnie z tym przepisem kto poza stacją demontażu dokonuje:

1. usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów,

2. wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia,

3. wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu

- podlega karze pieniężnej od 10.000 do 300.000 zł.

Kwestionowane postępowanie dotyczyło zbierania odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji bez uzyskania zezwolenia, nie zaś dokonywania demontażu takich pojazdów poza stacją demontażu. Organ nie wymierzył skarżącej kary administracyjnej na podstawie art. 53a ust. 1 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.