Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 162/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-04-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej, w części przekraczającej kwotę 400 (czterysta) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, radcy prawnego, bądź doradcy podatkowego.

Wniosek swój uzasadnił skarżący tym, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej i ze względu na swój stan zdrowotny nie jest w stanie aktualnie podjąć stałej pracy zarobkowej. Pozostaje on na całkowitym utrzymaniu swojej żony. Na jej utrzymaniu pozostaje również ich małoletni syn. Do kosztów wspólnego utrzymania dokłada się również córka strony. Opłaty sądowe w niniejszej sprawie przekraczają możliwości wspólnego gospodarstwa domowego, w związku z czym nie może ponieść ich bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego samego i rodziny.

Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną M. oraz dwójką dzieci: P. ([...] lata) i K. ([...] lat). Jedynie jego żona oraz córką uzyskują stały dochód z tytułu umowy o pracę – odpowiednio: 1.800 zł brutto i 1.200 zł brutto.

Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, oprócz mieszkania o powierzchni [...] m2 i samochodu osobowego marki [...] (rok produkcji 2005). Mieszkanie i samochód wchodzą w skład majątkowej wspólności małżeńskiej. Poza tym skarżący nie posiada żadnych oszczędności, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro.

Skarżący przedstawił szacunkowo koszty utrzymania mieszkania: 400 zł (czynsz); 100 zł (gaz); 100 zł (prąd); 60 zł (obiady dla syna); 50 zł (lekarstwa dla niego samego). Zaznaczył, że występują również dopłaty kwartalne lub roczne do tych kwot.

W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 24 lutego 2012 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.

Strona nadesłała następujące dokumenty: zaświadczenie, z którego wynika, że już od [...]r. do nadal nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna ani poszukująca pracy w PUP w C.; zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r., z którego wynika, że w 2011 r., wnioskodawca nie uzyskał żadnego dochodu; zaświadczenia o zarobkach swojej żony (2.375,78 netto) i córki (średnio 947 zł miesięcznie); protokół zajęcia samochodu osobowego w trybie egzekucyjnym. Skarżący nadesłał również rachunki i paragony opłat za: gaz (205,69 zł); energię elektryczną (104,49 zł); telewizję cyfrową (70 zł); czynsz (483,51 zł); oraz rachunek zakupu leków, opiewający na kwotę 42,99 zł.

Postanowieniem z dnia 21 marca 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że przedłożony przez stronę materiał dowodowy oraz podane przez niego okoliczności faktyczne nie były wystarczające do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku.

W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący zarzucił błędną ocenę zebranych w sprawie dokumentów, nieodniesienie sytuacji finansowej do wysokości opłaty sądowej w niniejszej sprawie w powiązaniu z pozostałymi sześcioma sprawami zawisłymi przed tut. Sądem, błędne ustalenie, że łączny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym zamyka się w kwocie 3 323 zł gdy faktycznie wynosi on netto 2 000 zł miesięcznie, nieuwzględnienie wydatków na wyżywienie czteroosobowej rodziny które wynoszą ok. 1000 zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący załączył dowody z wyciągów rachunków bankowych małżonki i córki.

Mając powyższe na uwadze, Sad zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd.

Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

W zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

W tym miejscu należy podkreślić, że L.U. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika – adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

Z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia o zarobkach żony i córki ewidentnie wynika, że wynoszą one odpowiednio żony netto 2.375,78 i córki średnio 947 zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący nie wykazał w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zdobycie środków na poniesienie określonej części należnych w sprawie opłat sądowych leżało poza zasięgiem jego możliwości finansowych lub było rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia pełnomocnika nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości.

Biorąc pod uwagę opłaty stałe skarżącego oraz koszty wyżywienia rodziny przy uwzględnieniu ilości spraw skarżącego zawisłych przed tut. Sądem z jednej strony a faktem pozostawania skarżącego poza ewidencją osób bezrobotnych i poszukujących pracy pozbawionego z tej racji prawa do zasiłku, zwolnienie go z obowiązku uiszczenia wpisu w pełnej wysokości nie znajduje uzasadnienia. O nadmiernym obciążeniu finansowym i znacznym uszczerbku kosztów utrzymania z racji uiszczenia wpisu można byłoby mówić wtedy gdy skarżący wykorzystywałby wszelkie możliwości prawne pozyskania dochodu.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 ppsa.