Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 517/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1, 2, 5, 6, 7, 8, art. 55, art. 56, art. 89 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2017 poz 59
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

SENTENCJA

Dnia 26 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Specjalista – Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 roku sprawy ze skargi Rady Miejskiej w Łodzi na opinię Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 3 kwietnia 2018 r. nr ŁKO.WRE.540.7.2018.HC w przedmiocie projektu uchwały w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół specjalnych na obszarze Miasta Łodzi 1. uchyla zaskarżoną opinię; 2. zasądza od Łódzkiego Kuratora Oświaty na rzecz Miasta Łódź kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Opinią z [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. ze zm.), [...] Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował projekt uchwały Rady Miejskiej w [...] w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół specjalnych na obszarze Miasta [...] przekazanego pismem nr [...] z [...].

W uzasadnieniu [...] Kurator Oświaty podniósł, że w projekcie uchwały przedstawiono plan sieci publicznych szkół specjalnych prowadzonych przez Miasto Łódź. Zdaniem organu administracji, wskazanie drugiej lokalizacji w uchwale w sprawie projektu dostosowania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego byłoby możliwe wyłącznie w sytuacji, gdyby gimnazjum zostało włączone do szkoły podstawowej. Jednostka samorządu terytorialnego, która zamierza przekształcić Szkołę Podstawową Specjalną nr [...] w [...] wskazując jej druga lokalizację w budynku Gimnazjum nr [...] przy ul. [...], jest zobowiązana do przeprowadzenia przekształcenia w odrębnym postępowaniu dla wskazanej szkoły oraz w konsekwencji podjęcia uchwały o zmianie sieci szkół. Procedura ta jest uregulowana w art. 89 ust. 1-9 ustawy Prawo oświatowe i wymaga m.in. zawiadomienia o zamiarze przekształcenia szkoły rodziców uczniów co najmniej na 6 miesięcy przed terminem dokonywanej zmiany. Wskazanie innej lokalizacji miejsca prowadzenia zajęć dydaktycznych szkoły podstawowej jest przekształceniem tej szkoły.

W skardze na powyższą opinię do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Rada Miejska w [...] wniosła o jej uchylenie w całości oraz o obciążenie [...] Kuratora Oświaty kosztami postępowania w sprawie.

Zaskarżonej uchwale Rada Miejska w [...] zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

1. art. 39 ust. 8 ustawy Prawo oświatowe poprzez błędną interpretację treści tego artykułu i przyjęcie, że opiniowaniu podlega uchwała nie tylko w zakresie zdefiniowanym w art. 39 ust. 8 ustawy Prawo oświatowe, ale i w pozostałym zakresie określonym w tej ustawie, a zwłaszcza w zakresie jej art. 89;

2. art. 89 ust. 9 w związku z art. 89 ust. 1-8 i art. 88 ustawy Prawo oświatowe poprzez niewłaściwą wykładnię powyższych przepisów i w konsekwencji przyjęcie przez [...] Kuratora Oświaty, że wskazanie drugiej lokalizacji zajęć szkoły stanowi przekształcenie szkoły i podlega procedurze uregulowanej w art. 89 ust. 1-8 i art. 88 wskazanej ustawy.

W uzasadnieniu Rada Miejska w [...] stwierdziła, że biorąc pod uwagę fakt, iż projekt uchwały dotyczył szkół specjalnych, organ administracji wydając zaskarżoną opinię powinien analizować uchwałę tylko z uwzględnieniem zapisów art. 39 ust. 7, tj. w zakresie umożliwienia dzieciom i młodzieży zamieszkującym na obszarze Miasta [...] lub przebywającym w podmiotach i jednostkach, o których mowa w art. 4 pkt 2 lit. b ustawy (szkoła lub oddział zorganizowane w podmiocie leczniczym, o którym mowa w przepisach o działalności leczniczej oraz w jednostce pomocy społecznej), realizację odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. Organ administracji pomijając literalne brzmienie art. 39 ust. 8 ustawy Prawo oświatowe, w uzasadnieniu opinii podniósł, że negatywne stanowisko odnośnie projektu uchwały spowodowane jest faktem, że Rada Miejska zamierza wprowadzić drugą lokalizację zajęć w Specjalnej Szkole Podstawowej nr [...] w [...] w siedzibie Publicznego Gimnazjum nr [...] przy ul. [...] uznając, że stanowi to przekształcenie szkoły i podlega procedurze ustalonej w art. 89 i 88 ustawy Prawo oświatowe. Zdaniem strony skarżącej, organ administracji, odniósł się zatem do art. 88 i 89 ustawy Prawo oświatowe, do czego nie upoważniał art. 39 ust. 8. Stanowi to błędną wykładnię tego przepisu. Organ administracji w sposób rozszerzający poddał opinii także kwestię ustalenia drugiego miejsca prowadzenia zajęć w Specjalnej Szkole Podstawowej nr [...] w [...]. Powyższa błędna interpretacja, a tym samym naruszenie treści art. 39 ust. 8 ustawy Prawo oświatowe przez organ administracji nie odnosi się wyłącznie do zakresu, którego miała dotyczyć opinia, ale również do pozostałej treści art. 39. Opinia powinna odwoływać się do okoliczności, które mieszczą się w ramach sprawowanego przez kuratora nadzoru pedagogicznego, a w szczególności do oceny w zakresie zapewnienia przez Miasto [...] możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki zgodnie z art. 39 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe. Takiej argumentacji w zaskarżonej opinii zabrakło, co w zasadzie uniemożliwia merytoryczną kontrolę aktu i wskazuje na arbitralność działania organu administracji. Negatywna opinia stanowi przeszkodę w podjęciu uchwały w zaproponowanym brzmieniu. Ingerowanie w samodzielność Miasta [...] oraz działanie przekraczające uprawnienia wynikające z przywołanej wyżej ustawy powodują, że naruszony został interes prawny Miasta [...] dotyczący prowadzenia szkół i ustalania ich sieci. W zaskarżonej opinii nie wykazano sprzeczności z prawem zaproponowanego przez Miasto [...] projektu uchwały. Organ administracji w opinii nie dokonał analizy natury organizacyjnej, logistycznej i ekonomicznej. Nie dostrzegł korzyści płynących ze wskazanego w projekcie uchwały dostosowania sieci szkół specjalnych. Nie wziął pod uwagę, że zaproponowane w projekcie uchwały rozwiązania są wynikiem wielu analiz sytuacji demograficznej i infrastrukturalnej szkół, spotkań i rozmów z rodzicami, nauczycielami i dyrektorami szkół. Siedziba Specjalnej Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] znajduje się przy ul. [...] i nie ulega zmianie. Budynek obecnie jeszcze istniejącego Publicznego Gimnazjum nr [...] znajduje się przy ul. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby szkoły. Zdaniem strony skarżącej, wskazanie drugiej lokalizacji zajęć szkoły nie jest jej przekształceniem. Nie dochodzi w tym przypadku do zmiany siedziby szkoły. Siedzibą Specjalnej Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] jest i byłby nadal budynek przy ul. [...]. W stanie faktycznym sprawy nie dochodzi i nie doszłoby więc do żadnych zmian w akcie założycielskim szkoły. W prawie oświatowym nie ma legalnej definicji siedziby szkoły. W budynku przy ul. [...] nie ma żadnych oznak, że znajduje się w nim lub miałaby się znajdować siedziba Specjalnej Szkoły Podstawowej nr [...]. Wszelka dokumentacja szkolna, zebrania rady pedagogicznej, siedziba kierownictwa szkoły miałyby miejsce w budynku przy ul. [...]. W tym budynku jest także przechowywany sztandar szkoły. Kierowana jest tam wszelka korespondencja adresowana do szkoły. Oznacza to, że szkoła, jako instytucja znajduje się i miałaby siedzibę w budynku tylko i wyłącznie przy ul. [...]. Żaden przepis prawa nie precyzuje, że zajęcia szkolne mają odbywać się tylko w miejscu przyjętym za siedzibę szkoły. W art. 39 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe ustawodawca dopuszcza sytuację, w której zajęcia mają miejsce w różnych lokalizacjach. Tożsama norma jest zawarta w art. 206 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 r., poz. 60). Według strony skarżącej, powyższe oznacza, że pojęcia lokalizacji poszczególnych zajęć nie należy utożsamiać z pojęciem siedziby szkoły, co w zaskarżanej opinii uczynił organ administracji. Siedziba szkoły jest pojęciem odrębnym od lokalizacji zajęć szkolnych. Ustawodawca dopuszcza istnienie sytuacji, w której, przy zachowaniu siedziby szkoły w jednym budynku, zajęcia mogą odbywać się także w innych lokalizacjach. W przypadku Specjalnej Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] nie dochodzi do zmiany siedziby, ponieważ tylko część zajęć szkolnych byłaby prowadzona w innym budynku. Szkoła jako instytucja pozostałaby w tym samym miejscu. O zmianie siedziby można mówić tylko w przypadku przeniesienia do innej lokalizacji wszystkich zajęć szkolnych. Szeroko rozumiany nadzór pedagogiczny dopuszcza, aby opinia kuratora oświaty zawierała ocenę z punktu widzenia umożliwienia wszystkim uczniom spełnienia obowiązku szkolnego czy nauki. Organ administracji w opinii nie wskazał, dlaczego zaproponowana przez Miasto [...] sieć szkół specjalnych miałaby nie spełniać tego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej opinii .

W piśmie z 27 lipca 2018 r. Rada Miejska w [...] podtrzymała stanowisko zajęte w skardze.

W piśmie z 28 sierpnia 2018 r. organ administracji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie 14 września 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę, zaś pełnomocnik organu administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest opinia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] negatywna w stosunku do projektu uchwały Rady Miejskiej w [...] w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół specjalnych na obszarze Miasta [...]. Projekt wymienionej uchwały ustalał plan sieci publicznych szkół specjalnych na terenie [...] w tym między innymi dla Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w [...] wprowadzono drugą lokalizację prowadzenia zajęć w budynku Gimnazjum nr [...]. Projekt uchwały sporządzono na podstawie artr.39 ust.7 ustawy Prawo oświatowe zaś zaskarżoną opinię wydano na podstawie art.39 ust.8 tej ustawy.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017r. poz. 59 ze zm.), dalej p.o.

Zgodnie z treścią art.39 ust.1 wymienionej ustawy sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2.

W myśl art.39 ust.2 p.o. droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać:

1) 3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych;

2) 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych.

Zgodnie z treścią art.39 ust.5 p.o. rada gminy, z uwzględnieniem ust. 1 i 2, ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Uchwała rady gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Zgodnie z treścią art.39 ust.6 p.o. rada gminy, podejmując uchwałę, o której mowa w ust. 5, dąży do tego, aby szkoły podstawowe były szkołami:

1) o pełnej strukturze organizacyjnej;

2) funkcjonującymi w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji.

W myśl art.39 ust.7 p.o. rada powiatu ustala plan sieci publicznych szkół ponadpodstawowych oraz szkół specjalnych, z uwzględnieniem szkół ponadpodstawowych i specjalnych mających siedzibę na obszarze powiatu prowadzonych przez inne organy prowadzące, tak aby umożliwić dzieciom i młodzieży zamieszkującym na obszarze powiatu lub przebywającym w podmiotach i jednostkach, o których mowa w art. 4 pkt 2 lit. b, realizację odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki.

W myśl art.39 ust.8 p.o. ustalenie planu sieci publicznych szkół, o którym mowa w ust. 5 i 7, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust. 1, 2, 6 i 7.

Z wymienionych przepisów wynika, że ustalenie planu sieci publicznych szkół specjalnych, o którym mowa w art.39 ust.7 p.o. może nastąpić jedynie po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty przy czym opinia ta musi dotyczyć zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust.1,2,6 i 7, Wynika to wprost z treści art.39 ust.8 p.o. Przepis ten wyznacza zatem zakres opinii kuratora do oceny czy plan jest zgodny z warunkami określonymi w wymienionych tam ustępach (tzn. w ust.1,2,6 i 7). Oznacza to, że opinia kuratora nie może obejmować oceny zgodności planu sieci szkół z innymi przepisami ustawy – Prawo oświatowe. W sytuacji gdyby ustawodawcy chodziło aby opinia kuratora oświaty, o której mowa w art.39 ust.8 p.o., obejmowała ocenę zgodności planu sieci szkół z innymi przepisami ustawy Prawo oświatowe to treść art.39 ust.8 byłaby inna. W takiej sytuacji nie byłoby mowy, że ocena dotyczy zgodności planu sieci szkół z warunkami określonymi w ust.1,2,6 i 7 bądź też zaznaczono by, że opinia dotyczy "w szczególności oceny zgodności planu sieci szkół z warunkami określonymi w ust.1,2,6 i 7". Przepis art.39 ust.8 nie zawiera jednak takich sformułowań co prowadzi do wniosku, że opinia kuratora oświaty dotyczy jedynie zakresu określonego w ustępie 8 czyli zgodności planu sieci szkół z warunkami, o których mowa w ust.1,2,6 i 7. W przekonaniu sądu brak jest podstaw do przyjęcia odmiennego zakresu opinii kuratora oświaty gdyż byłoby to sprzeczne z treścią art.39 ust.8 p.o.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona opinia jest lakoniczna. Jej uzasadnienie sprowadza się tylko do jednej kwestii a mianowicie do tego, że ustanowienie drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć przez szkołę stanowi jej przekształcenie w rozumieniu art.89 ust.9 p.o. a więc winna być przeprowadzona cała procedura określona w art.89 ust.1 – 8 p.o. a tego nie przeprowadzono. W związku z czym [...] Kurator Oświaty wydał opinię negatywną.

W ocenie sądu zaskarżona opinia wykracza poza zakres wyznaczony przez przepis art.39 ust.8 p.o. Nie zawiera ona oceny co do zgodności planu sieci szkół z warunkami określonymi w ust.1,2, 6 i 7 a mianowicie czy projektowany plan sieci szkół umożliwia dzieciom spełnienie obowiązku szkolnego (ust.1), czy droga dziecka do szkoły nie przekracza wymaganych odległości (ust.2), czy szkoły są o pełnej strukturze organizacyjnej i funkcjonalnej w jednym budynku lub jego bliskiej odległości (ust.6) oraz czy umożliwiono dzieciom zamieszkującym na obszarze powiatu realizację odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki (ust.7). Zaskarżona opinia nie zawiera żadnych ocen w tym zakresie a sprowadza się jedynie do kwestii wykraczającej poza jej zakres określony w art.39 ust.8 p.o. czyli do tego, że ma miejsce przekształcenie szkoły i nie zachowano procedury określonej w art.89 ust.1-8 p.o. W istocie [...] Kurator Oświaty przekroczył swoje kompetencje wyznaczone przepisem art.39 ust.8 p.o. i rozszerzył swoje uprawnienia określone w tym przepisie. Nie wypowiedział się bowiem w opinii w kwestiach, które winien zaopiniować a opinie poświęcił kwestii, która nie powinna się w niej znaleźć.

Kwestia wkraczania administracji rządowej w zakres samodzielności samorządu terytorialnego była przedmiotem wielu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 8 maja 2002r. w spr. K 29/00 Trybunał podkreślił, że "zarówno podstawy działalności samorządu terytorialnego, jak i ograniczenia tej działalności, mogą być wprowadzone w formie ustaw.(...) W aspekcie formalnym gwarancją samodzielności jest ustanowienie zasady wyłączności ustawowej formy wprowadzonych ograniczeń w stosunku do normowania spraw związanych z ustrojem, zakresem zadań i sposobem funkcjonowania samorządu terytorialnego. Ramy prawne działalności samorządu terytorialnego są więc - zdaniem Trybunału - prawnie zdeterminowane przez ustawy, ale jednocześnie tylko przez ustawy".

W innych orzeczeniach Trybunał zaznaczył, że jednostki samorządu terytorialnego wykonując zadania publiczne uczestniczą w zakresie określonym przez ustawodawcę w sprawowaniu władzy w granicach przyznanej im przez prawo i prawem chronionej samodzielności. Gwarancją samodzielności jednostek samorządu terytorialnego jest ustanowienie zasady wyłączności ustawowej formy wprowadzonych ograniczeń w stosunku do normowania spraw związanych z ustrojem, zakresem zadań i sposobem funkcjonowania samorządu terytorialnego. (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 1996r. w spr. I OTK 1/96, wyrok z 15 grudnia 1997r. w spr. K 13/97, wyrok z 3 listopada 1998r. w spr. K 12/98).

Analiza orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wskazuje, że samodzielność samorządu terytorialnego jest wyznaczona ustawami i jedynie w drodze ustawy dopuszczalne jest ograniczenie tej samodzielności. Prowadzi to do wniosku, że administracja rządowa może wkraczać w zakres samodzielności samorządu terytorialnego tylko w przypadkach ściśle wskazanych w ustawie a nie może tego czynić w sytuacjach gdy ustawodawca nie przewidział możliwości ingerencji. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, ze w przepisie art.39 ust.8 p.o. przewidziano ograniczenie samodzielności samorządu terytorialnego uzależniając ustalenie planu sieci szkół od pozytywnej opinii kuratora oświaty przy czym ograniczenie to zostało wyznaczone zakresem opinii kuratora określonym w ustępie 8 artykułu 39 p.o. Oznacza to, że kurator oświaty nie może wydać negatywnej opinii z przyczyn innych niż określone w art.39 ust.8 p.o. Stanowiłoby to bowiem ingerencję w samodzielność samorządu terytorialnego nie przewidzianą w ustawie a konkretnie w art.39 ust.8 p.o.

W niniejszej sprawie [...] Kurator Oświaty naruszył zasadę samodzielności samorządu terytorialnego gdyż wydał negatywną opinię z innych przyczyn niż przewidziane w art.39 ust.8 p.o. Innymi słowy dopuścił się ingerencji w samodzielność gminy z innych przyczyn niż przewidziane w ustawie (tzn. w art.39 ust.8 p.o). Obowiązkiem [...] Kuratora Oświaty była ocena czy plan sieci publicznych szkół jest zgodny lub niezgodny z warunkami określonymi w ust.1,2,6 i 7 artykułu 39. W zależności od wyników tej oceny winien wydać pozytywną lub negatywną opinię odpowiednio to uzasadniając. Nie był natomiast uprawniony do wydawania negatywnej opinii z przyczyn innych niż przewidziane w ustępie 8 a mianowicie z powodu niezachowania procedury przekształcenia szkoły przewidzianej w art.89 ust.1-8 p.o. Organ administracji rządowej wydając zaskarżoną opinię w sposób bezpodstawny zwiększył swoje uprawnienia oraz przekroczył swoje kompetencje . W ocenie sądu naruszył tym przepis art.39 ust.8 prawa oświatowego.

Odrębną kwestią jest to czy ustanowienie drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] jest czy też nie jest przekształceniem szkoły w znaczeniu, o którym mowa w art.89 ust.9 ustawy. Stanowiska stron w tym zakresie są odmienne a każda ze stron przedstawia argumenty na uzasadnienie prawidłowości swojego stanowiska. Kwestia ta pozostaje jednak poza zakresem rozważań sądu w niniejszej sprawie. To czy doszłoby bądź nie doszło do przekształcenia szkoły nie jest bowiem przedmiotem, opinii kuratora oświaty, o której mowa w art.39 ust.8 p.o. Skoro kwestia ta nie jest objęta opinią kuratora to nie ma potrzeby przesądzania tego problemu w niniejszej sprawie.

W sytuacji gdy w ocenie [...] Kuratora Oświaty ustanowienie drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć jest przekształcaniem szkoły, a nie zachowano procedury określonej w art.89 p.o., to mógł on zastosować środki prawne przewidziane w art.56 Prawa oświatowego co trafnie podniosła strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 30 lipca 2018r. Nie można się zgodzić z poglądem Ł.K.O. wyrażonym w piśmie procesowym z 28 sierpnia 2018r., iż kuriozalnym byłoby pozytywne zaopiniowanie projektu uchwały Rady Miejskiej w [...] a następnie wszczynanie procedury określonej w art.56 p.o. Ustawa Prawo oświatowe obowiązuje wszystkie podmioty w tym także organy administracji publicznej. Przewiduje ona między innymi jaki jest zakres opinii kuratora oświaty w sytuacji określonej w art.39 ust.8 a także określa procedurę usuwania ewentualnych naruszeń prawa przez organy sprawujące nadzór pedagogiczny. Stosowanie się do regulacji ustawy, wbrew twierdzeniom Ł.K.O, nie jest kuriozum lecz działaniem na podstawie przepisów prawa a więc realizacją zasady praworządności określoną w art.6 K.p.a.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem kuratora oświaty wyrażonym w odpowiedzi na skargę, ze sprawuje on nadzór pedagogiczny zaś zakres tego nadzoru jest określony w art.55 ustawy Prawo oświatowe. Okoliczność ta nie zmienia jednak treści art.39 ust.8 p.o. co do zakresu opinii kuratora oświaty dotyczącej planu sieci publicznych szkół specjalnych. Zakres tej opinii został jasno wyznaczony w treści tego przepisu. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach gdyby ustawodawca chciał aby opinia kuratora oświaty dotyczyła oceny zgodności planu sieci szkół z postanowieniami wszystkich przepisów ustawy to inaczej sformułowałby art.39 ust.8 p.o. Skoro jednak przepis ten brzmi tak jak stanowi jego treść to oznacza, że opinia winna się odnosić jedynie do oceny zgodności planu sieci szkół z warunkami określonymi w ust.1,2,6 i 7 artykułu 39 a nie z innymi przepisami.

Przy ocenie zasadności skargi należy również uwzględnić jeszcze jeden aspekt sprawy a mianowicie taki, że projekt uchwały Rady Miejskiej w [...] ma na celu poprawę warunków nauki uczniów w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...]. W związku z reformą oświaty z dniem 1 września 2017r. dotychczasowe szkoły podstawowe stały się szkołami ośmioletnimi co skutkowało wzrostem liczby uczniów w tych szkołach. Z dniem 1 sierpnia 2019r. zakończą jednocześnie działalność gimnazja. Z uwagi na reformę oświaty w Szkole Podstawowej nr [...] w roku szkolnym 2018/2019 wzrosła liczba uczniów w stosunku do roku szkolnego 2017/2018 (wzrost o ok.10%) oraz odpowiednio liczba oddziałów w szkole. Wobec tego, że wymieniona szkoła dysponowała ograniczonymi możliwościami lokalowymi nauka w szkole musi się odbywać na dwie zmiany zaś zajęcia w szkole kończą się w godzinach wieczornych. Jednocześnie w roku szkolnym 2018/2019 znacznie zmalała liczba uczniów w Gimnazjum nr [...] w stosunku do roku szkolnego 2017/2018 (spadek o ok.65%) oraz zmniejszyła się liczba oddziałów. Oznacza to, że z jednej strony wymienione Szkoła nr [...], z uwagi na dużą liczbę uczniów i ograniczone możliwości lokalowe, musi prowadzić zajęcia na dwie zmiany a z drugiej strony usytuowane w pobliżu Gimnazjum nr [...] jest w połowie puste i dysponuje wolnymi pomieszczeniami. Rozwiązanie proponowane w projekcie uchwały ma na celu zdecydowaną poprawę sytuacji uczniów w Szkole Podstawowej nr [...] i racjonalne wykorzystanie bazy lokalowej w Gimnazjum nr [...]. Rozwiązanie to jest zatem w interesie uczniów a dobro uczniów przy wszelkich zmianach w systemie oświaty winno być na pierwszym miejscu. Okoliczność, że z uwagi na reformę oświaty szkoły podstawowe są zatłoczone, muszą prowadzić zajęcia na dwie zmiany w trudnych warunkach lokalowych zaś pomieszczenia gimnazjów są jedynie w połowie wykorzystane, jest powszechnie znana i problem ten jest szeroko omawiany w lokalnych mediach. Rozwiązanie zaproponowane przez Radę Miejską w [...] w projektowanej uchwale ma na celu poprawę warunków nauki uczniów Szkoły nr [...] i okoliczność tę również należy uwzględnić w przy ocenie legalności zaskarżonej opinii.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. W zaskarżonej opinii [...] Kurator Oświaty przekroczył swoje kompetencje wyznaczone przepisem art.39 ust.8 p.o. W opinii nie wypowiedział się w kwestiach określonych w tym przepisie zaś opinię poświęcił kwestii, która nie powinna się znaleźć w opinii. Wykroczył zatem poza zakres opinii wyznaczony przepisem art.39 ust.8 p.o. co stanowi naruszenie tego przepisu i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mają to na uwadze, na podstawie art.148 p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną opinię.

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od [...] Kuratora Oświaty na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 200 zł – wpis i 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Kurator Oświaty winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu a następnie wydać opinię w zakresie określonym w art.39 ust.8 ustawy Prawo oświatowe.

R.T.