Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 838/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 67, art. 79, art. 126, art. 217, art. 219
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 9
journal: Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na  zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Alicja Bogusław Jażdżyk Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 roku sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wydania zaświadczenia o zalesieniu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych na rzecz skarżącego K. N. kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 czerwca 2005r. K.N. wystąpił do Nadleśniczego Nadleśnictwa O. o sporządzenie planu zalesienia dla działek położonych w obrębie ewidencyjnym Ł., gm. T. (winno być: R.). Strona wskazała obszar oznaczony nr działek z określeniem klasyfikacji bonitacyjnej i jakości gruntu oraz oświadczyła, że zalesienie wykona w 2006r. Wniosek ten złożono w efekcie informacji udzielonej przez Nadleśniczego w piśmie z 18 maja 2005r. nr "[...]" będącego odpowiedzią na wniosek strony z 5 maja 2005r. o "przepisanie planu zalesienia ze zmianą daty z 2004r. na zalesienie jesienno - wiosenne 2004/2005" przy zachowaniu dotychczasowej powierzchni zalesienia, w którym wniesiono o zmianę olch na brzozę oraz zabezpieczenie terenu od strony północnej przed bobrami.

W dniu 9 lipca 2005r. Nadleśniczy sporządził nowy plan zalesienia, zaś K.N. pismami z dnia 4 i 8 maja 2006r. poinformował o zakończeniu zalesienia oraz wyjaśnił kwestie drobnych rozbieżności pomiędzy planem a dokonanym zalesieniem.

W dniu 9 maja 2006r. sporządzona została notatka służbowa z komisyjnego sprawdzenia stanu działek o nr "[...]" na terenie wsi Ł., gm. R., stanowiących własność D. i K.N. Z jej treści wynika, iż lustracji terenowej działek dokonał w dniach 25 kwietnia i 9 maja 2006r. zespół w składzie: W.A. (Zastępca Nadleśniczego Nadleśnictwa O.), K.O. (Leśniczy Leśnictwa B.), A.B. (Podleśniczy w Leśnictwie B.) oraz R.P.. (Specjalista ds. lasów nadzorowanych w Nadleśnictwie O.).

Pismem z tej samej daty - 9 maja 2006r. nr "[...]" - Nadleśniczy Nadleśnictwa O. poinformował, że nie może wydać zaświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), gdyż zalesienie na gruntach strony nie zostało wykonane zgodnie z planem zalesienia, co ustaliła lustracja terenowa przeprowadzona komisyjnie w dniu 9 maja 2006r. Wskazano, że nieprawidłowości polegały na:

użyciu do zalesienia sadzonek niezgodnych z ustaleniami planu (część C - więźba, rozmieszczenie, charakterystyka i liczba sadzonek oraz forma ich zmieszania) - plan przewidywał bowiem wprowadzenie brzozy brodawkowatej (BRZ 2/0), natomiast na części powierzchni wprowadzono brzozę o oznaczeniu 4/0, co potwierdziła również strona w Informacji o wykonaniu zalesienia,

założeniu uprawy niezgodnie z ustaleniami części D - schemat uprawy leśnej, gdyż w miejscach przewidywanych pod kępy sosny posadzono brzozę.

Z tym rozstrzygnięciem nie zgodził się K.N., który pismem z 20 czerwca 2006r. wystąpił do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych o pozytywne załatwienie sprawy. Podał, że spełnił wszystkie warunki określone w postanowieniu Nr "[...]" Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział w "[...]" (dalej zwanej: ARiMR). Podał, że drobna nieścisłość, o której wspomniano w piśmie, dotyczy 0,26 ha zalesionego brzozą brodawkowatą o wysokości ok. 2 m zamiast 30 - 40 cm wysokości. Jest to jednak tak niewielki areał, a niezgodność na tyle mało istotna, że nie może przesądzać o całej powierzchni należycie zalesionej. Podał, że o niezgodności tej poinformował Nadleśnictwo i uzyskał akceptację działań, o czym świadczyć ma załączony wniosek z 18 maja 2006r. Wyjaśnił, iż pasowe a nie kępowe zalesienie sosną także jest zgodne z planem, przy czym przez cały okres zalesienia Nadleśnictwo prowadziło stały nadzór i nigdy nie wniosło poważnych zastrzeżeń, a kwestie drobnych odstępstw rozwiązywano na bieżąco.

W dniu 28 czerwca 2006r. dokonano kontroli zalesienia, na którą to okoliczność Starszy Specjalista ds. Hodowli Lasu Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, spisał w dniu 30 czerwca 2006r. notatkę służbową. Z jej treści wynika, że w czasie kontroli zalesienia na gruncie obecni byli: K.N., W.A. oraz K.O. W dokumencie tym zapisano, iż uprawa na działkach inwestora została założona niezgodnie z planem zalesienia, co ma czynić odwołanie w sprawie niewydania zaświadczenia niezasadnym.

Pismem z "[...]" nr "[...]" Zastępca Dyrektora ds. Gospodarki Leśnej, po zapoznaniu się z wynikami kontroli przeprowadzonej 28 czerwca 2006r., uznał wniesiony przez stronę środek zaskarżenia za niezasadny. Wyjaśniono, iż zalesienie zostało wykonane niezgodnie z planem zalesienia, w związku z tym nie było podstaw do wydania przez Nadleśnictwo O. zaświadczenia stwierdzającego wykonanie zalesienia. Na podstawie kontroli wykazano niezgodność między wykonanym zalesieniem, a wytycznymi w planie zalesienia, która dotyczyła:

1. wykonania zalesienia wiosną 2006r. na 1,62 ha, tj. na 52% powierzchni objętej planem podczas, gdy pozostałe 1,48 ha zalesiono niezgodnie z planem, tj. przed 2006.,

2. posadzenia w zalesieniu wiosennym 2006r. niezgodnie z planem:

- sosny w ilości 6,7 tys. szt./ha, zamiast 8,9 tys. szt./ha,

- brzozy w ilości 5,9 tys. szt./ha, zamiast 4,8 tys. szt./ha,

3. posadzenia na części zalesienia z 2006r. sosny w zmieszaniu rzędowym, zamiast wielkokępowym, jak zapisano w planie,

4. niezachowania odstępu szer. 3m od sąsiedniej działki na jednym brzegu uprawy.

Podkreślono, że zgodnie z postanowieniem o przyznaniu płatności, wydanym jesienią 2005r. przez ARiMR w O. zalesienie należało wykonać w terminie określonym w planie zalesienia oraz zgodnie z wytycznymi zawartymi w planie.

K.N. wystąpił w dniu 21 sierpnia 2008r. (data nadania przesyłki za pośrednictwem UP O.) ze skargą na to orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Podniósł, że kwestionowane rozstrzygnięcie nie odnosi się do jego zarzutów zawartych w zażaleniu na pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa O., gdzie wskazał błędy merytoryczne m.in., że materiał sadzeniowy kupił bezpośrednio w Nadleśnictwie, na co przedstawił dowód zakupu. Podkreślił, że przygotowanie gruntu pod zalesienie i samo zalesienie odbywało się pod stałym, bezpośrednim nadzorem Nadleśnictwa, a w czasie zalesiania nie kwestionowano jego czynności ani w sferze pochodzenia sadzonek, ani odstępstw od planu zalesienia.

Postanowieniem z dnia 1 października 2008r. (sygn. akt IV SA/Wa 1394/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, który z kolei postanowieniem z dnia 12 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Ol 838/08 przywrócił termin do wniesienia skargi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W bardzo obszernym uzasadnieniu organ szczegółowo przedstawił postępowanie w sprawie zalesienia oraz ustosunkował się do podniesionych w toku postępowania zarzutów strony.

Na rozprawie w dniu 11 marca 2009r. skarżący podniósł, że nie może zgodzić się z ustaleniami zawartymi w notatce służbowej sporządzonej z lustracji terenowej w dniach 25 kwietnia 2006r. i 9 maja 2006r., bowiem dane tam zawarte nie zgadzają się z faktycznymi obsadzeniami w polu nr 4. Dodatkowo podał, iż nie zgadza się z takim postępowaniem organów w tej sprawie, gdzie dokonuje się lustracji w terenie, sporządza się na te okoliczność notatki, z którymi skarżącego się nie zapoznaje, jak również uniemożliwia się wypowiedzenie co do poczynionych ustaleń w terenie. Powołując się na swoją wiedzę i ocenę geodety dokonującego klasyfikacji nasadzeń brzozy i sosny na jego gruncie wyjaśnił, że ustalenia nadleśnictwa są sprzeczne z ustaleniami dokonanymi przez geodetę. Skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd ma zatem obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Wzruszenie postanowienia następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza ono przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa).

Przeprowadzona w takim zakresie kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie odpowiada ono wymogom przepisów postępowania, przy czym rozstrzygnięcie to narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w tej sprawie jest postanowienie z dnia "[...]" nr "[...]", wydane przez Zastępcę Dyrektora ds. Gospodarki Leśnej w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, uznające za niezasadny wniesiony przez stronę środek zaskarżenia na stanowisko Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z dnia 9 maja 2006r. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia.

Jak wynika z przekazanych akt administracyjnych sprawy skarżący założył uprawę leśną z zamiarem ubiegania się o przyznanie z tego tytułu pomocy finansowej ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 45 poz. 435 ze zm.), nadleśniczy na wniosek właściciela gruntu przeznaczonego do zalesienia, sporządza plan zalesienia i potwierdza wykonanie zalesienia w przypadku zalesienia objętego wyżej wskazanymi przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów, w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, dotyczące zalesiania gruntów rolnych, w dacie złożenia wniosku oraz orzekania przez właściwe organy Lasów Państwowych w tej sprawie reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) zwana dalej: ustawą o wspieraniu obszarów wiejskiej.

Na podstawie delegacji ustawowej zwartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.). Jednym z warunków przyznania płatności na zalesienie jest zobowiązanie się producenta rolnego do zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza oraz pielęgnacja założonej uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia w rozumieniu ustawy o lasach (§ 3 ust.1 pkt 2 ww. rozporządzenia), sporządzanym przez właściwego nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (§ 5 ust. 1 rozporządzenia).

Zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie § 9 tego rozporządzenia, producent rolny w terminie 7 dni od dnia założenia uprawy leśnej, informuje o tym fakcie na piśmie nadleśniczego, właściwego ze względu na miejsce położenia działek rolnych, na których została założona ta uprawa. Następnie w terminie 14 dni od dnia złożenia tej informacji, jednakże nie później niż do dnia 31 maja roku w którym zalesienie wykonano wiosną, składa kierownikowi biura powiatowego Agencji oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do którego dołącza zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające ten fakt.

Oznacza powyższe, iż warunkiem niezbędnym dla ubiegania się o przyznanie płatności na zalesienie jest potwierdzenie przez właściwego nadleśniczego, w drodze zaświadczenia, wykonania przez producenta rolnego zalesienia zgodnie z planem zalesienia.

Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w dziale VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: Kpa. Ponieważ powołane wyżej rozporządzenie z 11 sierpnia 2004r. nie przewiduje odrębnej procedury związanej z wydawaniem takich zaświadczeń w tym zakresie winny znaleźć zastosowanie właśnie przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jak wynika z art. 217 Kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się bez zbędnej zwłoki, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zgodnie z przepisem art. 218 § 1 Kpa, w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przy czym w art. 218 § 2 przewidziano, że organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Natomiast odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 Kpa).

W doktrynie ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym postępowanie w sprawie zaświadczeń ma charakter zbliżony do postępowania administracyjnego. Kodeks nie określa jednakże stosunku postępowania w sprawach o wydawanie zaświadczeń do postępowania jurysdykcyjnego, nie przewiduje chociażby odpowiedniego stosowania przepisów. W ocenie Sądu nie ulega jednak wątpliwości, że takie odpowiednie stosowanie jest uzasadnione, a nawet konieczne. Poza bowiem przepisami szczegółowymi regulującymi daną dziedzinę, zastosowanie powinny znaleźć zasady ogólne postępowania administracyjnego. Chodzi głównie o te zasady, które nie odnoszą się wyraźnie do strony postępowania jurysdykcyjnego oraz decyzji administracyjnej, jako formy zakończenia tego postępowania. Jak słusznie wskazuje A. Matan (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, - w komentarzu do art. 217 w postępowaniu w sprawie wydawania zaświadczeń winny znaleźć zastosowanie takie zasady Kpa jak, zasada praworządności, pisemności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, udzielania informacji prawnej, szybkości i prostoty postępowania. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie chociażby w systematyzacji Kodeksu postępowania administracyjnego, który w dziale I zawiera normy ogólne - w tym ogólne zasady postępowania przed organami, natomiast szczegółowo reguluje tryb postępowania administracyjnego w dziale II. Odrębnie ustawodawca uregulował postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń (dział VII) oraz skarg i wniosków (dział VIII), co nie wyłącza stosowania w tych postępowaniach niektórych przepisów działu I Kpa.

Zaświadczenie jest czynnością organu polegającą na urzędowym potwierdzeniu istniejących okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, podjętą na wniosek uprawnionego podmiotu w oparciu o dane, jakie organ ten posiada. Nie można go jednak utożsamiać z aktem administracyjnym o charakterze deklaratoryjnym. Zaświadczenie ogranicza się jedynie do informacji o określonym stanie faktycznym, który nie pociąga dla adresata bezpośrednich skutków prawnych podczas, gdy decyzja deklaratoryjna, w sposób wiążący, stwierdza powstanie z mocy prawa uprawnień lub obowiązków adresata. Zaświadczenie może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do ukształtowania pozycji adresata.

W zależności od okoliczności sprawy postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia może wymagać niekiedy, zgodnie z art. 218 § 2 Kpa, przeprowadzenia w niezbędnym zakresie postępowania wyjaśniającego. Takie postępowanie wyjaśniające winno odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ danych, ewidencji, faktów, których potwierdzenia domaga się wnioskujący. Nie można go natomiast utożsamiać z pełnym postępowaniem dowodowym, określonym w przepisach Kpa, które tylko w miarę potrzeb mogą być stosowane odpowiednio, ale wyłącznie w "zakresie niezbędnym" w okolicznościach konkretnej sprawy. Skoro zatem organ I instancji stwierdza konieczność przeprowadzenia takiego postępowania wyjaśniającego, to także organ odwoławczy rozstrzygający sprawę w całości uprawniony jest do prowadzenia takiego postępowania wyjaśniającego.

Przechodząc od tych rozważeń natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy należało w pierwszej kolejności stwierdzić, iż zarówno zaskarżone pismo, jak i poprzedzające je pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa O. nie wskazują, iż są to postanowienia wydane na wniosek skarżącego. Oba rozstrzygnięcia należy jednakże uznać za takie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, gdyż pomimo braku szeregu elementów, jakimi winno się tego typu orzeczenie charakteryzować, zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako postanowienia. Jak bowiem wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 lutego 1998r. sygn. akt III SA 1067/96 (Lex nr 41559), pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami pomimo niezachowania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 2 Kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów zalicza się: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ. Powyższe stanowisko zachowuje swą aktualność również wobec postanowień, do których na mocy art. 126 Kpa stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113 Kpa.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że wydane w sprawie pismo z dnia 9 maja 2006r. przez Nadleśniczego Nadleśnictwa O. zawiera minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania go jako postanowienie, mimo braku pouczenia o środku zaskarżenia. Także skarżone pismo z dnia "[...]" wydane przez Zastępcę Dyrektora ds. Gospodarki Leśnej uznać należało za postanowienie, o jakim mowa w Kpa mimo, że nie powołuje się Zastępca Dyrektora na upoważnienie do działania w tej sprawie udzielone mu przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Na ten temat Sąd przedstawi uwagi w dalszej części uzasadnienia.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca domagała się wydania zaświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie ze sporządzonym planem zalesienia. Nadleśniczy uprawniony do wydania takiego zaświadczenia zasadnie ocenił, że niezbędne dla rozpoznania takiego wniosku jest przeprowadzenie w niezbędnym zakresie postępowania wyjaśniającego. Strona skarżąca domagała się bowiem potwierdzenia stanu faktycznego, wynikającego z wykonanych przez nią czynności w terenie, nie zaś z posiadanych przez ten organ rejestrów.

W ocenie Sądu skarżone postanowienie z "[...]" wydane zostało z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w przepisach art. 7, art. 8 i art. 11 Kpa poprzez niezachowanie standardów obiektywizmu niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji w demokratycznym państwie prawnym. Pomimo bowiem, że nie zachodzi w realiach tej sprawy sytuacja, iż skarżone postanowienie zostało wydane przez pracownika, który brał w niższej instancji bezpośrednio udział w wydaniu zaskarżonego aktu (przesłanka naruszenia w postępowaniu przepisu art. 24 § 1 pkt 5 Kpa), jednakże z uwagi na fakt, iż podstawą rozstrzygnięcia wniosku strony było postępowanie wyjaśniające, które ograniczało się do dokonania na gruncie kontroli zgodności realizacji wykonanego zalesienia z planem zalesienia, należało wyeliminować wszelkie sytuacje, które mogły budzić wątpliwości co do obiektywności rozpoznania sprawy przed organem drugiej instancji. Organ odwoławczy w swoim postanowieniu oparł negatywne rozstrzygnięcie dla strony na wynikach kontroli zalesienia dokonanej w dniu 28 czerwca 2006r. Z treści dokumentu sporządzonego w dniu 30 czerwca 2006r. na okoliczność przeprowadzonej kontroli nazwanego "notatką służbową" wynika, że na miejscu oględzin obecne były te same osoby, które dokonały lustracji terenowej wskazanych działek w dniach 25 kwietnia i 9 maja 2006r. - W.A. (Zastępca Nadleśniczego Nadleśnictwa O.) oraz K.O. (Leśniczy Leśnictwa B.). Sąd zważył, iż mając na uwadze konieczność zapewnienia w odformalizowanym postępowaniu podstawowych zasad takich jak zasada prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, czy dwuinstancyjności należy wyeliminować przypadki, w których tak jak w niniejszej sprawie czynności procesowe o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, zarówno przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji wykonywały te same osoby.

Ponadto same czynności wyjaśniające podjęte przez organ odwoławczy nie spełniały wymogów formalnych. Nadleśniczy przed zakończeniem postępowania w sprawie wydania zaświadczenia zasadnie dążył do wyjaśnienia stanu faktycznego. Stąd dla wyjaśnienia zgodności wykonanego zalesienia ze sporządzonym uprzednio planem zalesienia niezbędne było dokonanie oględzin obszaru zalesienia.

Dowód z oględzin wskazany został w dziale II Kpa - art. 75 § 1. Zgodnie z art. 79 § 1 Kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma też prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2).

Z czynności oględzin organ sporządza zwięzły protokół (art. 67 § 2 pkt 3). Wymogi, jakie winien spełnić ten dokument zawarte są w art. 68 Kpa. Protokół zatem sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.

W tej sprawie organ II instancji przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w postaci przeprowadzenia oględzin winien zastosować się do regulacji określającej przeprowadzenie takiego dowodu z oględzin.

Z przekazanych akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby zawiadomiono stronę o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin, co należało uczynić. Nie sposób także uznać, że zredagowana w wyniku wniesienia zażalenia notatka służbowa z 30 czerwca 2006r. spełnia przedstawione wymogi protokołu sporządzonego z czynności oględzin. Nie odnotowano w nim, iż skarżący obecny na oględzinach został zapoznany z treścią protokołu (brak podpisu strony) oraz, że umożliwiono stronie wypowiedzenie się co do poczynionych w trakcie czynności ustaleń. W związku z powyższym za zasadne należy uznać podniesione na rozprawie zarzuty skarżącego odnośnie wadliwego przeprowadzenia dowodu z oględzin.

Nadto sam dokument z 30 czerwca 2006r. nazwany notatką służbową z kontroli zalesienia przeprowadzonej 28 czerwca 2006r. nie spełnia wymogów środka dowodowego. Z jej treści nie wynika, że została sporządzona przez osobę, która uczestniczyła w kontroli, gdyż W.M., Starszy Specjalista ds. Hodowli Lasu Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych widnieje w dokumencie jedynie jako autor notatki sporządzonej dwa dni po kontroli. Nie wynika z niej także, iż została odczytana wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w oględzinach. Nie została ona również podpisana przez te osoby, jak również nie zawiera omówienia odnośnie odmowy jej podpisania przez któregokolwiek z uczestników - art. 68 § 2 Kpa.

Nadto zwrócić należy także uwagę, iż niezbędnym elementem rozstrzygnięcia - postanowienia w tej sprawie - jest stosownie do art. 124 § 1 in fine Kpa podanie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Skarżone postanowienie zostało podpisane przez Zastępcę Dyrektora ds. Gospodarki Leśnej R.Z. bez wskazania, że osoba ta była upoważniona do reprezentowania organu, jakim w tej sprawie odwoławczej był Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych i wydania postanowienia. Do akt sprawy nie załączono stosownego upoważnienia, jak również z pieczęci widniejącej na piśmie z dnia "[...]" nie wynika, aby Zastępca Dyrektora działał w tej sprawie z upoważnienia Dyrektora.

Nadto wskazać pozostaje także, iż obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę w ramach postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, jak również ustosunkowanie się do wszelkich zarzutów podniesionych przez stronę w trakcie postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu postanowienia. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę argumentów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dowody zebrane w sprawie, zwłaszcza dokumenty urzędowe, nie mogą zastępować uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Organ administracji ma obowiązek przedstawienia własnego stanowiska w sprawie i podania motywów tego stanowiska wraz z ich szczegółowym wyjaśnieniem. Powinien przy tym poddać rozwadze podnoszone przez stronę w czasie postępowania argumenty i wskazać na powody takiego, a nie innego stanowiska. W tej sprawie Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych dopiero na etapie odpowiedzi na skargę szczegółowo ustosunkował się do argumentacji strony. Odpowiedź na skargę nie może jednak "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które - zgodnie z art. 107 § 3 Kpa - powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 1995r. sygn. akt III SA 341/95, Lex nr 25728). Ten pogląd w pełni podziela Sąd w składzie orzekającym stwierdzając, że znajduje on zastosowanie także w stosunku do postanowień.

W związku ze wskazanymi uchybieniami natury procesowej nie jest możliwe dokonanie przez Sąd kontroli legalności odmowy wydania zaświadczenia w tej sprawie wobec konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy we wskazanym kierunku.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie z powodu jego wydania z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 ustawy psa., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w wysokości 100 zł tj. uiszczonego wpisu od skargi.

Wobec zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania należy wyjaśnić, iż stosownie do przepisów działu V ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującego kwestię kosztów postępowania, koszty te zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącego (art. 200 i 209 ustawy ppsa.). Nie jest zatem możliwe zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania od strony skarżącej, z zastrzeżeniem art. 203 i art. 204, które jednak dotyczą skargi kasacyjnej.