Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 59/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 4, 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 7 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Referent-stażysta Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu korzystania z usług doradczych 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat J. W.-K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej I. W. z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia[...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o Agencji, art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) L 141 z 30.04.2004, s. 18-58 z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem nr 796/2004), w zw. z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. (WE) L 368 z 23.12.2006, s. 74 i n.), zwanym dalej rozporządzeniem nr 1975/2006, art. 53 § 1, art. 55, art. 56 Ordynacji podatkowej, art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 173), zwanej dalej u.w.r.o.w., po rozpatrzeniu odwołania I W od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z z dnia[...] r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy wskazał, że zawiadomieniem z dnia 3 lutego 2015 r. organ I instancji poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu korzystania z usług doradczych.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] r. organ I instancji ustalił kwotę 5 200 zł nienależnie pobranych płatności z tytułu korzystania z usług doradczych.

Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie.

Organ II instancji ustalił, że w dniu 23 grudnia 2009 r. I W złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z wniosek o przyznanie pomocy z tytułu korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów PROW 2007-2013, w treści którego zaplanowała wykonanie usług doradczych oceny spełniania wymogów wzajemnej zgodności oraz opracowanie planu dostosowania gospodarstwa rolnego do wymogów wzajemnej zgodności, w tym "kompleksową ocenę gospodarstwa rolnego w zakresie spełnienia wymogów wzajemnej zgodności", "ochrony środowiska gospodarstw położonych poza obszarami NATURA 2000", "zdrowia publicznego ludzi, zdrowia zwierząt oraz zdrowotności roślin, a także identyfikacji i rejestracji zwierząt, dobrostanu zwierząt", "dobrej kultury rolnej zgodnej z wymogami ochrony środowiska" oraz "bezpieczeństwa i higieny pracy". Wraz z wnioskiem skarżąca złożyła umowę o świadczenie usług doradczych nr 27/2009.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z wydał w dniu [...] r. decyzję o przyznaniu pomocy finansowej.

W dniu 9 marca 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o płatność z tytułu korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów w ramach PROW 2007-2013. W załączeniu skarżąca złożyła: zaświadczenie o posiadaniu rachunku bankowego przez K H (właściciela firmy doradczej [...], potwierdzenie wpłaty na powyższy rachunek w dnia 2 marca 2010 r., kwoty 2730 zł, fakturę VAT z dnia 2 marca 2010 r., potwierdzenie wykonania usług doradczych z dnia 2 marca 2010 r.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z przyznał skarżącej płatność w wysokości 5 200 zł.

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z wznowił postępowanie z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Organ l instancji wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień w związku z oświadczeniem złożonym przez S W – męża skarżącej przed funkcjonariuszami Centralnego Biura Antykorupcyjnego w dniu 5 września 2012 r. W oświadczeniu z dnia 16 maja 2013 r. skarżąca wskazała, że kwota 2 730 zł nie została przez nią wpłacona. Kwotę tę wpłacił na rzecz firmy jej właściciel K H. Przedmiotowa kwota została potraktowana przez firmę doradczą jako prezent dla rolnika w związku z przeprowadzoną oceną gospodarstwa i zachęta dla pozostałych rolników.

W dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów". Organ I instancji powołał się na oświadczenie skarżącej z dnia 16 maja 2013 r. oraz oświadczenie zawarte w protokole sporządzonym przez Centralne Biuro Antykorupcyjne w dniu 5 września 2012 r., z których to oświadczeń wynika, że skarżąca nie zapłaciła wymaganych 20% kwalifikowalnych kosztów usług doradczych.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1098/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę I W na decyzję z dnia [...] r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt II GSK 1212/14 oddalił skargę kasacyjną skarżącej.

Organ II instancji wskazał dalej, że prawo do uzyskania wsparcia z tytułu korzystania z usług doradczych przysługuje rolnikowi lub posiadaczowi lasów pod warunkiem spełnienia przesłanek zawartych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 78, poz. 470 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 17 kwietnia 2008 r. Postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie lub nadmiernie jest poprzedzane postępowaniem administracyjnym dotyczącym przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Sprawa przyznania skarżącej pomocy finansowej stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją o odmowie przyznania płatności. Przedmiotem badania w postępowaniu prowadzonym na postawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wyplata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Ustalenie czy kwoty pomocy są przyznane nienależne lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, jak i też z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy oraz w postępowaniach, w których zostanie stwierdzone, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zadaniem właściwego organu, w takiej sytuacji, nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Nienależnie pobraną płatność stanowi kwota 5 200 zł wypłacona na podstawie decyzji z dnia [...] r., która następnie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Przelanie tej kwoty na konto wykonawcy usługi doradczej nie zmienia faktu, że to skarżąca pobrała środki, bowiem była ona beneficjentem i na jej wniosek przyznana kwota pomocy została przelana na konto wykonawcy. Nie znajdując podstaw do zastosowania art. 28a u.w.r.o.w., organ II instancji podniósł, że kwota 5 200 zł została przelana na rachunek podmiotu doradczego w dniu 16 czerwca 2010 r., zgodnie z umową zawartą w dniu 18 grudnia 2009 r. Organ stwierdził, że w sprawie nie ma możliwości odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie pobranych, gdyż kwota należności przewyższa równowartość 100 euro. Przelana kwota stała się kwotą nienależną z uwagi na wzruszenie decyzji o przyznaniu płatności i odmówieniu płatności przez Kierownika Biura Powiatowego w Z. Zdaniem organu nie należy oceniać dobrej lub złej wiary wnioskodawcy, ponieważ okres miedzy datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności nie przekracza czterech lat. Wypłata kwoty pomocy na rachunek bankowy wskazany przez skarżącą nastąpiła w dniu 16 czerwca 2010 r. Decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności, które należy uznać za pierwsze powiadomienie skarżącej przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, została doręczona w dniu [...] r., a więc przed upływem czterech lat od daty płatności.

Organ odwoławczy podkreślił, że, jak ustalono, producent rolny nie wpłacił wymaganej kwoty 20% kosztów kwalifikowanych. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie płatności jest zaznajomienie się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz złożenie wniosku, w którym wykazane zostaną dane zgodne ze stanem faktycznym. Skarżąca wniosek podpisała, składając oświadczenia i przyjmując na siebie zobowiązania wymienione na s. 4/4 wniosku. Nie doszło zatem do sytuacji, o jakiej mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zasadą jest, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone. Celem wyjątków od tej zasady, określonych w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd organu spowodował wypłatę nienależnych lub nadmiernych płatności i brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika. Jednocześnie zgodnie ze wskazaną regulacją, nawet jeśli płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy i nawet jeśli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeśli nie doszło do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W przedmiotowej sprawie przekazanie płatności na wskazany przez skarżącą rachunek bankowy nie wynikało z pomyłki (błędu) organu I instancji. W dacie wydania decyzji organ nie posiadał informacji, z których wynikałoby, że skarżąca nie wpłaciła kwoty 20% kosztów kwalifikowanych za usługi doradcze. Organ I instancji informację tę powziął dopiero z ustaleń poczynionych przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Powodem wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności było nieprawidłowe działanie samej skarżącej, gdyż złożyła ona wniosek o wypłatę płatności pomimo tego, że nie spełniła jednego z warunków przyznania pomocy finansowej. Rolnik miał możliwość wykrycia tego błędu, gdyż przystępując do programu oświadczył, że zna zasady przyznawania pomocy. Dlatego też nie doszło do przedawnienia kwoty nienależnie pobranych płatności w rozumieniu art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji nr 796/2004. Wobec czego skarżąca winna zwrócić kwotę 5 200 zł wypłaconą na mocy decyzji z dnia[...] r. o przyznaniu płatności. Stosownie do treści art. 73 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych niniejszą decyzją, stosuje się odpowiednio przepisy działu III o.p., z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym, że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 o.p., wynosi 60 dni. Stosownie zatem do art. 47 § 1 o.p. w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji termin płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wynosi 60 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość tej kwoty. Zgodnie z art. 51 § 1 o.p. zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Stosownie do art. 53 § 1 o.p., od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54 o.p., naliczane są odsetki za zwłokę. Natomiast art. 53 § 4 o.p. stanowi, że odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku. Zgodnie z art. 56 § 1 i § 3 o.p. stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2 %, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8 %. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, stawkę odsetek za zwłokę w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych na dzień wydania niniejszej decyzji wynosi 8 % kwoty zaległości w stosunku rocznym – obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 10 października 2014 r. (M.P. poz. 905) i może ulec zmianie. Wobec powyższego w przypadku niewpłacenia wskazanej powyżej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w terminie 60 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji, od dnia następującego po upływie terminu do dnia zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, od kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W skardze na powyższą decyzję I W wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie:

1. art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, niedokonanie pełnej oceny całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca mogła wykryć błąd organu co do okoliczności faktycznych.

W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła nieprawidłowe ustalenie przez organ, że błąd mógł być przez nią wykryty. Skarżąca podniosła, że miała wiedzę co do przebiegu zdarzeń obejmujących czynności rozliczenia z firmą [...]. Skarżąca według swojej wiedzy, mając rozeznanie co do własnych zamiarów i intencji oceniała tę sytuację w ten sposób, że uiściła kwotę 2 730 zł na rzecz wykonawcy w gotówce. Kwota została wpłacona na rachunek bankowy wykonawcy na podstawie upoważnienia udzielonego przez skarżącą. Natomiast kwota "pozostawiona na stole" była zapłatą wynagrodzenia dla męża skarżącej. Skarżąca wskazała , że postępowanie dowodowe musi również prowadzić do ujawnienia zeznań podatkowych PIT-11 złożonych przez [...] jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, potwierdzających wypłatę wynagrodzenia na rzecz S W, a także umowy o dzieło między firmą [...] a S W oraz zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. Organ nie wyjaśnił znaczenia słów zawartych w oświadczeniu skarżącej z dnia 16 maja 2013 r., w którym stwierdza ona, że kwota 2 730 zł została jej przekazana jako "prezent dla rolnika" oraz, że mąż skarżącej otrzymywał od [...] wynagrodzenie i gratyfikacje za to, że zachęcał innych rolników do korzystania z usług tego przedsiębiorcy. Tym samym skarżąca nie miała możliwości wykrycia błędu po stronie organu dokonującego płatności. Zdaniem skarżącej w konsekwencji spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zakwestionowana decyzja odpowiada przepisom prawa.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. Nr [...]. Rozstrzygnięciem tym utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów, w wysokości 5200 zł oraz o nakazaniu zwrotu tej kwoty w terminie 60 dni od doręczenia tego rozstrzygnięcia przy jednoczesnym wskazaniu, że w przypadku braku uiszczenia tej kwoty w wyznaczonym terminie, od dnia następującego po jego upływie zostaną naliczone odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że rozstrzygnięcie, czy przyznane beneficjentowi płatności zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej kwocie, może wynikać z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jak i z wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych ostatecznych decyzji, eliminujących z obrotu decyzje przyznające takie płatności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r., II GSK 822/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2012 r., V SA/Wa 1378/11).

Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania wspomnianych środków, występuje więc wówczas, gdy: 1) środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej; 2) nastąpi ich wypłata; 3) decyzja przyznająca takie środki zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Z takim też przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Nie jest bowiem sporne, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z z dnia [...]r. przyznano skarżącej płatność z tytułu korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów, w kwocie 5200 zł.

Po wznowieniu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r., Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z uchylił decyzję z dnia [...] r., i odmówił skarżącej przyznania płatności w ramach działania Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów.

W postępowaniu wszczętym odwołaniem skarżącej Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR – decyzją z dnia [...] r. – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Wskutek zaskarżenia przez stronę decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR do sądu administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – wyrokiem z dnia 24 stycznia 2014 r., oddalił skargę, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015r. oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez I W od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2014r.

W tak ustalonym stanie faktycznym zostały spełnione wspomniane wcześniej przesłanki pozwalające uznać przyznaną i wypłaconą skarżącej płatność za nienależną w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Przede wszystkim zaś, co najistotniejsze w tej sprawie, doszło do ostatecznego i prawomocnego (we wznowionym postępowaniu administracyjnym i postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wyeliminowania ze zbioru legalnych aktów administracyjnych decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z z dnia [...] r. przyznającej skarżącej płatność z tytułu korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów, w wysokości 5200 zł, co uczyniło wypłaconą kwotę nienależną.

W zaistniałej sytuacji organy procedujące w sprawie nie mogły zatem ponownie kontrolować zasadności i prawidłowości decyzji anulującej ostatecznie i prawomocnie decyzję przyznającą skarżącej płatność. Takie rozumienie art. 29 ust. 1 ustawy ARiMR czyniłoby z przyjętego w tym przepisie unormowania ekstraordynaryjną (nadrzędną) instytucję pozwalającą organom na weryfikację nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, jakimi są wznowienie postępowania administracyjnego czy stwierdzenie nieważności decyzji. Trzeba więc raz jeszcze zaakcentować, że zadaniem organów prowadzących postępowanie w tej sprawie nie było (bo nie mogło być) kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne.

Organy orzekające w sprawie niewadliwie oceniły ustalony stan faktyczny w kontekście art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003, trafnie wywodząc, że w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiły przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, według art. 73 ust. 4 i 5 tego rozporządzenia.

Stosownie do dyspozycji art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Ustalony w sprawie stan faktyczny nie pozwala przyjąć, by płatność przekazana, zgodnie z przepisami na rachunek bankowy firmy doradczej wynikała z pomyłki organu wydającego pozytywną dla skarżącej decyzję o płatnościach. To właśnie wskutek nieuprawnionego zachowania strony, doszło do bezpodstawnej wypłaty, czego dowodzi ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcie podjęte we wznowionym postępowaniu.

Trzeba przy tym przypomnieć, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośredniej są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, przy czym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W tym miejscu godzi się podnieść, że WSA w Łodzi w wyroku z dnia 24 stycznia 2014r. dokonując oceny legalności decyzji z dnia [...] r., wydanej po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] r., i odmowy przyznania skarżącej płatności w ramach działania Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów stwierdził, że "(...) skarżąca nie spełniła warunku do przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów kwalifikowanych usług doradczych, skoro bezspornym jest, że nie poniosła tych kosztów. Argumentacja skarżącej przedstawiona w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze, że "pieniądze fizycznie znalazły się na stole w dniu podpisania umowy z wykonawcą usług doradczych, oraz że właściciel firmy pozostawił pieniądze w domu jako gratyfikację dla męża, prezent, podarunek", daje podstawę do stwierdzenia, że skarżąca różnie przestawia okoliczności nieuiszczenia kosztów usług doradczych. Powyższe nie daje jednak podstawy do uznania, że wnioskodawczyni spełniła warunki do otrzymania pomocy finansowej na usługi doradcze". W tym kontekście za nieuzasadniony należało uznać zarzut skargi naruszenia art. 73 ust. 4 polegającego na nieprawidłowym, zdaniem skarżącej, ustaleniu organu jakoby błąd organu mógł być wykryty przez zainteresowaną. Stawiając taki zarzut skarżąca podkreśliła, że badanie powyższej przesłanki powinno odbyć się z uwzględnieniem całokształtu okoliczności faktycznych. Skarżąca bowiem według swojej wiedzy, mając rozeznanie co do swoich zamiarów i intencji oceniała tę sytuację w ten sposób, że uiściła kwotę 2.730 zł na rzecz wykonawcy w gotówce, kwota została wpłacona na rachunek bankowy wykonawcy na podstawie upoważnienia udzielonego przez skarżącą. Natomiast kwota "pozostawiona na stole" była zapłatą wynagrodzenia dla męża skarżącej. Postępowanie dowodowe musi również prowadzić do ujawnienia zeznań podatkowych PIT-11 złożonych przez [...] jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, potwierdzających wypłatę wynagrodzenia na rzecz S W a także umowy o dzieło między firmą [...] a S W oraz zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. Skarżąca wskazała, że organ nie wyjaśnił znaczenia słów zawartych w oświadczeniu skarżącej z dnia 16 maja 2013 r., w którym stwierdza ona, że kwota 2 730 zł została jej przekazana jako "prezent dla rolnika" oraz, że mąż skarżącej otrzymywał od [...] wynagrodzenie i gratyfikacje za to, że zachęcał innych rolników do korzystania z usług tego przedsiębiorcy. Tym samym skarżąca nie miała możliwości wykrycia błędu po stronie organu dokonującego płatności. Zdaniem skarżącej w konsekwencji spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Sąd nie podziela stanowiska i argumentacji skarżącej. Zdaniem Sądu przedstawiona w skardze wersja jest to już kolejna wersja wydarzeń przekazania kwoty firmie doradczej i to przedstawiona dopiero w skardze do sądu. Abstrahując więc od tego, że zachowanie skarżącej nie wskazuje na dochowanie należytej staranności i transparentności w prowadzeniu swoich spraw to skarżąca nie zauważa, że przesłanki z art. 73 ust. 4 winny być spełnione łącznie, gdy tymczasem Sąd nie dopatrzył się po stronie organu żadnej pomyłki przy dokonywaniu płatności. Organ przyznając skarżącej płatność za usługi doradcze bazował bowiem na dokumentach złożonych przez stronę nie mając wiedzy na temat okoliczności, które towarzyszyły przekazaniu pieniędzy firmie doradczej. Podkreślenia wymaga, na co zwrócił uwagę WSA w Łodzi w wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r. że "nową istotną dla sprawy okolicznością, nie znaną organowi w dacie wydania decyzji z dnia [...] r., było ustalenie, że I W otrzymała od firmy [...] potwierdzenie wpłaty na rachunek bankowy tej firmy w dniu 2 marca 2010 r. kwoty 2730 zł, mimo że wpłaty tej nie dokonała. Takie dokumenty otrzymywali wszyscy rolnicy. Firma płaciła "ze swojej kieszeni, czyniąc niejako prezent dla rolnika" (protokół przyjęcia przez Centralne Biuro Antykorupcyjne Delegatura w Ł. ustnego oświadczenia S W z dnia 5 września 2012 r.).

Ponadto w dniu 16 maja 2013 r. I W oświadczyła, że kwota 2730 zł nie została przez nią zapłacona. Powyższą kwotę zapłacił na rzecz firmy jej właściciel – K H Dla zgodności rozliczeń w dokumentacji skarżąca potwierdziła wpłatę własnym podpisem. Kwota ta była prezentem od firmy dla skarżącej, a jednocześnie zachętą dla innych rolników".

W skardze skarżąca utrzymuje, że powyższą kwotę uiściła w gotówce, a kwota ta została wpłacona na rachunek bankowy wykonawcy na podstawie upoważnienia udzielonego przez skarżącą. Sąd zwraca uwagę, że już w wyroku z dni 30 czerwca 2015 r. NSA oddalając skargę kasacyjną skarżącej stwierdził, że "(...) z przepisów rozporządzenia w sposób jednoznaczny wynika, że: "pomoc jest przyznawana na pokrycie części udokumentowanych kosztów kwalifikowanych poniesionych w formie rozliczenia bezgotówkowego przeprowadzonego poleceniem przelewu na rachunek bankowy i jest wypłacana na wniosek o płatność, jeżeli wnioskodawca poniósł koszty kwalifikowalne usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług niezaliczonych do kosztów kwalifikowanych w formie rozliczenia bezgotówkowego przeprowadzonego poleceniem przelewu na rachunek bankowy, na których pokrycie ubiegał się o pomoc". Niezrozumiały zatem jest zarzut autorki skargi kasacyjnej, zgodnie z którym warunkiem ustalenia, że koszty kwalifikowalne zostały pokryte, nie jest konieczne osobiste dokonanie wpłaty odpowiedniej kwoty na rachunek bankowy firmy doradczej, lecz uiszczenie wpłaty w ogóle. Skarżąca kasacyjnie powołała się na wyniki wykładni językowej i - bliżej nie sprecyzowane - wyniki wykładni celowościowej. Kwestia o podobnym znaczeniu była już rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał, że na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi skarżący nie może w skardze kasacyjnej domagać się interpretacji prawa jasnego w swej treści, gdyż przedmiotem zarzutu może być tylko błędna wykładnia prawa materialnego lub niewłaściwe zastosowanie (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt FSK 154/04 publ. ONSA i WSA 2004/2/35) Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec jednoznacznej treści przywołanych w sprawie przepisów, w których określono w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. warunek " pomoc jest przyznawana na pokrycie części udokumentowanych kosztów kwalifikowanych poniesionych w formie rozliczenia bezgotówkowego przeprowadzonego poleceniem przelewu na rachunek bankowy" oraz wobec braku wskazania argumentów umożliwiających przyjęcie innego poglądu, należało uznać zarzut naruszenie prawa materialnego za nietrafiony".

Należy również wskazać, że złożone dopiero na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r., dokumenty, o których była mowa w skardze, a które, zdaniem skarżącej, winny zostać uwzględnione w postepowaniu dowodowym, tj. umowy o dzieło z dnia 12 marca 2010 r. i z dnia 2 czerwca 2010 r. zawarte przez S W – męża skarżącej z firmą [...] oraz PIT – 11, nie mogły być uwzględnione przez Sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. W świetle tego przepisu postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych. Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego - kontroluje jedynie prawidłowość takiego postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest więc przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Z powyższych względów złożone na rozprawie ww dokumenty pozostają bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Z przyczyn podniesionych wyżej, składając je, skarżąca nie mogła bowiem odnieść zamierzonego skutku wykazania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Już tylko na marginesie sprawy należy stwierdzić, że w świetle tych dokumentów za niewiarygodne należy uznać twierdzenie, że "kwota pozostawiona na stole" w dniu 2 marca 2010 r., tj. kwota 2730 zł była zapłatą wynagrodzenia dla męża skarżącej S W w związku z zawartą przez niego w dniu 12 marca 2010 r. umową o dzieło na kwotę 250 zł, która zgodnie z § 5 pkt 2 tej umowy miała być wypłacona 16 maja 2010r., czy też w związku z zawartą przez niego w dniu 2 czerwca 2010 r. umową o dzieło na kwotę 6500 zł, która zgodnie z § 5 pkt 2 tej umowy miała być wypłacona 23 czerwca 2010r. Ani bowiem daty zawarcia tychże umów, ani daty wypłat wynikającego z nich wynagrodzenia, nie korespondują z "pozostawioną na stole" w dniu 2 marca 2010r. kwotą 2730 zł. Reasumując, należy stwierdzić, że organ opierając się na przedłożonych przez beneficjenta dokumentach nie popełnił żadnego błędu w dacie przyznania skarżącej płatności za korzystanie z usług doradczych, natomiast skarżąca, zgodnie ze złożonym we wniosku oświadczeniem miała świadomość warunków i procedury otrzymania pomocy. Wbrew twierdzeniom skarżącej to właśnie jej nieuprawnione zachowanie doprowadziło do uzyskania nienależnej płatności, co wykazano w ostatecznej decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu płatności i odmowie przyznania płatności.

Ustalony niewadliwie stan faktyczny wskazuje również na niewystępowanie w rozpoznawanym przypadku przesłanek niwelujących obowiązek zwrotu płatności, o których mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Obowiązek ten ustaje wówczas, gdy okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jeżeli jednak beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat.

Niezależnie, od ustaleń faktycznych i wyprowadzonych z nich przez organy wniosków – a mianowicie, że między przekazaniem płatności na rachunek bankowy wskazany przez stronę w dniu 16 czerwca 2010 r., a pierwszym powiadomieniem strony o nieuzasadnionym charakterze tej płatności, za które organy uznały doręczenie skarżącej w dniu 27 czerwca 2013r. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z wydanej po wznowieniu postępowania ( a więc przed upływem czterech lat), a decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia nienależnej kwoty płatności - nie upłynęło dziesięć lat - nie sposób doszukać się w postępowaniu skarżącej elementów działania w dobrej wierze.

Sam fakt, że wyeliminowanie z obrotu decyzji przyznającej płatność zostało dokonane w następstwie przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, do wszczęcia którego doszło na skutek informacji pochodzących z dokumentów otrzymanych od CBA, niespójne oświadczenia skarżącej, sposób postępowania w sprawie wpłaty wymaganej kwoty przy uwzględnieniu podpisania przez skarżącą we wniosku o przyznanie pomocy oświadczenia o znajomości przepisów, świadczy o tym, że działania skarżącej nie można uznać, jako działania w dobrej wierze. Stanowisko to potwierdza zachowanie samej strony skarżącej, która ani w odwołaniu ani w skardze nawet nie podnosi zarzutu naruszenia art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do zarzucanych naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu korzystania z usług doradczych było prawidłowe. Należy także dodać, że wszystkie okoliczności niniejszej sprawy istotne w świetle powołanych przepisów prawa materialnego, zostały wzięte pod uwagę w zaskarżonej decyzji, przy czym – jak wykazano w powyższej części rozważań – nie mogły one prowadzić do odstąpienia od ustalenia skarżącej przypadającej do zwrotu kwoty nienależnie pobranej płatności.

Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji wyroku.

k.p.