Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1013/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-10-22 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 1, par. 3 i par. 4 w zw. z art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] "A" Spółki akcyjnej w upadłości z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddala.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł syndyk Spółki Akcyjnej "A"

w upadłości złożył na urzędowym formularzu – druk PPPr – wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków).

W jego uzasadnieniu podał, iż w toku prowadzonego postępowania upadłościowego nie jest w stanie zgromadzić środków finansowych, które wystarczyłyby na ich pokrycie. Za [...] rok obrotowy Spółka poniosła bowiem stratę w wysokości [...] zł. Obecnie w skład masy upadłości wchodzą kapitał zakładowy w kwocie [...] zł, środki pieniężne zgromadzone na koncie w wysokości [...] zł oraz aktywa trwałe, których wartość według bilansu za [...] rok oszacowano na kwotę [...] zł.

Na potwierdzenie podanych we wniosku danych do akt sprawy dołączono kserokopie następujących dokumentów źródłowych: deklaracje VAT-7, gdzie

w miesiącach [...],[...] i [...] r. zadeklarowano następujące podstawy opodatkowania: [...] zł, [...] zł i [...] zł, raporty kasowe i wyciągi

z rachunku bankowego obrazujące stan konta oraz operacje dokonywane w jego ramach w okresie ostatnich trzech miesięcy, a także sprawozdanie finansowe

za pierwszy kwartał [...] r. obejmujące bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową, z której wynika, iż "cały majątek Spółki został zabezpieczony przez Urząd Celny w G. na poczet zobowiązań wynikających z decyzji wymiarowych. Z uwagi na niewypłacalność w okresie sprawozdawczym Spółka

nie prowadziła podstawowej działalności gospodarczej i nie zatrudniała pracowników". Stąd na dzień [...] r. wykazano stratę w wysokości [...] zł. Podobnie wartość posiadanych środków trwałych zmniejszyła się

do kwoty [...] zł.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych

i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo

od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej

w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni

w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej

w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek,

iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319).

Nie sposób jednakże pominąć przy analizie przesłanek zwolnienia od kosztów szczególnego usytuowania postępowania upadłościowego oraz roli syndyka masy upadłości. Postępowanie upadłościowe służy bowiem prawnej regulacji uniwersalnej egzekucji w przypadkach niewypłacalności przedsiębiorców. Ze względu na ekonomiczne, społeczne i prawne skutki postępowanie upadłościowe prowadzone jest zatem zarówno w interesie publicznym oraz prywatnym ogółu wierzycieli. Syndyk masy upadłości jest w tym postępowaniu organem państwa zobowiązanym

do realizacji celu danego postępowania upadłościowego. W szczególności dotyczy to tzw. likwidacji masy upadłości, związanej między innymi z dochodzeniem roszczeń lub uregulowaniem, także na drodze sądowej, sytuacji spornych.

Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż ocena przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa

w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wymaga odniesienia do funduszów masy upadłości oraz aktualnej sytuacji postępowania upadłościowego.

Z przedstawionej we wniosku argumentacji oraz dołączonych do akt dokumentów źródłowych wynika, iż syndyk rzeczywiście dysponuje niewielką ilością środków zgromadzonych w kasie i na rachunku bankowym. Te bowiem na dzień [...] r. wynosiły [...] zł i [...] zł. Z kolei inne składniki posiadanego majątku, które można byłoby zbyć zabezpieczone zostały – jak wynika z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego - przez Urząd Celny w G. na poczet zobowiązań wynikających z decyzji wymiarowych.

Wobec powyższego uznać należało, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł nie tylko nie jest możliwe w obecnej sytuacji masy upadłości lecz zagraża kontynuacji postępowania upadłościowego. Tym bardziej, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną zawisłą w tut. Sądzie.

Zasadne jest zatem zwolnienie strony skarżącej z wpisu sądowego od skargi, albowiem ten zakres zwolnienia gwarantuje jej realizację konstytucyjnego prawa

do sądu. Jeśli natomiast chodzi o dalsze zwolnienie jest ono na tym etapie postępowania przedwczesne. Zdolność wnioskodawcy do pokrycia innych, następczych i ewentualnych kosztów sądowych będzie bowiem można ocenić

w odniesieniu do występującej w przyszłym czasie sytuacji majątkowej masy upadłości, która może ulec poprawie (vide: zestawienie do wykazu majątku sporządzone na dzień [...] r.).

Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec

jak w sentencji.