Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2443/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 282 par. 2 w zw. z art. 271 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.P. i A.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1032/17 w sprawie ze skargi A.P. i A.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 2275/13 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1032/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.P. i A.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 2275/13.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2275/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J.O., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego oraz zasądził od organu na rzecz wyżej wskazanego skarżącego kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczenie to zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], na podstawie art. 35 ust. 3 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623), Prezydent [...] odmówił J.O. (zwanemu dalej także "inwestorem") zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], uznając, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu [...]. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania inwestora, została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).

Skargę na powyższą decyzję wniósł inwestor zarzucając jej naruszenie: art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1, art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane; § 34 ust. 8.3 pkt 3 i 4 oraz § 34 ust. 8.5 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]; § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.; art. 10 § 1 w zw. z art. 8 i 12 k.p.a.; art. 107 § 3 k.p.a. art. 136 k.p.a. art. 8 k.p.a.;

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie VII SA/Wa 2275/13 skarga okazała się zasadna, co skutkowało uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej jak i poprzedzającą ją decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.". W ocenie Sądu ocena organów orzekających w sprawie, dokonana w kontekście uregulowań § 34 ust. 8.3 pkt 3 i 4 oraz z § 34 ust. 8.5 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, jest nierzetelna i wadliwa, oparta na błędnej interpretacji planu lub błędnych ustaleniach faktycznych, a jako taka nie mogła zostać zaakceptowana. Zdaniem Sądu nie sposób jest zgodzić się z Wojewodą Mazowieckim, iż projekt budowlany nie jest zgodny z § 34 ust. 8.3 pkt 4 cytowanego wyżej planu, jak i z § 34 ust. 8.5 pkt 1 tego planu. W tym też kontekście Sąd w całości podzielił stanowisko skarżącego, że decyzje wydane w sprawie zapadły z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i § 34 ust. 8.3 pkt 4 oraz § 34 ust. 8.5 pkt 1 wskazanego planu miejscowego. Sąd nie zgodził się także z organem, iż projekt budowlany poprzez rozbudowę budynku, powoduje zmianę elewacji objętej wpisem do rejestru zabytków. Nie wzięto bowiem pod uwagę, że uregulowanie § 34 ust. 8.5 pkt 1 miejscowego planu, nie odnosi się do omawianego obiektu. Nadto Sąd uznał, że nie sposób jest pominąć w sprawie ostatecznej i pozostającej w obrocie prawnym decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2010 r., którą zezwolono inwestorowi na rozbudowę budynku. Dalej Sąd zaznaczył, że organ nie wyjaśnił swojego stanowiska w kwestii dotyczącej wymogu zachowania obecnego układu zabudowy i nie odniósł się w tym zakresie do stanowiska skarżącego. Zgodził się nadto z inwestorem, iż wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy błędnie przyjął, że przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania terenu, nie spełnia wymogów, co stanowi niezależną i dodatkową okoliczność przemawiającą za wydaniem negatywnej dla inwestora decyzji.

Pismem z dnia 26 czerwca 2014 r. A.P. i A.P. (zwani dalej: "skarżącymi") wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r., podając jako podstawę art. 271 pkt 2 p.p.s.a., domagając się jego uchylenia, a następnie uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że po uchyleniu przez Wojewodę decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, nie zostali zawiadomieni w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie zostali również zawiadomieni o złożeniu przez inwestora odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, nie umożliwiono im zapoznania się z materiałem sprawy i wypowiedzenia się w trybie art. 10 k.p.a., jak również nie zostali poinformowani o wyniku postępowania przed organem odwoławczym. Nie doręczono im również skargi złożonej przez inwestora. Sąd nie zawiadomił skarżących o terminie rozprawy, ani nie doręczył im odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem.

Równolegle, w dniu 21 stycznia 2013 r. skarżący wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...], zaskarżając tę decyzję w części dotyczącej uzasadnienia, w którym organ pierwszej instancji odmówił skarżącym przymiotu strony postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte w wyniku odwołania skarżących. W dniu 6 września 2013 r. skarżący złożyli skargę na ww. decyzję Wojewody, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/13, uchylił ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego stwierdzając, iż skarżący winni byli zostać uznani za stronę postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku przy ul. [...].

Wyrokiem z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1255/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżących o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1702/15 uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). W ocenie tego Sądu rozpoznanie sprawy ze skargi inwestora bez udziału skarżących i wydanie kwestionowanego wyroku z dnia 17 marca 2014 r. po rozprawie, o której skarżący nie zostali zawiadomieni, oznacza pozbawienie ich możności działania na skutek naruszenia przepisów postępowania (art. 91 § 2 i art. 109 p.p.s.a.) i stanowi podstawę wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

Na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał uprzednio sformułowane wnioski i wskazał, że Sąd winien uchylić decyzje organów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., a więc z innej przyczyny niż uczynił to Sąd w wyroku z dnia 17 marca 2013 r.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga o wznowienie postępowania jest niezasadna, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania sądowego z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., zaś skarżący dochowali terminu do jej wniesienia. Jednakże Sąd uznał, że przedmiotowa skarga winna zostać oddalona, gdyż nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie niewątpliwe zaistniały podstawy, tak jak to przyjął Sąd w wyroku z dnia 17 marca 2014 r, sygn. akt VII SA/Wa 2275/13, do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podstawa prawna rozstrzygnięcia z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie budzi także żadnych zastrzeżeń. Sąd orzekający w tej sprawie w całości podzielił ocenę prawną i rozważania Sądu przyjęte w wyroku z dnia 17 marca 2014 r. W tym zakresie jako niezasadny Sąd uznał wniosek skarżących, iż Sąd winien uchylić decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

Następnie wyjaśniając przesłanki zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Sąd wskazał, że skoro skarżący nie wnieśli skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2013 r., to nie mogli skutecznie powołać się na ww. przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego i żądać uchylenia decyzji w oparciu o wskazany przepis. Sąd podniósł przy tym, że ani w skardze o wznowienie postępowania sądowego, ani w innym piśmie procesowym, tudzież na rozprawie, nie przedstawili oni własnej argumentacji w kwestii wykładni przepisów planu, która mogłaby w sposób odmienny wpłynąć na podjęte rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, skargę o wznowienie postępowania należało rozpoznać negatywnie, bowiem wznowione postępowanie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2275/13, mimo wady nieważności zakończyło się prawidłowym rozstrzygnięciem sądowym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący, kwestionując to orzeczenie w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a, skarga kasacyjna zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.

1/ art. 282 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową

wykładnię polegającą na przyjęciu, że pomimo stwierdzenia przez sąd rozpoznający

skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, że wskutek naruszenia przepisów prawa strona pozbawiona była możności działania, a tym samym skarga opiera się na ustawowej podstawie nieważności, sąd może oddalić skargę o wznowienie postępowania jeżeli ustali, że stwierdzona podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia,

podczas gdy prawidłowa, ugruntowana w orzecznictwie i piśmiennictwie wykładnia wymienionych przepisów prowadzi do wniosku, że stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia powinna zawsze powodować uchylenie tego orzeczenia już tylko z tego powodu, choćby nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i nawet gdyby miało to doprowadzić do rozstrzygnięcia o tożsamej treści,

które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wskazana w niniejszej skardze, prawidłowa wykładnia przepisów postępowania powinna prowadzić do uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r.;

2/ art. 281 p.p.s.a, poprzez błędne jego zastosowanie polegające na połączeniu badania dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy, podczas gdy stwierdzona w niniejszej sprawie przyczyna nieważności postępowania w chwili wydawania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r. wywołuje skutki procesowe niezależnie od tego, czy nieważność postępowania miała wpływ na wynik sprawy, w związku z czym nie ma potrzeby stosowania art. 281 zdanie drugie p.p.s.a. i łączenia badania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy,

które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie stosując tego przepisu sąd pierwszej instancji nie dokonywałby oceny wpływu podstawy wznowienia postępowania na wynik sprawy i stwierdzając przyczynę nieważności postępowania, uchyliłby zaskarżony wyrok, a na wypadek uznania, że sąd pierwszej instancji był jednak uprawniony do połączenia badania dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy, zarzucono naruszenie:

- art. 281 p.p.s.a. i art. 160 p.p.s.a. polegające na przystąpieniu do rozpoznania sprawy bez wydania w tym przedmiocie postanowienia, bądź uzewnętrznienia tej decyzji na rozprawie, podczas gdy ze względu na dwuetapowy charakter postępowania wznowieniowego, strony postępowania powinny zostać poinformowane o zakończeniu przez sąd badania dopuszczalności wznowienia i przystąpieniu do rozpoznania sprawy, które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło skarżącym zaprezentowanie stanowiska dotyczącego oceny stanu prawnego i faktycznego orzeczenia kończącego postępowanie, którego wznowienia żądano w skardze;

3/ art. 47 § 1, art. 49 § 1 i 2, art. 57 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów i rozpoznanie skargi na decyzję administracyjną pomimo braków formalnych tej skargi uniemożliwiających nadanie jej biegu, co skutkowało niedoręczeniem skarżącym odpisów skargi, a tym samym naruszeniem zasady równości stron postępowania i zasady kontradyktoryjności w postępowaniu sądowoadministracyjnym,

które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawiło skarżących możliwości zajęcia stanowiska w przedmiocie skargi na decyzję administracyjną;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 147 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zarzut zaistnienia podstawy wznowieniowej o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w wyniku którego sąd administracyjny może uchylić decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a, jest skuteczny jedynie wówczas, gdy strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym podniosła go w skardze do sądu administracyjnego wniesionej przez tę stronę na decyzję kończącą postępowanie administracyjne, w którym zaszła podstawa wznowieniowa,

podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że zarzut zaistnienia podstawy wznowieniowej o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może zostać skutecznie podniesiony przez stronę pozbawioną udziału w postępowaniu administracyjnym również w skardze o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, w którym strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, a którego przedmiotem było badanie zgodności z prawem decyzji wydanej z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przy prawidłowej ich wykładni, wniosek skarżących o uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zostałby uznany przez sąd pierwszej instancji za skuteczny, a więc zostałby rozpoznany, co wobec wykazania prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/13, iż skarżący byli stronami postępowania administracyjnego, powinno skutkować jego uwzględnieniem;

Mając na uwadze powyższe podstawy kasacyjne skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.

Pismem z dnia 3 listopada 2017 r. inwestor wniósł o oddalenie wywiedzionej skargi kasacyjnej, jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do normy art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie sąd nie dopatrzył się jednak zaistnienia którejkolwiek z przesłanek nieważności postępowania, zatem przeszedł do rozpoznania sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedziona skarga kasacyjna okazała się mieć usprawiedliwione podstawy.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek uwzględnienia wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego, na wstępie zaznaczyć należy, iż stosownie do normy art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in. wówczas, jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania.

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że ww. przesłanka zaistniała. Skarżący wskutek naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zostali pozbawieni możności działania w sprawie zakończonej wyrokiem tego Sądu z dnia 17 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2275/13, co wyraźnie zostało przesądzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1702/15, który uchylił poprzednio wydany w sprawie wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1255/14 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W motywach tego orzeczenia, którym Sąd pierwszej instancji był związany w trybie art. 190 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie zaznaczył, iż rozpoznanie sprawy ze skargi J.O. bez udziału A.P. i A.P. i wydanie kwestionowanego wyroku z dnia 17 marca 2014 r. po rozprawie, o której nie zostali zawiadomieni, oznacza pozbawienie ich możliwości działania na skutek naruszenia przepisów postępowania (art. 91 § 2 i art. 109 p.p.s.a.) i stanowi przesłankę wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a więc Sąd pierwszej instancji wadliwie oddalił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji raz jeszcze, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę o wznowienie wskazanego postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem podniesiono, że niewątpliwie zaistniała w sprawie przesłanka wznowienia postępowania sądowego z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., jednakże w ocenie Sądu pierwszej instancji stwierdzona podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia.

Z tym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można się zgodzić, mając na uwadze wystąpienie przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, które Naczelny Sąd Administracyjnym w składzie rozpoznając niniejszą sprawę podziela, iż zasadą jest, że uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania wiązać się musi z ustaleniem, czy stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Reguła ta nie odnosi się jednak do podstaw wznowienia wynikających z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a więc Sąd pierwszej instancji wadliwie oddalił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. Ustaleń takich nie prowadzi się więc, jeżeli skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie nieważności postępowania zakończonego uprzednio wydanym w sprawie orzeczeniem. W przypadku nieważności postępowania bada się jedynie, czy w chwili wydania prawomocnego orzeczenia zaistniała przyczyna nieważności. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia skutkować powinno zawsze uchyleniem tego orzeczenia tylko już z tego powodu, nawet jeżeli nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Każde orzeczenie wydane w toku postępowania dotkniętego wadą nieważności powinno zawsze być usunięte z obrotu prawnego niezależnie od wyniku zakończonego postępowania i niezależnie od słuszności zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Nieważność postępowania stanowi bowiem z jednej strony kwalifikowaną wadę zarówno dotkniętego nią postępowania jak i kończącego je orzeczenia, a z drugiej bezwzględną podstawę wznowienia postępowania (porównaj: wyrok NSA z dnia 7.02.2017 r. sygn. akt II OSK 1830/16; wyrok NSA z dnia 22.11.2016 r. sygn. akt II GSK 2843/16; wyrok NSA z dnia 29.09.2016 r. sygn. akt II OSK 980/16; wyrok NSA z dnia 27.09.2016 r. sygn. akt II OSK 622/16; wyrok NSA z dnia 11.04.2013 r. sygn. akt II FSK 1169/11; wyrok NSA z dnia 28.02.2013 r. sygn. akt II GSK 1695/12; wyrok NSA z dnia 19.01.2010 r. sygn. akt II OSK 1770/09, wyrok NSA z dnia 15.04.2008 r. sygn. akt II OSK 406/07 - publikowane na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższego wynika zatem, że za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 282 § 2 w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., co musiało skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku, albowiem stwierdzenie zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., nie mogło doprowadzić w tej sprawie do zastosowania konstrukcji prawnej z art. 282 § 2 p.p.s.a. i oddalenia skargi w tej sprawie.

Natomiast ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, z uwagi na przyczynę uchylenia zaskarżonego wyroku, należy uznać za przedwczesne. Niemniej jednak, mając na uwadze ogólne reguły dotyczące rozpoznawania skarg o wznowienie postępowania sądowoadministarcyjnego zaznaczyć w tym miejscu należy, iż nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 281 p.p.s.a. poprzez połączenie badania dopuszczalności wznowienia i rozpoznania sprawy. Stosownie do treści art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Z przepisu tego wynika obowiązek Sądu zbadania przyczyn dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania na rozprawie. Dopuszczalność tej skargi określają te same przesłanki, które były badane na posiedzeniu niejawnym, a więc zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz oparcie jej na ustawowych podstawach. Przy czym w odniesieniu do podstaw wznowienia jest to już badanie merytoryczne, sąd bada zatem realne zaistnienie tych podstaw. Z powyższego przepisu wynika, że są dwa sposoby badania przez sąd na rozprawie dopuszczalności wznowienia. Po pierwsze, sąd może ograniczyć się do badania dopuszczalności wznowienia, a więc sprawdzić, czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu oraz czy rzeczywiście opiera się na ustawowej podstawie. W wypadku negatywnego wyniku tego badania sąd odrzuca skargę, a w przypadku pozytywnego wyniku, przystępuje do rozpoznania sprawy. Po drugie, sąd po rozważeniu stanu sprawy, może połączyć oba stadia postępowania i zakończyć je wydaniem orzeczenia rozstrzygającego zasadność skargi. Sąd pierwszej instancji zastosował to drugie rozwiązanie, a wobec uznania, że skarga o wznowienie była dopuszczalna, przystąpił do rozpoznania sprawy, a że nastąpiło to z naruszeniem wskazanego wyżej art. 282 § 2 w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., nie oznacza, iż w okolicznościach tej sprawy uchybiono art. 281 p.p.s.a. Natomiast wskazywane naruszenie art. 281 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a. poprzez przystąpienie do rozpoznania sprawy bez wydania w tym przedmiocie postanowienia bądź uzewnętrznienia tej decyzji na rozprawie, należy uznać za pozostające bez wpływu na wynik sprawy.

Dlatego też ponownie rozpoznając skargę o wznowienie w tej sprawie Sąd pierwszej instancji zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzeczono o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.