Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 920/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 62 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 730/06 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia okresowej kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 920 / 07

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę wniesioną przez Prezydenta Miasta W. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...], którą to decyzją nakazano Prezydentowi Miasta W. przeprowadzenie okresowej kontroli oraz przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W., decyzją z dnia [...] na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. - dalej zwanej Prawem budowlanym) nakazał Prezydentowi Miasta W. przeprowadzenie okresowej kontroli wynikającej z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego, a także przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu usytuowanego nad drogą krajową Nr 1, na działkach o nr [...], [...], [...] i [...] (obręb 0004 - K.) w W., nałożonym obowiązkom nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na zagrożenie dla zdrowia i życia.

Rozpoznając odwołanie Prezydenta Miasta W. od powyższej decyzji, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję zaskarżoną, odniósł się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia właściciela wiaduktu i stwierdził, powołując się na aktualny wypis z rejestru gruntów, że stroną zobowiązaną jest Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm. - dalej zwaną ustawą o drogach publicznych) obowiązek w postaci przebudowy, remontu, utrzymania dróg wewnętrznych spoczywa na właścicielu terenu lub na zarządcy drogi. Z uwagi na fakt, że w wyniku postępowania nie ustalono zarządcy drogi, to obowiązek ten przenosi się na właściciela terenu, którym w przedmiotowej sprawie jest Skarb Państwa.

Prezydent Miasta W. w skardze do Sądu wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Skarżący stwierdził, iż wiadukt stanowi część składową drogi zakładowej i przedsiębiorstwa, nadto podważył skuteczność zrzeczenia się tegoż wiaduktu na rzecz Skarbu Państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a zatem skarga niniejsza podlega oddaleniu.

Przedmiotowy wiadukt usytuowany na działkach o nr [...], [...], [...] i [...] ( obręb 0004 - K.) w W. jest w złym stanie technicznym, co stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia jego użytkowników. Fakt ten został potwierdzony podczas oględzin Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. przeprowadzonych w dniu 5 grudnia 2005r. w obecności stron, a kwestia ta jak stwierdził Sąd nie była przez żadną ze stron kwestionowana.

W tych okolicznościach zdaniem Sądu pierwszej instancji zasadnie organ uznał, iż sytuacja ta wypełniała przesłanki nakazujące zastosowanie przepisu art. 62 ust. 1 pkt 1 a i ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

W myśl art. 62 ustawy Prawo budowlane obowiązek dokonania kontroli obciąża właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż według załączonego do akt wypisu z rejestru gruntów z dnia 31 marca 2006 r. sporządzonego przez Naczelnika Wydziału Geodezji i Kartografii wydanego z up. Prezydenta Miasta W. wyłącznym właścicielem działek w obrębie 0004 - K. o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], na której jest usytuowany wiadukt wraz z wjazdem i zjazdem jest Skarb Państwa. Wskazując wobec tego na art. 11 ust. 1 i art. 4 ust. 9b1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarowaniu nieruchomościami ( Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. ) Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż organy administracji publicznej zasadnie uznały, iż Prezydent Miasta W. jest reprezentantem Skarbu Państwa, a zatem obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją są jego obowiązkami.

Mając przytoczone wyżej względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent Miasta W. zaskarżając go w całości i opierając ją na zarzucie:

1. naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przez nierozpoznanie zarzutów, że:

1/ sporny wiadukt (obiekt) jako inne urządzenie podobne w rozumieniu art. 49 k.c. wchodzi w skład przedsiębiorstwa (Spółki [...]), a więc nie należy do części składowych gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa;

2/ sporny wiadukt (obiekt) istnieje w pasie drogowym drogi krajowej nr 1 na zasadach określonych w art. 38 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,

3/ zrzeczenie się w trybie art. 179 k.c. nakładów poniesionych na przedmiotowy wiadukt (obiekt) przez Spółkę [...] było niedopuszczalne, bowiem nieruchomość, na której zlokalizowane są jego filary, stanowi pas drogi krajowej nr 1, a nieruchomość ta nie była przedmiotem zrzeczenia się;

2. naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, przez uznanie, że do przeprowadzenia kontroli wiaduktu (obiektu) i przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu zobowiązany jest Prezydent Miasta W..

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzuty kasacji wskazano, że przedmiotowy wiadukt znajduje się w pasie drogowym drogi krajowej nr 1. Nie stanowił on części składowych nieruchomości oddanych wcześniej Zakładom [...] Sp. z o. o. w użytkowanie wieczyste, których wieczysty użytkownik zrzekł się na rzecz Skarbu Państwa. Dlatego Spółka [...], przy okazji zrzekania się prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w trybie art. 179 k. c. nie mogła zrzec się prawa do nakładów do rzeczy, która nie jest nieruchomością, ani nie ma nic wspólnego z nieruchomością stanowiącą przedmiot zrzeczenia.

Wiadukt, jako inne urządzenie podobne w rozumieniu art. 49 k.c. wchodzi w skład przedsiębiorstwa Spółki [...] (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 8 marca 2006r. III CZP 105/2005 OSNC 2006/10 poz. 159). Prawo własności do tego obiektu Zakłady Azotowe [...] Sp. z o. o. potwierdziły wprost w oświadczeniu złożonym w akcie notarialnym, w którym zrzekły się prawa do nakładów poczynionych na ten wiadukt. Spółka miała więc świadomość, że jest właścicielem wiaduktu oraz, że własność ta jest "uciążliwa" bo zobowiązuje do ponoszenia określonych ciężarów wymaganych przez prawo.

Jednostronne zrzeczenie się prawa do nakładów poczynionych na nieruchomości, która nie była przedmiotem zrzeczenia się w trybie art. 179 k.c., bez zgody osoby, na rzecz której miało nastąpić to zrzeczenie - nie mogło wywołać żadnych skutków prawnych, co uszło uwadze zrzekającej się Spółce, organowi administracji publicznej, a przede wszystkim Sądowi orzekającemu, pomimo wyrażonemu zarzutowi w skardze na decyzję organu administracji publicznej, że uznanie, iż właścicielem wiaduktu (obiektu) jest Skarb Państwa stoi w wyraźnej sprzeczności z treścią art. 49 k.c., jak również z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych.

Zdaniem strony skarżącej naruszono art. 62 ust 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez nałożenie obowiązków wynikających z tych przepisów na Prezydenta Miasta W. bez uwzględnienia faktu, że w oparciu o postanowienia art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zadania zarządcy drogi wykonuje Miejski Zarząd Dróg, jako zarząd drogi.

Ten ostatni jest więc wyłącznie kompetentny nie tylko do zawierania umów wynikających z ustawy ale również powinien być adresatem decyzji administracyjnych, które nakładają obowiązki wynikające z przepisów prawa na zarząd drogi (uchwała - Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 23 lipca 2004r. III GZP 35/2004 GSNC 2005/7-8 póz. 125).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych zarzutów.

Na wstępie wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w płaszczyźnie podstaw skargi kasacyjnej, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach tej skargi, chyba że z urzędu stwierdzi nieważność postępowania sądowego. Taka sytuacja tj. nieważność postępowania jednak nie zaistniała przed Sądem pierwszej instancji w niniejszej sprawie.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie stwierdzić trzeba, iż zarzuty w niej przedstawione nie są zasadne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu opartego na przesłance wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., stwierdzić trzeba, iż przedstawiona w kasacji konstrukcja podstawy kasacyjnej sprawia, iż uznać należy ją za bezskuteczną, bowiem wskazując na zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, autor kasacji nie wskazał żadnej normy regulującej postępowanie, której naruszenie zarzucałby Sądowi pierwszej instancji. Wymienione natomiast w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uregulowania zawarte w art. 49 k.c., art. 179 k.c. oraz w art. 38 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych dotyczą norm prawa materialnego, a brak jest jednocześnie zarzutu błędnej wykładni, czy też niewłaściwego zastosowania tych przepisów. W konsekwencji, wadliwa konstrukcja zarzutu kasacji czyni go bezskutecznym.

W nawiązaniu do wywodów zawartych w uzasadnieniu wniesionej kasacji stwierdzić trzeba, iż nie mogły ani organy administracji, ani Sąd w postępowaniu niniejszym rozstrzygać o zarzutach strony skarżącej koncentrujących się na wykazaniu, że zrzeczenie się nakładów poniesionych na przedmiotowy wiadukt (obiekt mostowy) przez Spółkę z o.o. [...] było niedopuszczalne. Wypada zauważyć, że zrzeczenie na jakie powołuje się strona skarżąca odnosiło się do "nakładów na obiekt" i są to kwestie, które mogą być przedmiotem ewentualnego rozstrzygania przed sądem powszechnym, a nie w toku postępowania administracyjnego. Niezależnie od tego wypada też stwierdzić, że sama strona skarżąca wskazuje, iż "zrzeczenie" odnosiło się do nakładów, a istotnym dla przedmiotowej sprawy jest tytuł prawny w postaci prawa własności przysługujący Skarbowi Państwa do obiektu, którego dotyczy kontrolowana decyzja. Tego ustalenia Sądu, opartego na dokumentach złożonych do akt administracyjnych i przedstawionego w zaskarżonym wyroku strona wnosząca kasację nie podważyła.

Przechodząc do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych stwierdzić trzeba, iż zarzut ten jest chybiony.

Zawarta w art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane regulacja wprost wskazuje, iż do realizacji obowiązków objętych tym przepisem zobowiązany jest właściciel lub zarządca. Skoro z dokonanych i nie podważonych w sprawie ustaleń wynikał podmiot będący właścicielem obiektu, a tenże właściciel nie przedstawił żadnego dokumentu pozwalającego na ustalenie innego zarządcy niż właściciel, to tym samym nie można przyjąć, iż omawiany przepis niewłaściwie zastosowano. Tym samym Sąd był uprawniony do zaakceptowania kontrolowanej decyzji wskazującej Prezydenta Miasta W. jako podmiot zobowiązany do realizacji obowiązku określonego w art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane

Nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił wniesioną skargę kasacyjna na podstawie art. 184 p.p.s.a.