Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1350/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1 pkt 3; i ust 4
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. M. V., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. T. (zwanego dalej: skarżącym) decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany, do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

Obywatel [...], A. T. w dniu 22 lutego 2011 r. złożył wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Jest to kolejny, trzeci wniosek ww. o nadanie mu statusu uchodźcy. W dniu [...] listopada 2009 r. w stosunku do Cudzoziemca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekł o wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Dnia [...] lutego 2010 r. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania Aplikanta, utrzymała w mocy powyższą decyzję.

Drugie postępowanie o nadanie Cudzoziemcowi statusu uchodźcy zostało dnia [...] lipca 2010 r. umorzone z powodu niedopuszczalności wniosku. Powyższa decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców została dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymana w mocy przez Radę do Spraw Uchodźców.

W dniu [...] lutego 2011 r. A. T. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. W uzasadnieniu wskazał, że w kraju pochodzenia jego życie będzie zagrożone.

Dnia [...] marca 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. Dnia [...] marca 2011 r. Cudzoziemiec wystąpił za pośrednictwem pełnomocniczki z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, iż opuszczenie terytorium RP pozbawi go możliwości osobistego uczestnictwa w dalszym postępowaniu w jego sprawie. Ponadto, Aplikant obawia się, iż po powrocie do kraju pochodzenia on bądź ktoś z jego rodziny może zginąć, doznać prześladowania lub poważnej krzywdy ze względu na okoliczności, które zostały podniesione we wniosku.

Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany, do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał na przesłanki, określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których łączne zaistnienie stanowi dla organu podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu wydanej w stosunku do osoby, która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W tego typu sytuacji Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

W kontekście kolejnego wniosku Cudzoziemca o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP, organ podkreślił, że po dokonaniu analizy porównawczej jego wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. z wnioskiem złożonym uprzednio stwierdzono, że Aplikant nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie postępowania.

Odnosząc się do załączonych do załączonych przez Wnioskodawcę dokumentów (zaświadczenie wystawione przez l. S., dyplomy i opinie ze szkoły nt. małoletnich dzieci Strony), organ stwierdził, iż nie są one nowymi okolicznościami w sprawie przemawiającymi za możliwością rozważenia żądania nadania statusu uchodźcy.

Organ podkreślił, że zaświadczenie z [...] Organizacji [...] w Polsce zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenie, iż diaspora czeczeńska potwierdza, że A. T. "wyjechał z [...], ponieważ on i jego rodzina byli prześladowani przez marionetkowy reżim [...] za swoje poglądy polityczne" i nie wskazuje, ani w jaki konkretnie sposób Cudzoziemiec naraził się władzom, ani też w czym przejawiało się prześladowanie go w kraju pochodzenia. W związku z tym, zdaniem organu ww. dokument nie wnosi do postępowania jakichkolwiek, konkretnych informacji mogących zwiększyć prawdopodobieństwo spełnienia przez Aplikanta warunków do nadania statusu uchodźcy.

Odnosząc się natomiast do kwestii ewentualnego naruszenia przez wydalenie do kraju pochodzenia praw dziecka małoletnich synów Strony, organ stwierdził, iż od dnia [...] stycznia 2011 r. kiedy to Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoeimców z dnia [...] lipca 2010 r. o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku, sytuacja chłopców nic uległa zmianie.

Organ podkreślił, iż nie neguje, iż przez dwa lata dzieci Wnioskodawcy przyzwyczaiły się do życia w Polsce i odnalazły się w szkole oraz w grupie rówieśniczej, jednakże nie są to okoliczności uprawniające do objęcia rodziny międzynarodową ochroną. Organ zwrócił uwagę, iż małoletni znają język rosyjski i większość życia spędzili w FR. Po powrocie do kraju pochodzenia synowie Aplikanta będą mieć możliwość kontynuowania nauki, tak więc fakt, iż w Polsce mają lepsze szanse na zdobycie wykształcenia i lepsze warunki do życia, nie przesądza, że wydalenie do kraju pochodzenia naruszy Konwencję o prawach dziecka.

Fakt, iż pomimo prawomocnych decyzji o wydaleniu i umorzeniu kolejnego postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku T. pozostaje w RP, w związku z czym jego dzieci przyzwyczaiły się do życia w Polsce, zdaniem organu, nie może być argumentem za przyznaniem Cudzoziemcowi i jego rodzinie jednej z form ochrony przewidzianej w postępowaniu uchodźczym.

W związku z tym, organ rozpatrujący podtrzymał swoją opinię, iż Cudzoziemiec złożył wspomniany wniosek w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu terytorium RP.

W świetle powyższych ustaleń, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, iż brak jest postaw do uwzględnienia wniosku A. T. o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia mu decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

W skardze A. T. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:

— prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

— przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie a wynikających z art. 7, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 tj.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2003 r., wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. przepisu art. 33 ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek, z tym że Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

Złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie powoduje tych samych skutków prawnych co złożenie pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy, w szczególności nie następuje automatyczne wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem.

Podnieść również należy, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu o którym mowa w art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. oparte jest na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia, bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją, o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej.

Jak wynika z akt sprawy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu został złożony wraz z drugim z kolei wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Organ orzekający wyjaśnił, że po dokonaniu analizy porównawczej tego wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio stwierdził, iż cudzoziemiec nie przedstawił żadnych nowych, istotnych informacji w sprawie, złożenie więc kolejnego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu.

Sąd stwierdził, że stanowisko Szefa Urzędu jest prawidłowe. Pierwszy złożony przez Skarżącego wniosek o nadanie statusu uchodźcy został rozpoznany merytorycznie i organy orzekające nie znalazły podstaw do przyznania Wnioskodawcy statusu uchodźcy.

Kolejny wniosek cudzoziemca nie wskazywał na żadne nowe okoliczności czy fakty związane z prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy, które nie byłyby rozpatrzone w pierwszym postępowaniu. Powyższe dawało podstawę do przyjęcia, że kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy ma na celu opóźnienie wykonania decyzji o wydaleniu. Zaistnienie tej przesłanki uniemożliwia, zgodnie z przywołanym wyżej przepisem art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r., wydanie decyzji o wstrzymaniu decyzji o wydaleniu do czasu zakończenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Brak jest również podstaw do twierdzenia jakoby zaskarżona decyzja nie uwzględniała słusznego interesu strony. Przesłanka "słusznego interesu strony", nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Dostrzegając, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należało przyjąć, że ciężar dowodu, a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu).

Należy zatem przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby równoważył i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Oceniając wniosek strony w tym kontekście uznać należy, że strona tego "słusznego interesu" nie wykazała. W ocenie Sądu, organ orzekający w niniejszej sprawie zasadnie ocenił, iż wskazywane przez stronę podstawy wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała swojego słusznego interesu we wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Samo bowiem twierdzenie wskazujące, iż skarżący obawia się powrotu do kraju pochodzenia, która to przesłanka była już badana w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu – nie dowodzi istnienia takiego interesu.

Odnosząc się natomiast do kwestii "interesu społecznego", należy zauważyć, iż niewątpliwie w interesie społecznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w "interesie społecznym" leży pewność obrotu prawnego oraz stabilność orzecznictwa w zakresie nadawania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.

Skoro organ ocenił, iż kolejny wniosek Strony o nadanie statusu uchodźcy zawierał te same podstawy co pierwszy wniosek, to organ ten był wręcz obowiązany do podjęcia negatywnej dla Strony decyzji. Nie sposób zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego przy dokonaniu przez organy ustalenia, że Skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, że złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony organ nie przekroczył granic dozwolonego uznania administracyjnego, gdyż nie sposób doszukać się naruszenia słusznego interesu Skarżącego i interesu społecznego przy podjęciu takiej decyzji, skoro sam Skarżący takiego szczególnego interesu nie wskazywał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu i nietrafne są zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia wniosku dowodowego Strony, naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów, niedopuszczenia wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad oficjalności i prawdy obiektywnej.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i §18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm).