Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 72/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c., art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1 pkt 1 i 2, art. 28, art. 7, art. 77 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 93 ust. 3, art. 98 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 10 ust. 5
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi D. i K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących D. i K. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wspólnego wniosku Państwa D. i K. P., oraz Państwa B. i K. G., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Urzędu Miejskiego, decyzją nr [...] z dnia [...]r. zatwierdził przedłożony przez nich projekt podziału ich nieruchomości, położonych w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta [...], a oznaczonych działkami ewidencyjnymi nr [...] – na działki nr [...] i [...]; nr [...] – na działki nr [...] i [...], oraz nr [...] – na działki nr [...] i [...].

Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Wnioskiem z dnia [...]r. D. i K. P., reprezentowani przez adw. M. K., wnieśli o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji podziałowej wskazując, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów o właściwości, albowiem w jej treści nie wskazano, jaki podmiot ją wydaje, oraz została wydana z rażącym naruszeniem art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegającym na braku zapewnienia, przy dokonywaniu podziału działek, dostępu do drogi publicznej wyodrębnionym działkom nr [...] i [...], a także z naruszeniem przepisów art. 7 i 9 kpa, polegającym na braku poinformowania stron postępowania o konsekwencjach ich działań oraz braku uwzględnienia w toku postępowania słusznego interesu stron i art. 107 § 1 kpa, polegającym na braku wskazania organu i podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji na mapie stanowiącej załącznik do decyzji. Ponadto decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, albowiem organ w sposób nieprawidłowy ustalił krąg stron postępowania poprzez uznanie za stronę i skierowanie decyzji także do B. i K. G. Według skarżących decyzja ta była też niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, gdyż organ w sentencji wskazał niewykonalny warunek w postaci obciążenia nieruchomości osób trzecich oraz nieruchomości, które nie mają dostępu do drogi publicznej, służebnościami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia

[...]r. (sygn. [...]) wszczęło postępowanie w przedmiocie tego wniosku i po jego przeprowadzeniu decyzją z dnia [...]r. (sygn. [...]) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, wskazując, iż nie zachodzą żadne przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa.

Po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika wnioskodawców o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 93 ust. 1 i 3, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1, art. 98 ust. 1 i 3 oraz art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity w Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z późn.zm.), art. 1 ust. 1, art. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79 poz. 856 z późn.zm.) utrzymało w mocy swą poprzednią decyzją z dnia [...]r.

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa) i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad, wskazanych w art. 156 § 1 kpa. W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej badaniu podlega sama decyzja. Chodzi o jej wady o charakterze materialnoprawnym. Przeanalizowawszy wnikliwie treść decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia - na wniosek D. i K. P. oraz B. i K. G. - projektu podziału nieruchomości, oznaczonych działkami ewidencyjnymi nr [...], [...] i [...], w [...], co do której wszczęto postępowanie o stwierdzenie nieważności, oraz treść złożonego przez wnioskodawców wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w swej decyzji z dnia [...]r., że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji, wobec czego wniosek w tej sprawie uznać należy za niezasadny.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium przedstawiło okoliczności faktyczne sprawy z których wynika, że D. i K. P. byli współwłaścicielami działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] ha i działki nr [...] o powierzchni [...] ha położonych przy ul. [...] w [...], dla których Sąd Rejonowy w [...] prowadził księgę wieczystą nr [...]. B. i K. G. byli współwłaścicielami działki nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy

w [...] prowadził księgę wieczystą nr [...]. Wszystkie te osoby wystąpiły ze wspólnym wnioskiem do Prezydenta Miasta o zatwierdzenie podziału tych działek, załączając jednocześnie konieczne dokumenty, w tym mapę z projektem podziału, wykonaną przez uprawnionego geodetę K. H. Celem podziału miało być zniesienie służebności gruntowej oraz wydzielenie z działek nr [...] i [...] pasa szerokości [...] metrów jako dojazdu do działki nr [...] oraz wydzielenie tej samej powierzchni z działki nr [...] jako ekwiwalentu dla posiadacza działek nr [...] i [...]. Mapa z projektem podziału działek została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, i dokument ten został wpisany do ewidencji zasobu powiatowego. Uprawniony geodeta, który wykonał mapę z projektem podziału, stwierdził, że mapa jest aktualna dla potrzeb podziału nieruchomości. Projektowany przez wnioskodawców podział działki uzyskał pozytywną opinię Prezydenta Miasta wyrażoną w wydanym na wniosek K. P. oraz K. G. postanowieniu z dnia [...]r. (nr [...]).

W postanowieniu tym wskazano, że projektowane do wydzielenia działki nr [...] i [...] przeznaczone są pod komunikację - jako droga publiczna kategorii gminnej i klasy dojazdowej.

Następnie decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Prezydent Miasta zatwierdził podział nieruchomości: działki nr [...] o powierzchni [...] ha na działki, nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha; działki nr [...] o powierzchni [...] ha na działki, nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha; działki nr [...] o powierzchni [...] ha na działki nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha. W decyzji tej również wskazano jednoznacznie, że na zgodny wniosek wszystkich zainteresowanych wydzielone działki ewidencyjne nr [...] i [...] przeznaczone są pod komunikację - jako drogi publiczne kategorii gminnej i klasy dojazdowej. Nie ulega zatem wątpliwości, że na wniosek zainteresowanych nastąpił, przeprowadzony w sposób prawidłowy, podział stanowiących ich własność nieruchomości.

Odnosząc się do przedstawionych przez pełnomocnika skarżących argumentów i dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Kolegium przyznało, iż organ pierwszej instancji dopuścił się nieprawidłowości, jaką jest posłużenie się pieczęcią "Urząd Miejski w [...]" na przedmiotowej decyzji. Organem jest w tym przypadku bezspornie Prezydent Miasta i tylko takie oznaczenie powinno być stosowane. Okoliczność tego rodzaju nie może być jednak

w żadnym razie traktowana jako uchybienie mające przesądzać o konieczności stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została

z naruszeniem przepisów o właściwości. W myśl zaś art. 20 kpa, właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Przez właściwość rzeczową rozumie się zdolność prawną organu administracji publicznej do rozpoznawania i załatwiania spraw indywidualnych danego rodzaju. Natomiast przez przepisy o zakresie działania organu należy rozumieć przede wszystkim przepisy ustaw normujących poszczególne działy prawa materialnego, jak również przepisy ustaw określających ustrój danego rodzaju organów i zakres zadań organów administracji. Taką ustawą jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Zwykle do naruszenia przepisów o właściwości dojdzie wówczas, gdy decyzja będzie wydana przez inny organ, niż organ właściwy. W niniejszej sprawie organem właściwym rzeczowo a także miejscowo do wydania decyzji jest Prezydent Miasta. Zgodnie bowiem z przepisem art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, zatwierdzającej podział. Jak wynika z treści decyzji z dnia [...]r., wydana ona została z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Geodetę Miejskiego - Dyrektora Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru w osobie inż. A. S. Nie może być zatem żadnych wątpliwości co do tego, że mimo niewłaściwej pieczęci nagłówkowej, sprawa niniejsza była prowadzona i rozpatrzona przez Prezydenta Miasta, a zatem organ właściwy rzeczowo i miejscowo do jej prowadzenia. Decyzja zawierała również wyraźne pouczenie, że przysługuje od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Prezydenta Miasta. W żadnym razie nie zaistniał więc przypadek wydania decyzji administracyjnej przez organ inny aniżeli do tego uprawniony.

Dalej Kolegium stwierdza, iż według art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem.

Odnosząc się do zarzutu, że wydzielonym z działki nr [...] działkom nr [...] i [...] nie zapewniono dostępu do drogi publicznej Kolegium stwierdza, że podział przedmiotowych nieruchomości nastąpił zgodnie z wnioskiem Państwa P.

i G. W myśl art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny.

W postanowieniu Prezydenta Miasta z dnia [...]r. (nr [...]), pozytywnie opiniującym projekt podziału nieruchomości, wydanym na wniosek K. P. oraz K. G. podkreślono jednoznacznie, że projektowane do wydzielenia działki nr [...] i [...] przeznaczone są pod komunikację - jako droga publiczna kategorii gminnej i klasy dojazdowej. Wskazano w nim ponadto, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr. [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "projektowana ulica dojazdowa kategorii gminnej". Postanowienie zawierało przy tym pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z którego strony nie skorzystały. W decyzji z dnia [...]r. wskazano między innymi w sposób nie pozostawiający jakichkolwiek wątpliwości, że na zgodny wniosek zainteresowanych wydzielone działki ewidencyjne nr [...] i [...] przeznaczone są pod komunikację - jako droga publiczna kategorii gminnej i klasy dojazdowej. Wskazano również, że proponowany podział przedmiotowej nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a przede wszystkim z samym wnioskiem stron postępowania. Decyzja również zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z którego to uprawnienia strony nie skorzystały, w pełni akceptując wydaną decyzję. Skutek w postaci przejścia z mocy prawa działek wydzielonych pod drogi publiczne na określone podmioty (w niniejszej sprawie na Gminę Miasto [...]) następuje, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przebieg dróg publicznych na tym terenie. Warunek taki niewątpliwie został spełniony w niniejszej sprawie.

Zgodnie z przepisem art. 98 ust. 1 zd. pierwsze ustawy, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą

z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Zatem na skutek dokonanego podziału nieruchomości działki nr [...] i [...] – powstałe z podziału działki nr [...] – przeszły na własność Gminy Miasta [...].

Przejście takiej działki na własność gminy następuje z mocy samego prawa, zaś umieszczenie w decyzji podziałowej samego zapisu o przejściu na własność gminy działki wydzielonej pod drogę publiczną ma charakter informacyjny. W ocenie Kolegium, sformułowanie o przeznaczeniu wydzielonych działek nr [...] i [...] pod komunikację jako drogi publicznej kategorii gminnej i klasy dojazdowej, przesądza jednoznacznie o przejściu w tym wypadku prawa własności wskazanych działek na gminę. Za bezzasadny uznać należy zatem zarzut, iż stanowiące własność K. i D. P. działki nr [...] i [...] utraciły dostęp do drogi publicznej, skoro wydzielone działki nr [...] i [...], stanowiące obecnie własność Gminy Miasta [...], przeznaczone są pod komunikację jako drogi publiczne kategorii gminnej i klasy dojazdowej. Zgodnie z poglądami doktryny, wymogi z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dotyczące niedopuszczalności podziału, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej) spełnia taki podział, w którym wydziela się pas gruntu pod drogę zapewniającą dostęp do drogi publicznej, służącą do obsługi nowo wydzielonych działek.

Z tych samych przyczyn za nietrafny uznać należy zarzut niewykonalności decyzji z dnia [...]r., i jej trwałego charakteru, polegającej na obciążeniu służebnościami nieruchomości osób trzecich oraz ich działek nr [...] i [...], które nie mają dostępu do drogi publicznej. Działki nr [...] i [...] nie utraciły dostępu do drogi publicznej, albowiem działki nr [...] i [...], stanowiące obecnie własność Gminy Miasta [...], przeznaczone są pod komunikację jako droga publiczna kategorii gminnej i klasy dojazdowej. Niezależnie od powyższego, zgodnie z przepisem art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Kolegium podkreśla też, że podział nieruchomości określony w art. 99 ustawy, jest podziałem prawnym. Dotyczy on ewentualnego zbycia w przyszłości działek wydzielonych. Nie jest to natomiast podział jedynie tylko geodezyjny, albowiem ten już nastąpił. Podział geodezyjny polega na wydzieleniu z dotychczas istniejącej działki ewidencyjnej dwóch lub więcej nowo utworzonych działek ewidencyjnych odrębnie oznaczonych, posiadających własne granice i powierzchnię. Podział geodezyjny został przeprowadzony w sposób prawidłowy i całkowicie zgodny z prawem, ponadto zgodnie ze wspólnym wnioskiem stron postępowania, w tym K. i D. P. Decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. zatwierdzającej podział nieruchomości, nie można określić jako decyzji warunkowej. Wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie jest w żadnym razie uwarunkowane koniecznością ustanowienia służebności już teraz, w momencie jej wydawania. Konieczność zapewnienia dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności nie jest zatem warunkiem, który musi się ziścić już przy zatwierdzaniu projektu podziału nieruchomości: Ustanowienie służebności mające na celu zapewnienie dostępu do drogi publicznej musi nastąpić przy zbywaniu działek wydzielonych.

W zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji zawarł klauzulę, że warunkiem zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości jest konieczność ustanowienia odpowiednich służebności przy zbywaniu nowo wydzielonych działek. Wskazać także należy, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie uzależnia dopuszczalności podziału od zapewnienia każdej z wydzielonych działek bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Możliwe jest także ustanowienie odpowiednich służebności zapewniających wydzielonym działkom dostęp do drogi publicznej przez inne nieruchomości. Jednak w takim przypadku, stosownie do unormowania art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału służebności te zostaną ustanowione. W przypadku konieczności ustanowienia służebności drogowych, o których mowa w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości zamieszcza się warunek, o którym mowa w art. 99 tej ustawy. Zatem decyzja zatwierdzająca podział powinna zostać wydana z zastrzeżeniem warunku ustanowienia odpowiednich służebności drogowych przy zbywaniu działek wykształconych w wyniku podziału - art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Konsekwencją niedopełnienia przedmiotowego warunku jest stwierdzenie przez organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości - art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Warunki te uznać należy za spełnione w niniejszej sprawie, albowiem w zaskarżonej decyzji zamieszczone zostało odpowiednie zastrzeżenie. Zarzut skarżącego w tym zakresie ocenić należy jako niezasadny, albowiem działki nr [...] i [...] przeznaczone są pod drogę publiczną kategorii gminnej i stanowią obecnie pas gruntu pod drogę zapewniającą dostęp do drogi publicznej, służącą do obsługi nowo wydzielonych działek.

W dalszej części rozważań Kolegium stwierdza, iż nie można przyjmować, aby obowiązkiem organu pierwszej instancji było informowanie strony na jakimkolwiek etapie postępowania administracyjnego o treści art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, przewidującego przejście z mocy prawa na własność gminy działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne (w tym gminne) - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela. Jako bezzasadny uznać należy tym samym zarzut skarżącego, iżby decyzja z dnia [...]r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7 i 9 kpa poprzez brak poinformowania stron postępowania o konsekwencjach ich działań oraz brak uwzględnienia w toku postępowania słusznego interesu stron. W wyroku z dnia

23 marca 2007r., sygn. IV SA/Wa 1806/06, /LEX nr 322283/, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym. W niniejszej sprawie postępowanie podziałowe zostało zakończone w sposób całkowicie zgodny i tożsamy z wnioskiem stron, mając na względzie ich interes i wyrażoną wolę. W toku prowadzonego postępowania wnioskodawcy byli informowani o przeznaczeniu stanowiących ich własność nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ponadto nie można pominąć, że przeniesienie prawa własności działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne odbywa się za odszkodowaniem wypłacanym dotychczasowym właścicielom utraconych gruntów. Nie można zatem mówić

o poniesieniu przez wnioskodawców szkody. Wysokość przyznanego odszkodowania wykracza poza ramy prowadzonego postępowania administracyjnego.

Kolegium nie podziela także zarzutu rażącego naruszenia przepisu art. 107 § 1 kpa, które ma polegać na braku wskazania organu i podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji na mapie stanowiącej załącznik. Akta sprawy organu pierwszej instancji dotyczące przedmiotowej sprawy, przesłane do Kolegium wraz z pismem

z dnia [...]r. nr [...], zawierają między innymi decyzję z dnia [...]r. wraz z załącznikiem. Załącznikiem tym, stanowiącym integralną część decyzji, jest mapa z projektem podziału i wykazem zmian danych ewidencyjnych, sporządzona przez geodetę uprawnionego K. H. Mapa zawiera adnotację w postaci pieczęci stwierdzającej, iż przedstawiony projekt podziału nieruchomości został zatwierdzony decyzją z dnia [...]r. nr [...] oraz pieczęć imienną, identyczną jak sama decyzja, stwierdzającą, że wydana ona została z upoważnienia Prezydenta Miasta. Decyzja administracyjna, w myśl przepisu art. 107 § 1 kpa, powinna zawierać między innymi oznaczenie organu administracji publicznej, a także podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Załącznik do decyzji stanowi jej integralną część - musi więc odpowiadać takim samym wymogom jak decyzja. Zgodnie zatem z art. 107 § 1 kpa załącznik do decyzji powinien zawierać stosowną adnotację opatrzoną podpisem i pieczęcią oraz wskazującą datę i numer decyzji, której stanowić ma integralną część (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 1999r., sygn. IV SA 1757/98, LEX nr 47867). Przedłożona wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji decyzja i załącznik do decyzji w postaci mapy zawierają te elementy, Skarżący dołączył zaś do wniosku z dnia [...]r, o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]r, kopię tejże decyzji wraz z kopią mapy projektu podziału nieruchomości, która nie zawiera wskazania organu i podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji. Nawet jednak gdyby przyjąć argumentację skarżącego, że załącznik do decyzji w postaci mapy nie zawierał wskazania organu i podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji, to taka wada nie może być traktowana jako przesądzająca o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji. Według bowiem tezy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007r., sygn. IV SA/Wa 434/06, co do zasady uchybieniem jest wprawdzie brak podpisu upoważnionej osoby na stanowiącym integralną część kontrolowanej decyzji załączniku, niemniej jednak mając na uwadze, iż żaden przepis prawa nie reguluje kwestii warunków formalnych, jakie winien spełniać taki załącznik, uznać należy, iż skoro na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, iż jest to rzeczywiście załącznik do danej decyzji to brak jest podstaw do uznania jego rażącej wadliwości z uwagi na niepodpisanie przez uprawnioną osobę. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2007r., sygn. II OSK 1092/06, przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa powinien służyć eliminowaniu z obrotu prawnego indywidualnych aktów prawnych, których treści nie da się pogodzić z zasadą praworządności. O przypadkach takich nie sposób mówić, aby zaistniały w niniejszym postępowaniu.

Całkowicie bezzasadny jest też – zdaniem SKO - zarzut, iżby decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]r. skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie, a organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania poprzez uznanie za stronę i skierowanie decyzji do B. i K. G. Decyzja ta została bowiem wydana na wspólny wniosek Państwa P. i G. Decyzja została wydana całkowicie zgodnie z ich wspólnym wnioskiem. Wszystkie te osoby, jako właściciele odpowiednio poszczególnych działek, są stronami postępowania w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Zgodnie z sentencją wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 września 2008r., sygn. II SA/Rz 21/08, /LEX nr 4295/, stronami postępowania podziałowego będą wszyscy właściciele, mających ulec podziałowi nieruchomości. Ich interes prawny do bycia stroną będzie nierozerwalnie związany z prawem rzeczowym do tych nieruchomości, a każda zmiana po stronie władającego wpływać będzie na krąg podmiotów uprawnionych do bycia stroną postępowania. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Generalnie stroną postępowania administracyjnego jest adresat decyzji, która to decyzja ma dotyczyć jego interesu prawnego lub obowiązku. Konieczne jest zatem skierowanie decyzji do wszystkich stron postępowania i tylko do nich. Interes prawny musi być interesem indywidualnym danego podmiotu.

Państwo G. byli właścicielami nieruchomości, która także uległa podziałowi, a prowadzone postępowanie dotyczyło także ich interesu prawnego. Ponadto wspólna inicjatywa wnioskodawców podziału miała na celu wydzielenie działek nr [...] i [...] o powierzchni łącznej [...] ha oraz działki nr [...] o powierzchni łącznej również [...] ha tak, aby dokonać następnie wzajemnej (między Państwem P. i G.) notarialnej zamiany tych działek.

Powyższą decyzję ostateczną pełnomocnik D. i K. P. adw. M. K. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji jej poprzedzającej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 156 k.p.a., poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. znak [...], pomimo, iż przedmiotowa decyzja zawiera szereg wad, to jest:

- wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, jako że w treści decyzji nie wskazano, jaki podmiot ją wydaje;

- wydana została z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 93 ust. 3 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, polegającym na braku zapewnienia przez organ, przy dokonywaniu podziału działek, działkom [...] i [...] dostępu do drogi publicznej;

- naruszenie art. 7 i art. 9 k.p.a., polegającym na braku poinformowania stron postępowania o konsekwencjach ich działań oraz braku uwzględnienia w toku postępowania słusznego interesu stron;

- naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., polegającym na braku wskazania organu i podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji na mapie stanowiącej załącznik;

- skierowanie do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyż organ w sposób nieprawidłowy ustalił krąg stron postępowania, poprzez uznanie za stronę

i skierowanie decyzji do Państwa G.;

- decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały albowiem organ w treści sentencji wskazał niewykonalny warunek w postaci obciążenia nieruchomości osób trzecich oraz nieruchomości, które nie mają dostępu do drogi publicznej, służebnościami,

Wady te – zdaniem skarżącego - powinny skutkować stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji.

W uzasadnieniu powyższej skargi powtórzono argumentacje zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z dnia [...]r., a także we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez SKO.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uczestnicy postępowania B. i K. G. do zarzutów skargi nie ustosunkowali się.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Uprawnienia sądu administracyjnego, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej : P.p.s.a., polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga powtarza wszystkie wcześniejsze zarzuty i argumenty podnoszone przez skarżących we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] stanowiących własność skarżących oraz działki

nr [...] stanowiącej własność B. i K. G.

Analizując pod kątem wskazanych wyżej przepisów treść zaskarżonej decyzji, akta sprawy i przebieg postępowania Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie są trafne.

Do wszystkich tych zarzutów i argumentów skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze szczegółowo się ustosunkowało, wskazując, iż żaden z tych zarzutów nie stanowi wskazanej w art. 156 § 1 kpa przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

Z dokonaną przez organ analizą prawną tych argumentów, zawartą

w zaskarżonej decyzji należy całkowicie się zgodzić.

W żadnym wypadku z faktu, iż decyzja wydana i podpisana przez osobę upoważnioną przez Prezydenta Miasta opatrzona została pieczęcią nagłówkową urzędu obsługującego Prezydenta Miasta tym Urzędu Miejskiego w [...] nie można wyciągać wniosku, iż decyzja została wydana przez organ nieuprawniony. Decyduje okoliczność, czy osoba, która decyzję wydała (podpisała) była do tego uprawniona, a nie mylne użycie pieczęci nagłówkowej. Jest to uchybienie, które w żadnym wypadku nie daje podstaw do stwierdzenia, iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, o czym mówi art. 156 § 1 pkt 1 kpa. O takim przypadku można mówić jedynie w przypadku, gdyby decyzję wydał inny organ. W niniejszej sprawie sytuacja nie zachodziła.

Podobnie za chybiony uznać należy zarzut, iż przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, skoro Państwo G. byli współwnioskodawcami dokonania podziału wymienionych we wniosku, wszczynającym postępowanie podziałowe, działek gruntu. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Również z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami wynika, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, a nie jedynie jej właściciela jak twierdzą skarżący. Podstawą działania organu w sprawie, dotyczącej podziału nieruchomości jest złożony przez uprawnionych wniosek. Jeśli wniosek został złożony wspólnie, a nie zachodziły żadne okoliczności wskazujące na niemożność załatwienia go jedną decyzją (np. ze względu na sprzeczność interesów poszczególnych wnioskodawców lub odmienność przedmiotów postępowania) organ mógł wydać w takiej sprawie jedną decyzją adresując ją do wszystkich wnioskodawców. W świetle przepisów Kpa nie ma przeszkód dla takiego sposobu załatwienia sprawy, w postępowaniu, które wszczęto na wspólny wniosek kilku osób, powołujących się na taki sam interes prawny.

Również do pozostałej argumentacji i zarzutów skarżących organ trafnie

ustosunkował się w treści zaskarżonej decyzji, słusznie stwierdzając, iż organ zatwierdzający przedłożony mu przez właścicieli nieruchomości projekt jej podziału nie był zobowiązany do pouczania wnioskodawców o prawnych konsekwencjach tego podziału, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa oraz planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego przedmiotowe nieruchomości. W żadnym zatem wypadku brak takiego pouczenia w treści decyzji podziałowej nie może skutkować jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Podobnie bezpodstawne są twierdzenia skargi, iż takim rażącym naruszeniem prawa przez organ zatwierdzający projekt podziału nieruchomości, skutkującym nieważność wydanej decyzji, jest brak wskazania organu i podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji na mapie stanowiącej załącznik.

Powyższe zarzuty skargi okazały się zatem nietrafne i w świetle art. 156 § 1 kpa nie dawały podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej z dnia [...]r. Kierując się jednak treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd stwierdza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. o zatwierdzeniu projektu podziału wskazanych we wniosku stron działek nienależycie ustaliło i rozważyło stan faktyczny sprawy, co mogło mieć wpływ na jej wynik.

W szczególności zauważyć należy, iż jedna z działek, będących przedmiotem wniosku o zatwierdzenie projektu podziału i przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta w tej sprawie, a mianowicie działka nr [...] powstała w wyniku decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. znak [...], uwzględniającej wniosek B. N. i P. B. o zatwierdzenie projektu podziału stanowiącej ich współwłasność działki nr [...].

Z uzasadnienia tej decyzji wynikało, iż działka nr [...] przeznaczona została na poszerzenie pasa drogowego – ul. [...] o strefę parkingową – z zastrzeżeniem, że do czasu realizacji poszerzenia działka ta powstaje w dotychczasowym użytkowaniu.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 obowiązującej w tym czasie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991r. Nr 30 poz. 127) grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy, z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne.

Na mocy powyższego przepisu z momentem uprawomocnienia się powyższej decyzji nastąpiło z mocy prawa przejście prawa własności działki oznaczonej [...] na Gminę, bez wydawania w tym przedmiocie odrębnej decyzji bądź orzeczenia.

Z powyższego wynikałoby, iż działka nr [...], o której podział wystąpili wnioskodawcy w [...]r. od uprawomocnienia się decyzji podziałowej Prezydenta Miasta z dnia [...]r. z mocy prawa stanowiła własność Gminy [...].

Bez znaczenia też dla samego skutku prawnego, o którym mówi wskazany wyżej przepis, jest ujawnienie tego faktu w księgach wieczystych, jak też pozostawienie jej do czasu realizacji poszerzenia ulicy działka ta pozostaje w dotychczasowym użytkowaniu.

Nasuwają się zatem wątpliwości, dotyczące interesu prawnego osób składających wniosek o zatwierdzenie projektu podziału tej działki. Wniosek

o zatwierdzenie podziału nieruchomości na podstawie art. 93 ust. 3 i 98 ust. 1 ustawy

z dnia 21.08.1992r. o gospodarce nieruchomościami mogła bowiem złożyć tylko osoba posiadająca interes prawny. W tym wypadku wchodziłby w grę interes gminy, która powinna być też stroną postępowania.

Kwestia ta nie była jednak rozważana w zaskarżonej decyzji.

Powyższe uchybienie w sprawie dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, stanowi istotne uchybienie przepisom art. 7 i 77 ust. 1 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy w aspekcie badania decyzji podziałowej z dnia [...]r. pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 kpa.

W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ustalić stan prawny działki nr [...] i ocenić, czy wniosek o jej podział złożyły osoby posiadające interes prawny.

Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152, zaś o kosztach postępowania (pkt III) art. 200 P.p.s.a.