Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 211/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2011 nr 72 poz 380
law: Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz  osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje adwokatowi H. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 1 pkt 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 2011 r. nr 72 poz. 380 z późn. zm.) odmówił C. M. zmiany decyzji własnej z dnia [...] lipca 1999 r., nr [...], o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. nr 87 poz. 395 z późn. zm.).

W uzasadnieniu organ administracji publicznej omówił przyczynę nowelizacji art. 2 powołanej ustawy z dnia 31 maja 1996 r., wyjaśniając zarazem, że prawo do omawianego świadczenia przysługuje tylko osobom, które doznały represji okresu wojennego lub powojennego. Ustawodawca rekompensuje zarazem w ramach przedmiotowego świadczenia jedynie niektóre represje, jakich doznali obywatele polscy w tym czasie. Mając zatem na uwadze art. 2 powołanej ustawy, organ administracji publicznej uznał, że skarżący nie spełnił ustawowych wymogów, od których zależy uzyskanie wspomnianych środków finansowych z budżetu państwa. W ocenie organu I instancji nie doszło bowiem w rozpatrywanej sprawie do deportacji skarżącego do pracy przymusowej, gdyż pracował on w miejscu swojego zamieszkania przed wojną, czyli w K.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. C. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., wskazując, że gospodarstwo rolne, do którego został skierowanych do pracy przymusowej, znajdowało się poza K. Skarżący przebywał tam dzień i noc, bez możliwości powrotu do domu rodzinnego.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2014 r.

Niemniej wyrokiem z dnia 16 lipca 2014 r., II SA/Po 441/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił powyższą decyzję z dnia [...] marca 2014 r., przekazując tym samym niniejszą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji publicznej.

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że w rozważanym przypadku nie można kierować się jedynie prostym kryterium geograficznym. Bliskość miejsca zamieszkania skarżącego i miejsca świadczenia przez niego pracy przymusowej nie wykluczają z góry uznania, że w niniejszej sprawie doszło jednak do deportacji C. M. Uwzględnić bowiem należy rozdzielenie skarżącego z jego rodziną w czasie wojny i zakwaterowanie go w nowym miejscu. W konsekwencji Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej nie wyczerpał wszystkich dostępnych środków dowodowych i nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, co z kolei uzasadniało wyeliminowanie decyzji z dnia [...] marca 2014 r. z obrotu prawnego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 1 pkt 1 i art. 2 powołanej ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. oraz art. 2 pkt 2 lit. a i art. 4 ust. 1, 2 i 4 cytowanej ustawy z dnia 31 maja 1996 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną z dnia [...] lutego 2014 r.

W uzasadnieniu organ administracji publicznej przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przytaczając zarazem przepisy, które w jego ocenie znajdowały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Następnie Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, że C. M. ubiega się o przyznanie omawianego świadczenia pieniężnego z tytułu wykonywania w okresie od lipca 1942 r. do stycznia 1945 r. pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym położonym przy ul. C. [...] w K. Na dowód doznanych represji przedłożył on oświadczenie A. M. z dnia [...] lipca 1995 r., oświadczenie S. R. z dnia [...] lipca 1995 r. oraz zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 1998 r. o zaliczeniu okresu pracy w wymienionym gospodarstwie rolnym przy ustalaniu emerytury. Ponadto organ administracji publicznej pozyskał także ankietę strony skierowaną w dniu [...] listopada 1953 r. do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych w K. oraz kartę osobową z dnia [...] kwietnia 1951 r., w których jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy w okresie przed- i powojennym wpisano ul. W. [...] w K. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgromadził także dokumenty skarżącego i jego brata, K. M., złożone w Fundacji "P.-N. P." przy ubieganiu się o wypłatę odszkodowań ze środków tej instytucji – zaświadczenie Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 1994 r. o istnieniu w czasie okupacji w K. niemieckiego gospodarstwa rolnego E. M. oraz zeznanie skarżącego z dnia [...] maja 1992 r. Na tej podstawie organ administracji publicznej stwierdził, że w lipcu 1942 r. C. M. wraz ze swoim bratem został skierowany do pracy przez policję niemiecką. Brat skarżącego został przydzielony do gospodarstwa rolnego w C., w powiecie M. Skarżącego natomiast skierowano do pracy w gospodarstwie rolnym E. M. w K. Wprawdzie w trakcie przesłuchania C. M. podnosił, że wspomniane gospodarstwo rolne położone jest ok. 5 km od jego domu rodzinnego. Niemniej z wymienionego zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 1998 r. wynika, że miejsce pracy przymusowej znajdowała się przy ul. C. [...], tj. w odległości 1,36 km od miejsca zamieszkania rodziców skarżącego. Ojciec skarżącego był w czasie wojny zatrudniony w magistracie jako pracownik fizyczny. Matka C. M. nie pracowała natomiast w tym czasie. Pracodawca skarżącego był osobą narodowości niemieckiej i oprócz prowadzenia gospodarstwa rolnego pracował także w magistracie. We wspomnianym gospodarstwie pracowało ponadto jeszcze dwóch Polaków, z którymi C. M. mieszkał w jednym pomieszczeniu znajdującym się nad stajnią. Nie otrzymywał on wynagrodzenia, a jedynie wyżywienie i kartki na odzież. Do jego obowiązków należało zajmowanie się zwierzętami (krowy i świnie) oraz prace polowe: orka, sadzenie i zbieranie ziemniaków, nawożenie. Warunki były trudne, a wszystkie roboty wykonywano ręcznie. W trakcie przesłuchania skarżący zaprzeczył, by w okresie świadczenia pracy przymusowej miał możliwość odwiedzenie rodziny lub by ktokolwiek z rodzin mógł go odwiedzić. Świadkowie A. M. i S. R. wskazali, że skarżący był zakwaterowany u pracodawcy co jednak nie jest równoznaczne w ocenie organu administracji publicznej z całkowitą izolacją od rodziny. Doprecyzowanie wymienionych zeznań nie było jednak możliwe, gdyż obaj świadkowie już nie żyją. Niemniej C. M. w trakcie przesłuchania w dniu [...] maja 1992 r. zeznał, że odwiedzał swojego brata. Tym samym miał on możliwość kontaktu z członkiem rodziny pracującym w innej miejscowości. Mało wiarygodne wydają się zatem obecne twierdzenia o braku kontaktu z rodzicami, zamieszkałymi w tej samej miejscowości. Dlatego też organ administracji publicznej nie znalazł podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego.

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. C. M. zaskarżył powyższą decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że kwestionowana przez niego decyzja jest niesprawiedliwa. Organ administracji publicznej powinien bowiem rozstrzygnąć ewentualne niejasności na korzyść słabszej strony, mając na uwadze, że skarżący jest już osobą straszą i schorowaną. Tym bardziej, że wysokość dodatku jest nieproporcjonalna do trudności administracyjnych, jakie trzeba pokonać, by uzyskać wspomniane świadczenie pieniężne. Nie powinno przy tym ulegać wątpliwości, że w chwili skierowania skarżącego do pracy przymusowej został on pozbawiony kontaktu z rodziną. Właściciel gospodarstwa rolnego, w którym pracował C. M., uchodził przy tym za osobę silną i ważną w aparacie urzędniczym okupanta.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z dnia [...] września 2015 r. C. M. oświadczył ponadto, że przed aresztowanie odwiedził swojego brata. K. M. przebywał wtedy w gospodarstwie rolnym, gdzie pracował w maju 1942 r. Po odwiedzinach skarżący wrócił do domu rodzinnego. Następnie brat uciekł z gospodarstwa rolnego do domu w K. Niemniej po kilku dniach policja niemiecka aresztowała skarżącego i jego brata, przy czym C. M. został od razu skierowany do pracy w gospodarstwie rolnym E. M. Od tego momentu do końca wojny skarżący nie widział ani brata, ani rodziców.

W trakcie rozprawy w dniu [...] września 2015 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że ul. C. znajdowała się w czasie wojny poza granicami K.; była ona właściwie położona w lesie. Zlokalizowano tam strzelnicę, która funkcjonuje także do chwili obecnej. Fakt ten dodatkowo przemawia za brakiem możliwość opuszczenia miejsca pracy przymusowej, gdzie deportowany był C. M. Ponadto pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że E. M. był szefem NSDAP w K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Na wstępie należy zauważyć, że we wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. C. M. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (obecnie: Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych) o przyznanie mu świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej (k. 34 akt adm.). Okoliczność tę należy uznać za bezsporną, gdyż nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania.

Trzeba przy tym zauważyć, że w niniejszej sprawie został już wydany prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014 r., II SA/Po 44/14 (k. 58-62 akt adm.). Jak wynika natomiast z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy uległy zmianie. Oznacza, że Sąd rozpatrując obecną skargę C. M. z dnia [...] lutego 2015 r. (k. 2 akt sądowych) związany jest stanowiskiem wyrażonym w powyższym wyroku z dnia [...] lipca 2014 r.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 2014 r. poz. 1001). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w tejże ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie. Jak wynika przy tym z art. 2 cytowanej ustawy, represją w rozumieniu wspomnianego aktu normatywnego jest (1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych; (2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium: (a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, (b) Związku Socjalistycznych Republik radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że skarżący konsekwentnie powoływał się na art. 2 pkt 2 lit. a przytoczonej ustawy. Podnosił on bowiem w toku postępowania, że w lipcu 1942 r. został zabrany z domu rodzinnego do gospodarstwa rolnego prowadzonego przez Niemca, E. M., gdzie wykonywał pracę przymusową aż do stycznia 1945 r. Okoliczność ta nie była również kwestionowana przez organ administracji publicznej.

Dokonując wykładni art. 2 pkt 2 lit. a powołanej ustawy, należy mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., K. 49/07 (Dz. U. nr 220 poz. 1734). W orzeczeniu tym zakwestionowano bowiem poprzestanie wyłącznie na kryterium geograficznym jako podstawie przyznania omawianego świadczenia pieniężnego. Tym samym fakt odległości pomiędzy miejscem zamieszkania skarżącego i miejsce świadczenia pracy przymusowej nie może mieć decydującego znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Kluczowe znaczenie na tle powyższego przepisu odgrywa natomiast kryterium "wyrwania" deportowanej osoby z jej dotychczasowego środowiska. Izolacja i odosobnienie, nierzadko we wrogim otoczeniu, przekładały się bowiem na stres związany z rozłąką z najbliższym oraz konieczność samodzielnej organizacji od nowa podstaw swojego życia codziennego. Pogląd ten został również wyrażony w wyroku z dnia [...] lipca 2014 r., a zatem wiąże on także Sąd rozpatrujący niniejszą skargę.

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że C. M. urodził się w dniu [...] czerwca 1930 r. – zob. m.in. powołany wniosek z dnia [...] lutego 2014 r. kserokopia dowodu osobistego (k. 32 akt adm.). W lipcu 1942 r. został on przymusowo skierowany do pracy w gospodarstwie rolnym należącym do Niemca, E. M., gdzie przebywał do stycznia 1945 r. – zob. m.in. zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 1993 r., znak [...]; karta kwalifikacyjno-weryfikacyjna Fundacji "P.-N. P." z dnia [...] września 1998 r., sygn. [...]; protokół przesłuchania strony z dnia [...] stycznia 2015 r. (k. 84, 96, 109-11 akt adm.). Istnienie wspomnianego gospodarstwa potwierdza zaświadczenie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1994 r., nr [...] (k. 91 akt adm.).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że dla dziecka w wieku 12 lat wymuszone przesiedlenie nawet na względnie niewielką odległość może wiązać się z istotnym stresem. Tym bardziej, że warunki pracy we wspomnianym gospodarstwie należały do szczególnie trudnych, a zatrudnienie tam oparte było przede wszystkim na wyzysku pracowników. Trzeba jednocześnie podkreślić, że wymienione okoliczności nie były w istocie kwestionowane także przez organ administracji publicznej. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podnosił natomiast, że w niniejszej sprawie nie doszło do "wyrwania" skarżącego z jego dotychczasowego środowiska, gdyż utrzymywał on kontakt ze swoim bratem. Stwierdzenie to należy jednak uznać w ocenie Sądu za co najmniej przedwczesne.

Jak wskazano już bowiem wcześniej, sam fakt nawet względnie niewielkiej odległości pomiędzy dotychczasowym miejscem zamieszkania C. M. i miejscem wykonywania pracy przymusowej nie uzasadnia jeszcze odmowy przyznania rozważanego świadczenia pieniężnego. Tym bardziej, że z oświadczenia pełnomocnika skarżącego, złożonego w trakcie rozprawy w dniu [...] września 2015 r. (k. 45 akt sądowych), wynika, iż gospodarstwo rolne E. M. znajdowało się w pobliżu strzelnicy, co mogło z kolei wzmacniać poczucie izolacji i odcięcia od reszty miasta. Poza tym takie otoczenie zapewne dodatkowo nasilało stres i poczucie krzywdy u dziecka w wieku 12 lat.

Jednocześnie skarżący konsekwentnie podnosił w toku postępowania, że w trakcie pobytu w gospodarstwie rolnym E. M. nie utrzymywał żadnych kontaktów z członkami rodziny – protokół przesłuchania strony z dnia [...] stycznia 2015 r. Ponadto w tym czasie we wspomnianym gospodarstwie rolnym przebywało jedynie dwóch Polaków, co zapewne przekładało się na poczucie osamotnienia i wyobcowania.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika wprawdzie, że C. M. zeznał w dniu [...] maja 1992 r., iż odwiedzał kilkakrotnie swojego brata (k. 73 akt adm.). Należy jednak zaznaczyć, że K. M. został skierowany do pracy przymusowej w miejscowości D., w powicie M. (M.), w dniu [...] maja 1942 r. i przebywał tam do dnia [...] stycznia 1945 r. – zob. m.in. zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 1993 r., znak [...]; oświadczenie z dnia [...] kwietnia 1997 r.; zaświadczenie (Bescheinigung) z dnia [...] lipca 1999 r.; wydruk z akt Fundacji "P.-N. P.", sygn. [...] (k. 71, 78-81 akt adm.). Tym samym w okresie od maja 1942 r. do lipca 1942 r. C. M. nie pracował jeszcze w gospodarstwie rolnym E. M. i mógł odwiedzać swojego brata. Takie stanowisko zaprezentował również skarżący w piśmie z dnia [...] września 2015 r. (k. 44 akt sądowych), podnosząc, że odwiedził swojego brata w maju 1942 r. W konsekwencji nie można zatem z całą stanowczością twierdzić, tak jak to czyni organ administracji publicznej, że skarżący utrzymywał kontakty z rodziną, wobec czego nie doszło do "wyrwania" go z dotychczasowego środowiska.

Należy przy tym zauważyć, że A. M. i S. R. w zeznali w dniu [...] lipca 1993 r. (k. 88 i 90 akt adm.), iż w lipcu 1942 r. policja niemiecka zabrała z domu rodzinnego skarżącego oraz jego brata K. M. Trzeba jednak zaznaczyć, że w chwili referowanego zdarzenia wymienieni świadkowie mieli tylko 10 lat, co wziąwszy pod uwagę znaczny upływ czasu pomiędzy okresem II wojny światowej i chwilą obecną, może wpływać na pewne niezamierzone zniekształcenie wspomnień. Niewykluczone zatem, że A. M. i S. mogli po prostu pomylić się w tym zakresie. Podobnie prawdopodobna wydaje się wersja wskazana przez skarżącego we wspomnianym piśmie z dnia [...] września 2015 r. W dokumencie tym skarżący wyjaśnił bowiem, że K. M. początkowo uciekł z gospodarstwa rolnego, do którego był skierowany. Niemniej po kilku dniach, w lipcu 1942 r. został odnaleziony przez policję niemiecką i zabrany wraz z C. M. na roboty przymusowe.

Nie ulega zatem wątpliwości, że Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względnie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadziło z kolei do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wady te miały istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie, gdyż bezpośrednio oddziaływały na wynik postępowania. Dlatego zasadne były wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Podsumowując, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wadliwie uznał, że C. M. nie był deportowany do pracy przymusowej w okresie II wojny światowej. Organ administracji publicznej przyjął bowiem, że w niniejszej sprawie nie doszło do "wyrwania" skarżącego z jego dotychczasowego środowiska, w szczególności ze względu na utrzymywanie kontaktów z bratem. Wniosek ten nie znajduje jednak wystarczającego oparcia w materiale dowodowym, a zatem należy go uznać za dowolny. Wada ta miała istotny charakter i przemawiała za usunięciem kwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik postępowania.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ administracji publicznej powinien ponownie dokonać analizy całego materiału dowodowego, mając przy tym na uwadze stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu wyroku, w tym okoliczność, że nie można jednoznacznie wykluczyć, iż C. M. mógł odwiedzić swojego brata w okresie poprzedzającym skierowanie skarżącego do pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym E. M. i że tego właśnie okresu dotyczą jego wcześniejsze oświadczenia. Niezbędne jest także uwzględnienie wieku skarżącego w chwili skierowania go do pracy przymusowej i stresu, jaki mógł przeżywać w związku z tym faktem, jak również wieku powołanych przez niego świadków oraz czasu, jaki upłynął od czasów wojny.

Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.).