Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1301/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 165, art. 246 par 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w N. (obecnie w upadłości układowej) na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za marzec 2012 r. postanawia : - wniosek oddalić -


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G. Sp. z o.o. w upadłości układowej w N. o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od postanowienia z dnia 11 czerwca 2014 r., którym odrzucono skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 czerwca 2013 r. w przedmiocie podatku od gier za marzec 2012 r.

Jest to już drugi wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych złożony w niniejszym postępowaniu. Z pierwszego wniosku z dnia 27 sierpnia 2013 r., uzupełnionego pismem z dnia 16 października 2013 r. (oraz akt sprawy I SA/Kr 1275/13) wynikało, że kapitał zakładowy strony skarżącej wynosi 2.500.000 zł. Wartość środków trwałych strony skarżącej według bilansu za ostatni rok wyniosła 4.128.811,19 zł. Ostatni rok obrotowy został zamknięty stratą w wysokości 888.485 zł. Według bilansu na dzień 31 grudnia 2012 r. skarżąca na koniec roku posiadała w kasie i na rachunkach bankowych środki pieniężne w wysokości 439.346,46 zł, a jako inne środki pieniężne zaksięgowana była suma 1.651.115,77 zł. Stan kapitału zapasowego na koniec okresu wyniósł z kolei 1.196.194,89 zł. Strona skarżąca podała, że obecnie w jej kasie znajduje się kwota 250 zł, a jej dwa konta w Banku Śląskim S.A. są zajęte do kwoty 6.523.878,31 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że nie posiada środków na opłacenie wpisu, gdyż jej przychody zmalały znacząco w stosunku do roku 2009 i 2010 w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych, Podała, że drastyczna podwyżka podatku od gier z 180 euro na 2.000 zł od każdego eksploatowanego przez nią automatu spowodowała, że wpływające środki przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych. Skarżąca eksploatuje obecnie około 200 automatów co stanowi 7 % stanu funkcjonujących w oparciu o przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2009 r., czego konsekwencją jest brak środków na bieżącą działalność. Łączna miesięczna wysokość wydatków, do poniesienia których jest zobowiązana, znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Skarżąca podała, że środki trwałe to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć ani w Polsce (brak zapotrzebowania na automaty), ani za granicą (przystosowanie automatów do specyficznych polskich warunków).

Postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie oddalił wniosek skarżącej Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wniosła sprzeciw od tego postanowienia.

W sprzeciwie od tego postanowienia strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez bezzasadne odmówienie zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, w sytuacji gdy skarżąca nie dysponuje kwotą wymaganą do zapłaty wpisów sądowych w wielu sprawach i kwoty tej nie jest w stanie zgromadzić. Podała, że przywołane przez referendarza sądowego wielomilionowe obroty skarżącej w ostatnim okresie działalności, mają taki wymiar jedynie w ujęciu księgowym. Wskazana kwota stanowi bowiem sumę wszystkich wpłat do automatów do gier eksploatowanych przez skarżącą w całym kraju. Kwocie tej odpowiada - również wyłącznie księgowa, wielomilionowa wartość wygranych wypłaconych z tych automatów. Wysokie obroty są zatem wynikiem polityki rachunkowości, wymuszonej przez administrację podatkową. Ponadto wartość wpływów skarżącej musi zostać skorygowana o podatek od gier, który w omawianym okresie wyniósł 600.000 zł (2.000 zł x 300 urządzeń) jak również winna uwzględniać koszty związane bezpośrednio z eksploatacją urządzeń do gier oraz bieżącą obsługą administracyjną. Pozostała po odliczeniach kwota podlega zajęciu związanemu z zabezpieczeniem dokonanym na rachunkach bankowych. Skarżąca nie jest zatem w stanie zgromadzić rezerw finansowych, gdyż uniemożliwia jej to istniejące zabezpieczenie rachunków bankowych. Tym samym nie jest w stanie zgromadzić kwoty 300 000 zł tytułem wpisów sądowych w prawie 300 sprawach prowadzonych równolegle przed sądami administracyjnymi na terenie całego kraju. Wskazała, że odmowa zwolnienia od kosztów może pozbawiać ją prawa do sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku strony o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja majątkowa strony (w szczególności bardzo wysokie przychody, dysponowanie środkami trwałymi o znacznej wartości), nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 352/14). Po zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, Spółka została wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Ponieważ wpis nie został uiszczony postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r. Sąd skargę odrzucił. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną od tego postanowienia. W wyznaczonym terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, strona skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym powieliła informacje poprzednio zawarte w formularzu PPPr. Zmianie uległa jedynie kwota zajęcia obu kont Spółki – obecnie wynosi ona 6 626868,86 zł (poprzednio 6 523878,31 zł). Z aktualnego wniosku wynika również, że strona znajduje się w stanie upadłości układowej.

Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił, uznając, że w sprawie nie nastąpiła zmiana istotnych okoliczności mających wpływ na ocenę sytuacji materialnej strony skarżącej.

W sprzeciwie od powyższego postanowienia pełnomocnik zarzucił bezzasadne odmówienie zastosowania wobec strony skarżącej dobrodziejstwa zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu w sytuacji, gdy strona w stanie upadłości obiektywnie nie dysponuje kwotą wymaganą od niej do zapłaty w wielu sprawach i w żaden sposób nie jest jej w stanie kwoty tej zgromadzić.

W uzasadnieniu sprzeciwu Spółka zwróciła uwagę na treść art. 10 i art.11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, które wskazują przesłanki ogłoszenia upadłości. Spółka podniosła, że na tle postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K., Wydział VIII Gospodarczy z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt VIII GU 212/13/S, jasnym jest, że została postawiona w stan upadłości, albowiem nie była w stanie wykonywać swoich wymagalnych zobowiązań. Ten niepodważalny fakt został jednak, w ocenie Spółki, błędnie oceniony przez Referendarza sądowego, który zaakcentował w swoim orzeczeniu jedynie okoliczność dalszego prowadzenia działalności przez Spółkę - co jednak wydaje się nieistotne z punktu widzenia regulacji art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W zaistniałej sytuacji procesowej, ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skarżącej Spółki należy uznać za żądanie zmiany wymienionego wyżej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2014 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazana regulacja dotyczy zmiany okoliczności faktycznych sprawy, w zakresie uzasadniającym wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które poprzednio w sprawie zapadło. Chodzi zatem o istotną zmianę, a więc w odniesieniu do takich okoliczności, które mają decydujące znaczenie z punktu widzenia przesłanek podjęcia określonego rozstrzygnięcia.

Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 957/14, z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 – dostępne na stronie www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że skarżąca Spółka w złożonym powtórnie wniosku nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2014 r. Spółka powtórzyła bowiem argumentację zamieszczoną w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 sierpnia 2013 r., dotyczącą wysokości kapitału zakładowego, wysokości straty oraz wartości środków trwałych, a także faktu zajęcia kont bankowych (zmienia uległa jedynie nieco kwota zajęcia). Podnoszone przez stronę okoliczności były już przedmiotem oceny Sądu w toku wcześniejszego postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Również fakt ogłoszenia upadłości Spółki z możliwością zawarcia układu nie stanowi faktu, który można potraktować jako "istotną zmianę okoliczności". Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 1073/14 (dotyczącym zresztą strony skarżącej) w sytuacji takiej Spółka może dalej prowadzić działalność gospodarczą. Wydane zatem postanowienie o ogłoszeniu upadłości nie zakończyło bytu prawnego Spółki. Podkreślić należy, że postępowanie układowe ma charakter pojednawczy. Sprawdzenie wierzytelności nie ma charakteru dochodzenia roszczeń wierzycieli od dłużnika. Ma ono na celu ustalenie istnienia wierzytelności, które są objęte postępowaniem układowym. Sprawdzone wierzytelności wpisywane są na listę wierzytelności. Od tego momentu wierzyciel otrzymuje prawo uczestniczenia w zgromadzeniu wierzycieli. Otwarcie postępowania układowego nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowań sądowych na rzecz lub przeciwko dłużnikowi. Istnieje możliwość wszczęcia procesów w sprawach wierzytelności objętych postępowaniem układowym. Dłużnik ma możliwość dojścia z wierzycielami do porozumienia, a przez to kontynuowania swojej działalności, natomiast wierzyciele mają szansę odzyskania własnych należności bez ponoszenia kosztów (zob. A. Jakubiak-Mirończuk, Postępowanie upadłościowe i naprawcze, [w:] "Alternatywne a sądowe rozstrzyganie sporów sądowych", LEX nr 81308).

Mając zatem na uwadze, że skarżąca Spółka nie wskazała na zmianę w przedmiocie okoliczności decydujących o przyznaniu prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie, Sąd odmówił modyfikacji swego poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie (tj. z dnia 24 stycznia 2014r.) i działając na zasadzie art. 165 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.