Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 651/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: par. 28 ust. 1, par. 29
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] czerwca 2012, nr [...], zreformowało decyzję organu I instancji w ten sposób, że uchyliło decyzję organu I instancji i odmówiło nakazania H. J. wykonania przepustu odprowadzającego wody opadowe z działki numer 89. U podstaw rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia.

W dniu 8 listopada 2010 r. K. W. złożyła w Urzędzie Gminy Z. wniosek z prośbą o wydanie decyzji nakazującej H. J. zam. S. wykonanie przepustu odprowadzającego wody z jej posesji i wszystkich pozostałych wyżej położonych posesji wioski oraz drogi, na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U z 2001 r., nr 115, póz. 1229), zwanej dalej "ustawą".

W dniu 9 lutego 2011 r. K. W. i reprezentowana przez nią B. Sz. wniosły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie przewlekłego rozpatrywania i biurokratycznego załatwiania wniosku o wydanie decyzji nakazującej H. J. wykonanie przepustu odprowadzającego wody z posesji K. W. i wszystkich pozostałych wyżej położonych posesji wioski oraz drogi, zgodnie z art. 29 ustawy. W wyniku rozpatrzenia skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdziło, że skarga na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku K. W. z dnia 8 listopada 2010 r. jest nieuzasadniona.

W dniu 14 marca 2011 r. Wójt Gminy Z. wydał decyzję nr [...], którą:

- zakazał współwłaścicielom działki nr 89 K. W., B. Sz. i P. B. kierowania przepływu wód z działki nr 89 obok latryny i przez latrynę na działkę nr 87 stanowiącą własność H. J. położoną w miejscowości S.,

- zobowiązał współwłaścicieli działki nr 89 K. W., B. Sz. i P. B. do zagospodarowania wody opadowej w granicach własnej nieruchomości tj. działki nr 89 poprzez wykonanie urządzeń wodnych (studzienki chłonnej z osadnikiem) z włączeniem do istniejącej sieci urządzeń melioracyjnych (istniejącego sączka) w terminie do 30 czerwca 2011 r.,

- zobowiązał H. J. właściciela działki nr 87 do wykonania sączka długości około 50 m od studzienki z osadnikiem i połączenia go z początkiem biegu sączka na działce nr 86/2 w terminie do 30 czerwca 2011 r.

Z decyzją Wójta Gminy Z. nie zgodziły się K. W. i B. Sz. reprezentowana przez K. W. oraz H. J. i wnieśli odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. uchyliło skarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy Z. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., którą odmówił nakazania H. J. przywrócenia stosunków wodnych na działce o numerze ewidencyjnym 87 położonej w miejscowości S. Również ta decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy Z. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej zmian stanu wody na gruncie na działkach o numerach ewidencyjnych 87 i 89 obrębu wsi S. jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta została również uchylona przez SKO a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Kolejną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Wójt Gminy Z.:

- odmówił nakazania H. J. przywrócenia stosunków wodnych na gruncie, na działce o numerze ewidencyjnym 87 w miejscowości S.,

- nakazał współwłaścicielom działki: K. A., K. A., K. H., K. J., Z. I. przywrócenie stosunków wodnych na gruncie na działce o numerze ewidencyjnym 86/2 w miejscowości S. poprzez budowę przepustu o średnicy 30 cm na wysokości bruzdy odprowadzającej wodę z działki H. J.,

- nakazał H. J. utrzymanie w należytym stanie technicznym urządzeń drenarskich na terenie jego posesji w tym odpływu ze studzienki zbierającej wodę z działki nr 89,

- nakazał współwłaścicielom działki nr 89: K. W., B. Sz. i P. B. utrzymanie urządzeń zapobiegających zalewaniu działki w należytym stanie technicznym w tym dbanie o drożność studzienki z osadnikiem zbierającej wodę z terenu posesji.

Również z tą decyzją nie zgodzili się: K. W., H. J. oraz J. K. K. W. wniosła o uchylenie decyzji i nakazanie H. J. przywrócenia stosunków wodnych na gruncie, na działce nr 87 w miejscowości S., ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych na okoliczność czy w chwili obecnej są naruszone stosunki wodne na działce nr 89 z uwagi na przeprowadzenie odpływu wody deszczowej z działki nr 87 należącej do H. J. ewentualnie czy wystarczającym jest wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (odpływów) czy koniecznym jest przywrócenie stanu poprzedniego przez H. J. Skarżąca zarzuciła, że decyzja Wójta Gminy Z. została wydana z naruszeniem:

- art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, poprzez niewłaściwe zastosowanie, albowiem okoliczności sprawy, oceniane wg zasad logiki i doświadczenia życiowego nie uzasadniają twierdzenia, że zmiany stanu wody na gruncie działki nr 87 nie niosły ze sobą szkody dla gruntów sąsiednich (tj. działki nr 89 będącej własnością K. W.),

- przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, art. 77 § l i art. 84 k.p.a. poprzez ustalenie przez organ okoliczności faktycznych bez wymaganych wiadomości specjalnych, które uzyskałby wyłącznie przez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych, która powinna być sporządzona po wykonaniu wszystkich urządzeń hydrologicznych, melioracyjnych i zbudowaniu przepustów wody, oraz naruszenie przepisu art. 79 § l i § 2 KPA przez nie informowanie K. W. o oględzinach w dniu 24 lutego 2012 r., z których wykonana została notatka służbowa stanowiąca dowód w niniejszym postępowaniu,

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na nieprawidłowym przyjęciu, iż nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie działki nr 87 szkodliwie wpływającej na sąsiednie grunty, podczas gdy na działkach sąsiednich stwierdzono taki problem.

H. J. wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy Z. w części dotyczącej nakazania, mu utrzymania nowo wykonanych podziemnych urządzeń drenarskich w należytym stanie technicznym. Skarżący wyjaśnił, że przez jego posesję przechodzi tylko środkowa część odcinka krytego rurociągu odprowadzającego wodę ze studzienki na działce nr 89 (niebędącej jego własnością), zatem obarczenie go odpowiedzialnością za należyty stan urządzeń, czyli zapewniający sprawny odpływ wody ze studzienki na działce nr 89 jest dla niego krzywdzące. Jednocześnie skarżący podnosi, że ma świadomość konieczności dbania i utrzymania sprawności części rurociągu znajdującego się na jego działce i nie potrzebuje decyzji nakazującej, gdyż jest to w jego własnym interesie.

J. K. wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy Z. nakazującej wykonanie przepustu na działce nr 86/2 i wyjaśnił, że:

- współwłaściciele tej działki zostali wciągnięci w spór pomiędzy właścicielami działek nr 87 i nr 89,

- Wójt nakazując budowę powołując się na prawo wodne nie zauważył, że stosunki wodne na działkach nr 87 i nr 89 zostały dawno zmienione przez ich użytkowników,

- na użytkach zielonych powstały zabudowania, podwyższono podwórko utwardzono je i ogrodzono zakłócając naturalny spływ wody,

- wybudowanie przepustu na jego drodze spowoduje spływ ścieków gospodarskich i zanieczyszczeń na jego działkę.

Jednocześnie zwrócił się o wyjaśnienie czy podłączenie przez Urząd Gminy studzienki z utwardzonego podwórka na działce nr 89 do rurociągu drenarskiego nie jest łamaniem prawa oraz o wskazanie przepisu nakazującego przyjęcie wód będących ściekami gospodarskimi z innych działek na działkę nr 86/2. Ponadto zwrócił uwagę na punkt 6, w którym stwierdzono, że spływ wody powierzchniowej hamuje podniesiona korona jego drogi o 20 cm, gdy podniesienia drogi dokonano na zlecenie Gminy podczas remontu rurociągu drenarskiego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchylając decyzję organu I instancji i odmawiając nakazania H. J. wykonania przepustu odprowadzającego wody opadowe z działki numer 89 stwierdziło, że przedmiotem sprawy jest ustalenie, czy H. J., właściciel działki nr 87 położonej w miejscowości S., dokonał zmiany stanu wody na gruncie, polegającej na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej lub zmianie kierunku odpływu ze źródeł ewentualnie czy nie odprowadza wód oraz ścieków na grunty sąsiednie - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy). Postępowanie zostało wszczęte na wniosek K. W. współwłaścicielki działki nr 89 położonej w miejscowości S., w którym zwróciła się do Wójta Gminy Z. o wydanie decyzji nakazującej H. J. zam. S. wykonanie przepustu odprowadzającego wody z jej posesji i wszystkich pozostałych wyżej położonych posesji wioski oraz drogi, na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy. W postępowaniu Wójt Gminy Z. dopuścił dowód z opinii biegłej w zakresie postępowania wodno prawnego - mgr inż. M. Z., dowód z oględzin działki nr 89 stanowiącej własność wnioskodawczyni K. W. i działki nr 87 będącej własnością H. J. W trakcie postępowania Gminna Spółka Wodna w Z. sprawdziła drożność urządzeń melioracyjnych na działkach nr 89 i nr 87 położonych w miejscowości S. i jednocześnie wykonała nowe urządzenia zapobiegające zalewaniu i zastojowi wody na działce nr 89. Wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., Wójt Gminy Z. poprzedził oględzinami działki nr 89 i działki nr 87, które przeprowadzono w dniu 19 marca 2012 r. w obecności wnioskodawczyni K. W. W trakcie oględzin nie stwierdzono obecności wody na posesji K. W. ani w budynkach mieszkalnym i inwentarskich ani na podwórku.

Biorąc powyższe pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że organ I instancji zebrał w sprawie materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego i wydanie rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy.

Zdaniem Kolegium H. J. nie dokonał zmiany stanu wody na gruncie stanowiącym działkę nr 87 położoną w miejscowości S. w sposób opisany w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, zatem nie ma podstaw do twierdzenia, że gromadzenie się wody opadowej na działce nr 89, stanowiącej współwłasność K. W., B. Sz. i P. B., spowodowane jest działaniem H. J. właściciela działki sąsiedniej oznaczonej numerem 87. Skoro H. J. nie dokonał zmiany stanu wody na działce nr 87 stanowiącej jego własność, w szczególności nie zmienił kierunku naturalnego spływu wód opadowych, to brak podstaw do nakazania mu przywrócenia poprzedniego stanu lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, stosownie do przepisu art. 29 ust. 3 ustawy. Mając na uwadze fakt, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek K. W. a nie z urzędu należało orzec o odmowie nakazania H. J. wykonania przepustu odprowadzającego wody opadowe z działki nr 89 stanowiącej współwłasność K. W., B. Sz. i P. B.

Zdaniem Kolegium, rozstrzygnięcie zawarte w skarżonej decyzji jest niezgodne z przepisem art. 29 ust. 3 ustawy, który stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Przepis ten nie daje organowi możliwości wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu utrzymanie w należytym stanie technicznym urządzeń drenarskich, choćby znajdowały się one na jego gruncie, dlatego należało dokonać zmiany rozstrzygnięcia zawartego w skarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że zasadne są zarzuty podniesione przez:

- H. J. w przedmiocie nałożenia na niego obowiązku utrzymywania w należytym stanie technicznym urządzeń drenarskich znajdujących się na działce nr 87 stanowiącej jego własność, gdyż jak wskazano wyżej przepis art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie daje takiej możliwości,

- J. K. w przedmiocie nałożenia na niego obowiązku przywrócenia stosunków wodnych na gruncie (działka nr 86/2) poprzez budowę przepustu o średnicy 30 cm na wysokości odprowadzającej wodę z działki H. J., gdyż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie było ustalenie czy doszło do zmiany stanu wody na działkach nr 87 stanowiącej własność H. J. i nr 86/2 będącej współwłasnością A. K., A. K., H. K., J. K. i I. Z.

Natomiast zarzuty podniesione w odwołaniu K. W. są niezasadne, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Wbrew twierdzeniom skarżącej Wójt Gminy Z. podjął niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu faktycznym skarżonej decyzji oraz dopuścił dowód z opinii biegłej z zakresu postępowania wodno-prawnego mgr inż. M. Z., zatem nie naruszył art. 84 ust. 1 k.p.a. Skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, miała, zatem możliwość złożenia w nim wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych, czego nie uczyniła, mimo że sprawa trzy razy była przekazywana do ponownego rozpatrzenia celem uzupełnienia postępowania dowodowego. W związku z tym, że wniosek został zgłoszony w odwołaniu Kolegium odniosło się do niego. Zdaniem Kolegium w sprawie udowodniono w sposób niebudzący wątpliwości, że gromadzenie się wody opadowej na działce nr 89, której właścicielką jest m. in. K. W., spowodowane jest wybetonowaniem części podwórka, zabudową budynkami stodoły i gospodarczymi w kształcie litery U, to jest w sposób zatrzymujący wody pochodzące z opadów i topnienia śniegu na posesji skarżącej. Z załączonych do akt sprawy zdjęć posesji skarżącej wynika, że woda opadowa spływa po działce nr 89 od wjazdu na działkę w stronę stodoły i budynków gospodarczych wybudowanych po granicy działki nr 89 z działkami nr 92 i nr 87 (patrz również mapa stanowiąca załącznik nr 2 do opinii biegłej str. 17). Woda nie znajduje ujścia, gdyż cała szerokość działki 89 zabudowana jest stodołą i w części zabudowy utwardzona jest betonem, który uniemożliwia wsiąkanie wody w grunt. Znajdujący się na działce nr 89 przepust ze studzienką melioracyjną (zlokalizowany między stodołą i budynkiem gospodarczym od strony działki nr 87) nie jest w stanie szybko odprowadzić wody opadowej przy ulewnych deszczach lub dużych roztopach, co powoduje podtapianie podwórka i budynków gospodarczych. W związku z tym dopuszczenie opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych na okoliczność czy podtopienia działki nr 89 spowodowane są działaniem H. J. właściciela działki nr 87 nie wniesie nic nowego do sprawy. Poza tym skarżąca podnosi, że opinia miałaby na celu ustalenie czy wykonanie wszystkich urządzeń hydrologicznych, melioracyjnych i zbudowanie przepustów wody było prawidłowe, co nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Sprawa dotyczy, bowiem ustalenia czy H. J. dokonał zmiany stanu wody na gruncie w sposób powodujący szkodę na działce nr 89 będącej własnością K. W. (art. 29 ust. 1 Prawa wodnego).

Nie doszło też do naruszenia art. 79 § 1 i § 2 KPA poprzez nie zawiadomienie skarżącej o oględzinach przeprowadzonych w dniu 24 lutego 2012 r., z których sporządzono notatkę służbową i jako dowód włączono do akt sprawy. Z notatki służbowej sporządzonej w dniu 24 lutego 2012 r. wynika, że dokonano doraźnej kontroli spływu wód na działce K. W. (a nie oględzin z udziałem stron), w związku z wiosennymi roztopami i ustalono, iż mimo intensywnych roztopów pokrywy śnieżnej i nocnych opadów deszczu (noc z 23 lutego na 24 lutego 2012 r.) na podwórku i w budynkach na działce nr 89 nie ma zastoisk wody, zatem urządzenia mające zapobiegać zalewaniu odprowadzają wodę na bieżąco. Ustalenia poczynione w dniu 24 lutego 2012 r. były podstawą do wyznaczenia na dzień 19 marca 2012 r. oględzin na gruncie z udziałem stron postępowania (zawiadomienie nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w aktach sprawy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło stanowiska skarżącej, że ,,(...) w dniu 23 lutego 2012r., wtedy to były opady atmosferyczne było aż nadto widoczne niewłaściwe działanie urządzeń odprowadzających wodę z jej działki. Co po raz kolejny obrazuje stan faktyczny i winno obligować organ do powtórnego zasięgnięcia opinii biegłego". Kontrolnego sprawdzenia działania urządzeń odprowadzających wody opadowe z działki nr 89 dokonano w dniu 24 lutego 2012 r., po nocnych opadach deszczu (z 23 na 24 lutego 2012 r.) i w związku z roztopami. W takcie kontroli ustalono, że mimo opadów deszczu i roztopów nie ma wody. W trakcie kontroli sporządzono szereg zdjęć posesji skarżącej, które obrazują stan faktyczny istniejący na działce w dniu 24 lutego 2012 r. Organ nie ma obowiązku zasięgania opinii biegłego w sytuacji, gdy sprawdza czy urządzenia odprowadzające wody opadowe z działki skarżącej spełniają swoje zadanie. Z akt sprawy wynika, że Spółka Wodna w Z. sprawdzając drożność urządzeń melioracyjnych na działkach nr 89 i nr 87 położonych w miejscowości S. przeprowadziła przez te działki nowe urządzenia zapobiegające zalewaniu i zastojowi wody opadowej na działce nr 89, zatem uzasadnione było przeprowadzenie kontroli celem sprawdzenia, czy modernizacja rozwiązała problem gromadzenia się wody opadowej na działce nr 89 stanowiącej własność skarżącej.

Kolegium zwróciło uwagę skarżącej na fakt, że współwłaściciele działki nr 89 mają obowiązek zagospodarowania wody opadowej w granicach własnej działki, co wynika z treści art. 29 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, który brzmi: właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. W związku z tym umożliwienie skarżącej odprowadzenia wody opadowej z jej działki do urządzeń melioracyjnych znajdujących się na działce nr 89 i przebiegających przez działkę nr 87 jest jedynym rozwiązaniem problemu gromadzenia się wody opadowej na działce nr 89. Przepis art. 29 ust. 3 ww. ustawy, jak wskazano wyżej, nie daje Wójtowi Gminy Z. prawa do nakazania właścicielowi działki nr 87 H. J. wybudowania przepustu, którym wody opadowe z działki skarżącej oraz wszystkich pozostałych wyżej położonych posesji wioski (jak to ujęła skarżąca we wniosku z dnia 8 listopada 2010 r.) znajdowałyby ujście na działkę nr 87.

W skardze na powyższą decyzję K. W. zarzuciła:

- naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie, bowiem okoliczności sprawy, oceniane według zasad logiki i doświadczenia życiowego, nie uzasadniają twierdzenia że zmiany stanu wody na gruncie działki nr 87 nie niosły za sobą szkody dla gruntów sąsiednich,

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a., w ten sposób , iż organ ustalił okoliczności faktyczne bez wymaganych wiadomości specjalnych, które uzyskałby wyłącznie poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych, która to opinia winna zostać sporządzona już po wykonaniu wszelkich urządzeń hydrologicznych, melioracyjnych i zbudowaniu przepustów wody,

-naruszenie przepisów postępowania administracyjnego a mianowicie art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a. – polegające na nieuwzględnieniu przez organ odwoławczy wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie dowodu z opinii z zakresu hydrologii , gospodarki wodnej i melioracji wodnych,

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 79 § 1 i 2 k.p.a., w ten sposób, iż organ nie poinformował K. W. o oględzinach z dnia 24.02.2012 r., z których wykonana została notatka służbowa, stanowiąca dowód w niniejszym postępowaniu,

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji a polegający na nieprawidłowym przyjęciu, iż nie doszło do zmiany stanu wód na gruncie działki o nr 87, szkodliwie wpływającym na sąsiednie grunty - podczas gdy na sąsiednich stwierdzono taki problem.

W motywach skargi rozwinięto w/w zarzuty wskazując, że nie jest możliwe ustalenie zmiany stosunków wodnych w oparciu o jedno czy dwukrotne oględziny bowiem fakt zalewania posesji nr 89 w dalszym ciągu ma miejsce.

Do skargi zostały dołączone zdjęcia (karta 7 akt). Na rozprawie pełnomocnik skarżącej dołączył wycinek prasowy z gazety Kontakty z dnia [...].02.2011 r. (karta 48 akt).

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z brzmienia art. 29 ustawy, wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają ona na grunty sąsiednie. Przepis art. 29 ust.3 ustawy stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Obowiązkiem organów w niniejszej sprawie było więc ustalenie czy nastąpiła zmiana stanu wody na działce nr 87, czy zmiana spowodowała zalewanie działki skarżącej, a następnie czy konieczne jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego albo wykonanie właściwych urządzeń zapobiegających szkodom. Ustalenie tych okoliczności nastąpiło po przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego o specjalności z zakresu gospodarki wodnej. Ponadto przeprowadzano oględziny nieruchomości. W trakcie postępowania administracyjnego Spółka Wodna sprawdzała drożność urządzeń melioracyjnych oraz wykonała nowe urządzenia, które mają za zadanie odprowadzać wodę z działki stanowiącej współwłasność Skarżącej. Zdaniem Sądu ustalenia organu odwoławczego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy są prawidłowe. Prawidłowa jest także ocena prawna organu odwoławczego stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. Niewątpliwie rację ma organ odwoławczy, iż nie doszło do zmiany stosunków wodnych przez H. J. w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy. Materiał dowodowy wskazuje, że to z działki Skarżącej wypuszczano wodę opadową na posesję H. J. Sama skarżąca domaga się "wykonania przepustu odprowadzającego wodę opadową, zgodnie z jej spadkiem właśnie w kierunku wyżej wymienionego sąsiada" (pismo do Wójta Gminy Z. z dnia [...].02.2011 r., karta 7 akt administracyjnych). Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się kopia decyzji z 1977 r. Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w Z., na mocy której zabroniono zanieczyszczania posesji J. J. między innymi ściekami opadowymi (karta 8 akt administracyjnych). Zatem to wody opadowe z działki Skarżącej zalewały działkę H. J.

Ponadto Skarżąca przyznaje, że powodem zalewania jej nieruchomości jest przepływ wód z drogi publicznej. Dołączając do pisma z 18.11.2011 r. zdjęcia drogi gminnej i drogi powiatowej skarżąca zawarła następujący opis zdjęcia: "droga powiatowa na wysokości znaku drogowego widać jak woda przepływa na naszą stronę i wdziera się na podwórko" (karta 255 akt administracyjnych). Z kolei w uwagach do protokołu oględzin z 08.11.2011 r. Skarżąca stwierdziła: "zostają zalewane po opadach deszczu wszystkie budynki gospodarcze, klepisko w stodole, gdyż drenacja, która została wykonana nie nadąża odprowadzać wody" (karta 247 akt administracyjnych). Natomiast z opinii biegłej wynika, że posesja nr 89 położona jest na najniższym terenie wsi S. i jest na niej wysoki poziom wód gruntowych (karta 151 akt administracyjnych). Ponadto w opinii biegłej wskazuje się, że niedopuszczalny ze względów sanitarnych jest przepływ wody z działki Skarżącej między latryną a stodołą, a obecni współwłaściciele posesji nie zagospodarowali wód opadowych w bezpieczny dla środowiska sposób i bez szkody dla działki sąsiedniej nr 87 (karta 27 akt administracyjnych). Niewątpliwie więc zasadnie organ odwoławczy uznał, że przyczyną zalewania posesji skarżącej nie były działania H. J.

Dodać też należy, że w świetle przepisu § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75 poz. 690 ze zm.), działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, a w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Ponadto § 29 tego rozporządzenia potwierdza regułę wynikająca z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego o zakazie odprowadzania wód na grunty sąsiednie, stanowiąc, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Powyższe przepisy potwierdzają, że obowiązkiem właściciela gruntu w przypadku niemożności odprowadzenia wody do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej jest "zagospodarowanie" tej wody w granicach własnej działki.

Podkreślić też należy, że przedmiotem sporu jest podtapianie wodami opadowymi a nie wodami płynącymi naturalnym ciekiem wodnym. W konsekwencji usytuowanie budynku gospodarczego przez Pana J. przy granicy z działką skarżącej nie mogło spowodować zmiany stanu wody na gruncie, a ocena legalności tego obiektu należy do organów nadzoru budowlanego.

Rację ma też Kolegium , że w decyzji wdanej w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie było podstaw do nakładania obowiązku utrzymania urządzeń drenarskich w należytym stanie. W zależności od rodzaju urządzeń: melioracji wodnych szczegółowych czy urządzeń wodnych - o obowiązku ich konserwacji rozstrzyga organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie na podstawie art. 77 ust. 2 albo art. 64 ust. 1a Prawa wodnego

Chybione są także zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Rację ma Kolegium, że nie było powodów by powoływać kolejnego biegłego skoro jak wynika z ustaleń organów Pan J. nie podejmował na swoim gruncie działań, które można byłoby zakwalifikować jako spowodowanie zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego i jednocześnie ustalono inne przyczyny podtapiania posesji stanowiącej współwłasność Skarżącej.

Jak wynika z akt Skarżąca brała udział w oględzinach w dniach 19.03.2012 r., 08.11.2011 r., udostępniano jej materiały z akt sprawy. Sporządzenie notatki w dniu 24.02.2012 r. z oglądu posesji przez pracowników jest jednym z elementów materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Niedopełnienie wymogu sporządzenia protokołu wobec wyznaczenia oględzin potwierdzonych protokołem w późniejszym terminie, jest naruszeniem, które nie miało wpływu na ocenę organu odwoławczego.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o oddaleniu skargi.-