Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1908/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 159
law: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant: starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Pacjenta od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1665/15 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1665/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, uchylił zaskarżoną decyzję.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną decyzją Rzecznik Praw Pacjenta na podstawie art. 63 ust. 1 i art. 65 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159, ze zm.) w związku z art. 104 § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 27 stycznia 2015 r. do Biura Rzecznika Praw Pacjenta wpłynął wniosek J. B. o wydanie decyzji w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez [...] Szpital [...] w W. Wnioskodawca wskazał, że w dniu 23 lipca 2013 r. zażądał udostępnienia dokumentacji medycznej prowadzonej przez Stację Hemodializ Kliniki Nefrologii Szpitala. Lekarz oraz zastępca Ordynatora odmówili dostępu do dokumentacji. Wnioskodawca podniósł, że dokumentacja na dzień 23 lipca 2013 r. zawierała szereg nieprawidłowości, była sprzeczna z zasadami opisanymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej i sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2014 r. poz. 177, ze zm.). Na początku 2014 r. działający w imieniu wnioskodawcy adwokat wystąpił do Szpitala o wydanie kompletnej dokumentacji pacjenta, za pokwitowaniem odbioru sporządzonym w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych kart i zażądał przekazania jej za pośrednictwem depozytu sądowego. Szpital sporządził dokumenty, o które poproszono. Następnie w dniu 20 stycznia 2015 r. J. B. próbował odebrać historię choroby, jednak po wstępnej weryfikacji koperty z badaniami okazało się, że występuje szereg nieprawidłowości, między innymi nieponumerowanie poszczególnych kart, prowadzenie dokumentacji z pominięciem chronologii jej sporządzenia. We wniosku wskazano także, że wadliwie prowadzona jest dokumentacja medyczna przez kliniki szpitala, co potwierdzili w trakcie spotkania z wnioskodawcą w dniu 20 stycznia 2015 r. pracownicy i kierownik Archiwum Zakładowego. Wobec tego, istnieje uzasadnione podejrzenie, że doszło do zbiorowego naruszenia praw pacjenta, polegającego na niewywiązaniu się przez szpital z obowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej w zakresie i formie przewidzianej przez ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta i rozporządzenia wykonawcze do tej ustawy.

Rzecznik Praw Pacjenta wskazał, że w związku z powyższym wnioskiem wszczął postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w przepisach art. 50 - 53 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta , w celu ustalenia, czy Szpital naruszył prawo pacjenta - J. B. do dokumentacji medycznej, o którym to prawie mowa w art. 23 ust. 1 ww. ustawy. Pismem z dnia 3 lutego 2015 r. wystąpiono do Kierownika Szpitala z prośbą o odniesienie się do zarzutów wnioskodawcy w kwestii dotyczącej dostępu do dokumentacji medycznej i prawidłowości jej prowadzenia. Jednocześnie (na podstawie art. 27 pkt 2 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy) wniesiono o przekazanie Rzecznikowi Praw Pacjenta kopii pełnej dokumentacji medycznej J. B. Odpowiedź na wskazane wystąpienie wpłynęła do Biura Rzecznika Praw Pacjenta dnia 24 lutego 2015 r. Wyjaśniono: "wydanie oryginału dokumentacji medycznej Pacjentowi było proponowane, jednak mogło to nastąpić dopiero po wykonaniu kopii tej dokumentacji za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu. Niestety Pacjent zażądał natychmiastowego wydania oryginału całej dotychczasowej dokumentacji z leczenia, co w sposób oczywisty nie mogło nastąpić bez oczekiwania - czego pacjent odmówił. Jakakolwiek dokumentacja medyczna pacjenta jest jedynie częściowo ponumerowana, to jednak stanowi chronologicznie uporządkowaną całość i obejmuje czynności medyczne podejmowane w czasie leczenia.".

Rzecznik Praw Pacjenta wskazał, że podstawą materialnoprawna podjętego rozstrzygnięcia jest art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Stwierdził, że w okolicznościach sprawy uzasadniona jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, ponieważ wskazane przez wnioskodawcę okoliczności nie uprawdopodobniają pozbawienia lub ograniczenia zbiorowych praw pacjentów. Powołując art. 59 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy Rzecznik podniósł, iż nieprawidłowości związane z udostępnieniem dokumentacji medycznej wnioskodawcy nie mogą stanowić o naruszeniu zbiorowych praw pacjentów. Sprawa przedstawiona przez wnioskodawcę ma jedynie charakter indywidualny. Nie można mówić o uprawdopodobnieniu naruszenia zbiorowych praw pacjenta, skoro zarzuty podniesione wobec Szpitala dotyczą jedynie sprawy indywidualnej związanej z udostępnieniem wnioskodawcy jego historii choroby.

Rzecznik podkreślił, że podjął analizę materiału zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym w trybie art. 50 - 53 ww. ustawy pod sygn. [...]. Wnioskodawca nie wykazał, że przedstawiona przez niego sprawa dotyczy wszystkich potencjalnych pacjentów, którzy mogą korzystać ze świadczeń udzielanych przez Szpital. Ponadto naruszenie praw jednego z pacjentów nie może prowadzić do wniosku, że wszyscy potencjalni pacjenci są narażeni na praktyki naruszające zbiorowe prawa pacjentów, stosowane przez dany podmiot leczniczy.

Organ wskazał, że na podstawie art. 61 ust. 1 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów Rzecznik ma prawo żądać przedstawienia dokumentów oraz wszelkich informacji dotyczących okoliczności stosowania praktyk, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że mają charakter praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania żądania. Podjęcie powyższych czynności uzależnione jest od istnienia uzasadnionego podejrzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych. W niniejszej sprawie brak jest uzasadnionego podejrzenia stosowania przez Szpital praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów (art. 61 ust. 1 cyt. ustawy).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł J. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz cyt. "W przypadku objęcia niniejszej skargi przepisami ustawy z dnia 14 maja 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015 poz. 658)" wniósł o, cyt. "zobowiązanie Rzecznika Praw Pacjenta do wszczęcia postępowania w sprawie zbiorowego naruszenia praw pacjenta na podstawie art. 59 i art. 60 upp i przeprowadzenia wszechstronnych czynności dowodowych w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i prawnego przed wydaniem decyzji.".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi wobec wniesienia jej po terminie, zaś w razie braku podstaw do odrzucenia skargi o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarga została wniesiona w zakreślonym przez ustawę terminie, zaś stanowisko organu co do konieczności odrzucenia skargi nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przechodząc do merytorycznego zbadania sprawy, Sąd stwierdził, iż we wniosku z dnia 27 stycznia 2015 r. skarżący wystąpił do Rzecznika Praw Pacjenta o wszczęcie postepowania w związku naruszeniem jego prawa do dostępu do dokumentacji medycznej odzwierciedlającej przebieg leczenia, któremu został poddany, w ww. Szpitalu. W tym przedmiocie Rzecznik wydał decyzję, która nie była objęta niniejszą skargą. W powołanym wyżej wniosku skarżący stwierdził także, że w trakcie spotkania w dniu 20 stycznia 2015 r. pracownicy i kierownik Archiwum Zakładowego przekazali mu informacje, że całość dokumentacji prowadzona jest przez szpital w nieodpowiedniej formie. Stwierdził, że w związku z tym istnieje uzasadnione podejrzenie naruszenia zbiorowego prawa pacjentów polegającego na niewywiązaniu się przez [...] Szpital [...] przy ul. [...] w W. z obowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej w zakresie i formie przewidzianej przez ustawę o prawach pacjenta i rozporządzenia wykonawcze do tej ustawy. Wniósł, na podstawie art. 59 i art. 60 wyżej wymienionej ustawy o wszczęcie postępowania w celu zbadania, czy doszło do zbiorowego naruszania praw pacjenta. To wskazanie skutkowało uznaniem przez Rzecznika, że wniosek dotyczy również praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. W odniesieniu do niego zapadła decyzja zaskarżona w sprawie niniejszej, którą odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie naruszenia zbiorowych praw pacjentów.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 23 ust 1 wyżej wymienionej ustawy, pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Art. 24 ustawy stanowi zaś – w celu realizacji prawa, o którym mowa w art. 23 ust. 1, podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych jest obowiązany prowadzić, przechowywać i udostępniać dokumentację medyczną w sposób określony w niniejszym rozdziale oraz w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2015 r. poz. 636, z późn. zm.), a także zapewnić ochronę danych zawartych w tej dokumentacji. Przepisami właściwymi do rozpoznania naruszenia zbiorowych praw pacjentów są przepisy art. 59 i następne wyżej wymienionej ustawy. W myśl art. 59 tej ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się m.in. bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych - mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Przy czym nie jest zbiorowym prawem pacjentów suma praw indywidualnych.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 63 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, zgodnie z którym Rzecznik odmawia, w drodze decyzji, wszczęcia postępowania, jeżeli działanie lub zaniechanie w sposób oczywisty nie spełnia przesłanek określonych w art. 59 ust. 1 lub jeżeli wnoszący o wydanie decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nie uprawdopodobnił pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenia tych praw. Sąd stwierdził, że w oparciu o uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a także stan akt administracyjnych, nie można dokonać sądowej weryfikacji prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia w zakresie w jakim podnosił wnioskodawca. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trudno doszukać się omówienia ustawowych przesłanek odmowy wszczęcia przedmiotowego postępowania w oparciu o przepis art. 63 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu - naruszenie jednostkowego prawa pacjenta nie stanowi o naruszeniu prawa zbiorowego. Jednak dla oceny zasadności wszczęcia przedmiotowego postępowania tylko taka argumentacja nie może zostać oceniona za wystarczającą. Skarżący na rozprawie podniósł, że poza wnioskiem, w korespondencji kierowanej do Rzecznika, wskazywał na prowadzenie w szczególności dokumentacji zbiorczej, wbrew zasadom wynikającym ze stosownego w tym przedmiocie rozporządzenia, wnosił o dopuszczenie dowodu z przesłuchania na tę okoliczność wskazanych, konkretnych pracowników Szpitala. W aktach administracyjnych przekazanych Sądowi brak ww. pisma.

Sąd zauważył, że przed wydaniem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania Rzecznik na podstawie art. 61 wyżej wymienionej ustawy może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mające na celu uzyskanie dodatkowych informacji niezbędnych do rozstrzygnięcia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania. Organ, w nawiązaniu do tego przepisu, ograniczył się tylko do stwierdzenia – w niniejszej sprawie brak jest uzasadnionego podejrzenia stosowania przez Szpital praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. Tezy tej jednak nie uzasadnił. Pojęcie "uzasadnione podejrzenie" jako określenie nieostre wymaga każdorazowo szczegółowego odniesienia do okoliczności sprawy.

W świetle wskazanych wyżej okoliczności, Sąd stwierdził, iż ocena, że brak podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiotowym zakresie była przedwczesna. O ile bowiem kwestia udostępniania dokumentacji medycznej temu pacjentowi nie stanowi o uprawdopodobnieniu naruszenia zbiorowych praw pacjenta, to jednak odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów w świetle art. 63 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy może być uzasadniona tylko wówczas, jeżeli działanie lub zaniechanie w sposób oczywisty nie spełnia przesłanek określonych w art. 59 ust. 1 lub jeżeli wnoszący o wydanie decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nie uprawdopodobnił pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenia tych praw.

Sąd wskazał, iż organ rozpoznając sprawę ponownie uporządkuje akta poprzez zebranie dokumentów pozwalających na odtworzenie przebiegu niniejszego postępowania. Przy powtórnym badaniu wniosku będzie miał na uwadze powyższe wskazania Sądu.

Z powyższych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)

Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia wniósł Rzecznik Praw Pacjenta, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o powstępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli, polegające na uchyleniu decyzji organu w wyniku błędnego przyjęcia przez WSA, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa i jako taka musiała zostać uchylona,

b) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez przyjęcie, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie omówił ustawowych przesłanek warunkujących odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, mimo że z treści uzasadnienia bezsprzecznie wynika, że odmowę wszczęcia w/w postępowania organ uzasadnił,

c) art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie wyroku na podstawie dokumentu, który nie znajdował się w aktach administracyjnych sprawy w przedmiocie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów (znak: [...]), lecz w aktach administracyjnych postępowania wyjaśniającego, wszczętego w celu ustalenia, czy doszło do naruszenia prawa skarżącego do dokumentacji medycznej (sprawa indywidualna, znak: [...]).

d) art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewłaściwe wskazanie w uzasadnieniu wyroku sposobu dalszego postępowania przez organ, w szczególności mające polegać na uporządkowaniu akt przez zebranie dokumentów pozwalających na odtworzenie przebiegu postępowania,

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że na podstawie tego przepisu Rzecznik Praw Pacjenta może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, przed wszczęciem postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, mimo, że w treści ust. 1 tego przepisu ustawodawca wyraźnie wskazał, że Rzecznik Praw Pacjenta ma prawo żądać przedstawienia dokumentów oraz wszelkich informacji dotyczących okoliczności stosowania praktyk, ale wyłącznie w postępowaniu w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, którego wszczęcie następuje na podstawie postanowienia.

Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz oddalenie skargi na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2015 r. (znak: [...]), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zastosowanie środka prawnego wobec zastosowanej decyzji nie jest zasadny. Według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który reguluje podstawy prawne do stosowania środków prawnych wobec zaskarżonej decyzji ( art. 3 § 1 powołanej ustawy ): " Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części , jeżeli stwierdzi : (....) , c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 59 ust.1 pkt 1 i w związku z art. 63 ust.1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ( tj. Dz.U. z 2012r. poz. 159). Według art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta " Przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjenta rozumie się : 1) bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych , ( ...) ". Zgodnie z art. 63 ust. 1 tej ustawy " Rzecznik odmawia, w drodze decyzji wszczęcia postepowania, jeżeli działanie lub zaniechanie w sposób oczywisty nie spełnia przesłanek określonych w art. 59 ust.1 lub jeżeli wnoszący o wydanie decyzji o uznaniu praktyki za naruszające zbiorowe prawa pacjentów nie uprawdopodobni pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenia tych praw". W procesie wykładni art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nie jest wystarczające do wyprowadzenia hipotetycznych stanów faktycznych zapisanych w dwóch normach zawartych w przepisie prawnym tego artykułu ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej, a należy uwzględnić wykładnię systemową i wykładnię funkcjonalną. Przy ustaleniu oczywistości braku przesłanek określonych w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta należy ustalić uwzględniając wykładnię systemową, że jednym z podstawowych praw pacjenta jest prawo dostępu do dokumentacji medycznej. Ma to znaczenie dla ustalenia przesłanki wyznaczonej w normie pierwszej art. 63 ust. 1 powołanej ustawy: " działanie lub zaniechanie w sposób oczywisty nie spełnia przesłanek określonych w art. 59 ust. 1". Nie można oprzeć ustalenia braku oczywistego naruszenia uzależniając od wielości zgłoszeń działania lub zaniechania naruszającej zbiorowe prawa pacjenta. Ustalenie indywidualnego naruszenia prawa pacjenta powoduje zatem , że nie można przypisać żądaniu stwierdzenia naruszenia zbiorowego prawa pacjentów oczywistego niespełnienia przesłanek określonych w art. 59 ust. 1. Oczekiwanie na wielość zgłoszeń naruszenia praw pacjentów, podważa cel instytucji ochrony przed bezprawną praktyką podmiotów leczniczych, a jednocześnie jest zaniechaniem naruszającym przepisy prawa. Przestrzeganie praw pacjenta określonych w ustawie jest obowiązkiem organów władzy publicznej, a zwłaszcza Rzecznika Praw Pacjenta.

W zakresie stanu hipotetycznego zapisanego w drugiej normie art. 63 ust.1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, nie można przyjąć stwierdzenia, że obejmuje przerzucenie na wnoszącego żądania wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszające zbiorowe prawa pacjenta ciężaru wykazania wielości sytuacji ich naruszenia. W normie prawnej zapisano, że żądanie powinno być uprawdopodobnione. Naruszenie indywidulanego prawa pacjenta stanowi wystarczający sygnał spełnienia uprawdopodobnienia możliwości wystąpienia praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Nawet usystematyzowanie układu regulacji art. 61 ust.1 i art. 63 ust.1 tej ustawy wskazuje, że nie można zastosować art. 63 ust.1 z pominięciem czynności wyjaśniających. Czynności wyjaśniające uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów ( art. 62 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta), wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie ( art. 63 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). Artykuł 61 ust.1 reguluje zatem czynności wyjaśniające ustalenia zasadności wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Artykułu 133 nie można interpretować w ten sposób , że sąd administracyjny orzeka wyłącznie na podstawie akt sprawy. Zgodnie z art. 106 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi " Fakty powszechnie znane sąd bierze pod rozwagę nawet bez powołania się na nie przez stronę". To, że art. 106 § 4 ogranicza regulację do faktów powszechnie znanych nie pozbawia sądu uwzględnienia faktu znanego z urzędu, co do którego wiedzę w sposób oczywisty mają strony postępowania sądowoadministracyjnego. Zarówno strona skarżąca, jak i Rzecznik Praw Pacjenta miał pełną znajomość faktu wydania decyzji o naruszeniu praw pacjenta – J. B. Dla oceny spełnienia przesłanek stanu faktycznego sprawy, uwzględnienie tego faktu znanego z urzędu sądowi i stronom postępowania, nie stanowi naruszenia art.133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenia mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełne przygotowanie akt sprawy można wiązać z postawionym niezasadnie naruszeniem art. 133 § 1 tej ustawy. Całość akt to również akta, które mogą być powiązane z inną sprawą , a przesądzające o rozpoznaniu sprawy. W sprawie zatem ma znaczenie również uwzględnienie faktów ustalenia indywidualnego naruszenia praw pacjenta. Nie ma znaczenia prowadzenie akt sprawy w formie dokumentu elektronicznego, a istotny jest zakres dokumentacji pozostającej w związku ze sprawą.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.