Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 213/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1,  art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...].02.2020 r. (nr [...]) Wojewoda D. (dalej jako "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania S. K. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S. z [...].12.2019 r. (nr [...]), orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na przyjęciu i zarejestrowaniu zgłoszenia pobytu odwołującego w nieruchomości położnej w A. [...].

W motywach decyzji Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wymeldowania prowadzone było na wniosek T. B., który wniósł o wymeldowanie skarżącego ze względu na opuszczenie przez niego przedmiotowego lokalu 15 lat temu. Wnioskodawca poinformował, że skarżący nie pozostawił w tym lokalu żadnych rzeczy osobistych, nie ma kluczy do tego lokalu, nie ponosi kosztów jego utrzymania ani nie podejmował prób powrotu do miejsca stałego zameldowania. Oświadczył również, że skarżący obecnie przebywa pod adresem A. [...]. Wojewoda wskazał, że wydanie utrzymanej w mocy decyzji Wójta Gminy S. poprzedziło postępowanie administracyjne, w którym organ odwoławczy uchylił wcześniejszą decyzję organu pierwszej instancji z [...].07.2018 r., którą orzeczono o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym w A. [...]. Uchylając decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji Wojewoda zalecił uzupełnienie materiału dowodowego oraz ustalenie, czy postępowanie prowadzone przez organ I instancji powinno dotyczyć wymeldowania skarżącego, czy też uchylenia materialno-technicznej czynności zameldowania polegającej na przyjęciu i zarejestrowaniu zgłoszenia pobytu wyżej wymienionej osoby w lokalu. Dalej organ odwoławczy zrelacjonował czynności postępowania dowodowego prowadzenie z udziałem świadków (m.in. M. G., A. P., E. C.), z których wynika, że skarżący nie mieszka w objętym wnioskiem o wymeldowanie lokalu przynajmniej od piętnastu lat, nie ma tam jego rzeczy osobistych, mebli ani sprzętów gospodarstwa domowego. Mieszka on w nowo wybudowanym budynku obok i tam prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Ponadto M. G. zeznała w dniu [...].06.2019 r., że skarżący został zameldowany w A. nr [...] na swoją prośbę, ponieważ meldunek był mu potrzebny do zarejestrowania działalności gospodarczej. Zeznała, że skarżący obiecał, że w późniejszym czasie się wymelduje, ale tego nie zrobił i że jego meldunek był fikcyjny. Z powyższymi zeznaniami korespondują wyjaśnienia wnioskodawcy, który zeznał, że skarżący został zameldowany w A. [...] na swoją prośbę, ponieważ meldunek był mu potrzebny do zarejestrowania działalności gospodarczej, ale nie zamieszkał on w tym lokalu w dacie zameldowania ani później, nie posiadał tam swoich sprzętów, mebli ani rzeczy osobistych. Również wysłuchany na okoliczności związane z zameldowaniem skarżący przyznał, że nie mieszka w lokalu po adresem A. [...] od około 20 lat. Nie ma tam jego rzeczy osobistych, mebli i sprzętów gospodarstwa domowego.

W takim stanie faktycznym sprawy, w ocenie Wojewody zasadnie organ I instancji orzekł na podstawie art. 31 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 1 ustawy z 19.12.2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397) – dalej jako: ″ustawa″ - o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania S. K. na pobyt stały w lokalu położonym w A. [...], dokonanej w dniu [...].03.2008 r., ponieważ w tej dacie nie istniały podstawy do zameldowania. Wojewoda wyjaśniając podstawy materialnoprawnego podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam swojego centrum życiowego. Miejscem stałego pobytu osoby jest przy tym miejsce, w którym dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble) czy przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. Mając powyższe na uwadze, należało w sprawie ustalić, czy skarżący faktycznie zamieszkał w spornym lokalu i wykazywał zamiar stałego w nim pobytu, tzn. stworzył w tym miejscu centrum swoich spraw życiowych, jeżeli nawet nie dokładnie w dacie dokonania zameldowania, to przynajmniej po tym dniu.

Biorąc pod uwagę stanowisko wnioskodawcy oraz oświadczenia składane w toku postępowania przez samego skarżącego, Wojewoda stwierdził, że na działce nr [...] początkowo posadowiony był budynek pod adresem A. [...]. Następnie w latach 90. XX wieku skarżący wybudował obok istniejącego już budynku nowy dom, który podczas postępowania określony został również jako "dom letniskowy", po wybudowaniu którego tam zamieszkał. Tak więc w tym czasie oba budynki znajdowały się na terenie jednej posesji, dla której Urząd Gminy S. przydzielił numer porządkowy A. [...]. Sytuacja zmieniła się jednak w 2004 r., kiedy to doszło do podziału działki nr [...] na dwie odrębne działki: [...] i [...]. Wówczas budynki znalazły się na dwóch różnych działkach. Po podziale działki nr [...] numer porządkowy A. [...] pozostał na nowo wydzielonej działce nr [...], natomiast właściciel działki nr [...] nigdy nie wystąpił o nadanie numeru porządkowego dla obiektu znajdującego się na działce nr [...] i w związku z tym dom ten nie posiada oficjalnie nadanego adresu. Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy przyjął, że skarżący nie mieszkał w domu pod adresem A. [...] znajdującym się na działce nr [...] zarówno w czasie dokonania czynności zameldowania, jak i w okresie późniejszym i przez cały ten czas koncentrował i nadal koncentruje swoje życie w nowo wybudowanym domu znajdującym się wcześniej na terenie działki nr [...], a po podziale tej działki - na terenie wyodrębnionej w 2004 r. działki nr [...], co potwierdzają zeznania świadków, a także sam skarżący. Zameldowanie skarżącego nastąpiło w 2008 r., a więc już po podziale działki nr [...] na odrębne działki [...] i [...]. W tym czasie dom pod adresem A. [...] znajdował się na działce nr [...] i w lokalu tym bez żadnych wątpliwości skarżący nie mieszkał ani w momencie dokonania materialno-technicznej czynności zameldowania, ani w późniejszym czasie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie zatem wynika, że zameldowanie skarżącego w dniu [...].03.2008 r. w lokalu położonym w A. [...] miało charakter fikcyjny.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że skarżący składał liczne wnioski dowodowe, które nie były uwzględniane w prowadzonym postępowaniu i nie ma do nich odniesienia w uzasadnieniu decyzji, Wojewoda stwierdził, że nie wskazano w odwołaniu, jakie dowody mające znaczenie dla ustalenia ważnych dla sprawy okoliczności zostały pominięte podczas postępowania. Zdaniem organu II instancji wszystkie istotne okoliczności faktyczne mające wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne w niniejszej sprawie zostały ustalone podczas postępowania. Natomiast nie są przedmiotem niniejszego postępowania kwestie dotyczące uprawnień do lokalu. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzje w sprawach meldunkowych mają charakter wyłącznie ewidencyjny i nie mają wpływu na kwestie dotyczące praw do lokalu, jak również sprawy majątkowe czy spadkowe, ponieważ są to kwestie prawa cywilnego. Decyzje w sprawach meldunkowych ani nie pozbawiają stron postępowania żadnych praw, ani żadnych praw im nie przyznają.

W skardze na powyższą decyzję S. K. zarzucił Wojewodzie, że pomimo składania licznych pism i wniosków dowodowych, które nie były uwzględnione w prowadzonym postępowaniu, organ nie odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Zarządzeniem przewodniczącego z 02.11.2020 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 III 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły wadliwość czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego, co musiało skutkować jej anulowaniem.

Z mocy art. 25 ust. 1 ustawy z 19.12.2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397), pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wątpliwości co do danych zgłoszonych do zameldowania lub wymeldowania, podlegają rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (art. 31 ustawy). Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu, jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast ustęp 2 tego artykułu stanowi, że wątpliwości co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.

Zameldowanie skarżącego na pobyt stały nastąpiło w dniu [...].03.2008 r., tj. przed wejściem w życie cyt. ustawy, czyli pod rządami ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993). Jednocześnie z mocy normy intertemporalnej, zawartej w art. 69 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności z 2010 r., postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej, dokonanej przed jej wejściem w życie, należy prowadzić na podstawie tej ustawy.

W ocenie Sądu, prawidłowe jest ustalenie organów obydwu instancji, że zameldowanie skarżącego w dniu [...].03.2008 r. na pobyt stały w trybie czynności materialno-technicznej nastąpiło z naruszeniem ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i miało charakter fikcyjny.

Celem ewidencji ludności jest odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Rejestracja meldunkowa nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych, w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Dlatego też podstawę do zameldowania stanowi ustalenie, czy osoba zgłaszająca przebywa pod danym adresem. Dla dokonania zaś czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu jako miejscu stałego pobytu, ale faktyczne przebywanie - zamieszkanie w lokalu. Inaczej rzecz ujmując: miejsce stałego pobytu osoby to miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania jest więc możliwe i konieczne wówczas, gdy okaże się, że w dacie tej czynności osoba nie przebywała z zamiarem stałego pobytu w tym lokalu. Do skutecznego zameldowania osoby pod konkretnym adresem może dojść tylko i wyłącznie wówczas, gdy osoba ta faktycznie przebywała po tym adresem.

Czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności ani prawomocności, zaś organ właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący S. K. nie zamieszkiwał w lokalu położonym w A. [...], ani w dacie dokonania przez wnioskodawcę zameldowania, ani w późniejszym okresie, na co wskazują dowody przedstawione w uzasadnieniu decyzji organów administracji publicznej. W szczególności z zeznań świadka – M. G. wynika, że skarżący został zameldowany w A. [...] na swoją prośbę, ponieważ meldunek był mu potrzebny do zarejestrowania działalności gospodarczej. Także pozostali świadkowie a także sam skarżący przyznał, że w lokalu w A. [...] nie zamieszkuje od około 20 lat i nie ma w nim jego rzeczy osobistych. Zamieszkuje w wybudowanym obok domu. Spełnione są zatem przesłanki anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. Decyzje organów administracji publicznej, wydane na podstawie art. 31 ustawy o ewidencji ludności, są więc zasadne.

Reasumując należało stwierdzić, że organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i na jego podstawie zastosował właściwe przepisy ustawy o ewidencji ludności. Brak zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu uzasadniał uchylenie czynności materialno-technicznej, w postaci zameldowania na pobyt stały. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd nie podzielił tym samym wyrażonego przez skarżącego zarzutu polegającego na braku odniesienia się przez Wojewodę do licznych pism i wniosków dowodowych składanych w toku prowadzone postępowania. W skardze jej autor nie tylko nie wskazał, jakie konkretne pisma i wnioski dowodowe nie zostały uwzględnione podczas postępowania i do jakich dowodów Wojewoda się nie odniósł w uzasadnieniu decyzji, ale również nie wykazał, jaki wpływ zarzucane uchybienie mogło mieć na wynik sprawy. Skarżący nawet nie podjęła próby przedstawienie takich naruszeń prawa.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, ze zm.).