Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 193/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 3, art. 129 § 1, art. 138 § 1, art. 16
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 roku sprawy ze skargi P.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2013 roku Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w P. (dalej Dyrektor ZGiKM GEOPOZ), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), art. 145, art. 146 oraz art. 148 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), § 9 uchwały Rady Miejskiej P. nr [...] z dnia [...] 1991 r. w sprawie przekształcenia Poznańskiego Przedsiębiorstwa Geodezyjno - Kartograficznego GEOPOZ w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ z późn. zm. oraz uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2004r. Nr 83, poz. 1717), ustalił po stworzeniu warunków do korzystania z drogi wybudowanej na ulicy T., opłatę adiacencką w wysokości 2.787,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako współwłasność p. B. J., p. A. S. oraz p. P. J. po 1/3 części, położonej w P. przy ul. U. i T., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb P., arkusz mapy [...], działka nr [...], spowodowanego wybudowaniem tej drogi (pkt 1). W punkcie 2 sentencji decyzji podano, że do wniesienia opłaty ustalonej w punkcie 1 zobowiązani są: B. J., A. S. oraz P. J. – każdy z nich w kwocie 929,00 zł. Określono, że obowiązek wniesienia opłaty adiacenckiej ustalonej w punkcie 1 powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Termin zapłaty upływa 30 dnia od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Wskazano, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, a wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r., znak [...] ustalił na wniosek Zarządu Dróg Miejskich lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie ulicy T. na odcinku od ulicy K do ulicy U. i ulicy F. na odcinku od ulicy T. do ulicy K. oraz budowie kanalizacji deszczowej w tych ulicach. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] 2006 r., znak [...] Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Zarządowi Dróg Miejskich pozwolenia na budowę ulicy F. i ulicy K. w P. wraz z budową kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej oraz wymianą wodociągu. Protokolarnego odbioru końcowego i przekazania do użytkowania zrealizowanej inwestycji dokonano w dniu 18.12.2006 r. Koszt ogólny inwestycji wyniósł 1.429.546,76 zł. Urządzenia infrastruktury technicznej w całości wybudowane zostały ze środków Miasta P. Ustalono, że warunki do korzystania z wybudowanej drogi stworzono p. B. J., p. A. S. i p. P. J. - współwłaścicielom w dniu 18.12.2006 r. po 1/3 części nieruchomości położonej w P. przy ulicy U. i ulicy K., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb P., arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni 948 m2, zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. Nieruchomość ta położona jest u zbiegu ulic U. i K., a bezpośredni dostęp do drogi wybudowanej na ulicy K. zapewniony został przez wjazd i wejście łączące nieruchomość z drogą, wybudowane w ramach zrealizowanej inwestycji. Nieruchomość posiada również wjazd i wejście od ulicy U. Uznano, że dzień sporządzenia protokołu odbioru końcowego robót jest tym, od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury. Ustalono, ze współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ulicy U. stworzono warunki do podłączenia jej nieruchomości do kanalizacji deszczowej wybudowanej w ramach inwestycji - nieruchomości położone przy obu ulicach były podłączone do sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągu przed dniem protokolarnego odbioru końcowego inwestycji. Ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości. Operat sporządzony w dniu 28.10.2009 r. przez rzeczoznawcę majątkowego M. C. został przyjęty jako dowód w sprawie. Na jego podstawie ustalono, że zrealizowana inwestycja spowodowała wzrost wartości nieruchomości. W wyniku weryfikacji operatu szacunkowego stwierdzono, że został on sporządzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i zasadami. Operat jest spójny i logiczny, a wynikające z niego wartości wiarygodne. Aktualność operatu rzeczoznawca potwierdził w dniu 30 grudnia 2010 r. W tych okolicznościach przyjęto go jako dowód w sprawie. Na jego podstawie ustalono, że wartość nieruchomości położonej przy ulicy U. i ulicy K. przed wybudowaniem drogi wynosiła 496.989,00 zł, a po jej wybudowaniu wynosi 502.563,00 zł. W wyniku wybudowania drogi wartość tej nieruchomości wzrosła zatem o 5.574,00 zł. Opłatę ustalono w wysokości uwzględniającej uchwałę nr [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie z tą uchwałą opłata adiacencka stanowi 50% różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. Opłata adiacencka stanowi zatem 50% kwoty 5.574,00 zł, czyli wynosi 2.787,00 zł. Wskazano, że strony zobowiązane są do jej wniesienia stosownie do posiadanych udziałów w nieruchomości.

Pismem z dnia 29 sierpnia 2011 r. odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. J., kwestionując zasadność ustalenia opłaty z uwagi na położenie nieruchomości przy ul U., a nie, jak przyjęto w decyzji, przy ul. T. Zdaniem odwołującej również sposób ustalenia opłaty adiacenckiej oraz jej wysokość są nieprawidłowe, tak jak sporządzony na potrzeby sprawy operat szacunkowy. Pismem z dnia 7 września 2011 r. odwołanie to przesłano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (k. nr 115 akt organu I instancji).

Przy piśmie wniesionym w dniu 13 września 2011 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł również P. J. Odwołanie opatrzone zostało datą 3 września 2011 r. i w znacznej części powtarza argumentację zawartą w odwołaniu B. J. Odwołujący podniósł, iż nieruchomość położona jest przy ul. U. oraz, że organ za rzeczoznawca bezpodstawnie uważa, iż remont drogi, od której jest boczny i nieużywany wjazd na nieruchomość, ma wpływ na wartość całej nieruchomości. W odwołaniu wskazano także, że rzeczoznawca w nieprawidłowy sposób dokonał wyboru prób nieruchomości do porównania i że operat ten nie może być podstawą do ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej. Podniesiono, iż sąsiedztwo jego nieruchomości nie jest bardzo dobre, z uwagi na zabudowę z lat 50/60, brak parków śródmiejskich i kompleksów zieleni oraz niedogodny układ komunikacyjny. Zaznaczono również, iż odwołujący nigdy nie popierał realizacji tej inwestycji, która została zrealizowana bez jego wiedzy i woli. Pismem z dnia 21 września 2011 r. odwołanie to przesłano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (k. nr 117 akt organu I instancji).

Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu sprawy odwołania B. J., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej również SKO) zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymało w mocy, podzielając ustalenia i stanowisko tego organu. W terminie liczonym od doręczenia decyzji stronom postępowania nie została ona zaskarżona do sądu administracyjnego.

P. J. w odpowiedzi na doręczone mu wezwanie do uiszczenia ustalonej wobec niego opłaty adiacenckiej, pismem z dnia 28 lutego 2012 r. podniósł, że wezwanie jest bezpodstawne, bowiem decyzja SKO z dnia [...] 2011 r. nie dotyczyła jego odwołania i decyzję tę po jej otrzymaniu odesłał do SKO (k. 145).

Pismem z dnia 19 marca 2012 r., powołując numer sprawy [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. poinformowało P. J., że decyzja Kolegium z dnia [...] 2011 r. Nr [...] została prawidłowo do niego skierowana, gdyż jest jej adresatem. Kolegium wyjaśniło, że decyzja ta oraz decyzja Dyrektora ZGiKM GEOPOZ z dnia [...] 2011 r. wspólnie załatwiają sprawę opłaty adiacenckiej i jeżeli P. J. nie był z decyzji zadowolony, mógł złożyć skargę do WSA w Poznaniu. (k. 152).

P. J. wywiódł skargę na decyzję SKO w P. z dnia [...] 2011 r. Nr [...].

Postanowieniem z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II SA/Po 406/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek P. J. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, które NSA utrzymał w mocy (postanowienie NSA z 7 lutego 2013 r. sygn.. akt I OZ 65/13- k. 111 akt admin.). Następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Po 406/12 tut. Sąd odrzucił z powodu nie uiszczenia wpisu od skargi. (k. 166 akt I instancji).

Pismem, które w dniu 24 kwietnia 2012 r. wpłynęło do ZGiKM GEOPOZ A. S. złożyła wniosek o wznowienie postepowania "w sprawie [...]" w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 kpt 5 k.p.a. Wnioskująca o wznowienie postępowania podniosła, że na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym P. w dniu [...] 2010 r. o podział majątku wspólnego i dział spadku, jedynym właścicielem przedmiotowej nieruchomości gruntowej jest B. J. Pismem z dnia 2 maja 2012 r. ZGiKM GEOPOZ przekazał powyższy wniosek do SKO w P (k. 169).

P. J. wywiódł skargę na bezczynność SKO w P., którą postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt II SAB/Po 129/13 WSA w Poznaniu odrzucił.

Decyzją z dnia [...] 2013 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania P. J. od decyzji Dyrektora ZGiKM GEOPOZ z dnia [...] 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 145 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej nałożenia opłaty adiacenckiej na P. J.

Uzasadniając decyzję Kolegium podniosło, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust.2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Stawka ta w tym przypadku wynosi 50%. Stosownie do przepisu art. 146 ust.1 ustawy, ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Wyjaśniono następnie, iż od dnia odbioru drogi stworzono właścicielowi nieruchomości warunki do korzystania z wybudowanej drogi.

Właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. W przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności wymienione w przepisie art. 144 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nastąpił wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, wykazany przez rzeczoznawcę majątkowego, spowodowany budową drogi i oceniony przez Organ I instancji. Możliwe było wydanie decyzji ustalającej opłatę adiacencką i zobowiązanie właściciela nieruchomości do jej zapłaty.

Podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej jest operat szacunkowy, określający wartość rynkową nieruchomości gruntowej w stanie przed jak i po wybudowaniu urządzenia infrastruktury technicznej - w tym przypadku drogi. Operat szacunkowy jako dowód w sprawie podlega, zgodnie z art. 80 k.p.a. Wskazano, iż organ I instancji dokonał analizy operatu szacunkowego pod względem formalnym i prawnym. Operat sporządzono z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, w szczególności przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, z późn. zm.) także standardów zawodowych oraz specyfiki badanej nieruchomości (wielkość, możliwość zagospodarowania) i terenu, na którym jest położona (otoczenie, sąsiedztwo, jakość dróg dojazdowych i dostęp do uzbrojenia). Operat szacunkowy z października 2009 r. sporządzony został w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Przytaczając przepis art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ wskazał, iż przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Natomiast przy metodzie korygowania ceny średniej do porównań przyjmuje się z rynku właściwego ze względu na położenie wycenianej nieruchomości co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określa się w drodze korekty średniej ceny nieruchomości podobnych współczynnikami korygującymi wartości przypisane poszczególnym cechom tych nieruchomości.

Dla potrzeb określenia wartości nieruchomości położonych przy drodze utwardzonej i nieruchomości położonych przy drodze nieutwardzonej rzeczoznawca do porównania przyjął nieruchomości niezabudowane, przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, położone w strefie peryferyjnej i pośredniej miasta P., w rejonach porównywalnych z położeniem wycenianej nieruchomości ze względu na stopień zurbanizowania okolicy - różnice w lokalizacji nieruchomości porównawczych oraz nieruchomości wycenianej, wynikające z ich położenia, zostały uwzględnione w procesie wyceny. Do analizy, zgodne z obowiązującymi standardami zawodowymi, rzeczoznawca przyjął transakcje gruntami o większej i mniejszej powierzchni, uwzględniając następnie ten fakt w wadze atrybutu powierzchnia działki. Cena średnia określona na podstawie większej ilości transakcji jest wartością bardziej wiarygodną.

W oparciu o cechy rynkowe, takie jak lokalizacja, sąsiedztwo i otoczenie, powierzchnia działki, możliwość i forma zagospodarowania, przy zastosowaniu przyjętej metodyki, rzeczoznawca dokonał korekty średniej ceny z transakcji dotyczących nieruchomości posiadających dostęp do drogi urządzonej z odwodnieniem oraz średniej ceny z transakcji dotyczących nieruchomości nie posiadających takiego dostępu. Na tej podstawie określił wartość rynkową nieruchomości przed wybudowaniem drogi oraz wartość po jej wybudowaniu. Należy zatem uznać, iż uzyskane przez niego wyniki w postaci wartości rynkowych nieruchomości przed i po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi, stanowią najbardziej prawdopodobne ceny, możliwe do uzyskania na rynku. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, iż rzeczoznawca na podstawie analizy lokalnego rynku nieruchomości, w sposób logiczny i wiarygodny wykazał w ramach wyznaczonych przepisami prawa kompetencji, iż na skutek stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi nastąpił wzrost wartości nieruchomości wycenianej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że dane adresowe nieruchomości nie zostały stworzone na potrzeby niniejszego postępowania, gdyż nieruchomość położona jest w pierwszej linii zabudowy przy ulicy U., a jednocześnie posiada bramę wjazdową i urządzony wjazd od ulicy K. Zgodnie z ewidencją gruntów nieruchomość posiada dwa adresy: ulica U. oraz ulica K. Jak wskazał rzeczoznawca budynek mieszkalny znajdujący się na posesji usytuowany jest frontem do ulicy U., ale zaplecze działki wraz z budynkiem gospodarczym obsługiwane jest przez wjazd od ulicy K., zatem dostęp do nieruchomości realizowany jest zarówno od ulicy U., jak i ulicy K. Sam Skarżący nie kwestionuje faktu istnienia wjazdu na posesje od ulicy T. wskazując jedynie na jego marginalne znaczenie.

Przy wycenie wzrostu wartości nieruchomości rzeczoznawca uwzględnił, że układ komunikacyjny ulicy U., w przypadku korzystania z wjazdu przy tej ulicy, może powodować utrudnienia i kolizje oraz z uwagi na fakt, że działka jest narożnikowa i posiada dostęp z dwóch ulic, do wyceny przyjął wzrost wartości nieruchomości jedynie w połowie. W operacie wskazano, iż otoczenie i sąsiedztwo nieruchomości są bardzo dobre z uwagi na preferencje nabywców i zainteresowanie na rynku nieruchomości. Okolice ulicy U. postrzegane są bardzo pozytywnie, co znajduje swoje odzwierciedlenie w wysokich cenach nieruchomości. Przy obliczaniu wysokości opłaty adiacenckiej przyjęto, iż budowa kanalizacji deszczowej w ulicy K. nie wpłynęła na wartość nieruchomości. Zatem zarzut, iż mieszkańcy wnieśli wkład w budowę kanalizacji i sieci gazociągowej nie ma znaczenia przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy.

Odnosząc się do zarzutu złego doboru prób nieruchomości do porównania Kolegium podało, że z uwagi na nie wystarczającą ilość wiarygodnych transakcji nieruchomościami gruntowymi niezabudowanymi odnotowanych w obrębie P., badany rynek rozszerzono o strefy pośrednią i peryferyjną miasta P. oraz osiedla mieszkaniowe o podobnym charakterze, takie jak S., P. i S.. Stosownie do przyjętego założenia biegły wybrał do porównania dwie próby transakcji nieruchomościami podobnymi - po 22 nieruchomości - ze względu na istnienie dostępu do drogi urządzonej z odwodnieniem bądź jego brak. Ceny z transakcji przyjętych przez biegłego w procesie wyceny nie zostały zaktualizowane trendem czasowym. W myśl definicji zawartej w art. 4 ust. 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość podobna to nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Podobieństwo nieruchomości nie jest równoznaczne z ich identycznością. Różnice w poszczególnych cechach nieruchomości uwzględnia się poprzez zastosowanie współczynników korygujących. Zdaniem Kolegium biegły prawidłowo dokonał wyboru prób nieruchomości. Do porównania przyjął nieruchomości niezabudowane, przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, położone w strefie peryferyjnej i pośredniej miasta Poznania, w rejonach porównywalnych z położeniem wycenianej nieruchomości. Różnice w lokalizacji nieruchomości porównawczych oraz nieruchomości wycenianej, zostały przez biegłego uwzględnione w procesie wyceny. Zatem w świetle analizy operatu szacunkowego odwołujący nie przedstawił żadnych zarzutów podważających wiarygodność operatu jako dowodu w sprawie.

Kończąc Kolegium podało, że przedmiotem niniejszej decyzji jest jedynie nałożenie obowiązku zapłaty opłaty adiacenckiej w zakresie dotyczącym Pana P. J. Wskazano, iż obowiązek uiszczenia opłaty został nałożony na współwłaścicieli nieruchomości w częściach odpowiadających ich udziałowi w nieruchomości, a w części dotyczącej B. J. organ II instancji orzekł decyzją z dnia [...] 2011 r., natomiast w części dotyczącej Pani A. S. nie złożono odwołania i decyzja organu I instancji stała się prawomocna.

P. J. w dniu [...] 2014 r. wniósł skargę na powyższą decyzję SKO w P. z dnia [...] 2013 r. żądając jej uchylenia. Uzasadniając skargę P. J. powtórzył zarzuty i argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W piśmie procesowym z dnia 26 maja 2014 r. skarżący dodatkowo podniósł, że rzeczoznawca uwzględnia w procesie wyceny wartości skrajne, do czego organy nie odniosły się. Pomijając wartości skrajne skarżący przedstawił symulację średniej ceny metra kwadratowego pow. nieruchomości, która tak skorygowana wskazuje, ze po wybudowaniu drogi wartość nieruchomości obniżyła się. Odpowiadając na skargę organ II instancji sam przyznał, ze cała nieruchomość znajduje się pod jednym adresem - U.. Nieruchomość sąsiaduje z terenem składnicy złomu i to sąsiedztwo ma również wpływ na wartość nieruchomości. Teren ogródków działkowych jest terenem prywatnym, jednakże został pominięty w procesie wyceny. Utożsamianie przez rzeczoznawcę tych obiektów i fortów z terenami zieleni miejskiej oraz parkami śródmiejskimi w bliskości jest nieuzasadnione. Skarżący podniósł, że po upływie ponad dwóch lat doręczono mu decyzję w sprawie odwołania złożonego we wrześniu 2011 r. Postępowanie to prowadzone było, przewlekle, wobec czego w dniu 23 grudnia 2013 r. skierował do Kolegium wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które załącza do pisma. W międzyczasie ZGiKM GEOPOZ wymusił na nim wpłatę kwoty 1/3 ustalonej opłaty adiacenckiej wraz z odsetkami i kosztami upomnienia. Żadna z tych spraw nie została przez Kolegium rozpatrzona. Kończąc skarżący zwrócił się do Sądu o ich rozpatrzenie oraz zobligowanie organu I instancji do zwrotu wpłaconych kwot.

Odpowiadając na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Kolegium podkreśliło, że cała nieruchomość - włącznie z budynkiem gospodarczym, znajduje się pod jednym adresem, a odnośnie zarzutu wadliwego doboru nieruchomości do porównania skarżący sam przyznaje, że jego nieruchomość sąsiaduje z terenem ogródków działkowych (byłych ogródków). Podniesiono, że wysokość opłaty adiacenckiej uwzględnia wpływ kanalizacji deszczowej i sanitarnej na wartość nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, aniżeli w niej podniesiono.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 - dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od treści skargi, poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w związku z jej wydaniem z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, a ustawodawca nadał tej zasadzie normatywny wyraz w art. 16 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Z powyższej zasady wynika, że ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej czyni niemożliwym, aby sprawa ta była ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego, a naruszenie tej reguły przez ponowne jej rozpoznanie i rozstrzygnięcie pociąga za sobą sankcję nieważności - art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. B. Adamiak, (w:) Adamiak/Borkowski, k.p.a. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, str. 102).

Zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się za pośrednictwem tegoż organu do organu II instancji w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji organu I instancji. W rozpatrywanym przypadku w terminie otwartym do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora ZGiKM GEOPOZ z dnia [...] 2011 r. Nr [...] wpłynęły dwa odwołania stron postępowania: B. J. oraz P. J.. Oba odwołania organ I instancji przekazał Kolegium we wrześniu 2011 r.

Wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez wiele podmiotów nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia, nie tylko w jednym terminie, ale również poprzez wydanie jednego rozstrzygnięcia. Powyższe wynika wprost z redakcji art. 138 § 1 k.p.a., w którym wskazuje się, iż w wyniku rozpatrzenia odwołania organ odwoławczy wydaje decyzję, nie zaś szereg (kilka) decyzji. Odwołania od decyzji złożone przez kilka podmiotów winny więc zostać rozstrzygnięte jedną decyzją administracyjną. Złożenie dwóch odwołań od decyzji wydanej w jednym postępowaniu administracyjnym nie powoduje bowiem wszczęcia dwóch odrębnych postępowań odwoławczych, które kończyłyby się wydaniem dwóch odrębnych decyzji drugoinstancyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 1 kwietnia 2005 r. OSK 1230/04, LEX 176134, z dnia 31 sierpnia 2010 r. II OSK 1198/09, LEX nr 746416; wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lipca 2008 r. II SA/Lu 68/08, LEX nr 516040, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2008 r., V SA/Wa 1405/07, LEX nr 510803). Sąd w tym miejscu wskazuje, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron skutkuje tym, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydana bez podstawy prawnej - wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2005 r., OSK 1230/04, LEX nr 176134. Organ odwoławczy może natomiast zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności (por. wyroki NSA z dnia z dnia 24 listopada 2005 r., II OSK 257/05, LEX nr 203715 i z dnia 22 grudnia 2008 r. II OSK 1109/07, LEX nr 513841 ).

W realiach niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w związku z wpłynięciem odwołania B. J. oraz odwołania P. J., wydało dwie decyzje. Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Kolegium "utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję" Dyrektora ZGiKM GEOPOZ w P. Drugą decyzję Kolegium wydało w dniu [...] 2013 r. (decyzja Nr [...]), którą "utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej nałożenia opłaty adiacenckiej na P. J.".

Badając legalność tych decyzji ostatecznych Sąd stwierdził, iż zaskarżona obecnie decyzja z dnia [...] 2013 r. jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja ta bowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a mianowicie decyzją z dnia [...] 2011 r. W opinii Sądu pomimo, iż w komparycji decyzji z dnia [...] 2011 r. podano, że wydana została po rozpatrzeniu odwołania B. J., to zarówno treść rozstrzygnięcia jak i uzasadnienie decyzji pozwalają uznać, że w postępowaniu odwoławczym rozpatrzono oba odwołania i rozstrzygnięto co do całości decyzji organu I instancji. Powyższe stanowisko znajduje ponadto oparcie w aktach administracyjnych sprawy, w szczególności w treści pism kierowanych przez organy obu instancji do skarżącego oraz wzajemnie do siebie. Podkreślenia wymaga, że pismem z dnia 19 marca 2012 r., powołując numer sprawy [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. poinformowało P. J., że decyzja Kolegium z dnia [...] 2011 r. Nr [...] została prawidłowo do niego skierowana, gdyż jest jej adresatem. Kolegium wyjaśniło, że decyzja ta oraz decyzja Dyrektora ZGiKM GEOPOZ z dnia [...] 2011 r., wspólnie załatwiają sprawę opłaty adiacenckiej i jeżeli P. J. nie był z decyzji zadowolony, mógł złożyć skargę do WSA w Poznaniu (dowód: k. 152). Okoliczność, że skarżący P. J. odesłał prawidłowo doręczoną mu decyzję z dnia [...] 2011 r. oceny tej nie zmienia.

Również okoliczność, że odwołania od decyzji Dyrektora ZGiKM GEOPOZ wpłynęły do organu odwoławczego w różnym czasie, nie mogło uzasadniać odrębnego ich rozstrzygnięcia i wydania dwóch decyzji ostatecznych. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] 2011 r. Kolegium było w posiadaniu obu odwołań.

Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżący usiłował, aczkolwiek nieskutecznie, poddać kontroli tut. Sądu decyzję Kolegium z dnia [...] 2011 r. Sąd postanowieniem z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II SA/Po 406/12 odrzucił wniosek P. J. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a postanowienie to NSA utrzymał w mocy (postanowienie NSA z 7 lutego 2013 r. sygn. akt I OZ 65/13- k. 111 akt admin.). Następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Po 406/12 tut. Sąd odrzucił z powodu nie uiszczenia wpisu od skargi. (k. 166 akt I instancji). Do wydania przez Kolegium decyzji z dnia [...] 2013 r. doszło w sytuacji, gdy skarżący domagał się rozpatrzenia jego odwołania i w tym celu wywiódł również skargę na bezczynność tego organu, którą tut. Sąd odrzucił (sygn. akt II SAB/Po 129/13).

W opinii Sądu rozpatrzenie odwołania P. J. w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja SKO z dnia [...] 2011 r., stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), oznacza bowiem ponowną weryfikację w postępowaniu odwoławczym ostatecznej (z racji treści decyzji z dnia [...] 2011 r.) decyzji organu I instancji, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (por. wyr. NSA z dnia 6 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2028/97, LEX nr 48735) (za: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Komentarz do art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex Omega nr 35/2009). Tożsamość sprawy w tym przypadku nie budzi wątpliwości Sądu, albowiem występują te same podmioty, jest ten sam przedmiot i ten sam stan faktyczny i prawny sprawy.

W świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc), a rozstrzygnięcie Sądu nie wymaga wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Wskazać także należy, iż Sąd w każdym przypadku zobowiązany jest uwzględnić zawarty w art. 134 §2 p.p.s.a. zakaz orzekania na niekorzyść strony skarżącej, o ile nie stwierdzi naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na skutek ujawnionego i opisanego powyżej rażącego naruszenia prawa, Sąd nie był związany tym zakazem i w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Wobec dostrzeżonych podstaw do stwierdzenia nieważności, niemożliwa jest ocena zarzutów merytorycznych skargi. W konsekwencji Sąd nie wypowiada się co do merytorycznej prawidłowości decyzji wydanej po rozpatrzeniu odwołania skarżącego P. J. Sąd nie może również przeprowadzić kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011 r. Tym samym kwestia przedmiotowej opłaty adiacenckiej w trybie zwykłym jest ostatecznie zakończona. W ramach niniejszej sprawy Sąd nie może oceniać zarzucanej przewlekłości w działaniu Kolegium, jak również doprowadzić do zwrotu skarżącego wpłaconej części opłaty adiacenckiej wraz z odsetkami i kosztami upomnienia.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., Sąd orzekł, jak w punkcie l sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., a o wykonalności decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a. ( pkt II i III sentencji wyroku).