Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2174/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz, Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska, Andrzej Kuba (spr.), Protokolant Aleksandra Kuc, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 2945/04 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2004 r. [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 2945/04, oddalił skargę [...] Spółki z o.o. w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania celnego.

W uzasadnieniu wyroku podano między innymi, że spółka [...] pismem z dnia 11 lipca 2003 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego IV w Warszawie o wystąpienie do Ministra Finansów z wnioskiem o uzyskanie opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) odnośnie wpływu rabatów przyznanych przez dostawcę zagranicznego, dodatkowo udzielanych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego w drodze noty kredytowej wystawionej po dniu zgłoszenia celnego (przy zawarciu umowy ramowej przed dniem dokonania takiego zgłoszenia celnego) na wartość celną importowanych towarów oraz o zawieszenie postępowania celnego do chwili rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego IV w Warszawie odmówił przeprowadzenia dowodu polegającego na wystąpieniu do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej z wnioskiem o wydanie opinii doradczej oraz odmówił zawieszenia postępowania celnego. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy postanowienie organu celnego pierwszej instancji.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 262 ustawy z 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie prejudycjalne występuje jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy celnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji celnej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. W doktrynie prawa administracyjnego istnieje również zgodność co do tego, że jeżeli dane zagadnienie wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego.

Wypowiadając się co do zasadności odmowy uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie zmierzającej do wydania orzeczenia merytorycznego, Sąd zauważył, iż strona skarżąca w sprawie o zawieszenie postępowania celem rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego nawiązuje ściśle do całokształtu materiału dowodowego toczącej się sprawy merytorycznej i dokonanej przez siebie oceny tego materiału, tym samym wskazując własną wersję stanu faktycznego mającą uzasadniać wniosek. Kwestią sporną w sprawie jest bowiem m. in. to, czy upust został importerowi przyznany przed czy po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Tymczasem skarżąca wnosiła o uzyskanie porady WCO odnośnie wpływu upustów/rabatów udzielanych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów, tym samym kładzie nacisk na ustalenia faktyczne, które są przedmiotem sporu.

Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć wstępne zagadnienie prawne, tymczasem w sprawie nie tyle chodzi o wyjaśnienie rozbieżności prawnych, lecz o spór co do faktu. Kwestia rzeczywistego przysługiwania importerowi rabatu na sprowadzany towar, a w konsekwencji zasadność uznania, że wartość celna towaru odbiega od deklarowanej, podlegają swobodnej ocenie organu administracyjnego i mogą być kwestionowane w trybie instancyjnym lub w drodze skargi do WSA, nie zaś w drodze wcześniejszego występowania do WCO o wydanie opinii.

Ze względu na brak zagadnienia wstępnego o charakterze prawnym, od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie objętym postępowaniem celnym, zarzuty skarżącej o naruszeniu przepisów Konstytucji RP, Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej i Kodeksu wartości celnej WTO Sąd uznał za przedwczesne.

W konkluzji Sąd stwierdził, że wpływ zniżki ceny na wartość celną towaru nie stanowi w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do krajowych organów celnych i nie zachodzi w sprawie podstawa do zawieszenia postępowania celnego.

Wzruszenia zaskarżonego postanowienia, w ocenie Sądu, nie uzasadniały również podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, bowiem stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Spółka [...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 106 § 3, art. 135 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 262 Kodeksu celnego w związku z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie przez Sąd, że organy celne prawidłowo dokonały wykładni i zastosowania cytowanych wyżej przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej i odmówiły zawieszenia postępowania celnego i przeprowadzenia dowodu z opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej oraz uznały, że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, podczas gdy istniały przesłanki uzasadniające potrzebę uzyskania wnioskowanej opinii WCO i zawieszenia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, jaki wpływ na wartość celną towaru ma rabat przyznany kupującemu jako forma wsparcia działalności kupującego w postaci noty kredytowej wystawianej po dniu zgłoszenia celnego.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że przedmiotem zagadnienia prawnego, które powstało na tle stanu faktycznego sprawy jest: czy właściwym jest korygowanie wartości transakcyjnej wynikającej z faktury handlowej, na potrzeby ustalenia wartości celnej w przypadku, gdy po dokonaniu zgłoszenia celnego i odprawy celnej towaru, importer otrzyma rabat od eksportera (w postaci noty kredytowej), przy czym importer w dniu zgłoszenia celnego i odprawy celnej nie wie, że dostanie rabat, a rabat stanowi formę wspomagania przez eksportera działalności importera na rynku polskim.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione. W rozpatrywanej sprawie skarżąca domagała się przeprowadzenia dowodu z opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej i w tym celu wnosiła o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), argumentując, że uzyskanie opinii tegoż Komitetu w sprawie wpływu rabatów na wartość celną towarów stanowi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji. Organy celne obu instancji nie uwzględniły tego wniosku, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie podjęte w tej sprawie.

Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku zaskarżonym skargą kasacyjną jest całkowicie prawidłowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu wspomnianego przepisu Ordynacji podatkowej mogą być wyłącznie zagadnienia prawne, których rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu niż ten, który rozpatruje sprawę. Trzeba podkreślić, że nie chodzi tu o wyjaśnienie istotnych nawet wątpliwości prawnych, lecz o wydanie orzeczenia rozstrzygającego kwestię prawną. Przedmiotem zagadnienia wstępnego nie może być wobec tego wyjaśnienie czy ustalenie okoliczności faktycznych sprawy.

Zdaniem Sądu ustalenie w konkretnej sprawie, czy udzielone świadczenie ma znamiona rabatu i związku z tym powinno być uwzględnione przy ustaleniu wartości celnej towaru należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie jest natomiast rozstrzygnięciem co do prawa. Żądanie zwrócenia się o opinię Technicznego Komitetu Ustalanie Wartości Celnej jest w istocie żądaniem przeprowadzenia dowodu dotyczącego okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Według załącznika II do Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (Dz. U. z 1995, Nr 98, poz. 483) pt. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej do zadań tego Komitetu należy m.in. dostarczanie takich informacji i udzielanie takiego doradztwa w jakichkolwiek zagadnieniach dotyczących ustalania dla potrzeb celnych wartości celnej towarów importowanych, o jakie może wystąpić każdy Członek lub Komitet. Takie informacje mogą przyjmować formę opinii doradczej, komentarza lub uwag wyjaśniających (ust. 2 lit. d załącznika). Z tego przepisu jednoznacznie wynika, że Komitet nie jest organem upoważnionym do podejmowania władczych rozstrzygnięć wiążących organy i sądy państw członkowskich. Jego opinie doradcze i komentarze dotyczące ustalania wartości celnej towarów mogą mieć jedynie wartość dowodową i dlatego nie mogą być uznane za rozstrzygnięcia zagadnień wstępnych w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 181, 183 § 1 i 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

GA