Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 789/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant referent stażysta Anna Barska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi P. P. i M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Prezydium Rady Narodowej w [...], działając na podstawie art. 2, 3, 6, 12-16, 17, 18 ust 1 i 2 art. 24 - 27 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r., Nr 32, poz. 159) oraz art. 59 i art. 60 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. nr 5 poz. 16), decyzją Nr [...] z dnia [...] października 1962 r. ustanowiło na rzecz S. przy [...] prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...], oznaczonej aktualnie jako dz. ew. nr [...], obręb [...] o pow. [...] m2, objętej księgą wieczystą nr [...].

Minister Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] lipca 1963 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydium Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] października 1962 r.

Pismem z dnia 7 października 2013 r. M. S. i P. P., wystąpili do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1963 r. nr [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] października 1962 r. stwierdzającej ustanowienie na rzecz S. przy [...] prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej aktualnie jako dz. ew. nr [...].

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli P. P. i M. S.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał, iż oceniane decyzje Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1963 r. nr [...] oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] października 1962 r. zostały wydane między innymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Zgodnie z art. 3 ust 3 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji, spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego oddaje się tereny w użytkowanie wieczyste, zaś rolniczym spółdzielniom produkcyjnym w użytkowanie stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego.

Minister podkreślił, iż art. 40 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. nakazywał stosować tryb określony w tejże ustawie przy oddawaniu gruntów państwowych w użytkowanie wieczyste, ilekroć dotychczasowe przepisy przewidywały zbywanie gruntów państwowych na własność czasową.

Ustawa z dnia 28 maja 1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz. U Nr 31, poz. 132), która utraciła moc w dniu 25 kwietnia 1969 r. w wyniku wejścia w życie ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. o zmianie ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 11, poz. 80) stanowiła odrębne przepisy regulujące sprzedaż działek budowlanych na rzecz spółdzielni mieszkaniowych, przy czym sprzedaż taka mogła odbywać się jedynie na własność czasową.

Z kolei stosownie do regulacji zawartej w art. 12 ust 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. wieczyste użytkowanie mogło być ustanowione tylko na terenie państwowym. Prawo tego rodzaju podlegało przepisom tytułu II księgi kodeksu cywilnego (art. 13 ust 1).

Zgodnie z wydanym przez P. przy [...], zaświadczeniem lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] maja 1958 r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] zatwierdziło lokalizację szczegółową budynku mieszkalnego z garażem na terenie położonym w [...] przy ul. [...], stanowiącym własność Skarbu Państwa.

Minister podniósł, że w związku z powyższym w niniejszej sprawie miał zastosowanie, zawarty w ustawie z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach tryb oddawania nieruchomości w użytkowanie wieczyste na rzecz spółdzielni mieszkaniowej.

Zgodnie zaś z art. 18 ust 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach umowę wieczystego użytkowania terenów z równoczesną sprzedażą położonych na nich budynków wymienionych w art. 14 ust. 1 zawierał na podstawie decyzji organu gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej przedstawiciel tego organu. Powyższa decyzja powinna w szczególności określać osobę wieczystego użytkownika oraz przedmiot i warunki wieczystego użytkowania, a ponadto budynki wymienione w art. 14 ust. 1 będące przedmiotem zamierzonej sprzedaży (art. 18 ust 2).

Zatem oddanie konkretnego gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wymagało w pierwszej kolejności przekazania prawa użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej, a następnie zawarcia stosownej umowy w formie aktu notarialnego.

Organ nadzoru ustalił, że nieruchomość hipoteczna nr [...] położona w [...] przy ul. [...] oznaczona aktualnie jako dz. ew. nr [...], obręb [...] o pow. [...] m2 została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności o użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) przedmiotowy grunt przeszedł na własność Skarbu Państwa.

Zaskarżone decyzje wskazują podmiot, na rzecz którego oddano grunt w użytkowanie wieczyste, a także jego warunki, w tym wysokość opłaty rocznej z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W związku z powyższymi ustaleniami Minister uznał, że decyzje te zawierają wszystkie elementy, o których mowa w art. 18 ust 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r., a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika również, że umową z dnia [...] grudnia 1964 r., rep. [...] nr [...] zostało ustanowione na rzecz S. przy [...] prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...].

Wobec powyższego Minister stwierdził, iż prawo użytkowania wieczystego zostało prawidłowo ustanowione na rzecz S. przy [...].

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister wskazał, że brak rozpatrzenia wniosku dekretowego byłych właścicieli w momencie wydania zaskarżonych decyzji nie miało wpływu na spełnienie przesłanek oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Ustawa ta nie zawierała bowiem zakazu naruszania praw osób trzecich jak czyni to na przykład art. 200 ust 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) który normuje roszczenie państwowych osób prawnych o tzw. uwłaszczenie na dzień 5 grudnia 1990 r. gruntami znajdującymi się dotychczas w ich zarządzie. Minister Infrastruktury i Budownictwa stanął na stanowisku, iż brak jest podstaw do wykładni przepisów ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, z których miałoby wynikać ograniczenie stosowania jej przepisów ze względu na zgłoszone roszczenia osób trzecich do nieruchomości, w tym roszczenia o ustanowienie prawa własności czasowej na podstawie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, na rzecz ich byłych właścicieli lub ich spadkobierców. Tym bardziej brak jest podstaw prawnych, aby taka wykładnia miała skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji dotyczącej oddania określonego gruntu w użytkowanie wieczyste. Stwierdzenie nieważności decyzji musi bowiem być efektem oczywistego naruszenia prawa przez organ, który ją wydał, przejawiającego się między innymi ustaleniem, że organ nie uwzględnił takich okoliczności, które w wyraźny i jednoznaczny sposób wynikały z tego przepisu. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt OSK 270/14 (publ. CBOSA).

Dodatkowo Minister wskazał że nie ulega wątpliwości że skarżący są następcami prawnymi byłych właścicieli przedmiotowego gruntu, a Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. ustanowił na rzecz następcy prawnego dawnych właścicieli prawo użytkowania wieczystego do części nieruchomości, tj. do działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części działki nr [...], obręb [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej część dawnej nieruchomości hipotecznej hip. Nr [...], oddanej w użytkowanie wieczyste W. "[...] ".

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby ww. rozstrzygnięcie zostało zaskarżone w ustawowym terminie do Wojewody [...], a więc stało się ono ostateczne w rozumieniu art. 16 k.p.a.

Minister Infrastruktury i Budownictwa zauważył, iż na gruncie postępowań nadzorczych dotyczących uwłaszczeń państwowych osób prawnych gruntami, obejmującymi dawne nieruchomości "warszawskie" jej byli właściciele lub ich następcy prawni mają interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, gdy została ona wydana przed rozpatrzeniem tzw. wniosku "dekretowego" Takie prawo daje im posiadanie roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu dawnej nieruchomości, mającego swoje źródło we wspomnianym wyżej art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Brak jest bowiem podstaw, by interesu prawnego odmówić stronie skarżącej, która powołuje się na swój tytuł prawny do nieruchomości wywodząc go z innego aktu prawnego, a której roszczenie nie zostało negatywnie rozpatrzone przez właściwy organ.

Jednakże w przypadku gdy prawomocną i ostateczną decyzją, wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., organ odmówi byłemu właścicielowi (jego następcy) prawa użytkowania wieczystego, to osoba taka nie może już wylegitymować się żadnym prawem rzeczowym (ekspektatywą takiego prawa) do omawianego gruntu. Z tego powodu osoba taka powinna jeszcze w trakcie trwania postępowania, wywołanego wnioskiem "dekretowym", wystąpić o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej i dopiero po pozytywnym dla niej zakończeniu tego postępowania nadzorczego, kontynuować postępowanie dotyczące ustanowienia użytkowania wieczystego (dawniej własności czasowej) (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 332/15, niepubl.).

Na gruncie przedmiotowej sprawy wniosek o stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji został złożony w dniu [...] października 2013 r., a zatem po wydaniu przez Prezydenta [...] ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. W dacie wniesienia żądania skarżący nie mogli zatem oprzeć swojego interesu prawnego na art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. z uwagi na zakończenie postępowania "dekretowego" przez Prezydenta [...], który musi być aktualny i konkretny a nie tylko hipotetyczny. Z treści księgi wieczystej nr [...] nie wynika, aby wnioskodawcy legitymowali się aktualnie jakimikolwiek prawami rzeczowymi do działki nr [...].

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli P. P. i M. S. zarzucając jej naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 99 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921r. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy prawidłowe zastosowanie tych regulacji doprowadziłoby do stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji, które to naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w zw. z art. 160 k.p.a. poprzez uznanie, iż skarżącym nie przysługuje interes prawny, tj. prawo strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji uwłaszczeniowych po rozpoznaniu wniosku dekretowego, w sytuacji gdy prawidłowa analiza przytoczonych przepisów prowadzi do wniosków odmiennych, które to naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja ustanawiająca prawo użytkowania wieczystego na rzecz S. przy [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa wobec nie zachowania przez organ wymogu poszanowania praw własności obywateli zawartym w art. 99 Konstytucji marcowej z 1921r., a która to zasada pomimo braku jej zapisu w ustawie o gospodarce terenami w miastach i osiedlach jest nakazem prawa stosowanym do wszystkich regulacji prawnych w myśl zasady zgodności aktów prawnych z Konstytucją jako aktem podstawowym. Podniesiono również, że w sprawie niniejszej doszło do wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, które organ winien uwzględnić. Przeprowadzenie zaś postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej jest ściśle związane z roszczeniem o odszkodowanie na podstawie art. 160 k.p.a., który to przepis legitymuje skarżących jako stronę zainteresowaną wydaniem stosownej decyzji.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Kwestionowane decyzje Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1963 r. nr [...] oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] października 1962 r. zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. nr 32, poz. 159).

Zgodnie z art. 3 ust 3 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanych decyzji, spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego oddaje się tereny w użytkowanie wieczyste, zaś rolniczym spółdzielniom produkcyjnym w użytkowanie stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego.

Przepis art. 40 ust. 1 ww. ustawy nakazywał stosować tryb określony w tejże ustawie przy oddawaniu gruntów państwowych w użytkowanie wieczyste, ilekroć dotychczasowe przepisy przewidywały zbywanie gruntów państwowych na własność czasową.

Ustawa z dnia 28 maja 1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz. U Nr 31, poz. 132), która utraciła moc w dniu 25 kwietnia 1969 r. w wyniku wejścia w życie ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. o zmianie ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 11, poz. 80) stanowiła odrębne przepisy regulujące sprzedaż działek budowlanych na rzecz spółdzielni mieszkaniowych, przy czym sprzedaż taka mogła odbywać się jedynie na własność czasową.

Z kolei stosownie do regulacji zawartej w art. 12 ust 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. wieczyste użytkowanie mogło być ustanowione tylko na terenie państwowym. Prawo tego rodzaju podlegało przepisom tytułu II księgi kodeksu cywilnego (art. 13 ust 1).

Zgodnie zaś z art. 18 ust 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach umowę wieczystego użytkowania terenów z równoczesną sprzedażą położonych na nich budynków wymienionych w art. 14 ust. 1 zawierało na podstawie decyzji organu gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej przedstawiciel tego organu. Powyższa decyzja powinna w szczególności określać osobę wieczystego użytkownika oraz przedmiot i warunki wieczystego użytkowania, a ponadto budynki wymienione w art. 14 ust. 1 będące przedmiotem zamierzonej sprzedaży (art. 18 ust 2).

Oddanie zatem konkretnego gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wymagało w pierwszej kolejności przekazania prawa użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej, a następnie zawarcia stosownej umowy w formie aktu notarialnego.

Sąd uznał, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w dostateczny sposób udowodnił, że nie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji z dnia [...] lipca 1963r. jak i decyzji z dnia [...] października 1962 r.

Podkreślenia wymaga, w związku z poddaniem kontroli Sądu decyzji wydanej w postępowaniu nieważnościowym, iż postępowanie to podlega specyficznym regułom, a jego zakres istotnie różni się od postępowania zwyczajnego. Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., a służącej ochronie takich wartości, jak ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego też powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Wśród wad kwalifikowanych stanowiących przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymienia rażące naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, skutkujące koniecznością wyeliminowania decyzji ostatecznej z obrotu prawnego, decyduje więc przede wszystkim oczywistość naruszenia prawa, prowadząca do nadania prawa lub odmowy jego przyznania wbrew przesłankom przepisu. Taka oczywistość nie zachodzi natomiast w rozpoznawanej sprawie.

Domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1963r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1962r. skarżący podnosili, że w dacie wydawania kwestionowanych decyzji nie był rozpoznany wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) , co ich zdaniem oznacza, że decyzje uwłaszczeniowe oddające przedmiotową nieruchomość w użytkowanie wieczyste zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ naruszały prawa osób trzecich do tej nieruchomości.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, gdyż jak już wskazano, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zachodzi w sytuacji braku oczywistości naruszenia prawa. Taka oczywistość naruszenia prawa przy wydawaniu kwestionowanych decyzji niewątpliwie nie występuje.

Minister Infrastruktury i Budownictwa zobligowany był więc do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych, zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia.

Zakazu naruszania praw osób trzecich w związku ze złożeniem wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. o przyznanie prawa własności czasowej, przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach stanowiące materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanych decyzji uwłaszczeniowych nie zawierały w swojej treści.

Powyższe zastrzeżenie znajdowało się natomiast w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zm.), normującym roszczenie państwowych osób prawnych o tzw. uwłaszczenie na dzień 5 grudnia 1990 r. gruntami znajdującymi się dotychczas w zarządzie tych osób prawnych, jak również w art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Brak jest podstaw do formułowania w drodze wykładni takiej treści powołanych przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961r., z której miałoby wynikać ograniczenie stosowania jej przepisów ze względu na zgłoszone roszczenia osób trzecich do nieruchomości objętych ich hipotezą, w tym roszczenia dekretowe na rzecz byłych jej właścicieli lub ich spadkobierców. Tym bardziej brak jest podstaw prawnych, aby taka wykładnia miała skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej na podstawie tych przepisów. Stwierdzenie nieważności decyzji musi bowiem być efektem oczywistego naruszenia prawa przez organ, który ją wydał, przejawiającego się m.in. ustaleniem, że organ nie uwzględnił takich okoliczności, które w wyraźny i jednoznaczny sposób wynikały z tego przepisu. W świetle powyższego, nie można zatem przypisywać kwestionowanym decyzjom rażącego naruszenia prawa tylko dlatego, iż pomimo braku w treści ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach zastrzeżenia o nienaruszaniu praw osób trzecich, taki zakaz miałby wynikać z Konstytucji z 17 marca 1921r., skoro nie było to uwarunkowane koniecznością uprzedniego zakończenia postępowania o przyznanie prawa własności czasowej. Przy czym należy zauważyć, że w dacie wydania kwestionowanych decyzji obowiązywała Konstytucja PRL z dnia 22 lipca 1952r., a nie jak podnoszą skarżący z dnia 17 marca 1921r. Ponadto organy administracji publicznej nie są uprawnione do dokonywania oceny przepisów ustaw pod względem ich zgodności z Konstytucją.

Jeśli chodzi o wywody Ministra zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnoszące się do interesu prawnego skarżących w niniejszym postępowaniu, to zostały one przedstawione zbędnie, ponieważ organ nadzoru nie zakwestionował legitymacji skarżących do zainicjowania postępowania nieważnościowego w odniesieniu do przedmiotowych decyzji uwłaszczeniowych, ponieważ gdyby tak uczynił, to albo odmówiłby wszczęcia postępowania, albo po jego wszczęciu umorzyłby postępowanie. Powyższe uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do zarzutu wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych należy uznać go za zupełnie chybiony zważywszy na okoliczność, że organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji. Organ zobowiązany byłby do zbadania czy w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, ale tylko w sytuacji gdy stwierdziłby istnienie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uwzględniając powyższe Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ zarówno prawa materialnego jak i procesowego, dlatego też wszystkie zarzuty skargi uznał za niezasadne. Zdaniem Sądu organ w postępowaniu nadzorczym wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w prawidłowy sposób zinterpretował art. 156 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.