Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1407/99
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2001-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Powołane przepisy: article: art. 86
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196
law: Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
article: art. 31 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: par. 9
journal: Dz.U. 1997 nr 162 poz. 1117
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew lub krzewów.
Teza: Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska nie mogą być uznane za nie podatkowe należności budżetowe, ponieważ nie wpływają do budżetu Państwa, a są przeznaczone na odrębny fundusz celowy, a mianowicie Fundusz Ochrony Środowiska.

TEZY

Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska nie mogą być uznane za nie podatkowe należności budżetowe, ponieważ nie wpływają do budżetu Państwa, a są przeznaczone na odrębny fundusz celowy, a mianowicie Fundusz Ochrony Środowiska.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółdzielni Pracy "Nowość" w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 29 października 1999 r. (...) w przedmiocie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Pracy "N." w P. od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia 25 czerwca 1999 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości nie wniesionej opłaty za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza za IV kwartał 1998 r. - w kwocie 1.039,46 zł, na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 86b ust. 1-5 i ust. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ oraz par. 9 i par. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza, oraz za usuwanie drzew i krzewów /Dz.U. nr 162 poz. 1117 ze zm./ orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną, decyzję.

W uzasadnieniu decyzji stwierdza się, że zaskarżoną decyzją Marszałek Województwa L., określił dla Spółdzielni Pracy "N." w P. wysokość nie wniesionej opłaty za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza w IV kwartale 1998 r. w kwocie 1.039,46 zł. Integralną część decyzji stanowią załączniki zawierające wyniki obliczeń, za emisję dwutlenku siarki w kwocie 176,02 zł za emisję tlenków azotu w kwocie 265,90 zł i emisję pozostałą, w kwocie 597, 54 zł.

Od decyzji tej Spółdzielnia Pracy "N." w P. wniosła odwołanie z prośbą o stwierdzenie jej nieważności, gdyż zdaniem strony skarżącej, decyzja wydana została z rażący naruszeniem prawa, bowiem jest sprzeczna z art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Rozstrzygając niniejsze odwołanie Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska jednostki organizacyjne ponoszą opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian. Opłaty te uiszczane są między innymi za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza /art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy/. Art. 86b ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż powyższe opłaty jednostki organizacyjne ustalają, we własnym zakresie i wnoszą je bez wezwania na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska. Jednostka organizacyjna ponadto obowiązana jest bez wezwania przedstawić marszałkowi województwa, w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, informacje zawierające wykaz oraz dane dotyczące zanieczyszczeń objętych opłatami wprowadzonych w poprzednim kwartale do powietrza /art. 86 ust. 5 ustawy/. W razie niedopełnienia obowiązku wniesienia opłaty lub złożenia informacji, o której mowa w ust. 5 lub w razie złożenia informacji nasuwającej zastrzeżenia, marszałek województwa na podstawie własnych ustaleń, wydaje decyzję, w której określa wysokość nie wniesionej opłaty, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania /art. 16b ust. 7/. Na tej to podstawie marszałek Województwa L. określił dla Spółdzielni Pracy "N." w P. wysokość nie wniesionej opłaty za IV kwartał 1998 r.

Kolegium Odwoławcze w nawiązaniu do art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, nie podzieliło poglądu zawartego w interpretacji tego przepisu strony odwołującej się, która podnosi, że zakłady pracy chronionej są zwolnione z wnoszenia opłat jako nie podatkowych należności budżetowych i stąd też Spółdzielnia Pracy "N." jako zakład pracy chronionej winien być zwolniony z opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczonych do powietrza. Powyższa interpretacja nie znajduje oparcia w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew lub krzewów, w którym to rozporządzeniu określono "Wykaz" podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczania opłat. W wykazie tym nie zostały uwzględnione zakłady pracy chronionej. Nie określono także wykazu nie podatkowych należności budżetowych, o których mówi art. 31 pkt 5 ustawy o rehabilitacji. Istotnym w sprawie jest ponadto fakt, że zgodnie z art. 87b ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, opłaty za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza stanowią dochód funduszu celowego jakim jest FOŚiGW, stąd też nie mogą być one zaliczone do nie podatkowych należności budżetowych, gdyż jako fundusze celowe nie wpływają do budżetu państwa.

W tej sytuacji strony odwołującej się o stwierdzenie nieważności decyzji urzędu marszałkowskiego w L., zdaniem Kolegium Odwoławczego są nieuzasadnione.

Od tej decyzji Spółdzielnia Pracy "N." wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga stwierdza, że decyzja Kolegium nie jest prawidłowa. Interpretacja przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych dokonana przez Kolegium jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym., Powoływane w uzasadnieniu decyzji rozporządzenie jest aktem niższego rzędu i dlatego na jego podstawie nie można kwestionować uprawnień nadanych aktem wyższego rzędu tj. przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, a w szczególności przepisu art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Przepis ten stanowi, że zakłady pracy chronionej zwolnione są z nie podatkowych należności budżetowych niezależnie od przeznaczenia tych środków i nie wymaga aby należności te wpływały bezpośrednio do budżetu państwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie.

Rozpatrując złożoną skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi dotyczą nieprawidłowego zastosowania przez organy administracji normy prawa materialnego w wyniku błędnej interpretacji przepisów.

Problem sprowadza się do zagadnienia czy strona skarżąca jako zakład pracy chronionej jest na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy zwolniona od opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian określonych w art. 86 cyt. ustawy o ochronie środowiska i wydanym z upoważnienia tej ustawy rozporządzeniu wykonawczym.

Rozpatrując sprawę Sąd podzielił stanowisko prawne organów administracji samorządowej. Art. 31 ust. 1 pkt 3 zwalnia m.in. zakłady pracy chronionej z nie podatkowych należności budżetowych.

W świetle obowiązującego ustawodawstwa opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska nie mogą być uznane za nie podatkowe należności budżetowe, ponieważ nie wpływają do budżetu Państwa, a są przeznaczone na odrębny fundusz celowy, a mianowicie Fundusz Ochrony Środowiska. Ponadto należy powiedzieć, że inny jest cel i charakter przepisów ustawy o ochronie środowiska, której rozwiązania mają charakter dyscyplinujący, czego dowodem jest fakt, że par. 9 cyt. rozporządzenia w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów nie wymienia zakładów pracy chronionej.

Stanowisko, że przedmiotowe opłaty nie są nie podatkowymi należnościami budżetowymi znajduje także potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego /D.U. nr 150 poz. 983 ze zm./. W myśl art. 19 tej ustawy każda gmina otrzymuje z budżetu państwa m.in. kwotę rekompensującą dochody utracone bezpośrednio z tytułu ulg i zwolnień określonych w różnych ustawach m.in. wymienionych w art. 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Chodzi tu jednak o rekompensaty z kwot które wpływają do budżetu państwa.

Natomiast w przedmiotowej sprawie kwoty z opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska nie wpływają do budżetu, a zatem nie są nie podatkową należnością budżetową.

W tej sytuacji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa i skargę od niej oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.