Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 815/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 915
law: Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług.
article: art. 86 ust. 1 i ust. 8, art. 94a ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2142
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
article: art. 3 ust. 1, art. 4 pkt 11
journal: Dz.U. 2014 poz 148
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 376 poz 21 art. 2
law: Dyrektywa 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy  porównawczej
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 475
law: Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach
article: par. 3 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 2121
law: Rozporządzenie Minister Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i art. 205 par. 2 w związku z art. 209
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarządzenia usunięcia nieprawidłowości w zakresie informacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] października 2016 r. ; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniach [...] – [...],[...] i [...] października 2016 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] (dalej: "WIIH", "organ I instancji") przeprowadzili kontrolę w aptece "[...]" należącej do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "spółka"). W ramach kontroli sprawdzono m.in. przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2014 r., poz. 915 ze zm.; dalej: "ustawa o cenach"). Badaniem objęto 340 partii produktów kosmetycznych oferowanych w aptece do sprzedaży. W toku kontroli stwierdzono nieuwidocznienie cen w przypadku 340 partii towarów oraz cen jednostkowych w przypadku 319 partii towarów oferowanych do sprzedaży, objętych takim obowiązkiem. Szczegółowe dane zakwestionowanych produktów zostały wymienione w załączniku nr 1 dołączonym do akt kontroli. Jak wskazano w protokole kontroli "w kontrolowanej placówce produkty oferowane do sprzedaży (sprzedaż zza lady), do których konsument nie miał dostępu, posiadały naklejki, na których uwidoczniona była cena za produkt. Jednakże sposób oznakowania ceną był niewidoczny dla kupującego (spód/ bok pudełka)."

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, WIIH decyzją z [...] października 2016 r., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1059 ze zm.; dalej: "ustawa o Inspekcji Handlowej") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z naruszeniem art. 4 ust. 1 ustawy o cenach oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r., poz. 2121; dalej: "rozporządzenie Ministra Rozwoju"), zarządził niezwłoczne usunięcie stwierdzonych w wyniku nieprawidłowości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wymienił wszystkie produkty zakwestionowane w zakresie uwidocznienia ich cen. Przytoczył również treść przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji, tj. art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, a następnie powołując się na brak cen jednostkowych przy 319 towarach, stwierdził, iż niewątpliwie brak informacji o cenach jednostkowych uniemożliwia konsumentom porównanie cen towarów oraz podjęcie racjonalnej decyzji w kwestii nabycia produktu.

W piśmie z 14 listopada 2016 r. skarżąca oświadczyła, że nie zgadza się z treścią protokołu kontroli, jak i wynikami kontroli. Pismem z 24 listopada 2016 r. WIIH udzielił spółce odpowiedzi na jej zastrzeżenia do protokołu kontroli.

W dniu 1 grudnia 2016 r. skarżąca wniosła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "Prezes UOKiK", "organ odwoławczy", "organ II instancji") odwołanie od decyzji organu I instancji z [...] października 2016 r., w którym wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ WIIH nie był uprawniony do przeprowadzenia kontroli oraz wydania decyzji wobec podmiotu prowadzącego aptekę. Ponadto spółka wniosła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji z uwagi na jej wadliwość. Zaskarżonej decyzji zarzuciła również naruszenie:

1. art. 4 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez jej zastosowanie wobec podmiotu prowadzącego placówkę, jaką jest apteka, a która to norma prawna wyłącza kontrolę Inspekcji Handlowej przeprowadzonej wobec skarżącej,

2. art. 3a, art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 88 ust. 1, art. 94a ust. 1 oraz art. 97 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez nieuwzględnienie tychże norm prawnych i ich pominięcie przy wszczęciu i prowadzeniu kontroli, jak i wydaniu zaskarżonej decyzji, w tym niewzięciu pod uwagę rodzaju usług świadczonych przez podmiot prowadzący apteki, rodzaju produktów sprzedawanych w aptekach, zastosowaniu tych samych zasad co do sprzedaży produktów leczniczych, jak i dermokosmetyków, oznaczenia ich cen i pozostałych informacji, reprezentacji podmiotu prowadzącego aptekę podczas kontroli, zasad obowiązujących lokale, w których prowadzona jest apteka, programu komputerowego zarządzającego sprzedażą produktów w aptekach i drukującego metki dla tych produktów,

3. art. 4 ust. 1 ustawy o cenach poprzez nieuznanie, że sposób metkowania produktów sprzedawanych w kontrolowanej aptece jest jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen, przy uwzględnieniu specyfiki miejsca jakim jest apteka,

4. § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju poprzez nieuznanie, że ta norma prawna daje prawo wyboru co do sposobu uwidaczniania ceny na produktach, zaś produkty wymienione w zaskarżonej decyzji zawierały informacje o cenie na opakowaniu bądź także na ulotce znajdującej się blisko sprzedawanego produktu, gdyż apteka umieszcza ceny zawsze na produkcie oraz w niektórych wypadkach na ulotce znajdującej się w niewielkiej odległości od produktu (np. w przypadku promocji),

5. § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju poprzez nieuznanie, że ceny umieszcza się - według wyboru sprzedającego - na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, czy w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu, natomiast strona informuje o cenach poprzez ich umieszczenie na towarze lub opakowaniu,

6. art. 79a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niedoręczenie stronie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli,

7. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

— art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału w przedmiotowym postępowaniu, a odnoszącego się do obowiązków i praw podmiotu prowadzącego apteki zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, jak również niezweryfikowaniu możliwości zastosowania programu komputerowego Cam-soft jako jedynego programu niezbędnego do zarządzania sprzedażą produktów (w tym w szczególności leków refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia) w aptece, kontaktu i monitoringu organów nadzoru farmaceutycznego, co do możliwości umieszczania danych, które żąda organ,

— niewyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego w sposób wyczerpujący, co kłóci się z zasadą dbałości o interes społeczny i słuszny interes obywateli,

— nieprowadzeniu postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów państwa z uwagi na punkt powyżej.

Korzystając z prawa do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, skarżąca 8 stycznia 2017 r. wystosowała do organu odwoławczego pismo, w którym potwierdziła swoje stanowisko w sprawie. Nadmieniła, iż zwróciła się do producenta programu komputerowego (niezbędnego przy prowadzeniu apteki) o wprowadzenie zmiany w zakresie drukowanych informacji o produktach sprzedawanych w aptekach, ale otrzymała odpowiedź o braku możliwości zmiany systemu i podawania cen zbiorczo. Podniosła, że jej pracownicy nie są w stanie zmieniać codziennie cen i przeliczać cen jednostkowych.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, organ II instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, decyzją z [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję WIIH.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes UOKiK wskazał, że przedsiębiorcy prowadzący apteki powinni mieć na uwadze przepisy innych regulacji odnoszących się do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym - tak jak w niniejszej sprawie - ustawy o cenach. Jak wynika z akt sprawy towary poddane kontroli, w tym suplementy diety czy kosmetyki powinny być oznakowane zgodnie z przepisami ww. ustawy i rozporządzenia Ministra Rozwoju. Program komputerowy, jaki stosowany jest w aptekach, nie ma przy tym znaczenia dla sprawy. Organ I instancji nie kwestionował bowiem prowadzenia rejestracji produktów czy programu sprzedażowego, ale fakt, iż produkty wystawione w aptece nie były oznakowane informacją o ich cenie.

Powyższa decyzja Prezesa UOKiK stała się przedmiotem skargi skarżącej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której to decyzji spółka zarzuciła:

1) nieważność na podstawie art. 156 ust. 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie przez organ, który nie był uprawniony do prowadzenia kontroli u skarżącej, zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy o Inspekcji Handlowej,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik postępowania, a spowodowały uznanie istnienia podstaw do utrzymania w mocy decyzji WIIH, tj.:

a) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a mianowicie z pominięciem specyfiki zasad rządzących prowadzeniem apteki i sprzedaży w niej szczególnego rodzaju towarów, rodzaju konsumentów obsługiwanych przez skarżącą, możliwości uwidocznienia cen w sposób żądany przez organy, stosowania przepisów szeroko rozumianego prawa farmaceutycznego, w szczególności ustawy Prawo farmaceutyczne,

b) art. 7 k.p.a. także z uwagi na niezachowanie zasady prawdy obiektywnej poprzez bezwzględne, niepodlegające kwestionowaniu stałe podtrzymywanie ustaleń i interpretacji prawa poczynionych przez WIIH, których nie można było zmienić pomimo powołania doktryny prawa, tym samym niedziałanie w sprawie wnikliwie oraz bezstronnie i niezależnie, o czym mowa w art. 8 Europejskiego kodeksu dobrej administracji, mając na względzie bezprecedensowy i wyjątkowy charakter przedmiotowego postępowania,

c) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli poprzez pobieżne, lakoniczne uzasadnienie podstaw utrzymania w mocy decyzji WIIH, powoływanie się jedynie na "ocenę Prezesa UOKiK", co zdaniem skarżącej jest niewystarczające w tak nietypowej sprawie, jak kontrola skarżącej przez inspekcję handlową, która odbyła się po raz pierwszy od ponad 20 lat, kiedy skarżąca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu aptek ogólnodostępnych,

d) art. 13 ust. 1 k.p.a. poprzez arbitralne i nieuzasadnione narzucenie interpretacji prawa przez organ i bezkompromisowe wymaganie jej zastosowania przez skarżącą, z pominięciem doktryny prawa, a w szczególności z pominięciem zasady ugodowego załatwienia sprawy,

e) art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady informowania stron poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków związanych z prowadzeniem aptek, a które nie były egzekwowane od niej przez ponad 20 lat prowadzenia działalności gospodarczej, jak również poprzez arbitralne narzucenie interpretacji prawa przez organy doprowadzając do powstania szkody u skarżącej, gdyż sytuacja, w której się znalazła jest dla niej zupełnie nowa i niewystępująca dotychczas,

f) art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału skarżącej w każdym stadium prowadzonego postępowania i przeprowadzeniu kontroli przy obecności kierownika apteki, który nie był upoważniony do reprezentowania spółki wobec inspekcji handlowej, doręczeniu zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli na jeden dzień przed jej podjęciem, jak i niewskazaniu apteki, którą inspekcja handlowa zamierza skontrolować i w jakim terminie, uniemożliwiając tym samym obecność skarżącej podczas jej prowadzenia, która w ponad 20-letniej działalności skarżącej, była pierwszą taką kontrolą,

g) art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania skarżącej o legalności i zasadności prowadzonej kontroli w jej przypadku przez inspekcję handlową, a jedynie powoływanie się na "ocenę Prezesa UOKiK",

h) niezachowanie zasady legalizmu i praworządności (określonej w art. 4 Europejskiego kodeksu dobrej administracji i art. 7 Konstytucji RP) poprzez naruszenie przepisów proceduralnych, jak również nieprawidłowe zastosowanie przepisów materialnoprawnych, o czym poniżej, poprzez prowadzenie kontroli przez inspekcję handlową w podmiocie wyłączonym z tej kontroli zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy o Inspekcji Handlowej,

i) istnienie sprzeczności w uzasadnieniu decyzji, gdyż raz organ twierdzi, że skarżącą obowiązują przepisy prawa farmaceutycznego z uwagi na specyfikę branży aptecznej, a z drugiej strony, uznając prawo do kontroli skarżącej przez inspekcję handlową, tej specyfiki nie dostrzega i nie wymaga stosowania przepisów prawa farmaceutycznego,

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 4 pkt 11 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez nieuznanie, że ta regulacja obejmuje także podmioty prowadzące apteki, a tym samym inspekcja handlowa nie jest uprawniona do ich kontrolowania,

b) art. 109 pkt 3a oraz pkt 5 upf poprzez jego nieuznanie, a tym samym nieuznanie, że prawo do kontroli i właściwego oznakowania produktów w niej sprzedawanych należy do zadań inspekcji farmaceutycznej,

c) § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach poprzez uznanie, że skarżąca tego nie uczyniła w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen w stosunku do 340 partii towarów,

d) art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez uznanie, że skarżąca dopuściła się nieprawidłowości, co narusza interes konsumentów, który de facto nie został w żaden sposób naruszony,

e) art. 3a upf poprzez nieuznanie, że do produktów kontrolowanych stosuje się takie same zasady oceny ich sprzedaży jak do produktów leczniczych,

f) art. 79a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z uwagi na niedoręczenie skarżącej upoważnienia do przeprowadzenia kontroli przed jej przeprowadzeniem.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji WIIH, a w razie stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji WIIH, a także zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zapadły bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla podjętych rozstrzygnięć, a zatem z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego wynikających w szczególności z przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Chodzi przede wszystkim o materiał dowodowy sprawy – tak jego zebranie, jak i ocenę.

Wskazać jednak należy, że nie wszystkie zarzuty zawarte w skardze zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim niezasadne jest żądanie stwierdzenia nieważności decyzji.

Stosownie do art. 86 ust. 1 upf apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. Według art. 86 ust. 8 upf w aptekach ogólnodostępnych na wydzielonych stoiskach można sprzedawać produkty określone w art. 72 ust. 5 posiadające wymagane prawem atesty lub zezwolenia, pod warunkiem że ich przechowywanie i sprzedaż nie będą przeszkadzać podstawowej działalności apteki. Do tych produktów m.in. należą:

- środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego,

- suplementy diety, w rozumieniu przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

- środki kosmetyczne, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach (Dz. U. z 2013 r. poz. 475), z wyłączeniem kosmetyków przeznaczonych do perfumowania lub upiększania,

- środki higieniczne,

- przedmioty do pielęgnacji niemowląt i chorych,

- produkty biobójcze służące do utrzymywania higieny człowieka.

Organem uprawnionym do kontroli w zakresie cen tych towarów (niebędących produktami leczniczymi czy wyrobami medycznymi) jest Inspekcja Handlowa. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, do zadań Inspekcji należy kontrola legalności i rzetelności działania przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów odrębnych w zakresie produkcji, handlu i usług. Z przepisów ustawy o Inspekcji Handlowej wyłączone są usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej (art. 4 pkt 11 ustawy o Inspekcji Handlowej). Kontrolę wszczyna i prowadzi inspektor po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli wydanego przez wojewódzkiego inspektora (art. 13 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że WIIH przy piśmie z 21 października 2016 r. przekazał skarżącej upoważnienie do przeprowadzenia kontroli oraz pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego. Powyższą korespondencję doręczono spółce 8 listopada 2016 r.

Stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm.) organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. W niniejszej sprawie zawiadomienie z 28 września 2016 r. o zamiarze wszczęcia kontroli zostało doręczone skarżącej 11 października 2016 r. Czynności kontrolne zostały przeprowadzone w obecności kierownika apteki, który nie posiadał upoważnienia do reprezentowania kontrolowanej spółki, wobec czego złożył oświadczenie osoby czynnej w lokalu w trybie art. 97 Kodeksu cywilnego. Kierownik apteki pokwitował odbiór pouczenia o prawach i obowiązkach osoby czynnej w lokalu.

Prawidłowo też Prezes UOKiK skonstatował, że nazwa dermokosmetyki powstała z połączenia dwóch pojęć: kosmetyk i farmaceutyk. Pojęcie to nie funkcjonuje prawnie, a jedynie jako slogan marketingowy lub hasło reklamowe. Zatem produkt ten powinien być oceniany z punktu widzenia zakwalifikowania go jako kosmetyk albo produkt leczniczy. Według art. 2 powołanej wyżej ustawy o kosmetykach, kosmetykiem jest każda substancja chemiczna lub mieszanina, przeznaczone do zewnętrznego kontaktu z ciałem człowieka: skórą, włosami, wargami, paznokciami, zewnętrznymi narządami płciowymi, zębami i błonami śluzowymi jamy ustnej, których wyłącznym lub podstawowym celem jest utrzymanie ich w czystości, pielęgnowanie, ochrona, perfumowanie, zmiana wyglądu ciała lub ulepszenie jego zapachu.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu sprzedaży detalicznej uwidocznić cenę oraz cenę jednostkową towaru w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. W myśl § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Cenę oraz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. W związku z czym na gruncie obowiązujących przepisów w miejscu sprzedaży detalicznej należy podać zasadniczo dwie ceny: cenę (potocznie: cenę detaliczną) oraz cenę jednostkową (potocznie: cenę za litr/ kilogram/ itp.).

Organy obu instancji nie wyjaśniły dokładnie czy na kwestionowanych produktach znajdowały się ceny, a jeżeli tak, to gdzie były uwidocznione. Zaakcentować przy tym należy, iż decyzja WIIH zawiera listę spornych produktów, przytoczenie kilku przepisów oraz stwierdzenie - zresztą sprzeczne z protokołem kontroli (w którym podano, że ceny były umiejscowione na spodzie bądź boku opakowań) - iż sporne produkty nie posiadały cen. Te ustalenia zaaprobował organ II instancji.

Z akt administracyjnych sprawy, w tym z protokołu kontroli, nie wynika czy (a jeżeli tak, to gdzie) w kontrolowanym lokalu znajdował się cennik. Dlatego jako dowolną i nieznajdującą oparcia w materiale dowodowym należy ocenić konkluzję organu odwoławczego, iż "w toku kontroli nie stwierdzono, aby informacje o cenie zostały uwidocznione w inny sposób np. w cenniku".

Należy także mieć na względzie mieć fakt, iż kontrolowana placówka to apteka ogólnodostępna, której prowadzenie jest ściśle reglamentowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2002 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2211; dalej: "upf"). W szczególności należy podkreślić, że w art. 94a ust. 1 ust. 1 upf ustawodawca ustanowił bezwzględny zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności.

W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, reklamą apteki jest każde działanie zachęcające klientów do zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków. Podobnie reklama definiowana jest w art. 2 dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L z 2006 r. nr 376, s. 21). W akcie tym przyjęto, iż reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.

Omawiany zakaz reklamy aptek jest bardzo szeroki – dotyczy jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz – co istotne - ich działalności. Celem ustawodawcy było wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy działalności aptek i punktów aptecznych oraz zakazu reklamy placówek obrotu pozaaptecznego, odnoszącej się do produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Z zakresu pojęcia reklamy apteki wyłączono jedynie informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Wprowadzenie takiego zakazu i czuwanie nad jego przestrzeganiem podyktowane jest i uzasadnione koniecznością zwiększenia ochrony pacjentów z jednej strony, a także ochroną finansów publicznych przed negatywnymi skutkami reklamy aptek. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne (druk sejmowy VI.3491), "cele przedsiębiorców prowadzących apteki, w tym dążenie do maksymalizacji zysku, muszą być podporządkowane wymogom wynikającym z konieczności ochrony zdrowia pacjentów".

Ustawa Prawo farmaceutyczne, w odniesieniu do aptek, ingeruje w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności jeśli chodzi o działalność handlową. Nie pozwala na swobodne kształtowanie: systemu sprzedaży (art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3 upf), oferty (art. 86 ust. 2, art. 87 ust. 2 i art. 95 upf), a także godzin pracy (art. 94 upf), czy też doboru personelu (art. 88, art. 90, art. 92 i art. 96 upf). Wprowadza również rygory lokalowe (art. 97 upf). Tego samego rodzaju regulacją jest wprowadzenie w art. 94a ust. 1 upf zakazu reklamy apteki i jej działalności.

Skarżąca jako podmiot prowadzący apteki ogólnodostępne, czyli działalność reglamentowaną, jest zobowiązana do rygorystycznego przestrzegania zakazu prowadzenia reklamy aptek i ich działalności. W przypadku zaś naruszenia tego zakazu, jako profesjonalnie zajmująca się ww. działalnością, zdaje sobie sprawę z konsekwencji przewidzianych za naruszenie tego zakazu.

W tym stanie rzeczy należy zgodzić ze skarżącą, iż organy obu instancji naruszyły przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest bowiem zasada prawdy obiektywnej, która może być zrealizowana jedynie w warunkach wyczerpującego i wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie (ustalenie stanu faktycznego), co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji (a w przypadku wniesienia odwołania – także Prezes UOKiK) dokładnie ustali sposób oznakowania (bądź nieoznakowania) produktów kosmetycznych w przedmiotowej aptece.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 697 złotych, Sąd oparł rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).