Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3259/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 141 § 4, art. 145 § 1 lit c),
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1371/17 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 14 czerwca 2017 r., nr DR.PS.703.11.2017.PW w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 lutego 2017 r. nr OR04-61713-OR0400037/12; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Z. R. kwotę 1704 (tysiąc siedemset cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z 17 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1371/17 oddalił skargę Z. R. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 14 czerwca 2017 r. nr DR.PS.703.11.2017.PW w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.

WSA orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Na podstawie umowy o dofinansowanie nr 00007-61713-OR0400037/12, zawartej w dniu 7 listopada 2012 r., skarżący zobowiązał się do realizacji operacji pt. "Działania wodno – środowiskowe". Na podstawie umowy, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "ARiMR", "organ I instancji"), zobowiązała się do wypłacenia stronie rekompensaty w wysokości 101.890,00 zł. Warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" uregulowane są w krajowych i unijnych przepisach prawnych. Do krajowych aktów prawnych należy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1073, dalej: "rozporządzenie do osi priorytetowej 2").

Zgodnie z § 3 ust. 5 pkt 1 umowy o dofinansowanie, realizacja operacji w ramach środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" obejmuje "wykonywanie i udokumentowanie przez beneficjenta zobowiązań określonych w Deklaracji pakietów, stanowiących załącznik do umowy o dofinansowanie, przez 5 lat od dnia 1 stycznia 2012 r." Ponadto, § 7 ww. umowy zobowiązuje beneficjenta "do przedstawienia w terminie do dnia 31 maja każdego roku następującego po każdym roku realizacji operacji dokumentów potwierdzających wypełnianie zdeklarowanych pakietów, wynikających z załącznika nr 3 do rozporządzenia do osi priorytetowej 2". Mając na uwadze powyższe zapisy rozporządzenia krajowego oraz umowy o dofinansowanie, Beneficjent w celu rozliczenia realizacji zobowiązań wodno-środowiskowych za rok 2015, dostarczył m.in. nieprawomocną decyzję nr BŚ-OŚ.6341.8.3.2015 z 3 lutego 2016 r. udzielającą mu pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast wraz z wnioskiem o dofinansowanie, Beneficjent dostarczył decyzję nr OŚ-OW-6223/3/4/05 z 7 października 2005 r. udzielającą mu pozwolenia wodnoprawnego na okres do 31 października 2015 r. W toku weryfikacji ww. dokumentacji OR ARiMR uznał, że Beneficjent nie posiadał w roku 2015 ciągłości pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ w dniu 31 października 2015 r. wygasła decyzja nr OŚ-OW-6223/3/4/05 z 7 października 2005 r., natomiast nowa decyzja wodnoprawna nr BŚ-OŚ.6341.8.3.2015 z 3 lutego 2016 r. nie uzyskała statusu prawomocności. Wobec powyższych ustaleń, OR ARiMR uznał, że Beneficjent w roku 2015, w okresie od 1 listopada do 31 grudnia, nie zachował ciągłości obowiązujących pozwoleń wodnoprawnych, co oznacza, że w ww. okresie nie stosował podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej, określonych w § 10 rozporządzenia do osi priorytetowej 2.

W związku z powyższym, w dniu 2 września 2016 r. OR ARiMR poinformował Beneficjenta o pomocy pobranej nienależnie, ustalając jednocześnie kwotę pomocy podlegającą zwrotowi proporcjonalnie do okresu, w którym Beneficjent nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego. Pismem z 20 września 2016 r., Beneficjent zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. ARiMR pismem z 6 października 2016 r. poinformowała Beneficjenta o negatywnym rozpatrzeniu prośby o ponowne rozpatrzenie. ARiMR wskazała m.in., że § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2 określa podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej, wśród których znajduje się m.in. wymóg posiadania aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015. poz. 469). W ocenie ARiMR, posiadanie ww. aktualnego dokumentu świadczy o spełnieniu zasad dobrej praktyki rybackiej, warunkującej możliwość otrzymania pomocy w ramach środka 2.2. Beneficjent ponownie pismem z 20 października 2016 r. zwrócił się do ARiMR o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na złożone pismo ARiMR pismem z 2 grudnia 2016 r. poinformowała o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, podtrzymując stanowisko wyrażone w piśmie z 6 października 2016 r.

Mając powyższe na uwadze, ARiMR pismem z 11 stycznia 2017 r. poinformowała Beneficjenta o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu środków. ARiMR w dniu 3 lutego 2017 r. wydała decyzję nr OR04-61713-OR0400037/12 określającą kwotę przypadającą do zwrotu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że do dnia wydania ww. decyzji, beneficjent nie dostarczył pozwolenia wodnoprawnego wydanego w drodze decyzji z adnotacją właściwego organu o jej ostateczności. Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, że od 1 listopada 2015 roku do 31 grudnia 2015 roku przez Beneficjenta nie został spełniony warunek stosowania podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej określony w § 10 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2. Okres, w jakim nie były stosowane podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej za rok 2015 to 61 dni. W związku z powyższym zwrotowi podlega kwota rekompensaty wypłacona za rok 2015 na realizację zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie.

W wyniku odwołania wniesionego przez Skarżącego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wydał 14 czerwca 2017 r. decyzję nr DR.PS.703.11.2017.PW utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na zapis § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia do osi priorytetowej 2 i podkreślił, że "aktualne pozwolenie wodno-prawne" oznacza pozwolenie ważne w czasie obecnym, obowiązujące w danej chwili. Zatem trudno uznać, że w okresie od 1 listopada 2015 do 31 grudnia 2015 r. pozwolenie wodno-prawne decyzją z 7 października 2005 r., pomimo upływu terminu, posiada cechę "aktualności". Zdaniem Ministra, nie sposób przyjąć, że po upływie terminu na jaki zostało wydane, uprawnienia wynikające z decyzji - pozwolenia wodno-prawnego z 7 października 2005 r. były w dalszym ciągu aktualne. Reasumując, organ stwierdził, że w okresie od 1 listopada 2015 do 31 grudnia 2015 r. Strona nie posiadała aktualnego pozwolenia wodno-prawnego. Organ wskazał na przepis art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72 poz. 619 z póżn. zm.), dalej: "ustawa o wspieraniu", oraz art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dalej: "u.f.p." i stwierdził, że pomocą pobraną nienależnie jest w szczególności pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy. Pomoc finansowa przyznana stronie na mocy umowy o dofinansowanie należy uznać za nienależną w części, w jakiej strona nie wypełniła zobowiązań z niej wynikających, o których mowa w § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2.

Z. R. wniósł skargę na decyzję z 14 czerwca 2017 r., której zarzucił:

1. zastosowanie ustawy o wspieraniu, jak i § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2, pomimo ich niezgodności z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U.UE.L.2006.223.1) i rozporządzeniem Komisji (WE) nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U.UE.L.2007.120.1);

2. naruszenie § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2 w zw. z art. 138 ustawy Prawo wodne poprzez ich nieprawidłową interpretację i przyjęcie, że w przepisie chodzi o pozwolenie wodnoprawne wyłącznie w znaczeniu materialnoprawnym, a nie również w znaczenia formalnoprawnym.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Sąd I instancji, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), podniósł, że "aktualne pozwolenie wodnoprawne" należy rozumieć pozwolenie ważne w czasie obecnym, obowiązujące w danej chwili. Dlatego też nie można uznać, że pozwolenie z 7 października 2005 r., z terminem ważności 31 października 2015 r., posiada cechę aktualności. Zasadny w tym stanie rzeczy jest więc wniosek, iż w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2015 r. beneficjent nie posiadał uregulowanego stanu prawnego w zakresie gospodarki wodnej na obiekcie stanowiącym miejsce realizacji operacji. Nawet, gdyby została wydana decyzja o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego z 7 października 2005 r., to nie miałoby wpływu na termin jego obowiązywania oznaczony na dzień 31 października 2015 r. Beneficjent ubiegający się o dofinansowanie w ramach środka 2.2, powinien przestrzegać przez okres co najmniej pięciu lat wymogów dotyczących środowiska wodnego, które wykraczają poza zwykłe stosowanie dobrych praktyk w dziedzinie akwakultury, co jest zgodne z § 9 ust. 1 rozporządzenia do osi priorytetowej 2. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu do osi priorytetowej 2 ustalił w § 10 ust. 2 zasady dobrej praktyki rybackiej, zgodne z obowiązującym prawem, zatem zgodnie zarówno z rozporządzenia Rady nr 1198/2006 oraz z rozporządzeniem Komisji nr 498/2007, których przestrzeganie jest niezbędne do uzyskania wsparcia: w tym między innymi posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach prawa wodnego.

Z. R. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi:

a. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w zakresie zarzutu zastosowania przez organ administracji prawa krajowego niezgodnego z rozporządzeniem Rady nr 1198/2006 i rozporządzeniem Komisji nr 498/2007, w sposób lapidarny i niezrozumiały, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę prawidłowości zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie;

b. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, poprzez przyjęcie, że organ administracji prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy rozporządzenia do osi priorytetowej 2;

II. materialnego, tj:

a. zastosowanie ustawy o wspieraniu, jak i § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2, pomimo ich niezgodności z rozporządzeniem Rady nr 1198/2006 i rozporządzeniem Komisji nr 498/2007,

b. § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2 w zw. z art. 138 ustawy Prawo wodne poprzez ich nieprawidłową interpretację i przyjęcie, że w przepisie chodzi o pozwolenie wodnoprawne wyłącznie w znaczeniu materialnoprawnym, a nie również w znaczenia formalnoprawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Z. R. podniósł, że ustanowienie w § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2 sztywnego i wyłącznie formalnego wymogu posiadania aktualnego pozwolenia wodnoprawnego stoi w sprzeczności z treścią art. 11 rozporządzenia Komisji nr 498/2007. Brak aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, lub czasowy jego brak, nie oznacza, że beneficjent, prowadząc hodowlaną działalność rybacką, narusza automatycznie jakiekolwiek obowiązujące w tym zakresie przepisy związane ze środowiskiem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż tylko część z jej zarzutów jest trafna.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.

Skargę kasacyjną oparto o obie podstawy.

Przed przystąpieniem do oceny trafności zarzutów kasacyjnych, ze względu na sposób ich sformułowania, wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest podstawami skargi kasacyjnej. To wnoszący skargę kasacyjną określa granice kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dokonywanej przez NSA. Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też poprawianie jej niedokładności.

W pierwszej kolejności NSA zbadał zarzuty naruszenia przepisów postępowania i ustalił, że są one nieusprawiedliwione przede wszystkim z uwagi na ich skonstruowanie oraz brak wyjaśnienia ich znaczenia (w postaci istotności) w kontekście wyniku sprawy.

Najdalej idącym zarzutem skargi jest sformułowany w cz. I lit. a. jej petitum zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a polegający wedle skarżącego na wadliwości konstrukcji uzasadnienia wyroku WSA ze względu na sporządzenie uzasadnienia w zakresie zarzutu zastosowania przez organ prawa krajowego niezgodnego z rozporządzeniem Rady nr 1198/2006 oraz rozporządzeniem Komisji nr 498/2007 w sposób lapidarny i niezrozumiały, co uniemożliwia kontrolę prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Z uwagi na jego podstawowy charakter rozpoznano go w pierwszej kolejności i stwierdzono, że nie jest trafny. Przede wszystkim, jak już wskazano, nie został on w skardze kasacyjnej uzasadniony. Niezależnie od tego ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że WSA wyjaśnił z jakich względów, jego zdaniem, zarzut sprzeczności postanowień prawa krajowego z postanowieniami rozporządzeń unijnych nie zasługuje na uwzględnienie (s. 10 uzasadnienia). Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. (zd. 1-sze) uzasadnienie wyroku powinno podstawowo zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione elementy. W związku z tym NSA zobowiązany jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej, nie stwierdził naruszenia tego przepisu. W kontekście rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że nie można skutecznie kwestionować prawidłowości merytorycznej rozstrzygnięcia Sądu I instancji zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez który nie można skutecznie zwalczać stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z 26 listopada 2014 r., II OSK 1131/13; z 20 stycznia 2015 r., I FSK 2081/13; z 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13; z 18 marca 2015 r., I GSK 1779/13, z 10 kwietnia 2018 r., II GSK 1995/16; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże).

Z kolei drugi ze sformułowanych zarzutów procesowych (w cz. I lit. b.) także nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Stało się tak nie tylko z uwagi na brak wymaganego jego uzasadnienia, ale także ze względu na jego wadliwość. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że art. 3 § 1 p.p.s.a. ma charakter ustrojowy i wyznacza zakres kognicji sądów administracyjnych. Do naruszenia powołanej regulacji mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej, bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Z kolei art. 145 § 1 lit c) p.p.s.a. jest przepisem stanowiącym jedynie prawną podstawę orzeczenia i bez powiązania tego przepisu z innymi przepisami postępowania nie może stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej.

Na uwzględnienie zasługiwał zaś zarzut naruszenia prawa materialnego sformułowany w cz. II lit. b. oraz częściowo – w lit a. tejże części, choć ze względów, o których mowa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (a nie wskazanych w jej petitum).

Z konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej w tym zakresie oraz ich uzupełnienia zawartego w uzasadnieniu tejże wynika, że istotą problemu prawnego sprawy jest interpretacja oraz zastosowanie w sprawie przepisu § 10 ust. 2 pkt 3 lit a) rozporządzenia do osi priorytetowej 2 w kontekście przepisów: art. 30 ust. 1, ust. 2 lit. a oraz ust. 3 zd. 1-sze rozporządzenia Rady nr 1198/2006, art. 11 rozporządzenia komisji nr 498/2007, w zw. z art. 138 oraz art. 128 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy Prawo wodne.

Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 3 lit a) rozporządzenia do osi priorytetowej 2, przez podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej rozumie się posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach prawa wodnego. Sąd I instancji dokonując wykładni tego przepisu zgodził się z organem, że pod pojęciem "aktualne pozwolenie wodnoprawne" należy rozumieć pozwolenie ważne w czasie obecnym, obowiązujące w danej chwili. Zasadny zatem w stanie sprawy (brak posiadania przez skarżącego pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2015 r.) był zdaniem WSA wniosek, iż w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2015 r. beneficjent nie posiadał uregulowanego stanu prawnego w zakresie gospodarki wodnej na obiekcie stanowiącym miejsce realizacji operacji. Tym samym, w kontekście art. 30 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1198/2006 oraz art. 11 rozporządzenia Komisji nr 498/2007 oznaczało to, iż w okresie nieposiadania aktualnego zezwolenia skarżący nie stosował podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że jakkolwiek powyższy wniosek WSA dotyczący samego stanu prawnego w zakresie gospodarki wodnej w odniesieniu do obiektu realizacji operacji jest prima facie słuszny, to nieprawidłowo dokonano interpretacji przywołanego przepisu rozporządzenia MRiRW w kontekście systemowym oraz funkcjonalnym.

Zgodnie z art. 30 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1198/2006 (zd. 1-sze): "W celu uzyskania rekompensaty na podstawie niniejszego artykułu jej beneficjenci muszą zobowiązać się do przestrzegania przez okres co najmniej pięciu lat wymogów dotyczących środowiska wodnego, które wykraczają poza zwykłe stosowanie dobrych praktyk w dziedzinie akwakultury." Z kolei w myśl art. 11 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 498/2007, stanowiącego uszczegółowienie przytoczonej regulacji "«zwykła dobra praktyka w sektorze akwakultury» oznacza zgodność z obowiązującym prawem, w odniesieniu zarówno do kwestii zdrowotnych i weterynaryjnych, jak i związanych ze środowiskiem, oraz stosowanie protokołów produkcji zapobiegających marnotrawieniu zasobów oraz emisji zanieczyszczeń, której można uniknąć". Z powyższych wynika, iż zasady dobrej praktyki w sektorze akwakultury (w tym praktyki rybackiej) wymagają zachowania w zakreślonym czasie, legalności m.in. w odniesieniu do kwestii środowiskowych, a zatem prowadzenia określonej działalności w zgodzie z obowiązującym prawem. Potwierdza to motyw 29 preambuły do rozporządzenia Rady nr 1198/2006, zgodnie z którym "Istotną kwestią dla sektora rybactwa jest osiągnięcie trwałej równowagi pomiędzy zasobami wodnymi i ich eksploatacją z należytym uwzględnieniem oddziaływania na środowisko. Należy zatem przyjąć stosowne środki nie tylko w celu chronienia łańcucha żywieniowego, ale i w zakresie akwakultury oraz przemysłu przetwórczego."

Wykładnia warunku "aktualności pozwolenia wodnoprawnego", o którym mowa w § 10 ust. 2 pkt 3 lit a) rozporządzenia do osi priorytetowej 2 w kontekście prowadzenia (w zakreślonym czasie) gospodarki wodnej w zgodzie z obowiązującym prawem wymaga także uwzględnienia przepisów krajowych, które wskazują na zakres zezwolenia wodnoprawnego (art. 128 Prawa wodnego, w szczególności jego ust. 1 pkt 1 i 5). To bowiem zgodność danych zachowań/działań z przepisami (w tym unormowaniami indywidualnymi zawartymi w treści pozwolenia wodnoprawnego) decyduje o tym czy mające w danym okresie dane zachowania w zakresie korzystania z wód, w tym spełnienie warunków wykonywania uprawnienia oraz obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska, były zgodne z obowiązującym prawem. Z przewidzianych ustawowo dla pozwolenia wodnoprawnego jego elementów konstrukcyjnych wynika, że ustala ono nie tylko cel i przedmiotowy zakres korzystania przez dany podmiot z wód, ale także m.in. terminy dokonywania określonych czynności. To oznacza, że prowadzenie działalności na obiekcie wodnym w zgodzie z przepisami prawa nie musi oznaczać konieczności posiadania ciągłości zezwolenia wodnoprawnego przez dany podmiot. Musi być ono bowiem obowiązujące (aktualne, ważne) w czasie dokonywania określonych czynności, niezbędnych z punktu widzenia prawidłowego prowadzenia gospodarki wodnej na danym obiekcie. Stąd też w kontekście systemowym istotne jest, aby dane działania/zachowania w zakresie prowadzenia gospodarki wodnej były podejmowane zgodnie z aktualnymi (tj. "odnoszącymi się do rzeczywistości/realiów", "obowiązującymi w określonym czasie") uwarunkowaniami, do których zaliczyć należy także obowiązujące w danym czasie zezwolenie wodnoprawne.

Podkreślenia wymaga, że wymóg "przestrzegania przez okres co najmniej pięciu lat wymogów dotyczących środowiska wodnego, które wykraczają poza zwykłe stosowanie dobrych praktyk w dziedzinie akwakultury" (art. 30 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1198/2006) odnosi się do wskazanego w rozporządzeniu do osi priorytetowej 2 "jednoczesnego stosowania podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej w całym obiekcie" (§ 10 ust. 1 pkt 2). W przytoczonej regulacji zwraca uwagę aspekt czynnościowy ("stosowanie podstawowych zasad"). Znaczenie ma także i to, że krajowy prawodawca nie sprecyzował w stosunku do wymogu posiadania zezwolenia wodnoprawnego, aby zachowywało ono ciągłość w całym okresie objętym pomocą finansową, ale wskazał, że ma być ono aktualne. Aktualność zaś należy odnosić, jak już wskazywano, do określonego czasu i innych warunków. Przy wykładni należy także uwzględnić założenie racjonalności legislatora, który przecież mógł ustalić jako warunek uzyskania dofinansowania bądź to zachowanie przez beneficjenta ciągłości pozwolenia wodnoprawnego, bądź też posiadanie przez niego pozwolenia wodnoprawnego przez cały okres objęty dofinansowaniem albo inaczej sformułowany wymóg (v. s. 6, akapit 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Mając powyższe na uwadze "aktualność pozwolenia wodnoprawnego", o którym mowa § 10 ust. 2 pkt 3 lit a) rozporządzenia do osi priorytetowej 2 należy odnosić do rzeczywistego prowadzenia działalności na obiekcie wodnym, a zatem aktualne pozwolenie to takie, które dotyczy danych realiów (uwarunkowań) i wykonywanych w ich ramach uprawnień i/lub obowiązków. Odnosi się ono do ściśle określonych działań beneficjenta w obszarze gospodarki wodnej w danym okresie przewidzianym w pozwoleniu. To powoduje, że jeśli beneficjent nie realizuje w danym okresie (mieszczącym się w okresie realizacji operacji w danym obiekcie) zachowań/działań, które wymagałyby posiadania stosownego zezwolenia wodnoprawnego, to jego działalność jest zgodna w tym zakresie z obowiązującymi przepisami, a zatem realizuje warunek, o którym mowa w art. 11 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 498/2007 w zw. z art. 30 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1198/2006. W rozpoznawanej sprawie nie ustalono aby w okresie, w którym beneficjent nie dysponował zezwoleniem wodnoprawnym zaistniały zdarzenia (były podejmowane działania, bądź zaniechano wykonania obowiązków), które wymagałyby pozwolenia wodnoprawnego. To z kolei oznacza, że nie wykazano aby beneficjent nie posiadał aktualnego pozwolenia wodnoprawnego w rozumieniu § 10 ust. 2 pkt 3 lit a) rozporządzenia MRiRW w zw. z art. 11 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 498/2007.

W świetle uznanych zarzutów skargi kasacyjnej uzasadniony był wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Jednocześnie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpatrywana sprawa została wyjaśniona w stopniu pozwalającym - na zasadzie art. 188 p.p.s.a. - na uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 14 czerwca 2017 r. oraz poprzedzającej ją oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 lutego 2017 r.

O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b/ w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).