Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SAB/Po 18/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1 art. 7 art. 12  ust.  1 art. 35  ust. 3 art. 104 ust. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 19 art. 21 ust. 3 art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
article: art. 5 pkt 1-5
journal: Dz.U. 2015 poz 807
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jedn.
article: par. 26 ust. 2 ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 149 par. 1 art. 200 art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 2 ust. 1 ust. 2 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 18 ust. 1 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549  art. 43 lit. b
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Dnia 13 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi U. R. M. Spółki jawnej w K. na przewlekłe prowadzenie postępowania Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do wydania decyzji administracyjnej w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, IV. zasądza od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Spółka jawna U. R. M. z siedzibą w K. wniosła do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Skarżąca zarzuciła organowi obrazę przepisów art. 35 i art. 36 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym oraz art. 12 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewnikliwe i powolne postępowanie oraz brak posługiwania się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy.

W ocenie strony skarżącej nie budzi wątpliwości, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przewlekle prowadzi postępowanie, gdyż pomimo upływu kolejnych lat organ nie podejmuje żadnych merytorycznych czynności. Strona złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, jednak Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznał, że jest ono nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił jednocześnie, że w dniu 16 maja 2014 roku do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wpłynął wniosek podmiotu U. R. M. Spółka jawna w K. o przyznanie płatności na 2014 rok wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013.

W dniu 03 czerwca 2014 roku, za pośrednictwem poczty, złożony został formularz zmiany wniosku o przyznanie płatności na rok 2014.

W dniu 06 czerwca 2014 organ wystosował do pełnomocnika wnioskodawczyni informacje o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Z kolei pełnomocnik strony, w piśmie z dnia 10 czerwca 2014 roku, wystąpił z żądaniem wyznaczenia nowego maksymalnego kwalifikowanego obszaru PEG dla działek będących w posiadaniu U. R. M. Spółka jawna w K..

Pismem z dnia 01 lipca 2014 roku ponownie poinformowano Spółkę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a pismem z dnia 24 lipca 2014 roku udzielono informacji o aktualnej powierzchni PEG dla 48 działek ewidencyjnych.

W dniu 13 października 2014 roku skierowano do pełnomocnika wnioskodawczyni wezwanie dotyczące złożenia wyjaśnień. Odpowiedź strony wpłynęła w dniu 03 listopada 2014 roku.

W dniu 19 listopada 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. zdecydował o kontroli na miejscu, co wynikało z podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości w pobieraniu płatności przez Spółkę.

W dniu 28 listopada 2014 roku, za pośrednictwem poczty spółka przedłożyła Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w K. żądanie wycofania części wniosku o przyznanie płatności na rok 2014.

W dniu 15 lipca 2015 roku organ skierował do wnioskodawczyni wezwanie do złożenia wyjaśnień z uwagi na podejrzenie stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności rolniczych. Odpowiedź strony wpłynęła do organu w dniu 10 sierpnia 2015 roku.

Na podstawie inspekcji terenowej przeprowadzonej w dniach 13-21 lutego 2015 roku sporządzony został raport z czynności kontrolnych.

W dniu 16 grudnia 2015 roku Kierownik Biura Powiatowego przekazał stronie postanowienie dotyczące włączenia do postępowania dowodów obejmujących wnioski pomocowe i wnioski o wpis do ewidencji producentów składane przez podmioty: S. R. M. spółka jawna, M. W., a także odpis aktu oskarżenia wraz z dokumentacją zgromadzoną w toku postępowania przygotowawczego i sądowego.

W dniu 13 stycznia 2016 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał dwie decyzje o odmowie przyznania płatności obszarowej oraz o odmowie przyznania płatności ONW. Strona skorzystała z prawa do wniesienia odwołania.

Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu 24 maja 2016 roku, uchylił obie decyzje i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż w ocenie organu odwoławczego w sprawach konieczne okazało się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wyjaśnił, że wydanie decyzji w sprawie rolnośrodowiskowej w kampanii za 2014 rok jest ściśle powiązane z rozstrzygnięciem spraw dotyczących płatności obszarowej oraz ONW, dlatego zasadne jest wydanie decyzji w sprawie rolnośrodowiskowej dopiero po uzupełnieniu dowodów w zakresie wskazanym przez Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w decyzjach z dnia 24 maja 2016 roku.

Z uwagi na powyższe zdaniem organu bezzasadne jest twierdzenie strony, że dopuścił się rażącego naruszenia przepisów dotyczących załatwienia sprawy w terminie. W sprawie występuje podejrzenie stworzenia sztucznych warunków w celu pozyskania dofinansowania. Wydanie prawidłowej decyzji powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnić należy, że ustawą z dnia 3 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 nr 6, poz. 18 ze zm.) ustanowiona została możliwość złożenia odrębnej skargi na "przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego" oraz odrębnej skargi na "bezczynności organu administracji publicznej". W konsekwencji sprawa braku wydania w terminie decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014, z uwagi na odrębny charakter tej sprawy, została rozpoznana i rozstrzygnięta w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym pod sygn. akt III SAB/Po 17/17.

Skarga dotycząca przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok okazała się uzasadniona.

Przyznanie uprawnienia do płatności rolniczej następuje w formie aktu administracyjnego w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 104 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017, poz. 1257). Decyzja jest wydawana na wniosek rolnika, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Strona, a także inne podmioty uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek - art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2017, poz. 1856).

Z przedstawionym powyżej rozkładem obowiązków procesowych w postępowaniu o przyznanie płatności rolniczych koresponduje system weryfikacji uprawnień do tych płatności.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. 2017, poz. 1853), Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utworzyła i prowadzi krajowy system ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na który składa się:

- ewidencja producentów,

- ewidencja gospodarstw rolnych,

- ewidencja wniosków o przyznanie płatności,

- system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013,

- a także dokumentacja związana z prowadzeniem wskazanych ewidencji oraz prowadzeniem systemu identyfikacji działek.

Ewidencja producentów, gospodarstw rolnych, wniosków o przyznanie płatności, a także system identyfikacji działek rolnych, są prowadzone w formie elektronicznej. System wykorzystuje się w zakresie: przyznawania i wypłaty płatności, nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących płatności realizowanych przez Agencję, postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności, postępowania w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji, identyfikacji producentów (art. 5 pkt 1-5 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności).

Kontrolę administracyjną wniosku pomocowego, przeprowadzaną w oparciu o Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli, uzupełnia kompetencja organów administracji publicznej do weryfikacji wniosku poprzez działania realizowane w ramach kontroli na miejscu.

Zgodnie z treścią przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - rozpatrzenie wniosku skarżącej Spółki powinno nastąpić w terminie niezbędnym do należytego wyjaśnienia sprawy, w tym do przeprowadzenia kontroli określonych w przepisach (art. 19 powołanej ustawy).

Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a i b wskazanej ustawy, Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzennego zasięgu wdrażania tych działań, w tym trybu składania wniosków o przyznanie pomocy oraz szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy.

W wydanym rozporządzeniu wskazano, że obowiązkiem procesowym, a zatem zadaniem, co do zasady zawsze możliwym do wykonania, jest wydanie decyzji w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz zrealizowanie płatności rolnośrodowiskowej do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności - §26 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013 poz. 361 ze zm.).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie dostrzega, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. ma obowiązek dokonywać oceny deklarowanych uprawnień do otrzymania środków pomocowych także w tym aspekcie, aby ujawniać i eliminować przypadki, gdy dochodzi do obejścia prawa poprzez sztuczne ukształtowanie stosunków faktycznych lub prawnych w celu osiągania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8) w związku z art. 43 lit. b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549).Sąd orzekający dostrzega również, że okoliczności danego przypadku należy badać indywidualnie, a w sytuacji odmowy przyznania płatności w oparciu o zarzut tworzenia sztucznych warunków, to na organie ciąży obowiązek wykazania tych okoliczności.

Niemniej realizacja zakreślonych powyżej obowiązków organu administracji publicznej, czyli weryfikacja deklarowanych uprawnień do otrzymania płatności rolniczych, w tym także w aspekcie tworzenia sztucznych warunków, ma być z nakazu prawodawcy, co do zasady zrealizowana do końca lutego roku następnego po złożeniu wniosku pomocowego. Zakreślony w rozporządzeniu termin, około 9 miesięcy, jest więc z założenia wystarczający do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz wydania decyzji w każdym przypadku.

Dotrzymanie wskazanego powyżej terminu było możliwe dzięki systemowi kontroli wniosków pomocowych, który zapewnia przeprowadzanie wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzania zgodności z warunkami wszystkich kryteriów kwalifikowalności ustanowionych w prawodawstwie unijnym lub krajowym lub w programach rozwoju obszarów wiejskich - art. 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku, a z którego organ mógł korzystać już po złożeniu wniosku, tj. 16 maja 2014 roku. Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli obejmuje identyfikację i rejestrację uprawnień do płatności, a także umożliwia weryfikację uprawnień oraz kontrole krzyżowe z wnioskami o pomoc i systemem identyfikacji działek rolnych, w tym bezpośrednie i natychmiastowe zapoznanie się z danymi dotyczącymi co najmniej czterech kolejnych poprzednich lat kalendarzowych – art. 18 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16).

W kontrolowanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek wniosku Skarżącej z dnia 16 maja 2014 roku. Raport z kontroli na miejscu został zatwierdzony w lutym 2015 roku. Tymczasem do dnia wydania niniejszego wyroku, tj. z dnia 13 grudnia 2017 roku, nie zostało podjęte merytoryczne rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., po upływie 3 lat i 7 miesięcy od daty złożenia wniosku pomocowego nadal prezentuje stanowisko, że w sprawie zachodzi podejrzenie stworzenia sztucznych warunków, co w ocenie organu ma usprawiedliwiać stan niezakończenia postępowania wyjaśniającego, a tym samym taki stan rozpoznania sprawy, który nie pozwala na jej merytoryczne rozstrzygnięcie.

Tymczasem dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy dowodzi, a potwierdza to także treść odpowiedź na skargę, że informacje wskazujące na konieczność weryfikacji wniosku pomocowego Spółki w zakresie tworzenia sztucznych warunków były możliwe do pozyskania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z urzędu już w czerwcu i lipcu 2014 roku za pomocą Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, a więc niezależnie od anonimowego donosu z dnia 31 października 2014 roku. Zatem już na dzień 06 czerwca 2014 roku oraz na dzień 07 lipca 2014 roku, czyli na etapie kierowania do strony informacji o możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, organ prowadził nieefektywnie postępowanie administracyjne, bowiem dokonał niepełnej weryfikacji uprawnień do płatności.

W aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na to, że organ podejmował adekwatne i skuteczne działania na gruncie kontroli administracyjnej wniosku, dysponując jednoznacznymi przecież informacjami, że skarżąca Spółka nie potrafi określić własnej sytuacji faktyczno-prawnej (zmiana wniosku pomocowego z dnia 03 czerwca 2014 roku, żądanie wyznaczenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru PEG z dnia 10 czerwca 2014 roku, wycofanie części wniosku o przyznanie płatności z dnia 28 listopada 2014 roku).

Akta sprawy dowodzą, że na dzień wszczęcia postępowania w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 rok, już tylko na podstawie danych zgromadzonych w formie elektronicznej w ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a także systemu identyfikacji działek rolnych, czyli tylko w ramach kontroli administracyjnej wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. powinien był ujawnić, a następnie zweryfikować to, że jako producenci rolni zarejestrowane zostały takie podmioty jak: U. R. M. Sp.j, S. R. M. Sp.j oraz P. T. – M. Sp.j, które mają siedzibę pod tym samym adresem, tożsamy skład osobowy wspólników, a do tego występują z wnioskami o płatności rolnicze.

Efektywnie przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku pomocowego w oparciu o Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli ujawnić powinna również i te okoliczności, że o dopłaty ubiegają się wspólnik/wspólnicy lub prokurenci wskazanych Spółek, a także i to, że producent rolny objęty właściwością miejscową Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. składa wnioski pomocowe za 2011 rok do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z siedzibą w K..

Ponadto istotna cześć materiału dowodowego pozyskanego z postępowań karnych (protokoły przesłuchań, akt oskarżenia) i włączonego do kontrolowanego postępowania administracyjnego w grudniu 2015 roku, datowana jest na 2011 oraz 2012 rok, a więc ten materiał dowodowy był już dostępny w dacie złożenia wniosku pomocowego przez skarżącą Spółkę.

Z powyższych względów na gruncie okoliczności kontrolowanego postępowania administracyjnego należy postawić Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w K. zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie w rozumieniu art. 19 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Podkreślić przy tym należy, że termin na załatwienie sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2014 rok jest wielokrotnie dłuższy od terminu załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej określonego w art. 35 §3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.

Na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., wskazuje także stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, gdzie na usprawiedliwienie prowadzenia postępowania przez prawie cztery lata i to bez rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej instancji, organ podnosi argumentację, że wydał dwie decyzje: w sprawie dotyczącej płatności obszarowej oraz w sprawie płatności ONW, a strona skorzystała z prawa do złożenia odwołania od tych decyzji. Skoro Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyjmuje, że prawa lub obowiązki strony wynikały z tego samego stanu faktycznego lub z powiązanej podstawy prawnej, to konsekwentnie powinien był uznać, że dalsze przedłużanie postępowania w sprawie rolnośrodowiskowej było nieuzasadnione.

W tym zakresie Sąd wskazuje, że organem obowiązanym do załatwienia w pierwszej instancji sprawy z wniosku skarżącej Spółki dotyczącego przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014 jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K.. Strona ma prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Wyznaczanie nowego terminu załatwienia sprawy powodowane oczekiwaniem na dokonanie przez organ odwoławczy oceny rozstrzygnięcia wydanego w "powiązanych sprawach" należy uznać za przejaw nieuzasadnionego przedłużania postępowania administracyjnego.

Sąd nie znalazł jednak podstaw do stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O takim stanowisku Sądu przesądziła postawa procesowa skarżącej Spółki, jej reprezentantów i pełnomocnika.

Nie może budzić najmniejszych wątpliwości, że osoby działające za skarżącą Spółkę to podmioty, które powinny być najlepiej zorientowane, co do okoliczności uzasadniających wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności rolniczych, stąd słusznie organ wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień. Wyjaśnienia te były jednak daleko niewystarczające dla stwierdzenia okoliczności uzasadniających przyznanie płatności rolniczych.

Z całą stanowczością podkreślić należy, że to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie płatności spoczywa obowiązek złożenia wniosku pomocowego zgodnego ze stanem faktycznym, a ponadto na wnioskodawcy spoczywa procesowy ciężar przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień potwierdzających zasadność przyznania płatności rolniczych.

Z powyższych względów pisma strony , w których wskazuje ona, że "umowy dotyczące posiadania gruntu nie wymagają przedłożenia, gdyż nie wskazano podstawy prawnej do żądania tych dokumentów", zdawkowe lub wybiórcze składanie wyjaśnień, a także składanie wyjaśnień z opóźnieniem z powoływaniem się na tajemnicę handlową należy traktować jako postawę utrudniającą postępowanie administracyjne, co może mieć ten skutek procesowy, że będzie stanowić podstawę do odmownego załatwienie wniosku, albowiem ciężar dowodu zasadności zgłoszonych żądań spoczywa na wnioskodawcy.

Pisemne oświadczenia przedstawicieli spółki, w ocenie Sądu, w żadnym zakresie nie rozwiały wątpliwości zaistniałych na gruncie załatwianej sprawy, co do tego, czy wskazane do płatności gruntu rolne są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przez Skarżącą (podmioty działające w jej imieniu), a do tego, że użytkowanie rolnicze zadeklarowanych do płatności gruntów odbywa się z zamiarem czerpania korzyści rolniczych dla siebie.

Z tych względów Sąd uznaje, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. słusznie przyjął, że rozstrzygnięcie sprawy warunkuje przeprowadzenie kontroli na miejscu, a ostatecznie także ocena tego, czy deklarowane do płatności działki Spółka odstępowała osobom trzecim do rolniczego użytkowania w celu stworzenia pozorów utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej przez skarżącą Spółkę.

Organ podejmował więc czynności, które były merytorycznie istotne z punktu widzenia załatwienia kontrolowanej sprawy, dlatego nie można zaistniałej przewlekłości przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Niemniej działania organu podejmowane były niesprawnie i nieefektywnie oraz w zbyt dużych odstępach czasu, a co za tym idzie brak w nich należytej staranności i koncentracji niezbędnej w świetle zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 §1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ma procesowy obowiązek zweryfikować uprawnienia do płatności nie tylko w aspekcie tego czy wnioski pomocowe są składane przez różne powiązane podmioty, aby unikać ograniczeń, co do wysokości uzyskanej pomocy, ale także wykluczyć to, że cele sprzeczne z systemami płatności rolniczych mogą być realizowane w sposób ujawniony w materiale dowodowym pozyskanym z postępowań karnych, czyli poprzez pozyskiwanie dopłat na podstawione osoby, a więc zweryfikowania kto faktycznie, zgodnie z przysługującym mu prawem podmiotowym, rolniczo użytkuje zgłoszone do płatności grunty rolne.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.) zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. do załatwienia wniosku skarżącej Spółki w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi, stwierdzając jednocześnie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 i 2 wyroku).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 §2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.