Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1824/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit b, art 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 92 par 3, art 133 par 3, art 135, art 240 par 1 pkt 4,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. B. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

P. B. (Skarżący) 14 maja 2009 roku złożył korektę rocznego zeznania podatkowego PIT 37 za 2008 rok wskazując, że nadpłata powstała z tytułu nadpłacenia kwoty 15.223 złote wykazanej w złożonym przez jego i jego małżonkę zeznaniu PIT 36 w poz. 193.

Decyzją z [...] października 2009 roku Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił decyzję z [...] lipca 2009 roku Naczelnika Urzędu Skarbowego W. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] marca 2010 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ponownie odmówił stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego ze sprzedaży w 2008 roku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ ustalił, że 11 stycznia 2008 roku Skarżący wraz z żoną dokonał zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. W dniu 21 kwietnia 2009 roku Skarżący złożył wraz z żoną zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2008 na druku PIT 36. W zeznaniu tym wykazany został m.in. podatek z odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie 15.223 złote. W dniu 11 maja 2009 roku złożona została korekta do PIT 36 za 2008 r., na druku PIT 37, w której podatek z odpłatnego zbycia nieruchomości nie został wykazany.

Uznając, że postępowanie w sprawie nadpłaty ma charakter wtórny do postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, organ I instancji powołał się na swoją decyzję z [...] marca 2010 roku, którą określono Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego na kwotę 15.223 złote z tytułu przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia w 2008 roku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i wskazał, że wobec treści powyższej decyzji brak jest podstaw do stwierdzenia, że powstała nadpłata w podatku dochodowym w wysokości 15.223 złote.

Po rozpoznaniu wniesionego przez Skarżącego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] czerwca 2010 roku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając w pełni jego stanowisko.

W skardze złożonej do tutejszego Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji podnosząc zarzuty naruszenia przez organ art. 21 ust. 1 pkt 126 i 32 ust. 22 ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14 poz. 176 , zwanej dalej u.p.d.o.f.), wskazując, że z brzmienia powyższych przepisów wynika, iż dla zastosowani zwolnienia o którym mowa w powyższych przepisach w stosunku do obojga małżonków wystarczające jest spełnienie warunków przez jednego z małżonków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :

Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.

Sąd, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. badając legalność zaskarżonej decyzji nie jest związany treścią skargi, co oznacza, że może wyeliminować z obrotu akt administracyjny w razie dostrzeżenia uchybienia nie podniesionego przez stronę w skardze. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Sprawa dotyczyła ustalenia, czy po stronie Skarżącego powstała nadpłata w podatku dochodowym od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia spółdzielczego majątkowego prawa do lokalu mieszkalnego.

Z akt administracyjnych wynika, że wysokość powyższego zobowiązana wykazana została w zeznaniu podatkowym PIT 36 za 2008 roku złożonym wspólnie przez Skarżącego i jego żonę, D. B. (k. 6 i nast. akt administracyjnych). Uwzględniając treść art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. jak również treść art. 92 § 3 o.p. stwierdzić należy, że oboje małżonkowie B. ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe objęte powyższym zeznaniem podatkowym, w tym w części dotyczącej wykazanego w tymże zeznaniu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia spółdzielczego majątkowego prawa do lokalu mieszkalnego. Solidarna jest również wierzytelność małżonków B. o zwrot ewentualnej nadpłaty.

W tej sytuacji, z mocy art. 133 § 3 o.p. stroną postępowania dotyczącego powyższego stwierdzenia nadpłaty winni być oboje małżonkowie B.. Z uwagi na fakt, że małżonkowie są jedną stroną postępowania, w stosunku do nich winno być przeprowadzone jedno postępowanie podatkowe i powinna być wydana jedna decyzja podatkowa, wskazująca jako adresatów oboje małżonków.

Jednocześnie, konsekwencją powyższego uregulowania jest to, że organ podatkowy zobowiązany jest do zagwarantowania każdemu z małżonków prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Jakkolwiek, bowiem z przepisu art. 133 § 3 o.p. wynika, że małżonkowie są jedną stroną postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga, to jednak przepis ten stanowi tylko i wyłącznie o uprawnieniu, a nie o obowiązku procesowym działania każdego z małżonków w imieniu obojga. Oznacza to, więc, że oboje małżonkowie powinni być informowani (powiadamiani) o czynnościach związanych z prowadzonym postępowaniem (por. wyrok WSA w Lublinie z 23 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 540/07, wyrok WSA w Gdańsku z 22 kwietnia 2008 roku, sygn. akt. 1040/07).

W niniejszej sprawie wbrew unormowaniu zawartemu w art. 133 § 3 o.p. organy podatkowe przyjęły, że stroną postępowania jest wyłącznie Skarżący i decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty została wydana wyłącznie w stosunku do Skarżącego. Tym samym żona Skarżącego, D. B., pozbawiona została udziału w postępowaniu dotyczącym bezpośrednio jej praw. Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 240§1 pkt 4 o.p.. Stroną postępowania są oboje małżonkowie a zatem oboje winni mieć zagwarantowane prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Fakt, że z wnioskiem o zwrot nadpłaty wystąpił wyłącznie Skarżący nie pozbawia jego żony przymiotu strony, skoro stosownie do art. 92§3 Ordynacji podatkowej przysługuje im solidarna wierzytelność o zwrot nadpłaty.

Z uwagi na fakt, że wszystkie decyzje poprzedzające zaskarżoną decyzję dotknięte są tym samym uchybieniem, sąd, korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 135 p.p.s.a., wyeliminował z obrotu zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzje ją poprzedzające.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe przeprowadzą postępowanie podatkowe z udziałem stron. Przeprowadzenie postępowania podatkowego bez udziału strony wyłącza merytoryczną ocenę przez Sąd zarzutów skargi.

Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. b oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji