Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 588/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P J na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P J kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. ( dalej: "PINB", "organ I instancji") decyzją z dnia [...] września 2020 r., Nr [...], znak: PINB [...], działając na podstawie art. 37 ust. 1 oraz art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38 poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r, poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), nakazał właścicielowi P.J. ( dalej: "skarżący") dokonania całkowitej rozbiórki budynku letniskowego, znajdującego się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku letniskowego, znajdującego się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że na ww. działce znajduje się parterowy obiekt budowlany konstrukcji drewnianej, o wymiarze rzutu 3,86 m x 6,06 m, z dachem dwuspadowym konstrukcji drewnianej, o spadkach w kierunku północno - południowym, zadaszony tarasem od strony południowej, konstrukcję którego tworzy 5 słupów drewnianych o przekroju kwadratowym 0,07 m x 0,07 m. Poziom ± 0,00 na wysokości około 0,76 m względem przyległego terenu. Wewnątrz obiektu wydzielono 4 pomieszczenia. Obiekt zlokalizowany w odległości około 140 m od ogrodzenia z działką o nr ewid. [...] oraz w odległości zmiennej wynoszącej od 8,82 m do 8,95 m od ogrodzenia z działką o nr ewid. [...]. Obiekt nie jest podłączony do żadnych mediów. Budynek jest posadowiony na punktowych bloczkach betonowych. Obecny podczas czynności kontrolnych skarżący pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że obiekt pełni funkcję domku letniskowego. Został zbudowany w sierpniu 1988 r., a inwestorami byli jego rodzice J. i E. J. Skarżący oświadczył, że nie posiada wiedzy na temat zgłoszenia budynku do organu administracji architektoniczno - budowlanej. Do protokołu dołączył fakturę zakupu ww. domku letniskowego.

Organ I instancji uznał za wiarygodne oświadczenie skarżącego i przyjął, że opisany wyżej obiekt powstał przed dniem 1 stycznia 1995 r. W związku z tym organ I instancji przeprowadził postępowania w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W jego toku powiatowy organ nadzoru budowlanego dokonał analizy przepisów planistycznych obowiązujących dla terenu obejmującego działkę oznaczoną nr ewid. [...], tj. planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. wskazując, że zgodnie z ww. aktem prawnym, opisana działka, w części na której znajduje się obiekt objęty prowadzonym postępowaniem znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 9.ZL tj. lasy z zakazem zabudowy. Zapisy planu zezwalają na możliwość wykorzystania lasów wyłącznie dla celów rekreacyjno - edukacyjnych poprzez realizację obiektów małej architektury o charakterze użytkowym takich jak ławki, śmietniki, zadaszenia, tablice informacyjne.

Mając na uwadze powyższe, organ I instancji stwierdził, że legalizacja obiektu objętego prowadzonym postępowaniem nie jest możliwa, z uwagi na niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 1974 r., albowiem ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zezwala na budowę budynków letniskowych na terenie oznaczonym symbolem 9.ZL. Z tego względu PINB w M. nakazał skarżącemu dokonanie całkowitej rozbiórki ww. budynku letniskowego.

Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożył skarżący.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy"), uzupełniając postępowanie dowodowe, zwrócił się do Archiwum Państwowego w [...]o wskazanie, czy organ ten znajduje się w posiadaniu dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę lub oddania do użytkowania ww. budynku. Z tożsamym zapytaniem organ odwoławczy zwrócił się także do Urzędu Gminy [...], prosząc jednocześnie o wskazanie czy w latach 1988-2016, dla terenu obejmującego ww. działkę, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a jeżeli tak to jakie było ówczesne przeznaczenie terenu na którym znajduje się sporny budynek.

W odpowiedzi na wystąpienie [...]WINB, Archiwum Państwowe w W. Oddział w [...]poinformowało, że nie odnaleziono ww. dokumentacji. Urząd Gminy [...] również wskazał, że nie odnalazł wnioskowanej dokumentacji. Dodatkowo wyjaśnił, że "działka o nr ewid. [...] położona w miejscowości [...] miała następujące przeznaczenia w kolejnych planach miejscowych:

1. zgodnie z archiwalnym planem przestrzennego zagospodarowania Gminy [...], który został zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].12.1986 r. (Dz. Urz. Województwa [...] Nr v poz. [...]z [...] r.) położona była na terenie o przeznaczeniu R tj. uprawy polowe i ogrodnicze,

2. zgodnie z archiwalnym planem przestrzennego zagospodarowania zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...]listopada 1994 r. (Dz. Urz. Województwa [...]Nr [...]poz. [...]z dnia [...]grudnia 1994 r.) położona była na terenie o przeznaczeniu: LS tj. lasy, MRJMN2 tj. tereny zabudowy zagrodowej, tereny zabudowy mieszkaniowej, R tj. tereny użytkowane rolniczo,

3. zgodnie z archiwalnym planem przestrzennego zagospodarowania zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]lipca 2002 r. (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia 3 września 2002 r, Nr 234 poz. 5956) położona była na terenie o przeznaczeniu LS tj. teren lasów, MR tj. teren zabudowy zagrodowej, R tj. teren upraw rolnych i ogrodniczych, MR/MN tj. teren zabudowy zagrodowej, teren zabudowy mieszkaniowej,

4. zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2016 r. (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...]listopada 2016 r. poz. [...]) przedmiotowa działka ma następujące przeznaczenie: 13.MN tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, 19.R tj. tereny rolnicze, 9.ZL tj. tereny lasów z zakazem zabudowy".

Powyższy materiał dowodowy został uzupełniony o wypisy i wyrysy ww. planów wymienionych w pkt 1-3.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, skarżoną decyzją z dnia [...]stycznia 2021 r. Nr [...]znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpoznaniu ww. odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...] września 2020 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. powinna zostać utrzymana w mocy, ponieważ analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie wykazała, że organ pierwszej prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, nie naruszając przy tym przepisów prawa.

[...]WINB ocenił, że w toku postępowania nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających legalność wybudowania na działce oznaczonej nr ewid. [...], budynku letniskowego, należy zatem traktować go jako samowolę budowlaną.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji wskazującego na konieczność zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., gdyż zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowalnego z 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ wyjaśnił, że z oświadczenia skarżącego złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań do protokołu czynności kontrolnych z dnia 3.06.2020 r. wynika, że ww. budynek powstał w 1988 r., co zostało dodatkowo uprawdopodobnione fakturą z 1988 r. za zakup "domku działkowca w elementach".

[...]WINB zauważył, że organ prowadząc postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych winien w pierwszym rzędzie dokonać oceny, czy nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące go do wydania nakazu rozbiórki, a następnie dopiero po wykluczeniu tychże przesłanek organ nadzoru budowlanego powinien zbadać, czy istnieją podstawy do wydania decyzji mającej swoją podstawę w art. 40 tej ustawy, zgodnie z którym organ ten winien nałożyć obowiązek dokonania zmian lub przeróbek mających na celu doprowadzenie inwestycji do zgodności jej stanu z obowiązującym prawem.

W myśl art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1), lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2).

Mając na uwadze pierwszą z wymienionych wyżej przesłanek organ wojewódzki wskazał, że organy administracji publicznej, orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane winny mieć na uwadze zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydania decyzji, a w razie braku planu z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy.

Organ wskazał, że zwrot "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę sformułowany jest w czasie teraźniejszym" (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 16.12.2013 r., sygn. akt II OPS 2/13). [...]WINB przypomniał, że w uchwale tej, NSA stwierdził, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że analiza akt sprawy potwierdza, że działka oznaczona nr ewid. [...], znajduje się na terenie, na którym obecnie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2016 r. Zgodnie z zapisami ww. planu wskazana działka, w części na której znajduje się obiekt objęty prowadzonym postępowaniem położona jest na terenie oznaczonym symbolem 9.ZL tj. lasy z zakazem zabudowy. Zapisy planu (§ 36 ww. uchwały) zezwalają na możliwość wykorzystania lasów wyłącznie dla celów rekreacyjno - edukacyjnych poprzez realizacje obiektów małej architektury o charakterze użytkowym takich jak ławki, śmietniki, zadaszenia, tablice informacyjne.

Dodatkowo organ wskazał, że z analizy przekazanych wyrysów z planów wynika, że zarówno obecne, jak i uprzednio obowiązujące przepisy planistyczne nie przewidywały, w części działki o nr ewid. [...], na której obecnie znajduje się obiekt objęty prowadzonym postępowaniem, możliwości budowy budynków letniskowych. Z tego względu organ I instancji słusznie uznał, że legalizacja ww. obiektu jest niemożliwa, z uwagi na niespełnienie dyspozycji wynikającej z art. 37 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Tym samym spełnione zostały przesłanki do zastosowania w sprawie zapisów ww. artykułu (z uwagi na spełnienie tej przesłanki organy odstąpiły od analizy przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy).

Podsumowując w ocenie [...]WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w k.p.a.

W ocenie [...]WINB, argumenty przedstawione przez skarżącego w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Odnosząc się do podniesionych zarzutów [...]WINB wyjaśnił się, że w toku prowadzonego postępowania organ zwrócił się zarówno do Urzędu Gminy [...] oraz do Archiwum Państwowego [...] o udzielenie informacji o pozwoleniu na budowę lub oddaniu do użytkowania budynku letniskowego objętego prowadzonym postępowaniem, którego inwestorami byliby W. S. i A. S. W odpowiedzi ww. podmioty poinformowały o braku wskazanej dokumentacji. Organ zauważył jednak, że załączony do odwołania szkic sytuacyjny nie został opatrzony datą, a ponadto nie widnieje na nim budynek letniskowy. Zmiany przeznaczenia terenu w przepisach planistycznych organ przedstawił w treści uzasadnienia decyzji.

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy uznał, że należy utrzymać w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...].09.2020 r., znak: PINB [...].

Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożył P. J.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu poinformował, że domek letniskowy z całą pewnością został posadowiony w 1988 r. i przedmiotowa działka objęta była planem przestrzennego zagospodarowania Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą z dnia [...]grudnia 1986 r. Była ona położona na terenie o przeznaczeniu R tj. uprawy polowe i ogrodnicze oraz o przeznaczeniu N tj. nieużytki. Podniósł, że nie zostało wykazane jakie były wówczas dopuszczalne obiekty dla terenów o takim przeznaczeniu. Skarżący wskazał, że organ powołał się na kolejne obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego dotyczące działki, co dokumentuje zmienność przeznaczenia terenu.

Dodatkowo organ dość szeroko uzasadnił, że działka nr. [...] znajduje się na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony Uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2016 r., wskazując jakie w tym planie są dopuszczalne elementy zabudowy na terenach oznaczonych symbolem 9.ZL, tj. lasy, które według ewidencji gruntów stanowią 0,1961 ha. Natomiast zgodnie ze wcześniejszym wywodem organu, domek został posadowiony w 1988 r., a więc z całą pewnością na długo przed uchwaleniem MPZP z 2016 r. Organ nie wykazał jakie znaczenie mają postanowienia planu na obiekt posadowiony ponad 30 lat wcześniej.

Skarżący podkreślił, że mimo że organ uzyskał informacje, że w 1988 r. działka objęta była planem przestrzennego zagospodarowania Gminy [...] zatwierdzonym Uchwałą z dnia [...]grudnia 1986 r. i położona na terenie o przeznaczeniu R. tj. uprawy polowe i ogrodnicze, to nie wskazał tak szczegółowo, jak w przypadku planu z 2016 r., jakie były wówczas dopuszczalne obiekty dla terenów o tym przeznaczeniu. Może to stanowić naruszenie zasady określonej w art. 77 § 1 k.p.a., tj. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Dodatkowo dołączył wyrys z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego z 2002 r., na którym widnieje miejsce posadowienia domku letniskowego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu nakazującym jej uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest decyzja [...]WINB z dnia [...]stycznia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...].09.2020 r., znak: PINB [...] nakazującą właścicielowi - P.J. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku letniskowego, znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

Należy zgodzić się z organami, że z uwagi na brak dokumentów potwierdzających legalność wybudowania na przedmiotowej działce, będącego przedmiotem sprawy domku letniskowego, należało uznać go za samowolę budowlaną.

Zasadnie także w ocenie Sądu organy dały wiarę oświadczeniu skarżącego co do daty posadowienia przedmiotowego budynku i słusznie zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

Problematyka samowoli budowlanej obiektu budowlanego uregulowana jest obecnie w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., jednakże zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowalnego z 1994 r., do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 zgodnie z którym, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

W ocenie Sądu, mając na uwadze, że do samowoli budowlanej tj. budowy przedmiotowego obiektu, doszło przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, należy stwierdzić, że organy obu instancji zastosowały właściwe przepisy prawa.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub

mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia

Organ I instancji, orzekł o rozbiórce przedmiotowego domku letniskowego, wskazując, że w myśl postanowień planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2016 r., opisana działka, w części na której znajduje się obiekt objęty prowadzonym postępowaniem znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 9.ZL tj. lasy z zakazem zabudowy. Zapisy planu zezwalają na możliwość wykorzystania lasów wyłącznie dla celów rekreacyjno - edukacyjnych poprzez realizację obiektów małej architektury o charakterze użytkowym takich jak ławki, śmietniki, zadaszenia, tablice informacyjne.

Mając na uwadze powyższe, organ I instancji stwierdził, że legalizacja obiektu objętego prowadzonym postępowaniem nie jest możliwa, z uwagi na niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Konieczne zatem w tym miejscu jest w ocenie Sądu jest podkreślenie, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007r., sygn. akt II OSK 1318/06, LEX nr 347963, skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji.

Ponadto w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, wskazano, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa wart. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

W związku z tym, nie było zdaniem Sądu wystarczające, ograniczenie się organu I instancji jedynie do zapisów planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Konieczna była bowiem analiza przepisów planistycznych obejmujących przedmiotową działkę od daty wzniesienia przedmiotowego budynku.

Próby takiej analizy, podjął organ odwoławczy ustalając, że działka oznaczona nr ewid. [...], znajduje się na terenie, na którym obecnie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2016 r.

Ponadto [...]WINB ustalił także, że uprzednio działka ta objęta była:

- planem przestrzennego zagospodarowania Gminy [...], który został zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...]grudnia 1986 r. (Dz. Urz. Województwa [...]Nr [...] poz. [...]z 1[...] r.). Zgodnie z ustaleniami planu działka o nr ewid. [...], w części na której znajduje się obiekt objęty prowadzonym postępowaniem położona była na terenie o przeznaczeniu R tj. uprawy polowe i ogrodnicze,

- planem przestrzennego zagospodarowania zatwierdzonym Uchwałą Nr [...]Rady Gminy w [...] z dnia 10 listopada 1994 r. (Dz. Urz. Województwa [...]Nr [...]poz. [...]z dnia [...]grudnia 1994 r.). Zgodnie z ustaleniami planu działka o nr ewid. [...], w części na której znajduje się obiekt objęty prowadzonym postępowaniem, położona była na terenie o przeznaczeniu LS tj. lasy,

- planem przestrzennego zagospodarowania zatwierdzonym Uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]lipca 2002 r. (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] września 2002 r, Nr [...]poz. [...]). Zgodnie z ustaleniami planu działka o nr ewid. [...], w części na której znajduje się obiekt objęty prowadzonym postępowaniem, położona była na terenie o przeznaczeniu LS tj. teren lasów, z zakazem zabudowy kubaturowej.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że zarówno obecnie, jak i uprzednio, obowiązujące przepisy planistyczne nie przewidywały, w części działki o nr ewid. [...], na której obecnie znajduje się obiekt objęty prowadzonym postępowaniem, możliwości budowy budynków letniskowych.

W ocenie Sądu, powyższy wniosek jest co najmniej przedwczesny, zaś zgromadzony przez organy materiał dowodowy, nie pozwala Sądowi na weryfikację poprawności rozstrzygnięcia organu.

W ocenie Sądu organ odwoławczy w tym zakresie, nie uczynił zadość standardom prowadzenia postępowania administracyjnego wynikającym z przepisów art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Przypomnieć należy, że w myśl powyższych przepisów, organ administracji stojąc na straży praworządności, obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; nadto winien swoje ustalenia wyczerpująco przedstawić w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając przy tym sposób ich subsumcji pod zastosowaną normę prawa. Z kolei art. 107 § 3 k.p.a. zawiera wymogi jakie spełniać powinno uzasadnienie decyzji.

Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia. Uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie jest istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. W uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Jest to element decydujący o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostanie nadto w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a., tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Powyższe wymogi nie zostały spełnione przez organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie.

Wskazać bowiem należy, że przedmiotowa działka położona jest w granicach obszarów o różnym przeznaczeniu w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.

Zasadniczą zatem kwestią, która wymagała wyjaśnienia i przedstawienia w formie dających się zweryfikować dowodów, jest precyzyjne wskazanie, na jakim obszarze (części) przedmiotowej działki, znajduje się sporny domek letniskowy. Z akt nie wynika jednak, w jakiej części działki a co za tym idzie na terenie jakiej jednostki planistycznej, zlokalizowany jest przedmiotowy budynek. Twierdzenie organu odwoławczego, że znajduje się on w części, która zgodnie z zapisami planu z 2016 r. oznaczona jest symbolem 9.ZL tj. lasy z zakazem zabudowy, oraz, że zarówno obecne, jak i uprzednio obowiązujące przepisy planistyczne nie przewidywały, w tej części działki, możliwości budowy budynków letniskowych, nie znajduje pokrycia w dowodach, pozwalających Sądowi na kontrolę jego zasadności.

Dołączony do akt szkic sytuacyjny działki nie wskazuje na lokalizację przedmiotowego budynku letniskowego. Również znajdujące się w aktach sprawy zażądane przez organ odwoławczy wypisy i wyrysy planów miejscowych z 1986 r., z 1994 r. oraz z 2002 r., nie wskazują na lokalizację spornego budynku na działce. Nie wiadomo także na podstawie jakich informacji naniesiona została przez pracownika PINB na wydruk z serwisu [...]–[...]oznaczona kolorem czerwonym lokalizacja na działce spornego budynku.

Jest to o tyle istotne, że ustanowiony w toku postępowania sądowego pełnomocnik, wyraźnie wskazał w swoim piśmie z dnia [...]lutego 2022 r., że w myśl m.p.z.p. z 1994 r. część działki na której posadowiony jest budynek, oznaczona była symbolem MR - teren zabudowy mieszkaniowej zagrodowej, w myśl postanowień m.p.z.p. z 2002 r. część działki na której posadowiony jest budynek, oznaczona była symbolem MR – teren zabudowy mieszkaniowej zagrodowej, zaś zgodnie z m.p.z.p. z 2016 r. część działki na której posadowiony jest budynek, oznaczona była symbolem 13 MN - teren zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej. Ponadto z wypisu z ewidencji gruntów dołączonego do skargi, wynika, że część nieruchomości o powierzchni 1500 m2, stanowiła tereny zabudowy mieszkaniowej.

Należy zdaniem Sądu zgodzić się ze skarżącym, że w sytuacji, gdy część przedmiotowej działki przeznaczona jest pod las, nie stanowi to przeszkody dla zabudowy pozostałej części terenu oznaczonej innym symbolem pozwalającym na zabudowę.

Zarówno argumentacja organu, jak też przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego, nie mogła zostać zweryfikowana przez Sąd z uwagi na brak dowodów w sposób jednoznaczny przedstawiających lokalizację budynku na działce.

Organ zatem, powinien w dalszym toku postępowania, nie tylko precyzyjnie ustalić, ale również wykazać dokładne usytuowanie budynku i dopiero wówczas dokonać analizy zapisów poszczególnych planów pod kątem możliwości jego legalizacji, zwracając przy tym uwagę na kwestię dopuszczalności ewentualnej zabudowy w planach miejscowych obowiązujących na tym terenie od daty wybudowania przedmiotowego budynku.

W tym stanie rzeczy, nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.