Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 428/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: 1. Przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ obejmuje zgłoszenie wniosku o upadłość spółki "we właściwym czasie". Chodzi przy tym o sam fakt zgłoszenia wniosku, zaś okoliczności takie jak podmiot, który złożył wniosek, czy został on przyjęty oraz czy upadłość rzeczywiście ogłoszono, nie mają wpływu na skuteczność przesłanki egzoneracyjnej.

2. Pojęcie "właściwego czasu" oznacza moment, w którym członek zarządu mógł stwierdzić istnienie faktycznych, potwierdzonych we właściwej decyzji, zaległości podatkowych. Nie jest zatem "właściwym czasem" moment, w którym zaległości są dopiero spodziewane, hipotetyczne. Dopiero doręczenie decyzji wymiarowej obliguje zatem członka zarządu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jeżeli fakt ten w tym czasie nastąpi, członek zarządu jest wolny od odpowiedzialności.

TEZY

1. Przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ obejmuje zgłoszenie wniosku o upadłość spółki "we właściwym czasie". Chodzi przy tym o sam fakt zgłoszenia wniosku, zaś okoliczności takie jak podmiot, który złożył wniosek, czy został on przyjęty oraz czy upadłość rzeczywiście ogłoszono, nie mają wpływu na skuteczność przesłanki egzoneracyjnej.

2. Pojęcie "właściwego czasu" oznacza moment, w którym członek zarządu mógł stwierdzić istnienie faktycznych, potwierdzonych we właściwej decyzji, zaległości podatkowych. Nie jest zatem "właściwym czasem" moment, w którym zaległości są dopiero spodziewane, hipotetyczne. Dopiero doręczenie decyzji wymiarowej obliguje zatem członka zarządu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jeżeli fakt ten w tym czasie nastąpi, członek zarządu jest wolny od odpowiedzialności.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Rischa Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Ewa Wojtynowska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1998-2001 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 11 919,00 (jedenaście tysięcy dziewięćset dziewiętnaście 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 428/04

U z a s a d n i e n i e

W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego w Spółce z o.o. "A" z siedzibą w N. Urząd Skarbowy decyzjami nr [...],[...],[...],[...] z dnia [...],[...],[...]oraz [...] określił Spółce "A" kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1998-2001 w łącznej wysokości 471.875,00 zł. Spółka nie uiściła ciążących na niej – jako podatniku – zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1998-2001, i te stały się zaległością podatkową w rozumieniu art. 51 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze, postanowieniem nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności pana K. C. za zaległości podatkowe – w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1998-2001 Spółki z o.o. "A" zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] orzekającą odpowiedzialność pana K. C. (jako członka zarządu) za wymienione zaległości podatkowe Spółki "A" wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości podatkowych liczonymi na dzień 10 lutego 2004 r. w wysokości 478.770,90 zł.

Od przedmiotowej decyzji – pismem z dnia 25 lutego 2004 r. podatnik (działając przez pełnomocnika) złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów art. 116 § l Ordynacja podatkowa i wystąpił o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i w konsekwencji umorzenie postępowania prowadzonego w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem nr [...]z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Dyrektor Izby Skarbowej– działając na podstawie: art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 oraz art. 107-108, art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.

Nr 169, poz. 1387) – po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej podał, że przedmiotem postępowania w sprawach odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika są wyłącznie kwestie związane z odpowiedzialnością tych osób, a celem wydanie decyzji, o której mowa w art. 108 Ordynacji podatkowej. Podatnik ("A" Sp. z o.o.) nie jest już stroną tego postępowania, choć przedmiotem odpowiedzialności osoby trzeciej jest obowiązek wykonania jej zobowiązania podatkowego, które stało się zaległością podatkową.

W postępowaniu tym nie rozstrzyga się już zatem, kwestii związanych z ustaleniem istnienia obowiązku podatkowego oraz wysokością zobowiązania podatkowego, ale pod warunkiem, że wcześniejsze ustalenia dotyczące podatnika są już ostateczne (w niniejszej sprawie warunek ten został spełniony). Odpowiedzialność osób trzecich powstaje wyłącznie w drodze doręczenia konkretnej osobie trzeciej decyzji o takiej odpowiedzialności. Decyzja wydawana jest po przeprowadzeniu postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, w którym stroną jest potencjalnie odpowiedzialna osoba. Zadaniem tego postępowania jest ustalenie, czy w objętym nim przypadku zachodzą podmiotowe i przedmiotowe przesłanki odpowiedzialności konkretnej osoby trzeciej. Osoby trzecie, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych zostały enumeratywnie wymienione w art. 110-117 ustawy Ordynacja podatkowa. Wśród tych podmiotów znajdują się m.in. członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, którzy odpowiadają za zaległości podatkowe tej spółki całym swoim majątkiem, o ile zobowiązania podatkowe powstały w czasie pełnienia przez nich w/w funkcji.

Członek zarządu sp. z o.o. może "uwolnić się" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wówczas, gdy zobowiązania podatkowe nie dotyczą okresu, w którym osoba trzecia pełniła funkcję członka zarządu. Z akt niniejszej sprawy wynika jednak, iż pan K. C. jest prezesem zarządu "A" Sp. z o.o. od dnia 20 maja 1997 r.

(z akt sprawy wynika ponadto, że do dnia wniesienia odwołania /następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku/ nie został odwołany z pełnionej funkcji, ani nie złożył jednostronnego oświadczenia woli o rezygnacji z powierzonej mu funkcji).

Taki stan faktyczny oznacza, iż pan K. C. był członkiem zarządu spółki w czasie gdy powstały przedmiotowe zobowiązania podatkowe. W niniejszej sprawie zaistniała zatem w/w pozytywna przesłanka dla orzeczenia odpowiedzialności pana K. C. za zaległości podatkowe "A" Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1998-2001.

Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może "uwolnić się" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe w/w Spółki, jeżeli wykaże że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, spółka posiada mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Okoliczności powyższe, które stanowią negatywne przesłanki orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika, zobowiązany jest udowodnić ten członek zarządu, który pragnie uwolnić się od odpowiedzialności.

W przedmiotowej sprawie pan K. C. nie wykazał zaistnienia żadnej z w/w przesłanek. Wprawdzie z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 17 kwietnia 2003 r. "A" Sp. z o.o. złożyła do Sądu Rejonowego w G. – Wydział XVII Gospodarczy wniosek o ogłoszenie upadłości, jednakże działanie powyższe nie może stanowić przesłanki uwalniającej pana K. C. od odpowiedzialności za zaległości podatkowe dłużniczki (wniosek ten nie może być uznany za skuteczny) bowiem postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2003 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. – Wydział XX Gospodarczy z siedzibą w G. oddalił przedmiotowy wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt, iż majątek Spółki nie wystarczał nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego (w uzasadnieniu do postanowienia z dnia 6 sierpnia 2003 r. Sąd stwierdził, że dłużnik chcąc złożyć skuteczny wniosek o ogłoszenie upadłości musi wykazać nie tylko fakt trwałego zaprzestania płacenia długów, ale także fakt, iż posiada majątek, który będzie podlegać spieniężeniu, bądź też wierzytelności, które są możliwe do ściągnięcia przez Syndyka masy upadłości, które wystarczą na pokrycie przynajmniej kosztów postępowania upadłościowego). Warunkiem zaś zwolnienia członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. jest tylko prawidłowy i prawnie skutecznie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. Nie wywiera takich skutków wniosek oddalony przez sąd, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Przy określaniu "właściwego czasu" dla wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości z pewnością na uwagę zasługuje art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 z póz. zm.). Zgodnie z § 1 art. 5 w/w aktu, przedsiębiorca był zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Natomiast § 2 art. 5 tegoż rozporządzenia stanowi, iż reprezentant przedsiębiorcy był zobowiązany zgłosić wniosek ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. Przepis ten nie może jednak być stosowany w oderwaniu od pozostałych postanowień Prawa upadłościowego (w tym m.in. § 1 art. 13 – który stanowi, iż sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania) oraz – przede wszystkim – przepisów art. 116 Ordynacji podatkowej. Powyższe prowadzi do wniosku, iż "czasem właściwym" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z całą pewnością nie jest moment, w którym brak już środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem upadłościowym. Postępowanie upadłościowe pełni bowiem funkcję ochronną wobec wierzycieli. Jego celem jest zapobieżenie dobrowolnemu i wybiórczemu zaspokojeniu przez dłużnika wybranych wierzycieli kosztem innych. Po ogłoszeniu upadłości wszyscy wierzyciele mogą zaś liczyć na równomierne zaspokojenie przez dłużnika. Wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać złożony już w chwili, gdy wiadomo jest, iż zarząd spółki nie jest w stanie zrealizować zobowiązań wobec wszystkich jego wierzycieli, a jego stan majątkowy nie kwalifikuje go jeszcze jako bankruta. Natomiast w sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości zostaje zgłoszony wtedy, gdy majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania upadłościowego – to nie może być mowy o zaspokojeniu jakichkolwiek wierzycieli. Wówczas ogłoszenie upadłości jest bezcelowe (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 19.02.1997 r. sygn. akt I CA 33/97, wyrok SN z dnia 07.05.1997 r. sygn. akt II CKN 117/97, wyrok SN z dnia 16.10.1998 r. sygn. akt CKN 650/97, wyrok SN z dnia 18.10.2000 r. sygn. akt V CKN 109/00, wyrok SN z dnia 24.07.2002 r. sygn. akt I CKN 938/00). Mając na uwadze powyższe, nie można uznać jakoby w przedmiotowej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we "właściwym czasie" i z tego powodu nie można tu mówić o spełnieniu przesłanki egzoneracyjnej – uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe podatnika.

Organ podatkowy drugiej instancji nie daje wiary twierdzeniom strony, iż do chwili doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] i [...] nr [...]oraz nr [...]– określających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1998-1999 nie wiedziała, iż na "A" Sp. z o.o. będzie ciążyć obowiązek uiszczenia zaległości podatkowych za lata 1998-2001 w kwocie znacznie przewyższającej wysokość posiadanego przez nią majątku. Z treści decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. wynika bowiem, iż już w toku kontroli – przeprowadzonej w dniach 10, 11, 14-17 października 2002 r. przez pracowników organu podatkowego pierwszej instancji i zakończonej sporządzonym z tych czynności protokołem – pan K. C. posiadł informację, iż zostały wykazane znaczące nieprawidłowości w zakresie rozliczeń z budżetem w zakresie tegoż podatku. Należy zatem przyjąć, iż prezes zarządu "A" Sp. z o.o. pan K. C. już w dniu 17 października 2002 r. (tj. w momencie podpisania protokołu kontroli w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r.) wiedział o skali zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. i lata następne oraz o niewypłacalności spółki w kontekście posiadanego przez nią majątku. W ocenie Dyrektora tut. Izby Skarbowej wyzbycie się przez podatnika majątku trwałego i obrotowego po powzięciu informacji zawartych w protokołach kontroli zmierzało do pokrzywdzenia wierzycieli, doprowadziło do bezskuteczności egzekucji przeprowadzonej z majątku Spółki, było też bezpośrednio przyczyną oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości "A" Sp. z o.o. Powyższe prowadzi do wniosku, iż sytuacja w jakiej znalazła się "A" Sp. z o.o., na skutek ustaleń zawartych w protokołach z kontroli przeprowadzonej u podatnika w październiku oraz listopadzie 2002 r. w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1998-2001 – z całą pewnością uzasadniała uprzednie (tj. wcześniejsze niż 17 kwietnia 2003 r.) złożenie do sądu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Reasumując, orzeczenie odpowiedzialności pana K. C. – jako osoby trzeciej – za zaległości podatkowe "A" Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych w latach 1998-2001 było zasadne. W postępowaniu podatkowym prowadzonym "po linii art. 116 Ordynacji podatkowej" organ podatkowy pierwszej instancji nie naruszył reguł prawnych w nim przewidzianych. Przede wszystkim – prawidłowo zbadał i ocenił wszystkie przesłanki ewentualnego wyłączenia przedmiotowej odpowiedzialności. Należy przy tym dodać, że zarówno w postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym pierwszej instancji jak i w postępowaniu prowadzonym przed organem odwoławczym strona miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w tym zakresie.

Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej podatnik zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] oraz o wstrzymanie ich wykonania.

Ponadto wniósł o zwolnienie częściowe od kosztów sądowych przez przyznanie mu prawa pomocy w zakresie opłat sądowych i wydatków w całości, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego i kosztów zastępstwa wg norm przepisanych.

Wnioskując powyższe skarżący zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej rażące naruszenie art. 116 ustawy – Ordynacja podatkowa z 29 sierpnia 1997 r. poprzez błędną jego wykładnię.

Zdaniem skarżącego stanowisko organu odwoławczego przedstawione w zaskarżonej decyzji jest całkowicie błędne, nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy, oraz narusza w sposób rażący obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa.

W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej dokonał niedopuszczalnej interpretacji art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa, posługując się wykładnią rozszerzającą, w sytuacji gdy językowa wykładnia przepisu jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości, w odniesieniu do przepisu, który jako regulacja wyjątkowa nie podlega wykładni rozszerzającej.

Zdaniem strony skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu decyzji słusznie stwierdza, że przy oznaczaniu "właściwego czasu" dla wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości należy wziąć pod uwagę obowiązujący wówczas art. 5 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe, zgodnie z którym termin ten wynosi dwa tygodnie od momentu zaprzestania płacenia długów. Nie można natomiast zgodzić się z dalszą częścią wywodu organu podatkowego, w którym określając "właściwy czas" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Dyrektor Izby Skarbowej odwołuje się wyłącznie do celowości postępowania upadłościowego, pomijając całkowicie treść obowiązującego w tym zakresie przepisu prawa.

Skarżący kierując się jedynymi obowiązującymi w tym zakresie regulacjami Prawa upadłościowego, złożył wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "A" w dniu

17 kwietnia 2003 r., zachowując 14 dniowy termin określony w przepisach prawa upadłościowego. W uzasadnieniu prawomocnego postanowienia z dnia 6 sierpnia 2003 r. sygn. akt: [...] oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że "A" Sp. z o.o. zaprzestała płacenia długów w chwili otrzymania decyzji ustalającej wysokość zaległości podatkowej, tj. w chwili doręczenia decyzji podatkowych z dnia [...] i z [...]. Zatem przed doręczeniem decyzji podatkowych brak było formalnych przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość, które zdaniem Sądu Rejonowego w G., zaistniały dopiero z chwilą wydania i doręczenia przez organ podatkowy niekorzystnych dla podatnika decyzji podatkowych. Przed otrzymaniem decyzji o zaległościach podatkowych nie istniała formalna możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Tak więc – zdaniem skarżącego – bezsporne jest, że złożony przez niego wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "A" został złożony w terminie wskazanym w Prawie upadłościowym.

Bezsporne jest również to, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "A" był złożony skutecznie i wywołał wszystkie związane z tym faktem skutki prawne. Jedynie pisma zwrócone lub odrzucone przez sąd nie wywołują żadnych skutków prawnych, a wniosek skarżącego o ogłoszenie upadłości Spółki "A" został przyjęty i rozpoznany merytorycznie przez Sąd Rejonowy w G. Mając na uwadze przepisy prawa procesowego należy uznać, że stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające, iż złożony przez skarżącego wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie był prawnie skuteczny jest całkowicie bezpodstawne.

W konsekwencji wg skarżącego w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określone w art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa i w całości należy uwzględnić wniesioną skargę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, iż skarżący nie wykazał zaistnienia żadnej z przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, a określonych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Wskazany przepis stanowi, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej Spółki, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy (...).

Z akt sprawy wynika bezspornie, że skarżący zgłosił upadłość Spółki z o.o. "A" z siedzibą w N., składając w tym względzie w dniu 17 kwietnia 2003 r. w Sądzie Rejonowym w G., stosowny wniosek. Tym samym – zdaniem Sądu – pierwszy wymóg omawianej przesłanki, czyli dokonanie zgłoszenia upadłości został spełniony. Należy zauważyć, odnosząc się do wywodów organu odwoławczego o nieskuteczności złożonego wniosku (Sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postępowania – postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 6 sierpnia 2003 r. sygn. akt [...]), iż powołany przepis nie uzależnia zwolnienia się od odpowiedzialności od sposobu rozstrzygnięcia przez Sąd wniosku co do zasadności. Wymaga natomiast, aby zgłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie, nie określa jednakże co należy pod tym pojęciem rozumieć. W tej sytuacji – jak słusznie podnoszą strony – należy odwołać się do przepisu art. 5 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991 r. Nr 119, poz. 512 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca zobowiązany był nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości.

Skarżący wywodzi, iż zgłosił upadłość Spółki we właściwym czasie, albowiem dokonał tego zgłoszenia w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania decyzji podatkowych z dnia 4 i 8 kwietnia 2003 r. określających wysokość zobowiązania podatkowego Spółki "A" w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1998-1999.

Zdaniem organu odwoławczego natomiast podstawy do zgłoszenia upadłości istniały wcześniej tj. już w październiku 2002 r., albowiem w tym czasie skarżący będąc prezesem Spółki posiadał informacje o ujawnionych w toku kontroli nieprawidłowościach w rozliczaniu się Spółki z budżetem w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1998-2001 i wiedział o skali zobowiązań Spółki w tych tytułach podatkowych.

Sąd nie podzielił poglądu organu odwoławczego, iż sporządzony z kontroli protokół zawierający powyższe informacje był wystarczający do podjęcia decyzji o zgłoszeniu upadłości Spółki "A". Należy zauważyć, iż protokół z kontroli nie zawiera oceny prawnej stwierdzonych nieprawidłowości, jest jednym z dowodów w sprawie i nie zawsze ustalenia w nim zawarte skutkują wszczęciem postępowania podatkowego i nie zawsze ustalenia te są w pełni aprobowane przez organ podatkowy. Przede wszystkim zaś na podstawie protokołu z kontroli nie można mówić o wysokości zobowiązań podatkowych kontrolowanego. Te bowiem określone zostają w decyzji kończącej postępowanie podatkowe, i dopiero na podstawie decyzji można mówić o skali zobowiązań Spółki, oceniać je w kontekście możliwości finansowych i majątkowych Spółki, i wreszcie upadłości Spółki. W tym miejscu należy zauważyć, iż Spółka "A" na dzień 1 stycznia 2003 r. posiadała majątek – aktywa trwałe i obrotowe w kwocie ponad 145.000 zł, a zatem w tym czasie nie zaistniała jeszcze sytuacja trwałego zaprzestania płacenia długów. Cały czas istniała jeszcze możliwość częściowego zaspokojenia wierzycieli, a to jest podstawowym celem postępowania upadłościowego. Żadnego już majątku Spółka nie posiadała – jak wynika z materiałów sprawy – na dzień 30 kwietnia 2003 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż ustalenia dokonane w sprawie nie dają podstaw do twierdzenia, że skarżący zgłosił upadłość Spółki "A" w niewłaściwym czasie. To zaś spowodowało, iż decyzję Dyrektora Izby Skarbowej podjęto z naruszeniem podstawowych zasad postępowania podatkowego, w szczególności art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji z naruszeniem art. 116 tej ustawy.

Z tych też względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

AR