Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 962/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności w części
Powołane przepisy: article: art. 15(4)
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 3 par 2 pkt 4, art. 146 par 1, art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 13 ust. 5 , art. 20 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. Z. na czynność Starosty z dnia [...] r. w przedmiocie wpisu terminu ważności prawa jazdy I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności wpisu daty ważności uprawnień kategorii AM,A,B1,B w dokumencie prawa jazdy nr [...]/3208 w kolumnie 11, II. zasądza od Starosty na rzecz strony skarżącej R. Z. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] lipca 2021 r. R. Z. (dalej przywoływana jako: Skarżąca), na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, wniosła do Sądu skargę na czynność Starosty [...] w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa w zakresie kategorii AM, A, B1, B przy wymianie "powrotnej" prawa jazdy wydanego w Wielkiej Brytanii, na podstawie prawa jazdy polskiego wydanego przez Starostę z [...] sierpnia 1996 r., zarzucając powyższemu organowi naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz stwierdzenie, że uprawnienia do kierowania pojazdami są ograniczone w czasie,

- § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez jego niezastosowanie i dokonanie wadliwej czynności materialno-technicznej w postaci wpisania w dokumencie prawa jazdy daty ważności do kierowania pojazdami w kategoriach AM, A, B1, B

- art. 6 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez wykonanie czynności materialno-technicznej wydania prawa jazdy z rażącym naruszeniem prawa z pominięciem przepisów prawa.

Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o usunięcie naruszenia prawa polegającego na nieprawidłowym wydaniu dokumentu prawa jazdy z oznaczeniem ograniczenia ważności uprawnienia do kierowania pojazdami oraz dokumentu prawa jazdy do dnia [...] kwietnia 2027 r., poprzez przygotowanie i wydanie prawidłowego dokumentu prawa jazdy ze znakiem "-" w kolumnie 11 dla kategorii: AM, A B1. B a w przypadku ewentualnego braku rozwiązań informatycznych, umożliwiających wpisanie znaku "-", wydanie dokumentu bez wskazania daty ważności uprawnień oraz daty [...] kwietnia 2036 w pozycji 4b.

W uzasadnieniu swojej skargi Skarżąca wskazała, że w będącym przedmiotem skargi dokumencie, wydanym przez Starostę, jako datę ważności wydanego dokumentu w pozycji 4b oraz datę ważności wszystkich kategorii w kolumnie 11 wpisano datę ważności z fotokarty brytyjskiego prawa jazdy z pozycji 4b nie uwzględniając daty z kolumny 11 tego dokumentu oraz dat podanych w certyfikacie DVLA. Data w pozycji 4b oznacza datę ważności dokumentu - fotokarty brytyjskiego prawa jazdy a nie ważności brytyjskiego prawa jazdy, czyli uprawnienia do kierowania pojazdami w określonych kategoriach. Prawo jazdy w Wielkiej Brytanii wydawane jest z datą ważności równą osiągnięciu 70 roku życia - w przypadku Skarżącej: [...]/09/2047. Data ta widnieje zarówno na fotokarcie brytyjskiego prawa jazdy w kolumnie 11, jak również na certyfikacie otrzymanym z DVLA z datą [...]/03/2021.

Jak oświadczyła Skarżąca, fotokarta brytyjskiego prawa jazdy jest wymieniania w Wielkiej Brytanii co 10 lat w celu uaktualnienia zdjęcia. W momencie osiągnięcia 70-tego roku życia należy dodatkowo przedłożyć orzeczenie lekarskie, potwierdzające zdolność do kierowania pojazdów co wynika z dołączonego do skargi wydruk ze strony internetowej.

W ocenie Skarżącej w badanej sprawie istotne jest także to, że brytyjskie prawo jazdy zostało wydane na podstawie polskiego prawa jazdy wydanego przez Starostę w dniu [...] sierpnia 1998. Owo prawo jazdy zostało wydane bezterminowo. Ponieważ posiadane uprawnienie do kierowania pojazdami zostało uzyskane w Polsce i następnie uznane w Wielkiej Brytanii bez konieczności przedstawiania dodatkowo orzeczenia lekarskiego czy też innych dokumentów lub wykonywania innych czynności, w ocenie Skarżącej zrozumiałym jest, iż pierwszym i nadrzędnym dokumentem jest w tym przypadku polskie prawo jazdy (§10 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami). Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 dyrektywy nr 2006/126/WE, wszelkie uprawnienia do kierowania pojazdami przyznane przed 19 stycznia 2013 r. nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy.

W odpowiedzi na powyższą skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalanie.

Starosta wyjaśnił, że przepisy prawa regulujące wydawanie dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami, jak również sam dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdami, rozróżniają pojęcie daty ważności prawa jazdy, która wpisywana jest w rubryce 4b oraz datę ważności uprawnień w zakresie poszczególnych kategorii, która jest wpisana w rubryce 11. W ocenie Starosty w niniejszym stanie faktycznym skazany przez skarżącą § 19 rozporządzenia nie ma zastosowania, bowiem wymianie podlega dokument zagranicznego prawa jazdy, zaś w takim przypadku zastosować należy § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia.

Starosta wyjaśnił, że Skarżąca posiadała zagraniczne prawo jazdy, wydane w Wielkiej Brytanii w dniu [...] września 2020 r. (rubryka 4a), z datą ważności do [...] kwietnia 2027 r. (rubryka 4b), jako datę wydania uprawnień poszczególnych kategorii wpisana była zaś data [...]09.47 (rubryka 11).

Ponieważ polskie prawo jazdy o numerze [...] wydane zostało w dniu [...] kwietnia 2021 r., a ważność uprawnień poszczególnych kategorii wpisana w prawie jazdy zagranicznym była dłuższa niż 15 lat, przy zastosowaniu § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia, jako datę ważności uprawnień poszczególnych kategorii Starosta mógł wpisać wyłącznie okres 15 lat.

Ponadto, zgodnie z §10 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia jako datę ważności prawa jazdy wpisuje się najpóźniejszą z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy. Tym samym w rubryce "data ważności" w dokumencie wydawanym dla Skarżącej w poszczególnych kategorii prawa jazdy, Starosta mógł wpisać jedynie okres 15 lat w rubryce "data ważności" prawa jazdy.

W ocenie Starosty złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem aktualnie obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na wydanie skarżącej dokumentu prawa jazdy bezterminowo, jak również nie pozwalają na dokonanie wpisu bezterminowej ważności uprawnień poszczególnych kategorii.

Organ wyjaśnił ponadto, że podczas zamawiania dokumentu prawa jazdy dla Skarżącej nastąpiła omyłka i jako datę ważności prawa jazdy oraz datę ważności uprawnień poszczególnych kategorii wpisano datę ważności prawa jazdy zagranicznego tj. [...].04.2027 r. Jak oświadczono dalej, uwzględniając omyłkę jaka nastąpiła, organ dokona wymiany prawa jazdy o numerze [...] zaś w nowym dokumencie dokona wpisu ważności prawa jazdy, w rubryce 4b z datą [...].04.2036 oraz ważności poszczególnych uprawnień, w rubryce 11 z datą [...].04.2036.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Na wstępie należy wskazać na regulację art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którą kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 146 § 1 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie z akt administracyjnych przekazanych przez organ administracji wraz ze skargą wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii A, B1 i B, okazując stosowny dokument prawa jazdy wydany przez organ właściwy do spraw komunikacji w Wielkiej Brytanii. Z powyższego dokumentu wynikało, że prawo jazdy zostało wydane w dniu [...] września 2020 r. (pozycja 4b). Natomiast jako datę ważności poszczególnych uprawnień do kierowania pojazdami wskazano [...] września 2047 r. (kolumna11).

W aktach znajduje także decyzja z dnia [...] kwietnia 2021 r. o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami z której wynika, iż w dokumencie prawa jazdy nr [...] przy poszczególnych kategoriach ważności prawa jazdy kategorii AM, A, B1 i B wpisano w kolumnie 11 datę: "[...].04.2027" (tj. [...] kwietnia 2027 r.)

Mimo zadeklarowania przez organ w odpowiedzi na skargę korekty omyłki mającej polegać na wpisaniu daty "[...].04.2027" zamiast zamierzonej daty "[...].04.2036" do dnia rozstrzygania przez Sąd, organ nie wykazał wykonania powyższej korekty. Za podstawę uznania, iż do wywodzonej korekty faktycznie doszło w żadnej mierze nie daje podstaw pismo organu z [...] lipca 2021 r., w którym wezwano Skarżącą "w celu weryfikacji daty ważności przy kategorii B".

W tym stanie rzeczy, ocenie Sądu podlegała wynikająca z decyzji z [...] kwietnia 2021 r. czynność wpisania daty ważności poszczególnych uprawnień, tj. "[...].04.2027".

W toku oceny prawidłowości dokonania powyższej czynności kluczowe znacznie ma okoliczność, iż Skarżąca wystąpiła o wymianę zagranicznego prawa jazdy, wydanego w Wielkiej Brytanii w dniu [...] września 2020 r.

Materialnoprawną podstawę dla dokonania takiej wymiany stanowi art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm.). Zgodnie z powyższym przepisem, osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Ponadto w myśl art. 14 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5, tj. między innymi dotyczące terminu ważności prawa jazdy (art. 13 ust. 5 pkt 6 ustawy), ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy.

Natomiast - wydane na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami - rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 z późn. zm. – dalej: rozporządzenie) w § 10 ust. 3 pkt 4 definiuje, iż datą ważności prawa jazdy jest najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy.

Jak wynika natomiast z §10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia, w przypadku prawa jazdy wydawanego na podstawie wymiany zagranicznego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami - za datę ważności uprawnień poszczególnych kategorii prawa jazdy przyjmuje się datę ważności danego uprawnienia do kierowania pojazdami określoną na wymienianym zagranicznym dokumencie lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub datę 5 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E, w przypadku jeżeli daty ważności określone w zagranicznym dokumencie prawa jazdy są dłuższe niż 15 lat dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub dłuższe niż 5 lat dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E;.

W badanej sprawie nie jest sporne, iż w dokumencie brytyjskim, który na wniosek Skarżącej podlegał wymianie, jako datę ważności poszczególnych uprawnień posiadanych przez Skarżącą wpisano: [...].09.47 (tj. [...] września 2047 r.). Zatem Starosta, uwzględniając cytowane wyżej zapisy rozporządzenia wydając dokumentne prawa jazdy winien był wpisać w odpowiedniej rubryce datę odpowiadającą terminowi 15 lat (tj. w realiach badanej sprawy [...].04.2036).

W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, iż wpis faktycznie dokonany w dokumencie prawa jazdy, tj. [...] kwietnia 2027 r., jest niezgodny z powyższymi przepisami. W konsekwencji powinien zostać uznany za bezskuteczny a organ winien skorygować dokonaną przez siebie czynność poprzez dokonanie prawidłowego wpisu.

Odnosząc się natomiast do żądania Skarżącej dotyczącego wpisania w kolumnie 11 symbolu "-" co stwierdzałoby bezterminowość przysługujących jej po wymianie zagranicznego prawa jazdy uprawnień, takie żądanie należy uznać za nie znajdujące odpowiedniej podstawy prawnej. Wbrew stanowisku zawartemu w Skardze w toku czynności organu nie mogło mieć znaczenia, iż brytyjskie prawo jazdy zostało wydane na podstawie polskiego prawa jazdy wydanego przez Starostę w dniu [...] sierpnia 1998 r. Dla organu wiążąca była treść aktualnego dokumentu brytyjskiego, w tym zaś organ brytyjski jednoznacznie potwierdził uprawnienia Skarżącej na czas określony (nie zaś bezterminowo).

Brak jest podstaw do uznania, że w toku wymiany prawa jazdy w oparciu o dokument zagraniczny rolą organu jest weryfikacja z jakich przyczyn doszło do określenia uprawnień o ograniczonym czasowo zakresie. Takie działanie wykraczałoby poza zakres postępowania, którego celem jest jedynie wymiana dokumentu w oparciu o okazywany przez wnioskodawcę dokument zagraniczny.

W ocenie Sądu, starosta dokonujący wymiany dokumentu prawa jazdy na polski winien opierać się na potwierdzonych przez właściwy organ zagraniczny uprawnieniach kierowcy, aktualnych na datę rozpatrywania wniosku o wymianę prawa jazdy a następnie dokonać wpisu w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje.

Nie sposób przyjmować iżby - jak twierdzi Skarżąca - w przypadku wymiany dokumentu zagranicznego na polski, to "pierwotny" dokument polski - zwrócony po wymianie za granicą a następnie unieważniony - mógł być uznawany za "nadrzędny". W szczególności taka nadrzędność nie wynika z powoływanego przez Skarżącą §10 ust.9 rozporządzenia, tj. z przepisu, w którym zawarto jedynie wymogi dotyczące treści wniosku o wydanie prawa jazdy.

Jeśli chodzi o argumentację Skarżącej zawartą w skardze, a opartą na §29 rozporządzenia stanowiącego, iż w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo - nie sposób odnosić tego przepisu do realiów badanej sprawy. Skarżąca nie dokonywała wymiany dokumentu prawa jazdy, w którym odnotowane były uprawnienia o charakterze bezterminowym (tj. "-"). Skarżąca ubiegała się o wymianę prawa jazdy, w którym uprawnienia miały charakter terminowy a okoliczność, iż jak wywodzi Skarżąca, mogła ona w przyszłości zabiegać o zmianę tego terminu ważności uprawnień przed datą końcową uprawnień, nie czyni ich bezterminowymi.

Jeśli chodzi natomiast na o powoływany przez Skarżąca Artykuł 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 403, str. 18 z późn. zm.), zgodnie z którym Państwa członkowskie za zgodą Komisji ustalają równoważność uprawnień, nie sposób przyjmować, jak stara się dowieść Skarżąca, że równoważnymi dla terminowych uprawnień brytyjskich są bezterminowe uprawnienia polskie.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.