Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 17/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3, art. 6 pkt 6 i 7
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Protokolant Dominika Sasin – Knothe po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty Białobrzeskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miedzy Starostą Białobrzeskim a Burmistrzem Miasta i Gminy Białobrzegi w przedmiocie wydania decyzji zezwalającej na wycięcie drzew na działce sklasyfikowanej jako teren zurbanizowany niezabudowany postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Białobrzegi jako organ właściwy do rozpoznania wniosku A. M. o wydanie pozwolenia na wycięcie drzew położnych na działce nr ewidencyjny [...] w Białobrzegach.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2010 r. (data stempla pocztowego) Starosta B. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Burmistrzem Miasta i Gminy B., przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji zezwalającej na wycięcie drzew na działce, która w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta B. jest sklasyfikowana jako teren zurbanizowany niezabudowany.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. wniosek A. M. w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzew przesłał według właściwości do rozpatrzenia Staroście B. Podczas gdy, zgodnie z zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220) organem właściwym do wydania decyzji zezwalającej na wycinkę drzew z terenu nieruchomości innych niż leśne jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Zaś Starosta wydaje decyzje (zezwolenia) w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy, stosownie do art. 90 powołanej ustawy. We wniosku podkreślono, że działka będąca własnością A. M. jest sklasyfikowana jako teren zurbanizowany, niezabudowany, a potwierdzeniem tego są zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wypis z rejestru gruntów. Stwierdzono także, że pismo Starosty Białobrzeskiego z dnia 7 stycznia 2010 r., wyjaśniające właściwość organu samorządowego w sprawie, Burmistrz Miasta i Gminy B. potraktował jako zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Odpowiadając na powyższy wniosek Burmistrz Miasta i Gminy B. podniósł, że zaistniały spór kompetencyjny wynika z rozbieżności miedzy stanem prawnym powstałym na skutek wpisania do ewidencji gruntów i budynków spornej działki jako "teren zurbanizowany niezabudowany" a stanem faktycznym na gruncie, z którego wynika, że nieruchomość należąca do A. M. (działka nr [...] o pow. 743 m2) jest częścią kompleksu leśnego o łącznej powierzchni 4 ha 4386 m2. Organ wskazał także, że dodatkowym problemem w rozpatrywanej sprawie jest kwestia wysokości opłat za wycinkę drzew. Zdaniem organu, gdyby właściciel nieruchomości wystąpił o zgodę na wycinkę drzew pod inwestycję, nieprzeznaczoną na działalność gospodarczą, to zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody byłby zwolniony z opłat. Natomiast nie można go zwolnić z ponoszenia opłat za wycinkę drzew na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy, bowiem plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony w 2004 r. natomiast drzewa mają ponad dwadzieścia lat (dowód fotografie lasu w aktach sprawy). Właściciel nieruchomości zwrócił się natomiast o pozwolenie na wycinkę znacznej ilości drzew, w celu wykorzystania ich do celów gospodarczych. Wycinka w żadnym przypadku nie ma na celu uzyskanie wolnej powierzchni pod inwestycję. Powyższe, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 z późn. zm.) świadczy, że organem właściwym w sprawie jest starosta. Ponadto, zdaniem Burmistrza Miasta i Gminy B., zapis w ewidencji gruntów i budynków stanowi domniemanie prawne jako dokument urzędowy, co oznacza, iż treść tego dokumentu jest zgodna ze stanem faktycznym. Nie przesądza to jednak o możliwości obalenia tego domniemania. Burmistrz poprzez udokumentowanie fotograficzne wykazał, że przedmiotowa nieruchomość jest w całości zalesiona i stanowi część większego obszaru leśnego. Tym samym obalił domniemanie prawne wynikające z zapisu w ewidencji gruntów. Organ podniósł także, że w niniejszej sprawie zmian w ewidencji gruntów dokonano wyłącznie na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego – z pominięciem procedury "odleśnienia" gruntu i na podstawie oczywiście błędnej klasyfikacji gruntów. Zatem zmiany te dokonane zostały bez podstawy prawnej i z naruszeniem prawa. Zapis w ewidencji nie może być podstawą prawną do uznania się przez starostę za organ niewłaściwy, gdyż sporna nieruchomość jest nieruchomością leśną. Skoro więc działka stanowiąca własność A. M. jest terenem leśnym, to zgodnie z art. 14a ustawy o lasach starosta winien wystawić dokument stwierdzający legalność pozysku drewna.

W piśmie z dnia 28 maja 2010 r. (data stempla pocztowego) Starosta B. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto organ stwierdził, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy lasu ponieważ działka nr [...], pomimo iż rosną na niej sosny i graniczy z nieruchomości także pokrytą roślinnością leśną, została w miejscowym planie zagospodarowana przestrzennego oraz w rejestrze gruntów oznaczona jako teren zurbanizowany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to czynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy jednocześnie uznają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z organów nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny).

W niniejszej sprawie mamy o czynienia z negatywnym sporem kompetencyjnym pomiędzy Starostą B., a Burmistrzem Miasta i Gminy B., co do tego, który z tych organów jest organem właściwym do rozpoznania sprawy z wniosku A. M. o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew znajdujących się na działce nr [...] w B.

W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Z art. 83 ust. 1 tej ustawy wynika, że "usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić (...), po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, na wniosek posiadacza nieruchomości (...)".

Wymogu uzyskania zezwolenia nie stosuje się do drzew i krzewów rosnących – między innymi – w lasach, na plantacjach drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat. Stanowi o tym regulacja zawarta w ust. 6 art. 83 cytowanej wyżej ustawy.

Istota sporu sprowadza się w niniejszej sprawie do tego czy należącą do A. M. działkę o pow. 743 m2 należy uznać za teren leśny, skoro w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy B. z dnia [...] marca 2004 r. a także w rejestrze gruntów z dnia 10 grudnia 2009 r. – teren ten został określony jako "zurbanizowany niezabudowany".

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 56, poz. 679 z późn. zm.) lasem w rozumieniu tej ustawy jest grunt:

"1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony:

a) przeznaczony do produkcji leśnej,

b) stanowiący rezerwat przyrody (...),

c) wpisany do rejestru zabytków (...)".

Zawarte w przytoczonej wyżej legalnej definicji lasu określenia takie jak "uprawy leśne", "przeznaczony do produkcji leśnej" wskazują, że pod pojęciem lasu rozumieć należy grunt pokryty roślinnością leśną, przeznaczony do produkcji leśnej, inaczej mówiąc objęty gospodarką leśną.

Podstawą Krajowego rejestru informacji o terenie jest sporządzana dla całego kraju i bieżąco aktualizowana ewidencja gruntów. Sprawę ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1999 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W praktyce o kwalifikacji danego gruntu, w oparciu o kryterium przeznaczenia, rozstrzygają dane z ewidencji gruntów. Poza sporem jest, że należąca do A. M. działka jest w ewidencji gruntów sklasyfikowana jako teren "zurbanizowany niezabudowany". Również w obowiązującym od 2004 r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren ten określony został jako zurbanizowany.

W odniesieniu do spornego terenu nie był nigdy sporządzony plan urządzenia lasu (art. 6 pkt 6 i 7 ustawy o lasach) o czym świadczy brak jakichkolwiek informacji w ewidencji gruntów. Przyjmując zatem za rozstrzygające w tym względzie dane z ewidencji gruntów, z których nie wynika aby przedmiotowa działka stanowiły grunt leśny, należało wskazać jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o wycięcie drzew, Burmistrza Miasta i Gminy B.

Z wymienionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.