Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 38/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Protokolant asystent sędziego Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1963/14 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku dostosowania stawki z tytułu połączeń głosowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz [...] 180 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 11 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1963/14 (dalej wyrok z 11 września 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji) działając w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej Spółka albo Skarżący) w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes Urzędu albo Prezes UKE) z dnia [..] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji (dalej decyzja z [...] lipca 2009 r.) oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa UKE z dnia [...] marca 2009 r., [...] stwierdzając w pkt 2 wyroku, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądzając w pkt 3 wyroku od Prezesa UKE na rzecz skarżącej spółki kwotę 456 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z [...] lipca 2006 r., nr [...] Prezes UKE, po przeprowadzonej analizie rynku zakańczania połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej Spółki, wskazał Skarżący, jako operatora o znaczącej pozycji rynkowej i nałożył na Spółkę obowiązki regulacyjne, w tym m.in. obowiązek wynikający z art. 40 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. 2004 r., nr 171 poz. 1800, dalej P.t.), polegający na ustalaniu opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego w oparciu o koszty ponoszone przez Spółkę.

Następnie Prezes UKE, działając w oparciu o przepisy art. 40 ust. 4 w zw. z art. 40 ust. 2 i 3 P.t., decyzją z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] (decyzja MTR 2007), nałożył na Skarżącego obowiązki związane z dostosowaniem stawek z tytułu zakańczania połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej Spółki do określonych poziomów.

Prezes UKE, 30 września 2008 r. wydał kolejną decyzję nr [...] w sprawie dostosowania opłat z tytułu świadczenia usługi zakańczania połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej w sieci Spółki (decyzja MTR 2008).

W tej sytuacji, w obrocie prawnym obowiązywały dwie decyzje administracyjne, które regulowały stawki MTR na różnym poziomie w tym samym okresie. W związku z powyższym, Prezes UKE pismem z 1 października 2008 r. zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji MTR 2007. Spółka natomiast, pismem z 17 listopada 2008 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności pkt I.3 sentencji decyzji MTR 2007.

Spółka zaskarżyła decyzję [...] lipca 2009 r. do WSA, wnosząc w skardze z [...] sierpnia 2009 r., o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Spółki.

Wyrokiem z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2359/10 WSA, po rozpoznaniu skargi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z [...] marca 2009 r. Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) jednak, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezesa UKE, wyrokiem z 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1066/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzając od Spółki na rzecz organu stosowne koszty postępowania kasacyjnego.

NSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie treść sentencji jednoznacznie wskazuje, że WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Stosownie do wyniku sporu orzeczono też o zwrocie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku tymczasem, w proceduralnej podstawie rozstrzygnięcia wskazano art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), a zatem przepis stanowiący, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. W ocenie NSA nie można było przyjąć, że powołanie w podstawie prawnej wyroku art. 151 p.p.s.a., mimo oczywistej sprzeczności z rozstrzygnięciem, nie wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy. Nie ma bowiem przesłanek ku temu by przyjąć na podstawie art. 184 in fine ustawy, że mimo błędu w uzasadnieniu wyrok odpowiada prawu. NSA zaznaczył, że sąd I instancji nie przedstawił żadnych wywodów wyjaśniających, dlaczego wydał określone w sentencji rozstrzygnięcie. W związku z tym, uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozostawało w sprzeczności z sentencją i nie spełniało swej podstawowej funkcji, gdyż brak było w nim jakiegokolwiek odniesienia się do tych podstaw prawnych, które zastosowano przy wydaniu zaskarżonej decyzji, co uniemożliwiło skontrolowanie przesłanek, na których oparł się sąd niższej instancji.

WSA, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z 12 grudnia 2012 r. oddalił skargę. Sąd zaznaczył, że istotą sporu w rozpoznawanej sprawie było rozstrzygnięcie kwestii czy było możliwe i prawnie uzasadnione umorzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji MTR 2007. Sąd I instancji wskazał, że podstawą prawną powołaną przez Prezesa UKE w decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności był przepis art. 105 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że zmiany, które zaszły w okolicznościach faktycznych sprawy administracyjnej po wszczęciu postępowania muszą zostać uwzględnione przez organ administracji publicznej, bowiem w przeciwnym razie decyzja byłaby rażąco sprzeczna z zasadą prawdy materialnej. Sąd zaznaczył, że organ administracji publicznej ocenia stan faktyczny sprawy aktualny w chwili wydania decyzji administracyjnej. W związku z tym WSA zgodził się z tezą zawartą w zaskarżonej decyzji Prezesa UKE, że skoro decyzja, której stwierdzenia nieważności żądała Strona, nie istniała w dniu orzekania przez organ i nie kształtowała praw i obowiązków Strony wskutek jej wygaśnięcia, to brak było możliwości stwierdzenia jej nieważności. Jak zaznaczył Sąd, wygaśnięcie decyzji MTR 2007 spowodowało tym samym brak prawnej i faktycznej podstawy orzekania o niej. Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skargi dotyczących braku w treści decyzji elementów wskazujących na rzeczywiste ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w wyniku faktycznego rozpoznania sprawy co do istoty.

NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Spółki, wyrokiem z 13 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 484/13, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzając od Prezesa UKE na rzecz Spółki stosowne koszty postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że decyzja MTR 2007 nakładała na Spółkę określone obowiązki regulacyjne, w tym obowiązek corocznego przedstawienia Prezesowi UKE uzasadnienia kosztowego opłat z tytułu zakończenia połączeń w ruchomej publicznej sieci telekomunikacyjnej Spółki (pkt I.3), które do czasu orzeczenia o jej wygaśnięciu podlegały wykonaniu. Zdaniem NSA wydanie decyzji MTR 2008 oraz wygaszenie z dniem 1 stycznia 2009 r. decyzji MTR 2007 nie czyniło bezprzedmiotowym postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I.3 decyzji MTR 2007. Powszechnie przyjmuje się, jak wskazał NSA, że wygaśnięcie decyzji wywołuje skutki prawne ex tunc, tzn. od dnia, w którym wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości decyzji. W realiach sprawy organ, jako moment wygaśnięcia decyzji MTR 2007 wskazał dzień 1 stycznia 2009 r., co nie obejmowało całego okresu obowiązywania decyzji MTR 2007. Zatem brak było podstaw do uznania, że w decyzjach tych został uregulowany ten sam przedmiot, a tym samym decyzja MTR 2008 zastąpiła niejako decyzję MTR 2007. Prowadzi to do wniosku, że organ w pierwszej kolejności powinien był rozpoznać wniosek spółki o stwierdzenie nieważności pkt I.3. decyzji MTR 2007, a dopiero w dalszej kolejności zakończyć postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie wygaszenia decyzji MTR 2007. NSA uznał, że w stanie sprawy przyjęta przez organ kolejność narusza wskazane przepisy postępowania. Brak było bowiem podstaw do przyjęcia przez organ, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I.3. decyzji MTR 2007 stało się bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 K.p.a. W świetle powyższego NSA uznał, że brak było również podstaw do umorzenia postępowania wszczętego na wniosek strony w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I.3. decyzji MTR 2007.

Uzasadniając wskazany na wstępie wyrok z 11 września 2014 r. WSA powołując się na art. 190 p.p.s.a. uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, wszczętego na wniosek Strony, była kwestia stwierdzenia nieważności pkt I.3. sentencji decyzji MTR 2007. Postępowanie administracyjne przed Prezesem UKE, w myśl art. 206 ust. 1 P.t., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, toczy się na podstawie k.p.a. ze zmianami wynikającymi z Prawa telekomunikacyjnego. Prezes UKE umorzył powyższe postępowanie powołując się na art. 105 § 1 K.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą z wygaśnięcia decyzji MTR 2007 z dniem 1 stycznia 2009 r., co zostało stwierdzone wygaszającą decyzją organu z [...] grudnia 2008 r.

W niniejszej sprawie zatem, istota sporu sprowadzała się do kwestii czy wygaśnięcie decyzji administracyjnej stwierdzone decyzją na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., czyni postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji administracyjnej bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 K.p.a., dając podstawę do jego umorzenia.

Decyzja MTR 2007, której stwierdzenia nieważności w zakresie pkt I.3. domagał się Skarżący, poza określeniem wysokości stawki MTR, nakładała na Spółkę określone obowiązki regulacyjne, w tym obowiązek corocznego przedstawienia Prezesowi UKE uzasadnienia kosztowego opłat z tytułu zakańczania połączeń w ruchomej publicznej sieci telekomunikacyjnej Spółki (pkt I.3), które do czasu orzeczenia o jej wygaśnięciu podlegały wykonaniu. Ponadto decyzja MTR 2007, obowiązywała od kwietnia 2007 r., podczas gdy decyzja MTR 2008, określała nową wysokości stawki MTR od 1 stycznia 2009 r. i ten dzień wskazał organ, jako moment wygaśnięcia decyzji MTR 2007. Brak było zatem, jak wskazał NSA, podstaw do uznania, że w decyzjach MTR 2007 i MTR 2008 został uregulowany ten sam przedmiot, a tym samym decyzja MTR 2008 zastąpiła niejako decyzję MTR 2007.

Przyjmując zatem, że przedmiot decyzji MTR 2007, pomimo jej wygaśnięcia, istniał w latach 2007 – 2008, nie można pomijać skutków ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji. Oznaczałoby to bowiem, że sprawa, która była przedmiotem decyzji wróciłaby do stanu, w jakim znajdowała się przed jej wydaniem, a więc do stanu z 2007 r. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1384/12).

W świetle powyższego należało zgodzić się z NSA, że wydanie decyzji MTR 2008 oraz wygaszenie z dniem 1 stycznia 2009 r. decyzji MTR 2007 nie czyniło bezprzedmiotowym postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I.3 decyzji MTR 2007. Oznacza to, jak wskazał NSA, że organ w pierwszej kolejności powinien był rozpoznać wniosek spółki o stwierdzenie nieważności pkt I.3. decyzji MTR 2007, a dopiero w dalszej kolejności zakończyć postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie wygaszenia decyzji MTR 2007. W sytuacji bowiem, gdy w grę wchodzi kilka środków procesowych (tak jak w rozpoznawanej sprawie), organ powinien był rozważyć, który z nich wywołuje najdalej idące skutki prawne, a jeżeli pod tym względem wchodzące w grę środki nie różniłyby się - ten, którego przesłanka zastosowania występuje w sposób najbardziej oczywisty w świetle okoliczności sprawy.

Uznając zatem, że wydanie decyzji MTR 2008 oraz wygaszenie z dniem 1 stycznia 2009 r. decyzji MTR 2007 nie czyniło bezprzedmiotowym postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I.3 decyzji MTR 2007, brak było również podstaw do umorzenia tego postępowania wszczętego na wniosek Strony. Zaskarżona decyzja wydana w tym przedmiocie godziła w art. 105 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję bezpodstawnie umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I.3 decyzji MTR 2007.

Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie wniósł Prezes UKE pismem z 22 października 2014 r. zaskarżając wyrok z 11 września 2014 r. w całości oraz zarzucając:

1) obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a., która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającą na wadliwym sporządzeniu przez Sąd uzasadnienia wyroku: przez zaniechanie rzetelnego wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, brak jej dokładnego wyjaśnienia, niedostateczne przedstawienie stanu sprawy, stanowisk pozostałych stron, a także polegającej na zaniechaniu wyjaśnienia przyczyn uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2009 r. (Sąd nie wskazał jej numeru) oraz brak jednoznacznych i precyzyjnych wskazań dla organu administracji ponownie rozpoznającego sprawę,

b) obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i 2 p.p.s.a., która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie nieprawidłowej wykładni art. 190 p.p.s.a. polegającej na uznaniu, że "Sąd nie może kierować się dowolnymi wnioskami wywiedzionymi z akt sprawy, lecz musi postępować zgodnie ze wskazaniami dokonanymi przez Sąd II instancji", gdy z powyższego przepisu wynika, że istotnie sąd jest związany, ale wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co oznacza konieczność uwzględnienia także wcześniejszej wykładni dokonanej przez NSA w niniejszej sprawie oraz dokonywanie samodzielnych ustaleń na podstawie akt sprawy,

c) obrazę przepisów postępowania, a mianowicie 145 § 1 lit c w. zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uchylenie także decyzji Prezesa UKE z dnia [...] marca 2009 r. (Sąd nie wskazał w wyroku jej numeru), gdy dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy nie było niezbędne jej uchylenie.

Skarżący kasacyjnie wniósł w oparciu o art. 185 §1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz Prezesa UKE zwrotu kosztów sądowych .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 190 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 133 § 1 i 2 p.p.s.a., 145 § 1 lit c w. zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Związanie wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji w praktyce oznacza, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie może jej pominąć. Nie jest również uprawniony do podejmowania próby jej podważania i kontestowania.

Sąd pierwszej instancji może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w następujących przypadkach: zmiany stanu faktycznego, zmiany stanu prawnego oraz w przypadku podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75).

W rozpoznawanej sprawie żaden z powołanych przypadków nie wystąpił. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz że nie można było oprzeć skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej został poddany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wydany na skutek ponownego rozpoznania sprawy przekazanej temu Sądowi w oparciu o przepis art. 185 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z 13 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 484/13 przesądził, że wydanie decyzji MTR 2008 oraz wygaszenie z dniem 1 stycznia 2009 r. decyzji MTR 2007 nie czyniło bezprzedmiotowym postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I.3 decyzji MTR 2007.

NSA we wskazanym orzeczeniu podkreślił, że organ w pierwszej kolejności powinien był rozpoznać wniosek spółki o stwierdzenie nieważności pkt I.3. decyzji MTR 2007, a dopiero w dalszej kolejności zakończyć postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie wygaszenia decyzji MTR 2007. Podkreślił także, że w stanie sprawy przyjęta przez organ kolejność narusza wskazane przepisy postępowania.

NSA wyraźnie również dodał, że Sąd I instancji powinien był uwzględnić prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt VI ACa 1004/11. Natomiast powoływane w skardze kasacyjnej uzasadnienie wydanego w tej sprawie wcześniejszego wyroku NSA z 9 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II GSK 1066/11) jednoznacznie wskazuje, że powodem uchylenia przez NSA wyroku WSA była kwestia sprzeczności sentencji z uzasadnieniem i jego nieprawidłowego sporządzenie przez Sąd I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności, w świetle wykładni przepisów zaprezentowanej powyżej, wskazał, że nie ma podstaw do uznania, że w decyzjach MTR 2007 i MTR 2008 został uregulowany ten sam przedmiot, a tym samym decyzja MTR 2008 zastąpiła niejako decyzję MTR 2007.

Natomiast w zakresie zastosowania w sprawie art. 105 § 1 k.p.a. przedstawił dokonaną w powołanym wyroku Sądu drugiej instancji wykładnię tych przepisów. Nie jest zatem zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 190 p.p.s.a. Należy podkreślić, że jedynie nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, może stanowić istotne uchybienie procesowe i w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia art. 190 p.p.s.a., doprowadzić do ponownego uchylenia zaskarżonego wyroku.

Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu powyższego przepisu oznacza bowiem, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji lub postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1602/12, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 1498/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu należy podkreślić, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia z 13 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 484/13 dotyczyła zarówno wykładni przepisów prawa (głównie procesowego), jak i oceny w ich kontekście okoliczności faktycznych sprawy. Zaprezentowana w tym orzeczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia prawa wiązała w tej sprawie Sąd pierwszej instancji i wiązała również strony postępowania, które stosownie do zakazu określonego w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. nie mogły oprzeć skargi kasacyjnej na podstawach z nią sprzecznych. Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej analiza wszystkich zarzutów obejmujących naruszenie art. 133 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 lit c w. zw. z 134 i 135 p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., prowadzi do konstatacji, że stanowią one polemikę z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, co w świetle art. 190 in fine p.p.s.a. uznać należy za niedopuszczalne.

W tym stanie rzeczy także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ocenić należało jako nieuzasadniony, gdyż zawarty w uzasadnieniu wyroku WSA wywód w sposób logiczny i jasny przedstawia stanowisko Sądu, a brak nadmiernej rozwlekłości rozważań wręcz ułatwia przeprowadzenie jego kontroli. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 105 K.p.a.

W treści skargi kasacyjnej kasator kilkukrotnie podkreśla, że Sąd nie wskazał numeru decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Należy jednak zauważyć, że w świetle argumentacji zawartej w samej skardze kasacyjnej nie ma wątpliwości, że skarżący kasacyjnie organ potrafi ją jednoznacznie zidentyfikować na podstawie informacji zawartych tak w uzasadnieniu wyroku, jak i w aktach sprawy administracyjnej. Nie jest to zatem uchybienie przepisom postępowania, które miałoby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.