Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 843/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-08-11 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w likwidacji w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą na ww. postanowienie, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku strona podała, że uchwałą nadzwyczajnego walnego zgromadzenia z dnia 23 lipca 2013 r. została postawiona w stan likwidacji. Obecnie spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, w związku z czym, spółka nie posiada środków na uiszczenie opłaty.

Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie [...] zł. brak na druku urzędowego formularza PPPr oświadczenia co do wartości środków trwałych wnioskującej spółki, ani co do wysokości zysku lub strat spółki za ostatni rok obrotowy.

Pismem z dnia 20 czerwca 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o nadesłanie aktualnego raportu kasowego, deklaracji podatkowych VAT – 7, przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy.

W odpowiedzi na ww. wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca nadesłała pismo procesowe z dnia 9 lipca 2014 r., w którym złożyła wniosek o przedłużenie terminu do wykonania wezwania do nadesłania stosownych dokumentów. Wniosek ten spółka uzasadniła tym, że na chwilę obecną, spółka nie zatrudnia pracowników, którzy mogliby sporządzić odpisy lub kopie odpowiednich dokumentów. Z tego, zdaniem wnioskodawcy, wynika, że złożenie żądanych dokumentów jest niemożliwe.

W piśmie tym spółka stwierdziła, że nie posiada żadnych środków w kasie ponieważ nie są prowadzone żadne transakcje, poza tym, spółka nie ma sporządzonego sprawozdania finansowego za 2013 r.

Zarządzeniem z dnia 16 lipca 2014 r. powyższy wniosek spółki został przez referendarza sądowego uwzględniony, a termin do uzupełnienia danych zawartych na formularzu PPPr został przedłużony do dnia 25 lipca 2014 r.

W dniu 30 lipca 2014 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo skarżącej zatytułowane: "odpowiedź na zarządzenie – uzupełnienie" (datowane na dzień 25 lipca 2014 r. i w tym samym dniu nadane w urzędzie pocztowym).

Nadesłano jedynie następujące dokumenty: kserokopia zeznania podatkowego CIT – 8 za 2013 r.; kserokopia wydruku internetowego, obrazującego stan konta spółki prowadzonego w "B" S.A. na dzień 1 lipca 2014 r.; oraz zestawienie ("opis") blokad na rachunku bankowym prowadzonym dla skarżącej w "C" – stan również na dzień 1 lipca 2014 r.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że o kondycji podmiotu prowadzącego działalność gospodarzą (a takim podmiotem jest bez wątpliwości skarżąca spółka) można wnioskować na podstawie dwóch rodzajów dokumentów. Pierwszy rodzaj stanowią szeroko pojęte dokumenty księgowe, które obrazują stan podmiotu funkcjonującego w obrocie gospodarczym od strony księgowej. Do tej kategorii dokumentów należy głównie sprawozdanie finansowe, w skład którego wchodzą: bilans oraz rachunek zysków i strat. Są to dokumenty sprawozdawcze, sporządzane zgodnie z wymogami ustanowionymi w ustawie o rachunkowości, opisującymi stan podmiotu po zakończeniu pewnego okresu – z reguły roku kalendarzowego. Niezależnie od tych dokumentów, przedsiębiorca dysponuje także dokumentami bieżącymi, które wskazują na jego realne i rzeczywiste aktualne możliwości finansowe. Do takich dokumentów należą wydruki z rachunków bankowych, wskazujące na wszelkie dokonywane na nich operacje, jak również tzw. raporty kasowe, które wskazują w sposób bezpośredni ile gotówki znajduje się w kasie podmiotu.

Spółka nie przedłożyła do akt sprawy większości dokumentów, o które była wzywana. Należy podkreślić, że wnioskodawca złożyła wniosek o przedłużenie terminu do nadesłania stosownych dokumentów i wniosek ten został uwzględniony. Pomimo wydłużenia okresu do przedłożenia stosownych dokumentów i materiałów źródłowych, obrazujących aktualną kondycję finansową i majątkową wnioskującej spółki, do akt nadesłano tylko część dokumentów. Pozostałe dokumenty i materiały źródłowe nie zostały nadesłane do dnia dzisiejszego.

Spółka nadesłała do akt jedynie dwa wydruki z dwóch rachunków bankowych, które posiada w "B" i w "C". Są to jednak wydruki, na których widnieje jedynie zbiorcze wskazanie i wyszczególnienie poszczególnych blokad obciążających ten rachunek ("C"), bądź też wskazanie jedynie łącznej, sumarycznej kwoty, stanowiącej ujemne saldo występujące na tym rachunku bankowym ("B").

Wnioskodawca została wezwana tymczasem do nadesłania pełnych wyciągów i wykazów ze wszystkich swoich rachunków bankowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. W przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należało dodatkowo przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty. Tymczasem z przedstawionych materiałów bankowych wynika jedynie fakt blokady, bądź też ujemnego salda. Nie można jednak przecież wykluczyć, że na rachunki bankowe nie wpływają jednak jakieś kwoty pieniężne, tym bardziej, że do akt sprawy nie nadesłano wyciągów i wydruków z rachunków bankowych, o jakie spółka była przecież wzywana pismem referendarza sądowego. W tym stanie rzeczy brak jest odpowiedniego materiału, który pozwoliłby na dokonanie dokładnej analizy stanu środków finansowych, zgromadzonych przez stronę skarżącą na prowadzonych przez nią rachunkach bankowych. Co więcej, przedłożenie tylko takich dokumentów bankowych, może zostać potraktowane, jako wybiórcze, wręcz dowolne przedstawienie wyciągów z rachunku bankowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, że wybiórcze przedstawienie wyciągów z rachunków bankowych pozbawia tym samym możliwości oceny rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego i to niezależnie od tego, że ostatecznie okazało się, że na wskazanych wyżej rachunkach bankowych nie zgromadził on znacznych środków pieniężnych (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 maja 2010 r., II SAB/Ol 20/10, LEX 668164).

Spółka została również wezwana do przedłożenie rocznego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za rok 2013. Co ciekawe, wnioskodawca w piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 2014 r. oświadczyła, że nie posiada sporządzonego rocznego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty), w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT – 8) za 2013 r. Tymczasem, nadsyłając (jedynie częściowo) dokumenty wraz z pismem przewodnim z dnia 16 lipca 2014 r. – przedłożyła jednak również powyższe zeznanie podatkowe. W takiej sytuacji powstaje wątpliwość co do oświadczeń składanych przez spółkę w zakresie posiadanych przez nią dokumentów i możliwości dostarczania ich do akt sprawy. Skarżąca, jako osoba prawna – kapitałowa spółka prawa handlowego (aktualnie znajdująca się w likwidacji) funkcjonuje w obrocie prawnym i gospodarczym. Rodzi to obowiązek prowadzenia księgowości i składania stosownych zeznań podatkowych. Odnosi się to przykładowo do wskazanego zeznania podatkowego VCIT – 8. Kapitałowa spółka prawa handlowego, także spółka w likwidacji, ma obowiązek złożyć takie zeznanie. Tymczasem najpierw (pod koniec czerwca 2014 r.) spółka oświadcza, że zeznania takiego nie posiada, po czym w połowie lipca 2014 r. zeznanie to nadsyła jednak do akt.

Odnośnie deklaracji podatkowych VAT – 7, obrazujących potencjalny obrót spółki (w istocie jej aktywność gospodarczą) wyraźnie zaznaczono w wezwaniu referendarza sądowego, że jeżeli wnioskodawca takich zeznań nie składała (nie składa), to należało przedłożyć stosowne zaświadczenie wydane przez właściwy miejscowo urząd skarbowy. Jednocześnie brak w aktach sprawy również udokumentowania faktu, że skarżąca spółka nie prowadzi już działalności gospodarczej. W tym celu, należało nadesłać stosowny dokument (np. odpis, bądź kserokopię stosownej decyzji wydanej przez organ właściwej miejscowo jednostki samorządu terytorialnego stwierdzającej ten fakt). Nie nadesłano również odpisu ewidencji środków trwałych prowadzonej w zakresie działalności gospodarczej, obrazującej ich stan na koniec ubiegłego miesiąca. Wezwania referendarza sądowego również i w tym zakresie wnioskodawca nie wypełniła.

Kolejnym, istotnym brakiem dokumentacji wniosku o przyznanie prawa pomocy jest brak sprawozdania za ostatni rok obrotowy. W piśmie przewodnim z dnia 16 lipca 2014 r. strona oświadczyła, że nie posiada sporządzonego sprawozdania za ostatni rok obrotowy (tj. za rok 2013).

Tymczasem, przepisy ustawy z dnia 15 września 200 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. w Dz. U. z 2013 r., Nr 1030) stanowią, że likwidatorzy sporządzają bilans otwarcia likwidacji. Bilans ten likwidatorzy składają zgromadzeniu wspólników do zatwierdzenia (art. 281 § 1). Jednocześnie likwidatorzy powinni po upływie każdego roku obrotowego składać zgromadzeniu wspólników sprawozdanie ze swej działalności oraz sprawozdanie finansowe (art. 281 § 2). Regulacja ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący (iuris cogentis), w związku z czym niedopuszczalne są jakiekolwiek odstępstwa od tej zasady. W takiej sytuacji niezrozumiałe jest stwierdzenie wnioskodawcy, zaprezentowane w piśmie z dnia 16 lipca 2014 r., że spółka nie posiada sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy.

Nie jest również wystarczające samo oświadczenie wnioskującej spółki, zgodnie z którym nie posiada ona żadnych środków pieniężnych w kasie z uwagi na okoliczność, "że nie są prowadzone żadne transakcje". Podmiot, jakim jest skarżąca spółka, ma obowiązek prowadzić raport kasowy, niezależnie od tego, czy wykazuje aktywność gospodarczą, niezależnie od częstotliwości i ilości zawieranych transakcji. W związku z tym spółka powinna wygenerować wyciąg z raportu kasowego i przedłożyć go do akt sprawy.

Reasumując, stwierdzić należy, że sam fakt likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może stanowić – i nie stanowi – jedynego argumentu mającego skutkować uwzględnieniem jej wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych. Spółka w likwidacji prowadzi bowiem de facto dalej działalność gospodarczą (czynności gospodarcze). Likwidatorzy powinni zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki (czynności likwidacyjne). Nowe interesy mogą wszczynać tylko wówczas, gdy to jest potrzebne do ukończenia spraw w toku – art. 282 § 1 Kodeksu spółek handlowych. Ponadto, braki kadrowe w żadnym razie nie mogą usprawiedliwiać niewywiązywania się przez wnioskodawcę z obowiązku przedłożenia stosownej i aktualnej dokumentacji, która ma umożliwić zbadanie jej rzeczywistej kondycji finansowej. Strona skarżąca jest bowiem uczestnikiem profesjonalnego obrotu gospodarczego, a w tej sytuacji braki kadrowe nie mogą usprawiedliwiać uchylania się od przedkładania stosownej dokumentacji.

Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.