Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 710/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja WSA Aldona Gąsecka -Duda Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 lutego 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym skargę oddala


UZASADNIENIE

Dnia [...] czerwca 2004 r. skarżący zawarł umowę sprzedaży udziału wynoszącego 2/10 części w prawie własności nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako działki ewidencyjne nr nr: "1 – 29", objętej KW [...], w wysokości 48.012,60 zł z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości, spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego, Wójt Gminy Z. zlecił biegłej R. B. sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości i na tej podstawie decyzją z dnia 19 września 2005 r. ustalił opłatę w wysokości 48 012,60 zł. Od tej decyzji wniesiono odwołanie i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 7 grudnia 2005 r. utrzymało tą decyzje w mocy.

Na tą decyzję wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 276/06 skargę prawomocnie oddalił. Odrębnie Wójt Gminy Z. prowadził postępowanie dotyczące ustalenia opłaty planistycznej wobec kolejnego zbywcy udziału w ww. nieruchomości (J. K.) i w toku tego postępowania doszło do sporządzenia drugiego operatu szacunkowego przez biegłą R. B.. W tym odrębnym postępowaniu kontroperat szacunkowy na wniosek strony sporządził inny jeszcze biegły i na skutek ujawnienia istotnych różnić, Wójt Gminy Z. zwrócił się do Komisji Opiniującej przez [...] Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości obu operatów. W ocenie Komisji Opiniującej operat w sprawie o ustalenie opłaty planistycznej dotyczącej J. K. sporządzony przez biegłą R. B. jest nieprawidłowy i wskazało na szereg wad tego operatu.

Po otrzymaniu informacji o tej okoliczności, skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 grudnia 2005 r. zarzucając wystąpienie przesłanki opisanej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W ocenie strony sporządzenie operatu szacunkowego przez biegłą R. B. jako wadliwego, co wynika z opinii Komisji Opiniującej, jest nową okolicznością faktyczną nie znana ani organom wydającym decyzje w tej sprawie, ani sądowi administracyjnemu. Tą okoliczność wcześniej nie podnosiła strona. Tym samym w dniu wydania w sprawie zakończonej decyzją z 7 grudnia 2005 r. operat szacunkowy był obarczony wadą, skutkująca wydaniem wadliwej decyzji. To jest właśnie "nowa okoliczność". Gdyby bowiem wada operatu szacunkowego była znana wcześniej, nie doprowadziłaby do wydania w tej sprawie wadliwych decyzji. Błędna opinia biegłego doprowadziła do błędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Nie było to efektem wadliwej oceny materiału dowodowego, ale wykonania ekspertyzy w oparciu o kryteria i metody sprzeczne z przepisami prawa. Błędna ocena stanu faktycznego nie stanowi wprawdzie podstawy wznowienia postępowania, to błędne ustalenie stanu faktycznego taką podstawą już jest. Są to przy tym okoliczności nowe i istotne dla sprawy. Wnioskodawca podniósł, że ta sama opinia biegłej była podstawą do ustalenia opłaty tak wobec J. K. jak i w stosunku do B. T..

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (nr: [...]) z dnia 20 października 2010 r. odmówiono uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 grudnia 2005 r. (Kol. Odw. [...]), orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 19 września 2005 r. (nr [...]) ustalającej dla B. T. jednorazową opłatę, jako dla zbywcy udziału wynoszącego 2/10 części w prawie własności nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako działki ewidencyjne nr nr: "1-29", objętej KW [...], w wysokości 48.012,60 zł z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości, spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy wystąpił B. T. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata M. P.. Strona wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2010 r. [...] r. w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 grudnia 2005 r. Kol. Odw. [...], orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 19 września 2005 r. nr [...], ustalającej dla B. T. jednorazową opłatę jako dla zbywcy udziału wynoszącego 2/10 części w prawie własności nieruchomości położonej w Z..

W uzasadnieniu wniosku strona przedstawiła rys historyczny sprawy i podniosła, że stanowisko Kolegium Odwoławczego zawarte w decyzji z dnia 20 października 2010 jest błędne. Strona, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zarzuciła, że umknęła uwadze Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu różnica w sformułowaniach "wyjawienie nowych okoliczności sprawy" od wyjawienia nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. W efekcie Kolegium Odwoławcze nie przyjęło wniosków wynikających z faktu ujawnienia nowych okoliczności sprawy, a to niewiarygodnej opinii biegłego rzeczoznawcy, która to opinia była fundamentem podważanego rozstrzygnięcia. W ocenie strony, fakt iż opinia Komisji Opiniującej została wydana w dniu 11 sierpnia 2009 r. pozbawia możliwości uznania jej za nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji kwestionowanej, nieznany organowi który ją wydał, natomiast nie pozbawia możności rozpatrywania wniosków płynących z tej opinii i stwierdzonych w niej faktów w ramach przesłanki ujawnienia się "istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych".

Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem Kolegium Odwoławczego, wedle którego pojęcie nowych okoliczności faktycznych utożsamia się z odmienną oceną dowodu. Wedle strony nie ma mowy o jakiejkolwiek ocenie dowodu, który jest wadliwy i z tego powodu powinien być przeprowadzony na nowo. Wydanie opinii Komisji skutkującej stwierdzeniem nieprawidłowości operatu szacunkowego jest to okoliczność która, gdyby była znana organowi wydającemu decyzję, dyskredytowałaby ten operat. Natomiast poza przedmiotem jakiejkolwiek weryfikacji organu pozostaje warstwa merytoryczna dowodu, jakim jest operat szacunkowy, gdyż organ administracji nie posiada specjalistycznej wiedzy w tej mierze i polega na wiadomościach rzeczoznawcy. Jak podkreśliła strona w przedmiotowej sprawie ustalenie renty planistycznej było prostą pochodną przyjętych przez rzeczoznawcę wartości. Dopiero eliminacja operatu biegłego (przez inny merytorycznie umocowany podmiot) jako wadliwego, ukazała nowe okoliczności dające podstawę do zmiany decyzji. Ocenie organu administracyjnego nie może podlegać prawidłowość sporządzenia operatu szacunkowego, lecz wyłącznie jego przydatność jako materiału dowodowego, stanowiącego podstawę orzekania. Dalej strona powołała się na treść orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2004 r. sygn. akt IV SA 3505/02 i przyjęła za własną tezę wedle której jeżeli skarżący stoi na stanowisku, że sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okoliczność taką nie może być sam fakt wydania opinii, lecz co najwyżej twierdzenia z tej opinii wynikające. Zdaniem strony, irrelewantna dla zasadności przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. pozostaje okoliczność, że opinia Komisji wydana została w związku z innym postępowaniem i dla jego potrzeb. Brak jest podstaw do uznania, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych musi nastąpić w tym konkretnym postępowaniu, którego one bezpośrednio dotyczą. Również fakt, że decyzja była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, niezależnie od jej rezultatu, nie wpływa w żaden sposób na ocenę wpływu nowych okoliczności faktycznych na wydaną decyzję. Zwłaszcza, że w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego, nie były znane wnioskodawcy jak i orzekającemu sądowi wnioski i twierdzenia wypływające z opinii Komisji. Na marginesie strona podniosła, że nie może mieć miejsca sytuacja, w której w stosunku do podmiotów równorzędnych znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej oraz prawnej, zostają wydane w oparciu o te same zasady i regulację, decyzje administracyjne nakładające w różnej wysokości obowiązek fiskalny, tylko dlatego, że w ramach jednego z tych postępowań poddano kontroli operat szacunkowy z inicjatywy prowadzącego postępowanie organu administracji publicznej. Decyzją z dnia 4 lutego 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 149 § 2 K.p.a., utrzymało w mocy swoją zaskarżoną decyzję [...] z dnia 20 października 2010 r. Kolegium Odwoławcze podało, że wszczęte w dniu 22 lipca 2010 r. postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie naliczenia opłaty planistycznej orzeczonej decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 19 września 2005 r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z dnia 7 grudnia 2005 r. nr Kol. Odw. [...] miało na celu ustalenie, czy zaistniały podstawy do uchylenia decyzji Kolegium z dnia 7 grudnia 2005 r., a to czy wyszły na jaw istotne nowe okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium Odwoławcze, podzielając pogląd składu orzekającego wyrażony w decyzji z dnia 20 października 2010 r. nr [...] stwierdziło, że nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2005 r. Kol. Odw. [...] orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 19 września 2005 r. nr [...] ustalającej dla B. T. jednorazową opłatę planistyczną. Po pierwsze Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się z zarzutem strony wnioskującej, że organ ten w składzie poprzednio orzekającym nie dokonał rozróżnienia dwóch alternatywnych przesłanek wznowieniowych, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. a to wystąpienia nieznanych organowi w dacie wydania decyzji istotnych dla sprawy nowych dowodów i istotnych dla sprawy nowych okoliczności dotyczących stanu faktycznego lub prawnego sprawy. Na wstępie uzasadnienia decyzji z dnia 20 października 2010 r. Kolegium Odwoławcze wskazało na niezależność obu przesłanek, w dalszej części uzasadnienia rozważało natomiast możliwość wystąpienia w przedmiotowej sprawie obu tych przesłanek. Kolegium Odwoławcze podniosło, że w świetle zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy kluczowym pozostaje ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie twierdzenia i informacje płynące z opinii Komisji Opiniującej przy [...] Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2009 r. (o nieprawidłowości operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę R. B. odnośnie nieruchomości objętej Kw [...]) stanowią istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dacie wydania decyzji, uzasadniające uchylenie decyzji organu w trybie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Przytoczono w ślad za poprzednio orzekającym składem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r. sygn. akt IV SA 3505/02, (na które zresztą powołuje się również wnioskodawczyni), wedle którego nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Jeżeli skarżący uważa, że w sprawie pojawił się nowy dowód w postaci opinii biegłego, to dowód ten nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, gdyż dowód ten nie istniał w momencie wydania decyzji. Jeżeli skarżący stoi na stanowisku, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okolicznością faktyczną nie może być sam fakt wydania opinii, lecz co najwyżej twierdzenia z opinii tej wynikające, która organ przeprowadził w ostatecznej decyzji. Jednakże treść opinii stanowi w istocie odmienną ocenę stanu faktycznego od tej, która organ przeprowadził w ostatecznej decyzji. Z zastrzeżenia, jakie poczynił Sąd w powyższej tezie wynika więc, że twierdzenia opinii mogą stanowić nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. o ile, nie stanową one jedynie odmiennej oceny stanu faktycznego od tej, którą organ przeprowadził w ostatecznej decyzji. Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że okolicznościami faktycznymi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. są okoliczności dotyczące stanu faktycznego danej sprawy. Zatem twierdzenia z opinii Komisji Opiniującej mogłyby stanowić okoliczności faktyczne w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy odnosiły się do stanu faktycznego danej sprawy, w tym stanu faktycznego ustalonego na podstawie sporządzonego w tej sprawie operatu szacunkowego, a ponadto gdy leżałyby one poza strefą ocenną istniejących już faktów lub dowodów. W tym miejscu rozróżnienia wymaga, że do okoliczności dotyczących stanu faktycznego nie należy dokonywana przez organ, wiążąca go następnie, ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego lub interpretacja prawa. Wskazano, że opracowanie Komisji Opiniującej dotyczyło odrębnej sprawy, tj. sprawy J. K. prowadzonej pod sygnaturą nr [...] r. i odnosiło się do sporządzonego w toku tamtejszego postępowania operatu szacunkowego. Komisja ta, mając za przedmiot oceny również kontrooperat M. U., stwierdziła nieprawidłowość wydanego w tamtej sprawie operatu R. B.. W toku niniejszego postępowania organ administracji na podstawie wyników przeprowadzonej opinii, dokonał odmiennej oceny sporządzonego w tamtej sprawie szczególnego dowodu jakim był operat szacunkowy R. B.. W tym kontekście istotne znaczenie odgrywają zawarte w niniejszej opinii klauzule, wedle których opinia "ma jedynie charakter opiniodawczy, nie zastępuje orzeczenia jakiegokolwiek Sądu lub decyzji administracyjnej", pozostaje "przeznaczona do użytku zleceniodawcy, zgodnie z celem określonym w umowie", a ponadto, że "zamawiający opinię wykorzysta w toczącym się przed Wójtem Gminy Z. postępowaniu (...)" sygn. [...], czyli w postępowaniu, którym stroną jest J. K.. Kolegium Odwoławcze podzieliło również stanowisko poprzedniego składu, że nie mogą stanowić nowej okoliczności wnioski i twierdzenia opinii Komisji Opiniującej, wydanej w odrębnej sprawie oraz to, że ze względu na wyniki tej opinii w innej sprawie została wydana decyzja o innej treści, niż decyzja w przedmiotowej sprawie. Stanowisko to nie pozostaje odosobnione, bo znajduje szerokie oparcie orzecznictwie Sądu Administracyjnego (np. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2001 r. sygn. akt SA 1831/00), wedle którego "nie stanowi nowej okoliczności ani dowodu także i to, że w innej sprawie (o analogicznym stanie faktycznym) została wydana decyzja o innej treści, niż decyzja wnioskodawczyni." Wskazano również na opiniodawczy charakter opracowania wydanego przez Komisję Opiniującą z dnia 11 sierpnia 2009 r., co wynika z przytoczonej wyżej klauzuli zawartej w rzeczonej opinii. Stwierdzenia Komisji, o "nieprawidłowości operatu szacunkowego", nie przedstawiają określonego stanu faktycznego, czy nawet stanu prawnego, który istniał wcześniej, lecz nie był znany organowi, lecz leżą w sferze oceny - w istocie stanowią opiniotwórczą tezę co do jakości przeprowadzonego dowodu tj. ocenę operatu, który znany był już organowi wcześniej i był już przedmiotem oceny. W tym miejscu organ przywołał rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA 1788/99, opubl. Lex, wedle którego "za nowe okoliczności i dowody nie można uznać wydanym w późniejszym czasie opinii biegłych lub aneksów do opinii. Kolegium Odwoławcze podniosło, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ administracji w toku postępowania o ustalenie renty planistycznej nie jest pozbawiony możliwości oceny szczególnego dowodu jakim jest operat rzeczoznawcy majątkowego. Ocena ta wprawdzie limitowana jest wiadomościami specjalnymi w zakresie wyceny i w tej mierze organ polegać musi na wiadomościach rzeczoznawcy. Niemniej jednak, organ nie może ograniczyć uzasadnienia decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w operacie, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach została ona oparta oraz skontrolować prawidłowość rozumowania rzeczoznawcy w danej sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 774/07, opub. w Wspólnota 2008/41/34). Podkreślono, że przeprowadzony w postępowaniu dowód w postaci pisemnej opinii rzeczoznawcy, podlega ocenie jak każdy inny dowód oraz weryfikacji, czy został on sporządzony z uwzględnieniem obowiązującej regulacji prawnej, w jej granicach i zgodnie z przewidzianymi przez ustawodawcę zasadami metodologii i czy w związku z tym pozostaje prawidłowy. Tak dokonaną oceną organ jest związany i ani późniejsza zmiana tej oceny, ani odmienna ocena dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi wydającemu decyzję, nie może uzasadniać wznowienia postępowania. W sprawie której wznowienia domaga się strona przeprowadzono dowód z operatu rzeczoznawcy majątkowego R. B. z dnia 20 maja 2005 r., który uznany został przez organ I instancji za prawidłowy.

Stanowisko to zostało następnie utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], jak również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Późniejsze wydanie w innej sprawie opinii formułującej wnioski o nieprawidłowości sporządzonego tam operatu szacunkowego nie może prowadzić do zmiany oceny dowodu przeprowadzonego w niniejszym postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, zatem nie może uzasadniać wznowienia postępowania w trybie art. 145 §1 pkt 5 K.p.a. W świetle powyższego, Kolegium Odwoławcze uznało za niezasadne żądanie przez stronę uznania, że wnioski Komisji Opiniującej wyrażone w opracowaniu w dniu 11 sierpnia 2009 r., na potrzeby innego postępowania, oceniające prawidłowość sporządzonego tam operatu stanowią nową okoliczność faktyczną która w świetle przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. mogłaby stanowić postawę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Z powyższą decyzją nie zgodził się B. T., który reprezentowany przez pełnomocnika adwokata M. P., złożył skargę do sądu administracyjnego. Zakwestionowanej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, a przez to odmowę uznania powołanych przez skarżącego zdarzeń jako nowych okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla wydania kontestowanej decyzji, nierozpoznanie istoty wskazanej przez skarżącego podstawy wznowieniowej, tj. "wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych" i nieuprawnione utożsamienie owej przesłanki z błędną oceną stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie brak jest podstawy do uchylenia decyzji z dnia 19 września 2005 roku, nr [...], ustalającej dla skarżącego jednorazową opłatę, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 grudnia 2005 r., Kol. Odw. [...] na podstawie art. 145 § 1 K.p.a., 2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a., a to poprzez naruszenie wyrażonych we wskazanej normie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W oparciu o powyższe wniósł uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], nr [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął przedstawione powyżej zarzuty, które są powtórzeniem zarzutów sformułowanych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji i nie widząc powodów do jego zmiany pod wpływem argumentów podniesionych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Istotą sporu w tej sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy zgodna z prawem jest zaskarżona decyzja uznająca, że dokonanie odmiennej oceny operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją przesądza, że wyszły na jak istotne okoliczności faktyczne nie znane organowi wydającemu prawomocną decyzję i mające istotne znaczenie dla sprawy. Nie ulega wątpliwości, że skarżący zbył udział w prawie własności nieruchomości wynoszący 2/30 części i Wójt Gminy Z. decyzją z dnia 19 września 2005 r. ustalił skarżącemu jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowaną zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (tzw. "opłatę planistyczną"). Podstawą do ustalenia wartości tej opłaty był operat szacunkowy sporządzony przez biegłą R. B. z 20 maja 2005 r. Decyzja ta została zaskarżona odwołaniem i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało ją w mocy. Również na skutek skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Sąd ten wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2007 r. skargę skarżącego oddalił.

Powyższe oznacza, że żaden z organów administracyjnych ani też sąd administracyjny nie zakwestionował legalności i prawidłowości operatu szacunkowego sporządzonego 20 maja 2005 r.

Z akt sprawy wynika również, że operat szacunkowy sporządzony w innej sprawie – wobec J. K. z tytułu zbycia własności nieruchomości jako udziału wynoszącego 1/5 części w tych samych działkach, których zbycie stanowiło podstawę do ustalenia opłaty planistycznej wobec skarżącego, został zakwestionowany przez Kolegium Opiniującej przy [...] Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych. Ten sam biegły sporządził dwa odrębne operaty szacunkowe zarówno w postępowania zakończonym decyzją z dnia 19 września 2005 r. ustalającą opłatę w wysokości 48 012,60 zł na rzecz skarżącego; jak i odrębny operat w postępowaniu, w którym wydano w dniu 19 stycznia 2010 r. decyzję skierowaną do J. K..

Ta okoliczność ma znaczenie w tej sprawie. W ocenie strony skarżącej nową i nieznaną organowi administracji okolicznością faktyczną było nałożenie na skarżącego większego niż należnego obowiązku finansowego na skutek błędnie sporządzonego operatu szacunkowego (strona 5 skargi, akta sadowe., karta nr 7). Dalej skarżący wywodzi, że ujawnienie nowych okoliczności nastąpiło na podstawie opinii Komisji Opiniującej. Podnosi, że błędy biegłego były na tyle istotne, że skutkowały one wadliwie ustalonym stanem faktycznym, a wadliwość ta nie została zauważona przez organy administracji. To zaś powoduje, że było to albo wadliwe ustalenie stanu faktycznego, albo też brak wiedzy organu o prawidłowości operatu szacunkowego – w obu przypadkach, jak podnosi skarżący, są to okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wznowienia postępowania. Przy czym, jak wskazuje skarżący, zastrzeżenia wynikające z opinii Komisji Opiniującej prowadzą nie tyle do odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy, ile do odmiennego ukształtowania stanu faktycznego sprawy. Podniesiono w skardze, że poza sferą uprawnień organów leżała ocena sporządzonego przez biegłego operatu szacunkowego.

Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem o charakterze szczególnym, prowadzi ono bowiem do wzruszenia o ponownego merytorycznego orzekania w sprawie, która już raz została ostatecznie rozstrzygnięta. Stanowi wiec wyjątek wobec generalnej zasady postępowania administracyjnego, jaka jest trwałość ostatecznych decyzji administracyjnych. Tym samym przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania muszą być interpretowane restrykcyjnie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją wznawia się wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: a) ujawnione zostaną okoliczności faktyczne lub dowody, mające charakter "nowych" jak i "istotnych" dla sprawy. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Należy zgodzić się z poglądem, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi. Ujawnienie nowych dowodów może prowadzić nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. "Nowe okoliczności faktyczne" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych; b) drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej; c) trzecią przesłanką jest sytuacja, w której "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wszystkie te trzy przesłanki muszą zaistnieć łącznie, w przeciwnym razie wznowienie postępowania będzie niedopuszczalne. Odnosząc powyższe rozważania do tej sprawy należy wskazać, że w ocenie Sądu podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności nie są nowymi okolicznościami faktycznymi nie znanymi organom wydającym decyzje w postępowaniu zmierzającym do ustalenia wysokości opłaty planistycznej na rzecz skarżącego. Przede wszystkim należy stwierdzić, że okoliczności faktyczne muszą dotyczyć faktów (stanu faktycznego) danej sprawy. W postępowaniu dotyczącym ustalenia opłaty planistycznej okoliczności faktyczne dotyczą w szczególności określenia i opisu nieruchomości będącej przedmiotem szacowania, właściciela, daty zbycia nieruchomości, wejścia w życie planu miejscowego. Skarżący zaś podnosi, że błędy w sposobie szacowania prawa własności nieruchomości stanowią ową okoliczność faktyczną, ponieważ na ich podstawie biegły błędnie oszacował wartość prawa własności nieruchomości. Sąd nie podziela stanowiska, jakoby nawet błędnie sporządzony operat szacunkowy stanowił nową okoliczność faktyczną w tej sprawie. Operat szacunkowy jest bowiem, jak trafnie przyznała to sama strona, dowodem sporządzonym przez biegłego. Jest to jednak dowód, którego prawidłowość podlegała ocenie przez organ administracyjny w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że z powodu wiadomości specjalnych posiadanych jedynie przez biegłego, operat szacunkowy w postępowaniu zmierzającym do ustalenia wysokości opłaty "planistycznej" nie był przedmiotem postępowania dowodowego w tym znaczeniu, że organy administracji nie dokonywały jego oceny. Wręcz przeciwnie, operat szacunkowy, tak jak inne dowody podlega ocenie w szczególności w zakresie wyboru właściwej metody szacowania, właściwego podejścia (uzasadnienia wyboru podejścia), doboru nieruchomości do porównania, poprawności obliczeń matematycznych, logiczności wywodów. Taki pogląd dominuje w orzecznictwie sądowym, (np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 697/10, opub. w LEX nr 755891 zawarł tezę, zgodnie z którą: "organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jednak dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym tj. zbadać na przykład czy został on sporządzony przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy, nie zawiera niejasności, pomyłek czy braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową"; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 123/08, opub. w. LEX nr 522410 z tezą: "brak dostatecznego wyjaśnienia sposobu dokonania wyceny uniemożliwia z kolei dokonanie oceny przydatności dowodowej operatu szacunkowego. Biegły powinien mieć na względzie, iż sporządza operat dla osób, które nie zajmują się zawodowo wyceną nieruchomości. Niezbędne jest więc dokładne wyjaśnienie sposobu w jaki biegły doszedł do zawartych w operacie wniosków, gdyż umożliwia to ocenę prawidłowości tego dowodu").

Nie jest w tej sprawie nową okolicznością faktyczną ustalenie – w ocenie strony skarżącej - błędnej wartości nieruchomości w oparciu w operat szacunkowy sporządzony przez biegłą R. B. 20 maja 2005 r. Przede wszystkim należy bowiem stwierdzić, że w istocie argumentacja skarżącego zmierza do dokonania ponownej oceny ww. operatu szacunkowego i przyjęcia, że operat ten zawiera wady skutkujące uznaniem go za nieprzydatny do ustalenia wysokości opłaty "planistycznej" o wartości przyjętej w toku postępowania "zwykłego", zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 grudnia 2005 r., znak Kol. Odw. [...]. Art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. regulujący przesłankę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją wyraźnie wskazuje, że okoliczność faktyczna powinna być nowa w tym znaczeniu, że istniała ona w dniu wydania decyzji i nie była znana organowi wydającemu decyzję. Niewątpliwie z akt sprawy wynika, że operat szacunkowy sporządzony w maju 2005 r. przez R. B. był znany tak organowi I instancji (Wójtowi Gminy Z.) jak i Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] wydającym decyzje w postępowaniu "zwykłym". Jeżeli tak, to jako podstawowy dowód w sprawie organy administracji uznały, że dowód ten jest prawidłowy (został prawidłowo sporządzony). W decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 19 września 2005 r. wprost organ ten wskazał, że (cytat) ... prowadząc postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie Wójt Gminy Z. dopuścił dowód z aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2004 roku Br rep. [...] (not. P. L.) oraz opinii rzeczoznawcy majątkowego R. B. z dnia 20 maja 2005 roku. ...(strona 2 decyzji, wersy 8-10 liczone od dołu, akta administracyjne, karta nr 45). Dalej na stronie 3 ww. decyzji Wójt Gminy Z. odniósł się do samej treści ww. opinii biegłego podnosząc, że biegły szacując wartość nieruchomości nie brał pod uwagę żadnych nakładów właściciela. Z decyzji tej wynika również, że skarżącemu organ I instancji umożliwił odbiór kopi operatu szacunkowego o co skarżącym - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wnioskował w toku postępowania. Operat ten był więc również dostępny stronie.

Z akt sprawy wynika również, że od decyzji organu I instancji (z dnia 19 września 2005 r.) skarżący wniósł odwołanie i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznało sprawę decyzją z dnia 7 grudnia 2005 r. nie dostrzegając wad operatu szacunkowego. Organ odwoławczy zobowiązany był dokonać z urzędu zbadania prawidłowości całego postępowania przed organem I instancji. Następnie na decyzję Kolegium Odwoławczego wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i Sąd ten wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 276/06 skargę oddalił. Oddalając skargę sąd administracyjny nie stwierdził wad operatu szacunkowego, a przynajmniej takich wad, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wszczynając postępowanie wznowieniowe skarżący w tej sprawie domaga się w istocie dokonania ponownej oceny ww. operatu szacunkowego poprzez przyznanie, że operat ten nieprawidłowo określił wartość nieruchomości, a tym samym wyliczona na jego podstawie opłata jest nieprawidłowa (zbyt wygórowana). Skarżący zmierza więc do ponownej oceny merytorycznej operatu szacunkowego i uznania go za nieprawidłowy. Nie można uznać, że okoliczność faktyczną stanowi odmienna ocena dowodu przeprowadzonego w toku postępowania administracyjnego i to zwłaszcza wówczas, gdy już raz taka ocena była dokonywana i ani organy administracji, ani sąd administracyjny orzekając w sprawie nie stwierdzili nieprawidłowości danego dowodu. Przyjęcie stanowiska strony skarżącej skutkowałoby podważeniem ostatecznego wyroku sądu administracyjnego z 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 276/06 poprzez przyjęcie, że Sąd ten nie zauważył wad operatu szacunkowego. Należy również podnieść i to, że skarżący dokonuje oceny operatu szacunkowego (z dnia 20 maja 2005 r.) na podstawie opinii Komisji Opiniującej, która to opinia dotyczyła innego operatu szacunkowego sporządzonego przez R. B. z dnia 1 sierpnia 2009 r. Opinia ta – wbrew twierdzeniu skarżącego – nie dotyczy sprawy zakończonej decyzją Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2005 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd w tej sprawie uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja tego samego organu nie naruszają prawa, a tym samym skarga podlega, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – oddaleniu.