Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 232/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 16, art.  145 par. 1, art. 145 a par. 1, art. 149 par. 2, art, 151 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136 - art. 142
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2013r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości we wznowionym postępowaniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 i art. 151 K.p.a. oraz art. 9a w związku z art. 136 ust 3 oraz art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2010r., Dz. U. Nr 102, poz. 651, ze zm.) - zwanej dalej u.g.n., po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Starosty z dnia [...] znak: [...] wydanej we wznowionym postępowaniu orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] znak: [...]odmawiającej zwrotu na rzecz A. W.ego części nieruchomości oznaczonej w dacie przejęcia numerem 108/2, a obecnie oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

We wznowionym postępowaniu decyzją z dnia [...] znak: [...] Starosta orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] znak: [...]odmawiającej zwrotu na rzecz A. W. części nieruchomości oznaczonej w dacie przejęcia numerem 108/2, a obecnie oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. W., który zarzucił organowi instancji, iż wydając decyzję z dnia 14.11.2012 r. nie zastosował przepisu 137 u.g.n. i nie uznał przedmiotowej nieruchomości za zbędną na cel określony w akcie notarialnym z dnia [...]

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy podał, że umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego Rep. [...] sporządzoną w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r., nr 10, poz. 64) M. S. sprzedała na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną jako działka nr 108/2 o pow. 441 m2 położoną w [...]. W § 3 ww. aktu notarialnego, wpisano, iż zgodnie z decyzją o lokalizacji wydaną przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskie Rady Narodowej z dnia [...] działka oznaczona numerem [...]przeznaczona była pod budowę osiedla mieszkaniowego.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że działka oznaczona w dacie wywłaszczenia nr [...], w wyniku modernizacji ewidencji gruntów miasta, została włączona do sąsiednich działek, w wyniku czego weszła w skład działki nr [...]dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgę wieczystą [...].

Zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów, jak również z odpisem z ww. księgi wieczystej, działka nr [...] stanowi własność Gminy, na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...] 23.

Wnioskiem z dnia 14.06.2005 r. A. W. - spadkobierca M. S. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] , wystąpił do Prezydenta Miasta o zwrot części nieruchomości położonej w [...] , nabytej na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. [...], oznaczonej w dacie przejęcia jako działka nr [...], a obecnie stanowiącej część działki oznaczonej w ewidencji gruntów miasta numerem [...].

Wojewoda - działając jako organ wyższego stopnia, na podstawie art. 26 § 2 K.p.a. pismem z dnia 04.07.2005r. znak: SP.VI.7724-125/05 wyznaczył Starostę do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Po przeprowadzeniu postępowania, Starosta decyzją z dnia [...] odmówił zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]stanowiącej własność Gminy, nabytej na rzecz Skarbu Państwa w [...] oznaczonej w dacie przejęcia jako działka nr [...]. Decyzja ta stała się prawomocna w dniu 23.05.2006 r.

Wnioskiem z dnia 20.07.2010 r. A. W. wystąpił do Prezydenta Miasta o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...], wskazując, iż wyszły na jaw nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję rozstrzygającą kwestię zwrotu przedmiotowej nieruchomości w 2006 r. W uzasadnieniu wniosku A. W. podniósł, iż odnalazł pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 26.09.1969r, skierowane do M. S., wskazujące przeznaczenie terenów objętych decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia 06.09.1969r. znak: 203/69, z którego wynikało, iż zgodnie z Planem Ogólnym Miasta zatwierdzonym Uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] 15 teren przy ulicy [...] bezpośrednio przyległy do ulicy [...], przeznaczony był pod zabudowę wysokiej intensywności oraz mieszkalnictwo zbiorowe. Obowiązywać tam miał zakaz innej zabudowy i podziału terenu. W ocenie A. W. dokument ten stanowi przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...].

Decyzją z dnia [...] Starosta odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...], wskazując w uzasadnieniu, że wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, nie może nastąpić z powodu braku wystąpienia przesłanki wskazanej w art. 137 u.g.n. Starosta uznał bowiem, że na terenie objętym wnioskiem o zwrot, cel na który została ona wywłaszczona został zrealizowany, poprzez jego zabudowę budownictwem mieszkaniowym wielorodzinnym wraz z infrastrukturą towarzyszącą i terenami zieleni.

Po rozpatrzeniu odwołania A. W. od ww. decyzji, Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Pismem, złożonym do Wojewody w dniu 27.06.2011. A. W. złożył zażalenie na nierozpatrzenie przez Starostę sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda uznał zażalenie A. W. za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia przedmiotowej sprawy do dnia 20 września 2011r.

Postanowieniem z dnia [...] Starosta Optowski wznowił na wniosek A. W. postępowanie w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] , , nabytej na rzecz Skarbu Państwa w 1971r. w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jako działka nr [...].

Decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o odmowie zwrotu na rzecz A. W. części nieruchomości oznaczonej w dacie przejęć numerem [...],. Po rozpatrzeniu odwołania A. W. od ww. decyzji, Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ odwołczy wskazał, że postępowanie prowadzone było w tryb nadzwyczajnym - wznowienia postępowania, a więc organ I instancji zobowiązany był wydać decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej Starosty z dn [...] albo uchyla tę decyzję, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, bądź też w przypadku gdy nie można uchylić tej decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

Starosta analizując powtórnie, w toku postępowania wznowieniowego, zasadność argumentacji przedstawionej przez A. W. w piśmie z dnia 20.07.2010r. stwierdził, iż przedłożone przez stronę nowe dowodowy w sprawie nie dają podstaw do poczynienia nowych ustaleń faktycznych, które skutkowałyby uchyleniem decyzji z dnia 19.04.2006r.

Organ uznał w oparciu o posiadany materiał dowodowy, iż wnioskowana do zwrotu nieruchomość oznaczona w dacie przejęcia jako działka nr [...] 108/2 zajęta była w latach 70-tych, a obecnie nie istniejącym już placem zabaw z piaskownicą i huśtawką oraz koszem na śmieci. Aktualnie działka [...] stanowi strefę ochronną osiedla mieszkaniowego w postaci pasa zieleni. Ponadto przez ww. działkę przebiegają podziemne linie energetyczne i gazowe.

Uwzględniając powyższe okoliczności Starosta stwierdził, iż pomimo powołania nowych faktów, w jego ocenie, cel przejęcia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości został zrealizowany. Wskazał również, iż o spełnieniu warunków wywłaszczenia nie przesądza ocena stanu zagospodarowania nieruchomości na dzień złożenia wniosku. Na potwierdzenie powyższego organ powołał się na treść art. 137 ust. 1 pkt. 2 u.g.n. Dodatkowo organ I instancji wskazał, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym celu wywłaszczenia nieruchomości pod budownictwo mieszkaniowe nie niweczy wybudowanie infrastruktury towarzyszącej w postaci m.in. sieci energetycznych, gazowych i kanalizacyjnych, a także pasów zieleni i placów zabaw.

W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z dnia 19.04.2006 r.

Wojewoda , podzielając ustalenia i argumentację organu I instancji wskazał, że instytucję zwrotu nieruchomości regulują przepisy art. 136 - 142 u.g.n. W myśl wskazanych przepisów zwrot nieruchomości może nastąpić wówczas, gdy nieruchomość nabyta została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie indywidualnej decyzji administracyjnej kończącej ściśle rozumiane postępowanie wywłaszczeniowe. Wyjątki od tej zasady określa art. 216 ww. ustawy wskazujący możliwość zwrotu nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa w trybie aktów enumeratywnie wymienionych w tym artykule. Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu nieruchomości wywłaszczonej lub jej części, jeśli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W oparciu o przepis art. 137 ww. ustawy nieruchomość uznaje się i zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat o dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona w dacie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako działka nr [...] miała zostać wykorzystana zgodnie z przywołaną w akcie notarialnym z dnia 06.08.1971r. decyzją o lokalizacji wydaną przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej pod budowę osiedla mieszkaniowego.

Ww. działka w wyniku dokonanych modernizacji ewidencji gruntów weszła w skład działki nr [...]i stanowi własność Gminy, na podstawie decyzji Wojewody z dnia 23.06.1992 r.

Z przedłożonego przez skarżącego pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] wynika, iż teren na którym znajduje się m.in. wnioskowana do zwrotu część nieruchomości przeznaczony został pod zabudowę wysokiej intensywności i budownictwo zbiorowe. Dodatkowo z ww. dokumentu wynika, iż na terenie tym obowiązywał zakaz innej zabudowy i jego podziału.

Z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, iż wnioskowana do zwrotu część przedmiotowej nieruchomości została zagospodarowana zgodnie z celem przejęcia określonym ww. akcie notarialnym. Uwzględniając datę przejęcia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, jak również ustalenia poczynione przez organ I instancji w kwestii wybudowania na nieruchomości wnioskowanej do zwrotu infrastruktury towarzyszącej m.in. placu zabaw z piaskownicą i huśtawką, ciągów komunikacyjnych i infrastruktury technicznej zachowane zostały terminy przewidziane w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.

Powyższe okoliczności potwierdzają oględziny dokonane na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości w dniu 12.12.2005 r., w czasie których stwierdzono, iż na terenie tym znajdują się ciągi piesze umożliwiające dojście mieszkańcom bloków nr [...] ulicy [...]. Dodatkowo przez wnioskowną do zwrotu działkę przebiegają podziemne linie energetyczne i gazowe.

Zdaniem organu, cel przejęcia określony w akcie notarialnym został zrealizowany.Cel wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego wiąże się również z budową infrastruktury technicznej w postaci sieci wodociągowych, ciepłowniczych, kanalizacyjnych, ciągów komunikacyjnych i parkingów. Celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne czy parkingi. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom, w tym między innymi wytyczenie pełniących funkcje rekreacyjne terenów zieleni osiedlowej. Budowa osiedla mieszkaniowego wiąże się bowiem również z budową infrastruktury technicznej w postaci sieci wodociągowych, ciepłowniczych, kanalizacyjnych, ciągów komunikacyjnych i parkingów. W tym zakresie organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że inwestycje mieszkaniowe są inwestycjami o charakterze długotrwałym, w związku z czym o zbędności nie może świadczyć sam fakt nawet wieloletniego niezagospodarowania wywłaszczonego terenu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. W., domagając sie uchylenia ww. decyzji Wojewody, zarzucił temu rozstrzgnięciu:

- naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 u.g.n. polegające na niezasadnym przyjęciu, że okoliczność, iż na wywłaszczonej nieruchomości znajduje się roślinność i ścieżki, z których korzystają mieszkańcy sąsiednich bloków, oraz że były na niej w przeszłości usytuowane urządzenia w postaci piaskownicy, huśtawki i pojemnika na śmieci, świadczy o tym, że został zrealizowany cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w postaci budowy osiedla mieszkaniowego, zgodnie z którym to celem wywłaszczona nieruchomość przeznaczona była pod zabudowę o wysokiej intensywności oraz mieszkalnictwo zbiorowe;

- naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. polegające na niezasadnym przyjęciu, iż wybudowanie na wywłaszczonej nieruchomości podziemnych linii energetycznych i gazowych stanowi negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedniemu właścicielowi;

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedokonaniu dostatecznych ustaleń, czy znajdujące się na wywłaszczonej nieruchomości zieleń, ścieżki oraz usytuowane tam w przeszłości urządzenia placu zabaw stanowią lub stanowiły elementy infrastruktury towarzyszącej osiedlu.

W uzasadnieniu skargi skarżacy rozwinął zarzuty odnoszące się do ustaleń poczynionych przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie. W tym zakresie strona wskazała m.in., że cel wywłaszczenia powinien być, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym rozumiany w sposób ścisły, ujmowany konkretnie. W związku z powyższym konieczne jest jego precyzyjne odtworzenie w oparciu o pełny materiał dowodowy. Na potwierdzenie powyższego skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21.10.2008 r. sygn. akt II SA/Łd 664/08.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrżonej decyzji argumentując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany na części nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wyrażonego na wstępie wniosku o bezzasadności skargi.

Przedmiotem kontroli sądowej, realizowanej wedle kryterium legalności w granicach sprawy określonych art. 134 i 135 p.p.s.a., jest decyzja wydana w toku postępowania wznowieniowego. W związku z powyższym wymaga w pierwszej kolejności podkreślenia, że postępowanie to ma charakter nadzwyczajny. Stanowi bowiem odstępstwo od przewidzianej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

Instytucja wznowienia postępowania stwarza więc możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną wyłącznie w przypadku wystąpienia wad postępowania wymienionych w art. 145 § 1 lub 145a § 1 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego skarżący powołał się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zatem wskazana podstawa dotyczy wyłącznie nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znanych organowi, który ją wydał.

W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej i nie były znane organowi. W orzecznictwie wskazuje się, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy; co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego, przy czym wystarczające jest prawdopodobieństwo wydania takiej decyzji (por. wyroki NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., V SA 1885/99, LEX nr 50152, z dnia 7 lutego 2007 r., I OSK 429/06, LEX nr 348005 oraz z dnia 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 35).

Należy również podkreślić, że o ile w postępowaniu zwykłym, przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym i poprzedzającego jej wydanie postępowania administracyjnego.

Z treści art. 149 § 2 K.p.a., który reguluje przebieg postępowania wznowieniowego wynika, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje organowi podstawę do rozpoznania przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Należy mieć przy tym na uwadze, że w toku rozpatrywania sprawy we wznowionym postępowaniu nadal funkcjonuje w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna wydana w postępowaniu, co do którego sformułowano zarzut jego wadliwości, o której mowa w art. 145 § 1 K.p.a.

Podstawy wznowienia wymienione w tym przepisie organ bada po wznowieniu postępowania. Formą rozstrzygnięcia tak co do przyczyn wznowienia, jak i co do istoty sprawy jest decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 151 § 1 K.p.a. ( por. wyrok NSA z dnia 9.03.1987 r., II SA 1389 -1390/86, OSP nr 7/89, poz. 109).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Wnioskiem z dnia 20.07.2010 r. A. W. wystąpił do Prezydenta Miasta o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...]wskazując, iż wyszły na jaw nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał w 2006r. decyzję w przedmiocie zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku A. W. podniósł, iż odnalazł pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] skierowane do M. S., wskazujące przeznaczenie terenów objętych decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia[...] ., z którego wynikało, iż zgodnie z Planem Ogólnym Miasta zatwierdzonym Uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] teren przy ulicy [...] bezpośrednio przyległy do ulicy [...] , przeznaczony był pod zabudowę wysokiej intensywności oraz mieszkalnictwo zbiorowe. Obowiązywać tam miał zakaz innej zabudowy i podziału terenu.

W świetle powołanej przez skarżącego podstawy wznowienia dla oceny zgodności z prawem wydanych decyzji istotne jest czy wskazane we wniosku o wznowienie postępowania pismo i okoliczności związane z realizacją celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Innymi słowy, czy w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Po analizie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy oraz mając na uwadze obowiązujące przepisy regulujące problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, Sąd stwierdza, że ustalenia i argumentacja organu przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest prawidłowa i zasługuje na aprobatę.

Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne w zgodzie z wymogami procedury. Na gruncie przedmiotowego postępowania zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) – przy jednoczesnym zachowaniu przez organ odwoławczy reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 K.p.a.

Instytucję zwrotu wywłaszczonych nieruchomości regulują przepisy art. 136 - 142 u.g.n. Art. 216 u.g.n. rozszerza zakres stosowania instytucji zwrotu wywłaszczonych nieruchomości m.in. na nieruchomości nabyte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dn. 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64).

Stosownie do treści art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu nieruchomości wywłaszczonej lub jej części, jeśli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tak więc zasadniczą okolicznością jaką organ administracji powinien badać w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność z punktu widzenia celu, na jaki została nabyta. O tym, kiedy nieruchomość można traktować jako zbędną rozstrzyga art. 137 u.g.n., stanowiąc, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat o dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W niniejszej sprawie, jak wynika, z obszernego materiału dowdowego, szczegółowo opisanego w zaskarżonych decyzjach, przedmiotowa nieruchomość miała zostać przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego [...]- zgodnie z powołaną w akcie notarialnym z dnia [...] decyzją o lokalizacji wydaną przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydiun Miejskiej Rady Narodowej. Przedmiotowa działka w wyniku dokonanych modernizacji ewidencji gruntów m. weszła w skład działki nr [...], która stanowi własność Gminy, na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...].

Z materiału zebranego w sprawie, w tym w szczególności protokołu oględzin i rozprawy administracyjnej przeprowadzonych w dniu 12.12.2005 r. wynika, że część nieruchomości oznaczona w dacie przejęcia jako działka 108/2, a obecnie jako działka [...] zajęta była urządzonym w latch 70-tych, a obecnie nie istniejacym już placem zabaw dla dzieci z piaskownicą i huśtawką oraz koszem na śmieci. Aktualnie teren stanowi strefę ochronną osiedla mieszkaniowego w postaci pasa zieleni. Z ww. protokołu oględzin wynika również, że przez przedmiotową działkę przebiegają ciągi piesze umożliwiające mieszkańcom bloków nr [...] dojście do ulicy [...] oraz podziemne linie energetyczne i gazowe.

W świetle powyższych okoliczności, należy podzielić stanowisko organu, że uwzględniając datę przejęcia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości oraz ustalenia, poparte materiałem dowodowym, w zakresie wybudowania na nieruchomości infrastruktury technicznej - cel wywłaszczenia określony w akcie notarialnym został zrealizowany i zostały zachowane terminy określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.

Należy wyraźnie podkreślić, że w sprawach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości istotne jest czy został zrealizowany cel wywłaszczenia i czy zostały zachowane terminy przewidziane w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. W związku z powyższym, ocena stanu nieruchomości (sposobu jej zagospodarowania ) w dacie wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – co do zasady - nie ma istotnego znaczenia. Z przedłożonego przez skarżącego pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] wynika, iż teren na którym znajduje się m.in. wnioskowana do zwrotu część nieruchomości przeznaczony został pod zabudowę wysokiej intensywności i budownictwo zbiorowe. Dodatkowo z ww. dokumentu wynika, iż na terenie tym obowiązywał zakaz innej zabudowy i jego podziału.

W ocenie Sądu, dokument ten w niczym nie podważa ustaleń organów, iż cel wywłaszczenia określony w akcie notarialnym z 1971r. został zrealizowany z zachowaniem terminów określonych art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. i nie podważa celu wywłaszczenia określonego w tym akcie. Celem tym była budowa osiedla mieszkaniowego, która została zrealizowana. W tym kontekście dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia zarzut, szerzej wyeksponowany w uzasadnieniu skargi, iż doszło do podziału nieruchomości, który według treści pisma z dnia 26.09.1969 r. miał być zakazany. Skarżacy przyznaje bowiem, że do podziału nieruchomości doszło w 1996 r. i w 1997 r. w związku z orzeczonym zwrotem na jego rzecz części wywłaszczonej nieruchomości.

Sąd podziela również stanowisko organów, zgodnie z którym cel wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego wiąże się także z budową infrastruktury technicznej w postaci sieci wodociągowych, ciepłowniczych, kanalizacyjnych, ciągów komunikacyjnych i parkingów, przy czym celu tego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne czy parkingi. Przy ocenie bowiem realizacji celu, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, należy uwzględniać nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę infrastruktury osiedla i urządzeń służących mieszkańcom jak ciągi komunikacyjne, sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze oraz tereny zieleni osiedlowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy zgodzić sie z organem, iż przedłożone przez skarżącego pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji z 19.04.2006 r. i orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.