Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SAB/Op 3/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 139 par. 1 i 3, art. 141
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu nr [...] z dnia [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za II kwartał 2005r. postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Skarżący A. C. w dniu 28 maja 2008r. zwrócił się z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2005r., I-IV kwartał 2006r. oraz I-IV kwartał 2007r. oraz jej zwrot wraz z odsetkami liczonymi od dnia złożenia korekt deklaracji.

Decyzją Nr [...] z dnia 24 lipca 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu odmówił podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za II kwartał 2005 r.

Decyzja ta stała się przedmiotem odwołania, w którym wniesiono o jej uchylenie i stwierdzenie nadpłaty oraz jej zwrot zgodnie z żądaniem wniosku. Zarzucono decyzji wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego polegające na pozbawieniu skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego od paliwa zakupionego do samochodu wykorzystywanego do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Powyższe odwołanie strony zostało przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej w Opolu, jako organowi odwoławczemu w dniu 27 sierpnia 2008r.

W dniu 12 marca 2009r., z uwagi na niezakończenie postępowania odwoławczego w ustawowym terminie, skarżący na podstawie na art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz.60 z późn. zm.- dalej zwanej O.p.) złożył za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu ponaglenie do Ministra Finansów wskazując, że sprawa będąca przedmiotem odwołania, wbrew treści art. 139 §1 Ordynacji podatkowej nie została załatwiona w ustawowym terminie.

Powyższe ponaglenie zostało przekazane Ministrowi Finansów jako organowi właściwemu do jego rozpoznania, w dniu 24 marca 2009r., o czym zawiadomiono stronę.

W dniu 17 kwietnia 2009r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w sprawie rozpoznania jego odwołania. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy pomimo nieskomplikowanego charakteru sprawy, w szczególności z uwagi na upublicznienie z dniem 22 grudnia 2008r. orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, sygn. akt C-414/07, naruszył ustawowe terminy przewidziane dla jej załatwienia w art. 139 § 1 O.p. Końcowo skarżący wskazał też, że do dnia wywiedzenia skargi nie otrzymał od Ministra Finansów żadnego pisma w sprawie złożonego ponaglenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej przedwczesność, albowiem do dnia jej wywiedzenia przez skarżącego nie zostało jeszcze rozpoznane ponaglenie złożone do Ministra Finansów. Nadto z uwagi na ostrożność procesową Dyrektor odniósł się także merytorycznie do zarzutów podniesionych w skardze, uznając je za bezzasadne.

W dniu 3 czerwca 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęło pismo skarżącego, w którym cofnął wniesioną skargę z uwagi na wydanie żądanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na brak wyczerpania przez stronę, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, przysługujących jej środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

Prawo wniesienia skargi na bezczynność organu administracji wynika z treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach, o których mowa w punktach od 1 do 4 tego przepisu, a więc między innymi w przypadku bezczynności organu w wydaniu decyzji administracyjnej (pkt 1).

Należy jednocześnie zauważyć, iż sąd każdorazowo zobligowany jest do kontroli z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie jej braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz jej niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6).

Przedmiotem wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność organu odwoławczego, polegająca na nierozpoznaniu w ustawowym terminie złożonego odwołania.

Przepis art. 141 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (dalej O.p) stanowi, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 tejże ustawy, czyli wskazanym przez organ podatkowy nowym terminie załatwienia sprawy w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie właściwym, stronie przysługuje ponaglenie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej. Zgodnie natomiast z uregulowaniem art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wywieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Środkiem zaskarżenia w rozumieniu cytowanego przepisu jest także ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.

Należy jednakże zauważyć, iż wprawdzie co do zasady prawodawca uwarunkował dopuszczalność skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu od uprzedniego złożenia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, jednakże samo jego złożenie w sytuacji, gdy nie upłynął jeszcze termin do jego rozpoznania przez właściwy organ, nie może być uznane za skuteczne wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.

Niewątpliwie bowiem organ właściwy w postępowaniu wywołanym złożonym ponagleniem, musi wyrazić swe stanowisko w formie przewidzianej prawem, a przynajmniej w sytuacji braku reakcji z jego strony na złożone ponaglenie, muszą upłynąć ustawowe terminy jakie miał on na rozpoznanie tego środka.

Postępowanie podatkowe obwarowane jest terminami dla organów podatkowych, w ramach, których winny one załatwiać indywidualne sprawy podatników. Przepis art. 139 §1 O.p. przewiduje, że załatwienie sprawy powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca (...). Tym samym również Ministrowi Finansów przysługiwał, co najmniej miesięczny termin na rozpoznanie złożonego przez skarżącego ponaglenia na niezałatwienie w terminie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu odwołania.

Termin ten w dacie wywiedzenia przez skarżącego skargi na bezczynność nadal był otwarty, a zatem nie można było uznać, iż nastąpiło już skuteczne wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.

Wprawdzie, jak wynika z akt sprawy skarżący złożył stosowne ponaglenie w dniu 12 marca 2009r., jednakże dokonał tej czynności z naruszeniem właściwości organu, albowiem ponaglenie o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 2 O.p. wnosi się bezpośrednio do Ministra Finansów. Z tego też względu w sytuacji, gdy ponaglenie zostało złożone do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, jako organu niewłaściwego, zasadnie na podstawie art. 170 § 1 O.p., zostało one przekazane organowi właściwemu, o czym zawiadomiono skarżącego.

Ponieważ przekazanie ponaglenia Ministrowi Finansów nastąpiło z datą 24 marca 2009r., to dopiero z tą chwilą (a faktycznie z datą wpływu do właściwego organu środka zaskarżenia) rozpoczął bieg termin przewidziany w art. 139 § 1 O.p., do załatwienia sprawy. Trudno bowiem uznać, iż w sytuacji gdy organ podatkowy, z uwagi na niewłaściwe skierowanie do niego środka zaskarżenia, jeszcze nim nie dysponuje, uchybił terminowi do jego rozpatrzenia. W szczególności, iż zgodnie z art. 139 § 4 O.p. do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Reasumując stwierdzić należy, że samo wniesienie do właściwego organu podatkowego ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. nie jest wystarczającą przesłanką dla wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność. Wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest bowiem od jego rozpatrzenia w terminie nie późniejszym niż 30 dni od daty jego wniesienia do organu właściwego.

Dopiero bezskuteczny upływ tego terminu otwiera skarżącemu drogę do złożenia skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 52 §1 i 2 p.p.s.a. (vide postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2006r. w sprawie sygn. akt I FSK 588/05)

Ponieważ, wniesienie ponaglenia skierowanego do Ministra Finansów, nastąpiło do niewłaściwego organu, miesięczny termin do jego załatwienia upływał dopiero dniu 24 kwietna 2009r., a tym samym wywiedzenie skargi na bezczynność już w dniu 17 kwietnia 2009r. było przedwczesne, gdyż nie nastąpiło jeszcze w tej dacie skuteczne wyczerpanie środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd zobligowany jest skargę jako niedopuszczalną odrzucić na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. Wprawdzie skarżący po wniesieniu skargi złożył w sądzie pismo, z treści którego wynika, że cofa skargę, to jednak ze względów opisanych wyżej sąd orzekł jak w sentencji