Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1484/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5 pkt 2, par. 3 ust. 1 pkt 4a, par. 8 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 1 ust. 1 pkt  5
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 299 poz 1 art. 122, art. 125o
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy  szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku")

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 457/10 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od J. B. na rzecz Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 457/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w R., wydanym w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...].

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

W dniu [...] listopada 2006 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wpłynął wniosek J. B., zwanego dalej "skarżącym", o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych, w którym strona zadeklarowała wielkość ekonomiczną posiadanego gospodarstwa rolnego wyrażoną w Europejskiej Jednostce Wielkości wynoszącą 2,11 ESU. Jako przedsięwzięcie do osiągnięcia do końca trzeciego roku realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego skarżący zadeklarował przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. przyznał skarżącemu płatność dla gospodarstwa niskotowarowego, płatną w pięciu kolejnych latach, z zastrzeżeniem, że jej wysokość może ulec zmianie ze względu na to, że jest przeliczana zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 2808/1998/WE z dnia 22 grudnia 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla Euro w rolnictwie (Dz. Urz. WE L 349 z 24 grudnia 1998 r. ze zm.) oraz, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności.

W dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżący złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Do oświadczenia dołączył następujące dokumenty: deklarację członkostwa w S. W. P. "G.", zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochronnych roślin przy użyciu opryskiwania, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia "Alternatywne kierunki produkcji roślinnej", pismo S. W. P. "G." potwierdzające fakt członkostwa skarżącego w tymże Stowarzyszeniu oraz o odbyciu niezbędnych kursów do uzyskania uprawnień mistrza winiarskiego i wreszcie zaświadczenie o ukończeniu kursu "Mistrz w zawodzie winiarza".

Ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego w czwartym i piątym roku. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 1-2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z § 5 pkt 2, § 8 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 2, § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 286, poz. 2870 ze zm.).

Zdaniem organu odwoławczego, podzielającego stanowisko organu pierwszej instancji, skarżący nie zrealizował przedsięwzięcia w postaci przystąpienia do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych. W ocenie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. nie można mówić o przystąpieniu do grupy lub organizacji producentów rolnych w przypadku przystąpienia do S. W. P. "G.". O takim przystąpieniu można byłoby mówić tylko w sytuacji przystąpienia do grupy producentów rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.), bądź do organizacji producentów lub wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz. U. z 2008 r., Nr 11, poz. 70 ze zm.) objętych rejestrem grup i organizacji prowadzonym przez marszałka województwa, podczas gdy S. W. P. "G." taką organizacją nie jest. Także przejście przez skarżącego specjalistycznych szkoleń oraz zakup sprzętu i maszyn, a nawet przeprowadzona restrukturyzacja gospodarstwa w kierunku uprawy winorośli, nie mogą być wystarczającą przesłanką do uznania, że przedsięwzięcie zostało zrealizowane.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. który, jak to wskazano na wstępie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zasadniczą kwestią w sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy przystąpienie przez skarżącego do S. W. P. "G." oznacza przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych w myśl § 5 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. i uprawnia do wypłaty 4 i 5 raty płatności do gospodarstwa niskotowarowego, czy też takim przystąpieniem nie jest i uzasadnia tym samym podjętą przez organy decyzję o wstrzymaniu płatności za ten okres. W tym kontekście WSA wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ww. rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Zgodnie natomiast z § 5 pkt 2 tego rozporządzenia takim przedsięwzięciem jest między innymi przystąpienie do grupy lub organizacji rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych i do realizacji takiego przedsięwzięcia zobowiązał się skarżący. Jednakże ustawodawca nie wskazał o jakie przepisy chodzi. Również ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw nie definiuje pojęcia "organizacji producentów rolnych". Takiej definicji nie ma także w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w oparciu, o którą wydane zostało rozporządzenie z 7 grudnia 2004 r.

W związku z powyższym, według Sądu pierwszej instancji, o ile nie można zarzucić organowi, że do realizacji przedsięwzięcia służyć może jedynie przystąpienie do organizacji, której działalność jest uregulowana, o tyle szukanie tych regulacji tylko w ustawodawstwie krajowym, co uczynił organ, jest nieusprawiedliwione i prowadzić może do pozbawienia skarżącego przysługującego mu prawa. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego, na którą organ się powołuje w zakresie określonym przepisami Unii Europejskiej marszałek województwa wydaje decyzje w sprawach wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw, i zatwierdzania planu dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw. Ustawa ta została wydana w związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej i koniecznością dostosowania przepisów krajowych do przepisów unijnych, w tym zasad wynikających z Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007, ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku" (Dz. Urz. UE L z 2007 r. Nr 299 poz. 1 z dnia 16 listopada 2007 r. ), dalej zwanym "rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007". Artykuł 122 tegoż Rozporządzenia dotyczący organizacji producentów stanowi, że państwa członkowskie uznają między innymi organizacje producentów, które powstały z inicjatywy producentów – pkt b, oraz te, które dążą do realizacji szczegółowego celu, który może, w szczególności, lub w odniesieniu do sektora owoców i warzyw obejmować jeden lub więcej z następujących celów: zapewnienie planowania i dostosowywania produkcji do popytu, w szczególności do jakości i ilości, koncentracja dostaw i umieszczanie na rynku produktów wytwarzanych przez ich członków, optymalizacja kosztów produkcji oraz ustabilizowanie cen producenta – pkt c. W dalszej części przepis stanowi, że państwa członkowskie mogą, w odniesieniu do sektora wina, uznać organizacje producentów na warunkach określonych w wyżej wskazanych punktach, jeśli organizacje te przestrzegają zasad dotyczących zrzeszania się, które wymagają od ich członków.

W ocenie Sądu pierwszej instancji organy nie wzięły pod uwagę uregulowań zawartych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 i dokonały oceny jedynie na podstawie przepisów krajowych, przesądzając o tym, że S. W. P. "G." nie jest organizacją producentów. Zdaniem WSA wyciągnięte przez organy wnioski wydają się być przedwczesne i nieusprawiedliwione w świetle zebranego materiału dowodowego. Zatem, organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ do wyjaśnienia, czy S. W. P. "G." spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości, żądając jego uchylenia oraz oddalenia skargi i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.)., strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 122 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 poprzez przyjęcie, że organy ARiMR mają podstawę prawną wynikającą bezpośrednio z tego rozporządzenia do wyjaśnienia czy S. W. P. "G." spełnia wymagania określone w wyżej wymienionym rozporządzeniu dla organizacji producentów w sektorze wina.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie administracyjne nie było dotknięte wadą określoną w art. 7 i 77 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organy ARiMR w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego i nie podjęły w tym zakresie wszelkich niezbędnych kroków, a ustalony stan faktyczny nie jest dokładny i nie stanowi wystarczającej podstawy do załatwienia sprawy, gdyż organy dokonały oceny jedynie na podstawie przepisów krajowych, z pominięciem przepisów unijnych, w tym zasad wynikających z Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 i przesądziły, iż S. W. P. "G." nie jest organizacją producentów, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak podnosi skarga kasacyjna nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, iż organy nie wyjaśniły dostatecznie sprawy, gdyż wzięły pod uwagę jedynie przepisy krajowe, z pominięciem przepisów unijnych, w tym zasad wynikających z powyżej powołanego Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 i obowiązane są do wyjaśnienia, czy S. W. P. "G." spełnia wymagania określone w tym Rozporządzeniu.

Zdaniem kasatora art. 122 tego rozporządzenia stanowi delegację dla państw członkowskich, które mogą wedle swojej woli w odniesieniu do sektora wina uznać takie organizacje producentów w prawie krajowym. Tymczasem w ustawie z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego brak jest przepisów dotyczących organizacji producentów w sektorze wina, co oznacza, że Polska jako państwo członkowskie nie uznała takich organizacji.

Dodatkowo skarga kasacyjna podnosi, że przepisy powołanej powyżej ustawy w zakresie określonym przepisami Unii Europejskiej wskazują na kompetencje organów do określonych czynności. I tak np. marszałek województwa m.in. wydaje decyzje w sprawach wstępnego uznania grupy producentów, uznania organizacji producentów (art. 2 ustawy). W ustawie określono również zadania dla organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, lecz są to zadania już po wydaniu decyzji przez marszałka województwa, a polegające. np. na wydawaniu decyzji m.in. w sprawach zatwierdzania programu operacyjnego, wysokości funduszu operacyjnego, przyznania pomocy finansowej (np. art. 9 ustawy).

Wobec powyższego organ pierwszej instancji wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który nakazał w ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśnić czy S. W. P. "G." spełnia wymagania określone w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007, nie miałby zdaniem kasatora podstaw prawnych wynikających bezpośrednio z Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 do wyjaśnienia tych kwestii.

Zdaniem skargi kasacyjnej organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a ustalony stan faktyczny jest dokładny i stanowi wystarczającą podstawę do załatwienia sprawy i uznania jedynie na podstawie przepisów krajowych, że S. W. P. "G." nie jest organizacją producentów. W toku postępowania administracyjnego organy ustaliły bowiem, że Marszałek Województwa p. nie wydał decyzji uznającej to stowarzyszenie za organizację producentów lub grupę producentów w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego.

Konsekwencją powyższego ustalenia było wstrzymanie skarżącemu na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności, gdyż skarżący nie zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) polegającego na przystąpieniu do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Istota problemu występującego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, do odpowiedzi na pytanie, czy przystąpienie przez skarżącego do S. W. P. "G." oznacza przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych w myśl § 5 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286 poz. 2870 ze zm.); dalej jako "rozporządzenie z 2004 r." i uprawnia do wypłaty 4 i 5 raty płatności do gospodarstwa niskotowarowego skarżącego, czy też takim przystąpieniem nie jest i uzasadnia tym samym podjęte przez organy decyzje o wstrzymaniu płatności za ten okres.

Odnosząc się do tak postawionego problemu w pierwszej kolejności należy wskazać, że na gruncie krajowym zadania w zakresie wspierania obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji EFOGR określiła ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), i jak wynika z art. 1 ust. 1 pkt 5 tego aktu prawnego jedno z zadań dotyczy wspierania gospodarstw niskotowarowych. Szczegółowe warunki, tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, określiło w stosunku do udzielanej pomocy gospodarstwom niskotowarowym rozporządzenie z 2004 r. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 tegoż rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, przy czym płatność ta podlega wstrzymaniu, jeżeli producent nie dotrzymał tych warunków (§ 9 ust. 1 rozporządzenia).

Zgodnie natomiast z § 5 pkt 2 ww. rozporządzenia przedsięwzięciem, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, jest m.in. przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych. Jak słusznie zaakcentował Sąd pierwszej instancji ustawodawca nie sprecyzował, o jakie przepisy chodzi. Obowiązująca ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88 poz. 983 ze zm.) w ogóle w swojej treści nie zawiera pojęcia "organizacja producentów rolnych" ani tym bardziej definicji tego pojęcia, której nie zawierają także przepisy rozporządzenia z 2004 r. ani też ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Niewątpliwie, gdyby ustawodawcy chodziło jedynie o grupy producentów rolnych zgodnie z przepisami powołanej wyżej ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, wówczas nie wskazywałby w § 5 pkt 2 na możliwość przystąpienia do organizacji producentów rolnych. Skoro jednak realizację takiego przedsięwzięcia, w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 4a rozporządzenia z 2004 r. przewidział, należy rozważyć, czy w takiej sytuacji chodzi o każdą organizację producentów rolnych, w potocznym rozumieniu, czy też tylko o takie organizacje, które spełniają określone warunki, przewidziane w różnych przepisach. Do takiego wniosku doszedł organ drugiej instancji, który oprócz ustawy o grupach producentów rolnych z 2000 r. odwołał się dodatkowo do przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (tekst jedn. Dz. U. Nr 11 za 2008 r. poz. 70 ze zm.), stwierdzając, że działalność stowarzyszenia, do którego należy skarżący, nie jest uregulowana w żadnej z tych ustaw. Dlatego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy przyjąć, że ustawodawcy w § 5 rozporządzenia z 2004 r. nie chodziło o każdą dowolną w potocznym rozumieniu organizację, lecz o taką organizację producentów rolnych, której działalność w jakikolwiek sposób została uregulowana obowiązującymi przepisami.

Jak już wyżej wskazano organ ustalając, że skarżący nie przystąpił do grupy producentów rolnych, pomimo stania się członkiem S. W. P. "G.", odniósł się do przepisów, zawartych w dwóch ustawach: z 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego. Jak wskazuje chociażby nazwa tej ostatniej ustawy organizacje producentów, o jakich mowa w jej przepisach, zajmują się produkcją warzyw, owoców, chmielu i tytoniu. Ustawa ta zatem nie dotyczy organizacji producentów rolnych w sektorze wina. W tej sytuacji, zdaniem Sądu pierwszej instancji, obowiązkiem organu było zbadanie, czy stowarzyszenie to jest, czy też nie, organizacją producentów w rozumieniu art. 122 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, zgodnie z którym państwa członkowskie mogą w odniesieniu do sektora wina, uznać organizacje producentów, które powstały z inicjatywy producentów – pkt b, oraz te, które dążą do realizacji szczegółowego celu, który może, w szczególności, lub w odniesieniu do sektora owoców i warzyw obejmować jeden lub więcej z wymienionych w tym przepisie celów. Cele te mogą być realizowane w szczególności przez sektor wina poprzez: promowanie i udzielanie pomocy technicznej w zakresie stosowania przyjaznych dla środowiska metod upraw i technik produkcji; promowanie inicjatyw w celu zarządzania produktami ubocznymi powstającymi przy wytwarzaniu wina i zarządzania odpadami, zwłaszcza w celu ochrony jakości wody, gleby i krajobrazów oraz zachowania lub zachęcania do zachowania bioróżnorodności; prowadzenie badań nad zrównoważonymi metodami produkcji i rozwojem sytuacji rynkowej; przyczyniania się do realizacji programów wsparcia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela powyższego stanowiska Sądu pierwszej instancji. Jak słusznie bowiem podnosi skarga kasacyjna, prawidłowa wykładnia art. 122 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 prowadzi do wniosku, że państwa członkowskie mogą zachować dowolność w zakresie uznawania organizacji producentów w sektorze wina na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. Potwierdza to również treść art. 125o tego rozporządzenia, zgodnie z którym państwa członkowskie mogą uznać organizacje producentów i organizacje międzybranżowe, które złożyły wniosek o uznanie w danym państwie członkowskim, a wniosek ten zawiera dowód na to, że dany podmiot: a) w przypadku organizacji producentów: (i) spełnia wymogi ustanowione w art. 122; ii) posiada minimalną liczbę członków określoną przez dane państwo członkowskie; (iii) skupia minimalną ilość nadającej się do sprzedaży rynkowej produkcji na obszarze, na którym działa dana organizacja, która ma być określona przez dane państwo członkowskie; (iv) jest w stanie w odpowiedni sposób wykonywać swoje działania, zarówno jeśli chodzi o czas, jak i efektywność oraz koncentrację podaży; (v) skutecznie umożliwia swoim członkom uzyskanie wsparcia technicznego w zakresie stosowania korzystnych dla środowiska metod uprawy.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 pozostawiło więc państwom członkowskim swobodę w podjęciu takiej decyzji. Jednakże takie uznanie musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w ustawodawstwie krajowym, bowiem Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 tworzy ogólne warunki dotyczące procedury uznawania producentów, zaś szczegółowe zasady określa państwo członkowskie, w tym minimalną liczbę członków organizacji. Tymczasem w ustawodawstwie krajowym brak jest przepisów dotyczących organizacji producentów rolnych w sektorze wina, co oznacza, że Rzeczpospolita Polska jako państwo członkowskie nie skorzystała z takiej możliwości i nie stworzyła warunków do uznania konkretnego podmiotu za organizację producentów w sektorze wina w rozumieniu § 5 rozporządzenia z 2004 r.

Wobec powyższego przystąpienie przez skarżącego do S. W. P. "G." nie mogło być traktowane jako przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych w myśl § 5 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r. W konsekwencji należało uznać, że skarżący nie zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W związku z tym za prawidłową należało również uznać zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] maja 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we S. z dnia [...] marca 2010 r. o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego w czwartym i piątym roku.

Przechodząc do oceny podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 122 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 polegającą na przyjęciu, że organy ARiMR mają podstawę prawną wynikającą bezpośrednio z tego rozporządzenia do wyjaśnienia czy S. W. P. "G." spełnia wymagania określone w wyżej wymienionym rozporządzeniu dla organizacji producentów w sektorze wina należy zauważyć, że wiąże się on ściśle z zarzutami procesowymi. W konsekwencji dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena zarzutów procesowych zawiera argumentację wskazującą, że Sąd pierwszej instancji niewłaściwie zastosował wymieniony w tym zarzucie przepis prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, stosownie do art. 188 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.