Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2811/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Aldona Gąsecka - Duda (spr.) Protokolant Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 października 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]1996r. Nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 17, poz. 75 z późn. zm. ) - pozbawiono M. M. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w [...] z tytułu uczestnictwa w ruchu oporu od [...] .1942r. do [...].1945r.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją tego samego organu z dnia [...].1996r. Nr [...], po rozpoznaniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy z dnia 6.05.1998r. sygn. akt II SA/Kr 191/98, po rozpoznaniu skargi M. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 1996r. Nr [...]- uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu.

W kontynuacji przedmiotowego postępowania, decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].1999r. Nr [...] , na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm. ) - pozbawiono M. M. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w z tytułu uczestnictwa w ruchu oporu od [...].1942r. do [...].1945r.

Decyzja wyżej została utrzymana w mocy decyzją tego samego organu z dnia [...].2000r. Nr [...] po rozpoznaniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy z dnia 8.10.2001 r. sygn. akt II SA/Kr 910/00, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm. ) - oddalono skargę M.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] .2000r. Nr [...]

W jego uzasadnieniu nawiązano do zaleceń wynikających z poprzedniego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy z dnia 6.05.1998r. sygn. akt II SA/Kr 191/98, przebiegu postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - tym ustaleń i oceny prawnej zawartej w zaskarżonej decyzji, oraz zarzutów skargi, którą uznano za bezzasadną. Dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonego aktu zarówno pod kątem zgodności z prawem materialnym (tzn. w pierwszym rzędzie z przepisami ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), a także z przepisami normującymi postępowanie administracyjne (Kodeks postępowania administracyjnego, a także rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasady przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień, Dz.U., nr 116, póz. 745) wskazano na następujące okoliczności.

"W świetle przepisów ustawy o kombatantach..., przesłanki uzyskania albo zachowania uprawnień kombatanckich mają charakter pozytywny i negatywny. Przesłanką pozytywną jest, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy, spełnianie jednego (lub kilku) wymagań z art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy. Przesłankę negatywną uzyskania lub zachowania uprawnień kombatanckich stanowią natomiast okoliczności wymienione w art. 21 ust. 2 ustawy o kombatantach. Spełnianie jednego (lub kilku) z wymagań wymienionych w tym przypisie oznacza, że danej osobie nie przysługują uprawnienia kombatanckie, tzn. nie mogą być jej przyznane, natomiast jeżeli zostały jej przyznane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest obowiązany wydać decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy, i nie korzysta w tym zakresie z uznania administracyjnego. Wyjątkiem jest jedynie spełnianie przez daną osobę z wymagań art. 21 ust. 3 ustawy.

W niniejszej sprawie niesporne jest, że M. M. uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji ZW ZBoWiD z [...].1984 r. z tytułu uczestnictwa w ruchu oporu w Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, w okresie [...].1942 r.- [...].1945 r. Ponieważ okoliczność ta nie była kwestionowana w postępowaniu weryfikacyjnym oznacza to, że M. M. spełniał wymagania ( pozytywną przesłankę ) dla posiadania uprawnień kombatanckich, na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach.

Niesporne jest jednak także i to, iż M. M. był zatrudniony w okresie od [...].1945 do [...].1970 r. w PUBP we [...] oraz później w KP MO we [...] w referacie ds. Bezpieczeństwa Publicznego i w referacie Służby Bezpieczeństwa. Wynika to, z niekwestionowanego przez skarżącego, skierowanego do niego pisma KW Policji w [...] z [...].1996 r. ( k. 28). Z pisma tego wynika, że M. M. w organach bezpieczeństwa w aparacie UBP i SB pełnił kolejno funkcje: wartownika, komendanta ochrony PUBP, słuchacza kursu podoficerskiego, referenta ds. poboru, słuchacza Szkoły Między wojewódzkiej WUBP, wreszcie: oficera operacyjnego w okresie [...].1955 do [...] 1970r.

Na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 pkt a ustawy o kombatantach..., uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Na podstawie powołanego przepisu w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a/ ustawy o kombatantach..., osobę taką pozbawia się uprawnień kombatanckich. W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji jedynym wyjątkiem od zasady zastosowania konsekwencji przedstawionych wyżej jest okoliczność wymieniona w art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy. Mianowicie, nie stosuje się art. 21 ust. 2 pkt 4 a (czyli nie pozbawia się uprawnień kombatanckich) wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje zostały zwerbowane w celu udzielania im pomocy.

W toku postępowania administracyjnego M. M. dowodził, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien zastosować wobec niego art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach. Skarżący twierdził, że w 1942r. rozpoczął działalność konspiracyjną w AK, na której polecenie w 1944 r. został żołnierzem w roku 1945 zatrudnił się, również na polecenie AK, w PUBP we [...] Na poparcie tych twierdzeń M. M. przedłożył, oprócz swoich własnych oświadczeń, także zeznania świadków oraz zaświadczenia sporządzone przez swoich byłych dowódców. Dowodom tym nie dał wiary Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania wyjaśniającego określają art. art. 7, 75-88a i art. 107 § 3 k.p.a., a zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kontrola zgodności tego postępowania z prawem. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organ nie naruszył powołanych przepisów k.p.a. W obszernym uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji organ przedstawił szczegółowo przyczyny, z powodu których dowodom przedłożonym przez M. M. odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem sądu ocena Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że dowody przedłożone przez skarżącego nie daj ą podstaw do przyjęcia, że M.M. spełnia warunki, określone w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach..., nie jest dowolna i nie narusza art. 80 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu, że nie jest możliwe, aby M. M. przebywał w tym samym czasie w obozie pracy w [...] nad [...] i był żołnierzem AK w odległej [...]

Bezpośrednie dowody na skierowanie M. M. przez AK do pracy w UBP we [...], jakimi mają być dwa oświadczenia komendanta Obwodu AK H.Ś. z roku 1949 i 1950 (k. 105 i 106) sąd uznaje za nieautentyczne. Pomijając szatę zewnętrzną tych dokumentów, nie sposób przyjąć, aby były dowódca AK, będący w czasie rzekomego składania tych oświadczeń oficerem Ludowego Wojska Polskiego (k. 131), w okresie największego nasilenia terroru stalinowskiego, stwierdzał otwartym tekstem, że M.M. został skierowany przez organizację niepodległościową do pracy w UBP, a dodatkowo, aby takie oświadczenie było zaopatrzone w pieczęcie organizacji kombatanckiej, już zresztą w tym czasie nieistniejącej.

Z tych samych względów Sąd uznaje za nieprawdopodobne, aby inny oficer AK J. G. również poświadczający skierowanie przez AK M.M. do UBP, podpisał w 1948r. stosowny dokument, bezpośrednio to stwierdzający. Zwrot na końcu oświadczenia, że "zaświadczenie wystawiam na prośbę Koi. M. M., które potrzebuje swych akt osobowych" ostatecznie dyskwalifikuje autentyczność tego jeśli się zważy że miało być ono wystawione w 1948r. dla funkcjonariusza UBP. W dokumencie tym nazwisko osoby podpisującej się jest zresztą dwukrotnie napisane błędnie (k. 109). Zniekształcone nazwisko J.G., w różnych wersjach, występuje także w innych dokumentach, podpisanych przez inne osoby (np. k. 105, 106).

Nie zasługują też na wiarę oświadczenia świadków (np. na k. 62, 67, 70, 110), że M. M. został skierowany przez AK (w jednym z oświadczeń: przez AL) do pracy w UBP. Trudno sobie bowiem wyobrazić, aby taki fakt mógł być znany dużej liczbie osób, bez naruszenia elementarnych wymogów konspiracji.

Sąd podziela wątpliwości Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych co do tego, że wiele pism, sporządzonych przez różne osoby i w różnym czasie wykazuje zbieżność co do używania nietypowych zwrotów stylistycznych, np. "w miesiącu kwiecień (maj, lipiec)". Podobnie, o nieautentyczności oświadczeń świadczy fakt używania - przez różne podpisane osoby - charakterystycznych, dawnych form przymiotników (niepodległościowemi, osobowemi, ewidencyjnemi, naszemi). Sąd podziela ustalenia organu administracyjnego, że niektóre oświadczenia nie mogły być sporządzone przez podpisane pod nimi osoby, ponieważ osoby te przebywały w czasie rzekomego sporządzenia tych dokumentów gdzie indziej. Organ trafnie zwraca uwagę także na inne niekonsekwencje w przedłożonych dokumentach, np. używanie przymiotnika "były", także w sytuacjach odnoszących się do wydarzeń, które nadal trwały w czasie, kiedy stwierdzane wydarzenia miały rzekomo mieć miejsce.

Sąd nie daje wiary wyjaśnieniom skarżącego o przyczynie zniszczenia wielu oryginałów i posługiwania się odpisami (spalenie ich przez żonę skarżącego, w stanie wzburzenia - k. 50).

Sąd podziela pogląd Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że M. M. nie wykazał, aby wobec niego mógł znaleźć zastosowanie art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach... .

Podniesiony w skardze zarzut, że organ administracyjny zwlekał z wydaniem decyzji, czekając na nowelizację ustawy o kombatantach, która uchyliła art. 21 ust. 3 pkt 2, należy potraktować jako zarzut naruszenia art. 7 i 12 § 1 k.p.a. W tym kontekście należy jednak zauważyć, że stanowiska, na których pracował M. M.w UBP, wymienione w piśmie KW_ Policji w [...] (k 28) nie można uznać za takie na których są wykonywane wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też, nie zachodzi przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. "

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem M. M. z daty [...].2002r., kierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych , dotyczącym sprawy Nr [...] w którym wyżej wymieniony wskazując jako podstawę art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 k.p.a. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu z dnia [...].2000r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich oraz ich przywrócenia.

M. M. zarzucał, że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo materialne ( art. 25 ust 2 pkt 1 lit "a" w związku z art. 21 ust 2 pkt 4 i art. 1 ust 3 ustawy z dnia 21.01.1991 r. o kombatantach ), jak i prawo formalne - tj. szereg przepisów k.p.a, które powoływał w odwołaniach i skargach do N.S.A. Uzasadniając powyższe akcentował podstawy posiadanych uprzednio uprawnień kombatanckich, jakie stanowiły dwa tytuły - tj. przynależność do Armii Ludowej oraz tzw. utrwalanie władzy ludowej w ramach służby w organach PUBP, wadliwość przeprowadzonego rozmyślnie i ze złą wolą postępowania, które zostało podporządkowane założonej tezie - " zniszczyć ubeka " , co uniemożliwiło jego skuteczna obronę przed NSA , zwłaszcza że sędzia referent nie ustrzegł się przed bezstronnością ustaleń i oceny. M. M. wskazywał ponadto , że sensie formalnym postępowanie weryfikacyjne zostało dla niego zamknięte ze skutkiem negatywnym, ale tylko w zakresie opartym na przesłance z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach, co jednakże pozwala na otwarcie postępowania opartego na przesłankach z art. 156 lub 145 k.p.a. Wyjaśniał w tym zakresie, że wprawdzie jeszcze obowiązuje ustawa o kombatantach w brzmieniu nadanym "taylorowską" nowelą, z dnia [...].1999r. z mocą od [...].1999r. ( Dz.U . Nr 77 póz. 86 ), lecz wykładnia nadana zapisom w art. 21 ust. 3 pkt 1 i art 25 ust 2 pkt 1 lit "a" musi ulec złagodzeniu i wyeliminowaniu zasady zbiorowej odpowiedzialności, na co jednoznacznie wskazuje projekt ustawy o nowelizacji ustawy o kombatantach, złożonej w Sejmie w [...] b.r. Przyjmując, że okres służby w organach PUBP nie stanowi podstawy do kombatanctwa za bezsporne uznawał posiadanie tytuł opartego na art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy o kombatantach i to podwójnego -przynależność do AL w okresie od [...].1944 - [...].1945r i przynależność do AK od [...] 1942 do [...]1944r., która w tej sprawie nie była przedmiotem formalnej weryfikacji. Wskazywał też na uchwałę NSA z dnia 3.12. 2001r. sygn. akt OPS 11 /01, podnosząc iż zgłoszenie takiej przynależności w postaci zarzutu, w postępowaniu weryfikacyjnym prowadzonym również po [...] 1998r. powodowało obowiązek Urzędu jego rozpatrzenia jako swoistego wniosku o rozszerzenie tytułu kombatanckiego, a nie tylko jako argumentu w postępowaniu dowodowym, zaś właściwą podstawą procesową do rozpatrzenia tej kwestii jako wniosku o weryfikację mógłby być art. 145 § 3 k.p.a. M. M. podnosił też, że ma 80 lat jestem ciężko chory ( po zawałach serca i operacjach oczu), lecz nadal służy sprawom kombatanckim pełniąc społeczne funkcje prezesa Koła i Przewodniczącego Powiatowej Rady Kombatanckie, gdzie wybierany jednomyślnie, cieszy się uznaniem i sympatią zarówno kombatantów jak oraz miejscowej ludności, nikt nie ma do niego pretensji, co świadczy o tym, że w pracy i w życiu nie uczynił nikomu w sposób świadomy krzywdy, a przeciwnie niósł pomoc, co jest udokumentowane w sprawie.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] .2003r. Nr [...], na podstawie art. 156 §1 pkt 2 i art. 157 § 2 k.p.a, po rozpoznaniu powyższego wniosku M. M. - odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...].2000r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].1999r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że decyzją z dnia [...]1999r. Nr [...] Kierownik Urzędu pozbawił M. M. uprawnień kombatanckich uzyskanych w ZBoWiD z tytułu działalności w Ruchu Oporu od [...].1942 do [...] 1945r., którą utrzymał w mocy dnia [...].2000r. decyzją Nr [...]. Jest ona zgodna z obowiązującym wówczas prawem i orzecznictwem Kierownika Urzędu, bowiem decyzję powyższą strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 08.10.2001r. skargę oddalił.

Odnosząc się do rozpoznawanego wniosku stwierdzono ponadto, że ze sprawy wynika iż M. M. w okresie [...].1945.r - [...]1956r. był zatrudniony w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Jak zauważa NSA w wyroku z 08.10.2002r. stanowiska, na których pracował "nie można uznać za takie, na których są wykonywane wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - stąd też nie zachodzi przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 22 ust. 2 pkt 3 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym". Zgodnie z art.25 ust.2 pkt 1 lit.a w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit.a ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002r. Nr 42, póz. 371), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich ze stosowaniem represji wobec osób . działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Pozbawienie oznacza utratę uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów, jakie strona miała już uznane lub o które mogłaby wystąpić w przyszłości. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało okoliczności określonych w art. 21 ust.3 pkt 1 cyt. ustawy, który brzmi: "Nie stosuje się przepisu ust. 2 pkt 4 lit. a wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacji niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy ". Strona takich dowodów nie przedstawiła. Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 08.10.2001r. uznając, iż decyzja Kierownika Urzędu pozbawiająca stronę uprawnień kombatanckich nie była wadliwa. Ponadto jak wynika z Uchwały NSA z dnia 21.10.2002r., sygn. akt OPS 2/02, sam fakt zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa bez względu na jego charakter powoduje, iż osobom takim uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów.

Biorąc powyższe pod uwagę wyjaśniono, że nie ustalono żadnej z wad wymienionych w art. 156 §1 i 2 k.p.a. w kwestionowanej decyzji, która wydana ona została zgodnie z obowiązującym prawem i orzecznictwem Kierownika Urzędu, w przedmiotowej sprawie nie zmienił się stan prawny ani orzecznictwo .

Składając w terminie wniosek o ponowne rozpatrzeni w sprawy, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich M. M.podnosił, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] .2003r. Nr [...] jest wadliwa. Zarzucał w tym zakresie, że organ nie dość wnikliwie rozpatrzył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pozbawiającej wyżej wymienionego uprawnień kombatanckich mimo iż dysponowano wystarczającymi materiałami zebranymi w dotychczasowym postępowaniu, uznawał jako chybione powoływanie się na art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11.05.1995r. o NSA oraz na uchwałę NSA w Warszawie z dnia 21.10.2002r. sygn. OPS 2/02, jak również polemizował z zasadnością stwierdzenia o braku dowodów jego współpracy z podziemiem niepodległościowym.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1.10.2003r. Nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art.25 ust.2 pkt. 1 lit. a w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.), art. 30 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 74 poz.368 z późn. zm.) po rozpoznaniu powyższego wniosku M. M. - utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]2003 r. Nr [...]

W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie podała faktów, które nie byłyby organowi znane przy wydaniu decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].2003r. , zaś w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy wskazano na następujące okoliczności.

Artykuł 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...]2000 r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...].1999r. wydane zostały w oparciu o przepis art. 25 ust.2 pkt.1 lit. a w związku z art.21 ust.2 pkt.4 lit. a ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach.... Skarga strony na decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...].2000r. w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich została oddalona wyrokiem NSA - Ośrodek Zamiejscowy z dnia 08.10.2001r.sygn. akt II SA/Kr 910/00, gdzie podzielono pogląd Kierownika Urzędu, że strona nie wykazała, aby wobec niej mógł znaleźć zastosowanie art. 21 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy o kombatantach... Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. z 1995 r. Nr 74 póz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd lub organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W świetle powyższego stwierdzono, że decyzje z dnia 10.11.1999r. i 21.03.2000r. zapadły w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a o kombatantach....... nie można zatem zarzucić, że zostały one wydane

bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Wnosząc w Terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1.10.2003r. Nr [...], M.M. wnosił ojej uchylenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Skarżący zarzucał naruszenie przepisów formalnych - tj. art. 75, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., jak również prawa materialnego, a to : art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach ( Dz. U. Nr 42 z 2002r., poz. 371 zw zm.) przez : ograniczenie postępowania wywołanego jego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dat 10.11.1999r. i 21.03.2000r. do podzielenia zasadności stanowiska prezentowanego przez NSA w wyroku z dnia 8.10.2001 r. sygn. akt II SA/Kr 910/00, w którego uzasadnieniu znajdują się ustalenia i ocena dowodów rażąco naruszające zasady swobodnej oceny dowodów; jak również pominięcie dołączonych przez niego do wniosku dokumentów, których część nie była w dotychczasowych postępowaniach przedmiotem analizy i oceny; a także pominięciem wynikającego z pierwszego wyroku NSA z dnia 6.05.1998r. zalecenie, aby dokonać analizy i oceny całego materiału zebranego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały, wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy, uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany powołaną podstawą prawną oraz granicami skargi wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia , podnoszone w niej zarzuty i zgłaszane wnioski ( art. 134 p.p.s.a. ). Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie dotyczyło rozstrzygnięcia o zasadności wniosku skarżącego z daty [...].2002r., w którym M. M. domagał się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].2000r. Nr [...] oraz kwestionował poprzedzającą jej wydanie decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, zarzucając iż zostały one wydana z rażącym naruszeniem prawa, oraz powołując jako podstawę prawna żądania art. 156 § 1 pkt. 2 i art. 157§2k.p.a.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji ma charakter nadzwyczajnego , wewnętrznego postępowania kontrolnego, które pomimo jego związku z postępowaniem rozpoznawczym, w którym wydano kwestionowane akt, toczy się w odrębny trybie. Powyższe wpływa bezpośrednio na przedmiot i granice niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, w której bezpośredniej kontroli może podlegać jedynie prawidłowość zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1.10.2003r. [...] oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji tego organu z dnia [...] .2003r. Nr [...]

Z uwagi na związek kontrolowanego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z postępowaniem, w którym doszło do wydania kwestionowanych aktów, istotnym jest jednakże przebieg postępowania rozpoznawczego, dotyczącego pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, zaś ten przedstawiono w części historycznej niniejszego uzasadnienia.

W tym zakresie zasadnicze znaczenie dla orzekania w sprawie nieważności ostatecznej decyzji - tak w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem M. M.z daty [...] .2002r., jak i w sprawie ze skargi na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1.10.2003r. Nr [...] ma okoliczność jej prawomocności, wynikająca z kontroli legalności tego aktu dokonanej w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy z dnia 8.10.2001 r. sygn. akt II SA/Kr 910/00, którym na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm. ) oddalono skargę M. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].2000r. Nr [...]

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela poglądy wyrażone między innym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23.04.2001 r. II SA 517/00 ( zam. zb. LEX nr 51228 ), w który wskazano iż - " 1. Oddalenie przez NSA skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu (art. 30 ustawy o NSA) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. 2. Próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu." Takie stanowisko uzasadnia bowiem treść powoływanej już ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wyroku z dnia 8.10.2001r. sygn. akt II SA/Kr 910/00 oraz później, w momencie złożenia przez M.M. wniosku z [...].2002r., czy wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, a w szczególności przepisy art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 art. 30, art. 51 , art. 57 ust. 1 . Powołane regulacje kształtujące zasady sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, zaś przewidywały one obowiązek oceny decyzji także pod kątem wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności, niezależnie od zarzutów skargi i zakazu reformationis in peius, wiążącym wyrokiem, który korzysta z przymiotu prawomocności.

Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności wynikające z akt administracyjnych w zakresie przebiegu postępowania w przedmiotowej sprawie i zgromadzonego materiału, brak podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] .2003r. Nr [...] naruszają prawo. Zostały one bowiem wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, spełniaj ą zasadnicze wymogi przewidziane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., uwzględniają właściwą podstawę prawna rozstrzygnięcia, wskazują na wiążący charakter ustaleń i ocen zawartych w wyroku z dnia 8.10.2001 r. sygn. akt II SA/Kr 910/00, które przytaczają i nawet jeżeli inne wykraczające poza jego treść wywody należy uznać za zbędne, powyższe nie stwarza podstaw do uwzględnienie skargi. Za bezzasadne należy uznać podnoszone w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, bowiem w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...].2000r. Nr [...] i poprzedzającej ją w przedmiocie pozbawienia M. M. uprawnień kombatanckich, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie miał kompetencji do kontroli prawidłowości prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy z dnia 8.10.2001 r. sygn. akt II SA/Kr 910/00, jak również prowadzenia zmierzającego w tym kierunku postępowania dowodowego na podstawie uprzednio zgromadzonych lub nowych dokumentów. M. M. nie twierdził oraz nie podnosi w skardze, by wyrok ten w trybach nadzwyczajnych został uchylony, zaś skuteczne powoływanie się na wystąpienie nowych okoliczności jest możliwe jedynie w odrębnym, nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, toczącym się w trybie wznowienia postępowania.

Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za bezzasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.