Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1000/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "[...]" w O . na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazania opróżnienia budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] czerwca 2004 roku, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "[...]" w O. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "[...]" z siedzibą w O. opróżnienie w całości budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] na działce nr ew. [...] w O., w terminie do dnia [...] sierpnia 2004 r. i zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz zakazie jego użytkowania.

Uzasadniając wydany nakaz organ wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, stwarzającym zagrożenie dla jego użytkowników.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa wskazując, iż narusza ona art. 10 kpa, gdyż nie zapewniono Spółdzielni czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwiono wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów.

Nadto skarżąca podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 68 Prawa budowlanego poprzez skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, ponieważ Spółdzielnia nie jest właścicielem ani zarządcą budynków znajdujących się na działce nr ew. [...].

Uzasadniając ten zarzut skarżąca wskazała, iż aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1991 r. nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...], składającej się z działek o nr [...], [...], [...], [...] o łącznym obszarze 0,7882 ha. Obecnie jest to działka oznaczona nr ew. [...]. W umowie tej nie zawarto jednakże postanowień o przeniesieniu prawa własności budynków znajdujących się na tych działkach, w związku z czym Spółdzielnia nie jest właścicielem tych budynków ani ich zarządcą.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia [...] sierpnia 2005 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia orzeczonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazu opróżnienia budynku mieszkalnego.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów wyjaśnił, iż skarżąca Spółdzielnia była powiadomiona i brała czynny udział w każdym etapie postępowania administracyjnego, o czym świadczą doręczone:

– zawiadomienie o wszczęciu postępowania,

– zawiadomienie o terminie wizji i uczestnictwo w niej przedstawiciela Spółdzielni,

– decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz pismo przesyłające do organu II instancji wniesione odwołanie.

Zdaniem organu odwoławczego niezasadny jest także zarzut skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania. Oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej automatycznie przenosi własność budynków i urządzeń położonych na tej nieruchomości na wieczystego użytkownika. Zasada ta jest zdaniem organu bezwzględnie obowiązująca i strony nie mogą w drodze umowy inaczej postanowić.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "[...]".

Skarżąca powtórzyła zarzuty sformułowane w odwołaniu.

Dodatkowo wskazała, iż w dacie zawierania aktu notarialnego w sprawie oddania Spółdzielni nieruchomości w użytkowanie wieczyste obowiązująca ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości wymagało aby oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste dokonane było z równoczesną sprzedażą położonych na tym gruncie budynków i innych urządzeń.

Oznacza to, że budynki i urządzenia znajdujące się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, których użytkownik nie nabył przy zawieraniu tej umowy nie stanowią jego własności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.

Organ powołał się na glosę M. Gutowskiego do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2003 r., w której zaprezentowano pogląd, iż "czynność prawna przenosząca prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, przeniesienie z mocy prawa własność budynków na tym gruncie wzniesionych i to niezależnie od tego, czy nieruchomości te będą w akcie notarialnym opisane, czy też nie".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej automatycznie przenosi własność budynków i urządzeń położonych na tej nieruchomości na wieczystego użytkownika.

Zgodnie z art. 235 kc właścicielem budynków i innych urządzeń na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste jest użytkownik wieczysty, jeżeli nabył je zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Jest on zatem właścicielem tylko tych budynków i urządzeń znajdujących się na gruncie Skarbu Państwa lub gminy, które sam wzniósł albo nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.

Budynki stanowiące własność użytkownika wieczystego są więc, w drodze wyjątku od zasady superficies solo cedit, odrębnymi nieruchomościami. Własność ta jest prawem związanym z użytkownikiem wieczystym, które ma charakter nadrzędny w stosunku do prawa własności budynków i urządzeń na gruncie.

Zbycie prawa użytkowania wieczystego odnosi się także do budynków, sama zaś własność budynków nie może być przeniesiona na inną osobę bez przeniesienia użytkowania wieczystego.

Błędnie jednak organ przyjął, że rozporządzanie prawem użytkowania wieczystego stanowi automatycznie rozporządzanie przysługującą własnością budynków i urządzeń. Budynki te jeżeli nie zostały wzniesione ani nabyte przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie stanowią własności użytkownika i nie są objęte prawem własności związanym z użytkowanie wieczystym.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "[...]" aktem notarialnym z dnia [...]lipca 1991 r. otrzymała w użytkowanie wieczyste działkę, obecnie nr [...], jednakże umowa ta nie zawierała postanowień o przeniesieniu na skarżącą własności znajdującego się na tej działce budynku co oznacza, że budynek ten nie stał się własnością Spółdzielni.

Brak było zatem podstaw do nakazania, na podstawie art. 68 Prawa budowlanego Spółdzielni "[...]" opróżnienia w całości tego budynku i umieszczenia na nim zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz zakazie jego użytkowania.

Zgodnie z art. 68 Prawa budowlanego decyzja taka może być skierowana wyłącznie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, których organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie ustaliły.

Zważywszy na powyższe uchybienie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Orzeczenie w pkt II i III wyroku znajduje swoje umocowanie w art. 152 i 200 cytowanej ustawy.