Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 105/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145, art. 145a, art. 145b, art. 149 par. 1 i  2, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 72 ust. 1 , art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 10 października 2017 r., którą organ – po wznowieniu postępowania - uchylił swoją decyzję o rejestracji pojazdu i orzekł o odmowie jego rejestracji.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 8 kwietnia 2014 r. W. P. złożył wniosek o dokonanie rejestracji pojazdu marki Skoda Fabia o nr rej. [...], nr nadwozia [...], a następnie decyzja z dnia 18 kwietnia 2014 r. (nr [...]) Prezydent Miasta orzekł o rejestracji opisanego powyżej pojazdu na W. P. Decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu 7 stycznia 2015 r. W. P. (zwany dalej: "stroną", "skarżącym") zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o dokonanie rejestracji opisanego powyżej pojazdu na jego nazwisko. Załącznik do złożonego wniosku stanowiła m.in. kopia umowy kupna-sprzedaży opisanego powyżej pojazdu zawarta w dniu 22 grudnia 2014 r. pomiędzy W. P. (sprzedającym) a W. P. (kupującym). W konsekwencji w dniu 22 stycznia 2015 r. Prezydent Miasta wydał decyzję (nr [...]), która orzekł o rejestracji opisanego powyżej pojazdu na W. P. Decyzja ta stała się ostateczna.

Następnie pismem z dnia 1 sierpnia 2018 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w G. poinformował Prezydenta Miasta o umorzeniu, wobec niewykrycia sprawców, postępowania w sprawie [...] dotyczącego sfałszowania opisanej powyżej umowy kupna-sprzedaży pojazdu poprzez podrobienie podpisów kupującego i sprzedającego. Prokurator wniósł o podjęcie czynności związanych z rejestracją lub wyrejestrowaniem opisanego powyżej pojazdu marki Skoda Fabia, załączając kopię opinii Pana T. B. - Biegłego przy Sądzie Okręgowym w G. oraz S. z zakresu klasycznego badania dokumentów, z której wynikało, że podpis sprzedającego nie został złożony przez W. P. a podpis oznaczonego w umowie jako kupujący, nie został złożony przez W. P.

W konsekwencji postanowieniem z dnia 6 czerwca 2018 r. Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie rejestracji wyżej wymienionego pojazdu na W. P., a następnie decyzją z dnia 10 października 2018 r. (nr [...]) – na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej powoływanej jako: "k.p.a."), art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm. – dalej jako: "p.r.d.") i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2355 ze zm.) - uchylił decyzję ostateczną dotyczącą rejestracji na W. P. samochodu osobowego marki Skoda Fabia, nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia (podwozia) [...], rok produkcji 2002, o nr rej. [...] i orzekł o odmowie zarejestrowania tego pojazdu na W. P.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na pismo Prokuratury Rejonowej w G. oraz otrzymaną wraz z tym pismem kopię opinii kryminalistycznej z dnia 26 lipca 2018 r. (nr [...]) sporządzonej przez biegłego przy Sądzie Okręgowym w G. oraz S. z zakresu klasycznych badań dokumentów, z której wynika, że badania dokumentu wykazały, iż podpis odnoszący się do nazwiska "P." widniejący powyżej nadruku "Sprzedający" na dokumencie zatytułowanym: "Umowa kupna-sprzedaży samochodu" z dnia 22 grudnia 2014 r., na którym jako sprzedający widnieje W. P., a jako kupujący W. P., nie został nakreślony przez W. P., jak również nie został nakreślony przez W. P.

Organ przywołał treść art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jako podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, wskazując że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania, zaś dokumenty niezbędne do rejestracji pojazdu zostały określone w art. 72 ust. 1 p.r.d. oraz § 2 i § 3 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych. Z przepisów tych wynika, że w razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków tj. nieprzedłużenia wymaganych dokumentów, pojazd nie może zostać zarejestrowany.

Organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 7 stycznia 2015 r. W. P. zwrócił się do Prezydenta Miasta o rejestrację pojazdu marki Skoda Fabia, nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia (podwozia) [...], załączając do wniosku m.in. umowę kupna-sprzedaży samochodu z dnia 22 grudnia 2014 r., jako dokument własności pojazdu marki Skoda Fabia o nr rej. [...], który – jak zostało wykazane opinią kryminalistyczną nr [...] z zakresu klasycznych badań dokumentów - został sfałszowany. Ustalenie fałszu w umowie sprzedaży ma ten skutek, że nie ma podstaw do uznania, że spełnia ona warunki dla dokumentu wymaganego przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu. Podstawę rejestracji stanowią bowiem odpowiednie dokumenty, które nie budzą wątpliwości co do swojej autentyczności nie tylko w znaczeniu formalnym (czyli że sporządzone zostały przez powołane do tego organy lub osoby), lecz także zgodne są ze stanem faktycznym (treść dokumentu odpowiada rzeczywistości). W świetle prawa nie można nabyć bowiem własności pojazdu na podstawie fałszywych dokumentów.

W związku z tym organ uznał, że strona nie przedłożyła dokumentów przewidzianych prawem niezbędnych do rejestracji, co musiało skutkować uchyleniem decyzji rejestracyjnej i odmową zarejestrowania ww. pojazdu.

Strona odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc, że nie rozumie całej sytuacji i zamieszania z rejestracją pojazdu. Treść umowy kupna-sprzedaży najwidoczniej ustalili między sobą nieżyjący już synowie – M. P. i W. P. i nie zdążyli jej sfinalizować. Jako załącznik do wniesionego odwołania przedstawiono kopię odpisu skróconego aktu zgonu oraz postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 16 października 2018 r. w sprawie dowodów rzeczowych, na mocy którego opisana powyżej umowa kupna-sprzedaży pojazdu będzie przechowana w aktach sprawy do czasu przedawnienia karalności stwierdzonego przestępstwa fałszerstwa.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 145, art. 149, art. 150 oraz art. 151 k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego i stwierdził, że przyczyną uruchomienia i przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wznowieniowego było stwierdzenie, że umowa kupna-sprzedaży pojazdu, na podstawie której dokonano istotnych ustaleń dla sprawy zakończonej rejestracją pojazdu na stronę, okazała się podrobiona.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 p.r.d. dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego (...) jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Stosownie zaś do art. 72 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, rejestracji dokonuje się m.in. na podstawie dowodu własności pojazdu.

Szczegółowy tryb postępowania oraz warunki rejestracji pojazdów określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. poz. 2035 ze zm.). Stosownie do § 2 ust. 1 tego rozporządzenia w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, zwane w niniejszym rozdziale "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza m.in. dowód własności pojazdu.

Zgodnie z przytoczonymi przepisami, przedstawienie dowodu własności pojazdu (przykładowo umowy kupna-sprzedaży lub darowizny pojazdu) jest warunkiem niezbędnym do dokonania rejestracji pojazdu.

Dowodem własności przedstawionym przez skarżącego we wniosku o rejestrację pojazdu była natomiast umowa kupna-sprzedaży, której nieautentyczność stwierdzono w postępowaniu karnym umorzonym z uwagi na niewykrycie sprawcy sfałszowania tego dokumentu i która pozostaje w dyspozycji Prokuratora do czasu przedawnienia karalności stwierdzonego przestępstwa fałszerstwa. Powyższe oznacza, że w chwili wydawania decyzji ostatecznej z dnia 22 stycznia 2015 r. brak było podstaw do dokonania rejestracji pojazdu na stronę z uwagi na brak prawidłowych dokumentów będących podstawą rejestracji, tzn. dokumentu przenoszącego własność pojazdu na W. P. Stwierdzenie na podstawie opinii biegłego oraz postanowienia Prokuratora, że podpisy stron na umowie kupna-sprzedaży pojazdu zostały podrobione oznacza, że W. P. nie zbył tego pojazdu a strona nie nabyła jego własności. Skoro więc W. P. nie stał się właścicielem pojazdu, to nie mógł skutecznie ubiegać się o jego rejestrację na swoje nazwisko.

Organ wyjaśnił, że obowiązujące regulacje prawne nie nakładają na organy administracji w postępowaniu rejestracyjnym obowiązku, ani nie przyznają im kompetencji do prowadzenia postępowania w celu ustalenia czy osoba wnioskująca o dokonanie rejestracji jest właścicielem konkretnego pojazdu. Ustalenia istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą bowiem do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. W postępowaniu administracyjnym o rejestrację pojazdu wnioskodawca powinien wykazać się tytułem do pojazdu. Musi złożyć odpowiedni dokument, a organy administracji nie są uprawnione do ustalania, czy doszło do skutecznego nabycia prawa własności. Sfałszowana umowa sprzedaży auta nie może zatem zostać uznana za dokument będący dowodem własności pojazdu, który jest niezbędny do rejestracji samochodu osobowego. Konsekwencją zatem wykrycia fałszerstwa dokumentu stanowiącego dowód własności pojazdu jest odmowa jego rejestracji. Również w interesie społecznym leży wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięcia w sprawie rejestracji pojazdu dokonanej na podstawie fałszywych dokumentów.

W ocenie organu odwoławczego nie doszło zatem do naruszenia prawa przez organ niższej instancji, gdyż strona w istocie nie nabyła własności pojazdu, tak więc nie mogła skutecznie ubiegać o jego rejestrację.

W. P. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że nie jest prawdą, iż podpisy okazały się fałszywe, gdyż syn jego składał także inne podpisy, czego dowodem może być załączony do skargi akt notarialny. Wyjaśnił, że syn W. pożyczył na kupno samochodu od skarżącego 7 tys. zł. Po śmierci syna W. drugi syn M. pytał synoą, czy odda 7 tys. zł. W związku z tym, że synowa nie była w stanie oddać takiej sumy syn przerejestrował samochód na skarżącego. Skarżący natomiast dowiedział się o powyższej umowie kupna–sprzedaży samochodu od syna M. Uważa, że syn W. chciał pożyczkę zabezpieczyć umową, którą zostawił u brata z podpisem. Ponadto skarżący wskazał, że chciał zwrócić samochód synowej jak odda mu pożyczkę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2018 r., poz. 2017 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów prawa obowiązujących w dniu rozstrzygnięcia.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2018 r. utrzymująca w mocy – wydaną po wznowieniu postępowania - decyzję Prezydenta Miasta z dnia 10 października 2018 r., którą organ uchylił swoją ostateczną decyzję wydaną w sprawie rejestracji na skarżącego samochodu osobowego marki Skoda Fabia, nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia (podwozia) [...], rok produkcji 2002, o nr rej. [...] i orzekł o odmowie zarejestrowania tego pojazdu na skarżącego.

Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej uprzednio wydaną decyzją ostateczną. Przedmiotowe postępowanie początkuje – zgodnie z art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej powoływanej jako: "k.p.a.") – wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), a następnie do oceny prawidłowości weryfikowanej (dotychczasowej) decyzji i w razie konieczności ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ustalenie, czy występują wskazane podstawy do wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania rozpoznawczego, prowadzonego wg reguł i zasad dotyczących każdego postępowania administracyjnego. Jednym z etapów postępowania rozpoznawczego jest postępowanie wyjaśniające (dowodowe), w trakcie którego organ rozpoznający sprawę obowiązany jest z urzędu przeprowadzić i utrwalić w aktach sprawy dowody służące ustaleniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a następnie dokonać ich wszechstronnej oceny pod kątem spełnienia przesłanki wznowieniowej w odniesieniu do weryfikowanej decyzji ostatecznej oraz wynikających z tej oceny konsekwencji prawnych istotnych dla dalszego bytu prawnego tej decyzji.

W niniejszej sprawie przedmiotem weryfikacji w toku wznowionego postępowania była ostateczna decyzja rejestracyjna Prezydenta Miasta z dnia 22 stycznia 2015 r. (nr [...]), którą organ orzekł o rejestracji opisanego powyżej pojazdu na W. P.

Wymogi rejestracji pojazdów zostały określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm. – dalej jako: "p.r.d.") oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1522 ze zm. – dalej jako: "rozporządzenie z 2002 r."), obowiązującego w dniu wydania weryfikowanej decyzji oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm. – dalej jako: "rozporządzenie z 2017 r."), obowiązującego w dniu wydania decyzji weryfikującej.

Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.

Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.

Stosownie natomiast do § 2 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji pojazdu, w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, z zastrzeżeniem art. 72 ust. 1b-4 ustawy oraz ust. 2-13 i § 3, składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, zwany dalej "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza: 1) dowód własności pojazdu; 2) kartę pojazdu, jeżeli była wydana; 3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, oraz 4) tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic rejestracyjnych lub konieczności zwrotu tych tablic do organu rejestrującego państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic rejestracyjnych dołącza stosowne oświadczenie - oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że ustawodawca w art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. stwierdził jednoznacznie, że rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu, który to dowód - stosownie zaś do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. – właściciel pojazdu winien dołączyć do wniosku o jego rejestrację.

W kontrolowanej sprawie zgodzić należy się z organami, że załączona do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu umowa kupna-sprzedaży zawarta w dniu 22 grudnia 2014 r. między W. P., jako sprzedającym a W. P., jako kupującym nie mogła zostać uznana za podstawę rejestracji pojazdu, gdyż nie została podpisana przez wyżej wymienionych, co zostało jednak stwierdzone dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie rejestracji na W. P. przedmiotowego pojazdu.

Jak wynika z akt sprawy, w ramach postępowania o sygn. akt [...] sporządzona została przez T. B. – biegłego przy Sądzie Okręgowym w G. oraz S. opinia kryminalistyczna z dni 26 lipca 2018 r. (nr [...]) z zakresu badań podpisów, z której wynika, że podpis odnoszący się do nazwiska "P." widniejący na umowie kupna-sprzedaży samochodu z dnia 22 grudnia 2014 r. nie został nakreślony przez W. P. ani przez W. P. W oparciu o ww. dowód organy obu instancji zgodnie przyjęły, że nie doszło od przeniesienia własności pojazdu Skoda Fabia o nr rej. [...] z W. P. na W. P.

Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że wiarygodność stwierdzonego przez biegłego faktu podrobienia podpisów pod ww. umową nie może być podważana jedynie przez twierdzenia samego skarżącego, z których to zresztą wynika, że w istocie nie wiedział on o przedmiotowej umowie i że została ona sporządzona wcześniej przez nieżyjących już synów.

W zaistniałej sytuacji organy rejestracyjne orzekające w niniejszej sprawie musiały uznać, że prawo własności przedmiotowego pojazdu nie zostało przy jego rejestracji udokumentowane zgodnie ze stanem rzeczywistym. Przepis art. 73 ust. 1 p.r.d. jasno stanowi, że rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, a § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. wyraźnie wskazuje na wymóg załączenia do wniosku o rejestrację pojazdu dowodu jego własności. W kontrolowanym postępowaniu, po dokonaniu rejestracji okazało się, że skarżący – mimo przełożenia umowy z dnia 22 grudnia 2014 r. - nie mógł na jej podstawie nabyć i nie nabył własności przedmiotowego samochodu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle powołanych przepisów podkreśla się, że w postępowaniu o rejestrację pojazdu organy administracji publicznej, jak również sąd administracyjny, nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą jego własność. Ustalenia w przedmiocie istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych (art. 189 k.p.c.). Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą natomiast ani kreować ani korygować tych stosunków. W tej sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, organy administracji obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II SA 1093/98, LEX nr 41322; wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA 2506/99, LEX nr 55319; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2611/00, LEX nr 84478; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2004 r., sygn. akt II SA 3046/03, LEX nr 173977; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 234/05, LEX nr 188983).

Sąd zwraca uwagę, że rejestrowanie pojazdów na podstawie sfałszowanych dokumentów bezpośrednio zagraża pewności obiegu prawnego dokumentów, jak również bezpieczeństwu obrotu prawnego dobrami materialnymi, bowiem prowadzi do niepewności co do stanu prawnego danego pojazdu. Nie ulega wątpliwości, że bez okazania autentycznej i zgodnej ze stanem faktycznym (tj. obrazującej zaistniały pomiędzy stronami stosunek prawny) umowy przenoszącej własność, np. umowy sprzedaży, nie jest możliwe zarejestrowanie pojazdu. Ustalenie fałszerstwa w umowie sprzedaży ma ten skutek, że nie spełnia ona warunków dla dokumentu wymaganego przy złożeniu wniosku o rejestrację (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2796/15, LEX nr 2440381).

W tej sytuacji organy administracji - stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. - po stwierdzeniu zaistnienia ww. przesłanki wznowieniowej w prawidłowy sposób orzekły uchylając ostateczną decyzję o rejestracji przedmiotowego pojazdu na skarżącego i wydając nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, tj. orzekającą o odmowie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu z uwagi na brak wypełnienia wymogów prawnych koniecznych do jego rejestracji wynikających z art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 2017 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.