Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 336/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 38
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 14b par. 3, art. 14c par. 1-2, art. 14h, art. 120, art. 121 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 183 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1896
law: Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi - tekst jedn.
article: art. 57a, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2018r. sprawy ze skargi A sp. z o. o. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym w dniu [...] r. X. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "spółka", "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usługi subpartycypacji wierzytelności.

Opisując we wniosku zdarzenie przyszłe wnioskodawczyni wskazała, że rozważa prowadzenie działalności finansowej w oparciu o zawieranie m.in. umów sekurytyzacji i/lub subpartycypacji wierzytelności. Przedmiotem transakcji sekurytyzacyjnych mogą być roszczenia innych podmiotów z tytułu prowadzonej przez te podmioty działalności gospodarczej. Przedmiotem subpartycypacji mogą być wierzytelności w stosunku do kredytobiorców lub pożyczkobiorców o zwrot udzielonych kredytów lub pożyczek wraz z należnymi odsetkami w terminach określonych w poszczególnych umowach kredytowych/pożyczkowych lub też każde inne wierzytelności powstałe w ramach prowadzonej przez pierwotnego wierzyciela działalności gospodarczej. W tym celu spółka, jako subpartycypant, zamierza zawrzeć z Inicjatorem transakcji umowę (dalej jako: "Umowa"), na podstawie której zapłaci Inicjatorowi ustaloną kwotę finansowania (dalej jako: "Kwota Inicjalna") w zamian za zobowiązanie się Inicjatora do przekazywania na rzecz spółki przez ustalony w Umowie czas (najczęściej nie dłuższy niż jeden rok) i w ustalonych w Umowie terminach, określonej części przyszłych pożytków i kwot (przepływów pieniężnych), pochodzących z wyodrębnionej, wskazanej w Umowie, puli wierzytelności z umów zawartych przez Inicjatora. Na podstawie Umowy, spółka wypłaci Inicjatorowi z góry, na początku trwania Umowy, określoną kwotę (Kwota Inicjalna). Kwota Inicjalna ustalona będzie jako suma nominalnych wartości wierzytelności oraz części pożytków wynikających z przedmiotowych wierzytelności. Kwota ta może być zdyskontowana uwzględniając zakładaną rentowność portfela wierzytelności, które mogą być przedmiotem subpartycypacji. W zamian za tę kwotę Inicjator zobowiąże się do przekazywania spółce przez ustalony czas świadczeń otrzymywanych z puli wierzytelności. Przykładowo, w przypadku wierzytelności kredytowych czy pożyczkowych - płatności transferowane przez Inicjatora transakcji w ramach Umowy stanowią środki pochodzące ze spłat kwoty zaciągniętej pożyczki/kredytu, opłat administracyjnych, odsetek i innych opłat wynikających z zawartych przez Inicjatora umów kredytowych lub pożyczkowych.

Na podstawie postanowień Umowy powyższe środki będą przekazywane przez Inicjatora na rzecz wnioskodawczyni w ustalonych terminach. Umowa może przewidywać również korektę Kwoty Inicjalnej na korzyść spółki jako subpartycypanta lub też na korzyść Inicjatora transakcji, w sytuacji gdy rentowność portfela będzie różnić się od pierwotnie zakładanej, np. w sytuacji gdy rzeczywiste straty kredytowe okażą się wyższe niż prognozowane, Kwota Inicjalna wypłaty ulegnie zmniejszeniu. Umowa, na podstawie której Inicjator w zamian za wypłatę określonej kwoty jest zobowiązany do przekazywania spółce ustalonej części przepływów pieniężnych, będzie konstrukcyjnie podobna do umowy o subpartycypację, o której mowa w art. 183 ust. 4 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 56 ze zm. - w skrócie: "u.f.i."). Przepis ten definiuje umowę o subpartycypację jako umowę o przekazywanie funduszowi wszystkich świadczeń otrzymywanych przez inicjatora sekurytyzacji lub uprawnionego z sekurytyzowanych wierzytelności z określonej puli wierzytelności lub z określonych wierzytelności. Z uwagi na fakt, że spółka nie jest funduszem inwestycyjnym, Umowa nie będzie stanowić umowy o subpartycypację sensu stricto, przy czym zastosowanie mechanizmów podobnych do umowy o subpartycypację w ramach tej Umowy będzie oparte na zasadach swobody umów. Spółka w ramach Umowy nie nabędzie od Inicjatora transakcji żadnej istniejącej bądź przyszłej wierzytelności przysługującej Inicjatorowi wobec jego klientów. Spółka nie wstąpi także w prawa zaspokojonego wierzyciela (Inicjatora) na zasadzie subrogacji, o której mowa w art. 518 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm. - w skrócie: "K.c."). Spółce nie będą przysługiwać żadne roszczenia względem dłużników Inicjatora i nie będą go z nimi łączyć żadne relacje prawne wynikające z tych umów. Spółka nie wstąpi w żaden sposób w zawarte przez Inicjatora umowy ubezpieczenia. Wnioskodawczyni nie będzie też wykonywać żadnych czynności związanych z obsługą wierzytelności. Stroną umów pozostanie Inicjator transakcji, który w razie konieczności będzie dochodzić zapłaty tych wierzytelności od dłużników.

Mając na uwadze charakter Umowy oraz jej cel, dla spółki jako finansującego - uzyskane wpływy mają zapewnić oczekiwany zwrot i rentowność udzielonego finansowania. W efekcie, różnica między sumą przepływów pieniężnych przekazanych wnioskodawczyni przez Inicjatora a ustaloną w Umowie kwotą wypłaconą przez wnioskodawczynię na rzecz Inicjatora transakcji (tj. Kwota Inicjalna) będzie stanowiła efektywnie wynagrodzenie spółki z tytułu świadczonej przez niego usługi. Zakładane jest bowiem, że Kwota Inicjalna przekazana przez subpartycypanta na rzecz Inicjatora transakcji jest kwotą niższą od przewidywanych przyszłych przepływów pieniężnych z wydzielonego strumienia należności uzyskanego od Inicjatora transakcji. Ewentualna korekta Kwoty Inicjalnej wypłaconej przez spółkę, o ile taka korekta będzie dokonywana, będzie realizowana już w trakcie wykonywania Umowy na podstawie wyników okresowej weryfikacji rentowności poszczególnych portfeli wierzytelności objętych subpartycypacją.

Na tle tak przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wnioskodawczyni zadała organowi podatkowemu następujące pytanie: czy usługa subpartycypacji wierzytelności świadczona przez spółkę na rzecz Inicjatora, polegająca na zapewnieniu finansowania Inicjatorowi poprzez udostępnienie środków pieniężnych w zamian za zobowiązanie do przekazywania przewidywanych strumieni pieniężnych wynikających z wierzytelności stanowić będzie usługę zwolnioną z podatku od towarów i usług?

Zdaniem wnioskodawczyni, wykonywane przez nią czynności na podstawie zawartych w przyszłości umów o subpartycypację podlegać będą zwolnieniu od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm. - w skrócie: "u.p.t.u."). Argumentem za kwalifikacją usługi subpartycypacji jako usługi udzielenia pożyczki ma być finansowa funkcja umowy o subpartycypację, tzn. fakt że subpartycypant przenosi na Inicjatora własność określonej kwoty pieniężnej, która zostaje mu "zwrócona" w momencie płatności przez Inicjatora kwot, które otrzymuje on z tytułu wierzytelności będących przedmiotem umowy subpartycypacji. Wynagrodzeniem spółki (odpowiadającemu konstrukcyjnie instytucji odsetek w umowie pożyczki) będzie nadwyżka płatności Inicjatora nad wcześniejszą płatnością spółki na rzecz Inicjatora w ramach Kwoty Inicjalnej. W ocenie spółki, pojęcie pożyczki należy interpretować z uwzględnieniem ekonomicznego charakteru transakcji - jako wszelkiego rodzaju finansowanie bez względu na formę prawną (a nie tylko jako pożyczkę zdefiniowaną w art. 720 K.c.). Jest to uzasadnione ogólną regułą wykładni przepisów regulacji w zakresie podatku od towarów i usług nakazującą badać ekonomiczny charakter transakcji niezależnie od ich formy prawnej.

W interpretacji indywidualnej z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe.

W motywach interpretacji organ podatkowy, opierając się na przepisach art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41, ust. 15 i 16 u.p.t.u., art. 131 i art. 135 ust. 1 lit. b-f Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, ze zm. - w skrócie: "Dyrektywa 112"), art. 183 u.f.i., art. 720 § 1 K.c. oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1876 ze zm. - w skrócie: "P.b."), stwierdził, że umowa o subpartycypację jest umową, w której inicjator sekurytyzacji zobowiązuje się za wynagrodzeniem do przekazania świadczeń z puli wierzytelności do drugiego podmiotu (subpartycypanta), który nabywa prawo do części lub całości pożytków z tytułu wierzytelności, przy czym transakcja ta nie rodzi skutków sprzedaży. W przypadku subpartycypacji dochodzi jedynie do zbycia ekonomicznej siły wierzytelności, bez dokonania zmian podmiotowych w strukturze samej wierzytelności. Oznacza to, że w ramach dotychczasowego stosunku obligacyjnego inicjator sekurytyzacji pozostaje wierzycielem dłużnika, subpartycypant zaś nabywa względem inicjatora sekurytyzacji jedynie roszczenie o wypłatę kwot przekazanych inicjatorowi przez dłużnika w ramach stosunku podstawowego. Wierzytelności sekurytyzowane w oparciu o strukturę subpartycypacji pozostają w bilansie inicjatora sekurytyzacji.

Analiza pojęć użytych do opisania zwolnień, o których mowa w art. 43 u.p.t.u., prowadzi do wniosku, że powinny one być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.

Organ zwrócił także uwagę, że charakter prawny zawartej umowy między subpartycypantem i inicjatorem nie tylko nie jest tożsamy z tym wynikającym z umowy pożyczki czy kredytu - umowy te dzielą znaczne różnice. Pomimo zawarcia umowy subpartycypacyjnej wierzytelność, będąca przedmiotem tej umowy, nadal pozostaje w aktywach Inicjatora. Elementem umowy subpartycypacyjnej jest w przeciwieństwie do umowy pożyczki, wyraźne określenie źródła, z którego zostanie zaspokojony wierzyciel. Ponadto w przypadku ewentualnej upadłości dłużnika podstawowego subpartycypantowi nie przysługuje roszczenie względem inicjatora sekurytyzacji o zwrot pozostałych kwot. Jest to jeden z podstawowych elementów, który odróżnia konstrukcję umowy o subpartycypację od umowy kredytu/pożyczki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie powyższej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie:

1) art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. w zw. z art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 112 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedstawiona we wniosku usługa subpartycypacji wierzytelności, polegająca na zapewnieniu finansowania poprzez udostępnienie środków pieniężnych w zamian za zobowiązanie do przekazywania przewidywanych strumieni pieniężnych wynikających z wierzytelności nie jest objęta zwolnieniem od podatku od towarów i usług określonych w tych przepisach, podczas gdy usługa ta podlega zwolnieniu na podstawie przywołanych przepisów,

2) art. 14b § 3 w zw. z art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 14h w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. - w skrócie: "O.p.") poprzez oparcie interpretacji na elementach zdarzenia przyszłego, które nie znajdują odzwierciedlenia w opisie przedstawionym we wniosku, co skutkowało częściowym zmodyfikowaniem zdarzenia przyszłego przedstawionego przez skarżącą we wniosku i uznaniem jej stanowiska za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w pełni powieliła argumentację podniesioną uprzednio we wniosku o wydanie interpretacji.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Badając zaskarżony akt według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bada więc prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. Z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c O.p.) wynika, że organ interpretacyjny, a także i sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Specyfika postępowania interpretacyjnego polega zatem na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.

Istota sporu w badanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy usługa subpartycypacji wierzytelności podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u.

W opinii skarżącej, akcentującej ekonomiczny cel usługi, sporna usługa subpartycypacji wierzytelności podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT, albowiem należy ją traktować jako instrument finansowy analogiczny do kredytu lub pożyczki pieniężnej, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. Skarżąca podkreśla, że w zamian za pozyskanie i przekazanie dla inicjatora transakcji środków finansowych spółka w roli subpartycypanta oczekuje otrzymania w przyszłości zwrotu tej kwoty wraz z przysporzeniem w postaci nadwyżki przepływów ponad kwotę zaangażowanego kapitału. Innego zdania jest organ, który w interpretacji wskazał na istotne różnice pomiędzy umową subpartycypacji a umowami pożyczki i kredytu, a także zwrócił uwagę, że wszelkie zwolnienia podatkowe, jako odstępstwa od zasady ogólnej, powinny podlegać ścisłej wykładni.

W ocenie Sądu stanowisko organu zawarte w zaskarżonej interpretacji jest zgodne z prawem i zasługuje na aprobatę. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., o sygn. akt III SA/Wa 3229/15 i uznaje go za własny, powołując się na argumentację w nim zawartą.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. Z kolei w myśl art. 183 ust. 4 u.f.i., umowa o przekazywanie funduszowi wszystkich świadczeń otrzymywanych przez inicjatora sekurytyzacji lub uprawnionego z sekurytyzowanych wierzytelności z określonej puli wierzytelności lub z określonych wierzytelności (umowa o subpartycypację) powinna zawierać zobowiązanie tych podmiotów do przekazywania funduszowi: 1) pożytków z sekurytyzowanych wierzytelności w całości; 2) kwot głównych z sekurytyzowanych wierzytelności; 3) kwot uzyskanych z tytułu realizacji zabezpieczeń sekurytyzowanych wierzytelności - w przypadku gdy zaspokojenie się inicjatora sekurytyzacji lub uprawnionego z sekurytyzowanych wierzytelności nastąpiło przez realizację zabezpieczeń.

Z powołanego wyżej przepisu art. 183 ust 4 u.f.i. wynika, na podstawie umowy o subpartycypację nie dochodzi do przelewania jakichkolwiek praw, lecz jest ona źródłem zobowiązania do zapłaty przez inicjatora określonych kwot (odpowiadających co do wartości wpływom z wierzytelności) w zamian za zobowiązanie subpartycypanta do zapłaty z góry określonej ceny. Treścią zobowiązania w umowie o subpartycypację, w przypadku obydwu stron, jest zatem, co do zasady, świadczenie pieniężne, a nie prawa.

Istotą umowy o subpartycypację jest nabycie przez subpartycypanta od inicjatora transakcji praw majątkowych do przychodów generowanych przez określone wierzytelności objęte umową. Na tej podstawie subpartycypant emituje określone papiery wartościowe, które następnie w zależności od ratingu poszczególnej transzy papierów (oraz rozkładu lub partycypacji w stratach inicjatora transakcji) są obejmowane przez poszczególnych inwestorów (Andrzej Dąbkowski, Sekurytyzacja - współczesne narzędzie inżynierii finansowej, KNUV 2014; 4(42): 156-186). Płatności dla inwestora w ramach poszczególnych transz papierów wartościowych uzależnione są od dochodów z tytułu ekspozycji (puli ekspozycji). Zasadniczą korzyścią umowy o subpartycypację jest brak bezpośredniej relacji pomiędzy subpartycypantem, a dłużnikiem inicjatora. Wierzytelności objęte przedmiotem umowy nie wychodzą z ksiąg rachunkowych inicjatora, inicjator transakcji kontynuuje również całościową obsługę swoich wierzytelności oraz posiada nienaruszoną relację z dłużnikiem. Sprzedaż/przeniesienie praw do strumienia pieniądza w zakresie niewymagalnych wierzytelności prowadzi dla inicjatora transakcji do poprawy długoterminowej płynności finansowej oraz pozwala na zmniejszenie ryzyka prowadzonej działalności. Z kolei dla inwestora kupującego papiery wartościowe od subpartycypanta istnieje możliwość uzyskania określonych korzyści ekonomicznych. Niewątpliwymi zaletami subpartycypacji z punktu widzenia inicjatora (wierzyciela) jest pozyskanie przez niego finansowania przed wymagalnością wierzytelności (czyli momentem, od którego może żądać spłaty wierzytelności), czy też zmniejszenie ryzyka kredytowego (pożyczkowego).

Podsumowując powyższe rozważania, istotą umowy o subpartycypację jest nabycie przez subpartycypanta (skarżącą) od inicjatora transakcji - praw majątkowych do przychodów generowanych przez określone wierzytelności objęte umową, następnie zobowiązanie do emisji określonych papierów wartościowych obejmowanej przez poszczególnych inwestorów, natomiast subpartycypant pełni rolę zarówno wierzyciela jak i dłużnika, zaś konstrukcja umowy o subpartycypację (i instytucji subpartycypacji w ogóle) zawiera dalsze zobowiązania w zakresie emisji papierów wartościowych i uregulowania dotyczące sposobu rozliczeń z inicjatorem transakcji. Nadto, umowa subpartycypacji zawiera w sobie udzielenie gwarancji przejęcia ryzyka niewypłacalności dłużników - za które inicjator uiszcza subpartycypantowi odpłatność. Inicjator subpartycypacji otrzymuje bowiem od subpartycypanta z góry określoną umownie kwotę, natomiast uzyskanie przez subpartycypanta należnego mu świadczenia (kwot uzyskiwanych od dłużników) jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym.

Sąd zauważa, że cechy umowy o subpartycypację nie sprowadzają się wyłącznie do cech jednej z instytucji, wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u., a więc usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. Wręcz przeciwnie umowa, której dotyczy spór zawiera szereg cech tych instytucji. Z powyższego należy wywieść, że również zwolnienie podatkowe przewidziane w tym przepisie dla precyzyjnie oznaczonych czynności, nie obejmuje wprost umowy subpartycypacji, jako odrębnej instytucji prawnej. Przyjęcie odmiennego stanowiska umożliwiałoby stronom umowy tworzenie dowolnej usługi, zawsze zwolnionej z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, poprzez wprowadzenie do treści umowy "dobranych" elementów składowych usług zwolnionych z VAT. Takie działanie z całą pewnością stanowiłoby przejaw nadużycia prawa podatkowego, na co wielokrotnie zwracał uwagę TSUE, zaznaczając, że do nadużycia prawa podatkowego dochodzi w sytuacji, gdy przepisy są wykorzystywane do uzyskania korzyści w sposób sprzeczny z ich celami (zob. wyrok w sprawie Halifax i in., sygn. C-255/02, CURIA).

Podkreślenia także wymaga, że wierzytelność, będąca przedmiotem spornej umowy, pozostaje - cały czas - w aktywach inicjatora (nie ma zmian podmiotowych w strukturze samej wierzytelności). Elementem umowy subpartycypacyjnej jest również, czego nie można odnieść do umowy pożyczki, wyraźne określenie źródła, z którego zostanie zaspokojony wierzyciel. Wnioskodawczyni przekazując środki pieniężne na rzecz inwestora, nie udziela mu gwarancji/poręczeń, co do spłat dłużników. Zgodnie z zawartą umową, skarżąca, na własne ryzyko, nabywa prawo do konkretnych płatności, które inicjator, w związku z otrzymaną kwotą środków pieniężnych, zobowiązuje się mu przekazywać. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym subpartycypacja polega przede wszystkim na umożliwieniu dysponowania środkami finansowymi przez inicjatora na skutek otrzymania płatności dotyczącej przyszłych strumieni pieniężnych od subpartycypanta (skarżącej). Charakter tej usługi jest zatem zupełnie różny od umowy pożyczki, co pośrednio skarżąca przyznała we wniosku o wydanie interpretacji stwierdzając, że "umowa subpartycypacji nie jest tożsama z umową pożyczki w rozumieniu K.c."

Ponadto, Sąd podkreśla, na co trafnie zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji, że zwolnienia podatkowe należy interpretować ściśle, gdyż stanowią wyjątek od reguły powszechności opodatkowania (przychodu, obrotu, majątku). Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, by ustawodawca objął zakresem przepisu art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. także odrębną rodzajowo (o wskazanych powyżej cechach) umowę subpartycypacji. W tym kontekście należy także zauważyć, że ustawodawca wyróżnia instytucję subpartycypacji i instytucję sekurytyzacji od innych instytucji prawa i wiąże z nimi odrębne skutki podatkowe. Przykładem tego mogą być regulacje z art. 12 ust. 4f, art. 15 ust. 1h pkt 3 i 4, ust. 1ha pkt 2 i 3, art. 15e ust. 3g, art. 16 ust. 3g ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2343 ze zm.), które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2014 r. Dzięki tym przepisom przychody i koszty podatkowe z tytułu subpartycypacji można rozpoznawać w czasie, współmiernie alokując przychód do kosztów, czyli kwot spłacanych przez dłużników i przekazywanych subpartycypantowi.

Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, ze nie zasługuje na uwzględnienie zarzut sformułowany w punkcie 1 skargi.

Sąd za bezpodstawny uznał także zarzut naruszenia art. 14b § 3 w zw. z art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 14h w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 120 O.p. Odnośnie tego zarzutu Sąd stwierdza, że wbrew twierdzeniom skarżącej, uzasadnienie spornej interpretacji w pełni koreluje z opisem zdarzenia przyszłego przedstawionym we wniosku inicjującym postępowania interpretacyjne. Powołanie w treści interpretacji, w celu zobrazowania problematyki, zwrotów "roli ubezpieczyciela" czy "zabezpieczenia nabycia obligacji" nie stanowi uchybienia przepisom prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.