Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 60/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II inst
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 180, art. 187, art. 188
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 60/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.), WSA Grażyna Firek, Protokolant: st.sekretarz Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r., sprawy ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2014 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 3.704 zł (trzy tysiące siedemset cztery złote).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 16 listopada 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 §1pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j., Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: o.p.) utrzymało w mocy decyzję nr [...] Burmistrza Miasta J. z dnia 13 lipca 2015r. określającą R.P. (dalej skarżący) wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2014r.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach.

Organ I instancji określając skarżącemu wysokość podatku wskazał na konkretne pojazdy należące do skarżącego oraz stawki podatku. Podał następnie, że miejscem zamieszkania skarżącego w 2014r., wbrew jego twierdzeniom był J., w związku z czym organ podatkowy odstąpił od przesłuchania świadków, którzy mieliby zeznać, że skarżący zamieszkiwał na terenie Słowacji w miejscowości D.. Większość z tych świadków przebywa poza granicami Polski. Zdaniem organu przeprowadzenie czynności z ich udziałem przedłużyłoby postępowanie podatkowe i tym samym naruszyłoby zasadę prostoty i szybkości postępowania ujętą w art. 125 Ordynacji podatkowej

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie zaskarżonej

w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Stwierdził, że Burmistrz Miasta J. wadliwie przeprowadził postępowanie po uchyleniu przez Kolegium pierwotnie wydanej decyzji. Wskazał, że wymienionego przez organ podatkowy art. 125 Ordynacji podatkowej nie należy stosować w opozycji do podstawowych zasad postępowania: zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1), zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1) i prawdy materialnej (art. 122). Żaden z dołączonych do akt sprawy dokumentów (zwłaszcza adres figurujący na przelewie bankowym) nie przesądza o tym, gdzie skarżący ma swe centrum życiowe, bowiem zarówno bankowi z siedzibą w RP, jak i dla celów podatkowych

i związanych z ubezpieczeniami społecznymi należy podać polski adres zamieszkania. Skarżący wskazał, że poprzez pominięcie dowodu z jego zeznań został pozbawiony możliwości wyjaśnienia powyższych okoliczności. Nadto organ nie przesłuchał wskazanych przez skarżącego świadków, co również stanowi dowód wadliwie przeprowadzonego postępowania.

Skarżący zawnioskował o uzupełnienie postępowania dowodowego o dokonanie oględzin nieruchomości przy ul. M. w J. - dla ustalenia, czy na nieruchomości znajdują się budynki lub pomieszczenia mieszkalne. Według skarżącego obecny stan nieruchomości odpowiada stanowi trwającemu

przez cały 2014 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ podkreślił, że organem właściwym miejscowo jest organ, na którego obszarze znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, wskazując, że pojęcie "miejsce zamieszkania osoby fizycznej" zostało zdefiniowane w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny. Dla ustalenia miejsca zamieszkania istotne pozostają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione jednocześnie - przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu. Zaakcentował, że pojęcie "zamieszkanie" nie jest tożsame z pojęciem "zameldowanie", bowiem to ostatnie należy do kategorii prawa administracyjnego i wynika z ciążącego na obywatelach obowiązku meldunkowego uregulowanego w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Określił wzajemny stosunek pojęć "zamieszkanie" i "zameldowanie", stwierdzając, iż zameldowanie czyni prawdopodobnym przypuszczenie, że w miejscowości zameldowania osoba fizyczna ma także miejsce zamieszkania. Jednocześnie, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne ustalił, że nie można przyjąć, iż zameldowanie w określonej miejscowości rozstrzyga o miejscu zamieszkania, ponieważ należy ustalić, czy miejscowość zameldowania stanowi centrum osobistych i majątkowych interesów osoby fizycznej oraz zbadać na podstawie obiektywnych okoliczności, czy osoba fizyczna ma wolę stałego pobytu w tej miejscowości.

W ocenie organu skarżący nie przedstawił okoliczności wskazujących, że po dniu 5 grudnia 2012r. jego główny ośrodek aktywności życiowej przeniósł się

na Słowację. Zaznaczył, że większość dokumentów przedłożonych przez skarżącego

w trakcie postępowania podatkowego (m.in. pocztowe przekazy pieniężne, polisy ubezpieczeniowe, dowód rejestracyjny pojazdu nr DK991BA i część dokumentów bankowych) pochodzi sprzed 2014r. i istniała w dniu 5 grudnia 2012r., czyli w dniu przesłuchania skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w postępowaniu podatkowym w przedmiocie określenia podatku

od środków transportowych za 2006r. i 2007r. Skarżący wskazał wówczas jako swoje miejsce zamieszkania J.(ul. M.) i podał, iż jest to jego centrum życiowe, za wyjątkiem okresów, gdy pracuje na terenie Słowacji. Wezwanie na ww. przesłuchanie zostało wysłane przez organ do skarżącego na adres:

ul. [...], ale wróciło do organu z adnotacją "adresat nieznany".

Nadto organ podkreślił, że adres budynku mieszkalnego w J.

przy ul. M. stanowiącego własność skarżącego, został podany przez niego jako adres zamieszkania w dokumentach zgłoszeniowych zgromadzonych w zasobach informacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w C., Inspektorat w W.), pod adresem tym skarżący był czasowo zameldowany do dnia 1 czerwca 2014r., adres ten został wskazany przez skarżącego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako adres głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej "A." i "B" R.P.. Natomiast zmiana we wpisie w CEIDG polegająca na wpisaniu słowackiego adresu zamieszkania zamiast adresu w J. nastąpiła w dniu 5 sierpnia 2014 r., a więc po doręczeniu skarżącemu decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia 8 lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2014r. Co więcej, w dniu 31 grudnia 2014r. skarżący ponownie zmienił adres zamieszkania w CEIDG - tym razem na: B.. W deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 1 sierpnia 2014r. złożonej w Urzędzie Skarbowym w S. skarżący wpisał jako aktualny adres zamieszkania J. (w przypadku podatnika będącego osobą fizyczną należy podać aktualny adres zamieszkania, a nie adres siedziby firmy). We wniosku do Urzędu Skarbowego w S. z dnia 31 grudnia 2014r. o wydanie zaświadczenia o miejscu zamieszkania lub siedzibie dla celów podatkowych (certyfikat rezydencji) - CFR-1 skarżący wskazał jako swój adres zamieszkania również J. Następnie - w dniu 13 stycznia 2014r. skorygował podany adres na B.

W ocenie organu takie działania należy traktować jako niekonsekwentne, skoro Burmistrzowi Miasta J. i Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. skarżący wskazuje jako swoje miejsce zamieszkania D (np. w odwołaniu z dnia 22 lipca 2014r. od decyzji Burmistrza Miasta J z dnia 8 lipca 2014 r. nr [...]), po czym we wniosku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S z dnia 31 grudnia 2014r. wpisuje jako miejsce zamieszkania J, a następnie je prostuje na B. (pismo z dnia 13 stycznia 2015r.). Z kolei w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia 13 lipca 2015r. nr [...] ponownie twierdzi, że w 2014 r. jego centrum życiowe mieściło się na Słowacji. W tej sytuacji trudno nie oprzeć się wrażeniu, że ww. działania mają na celu uniemożliwienie organowi ostatecznego zakończenia postępowania podatkowego, a w konsekwencji wyegzekwowania należnego podatku od środków transportowych.

Organ zanegował tezę skarżącego, że fakt posiadania prawa jazdy i karty pobytu wydanych przez słowacki organ, a także samochodu zarejestrowanego na Słowacji dowodzi, że w 2014r. centrum życiowe skarżącego znajdowało się

na Słowacji, zwłaszcza że dokumenty te istniały już w chwili składania przez skarżącego zeznań, tj. w dniu 5 grudnia 2012 r. Skarżący nie wykazał, żeby na Słowacji miał firmę, mieszkanie czy rodzinę.

Organ odwoławczy powołując się na treść art. 188 Ordynacji podatkowej uznał, że Burmistrz Miasta J. miał prawo odmówić przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego dowodów. Zaakcentował, że skarżący w trakcie postępowania przed organami obu instancji wielokrotnie wyraził swoje stanowisko w sprawie, przedkładając do akt szereg dokumentów, wobec czego jego przesłuchanie służyłoby tylko powieleniu tez znanych organowi odwoławczemu. Nadto dokonanie pod koniec 2015r. oględzin nieruchomości przy ul. M. w J. na okoliczność stanu istniejącego w 2014 r. nie jest konieczne z uwagi na funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji Burmistrza Miasta J z dnia 28 stycznia 2013 r. nr [...] ustalającej Panu R.P.wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013r., w której rzeczony budynek został określony jako mieszkalny (na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków). Decyzja z 2013 r. tak samo obrazuje stan w 2014 r. jak oględziny przeprowadzone pod koniec 2015 r.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji podjął niezbędne działania w celu dokładanego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego oraz zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Organ podatkowy, wydając zaskarżoną decyzję, przekonująco uargumentował swoje stanowisko.

Pismem z dnia 22 grudnia 2015r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie względnie o stwierdzenie jej nieważności, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 1 pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 9 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 25 k.c. do skarżącego niemającego miejsca zamieszkania

w okręgu właściwości organu podatkowego I instancji i wydanie zaskarżonej decyzji

z naruszeniem przepisów o właściwości;

2.) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy prawa, tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej w z związku z art. 180 tej ustawy, poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przezskarżącego i ustalenie stanu faktycznego sprawy w oparciu o dowody pośrednie, tj. protokół zeznań skarżącego z innej sprawy, dotyczące stanu faktycznego z innego okresu czasu niż objęty zaskarżoną decyzją, oraz inne dowody, w szczególności deklaracje podatkowe nie przewidujące wykazania innego miejsca zamieszkania niż terytorium RP.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko, że jego centrum życiowym od końca roku 2008 do chwili obecnej jest D. na terytorium Republiki Słowacji, a jego zeznania, na które powoływały się organy obu instancji obejmują wyłącznie lata 2005-2008. Skarżący zauważył, że organ podatkowy odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom, które przedłożył. Chodzi o szereg dokumentów dotyczących wielu obszarów aktywności skarżącego związanych ze swoim centrum życiowym na Słowacji, w szczególności kserokopię słowackiego dowodu osobistego i prawa jazdy (skarżący wskazał, iż na potrzeby postępowania być może dokumenty te powinny zostać przez organ przetłumaczone), polskie orzeczenia sądowe z oryginałami kopert przesłanych w obrocie międzynarodowym, czy też ksero dowodu rejestracyjnego wydanego przez Starostę S., z którego wynika,

że w polskim obrocie prawnym skarżący występuje pod swym słowackim adresem

w miejscu swego zamieszkania. Wskazał nadto, że również w niejawnej części wpisu

do ewidencji działalności gospodarczej znajduje się adres zamieszkania w D. Ponadto skarżący podkreślił, że – mimo wyraźnego żądania z jego strony – organ nie przeprowadził dowodów ze świadków i zeznań skarżącego jako strony.

Skarżący podniósł, że podstawą rozstrzygnięcia powinny być przede wszystkim dowody bezpośrednie. Gdy w sprawie są dowody bezpośrednie i nie ma przeszkód do przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, zastąpienie ich dowodami pośrednimi stanowi naruszenie przepisów postępowania, co miało miejsce

w przedmiotowej sprawie.

Nadto podkreślił, że organ I instancji i organ odwoławczy rozstrzygając sprawę opierały się jedynie na deklaracjach podatkowych, które w swej treści nie przewidywały innej opcji ich wypełnienia niż podanie adresu zamieszkania na terytorium RP, który

w przypadku podatnika był wyłącznie adresem miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Mając na względzie postulat ekonomiki w postępowaniu, w piśmie

do SKO z dnia 28 października 2015 roku skarżący ograniczył zakres wnioskowanych dowodów, jednakże nawet te wnioskowane dowody nie zostały przeprowadzone przez organy obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Istotą sporu między stronami postępowania było zagadnienie właściwości Burmistrza Miasta J. jako organu podatkowego orzekającego wobec skarżącego w pierwszej instancji w przedmiocie podatku od środków transportowych.

Sąd zauważa, że w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2015r., poz. 613) ustawodawca nałożył na organy podatkowe obowiązek przestrzegania z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową organów podatkowych ustala się według przepisów określających zakres ich działania. Jeżeli chodzi o właściwość miejscową organów podatkowych, to w Ordynacji podatkowej stwierdzono, że jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania lub adresu siedziby podatnika (art. 17 § 1 O.p.). W celu ustalenia właściwości miejscowej organów podatkowych ustawodawca odsyła więc do przepisów ustaw podatkowych. Tylko w sytuacji gdy brak jest "przepisów odrębnych" zastosowanie znajdą regulacje Ordynacji podatkowej. W podatku od środków transportowych właściwość miejscową określa art. 9 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2014r., poz. 849 ze zm. - dalej u.p.o.l.) Stosownie do treści tego przepisu, organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na terenie którego znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne, organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe, podlegające opodatkowaniu. Powołany wyżej przepis formułuje zasadę, w myśl której właściwym miejscowo jest organ, na którego obszarze znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika. Podkreślić jednocześnie należy, że status podatnika prawodawca powiązał z faktem bycia właścicielem lub posiadaczem środka transportowego. Pojęcie miejsca zamieszkania osoby fizycznej zostało zaś zdefiniowane w art. 25 k.c. Jest nim miejscowość, w której osoba taka przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dla ustalenia miejsca zamieszkania istotne są dwie przesłanki, które muszą być spełnione jednocześnie: przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu. Łączne spełnienie powyższych warunków skutkuje przyjęciem, że określona osoba ma miejsce zamieszkania w konkretnej miejscowości. Podkreślić przy tym należy, że pojęcie zamieszkania nie jest tożsame z pojęciem zameldowania. To ostatnie jest kategorią prawa administracyjnego i wynika z ciążącego na obywatelach obowiązku meldunkowego uregulowanego w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Aby ustalić fakt miejsca zamieszkania należy stwierdzić, jaka miejscowość stanowi centrum osobistych i majątkowych interesów osoby fizycznej oraz zbadać na podstawie obiektywnych okoliczności, czy osoba fizyczna ma wolę stałego pobytu w tej miejscowości (zob. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II FW 1/11, LEX nr 795364).

Należy przy tym zauważyć, że organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach podatku od środków transportowych dla podatników, którzy w trakcie roku podatkowego zmienili miejsce zamieszkania lub adres siedziby, wskutek czego właściwy stał się organ podatkowy inny niż dotychczasowy – jest organ podatkowy właściwy według miejsca zamieszkania lub adresu siedziby od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania lub adresu siedziby (zob. § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych – Dz.U. Nr 165, poz. 1371 ze zm.). Poza wyjątkiem określonym w przytoczonym przepisie § 14 rozporządzenia Ministra Finansów, istotne jest zatem miejsce zamieszkania podatnika w ciągu całego roku podatkowego, którego dotyczy dane postępowanie podatkowe.

W realiach rozpatrywanej sprawy skarżący utrzymuje, że w 2014 r. który był rokiem podatkowym dla określanego zobowiązania podatkowego, jego miejscem zamieszkania była miejscowość D. położona na terytorium Republiki Słowackiej. Zdaniem organów podatkowych, skarżący zamieszkiwał w 2014r. w J.. W szczególności organy powołały się na protokół przesłuchania skarżącego z dnia 5 grudnia 2012 r., sporządzony w ramach innego postępowania podatkowego. Skarżący zeznał wówczas, że od września 2005 r. "do tej pory cały czas mieszka w J. przy ul. M. i jest to cały czas jego centrum życiowe (...) za wyjątkiem okresów, gdy pracuje za granicą na terenie Słowacji". Należy podkreślić, że skarżący złożył to zeznanie w ostatnim miesiącu roku podatkowego 2012, co pozwala zasadnie przyjąć, że przez "cały" ten czas miejscem jego zamieszkania i jego centrum życiowym był J.. Wypada na marginesie zauważyć, że okresowe wyjazdy na Słowację do pracy nie pozbawiały J. statusu miejsca stałego zamieszkania skarżącego, albowiem centrum życiowe osoby, która na swoim utrzymaniu posiada rodzinę, jest w tej miejscowości, w której stale przebywa i to niezależnie od miejsca pracy tej osoby. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 478/11; LEX nr 1235940). Niemniej jednak wypowiedź skarżącego mogła stanowić wystarczający dowód dla określenie wysokości zobowiązania podatkowego za ten rok oraz lata poprzednie. Dał temu wyraz tutejszy Sąd oddalając skargę na decyzje wymiarowe wyrokiem z dnia 7 maja 2015r. (sygn. akt I SA/Kr 205/15). W wyroku tym zawarta została szczegółowa argumentacja, która zdaniem Sądu powodowała przyjęcie za zasadne, że skarżący zamieszkiwał w J. do 2012r.

Nie sposób jednak wykluczyć, że po 2012 roku, skarżący zmienił miejsce zamieszkania i faktycznie zamieszkuje na Słowacji. Słusznie zwróciło na ten fakt Kolegium, uchylając poprzednią decyzję wymiarową za 2014r. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania, organy zgromadziły materiał dowodowy w postaci dokumentów, z których wynikało, że skarżący w pismach do różnych instytucji (bank, urząd skarbowy, ZUS, CEIDG ) podawał adres zamieszkania w J.. Jednak dowody te w ocenie Sądu nie są wystarczające do zanegowania twierdzenia skarżącego, że podawanie tego adresu związane było z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdyż jego firmy zlokalizowane są na terenie J. i podawanie adresu na Słowacji było niemożliwe bądź stanowiłoby dla skarżącego nadmierne utrudnienie.

W konsekwencji w ocenie Sądu w rozpoznanej sprawie organy podatkowe nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego przydatnego do wydania ostatecznej decyzji. W związku z powyższym stan faktyczny nie został ustalony zgodnie z wymogami zawartymi w Ordynacji podatkowej, a w szczególności w art. 122, 180 i 187. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten statuuje zasadę prawdy obiektywnej mającą zastosowanie w postępowaniu podatkowym. Stosownie zaś do art. 187 § 1 O.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie jest on przy tym skrępowany możliwymi środkami dowodowymi, które pozwolą mu na ustalenie stanu faktycznego, gdyż z art. 180 O.p. wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jeżeli zatem w sprawie występują jakiekolwiek wątpliwości, zaś organ może przeprowadzić dalsze czynności dowodowe, powinien wykorzystać wszelkie dostępne środki, celem urzeczywistnienia zasady prawdy obiektywnej.

Taki sposób postępowania nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji zaoferowania przez stronę środków dowodowych. W niniejszej sprawie skarżący złożył między innymi wniosek o przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania, jak również z przesłuchania świadków. Dowody te w jego ocenie miały doprowadzić do ustalenia, że faktycznie zamieszkuje na terenie Słowacji. Organy odmówiły jednak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Możliwość odmowy zadośćuczynienia wnioskowi dowodowemu strony wynika z art. 188 O.p., który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Ustawodawca wprowadził zatem dwie przesłanki, które pozwalają na odmowę uwzględnienia wniosku strony. Po pierwsze dowód jest nieistotny, gdyż nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Po drugie okoliczność na którą dowód został zawnioskowany, jest już wystarczająco stwierdzona innym dowodem. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że odmowa przeprowadzenia dowodów nastąpiła z uwagi na fakt, że okoliczności, które miały być stwierdzone wnioskowanymi dowodami, zostały już wystarczająco stwierdzone innym dowodem. Ze stanowiskiem takim nie sposób się jednak zgodzić. Skarżący składał bowiem wnioski dowodowe na okoliczność ustalenia, że zamieszkuje w Słowacji. Tymczasem organy stwierdziły, że zamieszkuje on w J.. Oznacza to, że okoliczność na którą wnioskowane były dowody, nie została wystarczająco stwierdzona innymi dowodami, wręcz przeciwnie, organy ustaliły okoliczność przeciwną. Teza Kolegium byłaby usprawiedliwiona, gdyby skarżący składał wnioski dowodowe na okoliczność, że zamieszkuje w J.. Wówczas zgodzić by się należało z organami, że ta okoliczność już została przez nie stwierdzona, czyli brak jest podstaw do przeprowadzania dowodów. W sytuacji, gdy strona składa wnioski dowodowe na okoliczności przeciwne do ustaleń organu podatkowego, organ ten jest zobowiązany do uwzględnienia takich wniosków. Nie sposób również przyjąć, że wnioski skarżącego nie miały znaczenia dla sprawy. Ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania ma bowiem istotne znaczenie, gdyż pozwala na ustalenie właściwości organu podatkowego i przekłada się na prawidłowość wydanej decyzji. Wydanie decyzji przez organ niewłaściwy prowadzi do jej nieważności.

Sąd nie zgadza się również z poglądem Kolegium, że skoro skarżący wielokrotnie wyrażał swoje stanowisko w pismach, jego przesłuchanie nic nie wniosłoby do sprawy. Wręcz przeciwnie, skarżący powinien zostać przesłuchany i szczegółowo wyjaśnić, dlaczego koncentrując prowadzenie działalności gospodarczej w J., gdzie mają siedzibę jego firmy, zamieszkuje w tak dużej odległości. Sytuacja taka nie jest bowiem zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, czy zasadami logicznego rozumowania. Nie sposób bowiem uznać za logiczną sytuacji, w której skarżący prowadzi aktywną działalność gospodarczą w J., według tej właściwości załatwia sprawy urzędowe, zaś mieszka nie tylko wiele kilometrów dalej, lecz również na terenie innego państwa. Skarżący powinien przekonywująco wyjaśnić, w jaki sposób zarządza firmami, czy ktoś w jego imieniu wykonuje obowiązki związane z bieżącą działalnością firm i dlaczego podjął decyzję o zmianie miejsca zamieszkania, dalej koncentrując prowadzenie działalności gospodarczej w J.. Wówczas organ prowadzący postępowanie dowodowe mógłby prawidłowo ocenić te zeznania i uznać je za wiarygodne bądź niewiarygodne. Swoje stanowisko musiałby przy tym przekonywująco uzasadnić w powiązaniu z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Mógłby on również wyjaśnić kwestię informacji na dowodzie doręczenia do wskazywanego przez skarżącego jego miejsca zamieszkania na terenie Słowacji, która wróciła z adnotacją "adresat nieznany".

Pomocnym mogłoby okazać się dokonanie oględzin o które wnioskował skarżący. Oczywiście zgodzić należy się ze stanowiskiem Kolegium, że oględziny dadzą odpowiedź na pytanie, jakie jest przeznaczenie budynków na dzień ich dokonania, nie zaś na dzień istotny dla wymiaru podatku. Niemniej jednak gdyby faktycznie budynki nie nadawały się do zamieszkania, uprawdopodabniałoby to tezę skarżącego, że faktycznie nie mieszka w J. pod adresem, który wskazują organy. Nie rozwiązywałoby to kwestii od kiedy skarżący tam nie mieszka, lecz mogłoby wpłynąć na ocenę dowodów. Sam fakt wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości, w której budynki zostały potraktowane jako mieszkalne, nie oznacza, że takimi faktycznie są. Decyzja wymiarowa w podatku od nieruchomości za 2014r. wydana została bowiem w oparciu o odpis z ewidencji gruntów i budynków. Nie jest przy tym wykluczone, że skarżący zmienił sposób użytkowania budynków i zaniechał poinformowania o tym odpowiednich organów. Sąd ma świadomość, że wydając poprzedni wyrok uznał, że decyzja wymiarowa w przedmiocie podatku od nieruchomości uzasadniała odmowę przeprowadzenia dowodów i potwierdzała stanowisko organów, że skarżący zamieszkuje w J.. Niemniej jednak organy dysponowały wówczas bezpośrednim dowodem w postaci przesłuchania skarżącego, gdzie sam zeznał, iż mieszka w J.. Decyzja wymiarowa uprawdopodabniała jedynie prawidłowość stanowiska organów podatkowych. Tymczasem w niniejszej sprawie miał być to jeden z głównych dowodów na okoliczność zamieszkania skarżącego na terenie J.. Okoliczności oceny tego dowodu uległy w związku z powyższym zmianie.

Abstrahując nawet od wniosków dowodowych skarżącego, organ miał możliwość przeprowadzenia dowodów z własnej inicjatywy. Nic nie stało na przeszkodzie aby przesłuchać osoby zamieszkujące w pobliżu miejsca wskazywanego przez organ jako miejsce zamieszkania skarżącego, którzy mogliby mieć informacje na temat zamieszkiwania skarżącego w J.. Organ miał również możliwość przesłuchania pracowników skarżącego, którzy również mogli mieć informacje na ten temat. Mogliby oni również zeznać na okoliczność faktycznego zarządzania firmami skarżącego, w szczególności czy są one zarządzane bezpośrednio przez skarżącego, czy też przez inne osoby i jak często skarżący w firmach się pojawia. Również takie zeznania mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny innych dowodów.

Zaistniała wobec powyższego przesłanka przewidziana w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym, sąd ma obowiązek uchylenia decyzji, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia miały wpływ na prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i w konsekwencji na prawidłową ocenę dowodów. Ponieważ tożsame uchybienia zostały stwierdzone w wydanej decyzji w I instancji, Sąd zastosował ten środek prawny również i do tej decyzji na podstawie art. 135 p.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zastosuje wskazówki wynikające z niniejszego uzasadnienia. Dokona przesłuchania skarżącego oraz wnioskowanych przez niego świadków. Weźmie też pod uwagę stanowisko skarżącego ograniczające wnioski dowodowe z przesłuchania świadków do tych, którzy zamieszkują na terenie kraju. Gdyby skarżący ponowił wniosek o przesłuchanie świadków zamieszkujących za granicą organ powinien wezwać skarżącego do dokładnego wyjaśnienia, skąd świadkowie ci mają czerpać wiedzę o jego miejscu zamieszkania. Wówczas organ podejmie decyzję o konieczności ich przesłuchania. Ponadto organ powinien przeprowadzić postępowanie z urzędu w zakresie wskazanym w niniejszym uzasadnieniu, ewentualnie w przypadku wyłonienia się nowych okoliczności, podjąć dalszą inicjatywę dowodową.

O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego (2.400 zł.), wpis od skargi (1.287 zł) oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.