Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 74/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 3, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. D. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku Z. D. z dnia 16 kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w punktach 7 i 10 w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz Z. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Z. D. zażądał od Dyrektora Szkoły Podstawowej w Ciotuszy Starej udostępnienia w formie uwierzytelnionych kserokopii informacji publicznych dotyczących między innymi:

1. wyciągu z dzienników lekcyjnych klas IV-VI dotyczących zrealizowanych zajęć edukacyjnych w roku szkolnym 2007/2008 (pkt 7 wniosku);

2. wyciągu z dziennika zajęć pozalekcyjnych "Wychowanie do życia w rodzinie" dotyczących zrealizowanych zajęć edukacyjnych w roku szkolnym 2009/2010 (pkt 10 wniosku).

Na powyższe żądanie Dyrektor Szkoły Podstawowej w Ciotuszy Starej pismami z dnia 28 czerwca 2012 r. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi. W zakresie pkt 7 - powołując się na treść dzienników zajęć lekcyjnych - podał ilość dni zrealizowanych zajęć w poszczególnych klasach, ilość dni w których zajęcia się nie odbyły oraz ilość zastępstw wynikających z nieobecności nauczycieli. Dodatkowo podał, że wyniki czterech kontroli dzienników klas IV-VI w roku szkolnym 2007/2008 nie wskazują na zakłócenia w realizacji zajęć edukacyjnych. Natomiast w zakresie pkt 10 Dyrektor również powołując się na treść dziennika zajęć pozalekcyjnych wskazał ilość zrealizowanych godzin zajęć z podziałem dla grupy dziewcząt i chłopców oraz ilość godzin zajęć niezrealizowanych.

W dniu 25 lipca 2012 r. Z. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w Ciotuszy Starej, wobec nieudzielania mu wnioskowanych przez niego informacji zgodnie z żądanym zakresem w punkcie 7 i 10 wniosku z dnia 16 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że jakkolwiek pismami z dnia 28 czerwca 2012 r. otrzymał odpowiedzi na zawarte w pkt 7 i 10 wniosku żądania, jednakże odpowiedzi te w obu przypadkach niezgodne są z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z jego treścią udzielenie informacji następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Podniósł, że we wniosku domagał się wyciągów z dzienników szkolnych zrealizowanych zajęć edukacyjnych w postaci uwierzytelnionych kserokopii, otrzymał natomiast pisemną informację, zawierającą dodatkowo dane, o które nie wnioskował.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły Podstawowej w Ciotuszy Starej wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W jego ocenie postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwagi na udostępnienie skarżącemu wyciągu z żądanych dzienników. Jak wskazał w ustawodawstwie wyciąg jest dokumentem sporządzonym w oparciu o istniejące dokumenty. Sporządzenie wyciągu wymaga wytworzenia nowego dokumentu, w przeciwieństwie do kopii, która jest powieleniem istniejącego dokumentu. Rozumiejąc pojęcie "wyciąg" w taki sposób, organ wytworzył dokument w oparciu o treści zawarte w dziennikach lekcyjnych i pozalekcyjnych, co wskazuje na bezprzedmiotowość postępowania dotyczącego bezczynności Dyrektora Szkoły Podstawowej w Ciotuszy Starej.

W toku postępowania sądowego do akt sprawy została złożona kopia uchwały Nr XII/75/12 Rady Gminy Susiec z dnia 22 lutego 2012 r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Ciotuszy Starej z dniem 31 sierpnia 2012 r.

W związku z powyższym, postawieniem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Lu 74/12 tutejszy Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) do dnia ustalenia ogólnego następcy prawnego strony.

Na skutek zażalenia skarżącego postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 859/12, w którym wskazano, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał analizy uchwały w sprawie likwidacji szkoły pod kątem następstwa prawnego tej jednostki.

Z uwagi na powyższe oraz treść tej uchwały stanowiącą, że należności, zobowiązania i dokumentację likwidowanej szkoły przejmuje Gmina S., Sąd postanowieniem z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Lu 74/12 podjął zawieszone postępowanie z udziałem Gminy S. reprezentowanej przez wójta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność jest uzasadniona. Nie można bowiem uznać, że udzielona stronie odpowiedź zgodna jest z wnioskiem oraz przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest bowiem skarga na bezczynność w zakresie realizacji wniosku skarżącego z dnia 16 kwietnia 2012 r., w zakresie pkt 7 i 10 złożonego właśnie w trybie tej ustawy, do Dyrektora Szkoły Podstawowej w Ciotuszy Starej.

Co więcej okoliczność, że we wniosku skarżącego z dnia 16 kwietnia 2012 r. (pkt 7 i 10) chodzi o informacje publiczne była zasadniczo bezsporna, skoro strony jedynie polemizowały co do sposobu i formy udzielenia żądanej informacji. Dla porządku należy jednak wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy, każdy podmiot wykonujący zadania publiczne lub gospodarujący majątkiem publicznym ma obowiązek udostępniania informacji publicznej, o ile jest w posiadaniu takiej informacji.

W świetle przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie budzi zaś wątpliwości, że szkoła podstawowa wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, a także dysponuje majątkiem publicznym. Oznacza to, że dyrektor szkoły podstawowej jako organ ją reprezentujący, jest, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK1469/10, Lex nr 745034).

Załatwiając wniosek o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany do jej udzielenia ma do wyboru jedno z następujących rozwiązań:

Po pierwsze, uwzględniając wniosek, udziela żądanej informacji w formie czynności materialno - technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 13 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy);

Po drugie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w określonym terminie bądź nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie - również w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 , art. 14 ust. 2 ustawy). Jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia o nowym terminie albo innym sposobie udostępnienia informacji wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy);

Po trzecie, wydaje decyzję odmowną w sytuacji, gdy żądana informacja publiczna nie może być udzielona ze względu na ograniczenia przewidziane w art. 5 ustawy, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 16 ust. 1 ustawy). Podmiot może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej ze względu na niewskazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1) po uprzednim wezwaniu do przedstawienia wskazanego interesu.

Przy czym zarówno odmowa udzielenia informacji publicznej, jak i umorzenie postępowania toczonego w tym przedmiocie może nastąpić jedynie w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 i 2 ustawy).

Wreszcie po czwarte, gdy żądana przez wnioskodawcę informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy, bądź gdy organ nie posiada żądanej informacji publicznej, organ nie wydaje decyzji odmownej, ale powiadamia wnioskodawcę na piśmie (w formie zawiadomienia, odpowiedzi) o tym fakcie.

Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że z bezczynnością dotyczącą udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia między innymi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, co prawda udziela jej, lecz czyni to w zakresie sposobu lub formy sprzecznie z żądaniem wnioskodawcy. Taka sytuacja zaś zaistniała w niniejszej sprawie. Przepisy omawianej ustawy nie uprawniają bowiem podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji do wyboru i narzucania stronie formy realizacji jej prawa do informacji publicznej. Prawo to należy bowiem wyłącznie do wnioskodawcy, który jest uprawniony, a zarazem zobowiązany do wskazania formy i sposobu udostępnienia informacji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej w Ciotuszy Starej z żądaniem udostępnienia informacji publicznej w zakresie wyciągu z dzienników lekcyjnych klas IV-VI dotyczących zrealizowanych zajęć edukacyjnych w roku szkolnym 2007/2008 (pkt 7 wniosku) i wyciągu z dziennika zajęć pozalekcyjnych "Wychowanie do życia w rodzinie" dotyczących zrealizowanych zajęć edukacyjnych w roku szkolnym 2009/2010, jednoznacznie wskazując, że powyższych informacji należy mu udzielić w formie uwierzytelnionych kserokopii. Dlatego też należy się zgodzić ze stanowiskiem skarżącego, że pisma z dnia 28 czerwca 2012 r. stanowiące odpowiedź na złożone żądanie, nie czynią zadość żądaniu skarżącego w szczególności poprzez niezachowanie formy udzielenia informacji wyrażonej we wniosku, co oznacza, że w istocie organ odmówił skarżącemu udostępnienia żądanych informacji.

Jak już wyżej wskazano obowiązujące przepisy omawianej ustawy w art. 16 ust. 1 przewidują, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jeżeli natomiast organ udostępnia informację publiczną na wniosek to powinien dokonać to w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 ust. 1 ustawy). W sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w zakreśl terminie wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy).

W sprawie niniejszej Dyrektor nie uwzględnił wskazanej regulacji, lecz samodzielnie i wbrew żądaniu strony ustalił formę udostępnienia informacji publicznej, nie wskazując przy tym przyczyn takiego działania. W sytuacji natomiast zaistnienia przeszkody w udzieleniu informacji w żądanej formie podmiot obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazania, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Nie jest natomiast możliwe narzucanie stronie formy realizacji jej prawa do informacji publicznej. Organ nie może bowiem odmówić udostępnienia informacji publicznej w sposób wskazany we wniosku, jeżeli dysponuje środkami technicznymi umożliwiającymi udostępnienie informacji w żądanej formie i w żądany sposób.

Uwzględniając treść przedmiotowego żądania skarżącego godzi się także podnieść, że ustawodawca dostrzegł problem kosztów, które mogą wiązać się z udostępnieniem informacji. Dał temu wyraz w art. 15 ust. 1 ustawy, który stanowi, że jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Podmiot, o którym mowa w art. 15 ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało uznać, że po stronie podmiotu, do którego skierowano żądanie istnieje stan bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku Z. D. z dnia 16 kwietnia 2012 r. w części dotyczącej pkt 7 i 10 o udostępnienie informacji publicznej obejmującej przesłanie kserokopii wyciągów z dzienników zajęć lekcyjnych i dziennika zajęć pozalekcyjnych wskazanych klas i okresów.

W tym stanie nie można jednak nie dostrzec, że na mocy uchwały Rady Gminy Susiec z dnia 22 lutego 2012 r. nr XII/75/12 podmiot, do którego skarżący zwrócił się z żądaniem udostępnienia informacji publicznej przestał istnieć z dniem 31 sierpnia 2012 r. Nie stanowi to jednak przeszkody w rozpatrzeniu przedmiotowego żądania. Wskazana uchwała uregulowała bowiem następstwo prawne po zlikwidowanym podmiocie wskazując, że dokumentację likwidowanej szkoły przejmuje Wójt Gminy S., za wyjątkiem dokumentacji przebiegu nauczania, którą przejmuje Lubelski Kurator Oświaty (§ 4 uchwały). Nie może zatem budzić wątpliwości, że obecnie podmiotem obowiązanym do udzielenia żądanej informacji jest Wójt Gminy S., jako reprezentant następcy prawnego zlikwidowanej szkoły - Gminy S.. Dlatego też Wójt Gminy S. wykonując niniejszy wyrok ustali charakter żądanej informacji, na podstawie czego rozstrzygnie, czy jest on w posiadaniu żądanej informacji, czy też w jej posiadaniu jest inny podmiot (Lubelski Kurator Oświaty). Oczywistością bowiem jest, że możliwość udostępnienia informacji publicznej ma tylko podmiot, który jest w posiadaniu takiej informacji i tylko ten podmiot może ocenić czy jest w stanie udzielić informacji w sposób wnioskowany. Oznacza to, że w sytuacji ustalenia, że podmiot nie jest w posiadaniu żądanych informacji, nie wydaje on decyzji odmownej lecz obowiązany jest poinformować pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (vide: m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r., II SAB 289/02, niepubl., i z dnia 16 marca 2010 r., I OSK 1644/09, niepubl.). Powyższe ustalenia należą jednak do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Stwierdzając bezczynność organu Sąd nie jest bowiem władny do wskazania sposobu załatwienia sprawy. Nie może nakazać organowi podjęcia czynności określonej treści lub wydania decyzji, określając jej treść.

W tym stanie rzeczy, Sąd, biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione okoliczności, na podstawie art. 149 i art. 286 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.

Z uwagi na okoliczności sprawy, z których wynika, że bezczynność wiąże się raczej z błędną interpretacją przepisów prawa przez podmiot niż jego złą wolą, Sąd nie przypisał tej bezczynności rażącego naruszenia prawa.

O kosztach orzekł natomiast z mocy art. 200 p.p.s.a., zaliczając do nich wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wpis od uwzględnionego zażalenia w kwocie 100 zł.