Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 122/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22; art. 92b ust. 1; art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 13 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 7; art. 8; art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. C., Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] i nałożył na M. C. karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniach od 9 do [...] maja 2017 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa M. C. prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 z późn. zm.), dalej powoływanej także jako "u.t.d.", w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną.

Kontrolą objęto okres od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] marca 2017 r. Zgodnie z protokołem kontroli w przedsiębiorstwie w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli skarżący zatrudniał średnio do 10 kierowców miesięcznie.

Do kontroli okazano między innymi licencję wspólnotową nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydaną w dniu [...] października 2015 r., z ważnością na okres do dnia [...] listopada 2020 r. oraz licencję krajową na wykonywanie transportu drogowego rzeczy nr [...] udzieloną przez Starostę [...] w dniu [...] września 2012 r. z ważnością do dnia [...] kwietnia 2019 r.

Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli z dnia [...] maja 2017 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia ujawnione w protokole kontroli, tj.:

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie;

- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu: o czas powyżej 15 minut do jednej godziny; za każdą następną rozpoczętą godzinę;

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku: o czas powyżej 15 minut do jednej godziny; za każdą następną rozpoczętą godzinę;

- skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku: o czas do jednej godziny; za każdą następną rozpoczętą godzinę;

- przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni: o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin; za każdą następną rozpoczętą godzinę;

- nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego łub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień;

- udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień;

- naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.

Skarżący w odwołaniu podniósł, że kierowcy zostali zdyscyplinowani oraz poinformowani, iż w przypadku nałożenia kary pieniężnej za wykroczenie oraz za błędne operowanie przełącznikiem tachografu zostaną zwolnieni z pracy, a przedsiębiorca zakończy działalność związaną z transportem drogowym. Ponadto skarżący wskazał, że sam fakt niezgłoszenia, iż kupiony samochód [...] okazał się samochodem niesprawnym, którym nie było możliwe wykonywanie usług transportowych, nie może być argumentem do zastosowania kary. Skarżący zarzucił też organowi nieuwzględnienie złożonych przez skarżącego wyjaśnień.

Po rozpatrzeniu odwołania Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2017 r. i nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu swojej decyzji Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że skarżący nie zgłosił w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji wspólnotowej nr [...] sprzedaży pojazdu marki [...] o nr rej. [...] [...] Organ odwoławczy na podstawie pisma Inspektor Transportu Drogowego, Biura do spraw Transportu Międzynarodowego z dnia [...] maja 2017 r. ustalił, że przedsiębiorca zgłosił pojazd o nr rej. [...] do przedmiotowej licencji w dniu [...] września 2016 r. W trakcie kontroli w siedzibie przedsiębiorcy skarżący okazał fakturę VAT nr [...], z której wynika, że pojazd ten został sprzedany w dniu [...] lutego 2017 r. Powyższej okoliczności skarżący nie zgłosił w wymaganym terminie organowi, który udzielił licencji. W związku z tym organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia sankcjonowane przepisem lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i za każdą następną godzinę (lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy podniósł, że z danych cyfrowych z kart kierowców L. B., P. K. i P. K. wynika, iż przekroczyli oni maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu. Organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ zauważył przy tym, że łączna kara pieniężna za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia powinna zostać nałożona w wysokości [...] zł. Jednakże organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł, zaś zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo łub rażąco narusza interes społeczny.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę (lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy podniósł, że zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł, bowiem kierowcy L. B., [...], M. D., P. K. oraz P. K. skrócili dzienny czas odpoczynku.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę (lp. 5.4. załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy stwierdził, że kierowcy M. D., oraz P. K. skrócili tygodniowy czas odpoczynku. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, (lp. 5.6. załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy wskazał, że kierowca [...] w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym pomiędzy dniem [...] lutego 2017 r. a dniem [...] marca 2017 r. przekroczył całkowity dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 18 minut. W tym okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 91 godzin i 18 minut. Jednocześnie kierowca nie wykonał zgodnie z art. 12 rozporządzenia 561/2006 wydruku z urządzenia rejestrującego uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. W konsekwencji organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę za wskazane naruszenie karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy wskazał, że skarżący podczas kontroli nie okazał danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] z okresu od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r. tj. od chwili zakupu tego pojazdu do chwili jego zbycia, a zatem łącznie za 163 dni. Strona podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa okazała plik o nazwie "[...]" nie zawierający żadnych danych cyfrowych z przedmiotowego pojazdu.

Organ nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, iż zakupiony pojazd miał niesprawny tachograf i stan techniczny pojazdu nie pozwalał na jego wykorzystanie do zarobkowego przewozu rzeczy oraz, że pojazdem nie były wykonywane przewozy towarów, w tym również na rzecz firmy skarżącego. Organ na podstawie informacji zawartych w piśmie [...] sp. z o.o. z dnia [...] listopada 2017 r. ustalił bowiem, że skarżący, wbrew swoim twierdzeniom, używał pojazdu o nr rej. [...] do wykonywania przewozów drogowych. Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom strony, że w okresie od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r. strona nie wykonywała kontrolowanym pojazdem przewozów drogowych, gdyż zapisy na bramownicach systemu Viabox dowodzą używania pojazdu w co najmniej dwóch dniach, to jest 28 oraz [...] września 2016 r.

Organ odwoławczy odmówił wiarygodności złożonym na etapie postępowania odwoławczego wyjaśnieniom strony, iż jedyne przemieszczenie pojazdu miało miejsce w dniach od 28 do [...] września 2016 r. z miejsca zamieszkania skarżącego do Przeźmierowa i z powrotem i nie był to przewóz towarów, a niesprawny pojazd i niesprawne urządzenie rejestrujące uniemożliwiało skarżącemu dokonanie odczytu danych z okresu posiadania pojazdu. Organ odwoławczy wskazał, że strona w toku postępowania administracyjnego nie podnosiła okoliczności wykonywania rzekomo niesprawnym pojazdem przemieszczenia w dniach od 28 do [...] września 2016 r. z miejsca zamieszkania przedsiębiorcy do [...] i z powrotem. Organ podkreślił, że skarżący w piśmie dnia [...] grudnia 2017 r. nie przedstawił dowodów potwierdzających podniesione okoliczności prowadzenia niesprawnego pojazdu po drogach publicznych w okresie od 28 do [...] września 2016 r.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że strona w dniu [...] września 2016 r. zgłosiła pojazd o nr rej. [...] z rzekomo uszkodzonym tachografem do licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, tym samym uprawdopodabniając potencjalną możliwość wykonywania tym pojazdem przewozów drogowych. Organ odwoławczy podkreślił, że w toku postępowania strona nie przedstawiła dowodów na uszkodzenie tachografu lub na zły stan techniczny pojazdu, nie uprawdopodabniając tym samym jego niewykorzystywania do przewozów drogowych. W związku tym organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia sankcjonowane przepisem lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie polegające na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy (lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy podniósł, że skarżący podczas kontroli w przedsiębiorstwie okazał niepełne dane cyfrowe ze swojej karty kierowcy za osiem dni.

Odnośnie naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę (lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy nałożył na przedsiębiorcę kary pieniężne w wysokości łącznej [...] zł. Organ wskazał, że podstawą nałożenia kary było niezachowanie ustawowego terminu na wczytywanie danych cyfrowych w przypadku kierowcy M. C., zaś w przypadku kierowców Z. G. i M. [...] ostatnie dane cyfrowe zostały wczytane po terminie rozwiązania przez stronę umów z tymi kierowcami.

Wskazując, że w świetle art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć [...] zł dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, organ odwoławczy nałożył na skarżącego łączną karę pieniężną we wskazanej w tym przepisie wysokości [...] zł.

W ocenie organu w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisów art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r., zaskarżając tę decyzję w części dotyczącej naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień, w związku z czym została nałożona na skarżącego kara pieniężna wysokości [...] zł. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 6 k.p.a., poprzez fakt, iż organ administracji publicznej wydając zaskarżoną decyzję wskazuje, że została ona wydana na podstawie przepisów prawa i prawidłowo od strony formalnej, gdy w rzeczywistości zostały naruszone przepisy prawa materialnego i formalnego;

- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a., poprzez fakt, iż w toku postępowania organ nie stał na straży praworządności i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, a mianowicie przez odmowę i niewzięcie pod uwagę dowodów i okoliczności wskazujących na fakt niewykorzystywania do celów zarobkowych samochodu o nr rej. [...] ze względu na uszkodzony tachograf w przedmiotowym samochodzie, a wykorzystania go w celach prywatnych tylko jednorazowo;

- naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez niezrealizowanie obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, a to poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił uszkodzenia tachografu oraz niewykorzystywania samochodu o nr rej. [...] do przewozów drogowych w sytuacji, gdy w toku postępowania złożył on stosowne wyjaśnienia odnośnie uszkodzenia pojazdu, a nadto z przesłanego wykazu sporządzonego przez [...] [...] sp. z o.o. oraz pozostałego materiału dowodowego wynika, iż pojazd był w ruchu tylko przez dwa dni;

- naruszenie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez wskazanie przez organy pierwszej i drugiej instancji, że nałożenie kary pieniężnej za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu winno obejmować okres 163 dni, gdy w rzeczywistości okres ten wynosi 162 dni, co kolejno winno się przełożyć na wysokość nałożonej kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm.). Ustawa określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.

Z art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć [...] złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ – co do zasady – zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej i wymierzenia jej w wysokości określonej w załączniku oraz w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Podstawą nałożenia kary z tytułu kwestionowanego w skardze naruszenia była treść lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości [...] zł za każdy dzień sankcjonuje naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.

W sprawie pozostaje poza sporem, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego nie zostały okazane dane cyfrowe z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w samochodzie ciężarowym [...] o nr rej. [...] za okres od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r. Okazany w toku kontroli plik o nazwie "[...] nie zawierał bowiem żadnych danych cyfrowych z przedmiotowego pojazdu

W świetle dowodów zgromadzonych w postępowaniu nie budzi także wątpliwości ustalenie przez organ, że w tym okresie pojazd należał do skarżącego, który zakupił go w dniu [...] września 2016 r. i sprzedał w dniu [...] lutego 2017 r. Faktury dokumentujące nabycie i sprzedaż przedmiotowego samochodu we wskazanych dniach znajdują się na kartach [...] i [...] akt administracyjnych.

Skarżący, kwestionując prawidłowość zaskarżonej decyzji, zarzuca natomiast błędne ustalenie przez organ, że przedmiotowym pojazdem we wskazanym okresie były wykonywane przewozy, gdyż tachograf w pojeździe już w dniu [...] września 2016 r., to jest w dniu nabycia pojazdu przez skarżącego, był niesprawny i stan techniczny pojazdu nie pozwalał na jego wykorzystanie do zarobkowego przewozu rzeczy.

Zarzuty podniesione w tym przedmiocie w skardze nie zasługują jednak na podzielenie.

Trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżący w dniu [...] września 2016 r. zgłosił pojazd o nr rej. [...] do licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy (licencja k. [...] akt administracyjnych). Okoliczność ta wynika jednoznacznie z informacji udzielonej w dniu [...] maja 2017 r. przez Biuro do spraw Transportu Międzynarodowego Inspektor Transportu Drogowego (k. [...] akt administracyjnych). Powołana okoliczność wskazuje zaś, jak słusznie wywiódł organ, na potencjalną możliwość wykonywania przedmiotowym pojazdem przewozów drogowych. Stanowisko organu potwierdza nadto informacja Starosty [...] z dnia [...] maja 2017 r., zgodnie z którą M. C. w dniu [...] września 2016 r. zgłosił pojazd o numerze rejestracyjnym [...] także do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy (informacja k. [...] akt administracyjnych).

W świetle zasad logiki brak jest podstaw do uznania, że przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego zgłaszałby do licencji uprawniających do wykonywania międzynarodowych przewozów drogowych oraz krajowego transportu drogowego pojazd niesprawny technicznie, którym faktycznie takich przewozów nie mógłby realizować. Przeciwnie natomiast, ze zgłoszeniem do licencji należy wiązać domniemanie faktyczne, iż pojazd mógł być wykorzystywany do przewozów określonych w licencjach, do których został zgłoszony. Skoro bowiem pojazd został zgłoszony organowi właściwemu w sprawach licencji, pojazdem tym przedsiębiorca zamierzał wykonywać transport drogowy.

Faktyczne realizowanie przewozów przedmiotowym pojazdem jednoznacznie potwierdza szczegółowa informacja uzyskana przez organ odwoławczy od [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która obsługiwała elektroniczny system poboru opłat za przejazd drogami krajowymi. Z danych zarejestrowanych w systemie wynika, że pojazd przejeżdżał pod bramownicami tego systemu w dniach 28 oraz [...] września 2016 r. na odcinkach szczegółowo opisanych w zestawieniu przesłanym przez spółkę [...] (załącznik do pisma z dnia [...] listopada 2017 r.).

Jak zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji udzielonej przez spółkę [...] w dniu [...] listopada 2017 r. wynika, iż w dniu [...] września 2016 r. o godzinie 13:52 na umowie o numerze [...] zostało zarejestrowane konto pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] [...] Ponadto informacja ta wskazuje, że w tym samym dniu w ramach powyższej umowy zostało wydane urządzenie pokładowe o wskazanym w informacji numerze. Urządzenie tego rodzaju służy zaś do nawiązywania komunikacji przez stacje kontrolne systemu poboru opłat z przejeżdżającym pojazdem, a w konsekwencji naliczania opłat w związku z przejeżdżaniem pojazdu przez określone bramownice systemu.

Opisane okoliczności oznaczają podejmowanie przez skarżącego bezpośrednio po zakupie pojazdu czynności wskazujących wprost na zamiar realizowania przedmiotowym pojazdem przewozów drogowych, czemu służyć miało zarejestrowanie tego pojazdu w systemie opłaty elektronicznej i pobranie urządzenia pokładowego. Nie można zatem uznać za wiarygodne zawartych w oświadczeniu z dnia [...] maja 2017 r. twierdzeń M. C. i J. C. o złym stanie technicznym pojazdu, w tym uszkodzeniu jego tachografu, już w dniu nabycia pojazdu, co miało nie pozwalać na wykorzystanie tego pojazdu do zarobkowego przewozu rzeczy, w związku z czym pojazdem nie były wykonywane przewozy.

Wymaga podkreślenia, że dokument obejmujący wskazane oświadczenie ma charakter dokumentu prywatnego, w związku z czym stanowi wyłącznie dowód, że osoby, które go podpisały, złożyły oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.). Nie dowodzi natomiast prawdziwości tych twierdzeń.

Wbrew zarzutom sformułowanym w skardze, skarżący nie przedstawił innych dowodów dla wykazania powoływanych okoliczności, w tym także na podnoszoną w oświadczeniu z dnia [...] maja 2017 r. okoliczność wysokich kosztów naprawy, co miało świadczyć o złym stanie technicznym i być powodem sprzedaży niesprawnego pojazdu. W szczególności skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu, na przykład ze stacji kontroli pojazdów czy zakładu naprawy samochodów, które mogłyby twierdzenia skarżącego uwiarygodnić. Natomiast w treści odwołania skarżący wskazywał, że kilkakrotnie sporządzany był kosztorys naprawy przedmiotowego pojazdu. Takiego kosztorysu skarżący jednakże nie przedstawił.

Ponadto za brakiem wiarygodności twierdzeń skarżącego przemawia również ewoluowanie jego stanowiska w omawianej spornej kwestii. Skarżący pierwotnie w ogóle nie wskazywał, aby przedmiotowy pojazd był przez niego użytkowany, przeciwnie – wskazywał na zły stan techniczny pojazdu. Natomiast po uzupełnieniu dowodów w postępowaniu odwoławczym o informację i dane nadesłane przez operatora elektronicznego systemu poboru opłat skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. wyjaśnił, że w dniach 28-29 września 2016 r. pojazd przemieszczał się z miejsca zamieszkania skarżącego do miejscowości P. i nie był to przewóz towarów. Trafnie jednak organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżący składając pismo z dnia [...] grudnia 2017 r. nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających podniesione okoliczności.

Skarżący nie przedstawił również dowodów na podnoszoną w skardze okoliczność odbiegania cen zakupu i sprzedaży przedmiotowego pojazdu od cen rynkowych, jak również wywodzonych przyczyn takiego stanu rzeczy.

Mając na uwadze podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przez organ przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 8 k.p.a. należy wyjaśnić, że co do zasady to na organie, będącym niejako "gospodarzem" prowadzonego postępowania administracyjnego, ciąży obowiązek gromadzenia materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jednakże nie zwalnia to strony z aktywnego współdziałania z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. Na stronie postępowania spoczywa zatem, wynikająca z jej uprawnienia do czynnego udziału w sprawie, powinność przedstawienia i wykazania okoliczności mających w szczególności przemawiać za słusznością jej twierdzeń. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności, szczególnie te, z których wywodzi dla siebie określone skutki prawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., II GSK 1376/15 oraz z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK/1291/12).

Zatem w sytuacji niezgłoszenia przez skarżącego dowodów dla wykazania powoływanych przez stronę okoliczności, prawidłowe było uznanie, że skoro skarżący już w dniu [...] września 2016 r. zgłosił pojazd do licencji dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, to - wobec braku jakichkolwiek wiarygodnych kontrdowodów – należało przyjąć, iż był to pojazd sprawny technicznie, którym mogły być wykonywane przewozy, a skoro tak, to przeznaczony był do wykonywania przez skarżącego transportu drogowego.

Nie zasługują na podzielenie argumenty skarżącego, iż w świetle wydruków z elektronicznego systemu poboru opłat należało przyjąć, iż pojazd został wykorzystany tylko w dniach 28 i [...] września 2016 r.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2222 z późn. zm.) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Stosownie do art. 13ha ustawy o drogach publicznych opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Przepisy takie zawarte są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 890).

Z treści przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że opłata elektroniczna jest pobierana za przejazd wyłącznie po drogach krajowych lub ich odcinkach ściśle określonych w rozporządzeniu wykonawczym. Dlatego też okoliczność zarejestrowania jazdy samochodu skarżącego w systemie poboru opłat elektronicznych jedynie w dniach 28 i [...] września 2016 r. na określonych odcinkach dróg nie wyłącza możliwości jego używania w innych dniach na drogach nieobjętych systemem elektronicznego poboru opłat.

Z omówionych przyczyn należało zatem ocenić jako prawidłowe uznanie przez organ, że zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym za okres od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r., w wysokości [...] zł za każdy dzień. Okres ten, wbrew twierdzeniu skarżącego obejmuje 163 dni, a nie 162 dni.

Wymaga przy tym podkreślenia, że ostatnio omówiony argument skarżącego pozostawałby bez wpływu na rozstrzygnięcie, skoro ostatecznie organ stosownie do art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. nałożył na skarżącego karę pieniężna w łącznej wysokości [...] zł.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zachodzą także podstawy do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do pozostałych naruszeń stwierdzonych podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego. Okoliczności stanowiące podstawę ustalenia zaistnienia tych naruszeń ujawnione zostały w protokole kontroli. Przy tym skarżący nie kwestionuje ustaleń w tym zakresie zawartych w zaskarżonej decyzji, jak również nie ma ku temu podstaw w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego. Organ szczegółowo odniósł się do każdego przypadku naruszenia, powołując także prawidłową podstawę prawną jego kwalifikacji oraz zgodną z przepisami załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wysokość kar za poszczególne naruszenia.

Jednocześnie prawidłowa jest ocena organu odwoławczego, iż w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92b i art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenia. Skarżący w skardze nie kwestionuje tej oceny.

W tym zakresie trzeba podkreślić, że w dyspozycji przepisów art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych, w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników nie mieszczą się w zakresie tych regulacji, bowiem tylko i wyłącznie z uznania przedsiębiorcy wynika właściwy dobór osób współpracujących. Stąd też wymienione przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczą wyłącznie zdarzeń nieoczekiwanych i nadzwyczajnych, a nie związanych z niewłaściwą organizacją pracy przedsiębiorstwa transportowego. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018 r., II GSK 1864/16).

Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przy tym wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08 oraz z dnia 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09, LEX nr 746376).

Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy. Ponownie należy podkreślić, że w art. 92c ust. pkt 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne.

W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez stronę wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia.

Z omówionych przyczyn Sąd uznał, że wydanie zaskarżonej decyzji nie nastąpiło z uchybieniem przepisów postępowania, a zaskarżona decyzja oparta jest na właściwie zastosowanych przepisach prawa materialnego. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na podzielenie.

Z tych wszystkich względów, po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga jest niezasadna, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.