Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 77/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: ART.145 PAR.1 PKT.1 LIT.A
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Objęcie zakresem przedmiotowym ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 29 poz. 257 ze zm./ wyłącznie samochodów niezarejestrowanych na terenie kraju powoduje, że sprzedawane na terenie kraju używane samochody osobowe nie podlegają opodatkowaniu akcyzą /już wcześniej były zarejestrowane/. Sprowadzane zaś z państw członkowski Unii obciąża podatek akcyzowy, którego wielkość zależy od wieku pojazdu.

System podatków /opłat wewnętrznych/ każdego z państw członkowskich musi być tak ukształtowany, by gwarantował całkowitą bezstronność /neutralność/ jeśli chodzi o wpływ na konkurencyjność między produktami krajowymi i importowanymi.

Art. 80 ust. 1 powołanej wyżej ustawy w związku z par. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego /Dz.U. nr 87 poz. 825 ze zm./ wskazanej interpretacji art. 90 Traktatu Wspólnot Europejskich nie uwzględniają. Podnieść przy tym należy, iż wyroki Trybunału, wydane na podstawie art. 234 TWE mają moc quasi prawotwórczą i muszą być uwzględniane przez organy krajowe.

TEZY

Objęcie zakresem przedmiotowym ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 29 poz. 257 ze zm./ wyłącznie samochodów niezarejestrowanych na terenie kraju powoduje, że sprzedawane na terenie kraju używane samochody osobowe nie podlegają opodatkowaniu akcyzą /już wcześniej były zarejestrowane/. Sprowadzane zaś z państw członkowski Unii obciąża podatek akcyzowy, którego wielkość zależy od wieku pojazdu.

System podatków /opłat wewnętrznych/ każdego z państw członkowskich musi być tak ukształtowany, by gwarantował całkowitą bezstronność /neutralność/ jeśli chodzi o wpływ na konkurencyjność między produktami krajowymi i importowanymi.

Art. 80 ust. 1 powołanej wyżej ustawy w związku z par. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego /Dz.U. nr 87 poz. 825 ze zm./ wskazanej interpretacji art. 90 Traktatu Wspólnot Europejskich nie uwzględniają. Podnieść przy tym należy, iż wyroki Trybunału, wydane na podstawie art. 234 TWE mają moc quasi prawotwórczą i muszą być uwzględniane przez organy krajowe.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk(spr.), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant asystent Anna Kurczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz M.P. kwotę 801 zł (osiemset jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt. 5, art. 11 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt.2 i ust. 3 pkt. 3, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz.U. nr 87, poz. 825 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M.P. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].09.2004r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, w zakresie nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki CITROEN EVASION, nr nadwozia [...] w kwocie 4.649 zł – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z ustaleń faktycznych sprawy wynikało, że M.P. w dniu 12 maja 2004r. złożył w Urzędzie Celnym deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Citroen Evasion deklarując: rok. produkcji 1994, stawkę podatku 65% oraz kwotę podatku akcyzowego 4.649 zł. Do deklaracji dołączono dowód rejestracyjny, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...].05.2004r., fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2004r. oraz potwierdzenie zapłaty akcyzy.

W dniu 24 maja 2004r. M.P. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie 4.649 zł od sprowadzonego na teren kraju wyżej opisanego, używanego samochodu osobowego, a to na podstawie art. 72 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 75 § 2 pkt. 1 lit. a ordynacji podatkowej. Wraz z wnioskiem złożył skorygowaną deklarację uproszczoną AKC-U. Zdaniem strony podatek akcyzowy uiszczony został nienależnie, bowiem - w jej ocenie - przepisy art. 10, art. 75, art. 81 oraz art. 82 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ) oraz § 7 i nast. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. nr 87, poz. 825) są niezgodne z art. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu Wspólnot Europejskich (TWE) oraz postanowieniami Dyrektyw 92/12/EWG i 70/50/EWG, czyli przepisami wyższego rzędu.

Decyzją z dnia [...] września 2004r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego odmówił stwierdzenia nadpłaty.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie. Podtrzymując swoje stanowisko żądała uchylenia decyzji organu I instancji i uwzględnienia wniosku. Na poparcie tego stanowiska wskazała na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ( ETS), w szczególności w sprawach C 345/93 i C 393/98 oraz C 112/84, w których Trybunał uznał, iż zakazane jest różnicowanie stawek podatku nakładanego na auta, które w praktyce dotyczy głównie importowanych z innych krajów członkowskich. Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i nie podzielił zarzutów w nim zawartych.

Wskazał, iż powołane przez stronę przepisy ar. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu Wewnątrzwspólnotowego mówiące o różnych środkach dyskryminacji towarów przywożonych z terytorium innego Państwa Członkowskiego na terytorium Polski w stosunku do takich samych produktów krajowych, nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Na brak zastosowania art. 25 Traktatu wskazuje fakt, iż podatek akcyzowy jest podatkiem wewnętrznym. Stosowany jednakowo bez zróżnicowania pomiędzy samochodami wyprodukowanymi w kraju, w którym jest on ustalany oraz samochodami, zarówno nowymi jak i używanymi, nabywanymi w innych krajach członkowskich, nie może być uważany jako opłata o skutku równoważnym z cłem.

Brak też, w ocenie organu odwoławczego, podstaw do przyjęcia, że mógłby mieć zastosowanie art. 28 Traktatu. W przypadku uregulowań podatku akcyzowego nie mamy do czynienia z jakimikolwiek ograniczeniami, o jakich mowa w powołanym przepisie.

Polskie przepisy nie naruszają również art. 90 Traktatu Wewnątrzwspólnotowego, bowiem zarówno samochody używane, znajdujące się na terytorium kraju, jak też nabywane wewnątrzwspólnotowo, podlegają temu samemu podatkowi, płaconemu przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju i w takiej samej wysokości.

Ustosunkowując się do wskazanych przez stronę Dyrektyw, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że ich przepisy nie są stosowane wprost przez polski system podatkowy i wymagają wprowadzenia krajowego aktu prawnego. Mimo to, podnoszone przez stronę zarzuty niezgodności przepisów ustawy o podatku akcyzowym z art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z 25 lutego 1992r. są bezpodstawne. Samochody osobowe nie są wymienione w tej Dyrektywie, nie należą do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a opodatkowanie wyrobów niezharmonizowanych należy do wyłącznej kompetencji danego kraju. Podatek akcyzowy nie spowodował zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w handlu między Państwami Członkowskimi, a więc warunek wskazany w tej Dyrektywie został zachowany. Dyrektywa 70/50/EWG z dnia 22 grudnia 1969r. udziela jedynie wskazówek co do tego, jakiego rodzaju zachowania Państwa Członkowskiego są środkiem podobnym do ograniczeń ilościowych. Polska nie wprowadziła tego rodzaju ograniczeń, a zatem zarzut strony jest chybiony. Powołane orzeczenia ETS nie mogą mieć w sprawie zastosowania, bowiem Polska nie stosuje wyższych podatków na samochody osobowe przywożone z innych państw krajów Wspólnoty, niż na podobne towary krajowe. Jedynym kryterium zapłaty akcyzy jest fakt pierwszej rejestracji samochodu osobowego na terenie kraju, a nie przywiezienia pojazdu z innego kraju Unii Europejskiej, bądź przekroczenia granicy.

Przepisy krajowe o podatku akcyzowym są tak skonstruowane, że w jednakowy sposób traktują wszystkie samochody osobowe, bez względu na to, czy są to samochody wyprodukowane na terenie kraju, czy nabyte w jakimkolwiek Państwie Członkowskim Unii Europejskiej, a zatem brak podstaw do uznania ich sprzeczności z powołanymi przez stronę przepisami Traktatu. Z przepisów krajowych wynika dla strony obowiązek zapłaty podatku akcyzowego, czego strona nie kwestionuje.

W tej sytuacji, Dyrektor Izby Celnej orzekł jak w decyzji.

Na powyższą decyzję pełnomocnik M.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. zastosowaniu przepisu art. 80 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego wbrew postanowieniom art. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie oraz wbrew postanowieniom Dyrektyw 92/12 EWG i 70/50/EWG, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego .

W obszernym uzasadnieniu skargi oraz załączniku do protokołu rozprawy (k.- 23) podtrzymywał argumentację zawartą w odwołaniu.

Podnosił m.in., iż art. 80 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, iż akcyzie podlegają wyłącznie samochody nie zarejestrowane na terytorium Polski. Regulację tę odzwierciedla § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Pkt 30 załącznika ma zastosowanie tylko do sprzedaży samochodów osobowych dokonanej przed pierwszą rejestracją. W praktyce powyższe przepisy zwalniają z akcyzy sprzedaż samochodów już zarejestrowanych w Polsce niezależnie od ich wieku. Zwolnienie to nie odnosi się natomiast do samochodów używanych sprowadzonych z państw członkowskich Unii Europejskiej. Stawka akcyzy w stosunku do aut krajowych przed pierwszą rejestracją wynosi 13,6% dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm 3 i 3,1% dla pozostałych. Regulacja ta chroni zatem towary krajowe kosztem zagranicznych. Wskazuje to na naruszenie art. 25 TWE.

Jeżeli zaś podatek akcyzowy potraktujemy jako podatek wewnętrzny , to jego ustanowienie będzie stanowiło naruszenie art. 90 TWE. Obowiązek podatkowy w akcyzie nie powstaje bowiem w przypadku zakupu używanego samochodu, który był wcześniej zarejestrowany w Polsce. Tylko opłata, która jest stosowana bez zróżnicowania zarówno do samochodów importowanych, jak i krajowych, nowych i używanych, nie może być uważana jako opłata o skutku równoważnym z cłem. Warunkiem jest jednak, że podatek nałożony jest wg obiektywnych kryteriów, bez zróżnicowania na samochody krajowe i importowane, co w przypadku rozpatrywanej akcyzy nie ma miejsca ( ETS 343/90 ). Fakt pierwszej rejestracji może stanowić takie kryterium obiektywne, ale tylko wówczas, gdy podatek jednakowo obciąża towary krajowe, jak i importowane, tzn. jest obliczany w jednakowy sposób i na podstawie jednakowych kryteriów ( ETS 387/01 Herald Weigel and Ingrid Weigel v. Finanzlandesdirektion fuer Vorarlberg ). ETS wskazał, iż w cenie nabywanych na terenie kraju ( uprzednio zarejestrowanych ) samochodów używanych zawarty jest już podatek akcyzowy zapłacony przy pierwszej rejestracji samochodu nowego. Z naruszeniem art. 90 TWE nie mamy do czynienia tylko wówczas, gdy zawarty w cenie samochodu używanego krajowego podatek, biorąc pod uwagę wiek auta, odpowiada kwocie podatku, jaka została nałożona na podobny samochód importowany. Podobne stanowisko zajmował ETS w sprawach C 112/84, C 375/95, czy w wyroku z dnia 12 września 2002r. w sprawie C 101/00 Tulliasiamies, Antti Siilin przeciwko Finlandii, w którym uznał za niedopuszczalną sytuację, w której w cenie porównywalnego pojazdu na rynku wewnętrznym podatki stanowią ok. 25%, natomiast w cenie podobnych aut używanych, sprowadzonych w imporcie prywatnym - 40-70%. Podobne, niedopuszczalne proporcje ustaliły się na polskim rynku, bowiem zgodnie z § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia odrębny sposób obliczania akcyzy ( wyższa stawka) ma zastosowanie wyłącznie w przypadku m.in. nabycia wewnątrzwspólnotowego, gdzie maksymalna wysokość akcyzy może wynosić aż 65% ceny nabycia.

Ponadto, zdaniem skarżącego, art. 81 ustawy o podatku akcyzowym nakładając na podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych obowiązek składania deklaracji uproszczonej w określonym terminie stanowi naruszenia art. 28 TWE oraz art. 2 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG. Przepis art. 81 ustawy może niewątpliwie stanowić dodatkową formalność utrudniającą obrót wewnątrzwspólnotowy i wpływać na ograniczenie ilości sprowadzanych aut. Powołał się również na art. 2 Dyrektywy 70/50/EWG z dnia 22 grudnia 1969r. , wskazując że wyliczenie w niej środków o skutku podobnym do ograniczeń ilościowych ma jedynie charakter przykładowy. Do innych środków ma zastosowanie definicja zawarta w art. 2.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż jakkolwiek nie rozpatrywać by wszelkich ograniczeń związanych z nabywaniem wewnątrzwspólnotowym samochodów osobowych, to liczba samochodów nabytych w Krajach Członkowskich Unii po 1 maja 2004r. jest znacznie wyższa w porównaniu z ilością tych samochodów w analogicznym okresie roku ubiegłego ( 27 –krotny wzrost ), co wskazuje iż przewidziana w prawie polskim akcyza, wbrew twierdzeniom skargi, nie dyskryminuje towarów niekrajowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem sąd stwierdza, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Na wstępie wskazać należy, iż od 1.05.2004 r. tj. od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego, na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej i podlega wszelkim normom prawa wspólnotowego (z uwzględnieniem modyfikacji dotyczących tzw. okresów przejściowych, wynikających z załącznika Nr XII do art. 24 Aktu Przystąpienia, będącego integralną częścią Traktatu Akcesyjnego), bez potrzeby ich inkorporacji. Członkostwo w Unii Europejskiej oznacza, iż od 1.05.2004 r. na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe z całym jego dotychczasowym dorobkiem.

Prawo to stanowi część krajowego porządku prawnego, zaś w przypadku kolizji z ustawami państw członkowskich, zgodnie z zasadami: bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności - regulacje prawne prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, co wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu między podatnikiem a organem celnym była właśnie kwestia sprzeczności uregulowań prawa krajowego -wskazanych w skardze przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) i rozporządzenia do tej ustawy z przepisami prawa wspólnotowego – art. 23, art. 28 i art. 90 TWE i postanowieniami dyrektyw 92/12/EWG i 70/50/EWG.

Oceniając podniesione przez skarżącego zarzuty w kontekście wyżej przytoczonych zasad stosowania i interpretacji prawa sąd stwierdza, iż są one częściowo uzasadnione.

W zakresie podatku akcyzowego przepisy prawa wspólnotowego regulują kwestie odnoszące się do samej konstrukcji systemu akcyzowego oraz kwestie mające znaczenie dla wyrobów akcyzowych zharmonizowanych określonych Dyrektywą 92/12/EWG z 25.02.1992 r. Jednocześnie istnieje szereg kwestii, które są regulowane przepisami krajowymi. Dotyczy to w szczególności opodatkowania akcyzą wyrobów niezharmonizowanych, ustalania stawek podatku akcyzowego w oparciu o wspólnotowe stawki minimalne, i inne.

Samochody nie są objęte wykazem wyrobów wskazanych w powołanej Dyrektywie ( tzw. horyzontalnej ). Państwa Członkowskie mogą zatem regulować kwestie związane z opodatkowaniem podatkiem akcyzowym wyrobów niezharmonizowanych z zastrzeżeniem, iż regulacje te nie mogą prowadzić do formalności w handlu między tymi państwami, a tym samym naruszać fundamentalnych swobód rynku wewnętrznego, w szczególności swobodnego przepływu towarów.

Swoboda przepływu towarów jest najważniejszą ze swobód składających się na Wspólny Rynek. Wyraża się ona w zapewnieniu nieograniczonej barierami celnymi, podatkowymi, prawnymi lub technicznymi swobody cyrkulacji towarów na całym terytorium Wspólnoty Europejskiej. Realizowana jest przez nakazy i zakazy, w tym m.in. zakaz stosowania ceł i opłat o podobnym skutku (zakaz barier taryfowych) i zakaz dyskryminacyjnego lub protekcjonistycznego stosowania podatków.

Regulacje związane ze swobodą przepływu towarów zawierają m.in. powołane przez skarżącego w skardze art. 25 i art. 90 TWE.

Stosownie do art. 25 TWE, zakazane jest stosowanie ceł importowych lub eksportowych w obrocie handlowym między państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej .

Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy prawo krajowe nakłada na towary importowane lub eksportowane opłaty pieniężne w związku z przekroczeniem granicy danego państwa przez te towary ( ETS 2-3/62 Komisja przeciwko Luksemburgowi i Belgii [ ECR 813].).. Zakaz ten interpretowany jest szeroko i jest on zakazem bezwzględnym, w odróżnieniu od ograniczeń ilościowych i środków o skutku podobnym (art. 28 TWE), od stosowania których dopuszczalne są odstępstwa (art. 30 TWE). Jeżeli więc Państwo nałoży opłatę z tytułu przekroczenia przez towar granicy w sposób sprzeczny z art. 25 TWE importer lub eksporter może odmówić jej uiszczenia, powołując się wprost na ten przepis. Cłem jest nakładana przez Państwo opłata pieniężna pobierana z tytułu przekroczenie granicy przez towar, liczona od wartości, ilości lub wagi. W przedmiotowej sprawie nie chodziło o nałożenie i zwrot cła w tym rozumieniu.

Do opłat o skutku podobnym do cła, zgodnie z orzecznictwem ETS zaliczane są np. opłaty za badania fitosanitarne, weterynaryjne, opłaty za utrzymanie składów celnych. Zgodnie z tym orzecznictwem – jakakolwiek opłata pieniężna, bez względu na jej przeznaczenie i sposób nałożenia, nałożona jednostronnie na towary z powodu przekroczenia granicy, nie będąca cłem w wąskim rozumieniu, stanowi opłatę o równoważnym skutku w rozumieniu art. 23 i 25 TWE ( por. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich ( Unii Europejskiej ) pod redakcją Andrzeja Wróbla – Zakamycze 2002 str. 264-265 ). .

Opłata taka nie może jednak być scharakteryzowana w ten sposób, jeżeli stanowi część ogólnego systemu opłat wewnętrznych odnoszących się w sposób systematyczny do kategorii produktów w oparciu o obiektywne kryteria ustalone bez odniesienia do pochodzenia produktu ( ETS C 193/95 – wyrok z dnia 7 maja 1987 Cooperativa Co-frutta SRL p-ko Amministrazione Della Finanse dello Stato OETS 2002 poz. 53 ).

Kwestionowane przez skarżącego przepisy ustawy o podatku akcyzowym opodatkowują wszystkie samochody osobowe, rejestrowane po raz pierwszy na terytorium RP, bez względu na to czy są one pochodzenia krajowego , czy zagranicznego . Nie można zatem, w ocenie sądu, mówić o sprzeczności przepisów krajowych z art. 25 i 28 TWE.

Należy jednak w takim wypadku oceniać pobrany podatek w kontekście art. 90 TWE. Przepis ten wymaga jednakowego traktowania podobnych produktów krajowych i importowanych. Należy interpretować go szeroko, tak by objął on wszystkie przepisy podatkowe, które pozostają w sprzeczności z zasadą równego traktowania produktów krajowych i produktów importowanych ( ETS 148/77 Hansen p-ko Hauptzollamt Flensburg ).

System podatkowy jest zgodny z art. 90 TWE , jeżeli przewiduje takie same stawki, sposób kwalifikacji, wysokość podstawy opodatkowania dla produktów krajowych i importowanych. Art. 90 ust. 1 stanowi, że żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio na podobne produkty krajowe.

Trafnie powołał się skarżący na orzecznictwo ETS definiujące produkt podobny. Produkty podobne to takie, które są tak zbliżone do siebie, iż wskazane jest ich jednolite traktowanie pod względem podatkowym, lub też: za podobny produkt należy uznać towary, które mają podobne właściwości i służą zaspokojeniu podobnych potrzeb z punktu widzenia konsumenta (ETS C 168/78 Komisja p-ko Francji wyrok z dnia 27.02.1980 r.). W przeciwnym razie warunki konkurencji między produktami krajowymi i importowanymi zostaną wypaczone w taki sam sposób, jak przez nałożenie cła.

Artykuł 90 ust. 2 TWE stanowi, iż państwa członkowskie powstrzymują się od nakładania podatków, które w pośredni sposób chronią produkcję krajową.

Artykuł 90 zawiera zatem zakaz dyskryminacji lub protekcjonistycznego stosowania krajowego systemu podatkowego i ma charakter bezwzględny.

Przez podatek należy rozumieć opłatę składającą się na system danin wewnętrznych, nakładaną systematycznie na towary danego rodzaju na podstawie przepisów prawa krajowego wg obiektywnych kryterium i niezależnie od pochodzenia towarów, przy czym z punktu widzenia oceny art. 90 TWE musi to być podatek, który znajduje zastosowanie do produktów importowanych i produktów krajowych, dyskryminując te pierwsze (importowane).

Przechodząc zatem do oceny mających w sprawie zastosowanie uregulowań ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym pod kątem zgodności z przytoczonym art. 90 TWE wskazać należy, iż stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za pojazd. Stawki podatkowe odnoszące się do samochodów osobowych - nowych i używanych – zarówno sprzedawanych w kraju jak i sprowadzanych z krajów Unii są % podstawy opodatkowania, a ustawa określa maksymalną stawkę akcyzy – 65% podstawy opodatkowania na wyroby niezharmonizowane.

Obniżone stawki określone zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22.04.2004 r. (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.).

Rozporządzenie to określa stawki podatku – dla podobnych samochodów używanych i nowych, sprzedawanych w kraju i nabywanych wewnątrzwspólnotowo - uzależniając je od kryterium wieku i pojemności i skokowej silnika.

Dla pojazdów rocznych i dwuletnich stawka wynosi 3,1 % lub 13,6 % podstawy opodatkowania w zależności od pojemności silnika.

W przypadku sprzedaży samochodów osobowych na terytorium kraju oraz sprowadzonych w drodze nabycia wewnątrzwspólnotowego ( § 7 ust. 2 ) , po upływie 2 lat kalendarzowych od daty ich produkcji, do obliczenia stawki stosuje się wzór wskazany w rozporządzeniu, przy czym stawka akcyzy nie może być wyższa niż maksymalna - 65%.

Teoretycznie zatem stawki podatkowe dla podobnych samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jako nowe i używane są jednakowe w porównaniu do stawek dla nowych i używanych samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo.

Jednak ustawa statuuje, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami ustawy o ruchu drogowym (art. 80 § 1 ustawy). Objęcie zakresem przedmiotowym ustawy wyłącznie samochodów niezarejestrowanych na terenie kraju powoduje, że sprzedawane na terenie kraju używane samochody osobowe nie podlegają opodatkowaniu akcyzą (już wcześniej były zarejestrowane). Sprowadzane zaś z państw członkowskich Unii obciąża podatek akcyzowy, którego wielkość zależy od wieku pojazdu. Trafnie, w ocenie sądu, dla wykazania sprzeczności omawianych przepisów prawa krajowego z art. 90 TWE powołał skarżący wyrok ETS z dnia 19.09.2002 C 101/00 – Tulliasiamies, Antki Siilin v Finlandia, w którym wyrażony został pogląd, iż nie można nałożyć wyższego podatku na samochody używane pochodzące z importu, niż na krajowe samochody używane. Przy ustalaniu wysokości takiego podatku, nakładanego na używane samochody z innego Państwa Członkowskiego, należy brać pod uwagę wiek pojazdu i faktycznie utraconą wartość. Nie można traktować ich tak jak samochody nowe. Istotna jest aktualna wartość pojazdu, która zmniejsza się wraz z upływem czasu. Nie mogą występować różnice w wysokości podatku między pojazdami pochodzącymi z importu, a pojazdami krajowymi, wykazującymi takie same cechy.

System podatków (opłat wewnętrznych) każdego z państw członkowskich musi być tak ukształtowany, by gwarantował całkowitą bezstronność (neutralność) jeśli chodzi o wpływ na konkurencyjność między produktami krajowymi i importowanymi ( np. ETS C 47/88 Komisja p-ko Danii )

Powyższe przepisy, w szczególności zaś art. 80 ust. 1 powołanej ustawy w zw. z § 7 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia wskazanej interpretacji art. 90 TWE nie uwzględniają. Podnieść przy tym należy, iż wyroki Trybunału, wydane na podstawie art. 234 TWE mają moc qasi prawotwórczą i muszą być uwzględniane przez organy krajowe.

Sąd nie podziela argumentu Dyrektora Izby Celnej, zawartego w odpowiedzi na skargę, iż o braku dyskryminacji świadczy wzrost liczby importowanych samochodów w porównaniu do roku poprzedzającego wprowadzenie omawianej regulacji ustawowej. Stosowanie art. 90 TWE zależne jest bowiem jedynie od wykazania dyskryminacji produktów importowanych oraz wykazania, że regulacje krajowe utrudniają handel wewnątrz Unii, jeżeli wpływają na niego negatywnie w sposób pośredni lub bezpośredni, rzeczywisty lub potencjalny.

W tej sytuacji, odmawiając zastosowania prawa krajowego, Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) prowadziło to do orzeczenia jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.