Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 753/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Pismem z [...] sierpnia 2015 r. S sp. z o. o wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określanego dalej jako Dyrektor OR ARiMR z [...] sierpnia 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określanego dalej jako Kierownik BP ARiMR) z [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 r.

Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego:

Złożonym 2 maja 2013 r. wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2013 skarżąca ubiegała się o przyznanie m. in. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 do działek rolnych o łącznej powierzchni 147,61 ha. W dniu 11 czerwca 2013 r. strona wycofała wniosku o płatność w odniesieniu do działek [...] oraz [...].

Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik BP ARiMR odmówił przyznania wnioskowanej płatności ze względu na niespełnienie warunków określonych w art. 7 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz.1164 – określanej dalej jak ustawa o płatnościach), a w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L nr 30 - określanym dalej jako rozporządzenie nr 73/2009 ).

Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji przytoczył definicje zawarte w art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86 – określanej dalej jako u.k.s.e.p.): producenta rolnego (pkt 3) pkt 3 oraz gospodarstwa rolnego (pkt 1), zaznaczając, że nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, iż jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Zaznaczył też, że uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru zgodnie z zapisem u.k.s.e.p, lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego. Kierownik BP ARiMR podkreślił, że istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), przy czym chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa.

Organ stwierdził, że wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarstwa rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należało do regulacji ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U z 2014 r., poz. 121 ze zm. - określanej dalej jako k.c.). Przytaczając treść art. 336 k.c. organ, zaznaczył, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą i występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Jako stan faktyczny, posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie.

Czynnik faktycznego władztwa polega na fizycznym opanowaniu rzeczy i władztwo to musi być stanem trwałym, zatem związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Element psychiczny posiadania - określany jako czynnik woli - manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. Brak któregokolwiek z powyższych elementów przesądza o braku posiadania. Kierownik BP ARiMR powołał się na obecnie obowiązujące przepisy art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 1166/2008), definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Powołując się na omówione przepisy organ wskazał, że jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, powinna być uznana za jedno gospodarstwo rolne.

Organ przytoczył przepisy dotyczące płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego (płatności PRŚ) oraz płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatności ONW), z których wynika, iż wysokość tych płatności uzależniona jest od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem. Sprawy o powyższe płatności moją w ocenie organu I instancji istotne znaczenie, gdyż ujmuje się je w jednym wniosku wraz płatnościami w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Kierownik BP ARiMR przytoczył również orzeczenie NSA z dnia 12 lipca 2012 r. (sygn. akt II GSK 646/11), zgodnie z którym tworzenie przez dane osoby (fizyczne lub prawne), wielu spółek cywilnych, które następnie odrębnie zgłaszałyby działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie nigdy nie zakwalifikowałyby się do przyznania pomocy (przekraczałyby bowiem powierzchnię 300 hektarów), może być uznane za działanie obchodzące prawo i w związku z tym nie zasługujące na uwzględnienie.

W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Organ powołał się również na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 ), zaznaczając, że taki wywód jest niezbędny aby wykazać, iż skarżąca spółka nie jest wyodrębnionym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Jest podmiotem zgłaszającym działki rolne, będące częścią wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez P.M..

Wymienione w decyzji 103 spółki, zdaniem organu, zostały zarejestrowane i wnioskują o płatności z dwóch powodów: aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz aby uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana (zarówno z powodu przekroczenia powierzchni, jak i z powodu braku możliwości zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym).

Organ pierwszej instancji wskazał, że P.M. w 2005 r. jako osoba fizyczna oraz wspólnik 5 innych spółek (AG sp. z o.o., AK sp. z o.o., AM Sp. z o.o., AMy sp. z o.o., AP Sp. z o.o.) zgłosił do płatności łącznie 1159,55 ha. Już w 2008 r. wraz z 39 innymi spółkami, zadeklarował do płatności 2865,72 ha, w 2009 r. spółek było 60 a powierzchnia wynosiła już 3988,25 ha. W 2012 r. aż 90 podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3789,40 ha. W 2013 r. spółek powiązanych kapitałowo z P.M. było już 103. Zaznaczył przy tym, że wyjaśnienia powyższe pozwalają zrozumieć mechanizm i cel działań polegających na podziale dużego gospodarstwa na wiele gospodarstw mniejszych.

Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Celem takich rozwiązań w zakresie definicji "producenta rolnego" jest właściwy podział różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników będących faktycznymi posiadaczami gospodarstwa rolnego. Ponieważ wszystkie powołane wyżej akty prawne posługują się pojęciem "producenta rolnego", jako podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne, rozumienie tego pojęcia na gruncie wszystkich powyższych aktów prawnych musi być jednakowe, bowiem wszystkie uregulowania służą jednemu celowi, tj. właściwemu rozdzieleniu różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników.

Dalej Kierownik BP ARiMR zaznaczył, że zgodnie art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego wsparcia. Organ zauważył, że należyte rozumienie pojęcia posiadania gospodarstwa rolnego jest konieczne dla oceny, czy S sp. z o.o. rzeczywiście posiadała gospodarstwo rolne. Kierownik BP wskazał, że wspólnikami S sp. z o.o. są P.M. i D.M.. Pierwszy z nich został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 103 podmiotów, w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a także jest właścicielem K S.A.

Nadto R. i P.M., pozostający wówczas w związku małżeńskim, będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym utworzyli dodatkowo 10 spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami (AK sp. z o.o., B s.c., Bo s.c., D s.c., K s.c., M s.c., N s.c., P s.c., S s.c., Sz s.c.), oraz 66 spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D.M. - syn R. i P.M. - został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 31 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P.M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich (D sp. z o.o. oraz Dz sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu kolejnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez powyższe osoby w roku 2012. Organ podkreślił, że w 2013 r. podmiotów powiązanych z P.M. było już 103 i tabelarycznie zanalizował wszystkie te podmioty pod kątem roli, jaką pełni w nich P.M. oraz deklarowanych powierzchni, które podlegają modulacji.

Analiza ta doprowadziła organ do wniosku, że P.M. w 2013r. występował jako wspólnik bądź prezes zarządu w 103 spółkach, przy czym wnioski o przyznanie płatności ONW dotyczyły łącznej powierzchni 3.630,930 ha. Organ zauważył, że P.M. składając jeden wniosek o przyznanie płatności ONW do powierzchni 3.630,93 ha otrzymałby płatność jedynie do powierzchni 300 ha, i wynosiłaby ona 22.375 zł., natomiast składając wnioski w powyższy sposób przy uwzględnieniu modulacji ONW i przy najniższej stawce obowiązującej dla strefy I wyniosłaby 447.546,10 zł. Podobnie znaczne różnice wystąpiłyby w przypadku płatności rolnośrodowiskowych. W ocenie Kierownik BP tworzenie przez P.M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie uzyskałyby mniejsze płatności, jest działaniem obchodzącym prawo.

Przedmiotem deklaracji spółki we wniosku na rok 2013 pozostawały grunty rolne działek ewidencyjnych: nr [...] (później wycofana) oraz działki nr [...]. W latach 2005-2013 o płatności do tych działek ubiegało się (poza skarżącą) łącznie dziesięć różnych podmiotów, wyszczególnionych przez organ w decyzji. Analizując te okoliczności Kierownik BP doszedł do wniosku, że ww. działki były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem pozostawał P.M., natomiast przeniesienia posiadania tych działek miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ONW i PRŚ przez spółki, a których płatności P.M., występując we własnym imieniu, nie otrzymałby. Organ podkreślił, że wskazana osoba jest również właścicielem firmy N prowadzonej w formie działalności gospodarczej, która to firma wykonywała usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem. Dodatkowo Kierownik BP wskazał, że dla 103 spółek funkcjonujących w 2013 r., w 73 podano konto bankowe ( o przytoczonym w decyzji numerze), w którym jako właściciela wskazano P.M. lub jego syna – D.. Z umów spółek cywilnych oraz odpisów KRS spółek z o.o. wynika, że pozostawały one powiązane osobowo przez P.M., R.M. oraz D.M.. Przemawia za tym zarówno struktura organizacyjna spółek, w których osoby te mają bezpośredni wpływ na ich funkcjonowanie albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta, pełnomocnika lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a firma ta jest wykonawcą prac agrotechnicznych na deklarowanych przez podmioty działkach. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2013 spółki podawały jako swe siedziby ten sam adres: ul. [...] lub ul. [...] (będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.), względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres w [...]). Kierownik BP podkreślił również nieograniczoną decyzyjność P.M. jako bezpośredniego lub pośredniego wspólnika, prokurenta, bądź członka zarządu. Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia braku przesłanek do uznania skarżącej jako spółki samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą i posiadającej autonomię w zakresie zarządzania. Organ zaznaczył również brak dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną i ekonomiczną gospodarstwa spółki. W oparciu o analizę faktur przedstawionych przez stronę wskazał, że usługi rolnicze dla niej świadczył P.M. jako firma N lub spółka z o.o. G, której jest on prezesem. Również pozostałości po zbiorach nabyła spółka z o.o. G, zaś P.M. nabył 75 ton siana, co stanowi całą produkcję rolną strony. Również on regulował zobowiązania spółki ze swego kontra bankowego. Organ wskazał, iż protokół z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą dotyczy jedynie zgodności prowadzonej produkcji z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi, a nie stanowi dowodu w zakresie posiadania deklarowanych działek. Jednostka certyfikująca potwierdza jedynie fakt spełnienia kryteriów produkcji ekologicznej, a nie każdy kto prowadzi produkcję ekologiczną ubiega się o uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej stanowiącej jedną z form wsparcia w ramach problematyki Rozwoju Obszarów Wiejskich. Analizując wysokość poniesionych kosztów produkcji rolnej oraz uzyskanych z niej dochodów oraz wpływ uzyskanych dotychczas dotacji na wynik finansowy strony organ uznał, iż została ona zawiązana wyłącznie w celu uzyskiwania dopłat.

Podsumowując Kierownik BP wywiódł, że P.M. nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług, stwierdzając jednocześnie, że grunty rolne zgłaszane przez skarżącą oraz inne ww. podmioty, są de facto zarządzane przez tę samą osobę – P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez niego oraz spółki, w których jest wspólnikiem, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Organ uznał, że to wskazana osoba prowadziła działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To P.M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z tą działalnością, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. O trwałym charakterze posiadania nie świadczy również swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy ww. podmiotami.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że przy tak stworzonej strukturze własnościowej 103 podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, wskazaniu tego samego rachunku bankowego do przelewu środków uzyskanych z ARiMR, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia przepisów prawa. P.M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla skarżącej (jak i wszystkich innych spółek), związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych. W ocenie organu aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia. W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki z art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 .

Jednocześnie organ podkreślił, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 2988/95 ). Zaznaczył, że S sp. z o.o. składając wniosek o przyznanie płatności, nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P.M.. Gospodarstwo rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów będących przedmiotem posiadania, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Programy realizowane są w gospodarstwach, a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. To P.M. prowadzi gospodarstwo rolne, ponosi nakłady i czerpie z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo S sp. z o.o. zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności.

2. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła S sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem spółki. W odwołaniu zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, naruszenie art. 4 ust. 8 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2011 r. Komisji (UE) nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 25 z 28.1.2011, str. 8 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 65/2011 ) i art. 32 rozporządzenia nr 73/2009 oraz pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu. Strona wniosła ponadto o przesłuchanie zawnioskowanych wcześniej świadków, a ponadto o przeprowadzenie dowodów z dokumentów.

3. Decyzją z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Dyrektor OR ARiMR - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej jako k.p.a) - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał, że zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w odniesieniu do wniosków składanych w 2013 r. zostały określone w ustawie o płatnościach, u.k.s.e.p, rozporządzeniu nr 73/2009; rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. L 316 z 2.12.2009, str. 65), rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz. Urz. z dnia 15.12,2009 r., L 329/1); rozporządzeniu nr 1166/2008 , rozporządzeniu nr 2988/95.

Organ odwoławczy przywołał regulację art. 1, art. 3 ust.1 i ust. 2, art. 7 ust.1, art. 30 ustawy o płatnościach. Wskazał również, że w myśl art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Zgodnie z art. 33 ust.1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską celami wspólnej polityki rolnej są: a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej; b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej , zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie; c) stabilizacja rynków; d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw; e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów.

Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca spółka nie była posiadaczem w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach gruntów rolnych zgłoszonych do płatności na rok 2014, ponieważ grunty te były użytkowane przez P.M.. Organ podkreślił, iż wnioskodawca musi wykazać, że faktycznie posiadał w dniu [...] maja danego roku grunty rolne i utrzymywać je zgodnie z normami. Faktyczne władztwo nad daną rzeczą oznacza również, że istnieje swoboda, co do podejmowania decyzji np.: co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, kiedy zbierać plony oraz kiedy gdzie i komu je sprzedawać. Samoistność posiadania oznacza, że posiadacz zachowuje się wobec rzeczy tak jak właściciel. Dyrektor OR ARiMR nadmienił, że w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie art. 1 ust.1 rozporządzenia Rady (WE) z dnia 17 listopada 2014 r. nr 1227/2014 w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu nr 73/2009 w odniesieniu do roku 2014 (Dz.U. UE 18.11.2014 L 331 /6 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 1227/2014) i zgodnie z art. 8 ust.1 rozporządzenia nr 1307/2013, kwoty płatności w rozumieniu art. 2 lit. d rozporządzenia nr 73/2009, które mają być przyznane rolnikowi w wysokości przekraczającej 2000 euro na wniosek o przyznanie pomocy złożony w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014 r. ulegają zmniejszeniu o 1,302214%.

Organ odwoławczy podniósł, że składając jeden wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego – przy konieczności stosowania współczynnika korygującego w przypadku przedmiotowych rodzajów płatności P.M. otrzymałby płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w dużo mniejszej wysokości z uwagi na ograniczenia wynikające z § 17a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. (Dz. U. Nr 40, poz. 326 z późn. zm. określanego dalej jako rozporządzenie MRiRW ) niż kiedy po sztucznym podziale areału gruntów rolnych zgłaszanych do przyznania płatności wnioski o przyznanie płatności na rok 2013 r. złożyło kilkadziesiąt odrębnych podmiotów, z którymi P.M. – bezpośrednio lub pośrednio jest powiązany.

Organ wskazał, że skarżąca spółka jest podmiotem zgłaszającym działki rolne będące częścią gospodarstwa zarządzanego przez P.M. i nie może zostać uznana za samodzielnego producenta rolnego. S sp. z o. o. jest spółką zawiązaną [...] maja 2009 r. przez D. i P.M., z których pierwszy został prezesem powyższej spółki, a drugi jej prokurentem. W dalszych latach istnienia spółki zmieniali się jej prezesi, a funkcję tę pełnili: M.M. oraz M.D.. Przedmiotem deklaracji spółki S we wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2013 były działki ewidencyjne: nr [...] oraz działki nr [...], powielając przedstawione już w decyzji organu I instancji dane, że o płatności do gruntów rolnych położonych na wskazanych wyżej działkach występowały spółki bądź osoby fizyczne powiązane z osobą P.M..

Organ odwoławczy podkreślił, że prezes zarządu składając wniosek o wpis S do ewidencji producentów podał numer rachunku bankowego, na który miały być przekazywane środki finansowe dystrybuowane przez ARiMR, należący do P.M. i wyraził zgodę na przelewanie tych środków na ten rachunek. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku 73 spółek ze 103 powiązanych osobowo i kapitałowo z P.M.. Dyrektor OR zaznaczył też, że adres siedziby S oraz adres do korespondencji przewijają się we wszystkich spółkach, które są powiązane z osobą P.M., przy czym adres do korespondencji pozostaje zawsze bez zmian. Zmiana formalnej siedziby skarżącej na [...] ma jedynie charakter pozorny, gdyż wszystkie decyzje dotyczące zarządzania gruntami zgłoszonymi do płatności na rok 2014 podejmuje się w miejscowości [...] – stamtąd są nadawane wszelkie przesyłki w sprawie.

Dyrektor OR ARiMR zaznaczył, że analiza składu personalnego zarządzającego 103 spółkami pozwala na stwierdzenie, iż spółka S z o.o., jak i pozostałe podmioty są w przeważającym stopniu zależne od P.M.. Zauważył, że pełniącymi funkcje zarządcze w tych spółkach zawsze są te same osoby, tj. P.M., D.M., R.M., M.M., M.P., M.P., M.D., które w różnych konfiguracjach powtarzają się w organach zarządczych. Natomiast w przypadku występowania innych osób, które pełnią w spółkach funkcje zarządcze przejawiają się zawsze osoby w różnej formie powiązane z P.M., np. S.K.. Związek P.M. i jego wpływ na działalność 103 podmiotów, w tym S sp. z o. o. pozwala obronić tezę, że powstanie skarżącej (oraz pozostałych podmiotów), to wynik celowego działania nastawionego wyłącznie na ominięcie konsekwencji wynikających z przepisów modulacyjnych mających zastosowanie do płatności w ramach wsparcia bezpośredniego.

W świetle powyższych stwierdzeń organ wywiódł, że zasadniczy cel stworzenia powyższych spółek, w tym skarżącej oraz ich działalności jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników ani żadnych kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu jest to zadziwiające, albowiem wskazuje na fakt społecznego świadczenia pracy przez prezesa zarządu czy dyrektora zarządzającego w spółce. W świetle wysokości pensji jakie zazwyczaj pobierają osoby pracujące na tak wysoko postawionych w hierarchii przedsiębiorstw stanowiskach, brak pobierania wynagrodzenia przez zarządzających S świadczy o tym, że spółka zarządzana była wyłącznie na papierze. Natomiast ze sprawozdań finansowych wynika, że działalność S sp. z o. o. opiera się przede wszystkim na zlecaniu podmiotom zewnętrznym wykonywania usług. Biorąc pod uwagę zebrane w sprawie dokumenty organ wskazał, że to P.M. osobiście podpisywał dokumenty dotyczące transakcji z podmiotami powiązanymi z jego osobą zaś w przypadku dokumentów dotyczących transakcji bądź umów i zawieranych pomiędzy podmiotami, w których P.M. jest wspólnikiem występują inne osoby, ale powiązane z P.M. i działające na zlecenie wspólników tj. m.in. P.M.. Innymi słowy P.M. podpisywał umowy "sam ze sobą".

Nadto płatności za powyższe zobowiązania nie były regulowane przez S sp. z o. o., a bezpośrednio przez osobę Pana P.M.. Powyższe okoliczności w ocenie organu odwoławczego dodatkowo świadczą o tym, iż S sp. z o. o. jest sztucznym tworem, istniejącym jedynie na papierze, nastawionym wyłącznie na deklarowanie do płatności gruntów rolnych będących w faktycznym posiadaniu P.M. i na pozyskiwanie tychże płatności w kwocie większej niż faktycznie przysługiwałaby P.M., gdyby nie podzielił w sposób pozorny jednego gospodarstwa rolnego, którym faktycznie zarządza. Zatem w ocenie organu grunty zgłaszane do płatności, w tym grunty zgłaszane przez S sp. z o. o., były w faktycznym posiadaniu P.M., a ich pozorny podział spowodowany był chęcią obejścia przepisów modulacyjnych i chęcią zwielokrotnienia możliwych do uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR.

Organ odwoławczy nadmienił, że wspieranie rolników płatnościami w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest jednym z programów pomocy dla rolnictwa z funduszy europejskich, o które corocznie wnioskuje strona przedmiotowego postępowania. Podział łącznie posiadanego przez P.M. - areału gruntów rolnych zgłaszanych do płatności na rok 2014 na szereg kilkudziesięciu mniejszych, zmultiplikowanych podmiotów, spowodował, iż w przypadku wypłaty tymże podmiotom mogłoby dojść do ominięcia modulacji wynikającej z unormowań prawnych wyrażonych § 17a rozporządzenia MRiRW, jak również rozporządzeń dotyczących płatności PRŚ oraz płatności ONW. Innymi słowy suma płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności PRŚ, jak i płatności ONW wypłaconych odrębnie każdej ze spółek wielokrotnie przekroczyłaby kwotę płatności należnych P.M. jako posiadaczowi wszystkich gruntów, zgłoszonych do płatności przez spółki z nim powiązane. W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących.

Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi, co w przypadku B sp. z o. o. nie ma miejsca. W przedmiotowej sprawie to P.M. finansował działania S sp. z o. o. oraz nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca, jak i zleceniobiorca usług. Stwierdzić zatem należy, iż grunty rolne zgłaszane przez S sp. z o.o. do płatności w roku 2014 były zarządzane przez P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których jest wspólnikiem pełniącym rolę zarządczą, nie stanowią odrębnych, samodzielnych gospodarstw niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie.

Organ odwoławczy w wyniku analizy powiązań zarejestrowanych odrębnie w ewidencji producentów podmiotów, w których P.M. jest bądź był wspólnikiem doszedł do wniosku, iż to P.M. prowadził w roku 2013 działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To nie odrębna spółka S, a P.M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane

z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów (w tym S Sp. z o.o.) zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uwzględniona została całość okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności, a aplikowanie o pomoc finansową przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych

i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi.

Organ nadmienił, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie regulacja art. 30 rozporządzenia nr 73/2009.

Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy podkreślił, że w dniu [...] czerwca 2014 r. w imieniu S sp. z o. o. K.R. - prezes zarządu spółki - dokonał w BP ARiMR zmiany danych w ewidencji producentów, gdzie wskazał, iż adres korespondencyjny, na który przekazywać należy przesyłki pocztowe to: ul. [...]. Zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r. doręczona została w dniu 6 października 2014 r., a jako odbiorca podpisała się prezes zarządu S sp. z o. o M.P..

4. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, spółka S zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 k.p.a., wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w 30-dniowym terminie i wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na brak możliwości ustosunkowania się do podniesionego w niej zarzutu z uwagi na jego lakoniczność.

W złożonym w dniu poprzedzającym rozprawę piśmie procesowym z [...] lutego 2016 r. skarżąca spółka, zaznaczając, że stanowi ono uzupełnienie skargi z dnia [...] sierpnia 2015 r. i przytaczając szczegółowo zarzuty pogrupowane w motywy merytoryczne zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 2 lit. 2a i 2b rozporządzenia nr 73/2009 poprzez jego niewłaściwą wykładnię, wobec naruszenia przez organy legalnych definicji rolnika i gospodarstwa rolnego;

2) art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wobec błędnego przyjęcia przez organy, że ewentualna korzyść z tytułu dopłat byłaby sprzeczna z celami systemów wsparcia wynikających z art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;

3) art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 poprzez jego błędną wykładnię, a następnie błędne zastosowanie skutkujące pominięciem obligatoryjnego ustalenia, czy w przypadku gdyby spółka starała się tworzyć sztuczne warunki dla uzyskania pomocy z systemu wsparcia, wykluczałoby to osiągnięcie jakiegokolwiek celu tego wsparcia, a spółka uzyskałaby wyłącznie korzyść sprzeczną z celami tego systemu wsparcia, jak również poprzez przyjęcie, że nastąpił sztuczny podział gospodarstwa oraz do oceny istnienia korzyści i zgodności tej korzyści z celami wsparcia (element obiektywny wg wyroku TSUE C-434/12), przy badaniu czy zostały stworzone sztuczne warunki wymagane do otrzymania wsparcia, konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia beneficjentów w ewentualnym celu uzyskania tej korzyści;

4) art. 2 rozporządzenia nr 1166/2008 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zastosowanie definicji rolnika z powyższego aktu, podczas gdy zastosowanie w sprawie ma definicja legalna zamieszczona w art. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009;

5) § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (...) poprzez jego nieuprawnione zastosowanie;

6) art. 7 k.p.a., 75 k.p.a., 77 §1 i 2 k.p.a., 78 k.p.a. i 80 k.p.a., poprzez brak właściwego ustalenia przez organy stanu faktycznego sprawy i poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że nastąpił sztuczny podział gospodarstwa w sytuacji, gdy spółka rzeczywiście objęła grunty swego gospodarstwa zgłoszone do dopłat w wyłączne posiadanie i użytkowanie rolnicze - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ pominął w ogóle ustalenie okoliczności faktycznych spraw w przedmiotowym dla części sprawy roku 2014. Ponadto wadliwie niespostrzeżenie, że z dowodów w sprawie zebranych wynika, iż spółka rzeczywiście objęła w wyłączne posiadania oraz rolnicze użytkowanie wszystkie grunty swego gospodarstwa zgłaszanego do dopłat, że prowadziła działalność rolniczą w zgłoszonym gospodarstwie na własny rachunek, rzecz ryzyko. Tym samym chybiona była teza o sztucznym podziale gospodarstwa;

7) art. 75 § 1 i 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, iż strona cofnęła wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków,gdy wola strony była precyzyjnie wskazana i poparta warunkiem uznania przez organ okoliczności podnoszonych przez stronę za udowodnione innymi dowodami (art. 78 § 2) oraz pominięciem dowodów załączonych do pisma strony z dnia 9 kwietnia 2015 r. na okoliczności w nim wskazane;

8) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na arbitralnym i dowolnym nie uznaniu za wiarygodne pisemnych oświadczeń świadków, ze względu jedynie na fakt, iż są one podobne w treści, a szczególnie na zgodność podkreślania przez świadków, że skarżąca spółka poprowadziła gospodarstwo na własną rzecz, rachunek i ryzyko - zarządzający w imieniu i na rzecz spółki mieli pełną swobodę w podejmowaniu decyzji - czyli zgodne zaprzeczenie tezy zawczasu przyjętej przez organy. Podobnie dowolna i sprzeczna z zebranymi przez organ dowodami ze sprawozdań finansowych spółki jest okoliczność, iż płatności miały być przekazywane na rachunek P.M., a nie dla spółki - gdy materialne dowody wskazują, iż wszystkie przekazywane płatności z tytułu dopłat rolniczych stanowiły majątek spółki i miały być przekazywane na jej rachunek, a nie P.M. - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

9) art. 21 ust. 3 u.w.r. "poprzez przejście przez Sąd do porządku dziennego nad naruszeniem obowiązku pouczeń strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają znaczenie dla ustalenia jej praw, wobec wyraźnie złożonego żądania oraz poprzez niezasadne uznanie, iż po stronie beneficjenta leży ciężar dowodu przesłanek negatywnych przyznania płatności";

10) art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 40 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przy braku wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji pierwszej instancji - braku skutecznego doręczenia decyzji pierwszej instancji. Organ nie zweryfikował skuteczności i doręczenia zaskarżonej decyzji.

Skarżąca wskazała również na naruszenie § 8d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (...) poprzez odrębne rozpoznanie wniosków o płatności ONW.

W oparciu o podniesione zarzuty spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.

Mając na uwadze tak nakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARIMR w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 r. Zdaniem organów odmowa przyznania płatności była wynikiem ustaleń, że składająca wniosek o przyznanie płatności skarżąca spółka nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P.M., który finansował działania spółki, nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca, jak i zleceniobiorca usług, to on prowadził w 2013 r. działalność rolną, uzyskiwał przychody i dochody, był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa , sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów również sztucznie stworzonych (w tym przez skarżącą spółkę), zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni w celu uzyskania wyższych dopłat.

W ocenie organów w analizowanej sprawie doszło do sytuacji, o której mowa w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 stanowiącego, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

6. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ocena, czy zachodzi przewidziana w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków do przyznania płatności może dotyczyć "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności. Tymi warunkami są posiadanie gruntów zgłoszonych do płatności oraz bycie "rolnikiem", co uzależnione jest m.in. od prowadzenia działalności rolniczej. Wynika to z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach stanowiącego, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.

Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 14 tej ustawy użyte w ustawie pojęcie rolnik, oznacza rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009. Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Zatem, gdyby rzeczywiście skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów objętych wnioskiem i nie prowadziła działalności rolniczej, to nie przysługiwałyby jej płatności, gdyż nie spełniałaby warunków określonych w powołanym art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Wówczas zupełnie bezprzedmiotowe byłoby badanie sztucznego stworzenia warunków w rozumieniu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 878/14).

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że posiadanie jest stanem faktycznym, a przeniesienie posiadania stanowi czynność realną, nie zaś czynność prawną. W związku z tym nie można do przeniesienia posiadania odnosić przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych (art. 83 k.c.).

7. Przechodząc do oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, należy zauważyć, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych. Identyczna bowiem klauzula wprowadzona została w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95.

W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Należy zauważyć, że ani przepisy rozporządzenia nr 73/2009, ani też przepisy rozporządzenia nr 65/2011 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.

Próba interpretacji przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 została podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (www.eur-lex.europa.eu). Trybunał wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Ze względu na tożsamość obu regulacji, wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można w pełni odnieść do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 30 rozporządzenia nr 73/2009. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Przy ocenie kwestii "sztucznego stworzenia warunków" nie można ograniczać się do działań samego wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14). Konieczne pozostaje zatem badanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), Europejski Przegląd Sądowy 2011, nr 6(69), s. 25-26).

Takie sztuczne stworzenie warunków może polegać na multiplikacji podmiotów tj. na utworzeniu wielu podmiotów powiązanych, które w kolejnych latach przenoszą między sobą posiadanie gruntów w taki sposób, by uzyskać płatności większe, aniżeli te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono. Zważyć bowiem należy, iż na podstawie art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1227/2014 i art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, kwoty płatności w rozumieniu art. 2 lit. d rozporządzenia nr 73/2009, które mają być przyznane rolnikowi w wysokości przekraczającej 2000 euro na wniosek o przyznanie pomocy złożony w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014 r. ulegają zmniejszeniu o 1,302214%. Do powyższego zmniejszenia odwołuje się również § 17a rozporządzenie MRiRW. Zgodnie z § 17a ust. 1 rozporządzenia z 2009 r., w brzmieniu obowiązującym od 30 listopada 2012 r., w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5.000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006, płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki łącznej kwoty płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów ponad kwotę stanowiącą równowartość 5.000 euro przeliczoną na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006. Poza tym zmniejszeniem, w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300.000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006, płatność uzupełniająca podlega dodatkowemu zmniejszeniu:

1) w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest niższa lub równa kwocie stanowiącej równowartość 300.000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006 - o kwotę odpowiadającą 4% nadwyżki łącznej kwoty płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów ponad kwotę stanowiącą równowartość 300.000 euro przeliczoną na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006;

2) w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300.000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006 - o kwotę odpowiadającą 4% płatności uzupełniającej (§ 17 a ust. 2 rozporządzenia UPO). Zmniejszenia nie mogą przekraczać całkowitej kwoty płatności uzupełniającej, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok (§ 17 a ust. 3 rozporządzenia UPO). Każda płatność uzupełniająca, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest zmniejszana, zgodnie z ust. 1 i 2, proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności uzupełniających, które mają być przyznane rolnikowi za dany rok(§ 17 a ust. 4 rozporządzenia UPO). Przy czym nie można tracić z pola widzenia, ze płatność przyznaje się do określonej powierzchni gruntu. Zatem w stanie prawnym obowiązującym dla płatności bezpośrednich na 2013 r. podział dużego gospodarstwa na mniejsze przekłada się wprost na znaczący wzrost płatności otrzymywanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także innych płatności, o które ubiegała się strona. Zatem gdyby nie sztuczne stworzenie warunków, płatności te zostałyby wypłacone w znacząco niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło kilkadziesiąt podmiotów powiązanych (w tym skarżąca spółka), które podzieliły się posiadanymi gruntami. W stosunku do tych wszystkich rodzajów pomocy, z uwagi na stosowanie zasad modulacji i degresywności, w przypadku złożenia jednego wniosku o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, rolnośrodowiskowe i ONW, obejmującego wszystkie grunty podzielone między podmioty powiązane, otrzymane w ramach tych systemów wsparcia płatności zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło kilkadziesiąt podmiotów powiązanych (w tym skarżąca spółka), które podzieliły się posiadanymi gruntami.

Mając zatem na uwadze powyższe uregulowania należy stwierdzić, że utworzenie wielu podmiotów i przenoszenie pomiędzy nimi posiadanych gruntów, miało na celu czerpanie korzyści finansowych wynikających z obejścia powołanych wyżej przepisów wprowadzających w systemach wsparcia mechanizmy modulacji i degresywności płatności. Jak wskazano w przywołanym wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 do dokonania oceny, czy stworzenie sztucznych warunków nastąpiło w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia konieczne jest zbadanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Dokonując ustalenia "stworzenia sztucznych warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również do działań osób czy podmiotów zaangażowanych w podobne projekty inwestycyjne ( vide: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14; LEX nr 1561888). Konieczna jest przy tym ocena działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze.

Dokonana przez organy analiza powiązań pomiędzy podmiotami, wskazująca na zbliżony czas ich powstania, sposób prowadzenia przez nie działalności, wspólne adresy i rachunki bankowe oraz łączące je więzi personalne ( w tym rodzinne ) i kapitałowe, pozwalała na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów, polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Korzyści te miały wynikać z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez wiele podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot. Istotne przy tym jest to, że nie było w rozpoznawanej sprawie żadnych okoliczności wskazujących na inne jeszcze uzasadnienie utworzenia przez członków rodziny M. tak wielu podmiotów, które wymieniały się między sobą posiadanymi gruntami. W szczególności nie wskazano na jakiekolwiek możliwe korzyści ekonomiczne, które miałyby wynikać z utworzenia i działania tak wielu podmiotów, nie mających żadnych środków produkcji i nie zatrudniających żadnych pracowników. Sens ekonomiczny utworzenia wielu powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje i degresywność płatności.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, iż wyłącznym celem stworzenia sztucznych warunków przez utworzenie wielu podmiotów i dokonanie podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności, było uzyskanie korzyści polegających uzyskaniu wyższych kwot wnioskowanych płatności, a to pozwalało na stwierdzenie zaistnienia subiektywnego elementu w postaci woli tych podmiotów (w tym skarżącej spółki) uzyskania takich korzyści.

8. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. I tak w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a nie stosuje (art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach).

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach).

Powyższe przepisy jednoznacznie wskazują, iż postępowanie wyjaśniające w sprawach o przyznanie płatności jest szczególnym, uproszczonym postępowaniem administracyjnym, w którym ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania.

W odniesieniu do treści art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach, nie może jednak umykać z pola widzenia, że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków. W związku z tym zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a należy dopuścić wszelkie możliwe dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia powyższych okoliczności. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia (por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 21 maja 2015 r., II SA/Go 161/15).

Stąd też, aby zastosować wobec spółki art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, organy winny – jak już powyżej wskazano - najpierw wyjaśnić, czy spółka była w istocie posiadaczem gruntów rolnych, objętych wnioskiem, a następnie wykazać w sposób staranny, wszechstronny i przekonywujący, nie pozostawiający wątpliwości, że w jej przypadku miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, mając przy tym na uwadze wskazówki interpretacyjne, zawarte powołanym powyżej w wyroku TSUE.

9. W niniejszej sprawie organy powołują się w swoich decyzjach na informacje zawarte w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, które to dane są organom znane z urzędu i dopuszczalne do ich wykorzystania podczas weryfikacji warunków, na jakich przyznawana jest płatność (art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006). Ponad dane wynikające z tego rejestru w rozpoznawanej przed sądem sprawie dokonano ustaleń wskazujących na utworzenie przez P.M. i członków jego rodziny licznych podmiotów ubiegających się o płatności, zbadano okoliczności dotyczące powiązań osobowych z uwzględnieniem pełnionych przez te osoby funkcji.

W szczególności istotne jest, że P., R. i D.M. - jak ustaliły organy, utworzyli wiele spółek, w których są albo jedynymi wspólnikami, albo w których jedno z nich jest wspólnikiem. Należy podkreślić, że składanie przez utworzone podmioty kilkudziesięciu odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które - zgłoszone łącznie - uzyskałyby znacznie mniejszą pomoc (przynależność do przedziału o wyższej powierzchni, powoduje zmniejszenie procentu należnej płatności) jest stworzeniem sztucznych warunków w rozumieniu art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki cywilnej czy spółki kapitałowej, nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Zdaniem Sądu za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek cywilnych, czy kapitałowych i zgłaszanie przez tak utworzone podmioty wniosków o wsparcie (płatności). Swoiste "multiplikowanie" spółek stanowi zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie działanie nastawionego na uzyskanie pomocy (płatności) w wyższej niż dopuszczalna kwota.

Wskazywanie przez stronę na fakt utworzenia i działania spółki zgodnie z prawem, nie podważa automatycznie ustaleń - w świetle całokształtu okoliczności – że utworzenie tego podmiotu, jako jednego z wielu - miało na celu stworzenie warunków, w sposób sztuczny, wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Nie można bowiem twierdzić, że celowi poprawy jakości życia na obszarach wiejskich służy, przyznawanie płatności z obejściem prawa dotyczącego ograniczeń związanych z areałem przez fakt tworzenia wielu spółek, przekazujących sobie w krótkich odstępach czasu grunty.

Dokonana przez organ ocena dowodów w tym zakresie nie przekroczyła granic swobody, przewidzianej art. 80 k.p.a. Na podstawie zgromadzonego materiału poczyniono prawidłowe i kompletne ustalenia faktyczne dotyczące sztucznego tworzenia przez P.M. wraz z powiązanymi z nim rodzinie osobami R. i D.M., warunków do uzyskania korzyści finansowej, co jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i zmierzało do ich ominięcia.

Skarżąca podniosła również, że organy pomimo wystąpienia przesłanki do łącznego rozpoznania wniosków złożonych za dany rok, prowadziły i wydawały decyzje w stosunku do każdego z wniosków odrębnie ( w tym do każdego wniosku spółek przejętych w skutek fuzji). Ustosunkowując się do tego zarzutu, należy stwierdzić, że wydanie co do każdego złożonego wniosku samodzielnej decyzji zamiast łącznego ich rozpoznania mając na uwadze podstawę prawną odmowy przyznania płatności, nie miało wpływu na wynik sprawy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego zdaniem sądu nie wynika, aby działki co do których wystąpiono o przyznanie płatności zostały wydzielone z gospodarstwa należącego do P.M.. Podjęte przez P.M. działania miały jednak na celu stworzenie sztucznych warunków, w celu ukrycia powiększenia stworzonego przez niego gospodarstwa rolnego i otrzymywania dopłat.

Działki objęte w posiadanie przez jedną ze spółek (należącą do P.M.) były w kolejnych latach przekazywane pomiędzy różnymi podmiotami powiązanymi z P.M., przy czym ostatecznie zgłosiła je skarżąca spółka. Istotnym jest, że P.M. występował w tych podmiotach jako wspólnik, członek zarządu, prokurent, lub pełnomocnik. W toku postępowania wykazano, że miał on faktyczny, umocowany prawnie wpływ na działalność tych podmiotów. Organy wykazały, że dopłaty były przekazywane na rachunek P.M., jak też to, że prace wykonywały firmy zależne od niego. Te elementy, jak też inne akcentowane w toku postępowania przez organy (np. dotyczące adresów siedzib spółek) dowodzą, że działalność skarżącej była prowadzona na rachunek P.M., choć pod względem formalnym, ryzyko prowadzonej dzielności obciążało spółki cywilne i spółki z o. o. tworzone przez P.M. oraz osoby powiązane z nim rodzinnie.

Wykazany w sprawie przez organy mechanizm działania wskazuje na zamierzoną – już w momencie powoływania spółek – koordynację stworzenia sztucznych charakterem warunków wymaganych do otrzymania płatności.

10. Odnosząc się do zarzutu sformułowanego na etapie postępowania odwoławczego dotyczącego tego, iż decyzja Kierownika BP ARiMR nie została doręczona spółce będącej stroną, lecz jej prezesowi, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego, należy wskazać, iż zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a pisma doręcza się stronie. Zatem pismo skierowane do osoby prawnej zawierające decyzję dotyczącą spółki z o.o. powinno być skierowane do tej spółki, a nie do członka zarządu spółki. Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym, a w tej grupie mieszczą się także osoby prawne, do których należą spółki z o.o., pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zatem pismo skierowane do spółki z o.o. powinno być doręczone na adres siedziby spółki . W niniejszej sprawie doręczenie nastąpiło natomiast Prezesowi Zarządu skarżącej spółki – M.P., na adres dla doręczeń wskazany we wniosku o zmianę danych w ewidencji producentów. Przy czym - jak wynika z odpisu KRS – w skarżącej spółce zarząd był jednoosobowy, a tworzyła go wspomniana Prezes Zarządu. Celem przepisów postępowania administracyjnego, w tym również przepisów dotyczących doręczeń jest przede wszystkim zagwarantowanie praw strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania oraz że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organów. W sytuacji jednak, gdy wadliwość doręczenia nie spowodowała negatywnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawiła jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, to nie ma podstaw do eliminowania decyzji tylko z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (por. orzeczenia NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 3/08, z dnia 28 kwietnia 2009 r. , sygn. akt II GSK 887/08, z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 463/08, z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2259/12, z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/11 oraz R. Hauser, M. Wierzbowski /red/, P.p.s.a., C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 578 ).

Reasumując należy stwierdzić, iż w wyniku utworzenia wielu podmiotów powiązanych (w tym skarżącej spółki) i dokonania podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności (w tym działki zgłoszonej przez skarżącą spółkę

w 2013r.) doszło do stworzenia w sposób sztuczny warunków do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez skarżącą płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W tej sytuacji w ocenie Sądu

do ustalonego stanu faktycznego znajdował zastosowanie powołany przez organy

art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Z powyższych względów, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.