Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 180/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. F. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i Osób Represjonowanych na rzecz R. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 lit a i art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił R. F. uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Zarządu Wojewódzkiego w S. z dnia [...] z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od lipca do grudnia 1947r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podał, że wyrokiem z dnia 5 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 2184/01 uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził, iż zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od lipca do grudnia 1947r. w ramach służby w Wojskach Ochrony Pogranicza. Fakt ten, zgodnie z treścią art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowi samoistną podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich. W ocenie organu brak jest w sprawie dowodów świadczących o tym, aby zainteresowany spełniał przesłanki przewidziane w treści art. 25 ust.2 pkt 2 zdanie drugie cytowanej ustawy, warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Do strony nie odnosi się również przesłanka pozytywna przewidziana w art.1 ust.2 pkt 6 tej ustawy, pozwalająca na przyznanie uprawnień kombatanckich uczestnikom walk z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu w ramach struktur Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służb państwowych. Z dokumentu w postaci pisma Archiwum Straży Granicznej w S. z dnia [...] wynika, że w zasobie aktowym ASG nie odnaleziono dokumentów potwierdzających udział wyżej wymienionego, jak i jednostek w których służył w latach 1947 – 1949, w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu.

Uznając powyższe rozstrzygnięcie za krzywdzące, R.F. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionując ustalenia organu będące podstawą decyzji i wskazując ponownie okoliczności walk z grupami Wehrwolfu podczas pełnienia służby wojskowej na terenach pogranicza. Zaznaczył również, że brak w archiwum dokumentacji potwierdzającej wskazane przez niego fakty spowodowane jest prawdopodobnie tym, że nie odnotowywano pojedynczych akcji.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], Nr [...]o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie dowodowe w I instancji przeprowadzone zostało wnikliwie. W szczególności wykonano zalecenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dotyczące ustalenia, czy jednostka WOP, w której służył R. F. brała udział w walkach z grupami Wherwolfu i ustalenia te dały wynik negatywny. Organ zaznaczył, że Archiwum Straży Granicznej w S. obejmuje dokumentację jednostek ochrony granicy z terenu całego kraju. Podkreślono również, ze ustawodawca dla wydania decyzji o przyznaniu (względnie zachowaniu) uprawnień kombatanckich wymaga udokumentowania okoliczności i faktów wskazanych w art. 1 ust. 2 – art. 4 ustawy; uprawdopodobnienie tych okoliczności nie jest wystarczające ( argumentum ex. art.22 ust. 1 ustawy ). W toku postępowania nie wykazano, aby w stosunku do weryfikowanego zachodziły przesłanki wskazane w art. 25 ust.2 pkt 2 zdanie drugie ustawy o kombatantach (...) nie zachodzi więc po stronie weryfikowanego przesłanka pozytywna utrzymania ( względnie nabycia ) uprawnień kombatanckich. W ocenie Kierownika Urzędu organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe wnikliwie, rozpatrzył całość materiału dowodowego stosownie do dyspozycji art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Na powyższą decyzję R.F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie i wywodząc jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze zakwestionował nadto poddanie go weryfikacji mimo brzmienia art. 25 ust. 3 ustawy o kombatantach ( ...) uznając, że przepis ten zezwala na weryfikację uprawnień uzyskanych po 31 grudnia 1988r. Skarżący podkreślił również , że za zasługi dla Polski był odznaczany: w 1988r. Srebrnym Krzyżem Zasługi, w 1999r. Odznaką Za Zasługi...i w 2000r. Złotym Krzyżem Zasługi.

W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono również, że przepis art. 25 ust. 3 ustawy o kombatantach ( ...) nie był podstawą wydania decyzji w sprawie oraz, że na końcowe rozstrzygnięcie nie mają wpływu otrzymane przez skarżącego odznaczenia, bowiem podstawy przyznania odznaczeń są odmienne od podstaw przyznania uprawnień kombatanckich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Przedmiotową skargę należało uwzględnić.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ).

Stosownie do treści art. 134 § 1 cyt. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Rozpatrując skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu skutkuje uchyleniem decyzji.

Jak podkreślał to już Sąd rozpoznający poprzednią skargę w motywach wyroku z dnia 5 lutego 2004r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 2184/01, w postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...), organ nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia tego postępowania zgodnie ze standardami wyznaczonymi przez art. 7 i 77 k.p.a. Tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 lipca 2001r. sygn. VSA 3431/00, opublikowanym ONSA 2002/3/131. Zaznaczyć należy, że w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z uzasadnienia wskazanego wyroku wynika, że uchybienie cytowanym przepisom, normującym sposób dochodzenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, legło u podstaw uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzednich decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] i z dnia [...] Wówczas to Sąd podniósł, że organ wydając decyzje w ogóle nie odniósł się do kwestii ewentualnego uczestnictwa skarżącego w walkach z grupami Wehrwolfu i nie podjął nawet starań o uzyskanie w tym przedmiocie informacji z archiwum. Powyższe wskazanie w żadnym razie nie uprawniało organu do ograniczenia postępowania dowodowego jedynie do zażądania stosownej informacji archiwalnej tak jak to stało się w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po uchyleniu decyzji.

Jeszcze raz podkreślić więc wypada, że postępowanie administracyjne prowadzone przed wydaniem przez organ decyzji, powinno zapewniać dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w myśl art. 7 k.p.a., a zgodnie z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zważyć należy, że skarżący w swoich pismach wskazuje konkretne okoliczności, zdarzenia i nazwiska. Podane fakty winny być przedmiotem wszechstronnego postępowania wyjaśniającego i jeżeli organ odmawia im wiary, to winien wykazać na jakiej podstawie lub też z jakich przyczyn.

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela pogląd, że pozbawienie uprawnień kombatanckich nie może być uzasadnione jedynie brakiem zasobów archiwalnych a organ orzekający obowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 1999r. V SA 1813/98, ONSA 2000/1/35 ).

Wątpliwości budzi również treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji z którego zdaje się wynikać, że w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie nastąpiło ponowne rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy a jedynie ocena postępowania przeprowadzonego przez organ w I instancji, co stanowi naruszenie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy obliguje naczelny organ administracji publicznej do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy a nie oceny postępowania przeprowadzonego przez ten organ w I instancji ( por. wyrok NSA z dnia 14 października 1999r. IV SA 1813/98, Lex nr 48725, wyrok NSA z dnia 14 września 1999r. III SA 8275/98, Lex nr 40865, wyrok NSA w Gdańsku z dnia 11 grudnia 1998r. I SA/Gd 2300/96, Lex nr 36124, wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 1998r. II SA 148/98, Lex nr 41651 ).

Wyżej wskazane uchybienia uzasadniają uchylenie decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.