Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2487/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 8
journal: Dz.U. 2011 nr 222 poz 1321
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 4 pkt 25
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 8, art. 16, art. 104
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 209 (dwieście dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: "GITD") decyzją z [...] lipca 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1 b pkt 1, ust. 2, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 460, z późn. zm.), dalej: "u.d.p.", oraz lp. 6 pkt. 9 lit. d i e, lp. 9 pkt. 15 lit. b załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137, z późn. zm.), dalej: "p.r.d.", art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., Nr 222, poz. 1321), po rozpatrzeniu odwołania "D." sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "Spółka" lub "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: "WITD") z [...] listopada 2014 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.220 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń.

[...] października 2011 r. w G. na ul. [...] (droga powiatowa nr 3126C – dopuszczalny nacisk 8 t) zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki MAN o nr rej. [...], którym przewożono ładunek gruzu na terenie miejscowości G. Przewóz ten wykonywany był w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez kontrolowaną Spółkę. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych pojazd skierowano na miejsce ważenia w miejscowości Biały Bór – Terminal Celny.

W wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego o 4,7 t (rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego – 19,2 t) oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 0,4 t (rzeczywista masa całkowita pojazdu silnikowego – 32,400 t). Pomiaru dokonano przy użyciu wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...].

Z uwagi na stwierdzone naruszenia WITD decyzją z [...] lutego 2012 r., nr [...], nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 4.620 złotych z tytułu naruszenia polegającego na wykonywaniu przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym. Powyższa decyzja na skutek odwołania wniesionego przez Spółkę została uchylona przez GITD decyzją z [...] kwietnie 2012 r. i przekazana do ponownego rozpatrzenia.

WITD decyzją nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 4.620 zł za przejazd pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia po drodze publicznej. GITD rozpatrując odwołanie Spółki decyzją z [...] lipca 2013 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał ją organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy WITD decyzją z [...] listopada 2014 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 5.220 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka pismem z [...] grudnia 2014 r. złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2015 r. GIDT utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponadto GITD wskazał na zasady ruchu pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych, dopuszczalne parametry pojazdów dopuszczonych do ruchu oraz konsekwencje wykonywania przejazdów bez wymaganych zezwoleń.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 7 października 2011 r., a pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych SAW 10C/II, które w chwili kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności. GITD wskazał także, że w toku kontroli ustalono, iż nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu wynosił 19,2 t (przekroczenie o 4,7 t), łączna masa pojazdu wyniosła 32,4 t (przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 0,85 t), a kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.

Rozpatrując odwołanie, organ podniósł, że wagi SAW 10C/II mogą być wykorzystywane do ważenia kilku osi, w tym 3 lub więcej, przy czym w celu uzyskania maksymalnej dokładności, wszystkie osie ważonego pojazdu muszą znajdować się na tym samym poziomie podczas procesu ważenia. GITD wyjaśnił także, że całkowitą masę pojazdu można określić przez dodanie wszystkich obciążeń na oś. Organ wskazał również, że dla celów związanych z określeniem naruszenia przepisów, od każdej pojedynczej wartości należy odjąć wartość tolerancji pomiarowej wagi i zaznaczył, że w analizowanym przypadku ustalając masę całkowitą kontrolowanego pojazdu, przed zsumowaniem nacisków osi pojazdu, od każdego z nich odjęto błąd pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę.

Odnosząc się do przesłanego przez Spółkę "zezwolenia" zarządcy drogi na przejazd pojazdami ponadnormatywnymi, GITD wyjaśnił, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu kontroli zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego na czas określony mogło być wydane jedynie dla pojazdu, którego wymiary były większe od dopuszczalnych, natomiast naciski na osie oraz dopuszczalna masa całkowita były normatywne. Zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego na czas nieokreślony mogło być wydane wyłącznie dla nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego lub pojazdu specjalnego, których szerokość nie przekraczała 3,5 m, natomiast masa całkowita, naciski osi, długość i wysokość były normatywne. W ocenie organu nadesłane przez stronę zezwolenie z [...] września 2011 r. nie jest tożsame z zezwoleniem w rozumieniu art. 64 ust. 1 p.r.d., w związku z czym nie upoważnia ono do wykonywania przewozów pojazdem, przekraczającym dopuszczalne naciski osi i dopuszczalną masę całkowitą.

GITD wskazał, że ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie w art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który stanowi, że postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna. Organ wyjaśnił przy tym, że ładunek sypki to materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, a poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego.

Rozpatrując odwołanie Spółki GITD wskazał, że kontrolowanym pojazdem przewożono grys (ładunek sypki), ale kontrola obok stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu, wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, co powoduje, że art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw nie może znaleźć zastosowania. Dodatkowo organ podniósł, że ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia "należytej staranności" ani "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. GITD zauważył przy tym, że naruszenie przez Spółkę norm prawa bezwzględnie obowiązującego świadczy o niedochowaniu przez nią należytej staranności wymaganej od podmiotu zawodowo prowadzącego działalność gospodarczą oraz o jej wpływie na powstanie naruszenia. Organ odnotował przy tym, że pomimo wezwania przez WITD Spółka nie przedstawiła okoliczności, które w świetle obowiązujących regulacji prawnych wskazywałyby na możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności. W ocenie GITD dowód taki nie można uznać nadesłanego przez stronę dokumentu zatytułowanego "zezwolenie", gdyż nie stanowił on zezwolenia w rozumieniu art. 64 ust. 1 p.r.d. w wersji obowiązującej w dniu kontroli. Jednocześnie organ stwierdził, że Spółka jako przewoźnik, czyli podmiot profesjonalnie zajmujący się przewozem, powinna wiedzieć, kiedy i w jakiej formie można uzyskać zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym, a także przewidzieć, że parametry pojazdu doprowadzą do jego nie normatywności i nie dopuścić do zaistnienia naruszenia.

Zdaniem GITD podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport, jak i innych uczestników ruchu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Organ wskazał przy tym, że normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

GITD wskazał ponadto, że w przedmiotowej sprawie, organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 77 k.p.a., gromadząc w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja WITD zawiera także niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.

Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z [...] sierpnia 2015 r. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1) niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przez uznanie, że w pojeździe przewożącym sypki ładunek nastąpiło przekroczenie nacisków na osie i przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz uznanie, że przekroczenie to nastąpiło z winy skarżącej pomimo legitymowania się przez nią zezwoleniem zarządcy drogi na przejazd pojazdem nienormatywnym;

2) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zwłaszcza przez poczynienie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w oparciu o pomiar dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu wykonany urządzeniem, które nie jest do tego przystosowane, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Uzasadniając powyższe zarzuty skarżąca podniosła, że organ na różnych etapach postępowania wskazywał odmienne rodzaje naruszeń, co w konsekwencji spowodowało brak możliwości umorzenia postępowania w oparciu o art. 5 ust. 2 wyżej powołanej ust ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko o niemożliwości ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu na podstawie pomiaru wykonanego przy pomocy wag typu SAW 10C/II z uwagi na ich nieprzystosowanie do takiego zabiegu, co zdaniem Spółki znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. Skarżąca zauważyła, że pomiaru masy całkowitej pojazdu dokonano wagą nieprzeznaczoną do ważenia masy całkowitej pojazdów, gdyż waga nieautomatyczna SAW 10C/ll przeznaczona jest do ważenia nacisku kół lub osi pojazdów. Waga ta posiada również dodatkową funkcję umożliwiającą sumowanie obciążeń osi pojazdów, podając masę całkowitą, jednakże wynik ten, zdaniem Spółki, może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny. W ocenie skarżącej ewentualne wątpliwości powstałe po ustaleniu masy całkowitej pojazdu za pomocą tej wagi powinny być podstawą skierowania pojazdu do zważenia na innej, odpowiedniej wadze, czego organ nie uczynił.

Spółka podniosła także, że wbrew stanowisku GITD dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Skarżąca wskazała, że przewóz materiału sypkiego wykonywany był na potrzeby własne w ramach robót podwykonawczych na zadaniu Budowa Trasy Średnicowej – etap II w Grudziądzu. Spółka wykonywała roboty drogowe polegające na rozbiórce istniejącej nawierzchni, robotach ziemnych, wykonywaniu podbudowy oraz robót brukarskich. Przewóz materiałów odbywał się na odcinku do 1 km, w obrębie placu budowy, który miał charakter otwarty z udostępnionym pasem ruchu. Skarżąca wskazała, że kontrola Inspekcji Drogowej usytuowała się na czynnym pasie drogowym przylegającym bezpośrednio do odcinka będącego w przebudowie (w obrębie wyznaczonego placu budowy) i wyczekiwała na pojazdy wywożące materiały rozbiórkowe na składowisko. Przedmiotowy pas, również został przebudowany w następnym miesiącu po zdarzeniu (zgodnie z dokumentacją inwestycji), wobec czego faktycznie skarżąca swoim zachowaniem nie dokonała degradacji nawierzchni drogi, podczas gdy, w ocenie Spółki, celem Inspekcji Drogowej powinna być ochrona nawierzchni dróg i czuwanie nad bezpieczeństwem transportowym.

Skarżąca wyjaśniła, że konieczność uzyskania zezwolenie na przejazd ponadnormatywny spowodowana była brakiem możliwości dokładnego oszacowania wagi odwożonych materiałów, gdyż ze względu na technologię wykonywanych prac, ciągły postęp robót, tempo oraz ograniczenia terenowe Spółka nie miała możliwości zamontowania wagi kontrolnej na placu budowy, w związku z czym ciężar ładunku przy załadunku samochodów szacowany był na podstawie objętości łyżki koparki. Skarżąca podniosła przy tym, że dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o 400 kg (1,25%). W ocenie Spółki okoliczność, że zarządca drogi wydał zezwolenie w formie kwestionowanej przez organ nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która wystąpiła we właściwy sposób o zezwolenie wystąpiła.

Zdaniem skarżącej okoliczności sprawy wskazują, że organ orzekając w niniejszej sprawie, rażąco naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego, w tym szczególnie art. 8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać na treść przepisów mających istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie.

I tak, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Artykuł 8 ww. ustawy stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia (odnośnie art. 13 "g" u.d.p.). Ogłoszenie ustawy nastąpiło dnia 18 października 2011 r., tego bowiem dnia ww. ustawę opublikowano w Dzienniku Ustaw Nr 222 z 2011 r., pod pozycją 1321. Zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania organ I instancji wydał w dniu [...] października 2011 r, zaś skarżący otrzymał je w dniu [...] listopada 2011 r.

Prawidłowo zatem organ rozważając odpowiedzialność skarżącego jako podmiotu wykonującego przejazd stosował art. 13g u.d.g. w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania.

Następnie wskazać należy, że zgodnie z art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Pojazd, którego ww. parametry są większe od dozwolonych jest pojazdem nienormatywnym, którego definicja zawarta jest w art. 4 pkt 25 u.d.p.

Tak więc odpowiedzialność za przejazd pojazdu nienormatywnego uchylało zezwolenie właściwego organu na przejazd takim pojazdem.

Na tym właśnie tle ujawniają się różnice w stanowiskach, jakie w niniejszej sprawie zajmują organ i strona skarżąca.

Skarżący formułuje bowiem swoje stanowisko m.in. w oparciu o posiadany dokument z dnia [...] września 2011 r. Dokument ten został wystawiony przez Zarząd Dróg Miejskich w G. i podpisany przez Z-cę Dyrektora J.M. Pismo to zezwala na przejazd pojazdami ponadnormatywnymi po drogach publicznych objętych umową na roboty budowlane w związku z realizacją kontraktu Budowa Trasy Średnicowej w G. - etap II. Dotyczy ono określonych samochodów czteroosiowych podwykonawcy spółki D. sp. z o.o., w tym skontrolowanego w dniu [...] października 2011 r. pojazdu marki MAN o nr rejestracyjnym [...].

Z ww. dokumentem pozostaje w związku inne pismo z akt administracyjnych sprawy, mianowicie pismo z dnia [...] marca 2012 r. Ten sam organ, tj. Zarząd Dróg Miejskich w G., reprezentowany przez Z-cę Dyrektora J.M., w imieniu Prezydenta G., jako zarządcy wszystkich dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta, wyjaśnia spółce, że po pierwsze ul. [...] w G. jest drogą publiczna kategorii powiatowej nr 3125C, po drugie, że działając w imieniu i na rzecz Prezydenta G. wydaje zezwolenia na poruszanie się pojazdów w obrębie placu budowy, realizowanych przez Gminę - miasto G., i po trzecie, że ul. [...] w G. objęta jest pozwoleniem na budową II etapu Trasy średnicowej w G.

Skarżąca nadaje ww. zezwoleniu prawnie doniosłe - bo zwalniające ją z odpowiedzialności - skutki w sprawie, organ odmawia zaś temu pismu istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia uznając, że nie jest ono tożsame z zezwoleniem w rozumieniu art. 64 ust. 1 p.r.d. i tym samym nie upoważnia ono do wykonywania przewozów pojazdem przekraczającym dopuszczalne naciski osi i dopuszczalną masę całkowitą. Organ pierwszej instancji wskazał przy tym, że zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego ma formę decyzji administracyjnej, i w związku z tym przedstawiony przez stronę dokument nie może być zostać uznany za wymagane zezwolenie.

Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem w ww. zakresie orzekających w sprawie organów.

Po pierwsze, Sąd kieruje się zgodną z poglądami nauki prawa administracyjnego zasadą, że to treść, a nie forma przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. Jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji, a do takich spraw należy zaliczyć uzyskanie pozwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego zawierające co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu. Ww. warunki zezwolenie z dnia [...] września 2011 r. spełnia. Nie budzi bowiem wątpliwości jaki organ je wydał, na czyją rzecz i czego dotyczy. Zostało ono także podpisane przez osobę, której imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe wynika z treści odciśniętej pieczątki. Wskazać również należy, że akt ten niewątpliwie stanowi działanie organu podjęte w sferze administracji publicznej, jako że jednostronnie i władczo kształtuje sferę uprawnień skarżącej i jej obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów.

Po drugie podnoszona przez organ wadliwość ww. pisma polegająca na jego niezgodności z przepisami normującymi zasady wydawania w postępowaniu administracyjnym zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego nie ma znaczenia w sprawie. Wskazać bowiem należy, że art. 16 k.p.a. ustanawia zasadę ogólną trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Zasada ta - jak podnosi się w licznych orzeczeniach i komentarzach - ma podstawowe znacznie dla stabilizacji opartych na decyzji stosunków prawnych. Formalna strona tej zasady wyraża się w tym, że decyzja ostateczna korzysta z domniemania swojej mocy obowiązującej; obowiązuje ona tak długo, dopóki nie zostanie uchylona przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. A więc tylko wydanie nowej decyzji, to jedyny skutecznie prawny sposób pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się również, że każda decyzja ostateczna korzysta z domniemania jej prawidłowości. Organ, który w sobie znanych okolicznościach decyzję wydał (nawet wadliwą) jest nią związany do czasu jej wyeliminowania z obrotu prawnego w sposób prawem przewidziany (wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1478/8, ONSA 1981, Nr 2, poz. 72). Ostateczna decyzja administracyjna orzekająca o uprawnieniu lub obowiązku strony, tworzy jej nową sytuację w sferze prawa procesowego i materialnego. Podważenie trwałości decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w trybie określonym przepisami k.p.a. lub ustaw szczególnych.

Faktycznie, zezwolenie ma bardzo szeroki zakres. Zezwala bowiem - bez spełniania dodatkowych warunków - na przejazd ponadnormatywnymi pojazdami po drogach publicznych objętych umową na roboty budowlane. Ta okoliczność nie może być jednak interpretowana na niekorzyść strony skarżącej, która w odpowiednim czasie (tj. przed dokonaniem przejazdu nienormatywnego) podjęła czynności zmierzające do legitymizacji (zatwierdzenia) swojego działania w ww. zakresie. Uzyskawszy zaś stosowne zezwolenie działała w zaufaniu do organu, który je wydał, a potem jeszcze potwierdził w piśmie z dnia [...] marca 2012 r.

Zdaniem Sądu - owo działanie w zaufaniu do organów Państwa - to ważny aspekt tej sprawy. Zawarta w art. 8 zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Organy - w świetle tej zasady - zobowiązane są do zachowania niepowodującego ujemnych skutków dla strony postępowania, która działa w dobrej wierze, ma zaufanie do aktów danego organu i je wykonuje.

Norma ta, choć ujęta ogólnie, nie może być traktowana jedynie jako postulat odnoszący się do sposobu prowadzenia postępowania przez organ, ale stanowi także przesłankę oceny jego działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r. sygn. akt III SA 3390/00, Mon. Pod. 2002, nr 9, poz. 33).

Organ - orzekając ponownie - zobowiązany będzie uwzględnić w sprawie ww. pogląd Sądu o prawnym charakterze zezwolenia z dnia [...] września 2011 r.

Następnie zaś oceni, czy przejazd pojazdu skarżącego w dniu [...] października 2011 r. spełniał warunki tam przewidziane oraz zbada, czy w tej dacie zezwolenie to nadal obowiązywało (ważne bowiem ono było od dnia wystawienia do "końca kontraktu").

Rolą sądu nie jest zastępowanie organu w wypełnianiu jego obowiązków. Z mocy bowiem art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracyjnych.

Dalej idąca wypowiedź Sądu na tym etapie sprawy byłaby przedwczesna.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. Zaś o kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.