Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 199/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Komisja Orzekająca
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 179 ust. 1, 2 i 5, art. 186, art. 207 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2014/2015 uchyla zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału Chemicznego Politechniki [...] z dnia [...], nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...], na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2, art. 174, art. 175 ust. 1,3 i 4, art. 179, art. 182, art. 184, art. 186 ust. 1, art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005r.- Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 572 z późn. zm.), art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Regulaminu Pomocy Materialnej Studentom [...]w roku akademickim 2014/15 wraz z załącznikami, aneksu do Regulaminu Pomocy Materialnej Studentom [...] w roku akademickim 2014/15 i załączników, oraz Podziału Roku Akademickiego 2014/2015 w [...], utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału Chemicznego [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania J. W. stypendium socjalnego w roku akademickim 2014/2015.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia z dnia [...] Komisja Stypendialna Wydziału Chemicznego [...]odmówiła przyznania J. W. stypendium socjalnego w roku akademickim 2014/2015. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zgodnie z Regulaminem Pomocy Materialnej Studentom [...]w roku akademickim 2014/15 –Rodz.II ust. 1 stypendium socjalne ma prawo otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, którego miesięczny dochód netto na jedną osobę w rodzinie nie przekracza kwoty podanej w załączniku nr 2 do Regulaminu, tj. kwoty 730 zł. Analiza wniosku wykazała, że dochód netto w rodzinie studenta przekracza podaną powyżej kwotę - wynosi 861,80 zł, co oznacza, że student nie spełnia przesłanek nabycia prawa do stypendium socjalnego.

Od powyższej decyzji J. W. złożył odwołanie, w którym powołując się na treść art. 10 § 1 K.p.a. wskazał, że nie został pisemnie poinformowany o decyzji odmownej, a więc nie mógł wypowiedzieć się ani dostarczyć brakujących potrzebnych dokumentów do wniosku. Podkreślił, że stosownie rozdział VII pkt 1 Regulaminu Pomocy Materialnej Studentom [...]w roku akademickim 2014/2015 dochód w rodzinie ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. Z 2006r. nr. 139 póz 992 z. późn. zm.). Podał, że dochód jego rodziny za rok 2013 można ustalić na podstawie:

-zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z którego wynika, że w 2013 roku jego matka - A. W. uzyskała dochód w wysokości: 17.778,50 zł, który po potrąceniu składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu: 0,00zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne: 1.600,08 zł wyniósł: 16.178,42 zł;

-zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b. 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z którego wynika, że w 2013 roku jego ojciec G.W. uzyskał dochód w wysokości: 7.185,50 zł, który po potrąceniu składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu: 439,14 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne: 268,22 zł (według PIT-11 za 2013r.), podatku należnego: 0,00 zł, wyniósł: 6.478,14 zł;

-zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] o dochodzie, z którego wynika, że w 2013 roku skarżący nie uzyskał dochodu.

Całkowity dochód rodziny wyniósł 22.656,56 zł. Przez utratę dochodu, w myśl art.3 pkt 23 ustawy, należy rozumieć utratę dochodu spowodowaną:

-uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

-utrata prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

-utratą zatrudnia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.

-utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,

-wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, lub zawieszeniem jej wykonania.

-utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

-utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń.

J. W. wskazał, że w dniu 20 października 2014r. do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego załączył wniosek o uwzględnienie zmiany sytuacji materialnej, w którym oświadczył, że ojciec był osobą zatrudnioną w okresie od 02.01.2013r. do 31.05.2013r. Powyższą okoliczność potwierdził świadectwem pracy i zaświadczeniem o dochodzie z zakładu pracy, tj. Środowiskowego Domu Samopomocy w T. W zaświadczeniu zawarta jest miesięczna kwota wynagrodzenia netto: 571,28, która pomnożona przez 5 miesięcy wynosi: 2.856,39 zł netto. Po ustaniu stosunku pracy ojciec był osobą bezrobotną zarejestrowaną w PUP w T. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, od dnia 03.06.2013r. do 16.10.2013r. (zaświadczenie z PUP w T. z dnia 24.10.2014r.) Kwota wypłaconych zasiłków wynosiła 3.153,46 zł (karta wypłat świadczeń z PUP w T. z dnia 28.10.2014r.). Od dnia 17.10.2013r. do 31.08.2014r. ojciec był osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.

Natomiast uzyskanie dochodu (art. 3 pkt 24) oznacza uzyskanie dochodu spowodowane:

-zakończeniem urlopu wychowawczego,

-uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

-uzyskaniem zatrudnia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,

-uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury, renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,

- rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej, lub wznowieniem jej wykonania.

- uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające uzyskanie przez członka rodziny dochodu oraz wysokości uzyskanego dochodu.

W dniu 01.09.2014 ojciec został zatrudniony (zaświadczenie z Urzędu Pracy o okresie zatrudnienia i wysokości wynagrodzenia). Kwota za pierwszy przepracowany miesiąc tj. wrzesień wynosi: 1.237,20 zł netto.

Na podstawie przedstawionych dokumentów organ pierwszej instancji przyjął, że w 2013 roku rodzina uzyskała dochód w wysokości 22.656,56 zł. po odliczeniu dochodu utraconego, tj. kwoty 6.09,85 zł i po doliczeniu dochodu uzyskanego za pierwszy przepracowany miesiąc 1.237,20 zł.

Miesięczny dochód rodziny tj. 17.883,91 zł : 12 miesięcy uzyskany w tym roku wyniósł 1.490,33 zł., natomiast miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 496,78 zł.

Skarżący wniósł o wnikliwą analizę odwołania i ponowne rozpatrzenie wniosku.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Komisja Stypendialna wyjaśniła, że zgodnie z Regulaminem Pomocy Materialnej Studentom PŁ w roku akademickim 2014/15 Rozdz. II ust. 1 i 2, stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, którego miesięczny dochód netto na jedną osobę w rodzinie nie przekracza kwoty podanej w załączniku nr 2 do regulaminu. Zasady wyliczania dochodu studenta uprawniającego do otrzymania stypendium socjalnego określone zostały w rozdz. VII ww. regulaminu. Zgodnie z zapisami Regulaminu, dochód w rodzinie studenta ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. z 2006r., nr 139 poz. 992, z późn. zm.). Miesięczna wysokość dochodu netto na 1 osobę w rodzinie studenta uprawniająca do otrzymania pomocy w formie stypendium socjalnego nie może przekraczać kwoty podanej w załączniku nr 2 do niniejszego regulaminu, tj. kwoty 730 zł netto. Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez: studenta; małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek, rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek (np. dzieci matki studenta z drugiego związku, będące na jej utrzymaniu, w przypadku braku ustalonych alimentów na te dzieci.). Dochodów tych nie wlicza się, jeżeli student jest samodzielny finansowo (zgodnie z art. 179 ust. 5 ustawy). Dochód członka rodziny - to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy czyli rok akademicki na który przyznawane jest świadczenie. Podstawą do ustalenia przeciętnego dochodu na osobę w rodzinie studenta zgodnie z ustawą są: oświadczenie (we wniosku o stypendium) studenta w przedmiocie informacji o liczbie członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym i utrzymujących się z połączonych dochodów; dokumenty stwierdzające wysokość dochodu rodziny, w tym odpowiednio: zaświadczenia z urzędu skarbowego członków rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; Wzór A do załącznika nr 3, zaświadczenia z ZUS lub KRUS (każdego członka rodziny przedstawiającego zaświadczenie z Urzędu Skarbowego) zawierające informację o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy stosownie do treści § 2 ust. 2 pkt 5 pkt d rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013r., poz.3), zaświadczenie właściwego organu gminy albo nakaz płatniczy o wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy oraz inne dokumenty właściwe dla sprawy. Pełnoletnie rodzeństwo studenta, które nie kontynuuje nauki lub kontynuuje naukę po 26. roku życia, nie jest brane pod uwagę przy obliczaniu dochodu w rodzinie studenta. O uwzględnienie dochodu utraconego lub uzyskanego student składa odpowiedni wniosek, w którym oświadcza, że sytuacja powstała na skutek utraty lub uzyskania dochodu trwa w dniu składania wniosku.

Rozpatrując ponownie wniosek J. W. Odwoławcza Komisja Stypendialna stwierdziła, że Komisja Stypendialna poprawnie wyliczyła dochód na osobę w rodzinie studenta, uwzględniając dochód ojca i matki. Całkowity dochód miesięczny netto w 3- osobowej rodzinie studenta wyniósł 25 854 00 zł. Komisja uwzględniła dochód matki wynikający z zaświadczenia urzędu skarbowego oraz z zaświadczenia ZUS w kwocie 13 482,00 zł. Wyliczyła dochód ojca z uwzględnieniem dochodu utraconego, tj. w kwocie 12 372,00 zł. W związku z powyższym dochód netto miesięczny na osobę w rodzinie studenta wyniósł 861,30 zł (12 372,00 zł +13 482,000 = 25 854,000 zł : 3 = 861,30 zł), a więc przekroczył próg dochodu uprawniających studenta do otrzymania stypendium socjalnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że Komisja Stypendialna w swoich obliczeniach nie uwzględniła treści art. 5 ust. 1 i 4a ustawy z dnia 28 listopada 2013r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013r., poz. 1456 ze zm.), tzn. nie podzieliła dochodu ojca przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, co w konsekwencji spowodowało zawyżenie miesięcznego dochodu przypadającego na 1 członka rodziny. Przedstawiając matematyczne wyliczenie, zdaniem skarżącego miesięczny dochód przypadający na 1 członka w jego rodzinie wynosi 496,77 zł.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 270 z 2012r,), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie srt.7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. w związku z art.207 ust.1 i 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012r. poz. 572 z późn. zm.), ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r. poz.114) oraz przepisy Regulaminu pomocy materialnej studentom [...] w roku akademickim 2014/15 z dnia 13 czerwca 2014r.

Zgodnie z treścią art.179 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.

W myśl art.179 ust.2 cytowanej ustawy rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne.

Zgodnie z treścią art.179 ust.5 wymienionej ustawy miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4, z zastrzeżeniem, że do dochodu nie wlicza się:

1) (uchylony);

2) świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, otrzymywanych na podstawie przepisów ustawy;

3) stypendiów przyznawanych uczniom, studentom i doktorantom w ramach:

a) funduszy strukturalnych Unii Europejskiej,

b) niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA),

c) umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów albo międzynarodowych programów stypendialnych;

4) świadczeń pomocy materialnej dla uczniów otrzymywanych na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty;

5) świadczeń, o których mowa w art. 173a i art. 199a;

6) stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez inne podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.186 ust.1 ustawy szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, sposób wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

W myśl art.207 ust.1 ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Zgodnie z treścią art.207 ust.4 wymienionej ustawy przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3.

W myśl art.3 pkt.1a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. pojęcie dochód oznacza to, że po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

W myśl art.3 pkt.2 ustawy z 28 listopada 2003 pojęcie dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny

Zgodnie z treścią art.3 pkt.2a wymienionej ustawy pojęcie dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b;

W myśl art.2 pkt.23c wymienionej ustawy pojęcie utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.

Zgodnie z treścią art.5 ust.4 wymienionej ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

W myśl art.5 ust.4b ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Zgodnie z treścią punktu 1 załącznika nr 2 do Regulaminu pomocy materialnej studentom [...] w roku akademickim 2014/15 z dnia 13 czerwca 2014r., stypendium socjalne może otrzymać student będący w trudnej sytuacji materialnej, którego udokumentowany miesięczny dochód na 1 osobę w rodzinie w 2013r. nie przekroczył 730 zł netto.

W wymienionym Regulaminie określono zasady przyznawania stypendium socjalnego będące powtórzeniem uregulowań zawartych w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Z przepisu art.207 ust.1 ustawy z 27 lipca 2005r. wynika obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Polega on na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (patrz: wyrok TK z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. SK 19/99, OTK Nr 7, poz. 258). Choć decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkól wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Oznacza to, że organy uczelni powinny poczynić ustalenia odzwierciedlone w zebranym materiale dowodowym i w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie decyzje organów obu instancji nie spełniają wymogów, które nakłada na nie treść art.107 § 3 K.p.a.

Uzasadnienie decyzji organu I instancji zawiera zaledwie kilka zdań i sprowadza się do stwierdzenia, że dochód w rodzinie skarżącego wynosi 861,80 na osobę i nie spełnia on przesłanek do otrzymania stypendium socjalnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nieco obszerniejsze bo podano przepisy regulujące zasady nabycia prawa do stypendium socjalnego oraz przedstawiono w sposób ogólny jak wyliczono dochód rodziny – 861,30 zł. Nie wyjaśniono jednak dokładnie jakie elementy dochodów rodziców J. W. przyjęto do wyliczenia a jakie zostały pominięte. Wyliczenie to jest bardzo lakoniczne i w oparciu o nie nie sposób ustalić jak i dlaczego wyliczono dochód rodziny na osobę – 861,30 zł.

Próbę bardziej szczegółowego wyjaśnienia sposobu wyliczenia dochodu rodziny skarżącego podjęto dopiero w odpowiedzi na skargę i w piśmie procesowym z 23 kwietnia 2015r. Należy zaznaczyć, że odpowiedź na skargę i pismo procesowe złożone w postępowaniu sądowym nie mogą zastępować uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego w postępowaniu administracyjnym gdyż zarówno odpowiedź na skargę jak i pismo procesowe nie podlegają ocenie w zakresie legalności. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym okoliczności, rozważań oraz ocen, które powinny być umieszczone w uzasadnieniu decyzji organu należy uznać za wadę postępowania skutkującą wyeliminowaniem wadliwego aktu z obrotu prawnego. Strona pozbawiona bowiem zostaje możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności i ocen co ogranicza jej prawo do obrony własnych racji (por., wyrok NSA z 11 maja 2010r. w spr. II GSK 586/09, wyrok WSA w Łodzi z 20 marca 2008r., w spr. I SA/Łd 1035/07 i z 16 kwietnia 2014r. w spr. III SA/Łd 247/14).

W niniejszej sprawie już sam fakt, że organ administracji podjął próbę szczegółowego wyjaśnienia sposobu wyliczenia dochodu rodziny dopiero w odpowiedzi na skargę i w piśmie procesowym z 23 kwietnia 2015r. skutkuje koniecznością uwzględnieniem skargi. Rozważania, okoliczności i oceny zawarte w obu pismach (tzn. w odpowiedzi na skargę i w piśmie z 23 kwietnia 2015r.) nie znalazły się bowiem w uzasadnieniu decyzji organu i skarżący został pozbawiony możliwości odniesienia się do nich co ograniczyło jego prawo do obrony własnych racji na etapie postępowania administracyjnego.

Nawet w postępowaniu sądowym organy administracji nie wyjaśniły jednak dokładnie sposobu wyliczenia dochodu osiągniętego przez matkę skarżącego w 2013r. A. W. przez cały 2013r. pobierała emeryturę. W zakresie osiągniętego przez nią dochodu organy oparły się na zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego w T. z 10 października 2014r. Zaświadczenie to zostało wystawione na formularzu stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 3 stycznia 2013r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2013r. poz.3). Z wymienionego zaświadczenia wynika, że dochód A.W. w 2013r. wyniósł 17778,50 zł zaś należny podatek wyniósł 0 zł. Natomiast treść zaświadczenia z ZUS Oddział w T. z 14 października 2014r. wskazuje, że kwota brutto emerytury A. W. w 2013r. wraz z dodatkami wyniosła 17 778,50 zł przy czym z kwoty tej potrącono zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych - 1262 zł (10 miesięcy po 106 zł i 2 miesiące po 101 zł).

Organy administracji przyjęły dochód A.W. z zaświadczenia z urzędu skarbowego (1778,50 zł) od którego odjęto składki na ubezpieczenie zdrowotne (1600,08 zł). Należy zaznaczyć, że dochód to przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych pomniejszony między innymi o należny podatek dochodowy od osób fizycznych (artr.3 pkt.1a ustawy z 28 listopada 2003r.). Pomiędzy zaświadczeniem z urzędu skarbowego a zaświadczeniem z ZUS istnieje rozbieżność co do podatku dochodowego od osób fizycznych. Z zaświadczenia z 10 października 2014r. wynika, że podatek ten wyniósł 0 zł zaś zaświadczenie z 14 października 2014r. wskazuje, że w 2013r. odprowadzono 1262 zł zaliczki na ten podatek. Istnienie tej rozbieżności nie zostało wyjaśnione przez organy. Nie wiadomo zatem czy w 2013r. A. W. zapłaciła czy też nie zapłaciła podatku. Być może w zaświadczeniu z urzędu skarbowego wskazano, że podatek wynosi 0 zł bo został on w całości uiszczony i nie ma nadpłaty ani niedopłaty. Nie można również wykluczyć sytuacji, że matka skarżącego nie była zobowiązana uiszczać podatku a ZUS przez cały 2013r. w sposób nieuzasadniony potrącał jej zaliczkę na ten podatek w łącznej wysokości 1262 zł. Kwestia ta nie została wyjaśniona a ma ona istotne znaczenie dla prawidłowego wyliczenia dochodu rodziny skarżącego.

Odnośnie ojca skarżącego to organy administracji nie pomniejszyły jego dochodu o koszty uzyskania przychodu. Okoliczność ta została przyznana przez organ odwoławczy w piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2015r.

Nadto w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do sposobu wyliczenia dochodu rodziny podanego przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. J. W. w odwołaniu przedstawił własny sposób wyliczenia dochodu rodziny i w jego ocenie dochód ten wynosi na osobę 496,78 zł. W skardze podniesiono, że taki sposób wyliczenia dochodu przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 października 2009r. w spr. I OSK 351/09 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 21 kwietnia 2009r. w spr. II SA/Bk 102/09. W zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do sposobu wyliczenia dochodu jaki przedstawił skarżący choć zasadniczo różni się on od sposobu wyliczenia przyjętego przez organy i w efekcie daje odmienne wyniki.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły dokładnie kwestii podatku dochodowego od osób fizycznych A.W. w 2013r., błędnie pominęły koszty uzyskania przychodu przy przyjęciu dochodu G. W. zaś uzasadnienia decyzji organów obu instancji są lakoniczne i nie spełniają wymogów określonych w art.107 § 3 K.p.a. Nadto nie odniesiono się do sposobu wyliczenia dochodu rodziny przedstawionego przez skarżącego w odwołaniu. Organy administracji naruszyły przepisy art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. w związku z art.207 ust.1 i 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim należy wyjaśnić kwestię podatku dochodowego od osób fizycznych A.W. za 2013r. a w szczególności to czy podatek ten został czy nie został przez nią uiszczony w 2013r. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy go wnikliwie rozpatrzyć a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie przy czym uzasadnienie winno spełniać wymogi określone w art.107 § 3 K.p.a. Należy także odnieść się do sposobu wyliczenia dochodu rodziny przedstawionego przez skarżącego w odwołaniu i w skardze.

ms