Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 565/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie WSA Jacek Czaja, NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. K. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) z tytułu podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r.,

nr [...], orzekającej o odmowie przyznania odwołującej pomocy w formie usług opiekuńczych – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 2 i ust. 5 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm. – dalej jako "u.p.s."), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

We wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. T. W. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie świadczeń m.in. w postaci usług opiekuńczych.

W dniu [...] stycznia 2017 r. pracownice socjalne ww. Ośrodka w asyście Policji zgłosiły się do T. W. bez uprzedzenia w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego i ewentualnego udzielenia pomocy w trybie pilnym. Do wywiadu nie doszło, ponieważ obecny w domu mąż wnioskodawczyni Z. W. nie otworzył drzwi.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. poinformowano wnioskodawczynię o nowym terminie wizyty pracowników socjalnych wyznaczonym na dzień [...] stycznia 2017 r. W wyznaczonej dacie doszło do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, podczas którego T. W. stwierdziła, że w jej sytuacji materialno-bytowej nie zaszły zmiany, natomiast gorzej się czuje, ponieważ bardziej dokucza jej astma oskrzelowa. Strona wyjaśniła, że nadal utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł, gdyż kwota [...]zł potrącana jest na zaległości komornicze. Wszystkie wydatki mieszkaniowe oprócz kosztów zakupu opału ponosi Z. W.. Wnioskodawczyni ponosi zaś koszty zakupu leków i środków pomocniczych w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów dotyczących jej dochodów, wydatków czy stanu zdrowia. W dniu [...] stycznia 2017 r. Z. W. przedłożył zaś odcinek emerytury T. W. za grudzień 2016 r.

Orzekając powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie przyznania T. W. wnioskowanych usług opiekuńczych organ pierwszej instancji wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż dochód strony stanowi emerytura w wysokości [...] zł, z czego po potrąceniach w wysokości [...] zł na poczet zaległości komorniczych otrzymuje ona kwotę [...]zł. Wnioskodawczyni pobiera też świadczenie pieniężne w ramach programu rządowego z przeznaczeniem na zakup żywności przyznane na cały 2016 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, które nie wlicza się do dochodu. Strona nadal prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w tym samym budynku co mąż (z którym pozostaje w separacji sądowej), zajmując pokój i pomieszczenie gospodarcze ogrzewane centralnym ogrzewaniem (c.o. dogrzewa również pokój męża). W świetle wyjaśnień wnioskodawczyni, Z. W. udziela jej pomocy tylko w sprawach urzędowych, natomiast w czynnościach domowych pomocy nie udziela.

Na podstawie posiadanej z urzędu wiedzy (strona od wielu lat korzysta bowiem ze wsparcia OPS w [...]) organ pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawczyni jest osobą przewlekle chorą, systematycznie przyjmuje lekarstwa i pozostaje pod stałą opieką lekarską. Sąsiadka wnioskodawczyni pomaga jej nieodpłatnie w większych zakupach i w pracach domowych. Podstawowe zakupy wnioskodawczyni dokonuje sama w pobliskim sklepie. Z obserwacji pracowników socjalnych wynika, że T. W. jest sprawna fizycznie, nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się. Okresowo występuje u niej zaostrzenie astmy oskrzelowej - ciężej oddycha, drżą jej ręce i kaszle. Nie występują u niej jednak zauważalne poważne ograniczenia funkcjonalne. Organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2015 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. zaliczył T. W. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, co oznacza, że obecne schorzenia czynią koniecznym korzystanie przez nią z częściowej pomocy osób drugich w pełnieniu ról społecznych, jednak nie wymuszają zapewnienia jej opieki i pomocy (pielęgnacji) w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. T. W. nie wymaga całkowitej opieki w czynnościach związanych z higieną osobistą, przygotowywaniu i spożywaniu posiłków, czy też poruszaniu się w domu, które to czynności mieszczą się w pojęciu usług opiekuńczych. Ostatnio dostarczone przez stronę zaświadczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdza wprawdzie, że konieczna jest dla niej pomoc osób drugich w prowadzeniu gospodarstwa domowego, w tym przy obsłudze kotła c.o. oraz dla zapewnienia kontaktu z otoczeniem, jednak nie zawiera konkretnych informacji o stanie zdrowia T. W..

W ocenie organu pierwszej instancji, biorąc pod uwagę, że w wywiadach środowiskowych odnotowano, iż wnioskodawczyni sprawnie porusza się po mieszkaniu, kontaktuje się z sąsiadami i widywana jest w drodze do sklepu, nie zachodzi potrzeba korzystania przez nią z usług opiekuńczych. Organ stwierdził, że niezrozumiałe jest wydane przez lekarza na prośbę T. W. zaświadczenie, skoro nie jest ona obłożnie chora ani ograniczona ruchowo w sposób uniemożliwiający wykonywanie podstawowych czynności domowych. Podkreślił, że T. W. nie przedłożyła dokumentów medycznych potwierdzających istotne pogorszenie jej stanu zdrowia. Wnioskodawczyni jest osobą, która może żyć samodzielnie. Jednocześnie korzysta ze wsparcia męża, który jest osobą sprawną fizycznie. Separacja sądowa nie zwalnia zaś małżonków z obowiązku wzajemnej pomocy, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Palenie w piecu w sezonie grzewczym nie powinno być tylko obowiązkiem wnioskodawczyni, gdyż nie jest ona jedyną osobą korzystająca z ciepła z kotła c.o., który ogrzewa także pomieszczenie jej męża Z obowiązku pomocy wnioskodawczyni – zdaniem organu – nie jest zwolniony również jej syn. Wprawdzie ze względu na odległe miejsce zamieszkania jego pomoc nie może mieć formy bezpośredniej, jednak może on opłacić opiekunkę.

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] podkreślił, że w przypadku pogorszenia stanu zdrowia wnioskodawczyni powodującego konieczność stałej lub długotrwałej pomocy osób drugich w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, sprawa przyznania usług opiekuńczych będzie rozpatrywana ponownie. Na marginesie nadmienił, że T. W. nie pozostaje bez pomocy ze strony OPS w [...], bowiem w 2016 r. otrzymywała świadczenie w wysokości [...] zł miesięcznie na zakup żywności, zaś w listopadzie 2016 r. otrzymała pomoc w kwocie [...]zł na zakup opału oraz przeprowadzono w jej domu naprawę dachu za kwotę [...]zł. Ponadto decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] został jej przyznany specjalny zasiłek celowy w postaci rzeczowej (opału) o wartości [...] zł, natomiast decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] świadczenie na zakup żywności w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2017 r.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji T. W. zarzuciła, że uzasadnienie tej decyzji zawiera (cyt.) "fałsz, głupoty, znieważanie, wrogość, brak fachowości itp." W ocenie strony aktualizacja wywiadu środowiskowego z dnia [...] stycznia 2017 r. (cyt.) "została zafałszowana w biurze po wizycie". Odwołująca oświadczyła, że nie potwierdza treści wpisów zawartych w działach I i II protokołu aktualizacji wywiadu. Ponadto zarzuciła, że nie zapewniono jej udziału w postępowaniu pierwszej instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że podziela ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji, który wydał prawidłowe, zgodne z prawem rozstrzygnięcie i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, odmawiając przyznania odwołującej żądanej pomocy.

Kolegium wskazało, że w sytuacji odwołującej nie może być zastosowany art. 50 ust. 1 u.p.s., lecz ma zastosowanie ust. 2 tego artykułu. Rozstrzygnięcie w ramach tego przepisu jest zaś pozostawione uznaniu organu administracji. Z art. 50 ust. 2 u.p.s. wynika, że w sytuacji gdy rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą zapewnić usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych osobie, która wymaga pomocy innych osób, mogą one zostać takiej osobie przyznane, ale nie muszą. Oznacza to, że art. 50 ust. 2 u.p.s. ma charakter fakultatywny. Ponadto na decyzję, czy pomoc zostanie przyznana i w jakim zakresie, wpływ mają z jednej strony faktyczne potrzeby osoby zainteresowanej, a z drugiej możliwości finansowe ośrodka.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko, iż stan faktyczny sprawy nie wskazuje na zasadność przyznania T. W. usług opiekuńczych. Zdaniem Kolegium treść zaświadczenia lekarskiego wydanego na prośbę T. W. budzi wątpliwości w kontekście ustaleń pracowników socjalnych. Wprawdzie Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2015 r. zaliczającym T. W. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe, stwierdził u wnioskodawczyni naruszenie sprawności organizmu powodujące konieczność częściowej pomocy osób drugich w pełnieniu ról społecznych, jednak schorzenie to nie powoduje konieczności zapewnienia jej opieki i pomocy (pielęgnacji) w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych i społecznych.

Kolegium przyznało, że odwołująca jest osobą przewlekle chorą (astma, cukrzyca typu 2), systematycznie przyjmuje lekarstwa i jest pod stałą opieką lekarską. W ocenie organu jest jednak sprawna fizycznie i nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się, a tym samym jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Nie jest jedynie zdolna do wykonywania pracy, co wynika z art. 4. ust. 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Organ odwoławczy podniósł ponadto za organem pierwszej instancji, że pomoc opiekunki ma charakter uzupełniający, a obowiązki opiekuńcze wynikające z więzi rodzinnych mają przed nią pierwszeństwo. Odwołująca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jednak pozostaje w związku małżeńskim. Orzeczona sądownie separacja nie powoduje bowiem ustania małżeństwa, jak dzieje się to w przypadku orzeczenia rozwodu., i w myśl art. 614 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy. Wprawdzie Z. W. legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2002 r., w którym zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z przyczyny oznaczonej literą "P", oznaczającej upośledzenie umysłowe i chorobę psychiczną, i z tego powodu ma przyznawane specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami, jednak nie ma w jego przypadku przeciwwskazań do wykonywania czynności, które mieszczą się w pojęciu usług opiekuńczych. Z obserwacji w środowisku wynika bowiem, że na swój wiek jest na tyle sprawny fizycznie, iż jest w stanie szereg czynności wykonywać samodzielnie, porusza się samodzielnie po miejscowości [...], jeździ rowerem, sam załatwia i prowadzi swoje i żony sprawy w OPS w [...], w SKO w L. i w WSA w Lublinie.

Końcowo, odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Twierdzenie, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej zawiera (cyt.) "fałsz, głupoty, znieważanie, wrogość, brak fachowości itp." oraz, że aktualizacja wywiadu z dnia [...] stycznia 2017 r. została zafałszowana, nie znajduje uzasadnionych podstaw, podobnie jak zarzut niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu pierwszej instancji. T. W. brała bowiem udział w postępowaniu poprzez uczestnictwo w aktualizacji wywiadu środowiskowego w dniu [...] stycznia 2017 r. Ponadto dostarczyła ona do organu kserokopię odcinka emerytury.

T. W. w ustawowym terminie zaskarżyła powyższą decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze kwestionowane rozstrzygnięcie określiła jako (cyt.) "samowolę opartą na fantazyjnych >>socjalnych<< nachodzących z P.". Skarżąca zarzuciła, że w przedmiotowym postepowaniu organy nie dokonały ustaleń zgodnych z dokumentami medycznymi potwierdzającymi jej zły stan zdrowia, zaś oceniając ów stan zdrowa na podstawie obserwacji organy przekroczyły swe uprawnienia. Skarżąca podtrzymała ponadto zarzut względem aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] stycznia 2017 r., która – w jej ocenie – została (cyt.) "sprodukowana w całości w biurze OPS". . Oceniajac zarzuciła (cyt.) "bezprawie I i II instancji z pominięciem istotnych dokumentów w tym medycznych a wyłącznie >>ustalanie<< przez laików SKO, OPS (...) z obserwacji stanu zdrowia na szkodę".

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2017 r. (zakwalifikowanym przez Sąd jako uzupełnienie skargi), skarżąca podtrzymała zarzut, iż ustalenia organów dotyczące jej stanu zdrowia nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, który wynika z dokumentów medycznych, tj. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2016 r. Ponownie też podniosła, jakoby organ pierwszej instancji dopuścił się sfałszowania aktualizacji wywiadu środowiskowego na jej szkodę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Na wstępie wymaga podkreślenia, ze pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie niepieniężne w postaci usług opiekuńczych.

Przedmiotem żądania skarżącej w niniejszej sprawie było przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych.

W myśl art. 50 ust. 1 u.p.s., pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych przysługuje osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Stosownie do treści art. 50 ust. 2 powołanej ustawy, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (art. 50 ust. 3 u.p.s.).

Weryfikując zasadność odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia w pierwszej kolejności należy zgodzić się oceną organów pomocy społecznej, iż skarżąca nie spełnia warunków pozwalających, by uznać ją za osobę samotną w rozumieniu u.p.s. Art. 6 pkt 9 u.p.s. definiuje bowiem osobę samotną jako osobę samotnie gospodarującą, niepozostającą w związku małżeńskim oraz nieposiadającą wstępnych ani zstępnych. Wprawdzie T. W. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jednak – co jest bezsporne – pozostaje w związku małżeńskim. Orzeczona sądownie separacja nie powoduje bowiem ustania małżeństwa, jak dzieje się to w przypadku orzeczenia rozwodu. Ponadto – na co słusznie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – w myśl art. 614 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 682 ze zm.), jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy.

Z niewadliwych ustaleń organów administracji wynika także, że skarżąca ma dorosłego syna. Również z tego względu nie można zatem jej uznać za osobę samotną w rozumieniu art. 6 pkt 9 u.p.s.

Z powyższych względów w niniejszej sprawie – jak słusznie uznały organy obu instancji – nie mógł mieć zastosowania ust. 1 art. 50 u.p.s. W tej sytuacji wniosek skarżącej mógł być rozpatrzony jedynie na podstawie art. 50 ust. 2. Przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych na podstawie tego przepisu – w odróżnieniu od przyznawania takiej pomocy osobom samotnym na podstawie ust. 1 – pozostawione jest jednak uznaniu organu administracji. Uznanie administracyjne pozwala zaś organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Wskazać należy, iż kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, niepubl.).

W ocenie Sądu organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zaś orzeczona w efekcie tego postepowania odmowa przyznania skarżącej świadczenia w postaci usług opiekuńczych, nie wykracza poza granice uznania administracyjnego.

Z ustaleń organów administracji wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Stwierdzono u niej naruszenie sprawności organizmu powodujące konieczność częściowej pomocy osób drugich w pełnieniu ról społecznych oraz niezdolność do pracy. Z akt sprawy nie wynika jednak, by stan zdrowia skarżącej powodował konieczność zapewnienia jej opieki i pomocy (pielęgnacji) w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, co oznacza, że nie wymaga ona całkowitej opieki w zakresie wskazanym w art. 50 ust. 3 ustawy, tj. w wykonywaniu czynności higieny osobistej, przygotowaniu i podaniu posiłków, czy poruszaniu się w domu i poza nim. Stanowisko powyższe potwierdza treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]/15, wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L., w którego treści jednoznacznie wskazano, że skarżąca nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Również z treści przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2017 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego bezsprzecznie wynika, iż strona nie jest osobą obłożnie chorą, a przede wszystkim nie ma problemów z wykonywaniem czynności niezbędnych do samodzielnej egzystencji.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W świetle powołanego przepisu organy - ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy - były zobowiązane do ustalenia stanu zdrowia skarżącej w oparciu o całokształt odnoszących się do tej kwestii dowodów i nie mogły swojej oceny w tym zakresie (bezpośrednio przekładającej się na sposób rozstrzygnięcia wniosku skarżącej) oprzeć wyłącznie na treści przedłożonego przez nią zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2016 r., bez skonfrontowania tego dokumentu z pozostałą częścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd podziela natomiast stanowisko organów, iż w świetle ustaleń wynikających z treści powołanego wyżej orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2015 r., a także w świetle obserwacji poczynionych przez pracowników socjalnych podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz wiedzy posiadanej przez OPS w [...] z urzędu z racji wieloletniego już korzystania przez skarżącą ze wsparcia tego Ośrodka, wspomnianego zaświadczenia nie sposób uznać za przesądzające o konieczności przyznania skarżącej usług opiekuńczych, pomimo, że codzienna pomoc osób drugich w zaspokajaniu potrzeb życiowych została w odniesieniu do skarżącej uznana w nim za wskazaną. W zaświadczeniu tym nie wyjaśniono bowiem, z jakiego względu miałyby wynikać tego rodzaju zalecenia. W szczególności nie wynika z niego, jakoby stan zdrowia skarżącej uległ pogorszeniu.

W ocenie Sądu analiza materiału dowodowego nie pozostawia wątpliwości, że skarżąca aktualnie nadal samodzielnie radzi sobie z czynnościami związanymi z higieną osobistą, przygotowywaniem i spożywaniem posiłków, a także, że samodzielnie się porusza. Zatem nawet jeżeli istotnie jest dla niej wskazana pomoc osób drugich w wykonywaniu niektórych czynności domowych, jak np. zakupy, sprzątanie, czy też palenie w kotle c.o., nie mogło to przesądzać o przyznaniu jej wnioskowanych usług opiekuńczych. Słusznie bowiem stwierdziły organy, że pomocy przy tego rodzaju czynnościach domowych skarżąca winna w pierwszej kolejności oczekiwać od swojego męża oraz dorosłego syna. Jak już wcześniej wskazano, Z. W. – pomimo orzeczonej separacji – nie jest zwolniony z obowiązku wspomagania swej żony. Również syn skarżącej nie jest zwolniony z obowiązku udzielania wsparcia swojej matce (obowiązku alimentacyjnego) jedynie z tego względu, że zamieszkuje w innej miejscowości.

W okolicznościach niniejszej sprawy konieczne jest podkreślenie, że jakkolwiek skarżąca nie uzyskała wnioskowanego świadczenia, to nie jest ona pozbawiona wsparcia ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. T. W. od lat objęta jest bowiem systematyczną pomocą tego Ośrodka. Winna ona wykorzystywać zatem również własne możliwości w celu zaspokojenia potrzeb bytowych. Podkreślić należy, że wsparcie ze strony organu pomocy społecznej ma charakter ograniczony i uzależnione jest w dużej mierze od jego możliwości finansowych.

Jako pozbawiony uzasadnionych podstaw uznać należy także zarzut skarżącej dotyczącego rzekomego "sfałszowania" protokołu aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] stycznia 2017 r. O sfałszowaniu przedmiotowego dokumentu w żaden sposób nie może świadczyć okoliczność, iż niektóre jego działy zostały wypełnione przez pracowników socjalnych w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie w obecności skarżącej. Należy bowiem wskazać, że działy III, IV podlegają samodzielnemu wypełnieniu przez osobę przeprowadzającą wywiad (Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego; Plan pomocy i działań na rzecz osoby lub rodziny), dział V z kolei jest wypełniany przez organ (Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej). W przypadku zaś działu I i II spornego wywiadu stwierdzić należy, że brak jest jakichkolwiek okoliczności, które podważałyby wiarygodność zawartych w tych działach informacji, w tym informacji odnoszących się do stanu zdrowia skarżącej. Dowolne twierdzenia skarżącej, która nawet nie precyzuje, jaki zakres tych ustaleń miałby być niezgodny z rzeczywistością, uznać należy za pozbawione racji.

Reasumując stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z podstawowymi zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada zaś wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu orzeczona odmowa przyznania T. W. usług opiekuńczych mieści się w granicach uznania administracyjnego.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 250 ww. ustawy oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).