Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 827/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 39 poz 353
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1431/09 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od W. K.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Wa 1431/09 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania renty specjalnej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Prezes Rady Ministrów odmówił W. K. przyznania renty specjalnej – uregulowanej w przepisie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) – podnosząc, że tego rodzaju świadczenie może być przyznane jedynie osobie posiadającej wybitne zasługi w jakiejś dziedzinie aktywności np. zawodowej, artystycznej czy politycznej oraz w przypadku zaistnienia wyjątkowych, nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Sytuacja bytowa natomiast, na którą wnioskodawca powoływał się we wniosku (niezdolność do jakiejkolwiek pracy, schorzenia neurologiczne, brak dochodów poza otrzymywanym z pomocy społecznej zasiłkiem, brak własnego mieszkania i w związku z tym zamieszkiwanie u brata) nie stanowi jedynej i decydującej przesłanki uzyskania tego rodzaju świadczenia.

Rozpatrując wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W jej motywach podniesiono, że z uwagi na brak współdziałania skarżącego nie można było wyjaśnić okoliczności odmrożenia przez niego nóg, skutkującego ich amputacją poniżej kolan a także przyczyn krótkiego - w stosunku do wieku - stażu pracy wnioskodawcy. Nie znaleziono także szczególnych przesłanek warunkujących przyznanie w tym wypadku świadczenia specjalnego. Skarżący nie wykazał bowiem by dokonał wybitnych, nadzwyczajnych osiągnięć w jakiejś dziedzinie życia, a sama jego niepełnosprawność nie uzasadniała szczególnego potraktowania.

Ponadto organ powtórzył argumentację zawartą w w/w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r., sprowadzającą się do stanowiska, że trudna sytuacja materialna oraz odmowa przyznania świadczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Zakładu nie daje jeszcze podstawy do specjalnego uhonorowania odwołującego się.

Organ zaakcentował przy tym, że przyznanie renty specjalnej, w omawianym trybie, może nastąpić tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Świadczenie to nie ma zatem charakteru roszczeniowego, ponieważ ustawa nie gwarantuje jego wypłaty, a pozostawia rozstrzygnięcie uznaniowej, lecz nie dowolnej decyzji Prezesa Rady Ministrów.

Na wyżej przedstawioną decyzję W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił w niej brak wnikliwego rozpatrzenia jego wniosku, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przez organ art. 70 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Twierdził też, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia jego osiągnięć dla kraju, czyli faktu odbycia zasadniczej służby wojskowej oraz osiągnięć zawodowych. Brak natomiast znaczących osiągnięć dla Polski tłumaczył bezrobociem spowodowanym przemianami ustrojowymi i znacznym stopieniem niepełnosprawności.

Odpowiadając na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Oddalając – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej p.p.s.a. – skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.

W uzasadnieniu swego stanowiska Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zawiera regulację szczególną, umożliwiającą Prezesowi Rady Ministrów przyznanie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Świadczenia przewidziane w tym przepisie mają charakter specjalny także z tego względu, że są finansowane z budżetu państwa (art. 84 ustawy), a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i nie mają charakteru roszczeniowego, gdyż ustawa nie gwarantuje ich wypłaty, pozostawiając rozstrzygnięcie w tym zakresie uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów.

Sąd zwrócił też uwagę, że w art. 82 ust. 1 cytowanej ustawy jedynym pojęciem do którego odwołuje się ustawodawca, jest pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" zaś organ prowadząc postępowanie – po myśli art. 124 w/w ustawy – obowiązany jest stosować reguły określone w kodeksie postępowania administracyjnego.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył także, że orzekanie w ramach uznania administracyjnego stwarza organowi administracji publicznej możliwość działania na własną odpowiedzialność, jakkolwiek na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. Wobec czego, kontrola takiego rozstrzygnięcia przez Sąd sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Sąd zatem badał, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji spełniona została zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Sam natomiast wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostawał poza kontrolą sądową.

Przechodząc na grunt przedmiotowego stanu faktycznego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że niezrozumiałym był podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 70 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż przepis ten dotyczy prawa do nauki. Poza tym Sąd podkreślił, że istotnie w sytuacji skarżącego nie można było dopatrzeć się przypadku szczególnego, uzasadniającego przyznanie świadczenia specjalnego. Za taki przypadek nie może być bowiem uznawane bezrobocie, nawet będące konsekwencją przemian ustrojowych, ponieważ - z uwagi na liczbę osób dotkniętych utratą pracy po 1989 r. - przedmiotowe świadczenie w takim przypadku utraciłoby swój charakter wyjątkowy.

Za szczególnie uzasadniony przypadek nie mógł być także – zdaniem Sądu - potraktowany fakt odbycia zasadniczej służby wojskowej, czyli spełnienie obowiązku każdego, zdolnego do służby mężczyzny w określonym wieku i nie mógł być nim także awans zawodowy, będący konsekwencją prawidłowo wypełniania obowiązków pracowniczych.

Sąd Wojewódzki zakwestionował także stanowisko, iż za szczególną przesłankę mogłaby być uznana trudna sytuacja finansowa skarżącego. Świadczenie z art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie jest bowiem formą pomocy społecznej.

W tej mierze Sąd powołał się na pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w wyroku z dnia 17 października 2006 r. (sygn. akt P 38/05), w którym wyjaśniono, że (cyt.) "świadczenie przyznane przez Prezesa Rady Ministrów nie zostało przewidziane dla sytuacji, w których osoby starsze lub też całkowicie niezdolne do pracy a zarazem niespełniające warunków do uzyskania świadczeń przewidzianych w ustawie emerytalnej, nie są w stanie podjąć pracy ( lub innej działalności zarobkowej) i pozostają w ciężkim położeniu materialnym. (...) Celu ustanowienia emerytury lub renty przyznawanej przez Prezesa Rady Ministrów należy szukać w sferze uhonorowania osób szczególnie zasłużonych, wybitnych itd.(...)." Z tego powodu Sąd Wojewódzki powtórzył za Trybunałem Konstytucyjnym, że w odniesieniu do wykładni wyrażenia "szczególnie uzasadnionego przypadku" orzecznictwo łączy znaczenie użytego tu określenia z wybitnymi zasługami na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej czy też politycznej, a także ze zdarzeniami losowymi. Brana jest również pod uwagę sytuacja bytowa, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania stosownego świadczenia.

W tych warunkach Sąd Wojewódzki doszedł do przekonania, iż okoliczności podnoszone przez skarżącego tj. służba wojskowa, awans zawodowy, niepełnosprawność oraz ciężka sytuacja materialna, w kontekście pozostałych okoliczności sprawy ( zwłaszcza braku współdziałania z organem w wyjaśnieniu przyczyn utraty kończyn i długiego pozostawania bez zatrudnienia) nie mogły zostać uznane za szczególnie uzasadniony przypadek.

Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku wskazano, iż skarżący może ubiegać się o przyznanie mu świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ), która przewiduje udzielanie pomocy osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku W. K., zaskarżając wyrok w całości, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS polegającą na przyjęciu, iż:

-) regulacja dająca kompetencję Prezesowi Rady Ministrów do przyznania w szczególnie uzasadnionych przypadkach emerytury lub renty, stwarza organowi możliwość wydania decyzji uznaniowej podczas, gdy sam fakt użycia w powołanym przepisie pojęć nieostrych nie determinuje takiego charakteru orzeczenia,

-) uzyskanie prawa do renty w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS uzależnione jest od szczególnych zasług dla kraju i nieadekwatności sytuacji bytowej w stosunku do tych osiągnięć, podczas gdy z przepisu tego nie można wysnuć takiej interpretacji jako wyłącznej i decydującej, zaś usprawiedliwioną przesłanką uzyskania prawa do renty specjalnej jest nawarstwienie się wielu tragicznych okoliczności życiowych, przy jednoczesnym niespełnieniu tylko niektórych warunków uzyskania świadczenia w zwykłym trybie;

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., skutkującego nieważnością postępowania a polegające na pozbawieniu skarżącego możliwości działania, w następstwie nie zawiadomienia go o terminie rozprawy w dniu [...] stycznia 2010 r., o którym to terminie skarżący nie był zawiadomiony także przez pełnomocnika.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok, naruszył przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS bowiem przyjął, że cytowany przepis umożliwia wydanie decyzji administracyjnej o charakterze uznaniowym, a wobec czego, nie mógł podlegać kontroli sądowoadministracyjnej wybór rozstrzygnięcia organu dokonany w oparciu o kryterium słuszności i celowości. Z tego powodu Sąd Wojewódzki – jak twierdził skarżący kasacyjnie - nie podjął rozważań nad kwestią spełnienia przez W. K. kryterium "szczególnie uzasadnionej sytuacji", ograniczając badanie legalności zaskarżonej decyzji tylko do prawidłowości postępowania organu. Skarżący kasacyjnie przytoczył w tym miejscu treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. (sygn. akt I OSK 622/08), w którym Sąd ten, poddając wykładni normę ujętą w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stwierdził m. in., że występujące w nim pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" ma charakter nieostry ale, jak każde pojęcie, zawiera elementy ocenne, które jednak nie są tożsame z uznaniem administracyjnym.

Ponadto skarżący kasacyjnie nie zgadzał się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że renta specjalna może być przyznawana wyłącznie za szczególne zasługi dla kraju. Uznał, iż podmiot, który ze względu na zaistnienie wielu okoliczności popadł w ubóstwo oraz nieuzyskujący prawa do renty w "normalnym" trybie (wobec niespełnienia wszystkich określonych w ustawie kryteriów) jest również legitymowany do ubiegania się o przyznanie świadczenia rentowego na warunkach określonych art. 82 ust. 1 cytowanej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, skarżący kasacyjnie wyjaśnił, iż uniemożliwienie mu uczestnictwa w rozprawie przed Sądem pierwszej instancji pozbawiło go faktycznie możliwości działania. Nie podważał przy tym faktu, iż owo zawiadomienie zostało skierowane do ustanowionego przez niego pełnomocnika, ale twierdził, że chciał również wziąć udział w rozprawie, celem przedstawienia Sądowi dodatkowych dowodów, mających wpłynąć na wydanie na jego rzecz korzystnego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie wraz z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ podkreślił, iż Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygał sprawy administracyjnej co do meritum, lecz badał, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy odpowiadał wymaganiom stawianym przez przepisy prawne. Sąd przy tym odniósł się do decyzji organu, który ocenił wszechstronnie sytuację skarżącego kasacyjnie. Prezes Rady Ministrów nie stwierdził natomiast, by sytuacja ekonomiczna W. K. była wynikiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Akcentowano, że skarżący kasacyjnie nie ujawnił przyczyn swojego stanu zdrowia a ponadto aktualnie uzyskuje pomoc finansową w postaci zasiłku stałego i zasiłku pielęgnacyjnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, organ zwracał uwagę na fakt, iż skarżący był reprezentowany w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika a zatem brak było podstaw prawnych do doręczania bezpośrednio stronie zawiadomień o terminie rozprawy.

Poza tym sygnalizowano, że przed sądem administracyjnym co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego a całkowicie jest wyłączony dowód z przesłuchania stron.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstawy kasacyjnej, przytoczonej w skardze kasacyjnej.

Zarzuty w niej zawarte oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i - choć z punktu widzenia formalnego - zostały prawidłowo sformułowane, nie były jednak zasadne pod względem merytorycznym. Zaskarżony wyrok, pomimo bowiem nie w pełni prawidłowo zredagowanego uzasadnienia, odpowiadał prawu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, co – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - miało istotny wpływ na wynik sprawy należy stwierdzić, że zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. był całkowicie chybiony. Zgodnie z tym przepisem postępowanie, w którym strona została pozbawiona możności obrony swoich praw jest dotknięte wadą nieważności. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła, bowiem faktem bezspornym jest, że o rozprawie wyznaczonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie był powiadomiony pełnomocnik W. K. W myśl zaś art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika w postępowaniu sądowym, doręczenie korespondencji dokonywane jest tej osobie. Z tego powodu nie można twierdzić, że okoliczność, iż W. K. nie został powiadomiony bezpośrednio o terminie rozprawy przez sąd, choć ( jak podnosi to obecnie w skardze kasacyjnej) chciał w niej osobiście brać w niej udział, to doszło do nieważności postępowania.

Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących prawa materialnego należy również zauważyć, iż nie były one zasadne.

Zgodnie z przepisem art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określona w ustawie.

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ( vide: wyrok z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05, OTK-A 2006/9/123) a także sądów administracyjnych, do którego zaliczyć trzeba także zaskarżony wyrok, ugruntowany jest pogląd, iż decyzja, podejmowana na podstawie w/w przepisu ma charakter uznaniowy ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 396/08, LEX nr 518217 i z dnia 1 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OSK 7/07, LEX nr 447264). Zwraca się przy tym jednak uwagę na konieczność prawidłowego uzasadnienia przez organ swego stanowiska, aby nie było ono dowolne.

Skarga kasacyjna przeciwstawia powyższy pogląd stanowisku wyrażonemu przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. ( sygn. akt I OSK 622/08, LEX nr 526575 ), w którym sformułowana została teza, iż użyte w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" jest pojęciem nieostrym, zawierającym - jak każde takie pojęcie - elementy ocenne, które jednak nie są tożsame z uznaniem administracyjnym. Ponadto Sąd wyjaśnił, iż przy stosowaniu pojęć nieostrych organ nie działa w granicach uznania administracyjnego, lecz w oparciu ustalone fakty wypełnia je treścią wskazującą na sposób rozumienia określonego pojęcia.

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, powyższy wyrok nie jest jednak sprzeczny z dotychczasową linią orzeczniczą, czego dowodzi analiza treści całego jego uzasadnienia. Wyrok ten jedynie uszczegóławia proces orzekania w sprawach, mających oparcie w treści przepisu art. 82 ust. 1 omawianej ustawy, dzieląc go na dwa etapy ( poziomy). Zaznaczyć przy tym wypada, że w/w wyrok zapadł w sprawie, w której Sąd Wojewódzki uchylił się całkowicie od oceny zaskarżonej decyzji, w kontekście dorobku twórczego strony i jej dokonań społeczno-politycznych, stojąc na stanowisku, że taka ocena w niniejszej sprawie była niedopuszczalna. Z tego zatem względu rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe dokładne wyjaśnienie sposobu orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skarg na decyzje wydawane w omawianym trybie.

W wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał zatem – jak wspomniano wyżej - podziału procesu decyzyjnego, który musi przeprowadzić Prezes Rady Ministrów, rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.

W procesie tym pierwszy etap polega na wykładni i interpretacji pojęcia nieostrego, jakim jest pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" i ocenie stanu faktycznego, do którego ma być odnoszona norma prawna. W drugim etapie zaś – wydawana jest przez organ decyzja uznaniowa, polegająca na dokonaniu wyboru konsekwencji prawnych stosowanej normy prawa administracyjnego.

Powyższe rozumienie przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela, zobowiązuje więc Sąd Wojewódzki do pełnej kontroli poprawności rozumowania organu stosującego prawo.

W niniejszej sprawie kontrola taka została przeprowadzona. Sąd pierwszej instancji rozpatrując skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą świadczenia W. K., wyjaśnił bowiem dlaczego sytuacja strony nie stanowiła szczególnie uzasadnionego przypadku - w rozumieniu art. 82 ust. 1 w/w ustawy.

Sąd odniósł się zatem do podnoszonych przez skarżącego kwestii: bezrobocia, odbycia przez niego służby wojskowej, trudnej sytuacji finansowej i podał, dlaczego powyższe fakty nie mogły wpływać na treść rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd wskazał też, że taki wpływ miał fakt braku współdziałania strony z organem przy wyjaśnianiu przyczyn i okoliczności odmrożenia przez niego nóg.

Z tego względu należy uznać, że w niniejszej sprawie została dokonana przez Sąd pierwszej instancji kontrola prawidłowości interpretacji pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków" uczynionej przez Prezesa Rady Ministrów.

W skardze kasacyjnej skarżący akcentował także, że z przepisu art. 82 ust. 1 cytowanej ustawy nie można wysnuć wniosku, iż wyłączną i decydującą przesłanką dla przyznania w tym trybie świadczenia, jest legitymowanie się przez stronę szczególnymi osiągnięciami dla kraju. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, może być to natomiast uzasadnione nawarstwieniem się wielu tragicznych okoliczności życiowych, przy jednoczesnym niespełnieniu tylko niektórych warunków uzyskania świadczenia w zwykłym trybie.

Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.

Świadczenie przyznawane w drodze wyjątku, do czego na zasadzie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, posiada kompetencję Prezes Rady Ministrów i z której realizacji składa – po myśli art. 82 ust. 2 w/w ustawy - informację Sejmowi, stanowi świadczenie finansowane ze środków budżetowych. Już zatem ranga organów zaangażowanych w ten rodzaj świadczenia oraz sposób jego finansowania świadczą o jego szczególnym i wyjątkowym charakterze. Świadczenie to zatem nie może dotyczyć sytuacji wprawdzie trudnych pod względem bytowym i zdrowotnym, ale nie wyróżniającym się owym szczególnym charakterem. Celem tego rodzaju świadczenia nie jest bowiem jedynie poprawa sytuacji życiowej, ale uhonorowanie osób, które zasłużyły się dla Kraju w sposób szczególny, przez co należy rozumieć oddanie w sposób niepowtarzalny, wybitny zasług w sferze: zawodowej, artystycznej, społecznej czy politycznej.

Z tego powodu interpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków" zawartego w omawianym przepisie przyjęta przez Prezesa Rady Ministrów i przez Sąd Wojewódzki nie była dowolna i odpowiadała intencji ustawodawcy.

Z powyższych względów, biorąc pod uwagę, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego, z uwagi na trudną sytuację zdrowotną, bytową i finansową skarżącego kasacyjnie, zostało oparte na przepisie art. 207 § 2 p.p.s.a.