Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 338/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na uchwałę Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z [...] listopada nr [...] Zarząd Województwa (dalej: organ) na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 55 pkt 1, art. 57 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.; dalej u.z.r.p.) nie uwzględnił protestu z [...] października 2021 r., wniesionego przez S. sp. z o.o. (skarżącą) od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu nr [...], pn.: "Wdrożenie wyników prac B+R w zakresie innowacyjnego hybrydowego źródła energii na potrzeby [...]", złożonego w ramach naboru [...] Regionalnego Programu Operacyjnego - [...], Oś Priorytetowa 1. Gospodarka i innowacje, działanie 1.5. Rozwój sektora MŚP, poddziałanie 1.5.1. Rozwój sektora MŚP - wsparcie dotacyjne.

Z uzasadnienia uchwały wynika, co następuje:

Przy badaniu wniosku o dofinansowanie projektu organ, będący instytucją zarządzającą regionalnego programu operacyjnego, został poinformowany o niewykazaniu w oświadczeniu o statusie wnioskodawcy wszystkich powiązań osobowych skarżącej spółki, pomimo iż z informacji dostępnych w Internecie wynika, iż R.S. (wspólnik skarżącej spółki ) jest prezesem i wspólnikiem w S. sp. z o.o., wspólnikiem i prokurentem w C. Sp. z o.o., prokurentem w S. sp. z o.o. R. sp. z o.o., a członek zarządu skarżącej M.B. jest wspólnikiem w B. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o., N. Sp. z o.o., wspólnikiem i prezesem w S. Sp. z o.o., prokurentem w W. Sp. z o.o. i członkiem zarządu w O. Sp. z o.o. oraz prezesem w B. Sp. z o.o. Natomiast inny członek zarządu skarżącej T.S. jest prezesem i członkiem zarządu w S. Sp. z o.o. oraz wspólnikiem w N. Sp. z o.o. Zdaniem organu uniemożliwiało to weryfikację, czy skarżąca wypełnia przesłanki do uznania jej za małe lub średnie przedsiębiorstwo (dalej: MŚP).

Wobec powyższego organ wezwał skarżącą do poprawnego przeanalizowania powiązań pomiędzy ww. podmiotami, w tym powiązań poprzez wskazane osoby fizyczne oraz poprawienia Oświadczenie o statusie Wnioskodawcy.

W piśmie złożonym 6 września 2021 r. skarżąca spółka poinformowała, że "ma świadomość i wiedzę o wskazanych w piśmie relacjach, jednakże relacje osób zarządzających przedsiębiorstwem wnioskodawcy bądź jego udziałowcy nie powodują zmiany statusu przedsiębiorstwa, ani na partnerskie, ani na powiązane, a tym samym nie mają wpływu na jego wielkość. Wnioskodawca przygotowując projekt dokonał analizy swojego statusu w oparciu o wskazany w piśmie Załącznik nr 1 do rozporządzenia 651/2014". Nie złożyła też poprawionego oświadczenia o statusie Wnioskodawcy.

Organ ocenił, że skarżąca nie złożyła poprawnego oświadczenia i poinformował ją o negatywnej ocenie formalnej jej wniosku o dofinansowanie.

Skarżąca w swoim proteście nie zgodziła się z powyższą oceną formalną, podtrzymując tym samym swoje dotychczasowe stanowisko o braku występowania powiązań między wnioskodawcą, a wskazanymi przez organ podmiotami.

Uzasadniając nieuwzględnienie sprzeciwu organ stwierdził, że ocena formalna została przeprowadzona zgodnie z regulaminem konkursu oraz opisem kryterium "Kwalifikowalność projektu", jak również w zgodzie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., natomiast przywołane w proteście argumenty nie wnoszą do sprawy nic nowego. W zakresie R.S. wyjaśnił, iż wnioskodawca powołuje się na wskazane w Zaleceniu przesłanki niewystępowania dominującego wpływu (tj., gdy "Anioł Biznesu" nie angażuje się w sposób bezpośredni lub pośredni w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, akapit 2., ust. 3, art. 3 Załącznika do Zalecenia), niemniej jednak niewystąpienie dominującego wpływu nie wyklucza zdaniem IZ RPO-[...] wystąpienia powiązania.

O zasadności takiego stanowiska, zdaniem organu, świadczą dwa kolejne akapity Załącznika do Zalecenia, które dotyczą sytuacji, w których powiązania występują. Stanowią one bowiem, że:

- "Przedsiębiorstwa pozostające w którejkolwiek z relacji opisanych w pierwszym akapicie za pośrednictwem jednego lub więcej innych przedsiębiorstw, lub jednego z inwestorów wskazanych w ust. 2, są także uważane za powiązane" oraz

- "Przedsiębiorstwa, które pozostają w takiej czy innej z tych relacji za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających łącznie, są także uznane za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich".

W ocenie organu dopiero więc odczytane łącznie i całościowo zapisy zalecenia, a właściwie zapisy art. 3 ust. 3 załącznika i do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, z którego zapisami zalecenie jest spójne, pozwalają na ich właściwą interpretację i ustalenie wystąpienia bądź niewystąpienia powiązań. Organ podtrzymał więc swoje stanowisko co do spełnienia przesłanek wystąpienia w przedmiotowej sprawie powiązań z uwagi na relacje za pośrednictwem osoby fizycznej, jeżeli przedsiębiorstwa prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich. Organ nie zgodził się również z twierdzeniem spółki, że ta ostatnia przesłanka również nie została spełniona, bowiem spółki, w które zaangażowany jest R.S., nie były z nią powiązane ponieważ nie prowadziły działalności na rynku właściwym, ani na rynku pokrewnym wnioskodawcy. Odnosząc się do takiego oświadczenia organ wskazał, że w świetle wykazanych w ocenie formalnej wspólnych numerów PKD. Wobec braku informacji w oświadczeniu MŚP na temat ewentualnych powiązań, określone w KRS numery PKD stanowią dla organu główne źródło informacji o profilu działalności danego na organ jako instytucję zarządzającą programem operacyjnym obowiązek racjonalnego i gospodarnego wydatkowania środków UE oraz obowiązek zapewnienia, że wsparcie otrzymają tylko te przedsiębiorstwa, które faktycznie korzystają z przywilejów zarezerwowanych dla MŚP, skłonił instytucję zarządzającą do uwzględnienia w ocenie formalnej również numerów PKD, które mogą, lecz nie muszą pokrywać się z faktycznie prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ stwierdził dalej, że jak wskazała sama spółka, w działalności spółki S. (opierającej się na budowaniu mobilnych społeczności w oparciu o komunikację SMS) można znaleźć punkty styczne z działalnością Wnioskodawcy (polegającą na udostępnianiu przestrzeni i infrastruktury do gromadzenia i przetwarzania danych klientów), świadczące o prowadzeniu działalności lub części swojej działalności przynajmniej na tym samym rynku sąsiednim (np. budowanie mobilnych społeczności w oparciu o komunikację SMS przez S. Sp. z o.o. może wymagać tworzenia baz danych, które następnie będą przechowywane przy użyciu przestrzeni i infrastruktury do gromadzenia i przetwarzania danych oferowanych przez Wnioskodawcę).

Organ podtrzymał swoje stanowisko również w zakresie powiązań przez osobę M.B. Wskazał, że obarczający go obowiązek racjonalnego i gospodarnego wydatkowania środków UE oraz obowiązek zapewnienia, że wsparcie otrzymają tylko te przedsiębiorstwa, które faktycznie korzystają z przywilejów zarezerwowanych dla MŚP, nakazywał uwzględnić w ocenie formalnej również wpisów w KRS dotyczących M.B. i danie im pierwszeństwa przed przedłożoną przez skarżącą rezygnacją M.B. z funkcji członka zarządu. Ponadto organ wytknął, brak wniosku o dokonanie stosownej zmiany w KRS (uchybiono ustawowemu terminowi na dokonanie wpisu) oraz stwierdził, że forma pisma dot. odwołania M.B. z funkcji członka zarządu świadczą o niezachowaniu należytej staranności przez wnioskodawcę w zakresie wykazania jego rezygnacji. Ponadto nie odniesiono się do powiązań M.B. z ww. spółkami, które wg danych z KRS, prowadzą lub mogą prowadzić identyczną lub podobną działalność gospodarczą co Wnioskodawca.

Organ ocenił, iż również w zakresie wystąpienia powiązania poprzez osobę T.S., wnioskodawca nie odniósł się do jego powiązań do 2021 roku (tj. do dnia wykreślenia z KRS). Natomiast T.S. był wspólnikiem w N. Sp. z o.o. (PKD 62.01 .Z, 62.02.Z, 63.11.Z, 68.20.Z, 70.21.Z, 710.22.Z, 74.90.Z, 82.99.Z). Organ wskazał, że do określenia wielkości przedsiębiorstwa, zgodnie z formularzem "Oświadczenie o statusie wnioskodawcy", należy brać pod uwagę dane historyczne (za ostatni okres sprawozdawczy oraz za rok i za dwa lata wstecz). Spółka została wykreślona z KRS [...] stycznia 2021 r., jednakże dane w oświadczeniu dotyczą lat 2018 - 2020, w których Spółka funkcjonowała. W związku z powyższym powinna zostać wskazana jako podmiot powiązany z Wnioskodawcą. Natomiast Wnioskodawca, pomimo wyraźnego wezwania go pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. do ponownego przeanalizowania powiązań oraz do ewentualnej korekty Oświadczenia MSP, nie dokonał stosownych zmian oświadczenia w zakresie N. Sp. z o.o. Zgodnie z Regulaminem konkursu "w przypadku kryteriów formalnych, w ramach których zgodnie z uchwałą Komitetu Monitorującego istnieje możliwość poprawy, dopuszczalne jest jednokrotne dokonanie poprawy". Tym samym organ nie zgodził się ze skarżącą, jakoby brak ujęcia ww. spółki w oświadczeniu stanowił wyłącznie omyłkę, którą można sprostować na każdym etapie weryfikacji wniosku.

Mając na uwadze przedstawioną interpretację organ stwierdził, że nie można uznać za przedsiębiorców niezależnych podmiotów, które formalnie posiadają status jednostek odrębnych ze względu na brak jakichkolwiek bezpośrednich powiązań, jednak pozostają ze sobą w bardzo bliskich związkach, realizowanych za pośrednictwem osoby fizycznej czy grupy osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej. Taka sytuacja może wystąpić w przypadku, gdy ta sama osoba fizyczna, nie będąca przedsiębiorcą jest udziałowcem/akcjonariuszem, członkiem rady nadzorczej lub zarządu dwóch różnych podmiotów, które w żaden inny sposób nie są ze sobą powiązane.

Skarżąca nie zgodziła się z ponowną uchwałą informującą o negatywnej ocenie projektu zgłoszonego do dofinansowania i pismem z [...] grudnia 2022 r. wniosła od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając organowi:

1) naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 56 u.z.r.p. polegające na nie dokonaniu przez Zarząd Województwa ponownej rzetelnej weryfikacji wyników dokonanej przez I instancję oceny projektu w zakresie kryteriów, z których oceną Skarżący (wnioskodawca) się nie zgadza i zarzutów, które zostały przez niego zgłoszone wraz z przywołanym na ich poparcie orzecznictwem, skutkujące tym, że powtórna ocena projektu w zakresie kryteriów i zarzutów zgłoszonych w proteście, została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik tej oceny,

2) naruszenie przepisu art. 58 ust. 3 u.z.r.p. polegające na braku powtórnej wersyfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów zgłoszonych przez Skarżącego (wnioskodawcę) i ograniczeniu się przez Zarząd Województwa do bezkrytycznego powielenia stanowiska organu I instancji, a nie samodzielnej oceny argumentacji podniesionej w proteście,

3) naruszenie zasady rzetelności, poprzez dokonanie oceny projektu, przy braku uwzględnienia wszystkich okoliczności wynikających z przywołanej przez wnioskodawcę argumentacji i przedstawionej na jej poparcie dokumentacji oraz orzecznictwa, bez należytego uzasadnienia swojej oceny,

4) nie zastosowanie norm praw materialnego m.in. k.s.h. i k.c., które winny być w przedmiotowej sprawie uwzględnione w ocenie zasadności podniesionego przez skarżącego zarzutu dotyczącego niezasadnego uznania przez organ, że M.B. był w dacie składania wniosku o dofinansowanie członkiem zarządu wnioskodawcy Z uwagi na powyższe, wnoszę o uwzględnienie skargi, a tym samym stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1 u.z.r.p.

Organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd ocenił, że zaskarżona uchwała nie naruszała prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny formalnej projektu skarżącej.

W art. 37 ust. 1 u.z.r.p. zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE).

Wynikająca z art. 37 ust. 1 u.z.r.p. zasada przejrzystości formułuje wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (zob. np. wyrok NSA z 13.01.2020 r., I GSK 2063/19),

Nie budziło wątpliwości, że obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o dofinansowanie było złożenie oświadczenia o statusie wnioskodawcy, w którym należało wykazać powiązania wnioskodawcy z innymi podmiotami, a z wzoru oświadczenia wynikało, że muszą to być powiązania, o których mowa w art. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014r.

W postępowaniu konkursowym ani postępowaniu sądowym skarżąca nie podważała, by obowiązek złożenia oświadczenia naruszał którekolwiek z kryteriów wynikających z art. 37 ust. 1 u.z.r.p. Obowiązek był czytelny, jasny i precyzyjny. Zarazem obowiązek ten trzeba również uznać proporcjonalny dla realizacji celu programu (i poddziałania), w ramach którego skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu, czyli wsparcia MŚP. Obowiązek miał służyć m. in. weryfikacji tego, czy wnioskodawca czy w połączeniu z podmiotami powiązanymi nie będzie stanowił MŚP oraz dla uzyskania pewności, że realizacja projektu z zaangażowaniem środków dofinansowania służyć będzie tylko beneficjentowi, a nie innym podmiotom, co obok możliwego uchybienia celom wsparcia, prowadzić może do naruszenia zasady równości.

Złożenie oświadczenia o statusie wnioskodawcy i wykazanie w nim powiązań, po których mowa w art. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 było więc niezbędne dla oceny spełnienia kryterium formalnego "Kwalifikowalność Wnioskodawcy oraz Partnerów Projektu". Przy czym jak wynika z załącznika do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego RPO-[...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. w sprawie kryteriów formalnych i merytorycznych, Instytucja Zarządzająca weryfikowała spełnienie kryterium w odniesieniu do wnioskodawcy w oparciu o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG), natomiast oceny statusu MŚP dokonywano w oparciu o oświadczenie o statusie wnioskodawcy i oświadczenie o statusie partnera (jeśli dotyczy) oraz internetowe systemy informacji gospodarczej. Organ jako instytucja zarządzająca nie miał więc prawa przeprowadzania szerszego postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistych powiązań. Nie przewidywały tego bowiem przepisy regulujące postępowanie w ramach programu operacyjnego. W postępowaniu w zakresie ubiegania się o dofinansowanie nie stosuje się przy tym przepisów k.p.a. regulujących postępowanie dowodowe (art. 50 u.z.r.p.). Instytucja zarządzająca mogła opierać się tylko na danych i dowodach udostępnionych przez wnioskodawcę i na ich podstawie oceniać wniosek. W przypadku danych dotyczących powiązań i statusu MŚP, organ mógł czynić ustalenia również na danych dostępnych w Internecie oraz zawartych w ww. rejestrach.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zasadnie uznano, że w oświadczeniu o statusie wnioskodawcy skarżąca winna wykazać powiązania swojego wspólnika R.S., a brak skorygowania oświadczenia w tym zakresie uzasadniało negatywną ocenę formalną wniosku. Zdaniem Sądu jednak naruszała prawo ocena, że spółka winna była wykazać również powiązania M.B. (byłego członka zarządu skarżącej) i T.S. (prezesa zarządu skarżącej).

Zgodnie z art. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia nr 651/2014 "za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą". W myśl art. 2 (Pułapy zatrudnienia oraz pułapy finansowe określające kategorię przedsiębiorstwa) stanowi natomiast, że: "Do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR, lub roczna suma bilansowa nie przekracza 43 milionów EUR (ust. 1). W kategorii MŚP małe przedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 50 pracowników i którego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 10 milionów EUR (ust. 2). W kategorii MŚP mikroprzedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 2 milionów EUR (ust.3).

Najistotniejszym, z punktu widzenia niniejszej sprawy, jest art. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 opatrzony tytułem "Rodzaje przedsiębiorstw brane pod uwagę przy obliczaniu liczby personelu i kwot finansowych".

Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu "Przedsiębiorstwo samodzielne" oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2, ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3.

Ust. 2 stanowi, że: "Przedsiębiorstwa partnerskie" oznaczają wszystkie przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ust. 3 i między którymi istnieją następujące związki: przedsiębiorstwo (przedsiębiorstwo wyższego szczebla) posiada, samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu ust. 3, co najmniej 25 % kapitału innego przedsiębiorstwa (przedsiębiorstwa niższego szczebla) lub praw głosu w takim przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorstwo można jednak zakwalifikować jako samodzielne i w związku z tym niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich, nawet jeśli niżej wymienieni inwestorzy osiągnęli lub przekroczyli pułap 25 %, pod warunkiem że nie są oni powiązani w rozumieniu ust. 3, indywidualnie ani wspólnie, z danym przedsiębiorstwem:

a) (138) publiczne korporacje inwestycyjne, spółki venture capital, osoby fizyczne lub grupy osób fizycznych prowadzące regularną działalność inwestycyjną w oparciu o venture capital, które inwestują w firmy nienotowane na giełdzie (tzw. anioły biznesu), pod warunkiem że całkowita kwota inwestycji tych aniołów biznesu w jedno przedsiębiorstwo wynosi mniej niż 1 250 000 EUR;

b) uczelnie wyższe lub ośrodki badawcze nienastawione na zysk;

c) inwestorzy instytucjonalni, w tym fundusze rozwoju regionalnego;

d) niezależne władze lokalne z rocznym budżetem poniżej 10 milionów EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej 5 000.

W ust. 3 art. 3 załącznika I, składającym się z pięciu akapitów, wskazano natomiast, że: "Przedsiębiorstwa powiązane" oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: (a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka; (b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; (c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki; (d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie (akapit 1).

Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy (akapit 2).

Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym za pośrednictwem co najmniej jednego przedsiębiorstwa, lub jednego z inwestorów, o których mowa w ust. 2, również uznaje się za powiązane (akapit 3).

Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych (akapit 4).

Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do rynku właściwego (akapit 5).

Ponadto, zgodnie z dalszą treścią art. 3: Poza przypadkami określonymi w ust. 2 akapit drugi przedsiębiorstwa nie można uznać za małe lub średnie przedsiębiorstwo, jeżeli 25 % lub więcej kapitału lub praw głosu kontroluje bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie, co najmniej jeden organ publiczny (ust. 4). Przedsiębiorstwa mogą złożyć oświadczenie o swoim statusie prawnym przedsiębiorstwa samodzielnego, przedsiębiorstwa partnerskiego lub przedsiębiorstwa powiązanego, załączając dane dotyczące pułapów określonych w art. 2. Oświadczenie można złożyć nawet wtedy, gdy kapitał jest rozdrobniony w stopniu uniemożliwiającym określenie właściciela, w którym to przypadku przedsiębiorstwo w dobrej wierze oświadcza, że w sposób prawnie uzasadniony może przyjąć, iż 25 % lub więcej jego kapitału nie jest w posiadaniu innego przedsiębiorstwa ani we wspólnym posiadaniu większej liczby powiązanych przedsiębiorstw. Oświadczenia takie nie wykluczają kontroli i postępowań wyjaśniających przewidzianych w przepisach krajowych lub unijnych (ust. 5).

W przypadku powiązań związanych z osobą R.S., skarżąca spółka twierdzenia o braku powiązań osobowych wywodziła z twierdzenia, że (i) R.S. nie pełnił w skarżącej spółce funkcji zarządczych, a był jedynie biernym inwestorem ("aniołem biznesu") i nie angażował się w zarządzanie ani działalność skarżącej, a ponadto (ii) spółki, z którymi jest powiązany osobowo i kapitałowo (S. sp. z o.o. i S. sp. z o.o.) nie prowadziły działalności gospodarczej na tym samym rynku właściwym co skarżąca, ani na rynku z tym rynkiem pokrewnym.

Instytucja zarządzająca, odrzucając pierwszy z podnoszonych argumentów, zasadnie wskazała na całościową treści akapitu 2 z art. 3 załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014. Jakkolwiek bowiem w art. 3 ust. 3 akapit 1 nie uznaje się za powiązane przedsiębiorstw powiązanych osobowo, jeżeli powiązanie dotyczy m. in. osób fizycznych, prowadzących regularną działalność inwestycyjną w oparciu o venture capital, które inwestują w firmy nienotowane na giełdzie (tzw. anioły biznesu) i nie angażują się w sposób bezpośredni lub pośredni w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, to jednak, jak zasadnie wskazał organ, niewystąpienie dominującego wpływu nie wyklucza wystąpienia powiązania. Zasadnie odwołano się do dalszych przepisów art. 3 załącznika nr I gdzie mowa jest, że "[p]rzedsiębiorstwa pozostające w którejkolwiek z relacji opisanych w pierwszym akapicie za pośrednictwem jednego lub więcej innych przedsiębiorstw, lub jednego z inwestorów wskazanych w ust. 2, są także uważane za powiązane" (akapit 2) oraz "[p]rzedsiębiorstwa, które pozostają w takiej czy innej z tych relacji za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających łącznie, są także uznane za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich" (akapit 3).

Stąd ustalenie, że pomiędzy danymi przedsiębiorstwami istnieją powiązania opisane w art. 3 ust. 3 (działanie na rynku właściwym lub sąsiednim) powoduje, że powiązanie osobowe wynikające z zaangażowania kapitałowego tzw. anioła biznesu, także nieangażującego się w sposób bezpośredni lub pośredni w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, może wyłączać uznanie przedsiębiorstw za powiązane.

W ocenie Sądu organ, zgodnie z przywołanymi wcześniej regulacjami załącznika do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego RPO-[...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. w sprawie kryteriów formalnych i merytorycznych, badając status MŚP skarżącej, zasadnie poszukiwał potencjalnych powiązań spółki z innymi przedsiębiorcami, w dostępnych publicznie danych wynikających m. in. z zapisów w KRS. Wynikało z nich, że R.S. jest zaangażowany kapitałowo i osobowo w S. sp. z o.o. (jako większościowy wspólnik i prezes zarządu) oraz w S. (jako prokurent samoistny), przy czym, jak ustalono na podstawie zapisów KRS, deklarowany przedmiot działalności gospodarczej (wg statystycznych kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności - PKD), w przypadku obu spółek, co do części zapisów, pokrywał się z przedmiotem działalności skarżącej wynikającym z zapisów KRS. Stąd zasadnie organ zażądał skorygowania oświadczenia o statusie wnioskodawcy poprzez wykazanie powiązań pomiędzy ww. spółkami a skarżącą.

Należy zwrócić uwagę, że obowiązek wskazania przedmiotu działalności według Polskiej Klasyfikacji działalności wynika z art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1683; dalej: ustawa o KRS). Przewiduje on, że w dziale 3 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się przedmiot działalności, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy. Określenie tego przedmiotu działalności musi znajdować odzwierciedlenie w umowie spółki (art. 157 § 1 pkt 2 k.s.h.). Nie budzi przy tym wątpliwości, że wpis korzysta również z domniemania prawdziwości (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS), które ma charakter domniemania wzruszalnego i może być obalone. Obalenie tego domniemania musi być jednak jednoznaczne i nie budzić żadnych wątpliwości.

W niniejszej sprawie organ, ustalając rynek na którym działają wszelkie powiązane podmioty, oparł się na przedmiotach działalności wskazanych przy ich zakładaniu i wpisywaniu do KRS. Dopóki wpisy te tam są zawarte, domniemywa się ich prawdziwość. Organ nie miał żadnych podstaw prawnych do kwestionowania tychże zapisów. Jak jednocześnie wskazano wcześnie, wobec treści załącznika do uchwały nr [...] oraz 50 u.z.r.p. organ nie miał prawa prowadzić postępowania dowodowego w celu weryfikacji danych dotyczących statusu MŚP wnioskodawcy, w tym również dotyczących faktycznego zakresu i przedmiotu działalności gospodarczej wnioskodawcy, bądź podmiotów z nim powiązanych kapitałowo lub osobowo. Sąd podziela stanowisko, że sam wpis w KRS dotyczący deklarowanego przedmiotu działalności gospodarczej nie jest wiążący w tym sensie, że podmiot wpisany musi prowadzić deklarowaną działalność gospodarczą. Przeciwnie, możliwe jest (i prawnie dopuszczalne) prowadzenie działalności gospodarczej jedynie w zakresie części deklarowanych przedmiotów, bądź (z wyjątkami dotyczącymi np. działalności regulowanej) wykraczającej poza deklarowany przedmiot działalności gospodarczej. Tym niemniej, ciężar wykazania tego rodzaju okoliczności, nie obarcza organu. Z uwagi na prawne ukształtowanie postępowań prowadzonych w oparciu o przepisy u.z.r.p. ciężar dowodu w tym zakresie musiał obciążać wnioskodawcę, czyli skarżącą.

Jednocześnie Sąd uznał, że skarżąca w istocie nie dostarczyła danych szerszych niż wynikające z zapisów w KRS. Trzeba tu wskazać, że w piśmie z [...] września 2021 r. skarżąca, odpowiadając na wezwanie organu, przecząc istnieniu powiązań, wskazała, że opiera swoją podstawową działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie PKD 63.11 (czyli: przetwarzanie danych i zarządzanie stronami internetowymi). Z ówcześnie dostępnych organowi danych nie wynikało, że inną działalność deklarowała S. sp. z o.o., w której R.S. posiadał większość udziałów. Nawet pomijając tu ocenę tego, czy wystarczające jest odwołanie się przez organ do zapisów KRS, należy wskazać, że w piśmie nie poinformowano o tym, żeby ta spółka prowadziła działalność gospodarczą w innym zakresie. Podano jedynie, że C., S., S. oraz R. "nie czerpią przychodów z działalności pokrewnej do działalności wnioskodawcy (...), nie uczestniczą w bezpośrednio w sąsiednim łańcuchu produkcyjnym, nie świadczą usług wzajemnych, w których uczestniczy wnioskodawca". Oceniając to oświadczenie należy przyjąć, że samo wskazanie na brak przychodów z określonej działalności nie powoduje, że spółka nie może potencjalnie ich uzyskiwać, a zatem kwestionowany przedmiot jej działalność wykracza poza zakres faktycznie prowadzonej działalności.

Sąd zwraca także uwagę, że w ww. piśmie skarżąca wskazała, że "swoją podstawową DG opiera jedynie na PKD 63.11.Z". Na dzień dokonywania pierwotnej oceny wniosku wg danych posiadanych przez organ nie było więc podstaw do przyjmowania, że obie spółki (skarżąca i S., bo jej dotyczyły wątpliwości organu) nie prowadzą zbieżnej co do swego przedmiotu działalności gospodarczej.

Szerzej do kwestii skarżąca odniosła się w sprzeciwie, wskazując przedmiot działalności spółek nie pokrywa się, ponieważ "spółki, w które zaangażowany jest R.S., nie są powiązane z Wnioskodawcą, ponieważ nie prowadzą swoich działalności na rynku właściwym, ani na rynku pokrewnym wnioskodawcy. Działalność spółki S. opiera się na budowaniu mobilnych społeczności w oparciu o komunikację SMS, natomiast działalność spółki S. opiera się na współpracy z rynkiem rolnym, podczas gdy działalność Wnioskodawcy polega na udostępnianiu przestrzeni i infrastruktury do gromadzenia i przetwarzania danych klientów". Na potwierdzenie tych okoliczności odwołano się do opisu przedmiotu działalności zawartego na stronach internetowych spółek.

W ocenie Sądu tak, zaledwie hasłowy, opis zakresu działalności spółek powiązanych kapitałowo i osobowo z osobą R.S., w zestawieniu ze stwierdzeniem zawartym w piśmie z [...] września 2021 r. o tym, że skarżąca swoją podstawową (czyli nie jedyną - uw. WSA) działalność gospodarczą lokuje wyłącznie w zakresie PKD 63.11, nie mógł stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że pomiędzy tymi spółkami nie występują powiązania, o których mowa w art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia.

Stąd Sąd uznał, że organ miał prawo ustalić zakresie prowadzonej działalności na podstawie zapisów w KRS.

Za naruszające prawo uznał Sąd stanowisko organu o obowiązku wykazania powiązań związanych z osobą M.B. Sąd uznał, że skarżąca poprzez złożenie dokumentu wykazującego, że przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie projektu złożył on oświadczenie o ustąpieniu ze składu zarządu skarżącej spółki, wystarczająco uzasadniła, że powiązania związane z jego osobą nie muszą być wykazywane w oświadczeniu o statusie wnioskodawcy.

Mandat członka zarządu może wygasnąć w trakcie jego kadencji przez rezygnację z pełnionej funkcji (art. 204 § 2 k.s.h.). Miarodajną chwilą dla oceny rezygnacji jest złożenie oświadczenia woli spółce reprezentowanej w tym zakresie, zgodnie z art. 205 § 2 lub art. 373 § 2 k.s.h. Zgodnie z art. 61 k.c. dla skuteczności oświadczenia woli istotne jest jego dojście do adresata w taki sposób, aby mógł on zapoznać się z jego treścią. Z dokumentu przedstawionego przez spółkę wynikało potwierdzenie odbioru oświadczenia przez adresata, stąd jego podważanie przez organ tylko na podstawie niedochowania instrukcyjnego terminu na dokonanie wniosku o wpis w KRS, nie było zasadne.

Niezasadne było również żądanie wykazania w oświadczenia o statusie wnioskodawcy powiązań ze spółką N., ponieważ na dzień składania wniosku o dofinansowanie projektu spółka ta została rozwiązana postanowieniem SR z [...] listopada 2020 r, sygn. akt [...] (odpis KRS w aktach WSA). Żądanie wykazywania powiązań z tą spółką było zatem bezprzedmiotowe.

Sąd za niezasadne uznał zarzuty spółki nienależytego uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Organ bowiem przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały motywy, które legły u podstaw ponownej negatywnej oceny formalnej projektu. Uzasadnieniu temu nie można postawić zarzutu nieprzejrzystości. Tym samym nie naruszało ono ani art. 37 ust. 1 ani art. 58 ust. 1 u.z.r.p. Nieodniesienie się w uzasadnieniu uchwały do wszystkich argumentów skarżącej, lecz przeciwstawienie jej własnego stanowiska organu, wskazującego motywy negatywnej oceny formalnej, czyniło zadość obowiązkom wynikającym z przywołanych przepisów.

Pozostałe zarzuty skargi znajdują bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w wyroku (art. 151 p.p.s.a.).