Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 755/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 68 ust 1  pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 1 i  3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. F. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 25.07.2012r. pracownicy organu I instancji dokonali oględzin budynku mieszkalnego konstrukcji drewnianej, znajdującego się na działce nr ewid. [...]. W rezultacie ustalono, że przyciesia tego obiektu są w znacznym stopniu spróchniałe, więźba dachowa częściowo ugięta i spróchniała, przewód kominowy posiada widoczne ubytki i pęknięcia, w ścianach szczytowych są liczne prześwity, a stolarka okienna jest częściowo uszkodzona. Współwłaścicielki budynku – E. F. i M. S. – oświadczyły do protokołu, że obiekt ten stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi i są zdecydowane na dokonanie jego rozbiórki.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji nałożył na N. Ł., E. F., M. S., L. G. oraz K. T. obowiązek wykonania – w terminie do dnia 31.12.2012r. – kontroli ww. budynku mieszkalnego, o której mowa w art. 62 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.).

W dniu 12.10.2012r. E. F. przedłożyła protokół kontroli wraz z ekspertyzą stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego. We wnioskach końcowych przedmiotowej opinii jej autor wskazał, że z uwagi na posadowienie budynku na podmurówce z kamienia bez fundamentów o głębokości przekraczającej sferę przemarzania, tj. ponad 1 m głębokości i bliskość drogi publicznej, na której odbywa się natężony ruch samochodów ciężarowych o dużej masie, gdzie podczas przejazdu następuje wibracja gruntu pod budynkiem oraz duża akustyka wewnątrz budynku, jak również liczne uszkodzenia konstrukcji budynku, spróchniałe elementy, takie jak podwalina dolna i górna oraz słupki spróchniałe, nie nadające się do utrzymania konstrukcji budynku, a także spróchniałe baliki ścienne – przedmiotowy budynek nie nadaje się do dalszego użytkowania i zamieszkania, bowiem stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób w nim przebywających lub zamieszkałych. W rezultacie remont przedmiotowego budynku mieszkalnego jest niemożliwy i nieopłacalny, gdyż wiązałoby się to z budową budynku od podstaw, co wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a z uwagi na lokalizację uzyskanie pozwolenia na budowę jest niemożliwe, ponieważ według obowiązujących przepisów budynki można lokalizować minimum 10 m od drogi krajowej. Z tego też względu przedmiotowy budynek należy w trybie pilnym wyłączyć z użytkowania i rozebrać.

W dniu 6.11.2012r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której N. Ł. oświadczył, że zamierza dokonać remontu przedmiotowego obiektu i dalej w nim mieszkać, przy czym część robót już została wykonana. Natomiast L. G., M. S. oraz E. F. opowiedziały się za rozbiórką spornego budynku.

W dniu 22.11.2012r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę przedmiotowego budynku, w wyniku której stwierdzono, że część ścian szczytowych - na poziomie poddasza oraz część ściany południowej pokryto panelami. Ponadto założono narożniki na łączeniach ścian szczytowych z dachem.

Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia 30.11.2012r. organ I instancji, działając na podstawie art. 68 ustawy – Prawo budowlane, nakazał N. Ł., E. F., M. Ś., L. G. oraz K. T. wyłączenie z użytkowania w całości ww. budynku w terminie do dnia 31.01.2013r. (do czasu wykonania generalnego remontu – o ile taki zostanie przeprowadzony). W uzasadnieniu powołano się na przedstawioną przez strony ekspertyzę, która zaleca wyłączenie spornego obiektu z użytkowania, podkreślając że stan budynku wynika z jego wieloletniego użytkowania, braku gruntownych remontów oraz z postępującego procesu destrukcji elementów konstrukcyjnych, spowodowanego naturalnym starzeniem się materiałów budowlanych. Odnosząc się do wykonanych przez N. Ł. napraw organ stwierdził, że, poza otynkowaniem i naprawą komina, nie przyczyniły się one do istotnej poprawy stanu technicznego budynku. Wykonanie okładziny z paneli nie wzmocniło ścian, spełniając jedynie rolę estetyczną i chroniąc przez opadami.

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania N. L. , uchylił ww. rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano na brak przesłanek do wyłączenia z użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego w trybie art. 68 Prawa budowlanego. Tym niemniej organ I instancji winien ocenić, czy zachodzą przesłanki do wydania w stosunku do ww. budynku decyzji w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Podkreślono jednocześnie, że stwierdzenie bezpośredniego zagrożenia zawalenia przedmiotowego budynku nie wynika w żaden sposób z ustaleń poczynionych przez organ I instancji, jak również z przedłożonej ekspertyzy technicznej tego obiektu. Natomiast do wydania decyzji w trybie ww. art. 68 niewystarczające jest stwierdzenie przez organ złego stanu technicznego budynku.

Pracownicy organu I instancji dokonali w dniu 25.01.2013r. ponownej kontroli, w wyniku której ustalono, że brak jest:

-widocznych uszkodzeń ścian budynku mogących spowodować zawalenie się budynku,

- znacznych ugięć stropu od wewnątrz budynku,

- innych uszkodzeń, które mogą spowodować zawalenie się budynku,

- znacznych ugięć konstrukcji dachu,

- elementów budynku zwisających lub odrywających się.

N. Ł. oświadczył, że w obecnym stanie budynek nie stwarza zagrożenia dla osób przebywających na posesji, a szczyty budynku zostały wymienione z desek na siding.

W dniu 28.01.2013r. złożono opinię uzupełniającą do ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku wykonaną na zlecenie L. G. , w której inż. J. W. wyjaśnił m. in. że użyte przez niego stwierdzenie we wnioskach końcowych ekspertyzy technicznej "budynek ten nie nadaje się do dalszego użytkowania i zamieszkania, bowiem stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób w nim przebywających lub zamieszkałych" jest jednoznaczne z tym, iż budynek ten grozi zawaleniem w każdej chwili.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji umorzył z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego.

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania L. G., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu wskazano, że brak przesłanek do wyłączenia przedmiotowego obiektu budowlanego z użytkowania na podstawie art. 68 Prawa budowlanego nie przesądza o tym, że postępowanie administracyjne prowadzone w w sprawie stanu technicznego tego obiektu stało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie zobowiązano organ I instancji do dokonania oceny, czy na gruncie tej sprawy zachodzą przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 66 Prawa budowlanego i w zależności od dokonanej oceny do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami K.p.a.

W dniu 8.05.2013r. L. G. złożyła ekspertyzę techniczną mgr inż. S.S ., z której wynika, że sporny obiekt należy wyłączyć z użytkowania i niezwłocznie dokonać jego rozbiórki, gdyż grozi on zawaleniem i jest zagrożeniem dla zdrowia i życia osób w nim przebywających z uwagi na bardzo liczne uszkodzenia konstrukcji ścian i dachu, a także posadowienie budynku w niebezpiecznie bliskiej odległości od drogi publicznej o natężonym ruchu samochodów, również o dużej masie, co jeszcze bardziej potęguje wzrost zagrożenia zawaleniem.

Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane, nakazał N. Ł., E. F., M. Ś., L. G. oraz K. T. wykonanie w terminie do 31.12.2013r. w ww. budynku mieszkalnym robót budowlanych mających na celu wyeliminowanie bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, tj.: wykonanie wentylacji grawitacyjnej w kuchni z rur PCV o średnicy 150 mm wyprowadzonej co najmniej 0,5 m ponad pokrycie dachu budynku, wymianę instalacji elektrycznej, z zastrzeżeniem, że roboty budowlane należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji elektrycznych, należących do właściwej izby samorządu zawodowego; użyte materiały muszą posiadać atesty i certyfikaty dopuszczające do powszechnego stosowania w budownictwie; po wykonaniu robót należy przeprowadzić kontrolę przewodu (przewodów) wentylacyjnego oraz instalacji elektrycznej przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe. W uzasadnieniu powołano się na stwierdzony podczas kontroli w dniu 25.01.2013r. brak bezpośredniego zagrożenia mogącego spowodować zawalenie się przedmiotowego budynku lub też innych usterek bądź uszkodzeń stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Odnosząc się do ekspertyzy mgr inż. S. S. organ stwierdził, że opinia ta nie wnosi nic nowego do sprawy.

W odwołaniu od ww. decyzji L. G. podniosła, że żadne z przedsiębiorstw budowlanych, z którymi się kontaktowała, przedstawiając zgromadzoną w niniejszej sprawie dokumentację, nie chce podjąć się przeprowadzenia remontu. Sporny budynek znajduje się bowiem w tak złym stanie, że naruszenie jakiegokolwiek elementu spowoduje zawalenie się budynku – wobec czego jego remont jest niemożliwy.

Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wniosły także E. F. i M. N., zarzucając organowi I instancji błędną ocenę stanu technicznego przez uznanie, że przedmiotowy budynek nadaje się do remontu – podczas gdy ze zgromadzonych dowodów w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że powinien zostać niezwłocznie rozebrany. W rezultacie należy wydać decyzję o opróżnieniu całości ww. budynku – na podstawie art. 68 ust. 1 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał że załączone do ekspertyzy J. W. zdjęcia (fragmentu spróchniałej podwaliny i fragmentu częściowo spróchniałej belki pod oknem) w żaden sposób nie potwierdzają tak złego stanu technicznego konstrukcji drewnianego budynku, aby musiał być on rozebrany. Nieszczelne pokrycie dachowe, liczne prześwity wynikające z ubytków desek w górnej części (na poddaszu) ściany szczytowej, uszkodzona (częściowo bez szyb) stolarka okienna :pomieszczenia gospodarczego nie ma żadnego wpływu na stan techniczny konstrukcji budynku. Brak zatem podstaw do zawartej w opinii uzupełniającej konkluzji, że, "remont tego oto budynku mieszkalnego jest niemożliwy, gdyż uszkodzone i spróchniałe 80-letnie elementy konstrukcyjne budynku, takie jak podwalina górna i dolna, słupki, baliki ścienne są w tak złym stanie technicznym, iż nie nadają się do utrzymania konstrukcji budynku". Ponadto, odnosząc się do wykonanej w 2013r. drugiej z ekspertyz – autorstwa mgr inż. S. S.– organ wskazał, że opinia ta nie odzwierciedla rzeczywistego stanu technicznego przedmiotowego budynku na czas wykonywania ekspertyzy. Autor ekspertyzy wskazuje bowiem na liczne ubytki tynku i pęknięcia przewodu kominowego, podczas gdy z protokołu sprawozdawczo - opiniodawczego z kontroli i oględzin przewodu kominowego z dnia 28.09.2012r. wynika że komin został otynkowany na dzień przed wizytą kominiarza (co zostało potwierdzone podczas oględzin w dniu 20.03.2013r.). To samo dotyczy stwierdzeń o licznych ubytkach desek w ścianach szczytowych, które zostały obite panelami (co potwierdza kontrola z dnia 22.11.2012r.). Natomiast zawarte w ekspertyzie stwierdzenie, że "belki pod budynkiem spróchniałe, więźba dachowa spróchniała" nie zostały w jakikolwiek sposób potwierdzone odpowiednimi fotografiami. W rezultacie stan techniczny budynku nie wskazuje na to, aby bezpośrednio obiekt ten groził zawaleniem. Wskazano przy tym na założenie narożników na łączeniu pokrycia dachowego z dachówki ze szczytem budynku (wobec czego nie ma już luźno zwisających dachówek i odstających desek w ścianach szczytowych) oraz naprawienie pęknięć tynku na murowanej przybudówce. Ponadto, wykonane przez organ I instancji zdjęcia drewnianej konstrukcji więźby dachowej tego budynku nie potwierdzają stwierdzenia zawartego w obu ekspertyzach o tym, że jest ona spróchniała. Również okoliczność, że przedmiotowy budynek znajduje się w odległości mniejszej niż 10 m od strony drogi publicznej nie przesądza o konieczności jego rozebrania. Tym niemniej należy przeprowadzić remont budynku, zwłaszcza że jak wynika z protokołu sprawozdawczo - opiniodawczego z kontroli i oględzin przewodów kominowych z dnia 28.09.2012r., w pomieszczeniu kuchni nie ma właściwej wentylacji, natomiast instalacja elektryczna jest w złym stanie technicznym – co może zagrażać życiu i zdrowiu mieszkających w nim ludzi jak również zagrażać bezpieczeństwu mienia. Natomiast z uwagi na znaczne zużycie tego budynku i potrzebę ewentualnych dalszych robót remontowych współwłaściciele mogą ubiegać się o stosowne zgody na takie roboty.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosły E. F. i M. Ś., zarzucając decyzji organu odwoławczego z dnia 5.07.2013r. sprzeczność poczynionych w niej ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Zdaniem skarżących wydane w niniejszej sprawie decyzje nie uwzględniają w szczególności opinii biegłych z zakresu budownictwa, z których jednoznacznie wynika, iż budynek ten nie nadaje się do dalszego użytkowania i zamieszkania, bowiem stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób w nim przebywającym lub zamieszkałych. Z ekspertyzy J. W. jednoznacznie wynika, że z uwagi na uszkodzone i spróchniałe 80-letnie elementy konstrukcyjne budynku, takie jak podwalina dolna i górna, słupki, baliki ścienne – które są w tak złym stanie, iż nie nadają się do utrzymania konstrukcji budynku, a nie mogą być wymienione na nowe, gdyż to spowodowałoby naruszenie całej konstrukcji – remont tegoż budynku jest niemożliwy i dlatego obiekt ten powinien być rozebrany, jako grożący zawaleniem. Z kolei stosownie do opinii mgr inż. S. S. psiada uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno – budowlanej “należy wyłączyć z użytkowania i niezwłocznie dokonać jego rozbiórki zawaleniem i jest zagrożeniem dla zdrowia i życia osób w nim przebywających z uwagi na bardzo liczne uszkodzenia konstrukcji ścian i dachu, a także posadowienie budynku. Ze względu na powyższe skarżące zakwestionowały stanowisko organu odwoławczego w kwestii nakazania wyłącznie remontu wentylacji i instalacji elektrycznej, domagając się uchylenia decyzji z dnia 5.07.2013r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego organy administracji obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania – to jest art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującą właścicielom budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce nr ewid. [...], wykonanie określonych robót budowlanych. Podstawę materialnoprawną ostatniego z ww. rozstrzygnięć stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego kwestionują E. F. i M. Ś., które – powołując się na przedstawione ekspertyzy dotyczące stanu technicznego przedmiotowego obiektu – podnoszą, że grozi on zawaleniem.

W tym miejscu podnieść trzeba, że zgodnie z art. 68 pkt 1 pkt 1 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Zauważyć należy, że w toku prowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] . – K-I-23 (uchyloną następnie przez organ odwoławczy) organ I instancji, działając na podstawie art. 68 ustawy – Prawo budowlane, nakazał N. Ł., E.F., M. Ś., L. G. oraz K. T. wyłączenie z użytkowania w całości ww. budynku w terminie do dnia 31.01.2013r.

Z zestawienia treści cyt. powyżej przepisów wynika, że różnica pomiędzy stanami faktycznymi prowadzącymi do wydania – zasadniczo odmiennych – rozstrzygnięć w tychże trybach jest niewielka. Podczas gdy przesłanką zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest m. in. potencjalne zagrożenia dla życiu lub zdrowia ludzi, to w przypadku trybu z art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego tą okolicznością jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku.

W rezultacie postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w ww. zakresie powinno być szczególnie wnikliwe. Jak wynika bowiem ze sformułowanej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej) organy administracji publicznej mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Konkretyzację powyższej zasady stanowi treść art. 77 § 1 K.p.a., który obliguje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego – celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej.

Analizując zawartość akt administracyjnych niniejszej sprawy nie sposób uznać, aby organy obu instancji zadośćuczyniły opisanym powyżej wymogom. Dla przyjęcia takiego stanowiska zasadnicze znaczenie ma porównanie materiału dowodowego, zgromadzonego przed wydaniem w trybie art. 68 ustawy - Prawo budowlane ww. decyzji z dnia 30.11.2012r. oraz materiału dowodowego, w oparciu o jaki wydano decyzję z dnia [...], utrzymaną w mocy zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W tym zakresie podnieść należy, że organ I instancji, wydając decyzję z dnia [...] powołał się na:

- protokół z oględzin ww. budynku z dnia 25.07.2012r. (K-I-3), z którego wynika m. in. że "pod budynkiem mieszkalnym belki przyciesia w znacznym stopniu spróchniałe, pokrycie dachowe nieszczelne, więźba dachowa częściowo ugięta i spróchniała, przewód kominowy z licznymi ubytkami tynku i widocznymi pęknięciami, w ścianach szczytowych są liczne prześwity, wynikające z ubytków w deskach, stolarka okienna nieszczelna i częściowo uszkodzona (...) Brak dostępu do belek stropowych, ponieważ strych jest zagracony i częściowo jest położona polepa z gliny. Instalacja elektryczna jest położona na ścianach".

- przedstawioną w dniu 12.10.2012r. przez E. F. ekspertyzę inspektora nadzoru robót ogólnobudowlanych J. W. (K-I-12), w której wnioskach końcowych i zaleceniach wskazano, że "z uwagi na posadowienie budynku na podmurówce z kamienia bez fundamentów o głębokości przekraczającej sferę przemarzania, tj. ponad 1 m głębokości i bliskość drogi publicznej, na której odbywa się natężony ruch samochodów ciężarowych o dużej masie, gdzie podczas przejazdu następuje wibracja gruntu pod budynkiem oraz duża akustyka wewnątrz budynku i liczne uszkodzenia konstrukcji budynku, spróchniałe elementy takie jak podwalina dolna i górna oraz słupki spróchniałe, nienadające się do utrzymania konstrukcji budynku, a także spróchniałe baliki ścienne przedmiotowy budynek nie nadaje się do dalszego użytkowania i zamieszkania bowiem stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób w nim przebywających lub zamieszkałych".

Jednocześnie organ I instancji, odnosząc się do wykonanych przez N. Ł. napraw stwierdził, że, poza otynkowaniem i naprawą komina, nie przyczyniły się one do istotnej poprawy stanu technicznego budynku. Wykonanie okładziny z paneli nie wzmocniło ścian, spełniając jedynie rolę estetyczną i chroni przez opadami.

Następnie, po uchyleniu przez organ odwoławczy wydanej w trybie art. 68 ustawy - Prawo budowlane decyzji, pracownicy organ I instancji dokonali w dniu 25.01.2013r. ponownej kontroli stanu technicznego spornego budynku (K-I-28), z której wynika, że brak jest

- widocznych uszkodzeń ścian budynku mogących spowodować zawalenie się budynku,

- od wewnątrz znacznych ugięć stropu, ani innych uszkodzeń, które mogą spowodować zawalenie się budynku,

- jest dostępu do stropu na strychu,

- znacznych ugięć konstrukcji dachu,

- elementów budynku zwisających lub odrywających się.

W rezultacie na dzień kontroli nie stwierdzono uszkodzeń, które mogłyby spowodować zawalenie się budynku.

W dniu 28.01.2013r. złożono opinię uzupełniającą do ww. ekspertyzy (K-I-30), w której J. W. wyjaśnił, że “budynek ten grozi zawaleniem w każdej chwili", a “remont spornego obiektu jest niemożliwy, gdyż uszkodzone i spróchniałe 80-letnie elementy konstrukcyjne budynku, takie jak podwalina dolna i górna, słupki, baliki ścienne są w tak złym stanie, iż nie nadają się do utrzymania konstrukcji i budynku, a nie mogą być wymienione na nowe, gdyż to spowodowałoby naruszenie całej konstrukcji budynku". Końcowo stwierdzono, że “budynek ten należy rozebrać, gdyż grozi zawaleniem i stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób w nim zamieszkałych".

Podczas oględzin w dniu 20.03.2013r. (K-I-41) pracownicy organu I instancji potwierdzili, że stan spornego budynku pozostaje taki sam jak podczas kontroli w dniu 25.01.2013r.

W dniu 8.05.2013r. L. G. złożyła ekspertyzę techniczną mgr inż. S. S. (K-I-46), z której wynika m. in., że “belki pod budynkiem (są) spróchniałe", a przedmiotowy budynek “należy wyłączyć z użytkowania i niezwłocznie dokonać jego rozbiórki, gdyż grozi on zawaleniem i jest zagrożeniem dla zdrowia i życia osób w nim przebywających z uwagi na bardzo liczne uszkodzenia konstrukcji ścian i dachu, a także posadowienie budynku w niebezpiecznie bliskiej odległości od drogi publicznej o natężonym ruchu samochodów, również o dużej masie, co jeszcze bardziej potęguje wzrost zagrożenia zawaleniem".

Mając na uwadze przedstawiony powyżej materiał dowodowy należy zwrócić uwagę na wzajemną sprzeczność poszczególnych przeprowadzonych w sprawie środków dowodowych – niewyjaśnioną przez organy obu instancji – co czyni wydanie decyzji w trybie art. 66 Prawa budowlanego przedwczesnym. Nie sposób bowiem zgodzić się z uzasadnieniem decyzji z dnia [...], w której powołano się na stwierdzony podczas kontroli w dniu 25.01.2013r. brak bezpośredniego zagrożenia mogącego spowodować zawalenie się przedmiotowego budynku – w sytuacji, gdy w aktach administracyjnych znajduje się protokół z oględzin ww. budynku, przeprowadzonych przez pracowników organu I instancji w dnia 25.07.2012r. (K-I-3),

z którego wynika m. in. że "pod budynkiem mieszkalnym belki przyciesia w znacznym stopniu spróchniałe (...). więźba dachowa częściowo ugięta i spróchniała". Jednocześnie z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, aby w międzyczasie doszło do wymiany spróchniałych elementów, stanowiących zasadnicze konstrukcyjnie części spornego budynku, na jakich opierają się odpowiednio – ściany nośne oraz pokrycie dachowe. Podkreślenia wymaga, że jedynymi naprawami, jakie N. Ł. wykonał przed wydaniem decyzji z dnia [...] były – otynkowanie i naprawa komina, wykonanie na ścianach zewnętrznych okładziny z paneli, umieszczenie narożników na łączeniach ścian szczytowych z dachem – które w opinii organu I instancji (wyrażonej w uchylonej z przyczyn proceduralnych decyzji z dnia [...]) nie przyczyniły się do istotnej poprawy stanu technicznego budynku. Należy przy tym zwrócić uwagę na całkowicie pominięty przez orzekające ponownie organy stan technicznego trzeciego z zasadniczych elementów konstrukcyjnych budynku, to jest belek stropowych, co do których ograniczono się do stwierdzenia o braku dostępu do nich z uwagi na "zagracenie" strychu. Tymczasem, w świetle ww. ustaleń o korozji biologicznej belek przyciesia oraz więźby dachowej uzasadnionym wydaje się – z punktu widzenia przesłanki "bezpośredniego zagrożenia zawalenia" (art. 68 Prawa budowlanego) – sprawdzenie stanu elementów nośnych stropu.

Ponadto z uzasadnienia decyzji organu I instancji w żaden sposób nie wynika, dlaczego "ekspertyza autorstwa P. S. nie wnosi nic nowego do sprawy". Brak też jest jakiegokolwiek ustosunkowania się do opinii inspektora nadzoru robót ogólnobudowlanych J. W.. Abstrahując nawet od treści przedmiotowych ekspertyz – potwierdzających ustalenia poczynione w trakcie ww. oględzin z dnia 25.07.2012r. i zawierających stwierdzenia o groźbie zawalenia się budynku – podkreślić trzeba, że opinie te – pomimo że są dokumentami prywatnymi – podlegają ocenie organów stosownie do art. 80 K.p.a. Dowody te należy przeanalizować, a poczynione odnośnie ich treści uwagi powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18.12.2007r. o sygn. akt II SA/Bd 807/07, LEX nr 491844).

Jednocześnie Sąd zauważa podjęte w zaskarżonej decyzji próby sanowania uchybień organu I instancji – poprzez ocenę przedmiotowych ekspertyz – jednakże wskutek braku odniesienia się do ustaleń poczynionych w trakcie oględzin z dnia 25.07.2012r. (powielonych następnie w zakwestionowanych opiniach) oraz brak sprawdzenia stanu technicznego stropu – nie mogły one odnieść zamierzonego skutku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustrzegł się także przed innymi nieprawidłowościami, wskazującymi na nienależytą analizę materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Mianowicie, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] – w odniesieniu do orzeczonego przez organ I instancji obowiązku wykonania wentylacji grawitacyjnej tylko w kuchni – wskazano, że "jak wynika z protokołu sprawozdawczo-opiniodawczego z kontroli i oględzin przewodów kominowych z dnia 28.09.2012r., w pomieszczeniu kuchni nie ma właściwej wentylacji". Tymczasem, jak wynika z powołanego protokołu, sporządzonego przez mistrza kominiarskiego (K-I-12) wentylacji nie ma nie tylko w pomieszczeniu kuchni (gdzie znajduje się kuchenka gazowa), ale również w pokoju, gdzie znajduje się piec grzewczy na opał stały.

W rezultacie, nie przesądzając o treści wydanego w ponownym postępowaniu rozstrzygnięcia, należało uchylić decyzje organów obu instancji.

Orzekając ponownie organy, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzą zgodnie z wymogami procedury administracyjnej określonymi w art. 7 i 77 § 1 i art. 80 K.p.a. postępowanie w sprawie, eliminując tym samym dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności zostanie ustalony w sposób niebudzący wątpliwości stan techniczny spornego budynku – zarówno pod kątem zastosowania art. 66, jak i art. 68 Prawa budowlanego – przy uwzględnieniu całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpującym wyjaśnieniu wskazanych powyżej sprzeczności.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia art. 152 ustawy P.p.s.a.