Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 733/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3, art. 8, art. 38
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] J. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] L. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. P. , przyznającej odwołującemu od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie, jako dofinansowanie do zakupu żywności oraz opłacenia czynszu mieszkaniowego i kosztów zużycia energii elektrycznej

- uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu 10 stycznia 2014 r. D. G. złożył do organu I instancji dwa odrębne podania datowane na 9 stycznia 2014 r., w których zwrócił się o przyznanie pomocy jego rodzinie w formie zasiłku okresowego (w drugim podaniu podał, iż świadczenia tego potrzebuje na opłacenie bieżącego czynszu za bezumownie zajmowany lokal), zasiłku celowego na zakup środków higieny osobistej oraz o pomoc "na dożywianie". Podania uzasadnił tym, że od stycznia jedynym źródłem utrzymania jego rodziny jest zasiłek rodzinny na córkę, a w okresie zimowym występują trudności w znalezieniu pracy. Wnioskodawca podkreślił, że nie posiada środków pieniężnych na opłacenie bieżącego czynszu, a jest jednocześnie wezwany do zapłacenia czynszu zaległego za lokal, którego najemcą była jego matka.

Podczas wywiadu środowiskowego wnioskodawca sprecyzował swoje wnioski wskazując, że oczekuje pomocy "w formie zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup żywności, opłacenie czynszu mieszkaniowego i energii elektrycznej" oraz "pomocy w formie zasiłku celowego na zakup środków czystości".

Organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. przyznał D. G. zasiłek okresowy w wysokości [...] zł na styczeń 2014 r., jako dofinansowanie do zakupu żywności oraz opłacenia czynszu mieszkaniowego

i kosztów zużycia energii elektrycznej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że rodzina wnioskodawcy spełnia wymogi określone w przepisach ustawy o pomocy społecznej wymienionych w podstawie prawnej decyzji (bezrobocie), co uzasadnia przyznanie zasiłku okresowego. Zasiłek ten został jednak przyznany w minimalnej wysokości, ustalonej zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy (odrębną zaś decyzją – jak zaznaczył organ odwoławczy – przyznano stronie zasiłek celowy w wysokości [...] zł na zakup środków czystości).

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej D. G. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odwołujący stwierdził, że argumenty wyrażone w tej decyzji nie są zasadne, a przyznana pomoc nie pozwoli jego rodzinie przetrwać zimy w godnych warunkach i tym samym nie odpowiada celom pomocy społecznej. Zdaniem D. G. zasiłek okresowy nie może być przyznany tylko na jeden miesiąc. Ponadto decyzja pierwszoinstancyjna nie jest zgodna z ustaleniami poczynionymi podczas wywiadu środowiskowego. Wnioskodawca nie zwracał się bowiem o "dofinansowanie" (podkreślił, że nie zna takiego pojęcia), lecz oczekiwał wydania odrębnych decyzji w sprawie zakupu żywności, opłacenia czynszu i opłacenia energii elektrycznej.

Odwołujący zakwestionował również warunek wypłaty mu zasiłku po "uprawomocnieniu się decyzji" podnosząc, że jest on niezgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Możliwość wcześniejszej wypłaty świadczenia pod warunkiem, że napisze oświadczenie o tym, iż nie będzie się odwoływał, uznał zaś za "szantaż" ze strony organu pomocy społecznej podnosząc, że nikt mu nie może odebrać prawa odwołania się od wadliwej - w jego ocenie - decyzji.

Po przeanalizowaniu sprawy w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja organu I instancji narusza przepisy k.p.a., zwłaszcza art. 7 i art. 107 § 3, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium zaznaczyło przy tym, że nie wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu są uzasadnione.

Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji można stwierdzić, iż rodzina skarżącego niewątpliwie spełnia ustawowe kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, które dla trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł. Dochód tej rodziny w styczniu 2014 r., czyli w miesiącu złożenia wniosku, wynosił bowiem [...] zł. Organ II instancji wyjaśnił, że na potrzeby wniosku dochód - zgodnie z art. 8 ust. 3 powołanej ustawy - ustalono ze stycznia 2014 r. gdyż w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku skarżący utracił zasiłek pielęgnacyjny.

Natomiast jako przesłankę niedochodową uzasadniającą przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego na jeden miesiąc w wysokości odpowiadającej połowie różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny, a jej dochodem, organ I instancji wskazał bezrobocie (art. 7 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej). W ocenie Kolegium decyzja pierwszoinstancyjna nie zawiera jednak żadnego uzasadnienia objęcia z powodu tej przesłanki rodziny skarżącego zasiłkiem okresowym z pomocy społecznej, naruszając tym samym reguły wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji przepisy prawa materialnego, tj. art. 7 pkt 4 oraz art. 38 ust. 1 i ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, co jest powodem uchylenia tej decyzji. Z jej uzasadnienia nie wynika bowiem, czy przyczyną trudności życiowych jest bezrobocie jednego, czy obojga małżonków, czy jest ono zawinione oraz, czy małżonkowie czynią starania, aby znaleźć zatrudnienie. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ miał obowiązek nie tylko zebrać materiał dowodowy, ale także w sposób wyczerpujący cały ten materiał dowodowy rozpatrzyć i swojej ocenie dać wyraz w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala natomiast uznać, że obowiązek ten został wykonany.

Ponadto Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie uzasadnił wysokości przyznanego zasiłku okresowego, tj. dlaczego przyznał rodzinie zasiłek okresowy w minimalnej wysokości stanowiącej 50% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem rodziny. Nie wyjaśniono przy tym, czy przyznana kwota jest adekwatna do zgłoszonych przez D. G. potrzeb a także, czy uwzględniono możliwości zaspokojenia tych potrzeb przez wnioskodawcę we własnym zakresie. Nie odniesiono się również do wysokości środków finansowych posiadanych przez organ na realizację zadań pomocowych.

Odnosząc się do zarzutów odwołującego Kolegium za nieuzasadnione uznało twierdzenie, jakoby pomoc została przyznana niezgodnie z uzgodnieniami poczynionymi podczas wywiadu środowiskowego z dnia 14 stycznia 2014 r. oraz, że każda ze zgłoszonych przez niego potrzeb powinna być rozpatrzona odrębną decyzją administracyjną. Organ odwoławczy wskazał, że na formularzu wywiadu środowiskowego skarżący podpisał się pod adnotacją pracownika socjalnego: " ...zainteresowany zwrócił się z prośbą o pomoc w formie zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup żywności, opłacenie czynszu mieszkaniowego i energii elektrycznej..." i dokładnie takie potrzeby organ I instancji wskazał jako te, które ma zaspokoić przyznany zasiłek okresowy. Podczas wywiadu skarżący faktycznie nie zwracał się o "dofinansowanie", jednakże z zasad ogólnych pomocy społecznej wynika, że organy administracyjne nie są związane oczekiwaniami wnioskodawców, jeżeli nie przemawiają za tym okoliczności sprawy (art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Organ I instancji mógł zatem przyznać zasiłek okresowy wskazując, że ma on tylko w części zaspokoić (a więc służyć jako dofinansowanie) konkretną potrzebę. Taki sposób załatwiania podania mieści się natomiast w granicach prawa.

Ponadto za niemający oparcia w art. 38 ustawy o pomocy społecznej Kolegium uznało zarzut skarżącego dotyczący przyznania zasiłku okresowego jedną decyzją, a nie odrębnymi decyzjami na każdą z wymienionych potrzeb. Zasiłek okresowy - odmiennie niż zasiłek celowy - nie jest bowiem przyznawany na zaspokojenie konkretnych niezbędnych potrzeb bytowych, ale przyznawany jest z powodu występujących w rodzinie dysfunkcji, np. bezrobocia, uniemożliwiających zaspokojenie egzystencjalnych potrzeb we własnym zakresie.

Kolegium wyjaśniło, że brak uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej nie pozwala prześledzić, jakimi motywami kierował się organ I instancji przyznając zasiłek okresowy na jeden miesiąc, na podstawie jakich okoliczności ustalił taki, a nie inny czas świadczenia oraz jaki z celów pomocy społecznej po tym czasie zostanie osiągnięty (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Organ odwoławczy podkreślił jednak, że ustawodawca nie określa ani minimalnego ani maksymalnego okresu, na jaki zasiłek okresowy może być przyznany, a zatem świadczenie może być przyznane na okres jednego miesiąca do nieokreślonej ich liczby, przy czym jeden miesiąc jest minimalnym okresem, na jaki może być przyznany zasiłek, o którym mowa. Ustalenie okresu ustawodawca pozostawił uznaniu organu pomocy społecznej, przy czym ustalony okres winien mieć umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym i musi zostać wyjaśniony w uzasadnieniu podjętej decyzji. Tymczasem organ I instancji nie wykazał, dlaczego przyznał skarżącemu zasiłek okresowy na minimalny okres, i czy zostały w tym zakresie uwzględnione zasady ogólne udzielania pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej).

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył przepisy zarówno prawa materialnego (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4 w związku z art. 38 ust. 1 i art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej), jak również procesowego (art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.).

Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że warunek wypłaty zasiłku okresowego "po uprawomocnieniu się decyzji", jest zgodny z art. 130 § 1 k.p.a, w myśl którego przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Zasiłek okresowy nie powinien być więc wypłacony przed upływem czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji, chyba że decyzji tej nadany byłby rygor natychmiastowej wykonalności (art. 130 § 1 i 3 pkt 1 w związku z art. 108 k.p.a.).

D. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję ostateczną, domagając się jej uchylenia w całości oraz "rozpoznania przez SKO odwołania wniesionego do SKO w dn. 16.02.2014 r. według treści tam napisanej i stwierdzenia, że MOPS w oparciu o stan faktyczny (środek zimy, dziecko, bezrobocie, osoba niepełnosprawna) winien obowiązkowo udzielić jak najszybciej środków do koniecznego utrzymania rodziny, a nie grać na zwłokę". W ocenie skarżącego "przepis art. 130 § 1 k.p.a. nie jest dobrem ani też pomocą, ale przyzwoleniem na nękanie obywatela, doprowadzenia do stanu krytycznego oraz szantażu". W jego ocenie Kolegium bezpodstawnie uchyliło decyzję organu I instancji, gdyż organ I instancji "ma wydać taką samą".

Skarżący po raz kolejny podniósł, że podczas wywiadu środowiskowego nie zgłaszał, iż oczekuje "dofinansowania", bowiem według niego "dofinansowanie jest wtedy, gdy strony się dogadują". Wskazał także, że z dniem 27 sierpnia 2012 r. organ I instancji wstrzymał mu wypłatę zasiłku stałego z tytułu niepełnosprawności i w wyniku jego odwołania sprawa dotychczas nie została zakończona, a on pozostaje bez środków do życia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium oceniło zarzuty skargi jako bezpodstawne podkreślając, że rozstrzygnięcie kasacyjne zawarte w zaskarżonej decyzji odpowiada wnioskowi skarżącego zawartemu w punkcie drugim jego odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę według kryteriów określonych tym przepisem Sąd doszedł do wniosku, że jest ona niezasadna. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada bowiem prawu. Przede wszystkim zaś na uwzględnienie zasługuje wyrażone w tej decyzji stanowisko, iż poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia 29 stycznia 2014 r., orzekająca o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w kwocie [...]zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2014 r., jako dofinansowanie do zakupu żywności oraz opłacenia czynszu mieszkaniowego i kosztów zużycia energii elektrycznej, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (w konsekwencji również przepisów prawa materialnego) w stopniu, który uzasadniał jej uchylenie w toku postępowania odwoławczego w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przypomnieć na wstępie należy, że przedmiotem żądania skarżącego objętym niniejszym postępowaniem było przyznanie zasiłku okresowego, stąd zastosowanie w rozpoznawanej sprawie znajdują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm., dalej jako "u.p.s.").

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest właśnie żądane przez skarżącego świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kwoty [...]zł;

2) osobie w rodzinie, której dochód jest niższy od kwoty [...]zł;

3) rodzinie, której dochód w przeliczeniu na osoby w rodzinie nie przekracza kwoty [...]zł.

Zasiłek okresowy ustala się:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie;

2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 2).

Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między:

1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;

2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 3).

Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż [...] zł miesięcznie

(ust. 4).

Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust. 5).

Z powołanych przepisów wynika, że zasiłek okresowy zasadniczo nie jest świadczeniem uznaniowym. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 38 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy "przysługuje" wnioskodawcy, a więc winien być mu przyznany. Do oceny organu pozostawiono tylko ustalenie wysokości przyznanego świadczenia – jednakże w ściśle określonych granicach – oraz okresu, na jaki to świadczenie ma być przyznane.

W niniejszej sprawie pozostaje poza wszelkim sporem, że skarżący spełnia wymogi warunkujące udzielenie mu wsparcia w formie zasiłku okresowego. Dochód jego trzyosobowej rodziny – ustalony, w związku z utratą dochodu w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, za miesiąc złożenia wniosku, tj. styczeń 2014 r. – wyniósł bowiem [...] zł, nie przekraczając tym samym kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s., które dla trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł. Ponadto z niewadliwych ustaleń organu I instancji wynika, że rodzina D. G. dotknięta jest bezrobociem. Okoliczności te przesądzały zatem o zasadności objęcia skarżącego wsparciem w formie zasiłku okresowego, co też organ I instancji decyzją z dnia 29 stycznia 2014 r. uczynił.

Słusznie jednak zwrócił uwagę organ odwoławczy, że na mocy powołanej decyzji pierwszoinstancyjnej przyznano skarżącemu zasiłek okresowy w minimalnej - w świetle art. 38 ust. 3 u.p.s. – wysokości (tj. w wysokości odpowiadającej połowie różnicy pomiędzy kryterium dochodowym dla trzyosobowej rodziny, a dochodem rodziny skarżącego), jak też na minimalny okres wynoszący 1 miesiąc, przez co przyznana skarżącemu pomoc de facto sprowadzała się do jednorazowego wsparcia.

Jakkolwiek ustalenie wysokości przyznanego zasiłku okresowego oraz okresu, na jaki to świadczenie ma być przyznane, pozostawiono – jak już wyżej wskazano – uznaniu organu pomocy społecznej (kwestia ustalenia wysokości zasiłku okresowego w istocie pozostawiona została tzw. względnemu uznaniu administracyjnemu, albowiem organ wysokość tę musi określić w granicach pomiędzy najwyższą i najniższą kwotą zasiłku wynikającą z art. 38 ust. 2 i 3 u.p.s.), to jednak rozstrzyganie w tym zakresie nie może mieć charakteru dowolnego. Wysokość przyznanego świadczenia powinna być bowiem adekwatna do sytuacji wnioskodawcy, jego potrzeb i możliwości zaspokojenia swoich potrzeb we własnym zakresie oraz posiadanych przez organ środków finansowych na realizację zadań pomocowych. Również ustalenie okresu uzależnione jest – co wynika wprost z ust. 5 art. 38 u.p.s. – od okoliczności sprawy.

Powyższe oznacza, że przyznając osobie potrzebującej zasiłek okresowy organ pomocy społecznej zobowiązany jest do wskazania konkretnych, wyszczególnionych w uzasadnieniu decyzji okoliczności sprawy, pozostających w związku z czasem, w jakim osoba lub rodzina powinna korzystać z pomocy społecznej, jak też z wysokością przyznanego jej wsparcia. Okoliczności powyższe muszą być przy tym tak ustalone i wyjaśnione, aby same narzucały okres oraz wysokość świadczenia, przy których beneficjent jest w stanie polepszyć swoją trudną sytuację życiową.

W ocenie Sądu stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż zapadła w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji z dnia 29 stycznia 2014 r. nie spełnia powyższych wymogów, uznać należy za zasadne. Przyznając skarżącemu zasiłek okresowy w minimalnej wysokości i na minimalny okres organ I instancji w istocie nie uzasadnił rozstrzygnięcia w tym zakresie. Orzeczenie to nie zostało w żaden sposób odniesione do sytuacji życiowej i materialnej skarżącego, jak też do zgłaszanych przez niego potrzeb. Ponadto organ I instancji nie podjął choćby próby wykazania, że nawet zasiłek przyznany w tak minimalnym zakresie, jak to zostało uczynione, jest w stanie umożliwić skarżącemu przezwyciężenie trudnej sytuacji bytowej. Innymi słowy organ I instancji zupełnie pominął w swych rozważaniach to, czy zakres czasowy oraz wysokość udzielonego stronie wsparcia będą wystarczające dla osiągnięcia ustawowych celów pomocy społecznej. Przyznając skarżącemu zasiłek okresowy w najniższej z możliwych wysokości organ nie wykazał również, by udzielenie wsparcia w wyższej kwocie było niemożliwe ze względu na ograniczone zasoby finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. P. .

Opisane wyżej braki w ustaleniach zawartych w decyzji pierwszoinstancyjnej w pełni potwierdzają stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 107 § 3 k.p.a., w konsekwencji naruszając również przepisy prawa materialnego, tj. art. 7 pkt 4 oraz art. 38 ust. 1 i 5 u.p.s. Ze względu zaś na to, że zakres postępowania wyjaśniającego, jaki z uwagi na opisane uchybienia przepisom postępowania wymaga uzupełnienia, ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w zakresie długości okresu świadczeniowego oraz wysokości przyznanego stronie wsparcia, uznać należy, że zachodziły wszelkie podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenia na jego podstawie wadliwej decyzji organu I instancji, celem ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten organ. Zaakcentować w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji odpowiada żądaniu skarżącego wyrażonemu w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i w istocie jest dla skarżącego korzystne, albowiem wskutek tego rozstrzygnięcia organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy może – w zależności od poczynionych ustaleń – albo ponownie przyznać skarżącemu zasiłek w tej samej wysokość i na taki sam okres, albo powiększyć w tym zakresie wymiar przyznanej pomocy. Oznacza to, że sytuacja prawna skarżącego w przedmiotowym postępowaniu na skutek zaskarżonej decyzji może jedynie ulec poprawie bądź pozostać w dotychczasowym stanie, a w żadnym razie nie może się pogorszyć.

Również stanowisko organu odwoławczego co do zarzutów odwołania, w zakresie, w jakim zostały one uznane za bezzasadne, uznać należy za prawidłowe. Przede wszystkim słusznie Kolegium wskazało, że zasiłek okresowy – odmiennie niż zasiłek celowy – nie jest przyznawany na zaspokojenie konkretnych potrzeb bytowych, lecz w związku z wystąpieniem określonych problemów życiowych, do których ustawodawca przykładowo zaliczył długotrwałą chorobę, niepełnosprawność i bezrobocie. Zgłoszenie przez skarżącego kilku potrzeb w kontekście żądania przyznania zasiłku okresowego mogło być zatem załatwione jedną decyzją. Strona i tak bowiem nie mogłaby otrzymywać kilku równoległych zasiłków okresowych przyznanych na różne cele.

Sąd podziela również przekonanie, iż nie stanowiło naruszenia prawa wskazanie w decyzji pierwszoinstancyjnej, że przyznane świadczenie ma stanowić dofinansowanie do określonych potrzeb, skoro to organ decyduje o wysokości przyznanego świadczenia i – o ile okoliczności sprawy to uzasadniają – pomimo, żądania przyznania wsparcia na całkowite pokrycie określonej potrzeby, może ograniczyć się jedynie do jej dofinansowania.

Jako trafne należy uznać wyjaśnienia Kolegium co do zawarcia w decyzji pierwszoinstancyjnej warunku, iż wypłata zasiłku nastąpi "po uprawomocnieniu się decyzji", jakkolwiek podkreślić należy, że warunek ten nie został określony precyzyjnie. Warunkiem wypłaty świadczenia z pomocy społecznej jest bowiem wykonalność decyzji, na mocy której zostało ono przyznane, nie zaś jej prawomocność. Wykonalność decyzji następuje zaś w chwili nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca), bądź w chwili, gdy decyzja staje się ostateczna, co oznacza, że przestaje od niej służyć środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji (pojęcie to nie zawsze jest równoznaczne z pojęciem prawomocności). Podkreślić przy tym należy, że Kolegium zasadnie zwróciło uwagę, iż sytuacja, w której skarżącemu wypłacono świadczenie na mocy decyzji, która nie uzyskała jeszcze waloru ostateczności (i jednocześnie nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności), nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Z przedstawionych wyżej względów - wobec braku wątpliwości, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2014 r. została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania - Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mającej charakter kasacyjny w stosunku do powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej.

Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).