Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 724/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-08-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od opłat sądowych w części
Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 i 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JP – Syndyka Masy Upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi JP – Syndyka Masy Upadłości U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] czerwca 2018 r. nr [.] w przedmiocie długu celnego - p o s t a n a w i a - I. przyznać JP – Syndykowi Masy Upadłości U. prawo pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych w 1/2 (słownie: jednej drugiej) części, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie


UZASADNIENIE

JP - Syndyk Masy Upadłości U. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w skardze, że chodzi o opłaty sądowe.

W złożonych w skardze i formularzu oświadczeniach podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co samo w sobie świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem Spółki/Syndyka toczy się wiele postępowań. Od ogłoszenia upadłości doręczono mu już około 700 decyzji administracyjnych I instancji, dotyczących należności celno-podatkowych. W maju i czerwcu 2018 r. doręczono mu około 150 decyzji organu odwoławczego, przeciwko którym będzie wnosić skargi. Organy nie łączą jednak spraw, co ma ten skutek, że w każdej powstawać będzie obowiązek uiszczania opłat sądowych co najmniej w minimalnej wysokości. Z uzyskanych od organów informacji wynika, że przedmiotem ich analizy jest około 1.000 dokonanych przez Spółkę zgłoszeń celnych, co determinuje możliwość wydania około 2.000 decyzji. Z analiz Syndyka wynika, że łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach może przekroczyć 8,5 mln zł, a wartość opłat sądowych może wahać się jednorazowo od 100 do przeszło 1.000 zł. Każda łączy się również z koniecznością uregulowania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Obowiązek pokrycia wszystkich możliwych opłat może zniweczyć cele postępowania upadłościowego. Według bilansu sporządzonego dla celów postępowania upadłościowego na dzień 29 października 2017 r. strata w działalności Spółki wynosiła 438.193,22 zł. Stan rachunku bankowego wynosi obecnie około 2.800.000 zł. Upadły nie osiąga dochodu, a stan upadłości agencji celnej wyklucza prowadzenie jej przedsiębiorstwa.

Wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału I określił na 15.464 zł; wpis od skargi powinien zatem wynieść 464 zł.

Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W ocenie referendarza sądowego przesłanki te Syndyk odnośnie upadłej Spółki wykazał w części, a uwzględnienie wniosku wymagało wzięcia pod rozwagę również innych spraw toczących się z jego udziałem przed tut. Sądem. Jednostkowe koszty postępowania nie przekraczałyby zdolności płatniczych masy upadłości, ale suma kosztów sądowych we wszystkich zainicjowanych i toczących się sprawach przemawia za celowością przyznania mu częściowego wsparcia ze środków publicznych. Od stycznia do 24 sierpnia 2018 r. zarejestrowano w Sądzie 243 sprawy tego podmiotu (z czego 120 w sierpniu), w zasadzie dotyczących należności celno-skarbowych. Wiele spraw z wcześniejszego okresu jest w toku, w znacznej liczbie uregulowano już opłaty sądowe w różnych kwotach. Aby zatem nie zniweczyć celów postępowania upadłościowego (konieczności pokrywania innych bieżących wydatków związanych z likwidacją oraz prowadzeniem przedsiębiorstwa upadłego, które pozwala zasilać masę upadłości nowymi środkami) i zarazem zapewnić Syndykowi/upadłej Spółce dostęp do sądu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, postanowiłem uwzględnić wniosek w części i zwolnić go od opłat sądowych w 1/2 części (w połowie wymaganej należności). Stan posiadanych środków pieniężnych oraz ciężary fiskalne w innych sprawach sądowoadministracyjnych umożliwiają Syndykowi częściowe zadośćuczynienie wymaganiu określonemu w art. 199 Ppsa, tj. pokrycia (części) kosztów postępowania związanych z jego udziałem w nim, w tym na wstępnym etapie tytułem wpisu od skargi 232 zł. Uiszczenie natomiast pełnych kosztów w takich okolicznościach, przy uwzględnieniu wskazanej liczby spraw, mogłoby odbyć się z uszczerbkiem dla tych procesów, w tym wierzycieli upadłego, wśród których jest również Skarb Państwa.

W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu. Syndyk nie przedstawił dowodów na istnienie zobowiązań, które uzasadniałyby odmienną ocenę od wyrażonej wyżej albo rozdysponowania środków masy upadłości na inne, ważniejsze z prawnego punktu widzenia cele. Instytucja prawa pomocy nie może być wykorzystywana do ochrony prywatnego majątku, a koszty postępowania sądowego traktować należy na równi z innymi wydatkami ponoszonymi w toku postępowania upadłościowego. Z tej m.in. przyczyny upadły nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wydatek na ten cel można natomiast zaliczyć do kosztów postępowania upadłościowego na mocy art. 230 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344). Podkreślić zaś należy, że pomimo regulowania części kosztów sądowych i czasu trwania postępowania upadłościowego nie wystąpiły jak dotychczas negatywne przesłanki ekonomiczne wyłączające dalszą jego dopuszczalność, a jedynym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest stan finansowy wnioskodawcy. Jeżeli chodzi natomiast o deklarowaną liczbę spraw prowadzonych przez organy administracji skarbowej z udziałem upadłej Spółki/Syndyka, to nie przekłada się ona wymiernie na aktualne obciążenia fiskalne masy upadłości poza przypadkami, w których zainicjowano już sprawy sądowe. W sprawach takich Syndyk może ubiegać się o prawo pomocy.