Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 428/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 65  par. 1, art. 66  par. 3, art. 138  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Referent stażysta Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 roku sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie przekazania pisma według właściwości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. przyznaje adwokatowi I. C. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa, 80/100) złote, obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć i 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi I. C. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 10 czerwca 2008 roku skierowanym do Starostwa Powiatowego w P. K. S. wystąpiła do Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny z "zażaleniem na postępowanie pełnomocników "prowadzone od 1998 roku do chwili obecnej".

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał sprawę według właściwości do Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny.

W dniu 19 czerwca 2008 roku na powyższe postanowienie K. S. wniosła zażalenie, w którym podniosła, iż Starosta przekazał sprawę, jak wskazała "po 10 latach bezczynności wobec jej krzywdy i jej bliskich wywołanej przez lek. med. A. P. z innymi". Z powodu natomiast naruszenia prawa materialnego, dóbr osobistych i innych bardzo licznych uchybień, które mają miejsce w poszczególnych wydziałach Starostwa Powiatowego w P. i innych jednostkach prawnych mieszczących się w P., S. i Ł., akta sprawy wymagają oceny, korekty, oszacowania i zasądzenia zadośćuczynienia i odszkodowania.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołując się do treści art. 65 k.p.a, wskazało, iż użyty w przepisie zwrot "wniesienie" należy rozumieć jako skierowanie sprawy do określonego organu z żądaniem jej rozpatrzenia, a nie każde faktyczne "wpłynięcie" pism do organu. W rozpatrywanej sprawie strona wyraźnie wskazała adresata podania, zaś obowiązkiem organu było przesłanie podania do jego adresata bez nadawania tej czynności szczególnej formy, o której mowa w art. 65 k.p.a. zwłaszcza, że wskazany przepis znajduje zastosowanie tylko w przypadku przekazywania spraw pomiędzy organami administracji publicznej. Ponadto obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego, jak i procedura karna nie przewidują możliwości wniesienia podania skierowanego do sądu powszechnego za pośrednictwem organu administracji publicznej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymując argumentację zawartą w zażaleniu wskazała, iż domaga się usunięcia z akt osobowych diagnozy lek. med. A. P., a także poddania ocenie i korekcie dokumentacji biegłych sądowych sporządzonej w okresie od dnia 29 lipca 1999 roku do dnia 27 czerwca 2006 roku, dokonaniu oszacowania i zasądzeniu odszkodowania i zadośćuczynienia. Skarżąca wskazała, iż oczekuje rozstrzygnięcia zapewniającego jej poczucie bezpieczeństwa, spokój, ochronę zdrowia i poszanowanie zasad współżycia społecznego.

W piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2009r. pełnomocnik skarżącej podniósł, iż organ odwoławczy winien zwrócić podanie skarżącej na podstawie art.66 § 3 kpa z pouczeniem, iż właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Nadto organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie nieznane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcia organu odwoławczego zostały określone w art.138 kpa, który ma zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym w oparciu o art.144 kpa. Organ odwoławczy natomiast uchylił zaskarżone postanowienie i nie wydał rozstrzygnięcia o którym mowa w art.138 kpa. Doszło zatem do naruszenia art.66 § 3 i art.138 kpa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, wniosło o oddalenie skargi argumentując, iż podniesione w skardze zarzuty nie dotyczą istoty prowadzonego postępowania, a więc nie może się do nich merytorycznie ustosunkować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga K. S. jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy postępowania a mianowicie art. 66 § 3 i art.138 § 1 pkt.2 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art.66 § 3 kpa jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Z wymienionego przepisu wynika, iż w sytuacji gdy podanie zostało wniesione do organu administracji to organ, w razie uznania, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, winien zwrócić podanie osobie je wnoszącej.

Organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie zawierające konkretne żądanie, jest zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy jest organem właściwym rzeczowo do wszczęcia postępowania w sprawie oraz czy żądanie objęte podaniem może być rozpoznane w postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy obowiązkiem organu jest ustalenie czy konkretna sprawa jest sprawą indywidualną, czy sprawa ta należy do właściwości organów administracji publicznej lub organów wymienionych w przepisie art. 1 pkt. 2 kpa i czy jest sprawą podlegającą rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. (por. teza 1 wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 lipca 2006 r. , sygn. akt I SA/Wa 2276/05, Lex nr 258371; teza 1 wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 32/06, Lex nr 212199).

Należy zaznaczyć, iż na zakres kognicji organów administracji publicznej wskazuje art. 1 kpa. Z treści powołanego przepisu wynika, iż organy administracji publicznej są organami powołanymi z mocy prawa lub na podstawie porozumień, do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej. Organy te stosują administracyjne prawo materialne , jak również przepisy procedury administracyjnej. Natomiast co do możliwości stosowania przez te organy innych gałęzi prawa (prawa cywilnego, finansowego, itd.) , przyjmuje się, że jest to możliwe jeżeli normy te upoważniają organy administracji publicznej do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji.

Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma treść podania K. S. z dnia 10 czerwca 2008r. Podanie to jest adresowane do Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny. W podaniu skarżąca wskazuje sygnatury spraw cywilnych Sądu Okręgowego w S., którego dotyczy podanie. Z treści tego pisma wynika, iż K. S. wnosi zażalenie na postępowanie swoich pełnomocników w urzędu. Wskazuje na ich niski nakład pracy co powoduje przewlekłość i zawiłość oraz wysokie koszty jakie ponosi Skarb Państwa. Do podania załączona została odpowiedź na pozew Starosty Powiatowego w P. w sprawie XI C 2/07 oraz pismo Sądu Okręgowego w S. do K. S. w sprawie Ca 320/07.

Analiza treści podania skarżącej wskazuje, iż właściwym w sprawie, o której mowa w podaniu jest sąd powszechny. Wskazuje na to adresat podania(Sąd Okręgowy w S. I Wydział Cywilny) oraz jego treść ( zażalenie na postępowanie pełnomocników z urzędu K. S. w toczącej się sprawie cywilnej). Sprawa o której mowa w podaniu nie należy do kognicji sądu administracyjnego lecz właściwym do rozpatrzenia tej sprawy jest sąd powszechny. Skoro zatem sprawa opisana w podaniu należy do właściwości sądu powszechnego to obowiązkiem organu administracji winno być załatwienie podania w sposób określony w przepisie art. 66 § 3 kpa. Organ winien zatem zwrócić podanie skarżącej w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Organy administracji jednak tego nie uczyniły.

Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż "Starosta [...] winien po prostu przesłać podanie do Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny bez nadawania tej czynności formy określonej w art.65 kpa". W ocenie sądu w sytuacji gdy z podania skarżącej wynika, że do rozpoznania sprawy opisanej w podaniu właściwy jest sąd powszechny to, w oparciu o treść przepisu art.66 § 3 kpa, organ winien postanowieniem zwrócić to podanie K. S. W kodeksie postępowania administracyjnego nie ma przepisu upoważniającego organ administracji do przesyłania podania osoby, która je wniosła, do sądu powszechnego wraz z pismem przewodnim tak jak proponuje to organ odwoławczy. Skoro sprawa opisana w podaniu należy do właściwości sądu powszechnego to podanie to winno być załatwione w sposób określony w art.66 § 3 kpa, gdyż jest to podstawa prawna do załatwienia takiego podania. Organ administracji nie może być urzędem przesyłającym podania składane przez obywateli, za jego pośrednictwem, do różnych instytucji, sądów czy innych podmiotów. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest przestrzeganie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego a kodeks ten, w art.66 § 3 kpa, reguluje sytuację, kiedy do organu wniesione jest podanie dotyczące sprawy, dla której właściwy jest sąd powszechny. Sąd nie podzielił zatem poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż podanie skarżącej z 10 czerwca 2008r. winno być "po prostu" przesłane do Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny lecz nie w drodze postanowienia.

Organ odwoławczy słusznie natomiast uznał, iż przekazanie podania skarżącej do Sądu Okręgowego w S. nie powinno nastąpić w drodze postanowienia wydanego na podstawie art.65 § 1 kpa Wymieniony przepis dotyczy sytuacji gdy organ administracji, po zbadaniu wniesionego podania, uzna, iż nie jest właściwy(rzeczowo, miejscowo lub instancyjnie) do załatwienia sprawy lecz właściwy jest inny organ administracji publicznej. W takim przypadku, w drodze postanowienia , przekazuje sprawę do właściwego organu. Przekazanie sprawy w trybie art.65 § 1 kpa może nastąpić wyłącznie pomiędzy organami administracji. W tym trybie nie można natomiast przekazywać sprawy do podmiotów nie będących organami administracji(np. do sądów). Pogląd taki wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 1 grudnia 2005r. w spr.IV SA/Wa 1553/05 (Lex nr 189847), z 30 czerwca 2006r. w spr.I SA/Wa 1296/05(Lex nr 219249) i z 7 lipca 2006r. w spr.VI SA/Wa 875/06(Lex nr 243071). Jest rzeczą zrozumiałą, iż sądy powszechne nie są organami administracji publicznej w rozumieniu art.5 § 2 pkt 3 kpa. Podanie skarżącej nie można zatem było przekazywać do sądu powszechnego w drodze postanowienia wydanego na podstawie art.65 § 1 kpa. Organ odwoławczy słusznie uznał, iż ten tryb nie ma zastosowania do podania K. S.

Uzasadniony jest zarzut skargi, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego narusza treść przepisu art.138 § 1 pkt.2 kpa.

Zgodnie z treścią art.144 kpa w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale(tzn. w rozdziale 11) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Z wymienionego przepisu wynika, iż w postępowaniu zażaleniowym stosuje się przepisy dotyczące odwołań, w tym między innymi art.138 kpa, lecz stosowanie to jest "odpowiednie". Odesłanie do "odpowiedniego" stosowania oznacza, iż należy uwzględnić cechy właściwe zażaleniu i postępowaniu zażaleniowemu. Przy rozpoznawaniu zażalenia przez organ odwoławczy, w pewnych sytuacjach dopuszczalne jest wydanie rozstrzygnięcia innego niż przewiduje to art.138 kpa (np. tylko uchylenie zaskarżonego postanowienia). Pogląd taki został wyrażony w Kodeksie postępowania administracyjnego – Komentarz B.Adamiak, J.Borkowski (Wydawnictwo C.H.Beck 2003r. str.606-607). O tym jakie winno być rozstrzygnięcie organu odwoławczego rozpoznającego zażalenie decydują okoliczności każdej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie, w przekonaniu sądu, rozstrzygnięcie organu odwoławczego narusza przepis art.138 § 1 pkt.2 kpa. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż postanowienie organu I instancji jest wadliwe gdyż w oparciu o treść art.65 § 1 kpa nie można przekazywać podania do sądu powszechnego w drodze postanowienia. Podanie skarżącej winno zostać jej zwrócone na podstawie art.66 § 3 kpa. W związku z czym organ odwoławczy uchylając zaskarżone postanowienie winien jednocześnie orzec co do istoty sprawy a więc orzec o zwrocie podania w oparciu o przepis art.66 § 3 kpa. Winien zatem wydać rozstrzygnięcie, o którym mowa w art.138 § 1 pkt.2 kpa. Organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie jedynie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia naruszył przepis art.138 § 1 pkt.2 kpa.

Reasumując sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Podanie K. S. z 10 czerwca 2008r. dotyczy sprawy, dla której właściwym do jej rozpoznania jest sąd powszechny. W związku z czym organ administracji winien zwrócić podanie skarżącej na podstawie art.66 § 3 kpa. Organ administracji jednak tego nie uczynił czym naruszył przepis art.66 § 3 kpa i art.138 § 1 pkt.2 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie do dnia uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu.

Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi I. Ch. kwotę 309,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług, 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu a następnie ponownie rozpoznać zażalenie K.S.

a.ł.