Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 435/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacjii Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej o odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu sprawy wskutek odwołania J.W. (skarżącego), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2016 r. o odmowie przyznania P.M. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (dalej: płatność PRSK) na rok 2015.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikał następujący stan sprawy:

Skarżący od 2014 r. realizował program rolno-środowiskowo-klimatyczny (dalej: program PRSK) w ramach pakietu 7 - "Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie", wariant 7.1. Skarżący zadeklarował hodowlę 116 szt. samic rasy polska czerwona. Płatność rolnośrodowiskowa została przyznana do wszystkich zadeklarowanych sztuk. Tym samym skarżący podjął zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmujące 116 sztuk samic rasy bydło polskie czerwone, a zobowiązanie podjęto na mocy przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2013 r poz.361 ze zm.).

W roku 2015, na mocy § 35 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.; dalej: rozporządzenie PRSK), skarżący zobowiązał się dostosować podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe PROW 2007-2013 do zasad i warunków określonych w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020., co oznaczało, że zgodnie z § 14 ust. 2 płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przysługiwała Stronie do maksymalnie 100 sztuk, utrzymywanych w jednym stadzie.

W 2015 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności kontynuacyjnej, lecz przed jego rozpoznaniem, co miało miejsce już w 2016 roku, sprzedał stado, w tym 5 sztuk zwierząt P.M., który w dniu 23 marca 2016 r złożył w BP ARiMR (organie właściwym miejscowo dla skarżącego) wniosek o przyznanie płatności na rok 2015 i o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności PRSK w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub stada zwierząt ras lokalnych, tj. na podstawie § 29 ust. 6 rozporządzenia PRSK. W dniu 4 kwietnia 2016 r. ww. wniosek został przekazany zgodnie z właściwością miejscową Wnioskodawcy, do Biura Powiatowego ARiMR (19 ust. 2 rozporządzenia RŚK 2014-2020).

W powyższym wniosku P.M. zadeklarował przejęcie zobowiązania w zakresie stada zwierząt ras lokalnych podjętego pierwotnie przez skarżącego.

Wniosek P.M. o wstąpienie do toczącego się postępowania został rozpatrzony przez Kierownika BP ARiMR, czyli organ właściwy miejscowo dla P.M. Organ ten odmówił przyznania wnioskowanej płatności wobec uznania, że nie spełniono przesłanek wynikających z § 29 ust. 6 w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia PRSK, warunkujących skuteczność przejęcia zobowiązania przez nowego posiadacza zwierząt i przyznania mu płatności, o którą pierwotnie się ubiegał się skarżący, czyli zbywca stada. Organ uznał bowiem, że z § 1 pkt 3 rozporządzenia PRSK wstąpić może jedynie nabywca stada, pod którym to określeniem organ rozumiał całość stada, a nie wybrane sztuki ze stada.

Dnia 5 grudnia 2019 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata M.S-W., wniósł do Kierownika BP ARiMR o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z [...] czerwca 2016 r. nr [...] o odmowie przyznania P.M. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Skarżący zażądał: (i) wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz (ii) uchylenia decyzji odmownej i rozstrzygnięcia o przyznaniu P.M. żądanej przez niego płatności. Uzasadniając żądanie podniósł, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym wstąpienia P.M. do toczącego się postępowania.

Organ I instancji początkowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, a organ odwoławczy postanowieniem z [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy to orzeczenie, lecz Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 22 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 230/20 uchylił postanowienia wydane w obu instancjach. Wyrok nie został zaskarżony i jest prawomocny.

Postanowieniem z [...] września 2020 r. organ I instancji wznowił postępowanie, a wymienioną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2021 r., na podstawie art. 151 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2016 r. o odmowie przyznania P.M. płatności PRSK na 2015 rok.

Skarżący, reprezentowany tym razem przez radcę prawnego W.L., wniósł odwołanie od tej decyzji.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR.

Uznał, że nie zachodziła podnoszona przez skarżącego podstawa wznowienia postepowania, ponieważ w postępowaniu z wniosku P.M. skarżącemu nie przysługiwał status strony. Zdaniem organu odwoławczego z § 29 ust. 6 rozporządzenia PRSK wynikało, że złożenie przez P.M. wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania spowodowało, iż to on w związku z przejęciem zwierząt wstąpił do postępowania w miejsce skarżącego. Organ wskazał, że wniosek P.M. dotyczył przejęcia części zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, Jak wskazano, "przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w obsłudze wniosku przewidują udziału w tym postępowaniu osoby przekazującej". Organ odwoławczy ocenił, że skarżący w istocie powoływał się na interes nie prawny lecz faktyczny, gdyż był zainteresowany rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy administracyjnej z uwagi na możliwość powstania obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności PRSK. Skarżący nie wskazał natomiast normy obowiązującego prawa, która stanowiłaby podstawię roszczenia i w konsekwencji uprawniała do żądania stosownych czynności organu administracji. Tym samym, zdaniem organu, nie wykazał, iż ma interes prawny dający mu prawo udziału jako strona w/w postępowania. Organ jako chybione ocenił również wskazanie na § 34 rozporządzenia PRSK jako podstawę interesu prawnego. Argumentował, że przepisy tam zawarte wskazują przesłanki zwrotu nienależnie pobranych płatności, w przypadku wystąpienia których organ administracji obowiązany jest do ustalenia - w drodze odrębnego postępowania - obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Postępowanie wszczęte na wniosek P.M. nie dotyczy kwestii dotyczących ustalenia nienależnie pobranych płatności PRSK, a organ administracji nie może podejmować w tym postępowaniu czynności związanych, z ustalaniem takich kwot. Organ uznał, że tym samym regulacje zawarte w § 34 rozporządzenia PRSK nie mogły stanowić podstawy do podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem transferowym (o wstąpienie do toczącego się postępowania). Powoływane przez skarżącego przepisy nie mogły więc, zdaniem organu odwoławczego, stanowić podstawy do żądania przez skarżącego podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności w postępowaniu zainicjowanym przez P.M., bowiem organ jest ściśle związany z zakresem żądania wskazanym we wniosku transferowym, a wskazane regulacje prawe nie mają w tym postępowaniu żadnego zastosowania. Organ uznał, że P.M. był jedyną stroną postępowania zainicjowanego na jego wniosek, natomiast skarżący nie wskazał normy prawnej z której może wywodzić ochronę interesu prawnego skarżącego w tymże postępowaniu, a tym samym statusu strony w tymże postępowaniu nie posiada.

Organ odwoławczy jednocześnie uznał za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji przyjęte w decyzji z [...] czerwca 2016 r. odmawiającej płatności P.M. Uznał, że prawidłowo odczytano, iż z wniosku transferowego nie wynikało, że posiadanie stada przeniesiono na kilka osób, lecz, że P.M. objął w posiadanie część podzielonego stada, stąd nie można było uznać, że kontynuował zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne podjęte przez skarżącego, co jest warunkiem przyznania płatności nabywcy stada, wynikającym z § 29 ust. 6 rozporządzenia PRSK.

Skarżący nie zgodził się z decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i pismem z [...] października 2021 r., reprezentowany przez radcę prawnego W.L., wniósł od niej skargę do WSA w Gorzowie Wlkp. Wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji a także rozważenie decyzji organu I instancji jak i decyzji z [...] czerwca 2016 r. o odmowie przyznania płatności, zarzucił organowi:

I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, w tym:

1) art. 145 pkt 4 k.p.a., art. 28 k.p.a. i § 29 ust.6 rozporządzenia PRSK -poprzez przyjęcie, że skarżący utracił przymiot strony na rzecz nabywców zwierząt tworzących stado, w tym Pana P.M., i w związku z tym zasadnie nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji dotychczasowej, podczas gdy organ prowadzący to postępowanie wydał w jego ramach, zdaniem skarżącego niezgodnie z prawem, decyzję w sprawie płatności RSK do zwierząt sprzedanych przez skarżącego na rok 2015. a więc na rok, za który płatność była należna wyłącznie skarżącemu, który to rok w chwili złożenia wniosku z [...] marca 2016 r. był zakończony, był rokiem poprzednim, a nie danym (a interes skarżącego w dalszym udziale w postępowaniu związany był m.in. z faktem, że w sprawie wypłaty należnej mu na 2015 r. płatności postępowanie kontynuował Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, co stwarzało ryzyko swoistej konkurencji wniosków różnych podmiotów o tę samą płatność, należną przecież niewątpliwie tylko Panu J.W.), wobec czego brak było podstaw do wstąpienia przez nabywców, w tym Pana P.M., do postępowania w miejsce skarżącego i przyjęcia, że skarżący utracił przymiot strony; a ponadto poprzez przyjęcie, że skarżącemu przysługuje interes faktyczny związany z tym, że negatywne załatwienie sprawy wniosku Pana P.M. skutkuje obciążeniem skarżącego obowiązkiem zwrotu płatności za lata 2014 i 2015 (a zatem, że istnieje norma prawna będąca podstawą takiego przełożenia jednej sprawy na drugą), a jednocześnie nie istnieje związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego wyrażający się w przepisie prawa, który pozwalałby na stwierdzenie, iż skarżącemu przysługiwał interes prawny w sprawie z wniosku transferowego Pana P.M.;

2) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - poprzez uznanie, że nie doszło do wydania decyzji dotychczasowej w warunkach nieważności i zignorowania tego faktu przez organ I instancji, podczas gdy decyzja dotychczasowa była dotknięta nieważnością, co było związane m.in. z tym, że w przedmiocie wnioskowanej przez skarżącego płatności PRSK na rok 2015 postępowanie prowadził Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, który zakończył je wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], a zatem organ I instancji nie był uprawniony do prowadzenia postępowania i orzeczenia o odmowie przyznania płatności za rok 2015, a nadto nie występuje sytuacja braku tożsamości podmiotowej, na którą powołuje się organ II instancji, skoro powszechnie przyjmuje się, że przesłanka tożsamości podmiotowej jest spełniona w sytuacji następstwa prawnego, a sam organ II instancji lansuje tezę o tym, iż Pan P.M. wstąpił do postępowania na miejsce skarżącego (który miał stracić status strony na rzecz Pana P.M.), i to wstąpił do "tegoż postępowania" (a ponadto, zdaniem skarżącego, jeżeli ma on być obciążany konsekwencjami wydania decyzji odmownej w postaci obowiązku zwrotu płatności PRS za 2014 r. i PRSK za 2015 r., to musiał być stroną postępowania, wobec czegozachodzi tożsamość podmiotowa), jak również nie ma podstaw do stwierdzenia, iżw obu sprawach zgłoszono różne żądania, podczas gdy chodziło o tę samą płatnośćRŚK do tych samych krów, a wcześniejsze przyznanie tej płatności wyłączało jejponowne późniejsze przyznanie (w praktyce sama ARiMR szczególną uwagę natzw. "krzyżówki", tj. przyznanie podwójnie płatności tego samego rodzaju do tychsamych sztuk zwierząt w tym samym okresie);

3) art. 7, art. 9 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107§ 3 k.p.a. - poprzez niedostateczne wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia iniewłaściwe przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania dowodowego, wtym m.in.:

a) przyjęcie, że " wprzypadku rozpatrywanejsprawy stado tworzy 116 sztuk samicrasy bydło polskie czerwone objęte zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym podjętym przez Pana J.W.", podczas gdy ta liczbazwierząt była objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, zaś na potrzebyzobowiązania RŚK, zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami, stadoskarżącego liczyło 100 sztuk zwierząt;

b) uchylenie się od analizy faktu ubiegania się, a następnie przyznania m.in.P.M. płatności za rok 2016 do krów nabytych odskarżącego i stwierdzenie, że akta niniejszej sprawy nie zawierają żadnychtakich dokumentów", mimo że informacje i dokumenty dotyczące tej kwestiimogły zostać przez organy sprowadzone z akt jej dotyczących, gdyż mająniebagatelne znaczenie w sprawie - nie tylko bowiem świadczą o kontynuacjizobowiązania RŚK skarżącego przez m.in. P.M. (a więc o brakupodstaw do żądania od skarżącego zwrotu rzekomo nienależnie pobranychpłatności), ale także dowodzą błędu organu, który uzurpował sobie kompetencjędo merytorycznego orzekania o wniosku, w którym oczywiście omyłkowo (albow wyniku oczywiście błędnego pouczenia przez organ, który poinformowałm.in. P.M., że skarżący nie otrzymał jeszcze płatności za 2015 r.)wskazano rok 2015 (zamiast doprowadzić do poprawienia tej omyłki), a następnie w ramach odrębnego postępowania rozstrzygnął wniosek poprawny(wymaga wyjaśnienia, dlaczego, pod wpływem jakich informacji m.in. P.M. taki wniosek indywidualny, cząstkowy złożył w oparciu o te samedokumenty, na których wcześniej oparto wniosek transferowy dotyczący 2015r.), w efekcie czego jedynym poszkodowanym błędami organów zostałskarżący;

c) brak przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów m.in. zprzesłuchania: skarżącego, Pani H. R-W., Pani J.W., Pana M.P., Pana B.M., Pana M.M., Pani E.M., Pana P.M. (i topomimo podania przez skarżącego kilkudziesięciu przykładowych, dotyczącychistotnych okoliczności w sprawie pytań, które należałoby zadać podczasprzesłuchań) przy jednoczesnym domniemywaniu przez organ intencjiskarżącego czy też nabywcówjego stada, w tym P. M. (w sytuacji,w której już samo wskazanie we wniosku transferowym z [...] marca 2016 r., i żedomaga się przyznania płatności za rok 2015, zakończony już [...] marca 2016 r.,powinno budzić wątpliwości i domaga się wyjaśnienia, m.in. dlatego, że możedowodzić udzielenia błędnego pouczenia przez organ);

d) arbitralne przyjęcie z góry założenia, że przesłuchanie świadków, w tym wszczególności reprezentującego siebie i pozostałych nabywców M.M. (który jest wskazywany przez organy jako pełnomocnik P.M. nawet w niniejszej sprawie), nie może wnieść niczego nowego dosprawy, gdyż na podstawie zebranego materiału organ nie dopatrzył sięnieprawidłowości, a treść wniosku P. M. i załączonej doń umowyjestdla organu jednoznaczna, co jest przejawem niechęci organu do konfrontacjidowodów i podważenia powziętych założeń, które legły u podstawkwestionowanych rozstrzygnięć i tworzeniem swoistej, nieznanej przepisomprawa hierarchii dowodów, gdy tymczasem powyższe dowody, w tym zeznaniaPana M.M., które należałoby skonfrontować z zeznaniamiświadka Pani J.W., pokazałyby, że doszło do błędów organów, w tymKierownika BP ARiMR, który wszak znał intencję nabywcówzwierząt tworzących stado skarżącego (co zresztą potwierdzają nawet jużzłożone i znane organom zeznania J.W. - które jednak, co należypodkreślić, złożono w innej sprawie i co do zasady na inne okoliczności, i którewobec tego wysmagają uzupełnienia np. w kierunku wyjaśnienia, dlaczego nieodebrano obligatoryjnych oświadczeń współposiadaczy stada, dlaczegoprzyjęto wniosek transferowy dotyczący 2015 r. i przekazano go innemuorganowi, a jednocześnie nadal procedowano wniosek skarżącego dotyczącytego samego, w pierwotnym kształcie), a nadto organ pominął fakt, że zgodniez przepisem art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego " w umowach należy raczej badać,jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się najej dosłownymbrzmieniu", azgodnie z art.. 65 § 1 k.c. "oświadczenie woli należy taktłumaczyć,jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało,zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje", wobec czegoodwołanie się przez organ do literalnego brzmienia umowy (interpretowanej wcałkowitym oderwaniu od kontekstu, jaki tworzyły okoliczności jej zawarcia ifakt równoległego zawarcia kilku identycznych umów ze ściśle ze sobąwspółpracującymi nabywcami zwierząt tworzących stado) i odwołanie się do"zasad logiki i doświadczenia życiowego" są błędne i stanowią o nienależytejocenie dowodu;

e) uznanie, że wniosek transferowy Pana P.M. był jasnosprecyzowany, a informacje w nim zawarte były kompletne i spójne orazdołączono do niego wszelkie wymagane załączniki, wobec czego brak byłopodstaw do wzywania do jego poprawienia, uzupełnienia lub wyjaśnień, costanowi o wypaczeniu roli organu dysponującego środkami publicznymi,albowiem organ z góry zakłada, że wniosek z uwagi na swą treść niemogącyzostać uwzględnionym (w szczególności dlatego, że dotyczył rokupoprzedniego, tj. 2015, a także - jak twierdzi organ - że w sposóbnieprawidłowy dotyczył części stada i części płatności RŚK, lecz nie załączonodo niego obowiązkowych w takiej sytuacji oświadczeń współposiadaczy) odpowiada woli wnioskodawcy, nie wymaga wyjaśnień i nadaje się dorozpoznania, o którym wiadomo z góry i niewątpliwie, iż będzie to rozpoznanienegatywne;

f) przyjęcie, że analiza wniosków złożonych równolegle (tego samego dnia, przeztą samą osobę, wypełnionych tym samym pismem itd.) w imieniu pozostałychnabywców zwierząt tworzących stado skarżącego byłaby wychodzeniem pozazakres żądania i zajmowaniem się sprawami wszczętymi przez osoby trzecieoraz że te postępowania pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, a także, żeistotne w tym aspekcie jest niezaskarżenie przez Pana P.M. decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r., co ma świadczyć o zgodzeniu się przez niego z treścią tej decyzji - podczas gdy ścisły związek wszystkich formalnieodrębnych wniosków jest w niniejszej sprawie oczywisty, ajego dostrzeżenie iuwzględnienie ma istotne znacznie w sprawie, bowiem z jednej strony rzutujena przedmiot i krąg uczestników postępowania (skoro organ przyjmuje, że P.M. wstąpił do tego samego postępowania na miejsceskarżącego, to musi dostrzec i rozstrzygnąć fakt, iż pretendentów do takiegowstąpienia było więcej), a z drugiej powinno doprowadzić, w świetlepowinności spoczywających na organach prowadzących postępowanieadministracyjne, do wyjaśnienia rzeczywistej woli nabywców zwierząt, aponadto organ zlekceważył fakt, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. została P.M. doręczona w trybie tzw. fikcji doręczeniawskutek dwukrotnego nieodebrania awizowanej przesyłki, co sprawia, że niemożna z faktu braku jej zaskarżenia wnosić o jej akceptacji, a nadto organ wtym kontekście pominął fakt i okoliczności wystąpienia przez P.M. z wnioskiem o przyznanie mu płatności do zwierząt nabytych odskarżącego na rok 2016, w tym okoliczności dowiedzenia się przez niego opotrzebie złożenia takiego wniosku;

g) brak dogłębnego przeanalizowania i wyczerpującego odniesienia się do kwestiidotyczących; postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności RŚK zarok 2015 r. (zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2016 r.), postępowania wsprawie ustalenia skarżącemu nienależnie pobranych płatności, jak teżpostępowań w sprawach płatności RŚK przyznawanych Panu P.M. począwszy od roku 2016, co nastąpiło ze szkodą dlawyjaśnienia istoty sprawy i ukryło jej istotne tło, albowiem pierwsza zewspomnianych kwestii związana jest z możliwą nieważnością decyzjidotychczasowej z uwagi na rozstrzyganie w sprawie zakończonej już decyzjąinnego organu, ściśle wiąże się z interesem prawnym skarżącego (skoro organyprzyjęły, że ktoś-w tym p. P.M. -wystąpił o należną skarżącemupłatność za rok 2015 i prowadzono w tej sprawie równolegle postępowaniaprzed różnymi organami), druga ze wspomnianych kwestii dotyczybezpośrednio interesu prawnego skarżącego (nakazuje mu się zwrot rzekomonienależnie pobranych płatności dlatego, że m.in. Kierownik BP ARiMR odmówił przyznania płatności Panu P.M. mocądecyzji dotychczasowej - co organ kwituje stwierdzeniem o istnieniu wyłącznieinteresu faktycznego), zaśtrzecią z nichjest kluczowaw kontekście kontynuacji5zobowiązania RŚK podjętego przez skarżącego m.in. przez Pana P.M., a także potrzebnajest do interpretacji intencji / umów /wnioskówzłożonych w dniu 23 marca 2016 r., jak również okoliczności, czasu i przyczynwystąpienia przez nabywców, w tym p. P.M., o płatność na rok2016 (zaś fakt, że akta w tej sprawie znajdują się ewentualnie u innego organunie powinien żadną miarą stanowić przeszkody w analizie tej kwestii - należałobowiem wystąpić o udzielenie tych akt);

4) art. 107 § 3 k.p.a. -poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięciaprzyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, w tym zwłaszcza brak wytłumaczenia,dlaczego zdaniem organu II instancji istnieje związek pomiędzy negatywnymrozstrzygnięciem sprawy Pana P.M. a ustaleniem obowiązku zwrotupłatności pobranych przez skarżącego Pana J.W., a jednocześnie niemożna stwierdzić związku między sferą indywidualnych praw i obowiązkówskarżącego Pana J.W. a obowiązującym systememprawa, wobec czegoskarżącemu przysługiwał tylko interes faktyczny - a zatem niewyjaśnienie, najakiejpodstawie prawnej decyzja wydana w postępowaniu z udziałem tylko P.M., prowadzonym na jego wniosek ma skutkować obowiązkiem zwrotupłatności przez J.W. i dlaczego ta podstawa prawna nie stanowijednocześnie o istnieniu interesu prawnego skarżącego oraz jak taka sytuacja możezostać uznana za mieszczącą się w kanonach państwa prawnego;

5) art. 7a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a. -poprzezrozstrzyganie wątpliwości co do treści normyprawnej na niekorzyść strony, w tym w szczególności wątpliwości dotyczącychzastosowania § 29 ust.6 lub ust.2 Rozporządzenia PRSK, pomimo że organsam zauważył, iż żaden z tych przepisów nie dotyczy wprost sytuacji skarżącego;

II. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym:

1) art. 28 k.p.a. w zw. z § 29 ust.2, § 29 ust.6 i § 34 Rozporządzenia RŚK z 2015 -poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny w postępowaniu zwniosku P.M. o wstąpienie do płatności RŚK na rok 2015, pomimoże wniosek ten dotyczył płatności należnej wyłącznie skarżącemu, o którą skarżącywystąpił i której przyznania oczekiwał (a z której przyznaniem organ pozostawał wopóźnieniu) i o którą P.M. nie miał podstaw prawnych anifaktycznych wystąpić (w szczególności podstawy takiej nie tworzył § 29 ust.6Rozporządzenia PRSK, który dotyczy płatności za "dany", tj. tu 2016, a nie2015, rok), a wystąpienie o którą to płatność mogło pozbawić jej skarżącego(pozostającego stroną postępowania w przedmiocie przyznania tej płatności) w razieszybszego rozpoznania wniosku P.M.,gdy należało przyjąć,iż wystąpienie o płatność za "poprzedni" 2015 r. (w sytuacji przeniesieniaposiadania stada po zakończeniu tego roku) nie powoduje wstąpienia dopostępowania na miejsce skarżącego i utraty przez skarżącego statusu strony zresztą potwierdza pośrednio fakt, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nadal prowadził w tej sprawie postępowanie z udziałem skarżącego iwydał na jego rzecz decyzję o przyznaniu płatności), a sama próba przejęciapłatności za rok 2015 niezgodna z wolą skarżącego i niemająca umocowania wprzepisach stanowi o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącego, którypozostaje wnioskodawcą / nadal ubiega się o tę samą płatność), aponadto poprzezcałkowicie niespójne przyjęcie, że zjednej strony fakt odmowy przyznania P.M. płatności do zwierząt nabytych od skarżącego na rok 2015(wstąpienia do płatności) rodzi obowiązek zwrotu przez skarżącego pobranychwcześniej płatności, lecz jednocześnie przepis rzekomo taki obowiązek statuującynie stanowi o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącego (a zatem, że wpaństwie prawnym istnieje regulacja pozwalająca na obarczenie skarżącegowynikiem postępowania, o przebiegu którego nie ma wiedzy i na wynik którego niemoże mieć wpływu);

2) § 29 ust.2 rozporządzenia PRSK z 2015 w zw. z art. 31 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt10 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zudziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz RozwojuObszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich nalata 2014-2020 - poprzez jego niezastosowanie i zastosowanie zamiast tegoprzepisu § 29 ust.6 wspomnianego rozporządzenia, w sytuacji, w której to tenpierwszy przepis normuje sytuację przeniesienia posiadania stada objętegozobowiązaniem RŚK podjętym przez rolnika lub zarządcę po doręczeniu decyzji wsprawie o przyznanie płatności RŚK za poprzedni (tu: 2015) rok, lecz zanim tenrolnik lub zarządca złożył wniosek o przyznanie płatności RŚK za dany (tu: 2016)rok, zaś drugi z przepisów reguluje sytuację przeniesienia posiadania stada wokresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności za dany (tu: 2016) rok dodnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tej (tj. za 2016 r.) płatności (wchwili przeniesienia posiadania skarżący nie wystąpił jeszcze o wydanie decyzji zarok 2016, natomiast wystąpił o wydanie decyzji za rok 2015 i decyzja w tej sprawiezgodnie z przepisami powinna była zostać wydana do 01.04.2016r., a zatem należyna potrzeby dokonania subsumpcji stanu faktycznego do regulacji prawnej przyjąć,iż została wydana, gdyż strony nie mogą obciążać konsekwencje opieszałościorganu), co skutkowało stwierdzeniem, że rzekomo doszło do nieprawidłowościpolegającej na złożeniu pięciu odrębnych wniosków przez nabywców zwierząttworzących stado skarżącego uczestniczące w programie RŚK, podczas gdy nagruncie przepisu § 29 ust.2 nie stosuje się odesłania do § 26 ust.3-7, w tym do § 26ust.6, a zatem w przypadku przeniesienia posiadania stada na rzecz kilku podmiotówkażdy z nich może złożyć swój wniosek o płatność (a nie o wstąpienie / przejęciepłatności zbywcy) dotyczący nabytych przez siebie zwierząt tworzących stado, azatemjedynie części stada (cojest dopuszczalne m.in. w świetle art. 47 ust. 1 i ust.2w zw. z art. 28 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarówwiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju ObszarówWiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr1698/2005);co organ pomija, stwierdzając, że normodawcakrajowy nie zawarł w przepisach rozporządzenia RŚK 2014-2020 dat granicznych wyznaczających okresskładania wniosków transferowych;

3) art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanegosystemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich orazzasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 z późn. zm.)/ art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarówwiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju ObszarówWiejskich na lata 2014-2020 / art. 7, 8 § 1 i 9 k.p.a.błędnym poglądzie, że organ ARiMR nie ma obowiązku analizowania złożonegowniosku pod kątem jego poprawności (w tym braków i oczywistych błędów), atakże stwierdzenia, że wniosek Pana P.M. był spójny, kompletny izawierał wszelkie wymagane załączniki i niepodjęcie odpowiednich środkówzaradczych w związku z występowaniem we wniosku oczywistego błędu / braku(co więcej, prawdopodobnie błędu wywołanego błędnym pouczeniem udzielonymw BP ARiMR), polegającego na wskazaniu, że dotyczy on płatnościza rok 2015 (już zakończony w chwili złożenia wniosku, rok, w którym skarżącybył jedynym posiadaczem stada), a nie płatności za rok 2016, a w efekcie wydaniemerytorycznego orzeczenia w przedmiocie wniosku obarczonego tym błędem ijegooddalenie (podczas gdy organ w [...] nie miał prawa merytoryczniezajmować się wnioskiem dotyczącym roku 2015, a nabywcy stada, w tym P.M., nie mieli prawa do płatności za ten rok, która należna była wyłącznieskarżącemu), a następnie przyznanie płatności rzeczywiście wnioskowanej (za rok2016), lecz już w ramach odrębnego postępowania (wszczętego na osobny,późniejszy wniosek dotyczący tego roku);

4) (na wypadek przyjęcia, że w sprawie nie miał zastosowania § 29 ust.2Rozporządzenia PRSK lecz § 29 ust. 6 tego aktu) art. 65 k.p.a. oraz § 19ust.2, § 26 ust.7 i § 31 ust. 1rozporządzenia PRSK poprzez błędneprzyjęcie, że jakkolwiek w świetle szczególnej regulacji tego rozporządzeniawniosek transferowy składa się do kierownika biura powiatowego ARiMR, doktórego wniosek o przyznanie pierwszej płatności złożył rolnik, który byłdotychczas posiadaczem stada, to organ ten jest "niewłaściwy w sprawie" ipowinien przekazać je do organu właściwego, jakim rzekomo jest kierownik biurapowiatowego ARiMR przejmującego (co ma dodatkowo uzasadniać § 31 ust. 1,stanowiący, że w przypadku gdy rolnik, który złożył za dany rok kalendarzowywniosek o przyznanie płatności, złożył również za ten rok kalendarzowywniosek, o którym mowa m.in. w § 29 ust. 2 albo 6, -wnioski te są rozpatrywanełącznie w zakresie płatności), podczas gdy jeżeli przepis wskazuje organwłaściwy do złożenia /przyjęcia/ -wniosku, to organ ten jest również właściwy dlajego rozpoznania, gdyż w przeciwnym wypadku jego rola byłaby zredukowana doroli skrzynki pocztowej, nadto zaś przepis art. 65 k.p.a. nie określa w sposóbpozytywny właściwości organu, która -wynika z regulacji innych przepisów, w tymnp. właśnie § 26 ust.7 rozporządzenia PRSK; § 19 ust.2 dotyczywłaściwości organu do złożenia wniosku o płatność (który zdaniem organu IIinstancji jest czymś innym niż wniosek transferowy); z kolei § 31 ust. 1 stanowi opłatności za "dany" rok, czyli w niniejszej sprawie rok 2016, a nie 2015;

5) § 1 pkt 3 w zw. z § 26 ust.6 rozporządzenia PRSK zlekceważenie błędnego rozumienia przez organ I instancji współposiadania iwspółposiadaczy stada, tj. mylenia współposiadania ze współwłasnością iwspółposiadaczy ze współwłaścicielami połączonego z pomijaniem ustawowejdefinicji stada (czego implikacją jest przyjęcie, iż wszystkie te zwierzęta powinnyprzebywać wjednym miejscu, a posiadanie w stosunku do każdego z nich powinnawykonywać w identyczny sposób każda z osób mieniących się współposiadaczem,a nadto, że pierwotni współposiadacze stada są na stałe związani ze sobą jakwspółwłaściciele i zobligowani do ubiegania się o płatności wspólnie, na zasadzie§ 26 ust.7 rozporządzenia PRSK) oraz przyjęcia, że zwierzęta mająceróżnych właścicieli nie mogą tworzyć stada w rozumieniu przepisówRozporządzenia RŚK z 2015 r., gdy tymczasem stado jest na gruncie tej regulacjiszczególnym konstruktem prawnym, jest rozumiane jako szczególna kategoriarzeczy czy też raczej zbiórrzeczy (podobny np. do księgozbioru), który postrzeganyjest jako pewna całość na potrzeby regulacji (której celem jest zachowanie puligenów zagrożonej rasy lokalnej), lecz którego poszczególne składniki mogą byćprzedmiotem własności innych posiadaczy całości tego zbioru -relewantnego nagruncie i na potrzeby uczestnictwa w programie RŚK / realizacji zobowiązania RŚK/ przyznawania płatności RŚK, podczas gdy z perspektywy prawa cywilnego, prawawłasności odrębne znaczenie ma każda indywidualna sztuka zwierząt, w efekcieczego kilka podmiotów może być właścicielami i wyłącznymi posiadaczami swoichsztuk zwierząt, które to zwierzęta razem tworzą stado na potrzeby programu RŚK istado to jest przedmiotem współposiadania tych podmiotów;

6) art. 65 § 1 i § 2 k.c.- poprzez interpretowanie umowy zawartejpomiędzy skarżącym a Panem P.M. jedynie przez pryzmat jejliteralnej treści, w oderwaniu od okolicznościjej zawarcia i bez dążenia do ustaleniai uwzględnienia zgodnego zamiaru stron, a także odwołanie się do (zdaniemskarżącego i tak niezastosowanych) pozaustawowych kryteriów wykładni w postacizasad logiki i doświadczenia życiowego w miejsce zasad współżycia społecznego iustalonych zwyczajów, o których mówi ustawa, co jest szczególnie rażące wsytuacji, w której organ w [...] miał pełen obraz sytuacji, w tymwspółdziałania pięciorga nabywców, równoległego złożenia identycznychwniosków itp., a pomimo tego dążył do i dokonał rozdzielenia ich wniosków, zaśDyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR również dysponowałszeroką wiedzą na temat powiązań pomiędzy tymi osobami, bowiem prowadziłrównolegle kilka spraw ich dotyczących, miał świadomość posługiwania się tymisamymi adresami, związków rodzinnych (M.M. jest synem E.M.),faktu wypełnienia wniosków w tym samym dniu przez tę samą osobę, identycznościumów i innych faktów, na które w swych pismach zwracał uwagę skarżący.

Organ odwoławczy, reprezentowany przez radcę prawnego M.P., wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec brak sprzeciwu skarżącego Sąd uwzględnił wniosek organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2022 poz. 329; dalej: p.p.s.a.).

Zgodnie z art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu, który nie mógł mieć wpływu na treść zawartego w niej rozstrzygnięcia.

Bliższą ocenę legalności zaskarżonej decyzji należy poprzedzić analizą stanowiska skarżącego. Jest to istotne z tego powodu, że w postępowaniu wznowionym na wniosek, organ jest związany jego podstawami. I tu poczynić należy zastrzeżenie, że organ I instancji w postanowieniu o wznowieniu postępowania wadliwie wskazał, iż czyni to z urzędu, gdyż wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na wniosek strony (art. 147 k.p.a.),a wznowienie postępowania w sprawie faktycznie zainicjował skarżący, powołujący się na taką podstawę wznowienia i wskazując na swój interes w sprawie. Uchybienie to nie mogło mieć więc wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Wracając jednak do stanowiska skarżącego, Sąd dostrzega, że we wniosku o wznowienie postępowania, domagając się uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu administracyjnym, skarżący powoływał się na swój interes prawny w postępowaniu, którego stroną był P.M., a który to interes wywodził z § 34 rozporządzenia PRSK, twierdząc, że materialnie wadliwa decyzja odmawiająca P.M. (nabywcy części sztuk bydła ze stada skarżącego) płatności PRSK, naraziła go (jako zbywcę) na ryzyko określenia w stosunku do niego kwot nienależnie pobranych płatności PRSK za rok 2014, czyli pierwszy rok programu PRSK. Wnosił przy tym o uchylenie decyzji odmownej i przyznanie P.M. żądnej przez niego płatności. Nie kwestionował zatem skuteczności samego wniosku P.M. o wstąpienie do postępowania oraz tego, że nabywca zwierząt stał się stroną postępowania w miejsce samego skarżącego, czyli zbywcy tych zwierząt. Nie odmawiał zatem P.M. legitymacji do uzyskania płatności.

Inaczej skarżący formułował swoje stanowisko w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze do WSA. Dowodził tam mianowicie, iż organ, z naruszeniem § 29 ust. 6 rozporządzenia PRSK, przypisał nabywcy stada (P.M.) status strony w postępowaniu mającym za przedmiot płatności na rok 2015, czyli na rok poprzedzający sprzedaż stada. Skarżący podnosił, że P.M. nie był jeszcze wówczas posiadaczem stada, natomiast producentem uprawnionym do płatności na ten rok był skarżący (jako ówczesny posiadacz stada). Nadto, skarżący wskazywał, że wydanie decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania płatności nabywcy stada spowodowało, że w obrocie pozostawały dwie decyzje dotyczące płatności PRSK za 2015 rok, ponieważ Kierownik BP ARiMR decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...] miał uwzględnić jego wniosek o przyznanie tej płatności.

Oba te stanowiska cechuje istotna rozbieżność, ponieważ wg pierwszego ze stanowisk skarżący uznawał status strony P.M., a wg drugiego przeciwnie: uznawał, że stroną postępowania był tylko on sam. Skarżący w gruncie rzeczy powołuje się zatem na okoliczności z prawnego punktu widzenia sprzeczne, ponieważ stanowiące przesłanki ujmowane w wykluczających się podstawach wzruszenia decyzji ostatecznej.

Materialną podstawą rozstrzygnięcia kończącego pierwotne postępowanie był § 29 ust. 6 rozporządzania PRSK, stanowiący, iż "jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym podjętym przez rolnika lub zarządcę nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tej płatności, nowy posiadacz tych gruntów lub stada wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie tej płatności na miejsce tego rolnika lub zarządcy na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania tych gruntów lub stada". Z przepisu wynika więc zmiana podmiotowa w postępowaniu zainicjowanym nierozpoznanym (do dnia zbycia stada)wnioskiem o przyznanie płatności PRSK.

Skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zgodnie z którym wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną jeżeli strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.Jako "interes prawny" należy rozumieć publiczne prawo podmiotowe czyli przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym i o których orzeka organ przez wydanie decyzji. Cechami tego interesu jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania prawa materialnego. Podstawy interesu prawnego należy poszukiwać w konkretnym przepisie prawa materialnego, ponieważ to on stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. np. wyr. NSA z 10 marca 2017 r. II OSK 1754/15, wyr. NSA z 19 maja 2017 r. II OSK 1759/16; opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA).

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w odniesieniu do pierwotnego stanowiska skarżącego, niekwestionującego wstąpienia P.M. do postępowania mającego za przedmiot płatności na rok 2015, a opartego o twierdzenie o współudziale skarżącego (z P.M.) tym w postępowaniu, należy przyznać rację organowi, iż skarżący nie mógł być uznany za stronę postępowania.

Jak trafnie uznały organy ARiMR, omawiany przepis, poprzez użycie sformułowania "w miejsce", odbierał status strony zbywcy gruntów bądź stada, których (odpowiednio:) uprawa bądź hodowla były objęte zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznympodjętym, a niezakończonym przed przeniesieniem ich posiadania.

Podstawy interesu prawnego zbywcy - zgodnie z art. 28 k.p.a. - należałoby więc poszukiwać w innych przepisach prawa materialnego. Wnioskowy charakter postępowania wznawianego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powodował, że obowiązek wskazania podstawy interesu prawnego obciążał skarżącego, jako wnioskodawcę. I tu przyznać należy rację organom ARiMR, że przepis, na który wskazał skarżący jako na podstawę swego interesu prawnego, czyli § 34 ust. 1 rozporządzenia PRSK, nie może być uznany za źródło bezpośredniego i aktualnego interesu prawnego skarżącego w postępowaniu zakończonym decyzją odmawiającą P.M. przyznania płatności. Przepis ten stanowi, iż płatność PRSK podlega zwrotowi, jeżeli rolnik lub zarządca nie realizuje całego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności PRSK. Związek pomiędzy ewentualnym określeniem kwoty nienależnie pobranych płatności, a rozstrzygnięciem w przedmiocie płatności z wniosku nabywcy stada nie jest więc bezpośredni. W postępowaniu przekształconym podmiotowo nie dochodzi bowiem do konkretyzacji ani praw ani obowiązków zbywcy stada. Postępowanie to nie dotyczy więc bezpośrednio jego sfery prawnej (zob. tezy wyroku NSA z 10 marca 1989 r. IV SA 1254/88, CBOSA). Nadto, nawet rozstrzygnięcie o odmowie przyznania płatności nie jest równoznaczne z tym, że nie dochodzi do realizacji całego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, o czym mowa w § 34 ust. 1 rozporządzenia PRSK. Decyzja taka nie ma charakteru prejudycjalnego w postępowaniu w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych płatności. Stąd ww. przepis nie może stanowić dla zbywcy stada podstawy interesu prawnego w postępowaniu wszczętym wnioskiem nabywcy stada o wstąpienie do postępowania w sprawie płatności PRSK.

Powyższe uwagi odnieść należy jednak wyłącznie do pierwszego ze stanowisk skarżącego, które w istocie uznawało zasadność zastosowania w sprawie § 29 ust. 6 rozporządzenia PRSK, czyli uznania, że P.M. stał się stroną również w sprawie z wniosku o płatności na rok 2015, czyli rok poprzedzających transakcje sprzedaży zwierząt.

Okoliczności stanowiące uzasadnienie drugiego ze stanowisk, a oparte o twierdzenie o braku podstaw do wstąpienia do toczącego się postępowania w sprawie płatności na 2015 rok przez P.M., czyli odmawiające mu statusu strony w postępowaniu, nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Choć organ ARiMR w zaskarżonej decyzji fakt ten przeoczył, to jednak uchybienie to nie mogło mieć wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż powyższe spostrzeżenie Sądu stanowi argument przemawiający za niezasadnością żądania wznowienia postępowania.

Skarżący twierdził mianowicie, że Kierownik BP ARiMR naruszył § 29 ust. 6 rozporządzenia PRSK, gdyż uznał P.M. za stronę postępowania w sprawie płatności na rok 2015, w sytuacji, gdy nie spełniał materialnych warunków do uzyskania płatności, ponieważ w 2015 roku nie realizował zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Zdaniem skarżącego użyte w tym przepisie stwierdzenie "dany rok" oznaczało, że nabywca stada mógł wstąpić w miejsce zbywcy wyłącznie do postępowania w sprawie płatności za rok w którym nastąpiło przeniesienie stada. Wynika z tego, że zdaniem skarżącego stroną postępowania w sprawie płatności za 2015 rok był tylko on i to on, a nie P.M., winien być beneficjentem płatności, a więc i adresatem decyzji przyznającej płatności.

Nie oceniając w tym miejscu trafności tak opisanego stanowiska skarżącego, Sąd wskazuje, że ewentualnej podstawy prawnej usunięcia tak opisanej wady postępowania organu ARiMR nie może stanowić jednak art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Poszukiwać jej należy w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, iż stwierdza się nieważność decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną. Przepis ten dotyczy sytuacji, kiedy organ administracji decyzję kieruje do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu - nałożenie na nią określonych praw lub obowiązków (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 912-913).Przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ma miejsce wtedy, gdy - na co w istocie powołuje się skarżący - decyzja określa prawa i obowiązki podmiotu innego, niż mający w sprawie interesprawny, a więc kształtuje sytuację prawną osoby, której w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć (wyrok WSA w Poznaniu z 7 grudnia 2021 r. IV SA/Po 891/21).

W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie wzruszenia decyzji ostatecznych oparty jest o zasadę tzw. niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, co oznacza, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie (zob. np. wyr. NSA z 14 marca 2017 r. I OSK 1752/15, wyr. NSA z 21 marca 2017 r. I OSK 1366/15, CBOSA). Stwierdzenie nieważności decyzji jest, obok wznowienia postępowania administracyjnego, jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji (postanowień) ostatecznych. Oba tryby są wobec siebie niekonkurencyjne, co oznacza, że dla uruchomienia każdego z nich ustawodawca przewidział inny katalog przesłanek ustawowych. W rezultacie więc przesłanki wznowienia postępowania, określone w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a., art. 145b § 1 k.p.a. nie mogą skutkować stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (postanowienia) i odwrotnie przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą prowadzić do wznowienia postępowania. Innymi słowy okoliczność stanowiąca podstawę stwierdzenia nieważności nie może podstawą wznowienia postępowania (zob. wyr NSA z 19 września 2013 r. II OSK 533/12, wyr. WSA w Łodzi z 30 maja 2017 r. II SA/Łd 155/17; CBOSA).

Na nieważność decyzji wydanej dla P.M. wskazywał zresztą skarżący, ponosząc, że rozstrzygała ona w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej przez Kierownika BP ARiMR decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...], którą, jak twierdził skarżący, miano przyznać mu płatność na rok 2015. Skarżący wprost twierdził, że dualizm działania organów powodował nieważność decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] czerwca 2016 r. zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Także do tego argumentu należy odnieść uwagi o niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji administracyjnych.

Sąd za bezprzedmiotowe uznał ustosunkowywanie się do zarzutów dotyczących wadliwości decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] czerwca 2016 r. Pozostałe zarzuty skargi znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Z powyższych przyczyn Sąd oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a.).