Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 253/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 16,  art. 50  ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 26 poz 138
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej jako organ/Komisja) decyzją dnia [...] grudnia 2014 roku nr [...] działając na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. – dalej jako ustawa/ustawa komunalizacyjna) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako kpa) w wyniku rozpoznania odwołania [...] SA w [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 roku Nr [...] stwierdzającą nabycie z dniem 27 maj 1990 roku, z mocy prawa, przez Gminę Miasto [...] własności nieruchomości, położonej w [...], w obrębie nr [...] , pierwotnie oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] a obecnie jako działki Nr Nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].

W uzasadnieniu ww decyzji wskazano, że [...] SA w [...] (dalej jako spółka/skarżąca) nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, który eliminowałby komunalizację przedmiotowego mienia z mocy prawa. Organ wyjaśnił, że prawo zarządu do nieruchomości państwowych osób prawnych na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej można było ustalić tylko na podstawie obowiązujących do tej daty przepisów tj. przykładowo przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 roku w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, które było aktem wykonawczym do dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. R.P. nr 4 poz. 31 z 1952 r.); przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1961 r. nr 32 poz. 159); w trybie art. 38 ust 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz.99).

W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skarżąca spółka nie legitymuje się zindywidualizowanym tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości a indywidualizacja ta jest niezbędna przy ocenie tytułu prawno rzeczowego, który w swej osnowie musi zawierać wszystkie szczegółowe cechy geodezyjne i ewidencyjne.

W konsekwencji organ przyjął, że skoro skarżącej nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do ww terenu to objęta decyzją wojewody nieruchomość należała, w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku. Organ powołał się w tym zakresie na generalną zasadę wynikającą z art. 6 ust 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (DZ.U. z 1989 r. Nr 14, poz.74). Przepis ten wskazywał, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła także, że przepisy konstytuujące przedsiębiorstwo państwowe [...] nie tworzą tytułu do konkretnej nieruchomości. Wskazała, że żadne inne przepisy powojenne o Ziemiach Odzyskanych, o nacjonalizacji, militaryzacji, włącznie z dekretem o majątkach opuszczonych i poniemieckich, a także o przejęciu przez państwo polskie mienia państwa austro-węgierskiego, czy przywoływanego w odwołaniu np. rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. nie tworzyły takiego tytułu. Z przepisów tych wynikało, iż wszelkie nieruchomości, przeznaczone do użytku kolei stają się z chwilą ich nabycia przez przedsiębiorstwo "[...]" własnością Skarbu Państwa, przedsiębiorstwo zaś zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i powierniczym zarządzie, co jednak nie oznaczało, że przepisy te tworzyły po stronie [...] konkretnie sformułowane, w stosunku do geodezyjnie wyodrębnionej nieruchomości, ograniczone prawo rzeczowe w postaci prawa użytkowania, czy prawa zarządu. Organ wyjaśnił, że obowiązująca w dniu wejścia w życie ustawy "komunalizacyjnej" ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 roku o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" sformułowała jedynie zasadę władania gruntami przez [...] ale z przepisów tej ustawy (w szczególności z art. 16) nie wynikały uprawnienia do konkretnie określonych działek o określonych powierzchniach i oznaczeniach ewidencyjnych. Takie uszczegółowienie mogło się znaleźć tylko w odpowiednich decyzjach terenowych organów władzy państwowej wydawanych w przedmiocie użytkowania, czy zarządu. Na poparcie swojego stanowiska Komisja przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2006 roku I OSK 1259/05, wyrok NSA z dnia 15 października 2007 roku, Sygn. akt I OSK 1457/06, wyrok NSA z dnia 15 października 2007 roku, Sygn akt I OSK 1456/06, wyrok z dnia 13 maja 2008 roku I OSK 760/07 a także wyrok NSA w sprawie Sygn akt I OSK 942/07. W wyrokach tych wyrażono jednoznaczny pogląd, iż "tytuł do zarządu nieruchomością Skarbu Państwa nie wynika z mających ogólny charakter aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa [...]". Niewskazanie zatem przez [...] tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowego gruntu wg organu sprawia, iż grunt ten objęty jest przesłanką określoną w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy i podlega komunalizacji z mocy prawa.

Organ wyjaśnił ponadto, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 37 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach z dnia 14 lipca 1961 roku gdyż w przepisie tym jest mowa o mieniu Skarbu Państwa pozostającym w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, a [...] właśnie takim prawnie ustanowionym użytkowaniem lub zarządem, przed dniem wejścia w życie ustawy się nie legitymowały.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...]. Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego w postaci:

art. 4 ust. 1, art. 6 oraz art. 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe ( Dz. U. ż 1948 r. nr 43, poz. 312) oraz art. 4 dekretu z dnia 13.11.1945r. o zarządzie Ziem Odzyskanych ( Dz.U. z 1945r. nr 51, poz. 2950 oraz art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969, nr 22, poz. 1159.) poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że do powstania tytułu prawnego do nieruchomości niezbędne było wydanie decyzji administracyjnej bądź zawarcie umowy o nabyciu nieruchomości w warunkach, gdy przedmiotowe przepisy wskazują na normę rangi ustawowej jako źródła zarządu i użytkowania nieruchomości Państwowych,

naruszenie art. 37 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach z dnia 14 lipca 1961 roku w związku z art. 12 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 roku o kolejach (Dz. U. z 1970 r., Nr 9, poz. 76) w związku z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że jednostka taka musi legitymować się decyzją administracyjną w zakresie zarządu lub użytkowania mienia państwowego, gdy z przedmiotowych aktów wynika, iż istnieje pewna kategoria nieruchomości, na których zarząd lub użytkowanie obowiązuje mimo braku przedmiotowych decyzji administracyjnych,

naruszenie art. 16 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP poprzez jego niezastosowanie i odmowę uznania, iż przedmiotowa nieruchomość jako "mienie skarżącego" do niego należała;

naruszenie art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. ( Dz. U. Nr 3, poz. 17) poprzez jego niezastosowanie;

naruszenie art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie w warunkach braku przesłanek do uznania, iż mienie objęte zaskarżoną decyzją może zostać uznane za mienie należące do terenowych organów administracji rządowej lub do przedsiębiorstw, dla których organy te pełnią funkcje założycielskie w warunkach, gdy sporna nieruchomość nie może zostać zakwalifikowana do nieruchomości wskazanych w tych przepisach;

naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnymi pracownikach samorządowych w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP poprzez uznanie, że zwrot "należący do" jest tożsamy z udokumentowanym prawem zarządu, podczas gdy treść powołanych przepisów nieodmiennie i nieodparcie wskazuje na to, że negatywną przesłanką komunalizacyjną jest również samo posiadanie gruntu przez [...];

art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. poprzez jego pominięcie w wyniku przyjęcia, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, w sytuacji gdy z analizy ww. przepisów wynika, że skarżąca została powołana do wykonywania zadań m.in. z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa, zatem posiadane przez nią mienie, w tym sporna nieruchomość, podlega wyłączeniu spod komunalizacji jako służące wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej.

naruszenie art. 2 ustawy z dnia 2 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17) poprzez jego niezastosowanie.

Skarżąca zarzuciła jednocześnie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

art. 7 kpa tj. złamanie przez organ zasady prawdy obiektywnej poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, a w szczególności charakteru władania przez [...] sporną działką, co stało się przyczyną uznania, iż [...] nie legitymowało się tytułem prawnym względem działki i bezpośrednio zaważyło na wyniku postępowania komunalizacyjnego,

art. 77 kpa poprzez zaniechanie gromadzenia materiału dowodowego, który mógłby potwierdzić okoliczność faktyczną, uznaną przez organy I i II instancji za istotną w sprawie – czy istniał zarząd [...] nad działką, w szczególności w aktach sprawy brak jest informacji o tym, by wspomniane organy występowały do Archiwum Państwowego o odpisy decyzji w sprawie ustanowienia zarządu nad działką,

art. 76 kpa gdyż organy wbrew dyspozycji tego przepisu, nakazującego dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, przyjęły, że potwierdzenie istotnej, w ich przekonaniu, okoliczności faktycznej - istnienia zarządu może nastąpić wyłącznie poprzez przedłożenie decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd, co stanowi nieuprawnione i nieuzasadnione zamknięcie katalogu dowodowego, a przez to wypaczenie treści art. 76 kpa;

4. naruszenie art. 40 § 2 kpa w związku z art. 140 i 109 §1 kpa poprzez doręczenie pism i decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika ustanowionego w sprawie, a przez to brak zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub ewentualnie uchylenie decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] nr z dnia [...].08.2012r. jak i zasądzenie kosztów postępowania za wszystkie instancje według norm przepisanych.

Jednocześnie wobec wniesienia przez [...] S.A. do Trybunału Konstytucyjnego skargi konstytucyjnej, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania.

Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015r. wniosek ten został rozpoznany odmownie (k. 46).

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. (art. 1 § 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja w ocenie Sądu nie narusza prawa a organ administracji prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny i stan prawny sprawy, a przy tym stanowisko swoje uzasadnił adekwatnie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa.

Komunalizacja mienia ogólnonarodowego (państwowego) na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm. – dalej jako ustawa), nastąpiła z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 27 maja 1990 r.

Kluczowe znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy ma ustalenie czy skarżąca nie legitymując się żadnym dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do objętego sporną decyzją komunalizacyjną mienia nieruchomego może skutecznie (powołując się na regulacje prawne normujące status prawny [...] i wywodząc z nich tytuł prawny) kwestionować zasadność komunalizacji tegoż mienia. Trzeba wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy - mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - stało się w dniu wejścia życie tej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Termin "należenie" mienia do przedsiębiorstwa państwowego - rozumieć trzeba jako kategorię prawną, a nie faktyczną. Wskazał na to Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W 13/91 (Dz. U. z 1992 r. Nr 97, poz. 486), dokonując wykładni art. 5 ust. 1 ustawy. Trybunał wyjaśnił, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) "należało" do przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli było mu przekazane w zarząd w formie prawem przewidzianej, albowiem dopiero wówczas przedsiębiorstwo państwowe wykonywało względem tego mienia różnego rodzaju uprawnienia cywilnoprawne płynące z ustanowionego zarządu. Podkreśla się przy tym, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy pod względem systemowym był zsynchronizowany z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który przewidywał domniemanie prawne, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że aby przeciwstawić się komunalizacji mienia podmiot mieniem tym władający zobowiązany jest w postępowaniu komunalizacyjnym wykazać, że mienie to w dniu 27 maja 1990r. należało do niego w sensie prawnym, a nie jedynie w sensie faktycznym. Udowodnienie prawa zarządu do ww mienia wymagało przedłożenia wojewodzie bądź Komisji odpisu decyzji lub umowy bądź innego dokumentu sporządzonego w określonej formie i wydanego na określonej podstawie prawnej. Należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny w kolejnych wyrokach z dnia 30.09.2010r. I OSK 1528/09 i z dnia 22.10.2010r. OSK 42/10, a także z dnia 28 kwietnia 2011 roku I OSK 1003/10 i w wyrokach późniejszych - podtrzymał stanowisko prezentowane w przytoczonym przez organ orzecznictwie. Linia orzecznicza w przedmiotowym zakresie jest ugruntowana i nie budzi wątpliwości.

Sąd w całości podziela też stanowisko organu w zakresie interpretacji art. 16 oraz art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP. Trzeba podkreślić, że ww ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. obowiązywała w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej (27 maja 1990 r.). W rozdziale 6 szczegółowo regulowała ona kwestie dotyczące mienia [...], stanowiąc w art. 16 m.in., że mienie [...] jest wydzieloną częścią mienia ogólnonarodowego (ust. 1), a mieniem tym są środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez [...] w toku jego dalszej działalności (ust. 2), zaś przedsiębiorstwo wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych (ust. 4). Ustawa ta nie mogła jednak dowodzić prawa zarządu, użytkowania, czy innego prawa do konkretnej nieruchomości, bowiem jej przepisy nie wskazywały, że do konkretnego mienia będącego w dyspozycji [...] przysługują temu przedsiębiorstwu uprawnienia prawnie wyodrębniające go z mienia ogólnonarodowego. Przekazane mienie służyło tylko do określonej działalności, którym [...] dysponowały i go używały. (tak też NSA w wyroku z dnia 8 maja 2014 r. sygn akt I OSK 2504/2012).

Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jedynie istotne znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wejścia w życie ustawy. Oznacza to, że rozważania na tle kolejnych uregulowań dotyczących [...] nie mogą mieć znaczenia prawnego, o ile [...] nie wykaże negatywnej przesłanki do komunalizacji nieruchomości. Przesłanką taką może być wyłącznie tytuł prawnorzeczowy, przysługujący przedsiębiorstwu [...] do nieruchomości objętej komunalizacją. Samo jednak dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na stwierdzenie, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Pojęcie "należy do" odwołuje się bowiem bezsprzecznie do aspektu prawnorzeczowego. Tymczasem okoliczności powoływane przez skarżącą w skardze nie potwierdzają, aby Przedsiębiorstwo Państwowe [...], poprzednik prawny skarżącej spółki, spełniało wskazane warunki. Skoro zatem w dniu 27 maja 1990 r. [...] nie legitymowały się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, to w konsekwencji w tej dacie nieruchomość ta należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego względu podlegała komunalizacji z mocy prawa. Wykładając pojęcie "mienia należącego do rad narodowych i terenowych organów administracji stopnia podstawowego" organy obu instancji nie popełniły zatem błędu interpretacyjnego.

Co do zarzutu naruszenia art. 4 w związku z art. 6 ust. 3 i art. 7 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. 1926 r. Nr 97 poz. 568) w związku z art. 4 dekretu z dnia 13.11.1945r. o zarządzie Ziem Odzyskanych - Sąd zwraca uwagę, że nawet gdyby przyjąć ciągłość regulacji i następstwo prawne obecnego [...] S.A. w stosunku do poprzedniego utworzonego na podstawie ww rozporządzenia, to z przepisu art. 4 przekazującego [...] cały majątek nieruchomy w zarząd powierniczy i użytkowanie nieruchomości zajętych pod linie kolejowe, który to majątek po myśli art. 6 tegoż rozporządzenia był wyodrębnionym majątkiem z ogólnego majątku Skarbu Państwa, nawet w powiązaniu z przepisem art. 7 ww rozrządzenia, nie sposób odnosić do obecnego stanu prawnego, który zawiera inne instytucje, niebędące tożsamymi z ujętymi w tym akcie prawnym. W tym zakresie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2010r. I OSK 1080/2009 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i skład tut Sądu pogląd ten podziela. Przepis art. 7 ust. 1 ww rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" stanowił w sposób ogólny, że wszelkie nieruchomości, przeznaczone do użytku kolei, stają się z chwilą nabycia ich przez przedsiębiorstwo "[...]" własnością Skarbu Państwa, przedsiębiorstwo zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i zarządzie. Nie można jednak twierdzić, by powstanie prawnorzeczowego tytułu po stronie przedsiębiorstwa państwowego "[...]" następowało z mocy prawa bez potrzeby konkretyzacji tej normy w akcie indywidualnym administracyjnym. O tytule prawnym do konkretnej nieruchomości nie mogą stanowić akty normatywne regulujące status przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy nie zostało ustalone, aby zostały wydane decyzje uprawnionych organów państwowych o przekazaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie przedsiębiorstwa. Tytuł prawny do władania nieruchomością jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste na gruncie art. 87 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie może powstać w sposób dorozumiany. Podobne stanowisko należy zająć odnośnie do zarzutu naruszenia art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. ( Dz. U. Nr 3, poz. 17). Przepis ten, o bardzo szerokim i ogólnym charakterze, potwierdzał przejęcie na własność Państwa przedsiębiorstw Rzeszy Niemieckiej w tym przedsiębiorstw komunikacyjnych, nie ustanawiał natomiast tytułu prawno rzeczowego dla [...] w stosunku do nieruchomości objętej postępowaniem. Z tych samych względów nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w związku z art. 12 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 roku o kolejach (Dz. U. z 1970 r., Nr 9, poz. 76) w związku z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

| Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 1 czy pkt 2 ustawy. W tym ostatnim przepisie wyłączono spod komunalizacji|

|te składniki mienia, które należały do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze |

|ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim. W tym zakresie również niejednokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny (np. w wyroku z |

|dnia 28 kwietnia 2011 r. I OSK 1003/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazując że przepis art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja |

|1990 r. wyłączał spod komunalizacji mienie należące do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym, |

|przy czym określenie "należące" oznaczało, że przedsiębiorstwo legitymowało się tytułem prawnym do nieruchomości. W tej sprawie nie |

|zostało jednak wykazane żadnym dokumentem, że przedsiębiorstwo państwowe [...] uzyskało tytuł prawny do władania sporną nieruchomością. |

|Podkreślić należy, iż ustawodawca uszczegółowił katalog przedsiębiorstw wskazanych w omawianym przepisie, zamieszczając w art. 11 ust. 2|

|delegację dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wykazu przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1 pkt 2. W wydanym |

|przez Radę Ministrów w dniu 9 lipca 1990r. rozporządzeniu w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek |

|organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. 1990 r. Nr 51 poz. 301) przedsiębiorstwo państwowe [...] nie zostało |

|wymienione. Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy mieniem komunalnym nie stają się składniki mienia ogólnonarodowego |

|(państwowego), jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów |

|władzy państwowej. Skarżąca zarzucała, że w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie |

|Koleje Państwowe" została powołana do wykonywania zadań m.in. z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa, a zatem jej zdaniem |

|posiadane przez nią mienie, w tym sporna nieruchomość, podlega wyłączeniu spod komunalizacji jako służące wykonywaniu zadań publicznych |

|należących do właściwości organów administracji rządowej. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia, gdyż wykonywane przez to |

|Przedsiębiorstwo zadania nie należały do właściwości organów administracji rządowej, władzy państwowej ani sądów. Fakt, że jego organem |

|założycielskim był minister, nie oznaczał jeszcze, że wykonywane przez to Przedsiębiorstwo zadania należały do właściwości organów |

|administracji rządowej (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012r. I OSK 602/11 lub wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2013r. w sprawie I OSK |

|1476/11). |

Uprawnień do spornej nieruchomości skarżąca spółka nie może też wywodzić z art. 34 i art. 34 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1160). Zgodnie bowiem z tymi przepisami grunty będące własnością Skarbu państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których Koleje nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu im tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymują się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...] (art. 34 ust. 1). Grunty te, z dniem 1 czerwca 2003 r., nie podlegają komunalizacji na podstawie ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. (art. 34a). Uwłaszczenie [...] dokonywane w tym trybie, co przesądził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. (K.30/2003), nie może jednak odnosić się do mienia podlegającego komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Mienie to bowiem stało się własnością gmin już w dacie 27 maja 1990 r., a więc 10 lat wcześniej, niż możliwe stało się uwłaszczenie [...] na gruncie, w stosunku do którego podmiot ten nie posiadał tytułu prawnego. Wyraźnie też Trybunał stwierdził, że art. 34a przywołanej ustawy nie dotyczy mienia objętego art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. (por. np. wyroki NSA z dnia 14 września 2006 r., I OSK 1295/2005, z dnia 16 marca 2006 r. I OSK 583/2005, z dnia 15 października 2007 r. I OSK 1457/2006, z dnia 18 grudnia 2007 r. I OSK 1884/2006, z dnia 16 stycznia 2008 r. I OSK 1957/2006 i I OSK 1947/2006, z dnia 20 lutego 2008 r. I OSK 187/2007, z dnia 18 czerwca 2008 r. I OSK 940-942/2007 (wszystkie opublikowane w internecie https://cbois.nsa.gov.pl).

Co do zasady stanowiska powyższego nie zmienia okoliczność, że na danej nieruchomości (jak to ma miejsce w znamiennej większości tego typu spraw) funkcjonuje infrastruktura kolejowa. Nie istnieje bowiem przepis prawa, który wyłączałby z komunalizacji nieruchomości, na których znajduje się infrastruktura kolejowa. Z prawnego punktu widzenia kwestia oceny tytułu prawnego do nieruchomości jest taka sama jak uprzednio (w innych tego typu sprawach) miało to miejsce co do węzłów kolejowych, bocznic, hangarów czy gruntów zajętych bezpośrednio pod tory a nawet kluczowe dworce kolejowe. Niezależnie od konkretnego stanu faktycznego orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje niezmienne – i wskazuje, iż dla wyłączenia komunalizacji skarżąca spółka musiałaby przedstawić stosowne dokumenty dające jej tytuł prawny do władania daną nieruchomością (nie wyłącznie decyzję – jak podnosi spółka w skardze). W sprawie nie jest przy tym kwestionowane, że spółka w maju 1990r. (jak również wcześniej jak i później oraz obecnie) jest podmiotem faktycznie władającym i faktycznie zarządzającym ww gruntem. Jest to jednak stan faktyczny, który nie odzwierciedla stanu prawnego. Brak udokumentowania tego ostatniego powoduje konieczność zastosowania domniemania o należeniu ww gruntu do terenowych organów administracji państwowej.

Gdy chodzi o zarzuty natury procesowej Sąd zwraca uwagę, że zarzucając, że organy nie zwróciły się z urzędu do archiwów państwowych w celu odnalezienia dokumentów potwierdzających istnienie po jej stronie tytułu prawno rzeczowego skarżąca spółka nie podała, że kiedykolwiek (poza przepisami, na które powoływała się w skardze) posiadała tytuł prawny, z którego wywodziłaby swe prawa do nieruchomości. W tej sytuacji zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego w omawianym zakresie tj. poszukiwanie w archiwach decyzji ten tytuł dla niej potwierdzającej. Błędnie zatem skarżąca upatruje naruszenia w postępowaniu komunalizacyjnym przepisów art. 7, art. 77 § 1 kpa. Podobnie nie sposób przyjąć, że organ ograniczył katalog dowodów, którymi skarżąca mogłaby wykazać prawo zarządu, co miałoby świadczyć o naruszeniu 76 kpa. Poza powołaniem się na przepisy różnych aktów prawnych skarżąca nie przedstawiła w sprawie żadnego miarodajnego dowodu na posiadanie prawa zarządu a zatem twierdzenia o ograniczeniu katalogu źródeł dowodowych nie znajdują podstaw w realiach niniejszej sprawy.

Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 40 § 2 kpa w związku z art. 140 i 109 § 1 kpa. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zamiast ustanowionemu na etapie postępowania odwoławczego pełnomocnikowi decyzję II instancji doręczyła bezpośrednio stronie odwołującej – tj. skarżącej spółce. Niewątpliwie naruszyła zatem obowiązek wynikający z art. 40 § 2 kpa. Sąd zwraca jednak uwagę, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Niewątpliwie doręczenie decyzji organu II instancji stronie zamiast jej pełnomocnikowi stanowi istotną wadę postępowania, ale uwzględniając okoliczności sprawy, a także etap postępowania, na jakim doszło do ww naruszenia przepisów procedury jak również okoliczność, że ostatecznie pełnomocnik strony skarżącej złożył w terminie ustawowym skargę do tut. Sądu – owo uchybienie - pomimo iż istotne - Sąd uznał za niemające wpływu na wynik sprawy.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę.