Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1984/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.) Sędziowie NSA Maciej Dybowski del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. P. i B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 418/11 w sprawie ze skargi A. P. i B. P. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 maja 2011r., sygn. akt II SA/Bd 418/11, oddalił skargę A. P. i B. P. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu A. P. i nieletniej O. P. z miejsca pobytu stałego w B. przy ul. K. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wniosek o wymeldowanie A. P. z ww. miejsca pobytu stałego złożyli właściciele lokalu - A. i B. P., którzy wskazali, iż A. P. w dniu 22 stycznia 2010 r. dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego i zamieszkała przy ul. P. [...] w S.. W toku postępowania właściciele lokalu złożył dodatkowy wniosek o wymeldowanie małoletniej córki strony - O. P..

Organ wskazał, że A. P. w toku postępowania wyjaśniła, iż w dniu 22 stycznia 2010 r. mąż K. P. wyrzucił ją z mieszkania. Wywiózł część jej rzeczy do rodziców i wymienił zamki w drzwiach. Strona stwierdziła, że nie zamierzała opuścić mieszkania i nie rozmawiała z mężem na temat wyprowadzki. Podkreśliła, iż zamierza powrócić do miejsca pobytu stałego, ale nie widzi możliwości wspólnego zamieszkania z mężem. Zwróciła się do właścicieli o wydanie kluczy do mieszkania, ale ich nie otrzymała. Wystąpiła również do męża z wnioskiem o przywrócenie posiadania. Ponadto wzywała Policję w celu umożliwienia jej zamieszkania w spornym lokalu. A. P. zarzuciła ponadto, że wypowiedziano jej umowę użyczenia lokalu bez wskazania terminu do opuszczenia mieszkania, co jest niezgodne z przepisami. Wnioskodawca A. P. wyjaśnił z kolei, iż syn K. P. w dniu 22 stycznia 2010 r. powiadomił go, że A. P. wyprowadziła się od niego. W związku z tym kazał synowi wymienić zamki w drzwiach.

Organ zaznaczył, że w toku postępowania przesłuchano również świadków: K. P., M. P., S. G. i L. S. K. P. zeznał, że w dniu 22 stycznia 2010 r. A. P. oświadczyła mu, że wyprowadza się i poprosiła o przewiezienie jej rzeczy do rodziców do S., co też uczynił. W związku z tym na żądanie właścicieli lokalu wymienił w tym samym dniu zamek w drzwiach. Fakt ten został potwierdzony przez świadka M. P. Natomiast świadek L. S. oświadczyła, iż córka A. P. nie uprzedzała jej, że opuszcza mieszkanie przy ulicy K. [...] ani że ma taki zamiar.

Organ zwrócił uwagę, że strony postępowania oraz świadkowie zgodnie wskazali dzień 22 stycznia 2010 r. jako datę opuszczenia lokalu przy ul. K. [...] przez A. P., zaś rozbieżności istniały co do oceny, czy opuszczenie przez stronę miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny.

Organ wskazał, iż na prawną konstrukcję miejsca pobytu stałego składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym oraz wola, zamiar stałego pobytu. Oba te elementy muszą występować łącznie. Dla oceny owego zamiaru istotne znaczenie mają okoliczności istniejące w sprawie - czy potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Wskazując na powyższe organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie można dostrzec sprzeczności w zachowaniu A. P. - jednej strony deklaruje ona bowiem powrót do miejsca pobytu stałego, z drugiej strony zaś nie widzi możliwości wspólnego zamieszkania z mężem, czego dowodem jest sprawa o rozwiązanie małżeństwa. Ponadto już na początku strona założyła, że jej pobyt w mieszkaniu rodziców przy ul. P. [...] w S. będzie trwał od 15 marca 2010 r. do dnia 15 marca 2011 r., co dowodzi, iż nie zamierzała w tym czasie mieszkać w lokalu teściów przy ul. K. [...]. Organ zaznaczył także, że w orzecznictwie sądowym utrwaliło się stanowisko, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zamieszkująca została z niego usunięta, względnie nie została wpuszczona do lokalu, lecz nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. A. P. nie powróciła do spornego lokalu i nie podjęła działań, aby do niego powrócić. W szczególności nie skorzystała z ochrony zagwarantowanej w art. 344 Kodeksu cywilnego, tj. roszczenia o przywrócenie stanu poprzedniego posiadania i zaniechania naruszeń. Okoliczności te uprawniają do stwierdzenia, że opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób trwały.

Reasumując organ podkreślił, że skoro zameldowanie A. P. i O. P. nie odzwierciedla stanu faktycznego i nie spełnia wymogów ustawowych w pełni uzasadnione stało się wydanie decyzji o wymeldowaniu.

A. P. odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołująca się podniosła, iż po tym jak została wyrzucona przez swojego męża z przedmiotowego mieszkania podjęła starania zmierzające do przywrócenia posiadania. W dniu 19 lutego 2010 r. wystąpiła do męża z wnioskiem m.in. o przywrócenie posiadania. W odpowiedzi na pismo w sprawie przywrócenia posiadania właściciele mieszkania wypowiedzieli jej umowę na używanie mieszkania bez wyznaczania jakiegokolwiek terminu na opuszczenie lokalu, co pozostawało w sprzeczności z przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, a także naruszało zasady istnienia okresu ochronnego, w czasie którego nie może dochodzić do eksmisji, w związku z czym czynność ta nie stanowiła wykonywania prawa. Ponadto kilkakrotnie w okresie od 22 stycznia do 15 marca 2010 r. wzywała Policję w celu umożliwienia jej m.in. zamieszkania w mieszkaniu. Ostatecznie w dniu 18 listopada 2010 r. wystąpiła przeciwko właścicielom mieszkania z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania.

Tłumacząc przyczyny zwłoki w wystąpieniu z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania skarżąca wyjaśniła, iż wcześniej nie miała uregulowanych kontaktów z własnym dzieckiem, a mąż kontakty te utrudniał, przez co obawiała się, że wszczęcie postępowania doprowadzi do pozbawienia jaj kontaktu z synem. W związku z uregulowaniem kwestii kontaktów z dzieckiem postanowiła walczyć o przywrócenie posiadania mieszkania. Podkreśliła, iż poinformowała organ o zamiarze dochodzenia roszczenia o przywrócenie posiadania podczas przesłuchania. Zauważyła również, że okres przedawnienia dochodzenia tego typu roszczeń wynosi 1 rok, co oznacza, że jej roszczenia są w dalszym ciągu zasadne.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania A. P. i jej córki O. P. z miejsca pobytu stałego przy ul. K. [...] w B.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ocenił, że złożone przez strony oraz świadków zeznania nie potwierdzają dobrowolnego charakteru opuszczenia przez odwołującą mieszkania, a świadczą o tym, iż w dniu 22 stycznia 2010 r. postawiono A. P. przed faktem dokonanym. W opinii Wojewody istniejący pomiędzy stronami konflikt, którego źródeł należy upatrywać w rozpadzie małżeństwa A. i K. P., spowodował, że właściciele mieszkania za pośrednictwem syna K. udaremnili A. P. swobodny dostęp do przedmiotowego lokalu, a następnie podjęli czynności cywilne zmierzające do wypowiedzenia umowy użyczenia spornego mieszkania. Wobec zaistniałych przeszkód w dostępie do lokalu przy ul. K. [...] w B. odwołująca zmuszona była zamieszkać wraz z rodzicami w S. przy ul. P. [...]. O braku dobrowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu świadczy również fakt podjęcia przez A.P. w późniejszym okresie właściwych kroków prawnych zmierzających do ponownego w nim zamieszkania, czego dowodem jest załączony do akt sprawy pozew o przywrócenie naruszonego stanu posiadania, wniesiony do Sądu Rejonowego w B. w dniu 18 listopada 2010 r.

Organ odwoławczy wskazał także, że A. P. składając przed nim zeznania w dniu 25 stycznia 2011 r. wyjaśniła, iż powodem tak późnego wystąpienia z pozwem cywilnym z art. 344 § 1 k.c. była jej sytuacja zdrowotna (ciąża), a także sprawy osobiste (rozwód, utrudnienia w kontaktach z dzieckiem). Jednocześnie potwierdziła, że zamierza powrócić do mieszkania przy ul. K. [...], pozostawiła w nim swoje rzeczy osobiste i ma nadzieję, że podjęte kroki prawne jej to umożliwią.

Wojewoda ocenił także, iż o dobrowolności opuszczenia przez odwołującą spornego lokalu nie może świadczyć fakt zameldowania się przez nią na pobyt czasowy u rodziców w S.. W licznym orzecznictwie sądów administracyjnych orzekających w sprawach z zakresu ewidencji ludności wskazuje się bowiem, że zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z w/w ustawą, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż po stronie A. P. nie zostały spełnione przesłanki trwałości i dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu, a tym samym brak podstaw prawnych do orzeczenia o wymeldowaniu jej wraz z małoletnia córką O. P. z miejsca pobytu stałego.

Skargą A. i B. P., właściciele lokalu przy ul. K. [...], zaskarżyli powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości jako decyzji niezgodnej z prawem i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu w sprawie organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka dobrowolności umożliwiająca wymeldowanie A. P. i O. P. z miejsca pobytu stałego przy ul. K. [...] w B., podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym strona wyraźnie powzięła zamiar dobrowolnego opuszczenia przedmiotowego mieszkania; niedokładnie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez błędne założenie, że A. P. nie opuściła lokalu w sposób dobrowolny w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika co innego, w szczególności jej dobrowolny zamiar opuszczenia mieszkania; naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez niezachowanie przez organ II instancji należytej staranności w wyjaśnianiu stanu faktycznego sprawy z uwagi na oparcie rozstrzygnięcia jedynie o twierdzenia strony przeciwnej bez uwzględnienia wyjaśnień i dowodów strony skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie skarżący zarzucili, że nie otrzymali części pism kierowanych do organu I instancji przez pełnomocnika uczestniczki postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że Wojewoda, badając zaistnienie przesłanki wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, w sposób wyczerpujący zgromadził i rozpatrzył niezbędny materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), nie przekraczając przy jego ocenie granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Wbrew zarzutom skargi ustalenia faktyczne organu odwoławczego nie opierają się wyłącznie na twierdzeniach uczestniczki A. P. oraz wskazanych przez nią świadków, bez analizy innych dowodów. W uzasadnieniu Wojewoda powołał się bowiem także na zeznania K. P. (męża A. P.), M. P. (kolegi K. P.) oraz właściciela lokalu A. P. W analizie tych zeznań wyeksponował potwierdzane przez świadków okoliczności: spakowania w dniu 22 stycznia 2010 r. rzeczy uczestniczki przez K. P. i M. P. i dokonania na życzenie właścicieli lokalu (rodziców K. P.) wymiany zamków do lokalu przy ul. K. [...]. Zeznania te zostały zestawione z zeznaniami uczestniczki A. P. i S. G. (jej koleżanki), wskazującymi na fakt niemożności dostania się do mieszkania (w tym samym dniu, w którym zostały spakowane i wywiezione rzeczy uczestniczki) i zaskoczenia tym faktem. Zdaniem Sądu, opierając się na treści zeznań ww. świadków organ nie naruszając granic swobodnej oceny dowodów wywiódł, że pomiędzy stronami postępowania istnieje konflikt spowodowany rozpadem małżeństwa A. i K. P., a sytuacja ta spowodowała, że właściciele mieszkania za pośrednictwem swojego syna udaremnili A. P. swobodny dostęp do mieszkania i podjęli czynności cywilne zmierzające do wypowiedzenia umowy użyczenia lokalu. Rozumowanie to jest logiczne. Zgromadzony materiał dowodowy nie daje bowiem innej przekonywującej odpowiedzi na pytanie dlaczego właściciele mieszkania, w sytuacji kiedy dotychczasowy mieszkaniec tegoż lokalu (A. P.) dobrowolnie je opuszcza, w trybie natychmiastowym dokonują wymiany zamków w drzwiach lokalu. W przypadku rzeczywistej dobrowolności opuszczenia lokalu takie postępowanie byłoby zbędne. Jeżeli bowiem dana osoba jasno daje wyraz temu, że nie zamierza powracać do lokalu, nie może wzbudzać we właścicielu lokalu obawy, że wbrew jego woli będzie starała się dostać do lokalu. Zamiast wymiany zamków wystarczyłoby zatem ewentualne wezwanie do zwrotu kluczy do lokalu.

Sąd dostrzegł, że organ odwoławczy jest niekonsekwetny w swojej argumentacji. Analizując zeznania dostrzega sprzeczność ("odmienność") zeznań poszczególnych świadków w kwestii sposobu (dobrowolność lub nie), w jaki uczestniczka A. P. opuściła lokal w B. i wyprowadza prawidłowe wnioski z analizy tych sprzecznych zeznań, natomiast w dalszej części swojego uzasadnienia stwierdza, iż "fakt braku dobrowolności opuszczenia przez A. P. lokalu (...) jest bezsporny". Niewątpliwie nie można mówić o bezsporności w sytuacji, kiedy zeznania świadków są sprzeczne. Tym niemniej, zdaniem Sądu, powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, na rzecz tezy o dobrowolnym opuszczeniu lokalu nie mogą być uznawane za przekonywujące wskazane przez skarżących argumenty, iż uczestniczka A. P. na etapie postępowania pierwszoinstncyjnego deklarowała, że nie widzi możliwości powrotu do męża i wspólnego z nim zamieszkania oraz że dokonała zameldowania na pobyt czasowy w S. na rok czasu. Organ jest zobowiązany oceniać stan faktyczny istniejący na dzień wydawania decyzji, tj. w przedmiotowej sprawie na dzień [...] lutego 2011 r. Organ odwoławczy nie mógł zatem pominąć okoliczności, że nawet jeżeli uczestniczka wyrażała wcześniej opinię co do niemożności wspólnego zamieszkiwania z mężem, to jednak w dniu 8 listopada 2010 r. złożyła pozew o przywrócenie naruszenia posiadania, dając tym samym wyraz chęci powrotu do mieszkania w B. – niezależnie od tego czy będzie to się wiązało z koniecznością dzielenia tegoż lokalu z mężem. Odnośnie zaś kwestii zameldowania na pobyt czasowy, Sad wskazał, że sam fakt zameldowania się na pobyt czasowy jest wypełnieniem obowiązku ustawowego (art. 4 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności). Przebywanie w tej samej miejscowości nieprzerwanie ponad 3 miesiące rodzi wprawdzie co do zasady obowiązek zameldowania na pobyt stały, tym niemniej ustawodawca uznaje, że mogą zaistnieć okoliczności uzasadniające przebywanie w sposób czasowy w danej miejscowości przez okres dłuższy niż 3 miesiące (art. 8 ust. 1 ustawy). Podstawą zakwestionowania prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy nie może być zatem sama długość deklarowanego pobytu, do czego ograniczają się skarżący. Koniecznym jest także wskazanie i wykazanie, że nie zachodzą przyczyny traktowania pobytu ponad trzymiesięcznego w danej miejscowości jako pobytu czasowego – czego skarżący w postępowaniu administracyjnym nie dokonali.

Zdaniem Sądu organ II instancji nie naruszając prawa ustalił, że uczestniczka A. P. we właściwym czasie skorzystała ze środków prawnych w celu powrotu do lokalu. Pozew o przywrócenie naruszenia posiadania złożyła wprawdzie dopiero w dniu 8 listopada 2010 r., tym niemniej z zachowaniem ustawowego terminu na złożenie tego rodzaju powództwa, a krok ten poprzedziły inne czynności podejmowane w celu powrotu do lokalu – wezwanie z dnia 24 lutego 2010 r. do przywrócenia posiadania, skierowane do męża oraz interwencja z udziałem Policji w dniu 22 lutego 2010 r. Powyższe ustalenia skutkowały prawidłowym zastosowaniem przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, tj. orzeczeniem, iż brak jest podstaw do wymeldowania A. P. oraz pozostającej pod jej opieką małoletniej O. P..

W ocenie Sądu nie jest także zasadny zarzut, że skarżący zostali pozbawieni możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez niemożność zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem. Zarzut ten może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Takiego wywodu skarżący nie przeprowadzili. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 7 lutego 2011 r. zawiadomienie z dnia 27 stycznia 2011 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Po dacie tego zawiadomienia w aktach sprawy nie pojawiły się żadne nowe dokumenty, z którymi skarżący nie mogliby się zapoznać.

Skargą kasacyjną A. i B. P. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędne założenie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka dobrowolności umożliwiająca wymeldowanie A. P. i O. P. z miejsca pobytu stałego przy ul. K. [...] w B., podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym strona wyraźnie powzięła zamiar dobrowolnego opuszczenia przedmiotowego mieszkania, co wynika z akt sprawy;

2) przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy z uwagi na oparcie rozstrzygnięcia jedynie na twierdzeniach strony przeciwnej, z pominięciem wyjaśnień i dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą.

Wskazując na powyższe uchybienia wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, rozpoznanie istoty sprawy i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zaistniały warunki do wymeldowania A. P. i małoletniej O. P. z miejsca pobytu stałego w B. przy ul. K. [...], a także zasądzenie należnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm przepisanych.

Zdaniem skarżących kasacyjnie nie ma żadnej materialnoprawnej przeszkody, aby w niniejszej sprawie w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji nie móc orzec o wymeldowaniu A. P. i O. P. z miejsca pobytu stałego przy ul. K. [...] w B., skoro osoby te faktycznie nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu, nie posiadają tam swoich rzeczy osobistych, a także swoim zachowaniem wskazują na brak chęci powrotu do tego lokalu. Oznacza to więc, że osoby te dobrowolnie opuściły ten lokal.

Skarżący nie podzielili również stanowiska Sądu, że Wojewoda, badając zaistnienie przesłanek wymeldowania, w sposób wyczerpujący zgromadził i rozpatrzył niezbędny materiał dowodowy. Zdaniem skarżących Wojewoda, działając w sprawie jako organ II instancji, wyeksponował w swojej decyzji wyłącznie te okoliczności, które przemawiały na ich niekorzyść i na tej tylko podstawie oparł swoje rozstrzygnięcie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania sądowego, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34). Trybunał Konstytucyjny podkreślił rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie przebywanie, a nie uprawnienie do lokalu. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Podkreślenia wymaga wobec tego, że sprawy meldunkowe służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczą uprawnień w zakresie ich przyznawania tudzież pozbawiania. W świetle ww. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji publicznej, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego przepisu, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Zatem chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby.

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności stwerdzić należy, że wskazanie jako podstawy skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 k.p.a.), bez ich powiązania z odpowiednimi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi błędną konstrukcję skargi kasacyjnej. Mając jednak na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, uznać należy, iż brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. z naruszeniem stosowanych przez Sąd I instancji przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dyskwalifikuje skargi kasacyjnej i nie może prowadzić do nierozpoznania merytorycznego jej zarzutów. W przedmiotowej sprawie zarzut naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, mimo że nie został powiązany z zarzutem naruszenia odpowiednich przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne, podlega ocenie jako zarzut braku właściwej kontroli zastosowania wskazanych przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przez Sąd I instancji.

Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 7 i 77 k.p.a., stanowiącego próbę podważenia przyjętego przez Wojewodę stanu faktycznego w zakresie dotyczącym ustaleń odnoszących się do oceny zaistnienia przesłanki dobrowolności opuszczenia przez A. P. lokalu przy ul. K. [...] w B., stwierdzić należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zarzut ten w istocie sprowadza się bowiem do kwestionowania dokonanej przez organ odwoławczy i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny zebranego materiału dowodowego i wyciągniętych z niego wniosków. Wskazać przy tym należy, że Wojewoda swoje ustalenia co do stanu faktycznego oparł m. in. na zeznaniach A. P., jej męża K. P., obecnego przy "przeprowadzce" M. P., właściciela przedmiotowego lokalu i ojca K. P. - A. P., obecnej przy próbie wejścia A. P. do przedmiotowego lokalu S. G. oraz matki A. P. - L. S.. Istotnym elementem składającym się na materiał dowodowy w sprawie było również pismo Komisariatu Policji B. z dnia 13 maja 2010 r. oraz fakt wniesienia przez A. P. pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu. Mając na uwadze powyższy materiał dowodowy nie można zasadnie zarzucać, że nie ustalono w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy. Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie, w rozpoznawanej sprawie w sposób właściwy wywiązano się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i prawidłowo oceniono zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ przy ustaleniu stanu faktycznego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie, zgodnie z własną oceną materiału dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Ocenę dowodów organ obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.

W rozpoznawanej sprawie trafnie przyjęto, że opuszczenie przez A. P. i jej nieletnią córkę przedmiotowego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, przez co nie ziściła się przesłanka umożliwiająca ich wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. O braku tej dobrowolności świadczy przede wszystkim spakowanie i wywiezienie przez K. P. rzeczy A. P. znajdujących się w przedmiotowym lokalu oraz natychmiastowa wymiana zamków w drzwiach tego lokalu, a wszystko to podczas jej pobytu w pracy. Ponadto żaden ze świadków składających zeznania w sprawie, poza K. P., nie wiedział o zamiarze wyprowadzenia się A. P. z przedmiotowego lokalu. O zamiarze dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu świadczyło natomiast zgłoszenie Policji przez A. P. uniemożliwienia jej korzystania z przedmiotowego lokalu oraz wniesienie przez nią pozwu o przywrócenie jego posiadania.

Mając powyższe okoliczności na względzie, zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez błędne założenie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka dobrowolności umożliwiająca wymeldowanie, należało uznać za niezasadne.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.