Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 613/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 roku sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 14.czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm., w związku z art. 27 ust. 1, ust. 1a ust. 3 ustawy z dnia 7.września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. nr 1 z 2009r., poz. 7 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...], znak: [...], którą organ pierwszej instancji nakazał J. Ł. zwrot należności w kwocie 4800 zł z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną – M. Ł. - świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji odwołał się J. Ł., wnosząc o umorzenie ustalonych do zwrotu należności z uwagi na brak możliwości ich spłaty. Jako uzasadnienie wskazał, że aktualnie odbywa karę pozbawienia wolności i nie jest zatrudniony. Obłożony jest egzekucją komorniczą z tytułu alimentów oraz zadłużeń czynszowych.

W uzasadnieniu wskazane wyżej decyzji Kolegium wskazało, iż M. Ł. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...], w sprawie o sygn. akt [...] jest uprawniona do alimentów od swojego ojca J. Ł. w kwocie 400,-zł. miesięcznie. Prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ł. egzekucja alimentów okazała się bezskuteczna, wobec czego zastępczo wypłatę świadczeń przejął organ właściwy wierzyciela. Nadto decyzją z dnia [...] znak: [...] przyznano M. Ł. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 400 zł. miesięcznie na okres od 1.października 2009r. do 30.września 2010r.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że z przedstawionych w sprawie dokumentów wynika, że organ pierwszej instancji w okresie od 1.października 2009r. do 30.września 2010r. wypłacił na rzecz M. Ł. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości 4.800 zł. (12 m-cy x 400 zł.) Jednocześnie według załączonej do akt sprawy karty rozliczeniowej dłużnika alimentacyjnego we wskazanym okresie Komornik Sądowy z prowadzonej wobec J. Ł. egzekucji nie przekazał organowi właściwemu wierzyciela do zwrotu żadnych należności, ponieważ dłużnik nie dokonał żadnych wpłat. W tej sytuacji ostatecznie do zwrotu przez dłużnika pozostaje cała należność wypłacona osobie uprawnionej w wysokości 4.800 zł. Do kwoty głównej należy doliczyć ustawowe odsetki, które liczone są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty i wynoszą 13% w stosunku rocznym.

W skardze na powyższą decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, J. Ł. podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu, wnosząc o jej uchylenie. Podniósł nadto, że otrzymał jednocześnie "dwie decyzje SKO w S., które są (...) całkowicie niezrozumiałe." Decyzję obciążającą go obowiązkiem zwrotu wypłaconych alimentów uznał za całkowicie nierealną i niewykonalną. Nie kwestionując "samej idei należnego zwrotu" ani jego "słuszności", uznał wszakże wydaną decyzję za fikcję i urzędniczą buchalterię. Jak bowiem wskazał, od 6 lat przebywa w areszcie śledczym, nie ma fizycznej możliwości zatrudnienia a tym samym zarobkowania. Bez tego zaś, nie jest w stanie zwrócić nawet części wypłaconego świadczenia. Jak podniósł, z tej przyczyny zwrócił się o umorzenie należności. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i dokładne zbadanie "realności zadanej spłaty".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazało, iż postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało według właściwości organowi I instancji wniosek skarżącego o umorzenie należności alimentacyjnych, zawarty w odwołaniu od decyzji z dnia [...]. W tym zakresie bowiem konieczne było przeprowadzenie stosowanego postępowania przez Burmistrza Ł. Zarówno zaskarżona decyzja jak i wspomniane postanowienie doręczone zostały skarżącemu w tej samej dacie.

W piśmie z dnia 22.października 2011r. skarżący wniósł o "umożliwienie mu osobistego stawienia przed Sądem (...) zarządzenie doprowadzenia do Sądu." Jak wskazał, nikt go przed Sądem nie reprezentuje a nie został przecież pozbawiony praw publicznych. Chce zaś osobiście uczestniczyć w rozprawie by przedstawić wszystkie okoliczności sprawy. Wniósł nadto załączenie do akt sprawy wywiadu środowiskowego z dnia 19.X.2011r.

Postanowieniem z dnia 9.listopada 2011r., wydanym na rozprawie, oddalono wniosek skarżącego o doprowadzenie go na rozprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153, poz. 1279 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami, uzasadniającymi jej wzruszenie.

Przedmiotem kontroli sądowej jest nałożony na skarżącego obowiązek zwrotu świadczeń alimentacyjnych, wypłaconych jego córce M. Ł. Podstawę orzekania przez organy stanowią przepisy ustawy z dnia 7.września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 tej ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Należności podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17.czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. nr 229 z 2005r., poz.1954 ze zm.)

Z przytoczonych przepisów wynika ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art.27 ust.2)

W rozpatrywanej sprawie Burmistrz Ł. decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej M. Ł. w wysokości 400,00 zł miesięcznie na okres od 1.października 2009r. do 30.września 2010r. Świadczenie wspomniane zostało wypłacone w łączonej kwocie 4.800,00,-zł., zaś dłużnik alimentacyjny nie dokonał spłaty tejże należności w żadnej kwocie. Tym samym też zasadnie organ właściwy wierzyciela alimentacyjnego orzekł o ich zwrocie w trybie art.27 ust. 2 powołanej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać natomiast należy, iż kwestia aktualnych możliwości zarobkowych skarżącego, związanych z jego pobytem w zakładzie karnym, nie ma bezpośredniego wpływu na określenie jego zobowiązania, wynikającego z wypłaty świadczeń alimentacyjnych należnych jego córce. Uzyskanie bowiem przez decyzje o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego waloru ostateczności oznacza związanie nią organu administracji orzekającego o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na jej podstawie świadczeń łącznie z ustawowymi odsetkami. W tej sytuacji wydana przez organ I instancji decyzja z dnia [...] stanowiła jedynie konsekwencję wypłacenia na rzecz osoby uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od dnia 1.października 2009r. do dnia 30.września 2010r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14.października 2011r., sygn.akt II SA/Łd 915/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezprzedmiotowe są zatem te zarzuty skargi, które wiążą się z przebywaniem skarżącego w zakładzie karnym, bowiem nie mają wpływu na określenie wysokości jego zobowiązania. Ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń ma bowiem miejsce w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń, ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego, wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21.października 2010r., sygn.akt II SA/Po 491/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 754443)

Odrębną kwestią pozostaje natomiast sprawa ewentualnego umorzenia należności alimentacyjnych. Problem ten może być przez organ rozpatrywany po wydaniu decyzji o zwrocie należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej funduszu alimentacyjnego i na wniosek zainteresowanego. Jak wynika zaś z nadesłanych do kontroli sądowej akt sprawy, postępowanie w tym zakresie toczy się w związku z wnioskiem skarżącego, sformułowanym w odwołaniu od decyzji Burmistrza Ł. z dnia [...]. W tymże postępowaniu sporządzony został również wywiad środowiskowy z dnia 19.października 2011r., nie było zatem podstaw do załączania go do akt sprawy niniejszej (dodatkowo - w postępowaniu sądowoadministracyjnym ocenie podlega stan faktyczny i prawny badanej sprawy na dzień wydania zaskarżonej decyzji – tj. w tym wypadku na dzień 7.kwietnia 2011r.).

Nie było też potrzeby doprowadzania skarżącego na rozprawę w niniejszej sprawie. Jak bowiem wspomniano, sąd administracyjny, co do zasady, nie prowadzi postępowania dowodowego. Ocenia jedynie zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem, czyniąc to na podstawie akt sprawy (art.133 § 1 p.p.s.a.). Obecność skarżącego na rozprawie nie była zatem niezbędna.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.

m.o.