Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 813/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 133 par. 1, art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 70 par. 1, art. 70 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 20
journal: Dz.U. 2002 nr 169 poz 1387
law: Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2005 nr 143 poz 1199
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: art. 59 par. 1 pkt 2, art. 33 pkt 10, art. 62
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 18 i art. 59 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a.", po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia B. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., nr [...], w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], Dyrektor Izby Skarbowej:

– uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] i w tym zakresie orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego,

– w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], utrzymał postanowienie w mocy.

Z uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, działający w sprawie jako organ egzekucyjny w zakresie egzekucji należności pieniężnych, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku B. K., na podstawie [...] wskazanych powyżej tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu podatku od środków transportowych.

Pismem z dnia [...] r. B. K. wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych. Ze względu na prowadzenie łącznej egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], wniosek Zobowiązanej, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], został skierowany w trybie art. 65 § 1 K.p.a. do tego Komornika. Z uwagi na oddalenie przez Komornika ww. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym w [...] i dalej - Sądem Okręgowym w [...], który postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] orzekł, że organem właściwym do umorzenia postępowania egzekucyjnego jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia [...] r., Zobowiązana złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wskazała na brak wymagalności egzekwowanego świadczenia i wniosła o: uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego w całości oraz wszystkich ww. tytułów wykonawczych w całości, umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, a także zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości, do czasu rozpatrzenia niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu Strona podniosła, że do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie egzekucyjne na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych wniesiony został zarzut przedawnienia obowiązku z tytułu podatku

od środków transportowych. W treści zarzutów wskazała, iż należności egzekwowane są niezgodnie z przepisami prawa dotyczącymi egzekucji

w postępowaniu administracyjnym. Wskazała również, że z treści zawiadomienia dnia [...] r., nr [...], wynika, że termin płatności zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi o numerach: [...] upłynął ponad [...] lat temu. O zasadności wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zdaniem Zobowiązanej, przesądzała także regulacja zawarta w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej "O.p.", oraz fakt, że nie miały miejsca okoliczności, które mogłyby prowadzić do przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Strona nadmieniła, że przedmiotowe tytuły wykonawcze, jak wskazano w treści postanowienia organu egzekucyjnego, zostały wystawione przez Urząd Miasta w [...], który zgodnie przepisami administracyjnymi nie miał prawa do wystawienia ww. tytułów wykonawczych, gdyż prawo do wystawienia w niniejszej sprawie takich tytułów posiada jedynie Prezydent Miasta. W końcowej części uzasadnienia Strona wniosła także o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 35 u.p.e.a.

Pismem z dnia [...] r., Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Prezydenta Miasta o informację, czy w stosunku do zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych, na które zostały wystawione tytuły wykonawcze wystąpiły przesłanki opisane w art. 70 O.p. (z wyłączeniem art. 70 § 4 O.p.), mające wpływ na przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Pismem z dnia [...] r., Prezydent Miasta wskazał, że przedmiotowe zaległości nie uległy przedawnieniu.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, w wyniku oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia [...] r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy na wstępie odniósł się do wniosku Strony o wstrzymanie w trybie art. 35 u.p.e.a. postępowania egzekucyjnego, stwierdzając, że w przypadku złożenia podania o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.) instytucja ta nie znajduje uzasadnienia. Natomiast w zakresie wniosku Zobowiązanej o zawieszenie postępowania egzekucyjnego organ ten wskazał, że zgodnie z art. 56 § 3 u.p.e.a., organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia jest organ egzekucyjny, nie zaś Dyrektor Izby Skarbowej.

Przechodząc do kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego, organ odwoławczy przywołał treść art. 59 § 1 u.p.e.a., enumeratywnie wskazującego przypadki, w których postępowanie takie umarza się (w tym jak stanowi pkt 2: postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał).

Organ stwierdził, że zasadniczą kwestią do rozważenia jest rozstrzygnięcie, czy prawidłowo organ egzekucyjny zastosował przepis art. 70 O.p., a w konsekwencji – prawidłowo określił terminy przedawnienia należności wskazanych w tytułach wykonawczych.

Organ wskazał, że w myśl art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wskazał również na treść przepisu art. 70 § 4 O.p., w brzmieniu obowiązującym od 01.09.2005 r., a nadanym jej ustawą nowelizującą

z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw, tj. że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany w skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony a po przerwie biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Organ przywołał także art. 21 ww. ustawy nowelizującej, zgodnie z którym do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (czyli przed dniem 01.09.2005 r.) stosuje się przepis art. 70 § 4 O.p.

w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Na tej podstawie, przywołując także orzeczenia sądów administracyjnych organ stwierdził, że obowiązujący w nowej wersji art. 70 § 4 O.p. znajdował zastosowanie do przedawnienia zobowiązań podatkowych zarówno powstałych po dniu 01.09.2005 r., jak i do tych, które powstały przed tą datą i istniały w dniu 01.09.2005 r.

Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że ocenie należy poddać, czy

w prowadzonym przez organ egzekucyjny postępowaniu egzekucyjnym na podstawie [...] ww. tytułów wykonawczych doszło do przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych, co będzie miało przełożenie

na wymagalność obowiązków objętych tymi tytułami. Wobec tego, że wierzyciel

w piśmie z dnia [...] r. nie wskazał przyczyn przerwania lub zawieszenia terminu biegu przedawnienia, oceny przedawnienia winna zostać dokonana pod kątem prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz zmieniających się przepisów art. 70 O.p.

Organ, na podstawie akt sprawy ustalił, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dokonano czynności egzekucyjnych oraz stosowano kolejne środki egzekucyjne na przestrzeni zmieniających się przepisów art. 70 O.p. (tj. zarówno

w brzmieniu do 01.01.2003 r. jak i przepisu art. 70 § 4 w brzmieniu po 01.01.2003 r. oraz od 01.09.2005 r.). Poddając te okoliczności ocenie, organ stwierdził, że:

1. W zakresie należności objętej tytułem wykonawczym o numerze [...], zobowiązanie za [...] w myśl art. 70 § 1 O.p. ulegało przedawnieniu z dniem [...] r. Jako że w dniu [...] r. doszło do doręczenia odpisu tytułu wykonawczego Zobowiązanej, w myśl art. 70 § 3 O.p. w brzmieniu do 01.01.2003 r., czynność ta przerwała bieg terminu przedawnienia. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] r., znak: [...] dokonano zajęcia wierzytelności w Stowarzyszeniu W. w [...]. Z uwagi na to, że dłużnik zajętej wierzytelności za pismem z dnia [...] r. odpowiedział, że Zobowiązana była zatrudniona na umowę zlecenie tylko do dnia [...] r., należało uznać, że - mimo iż Zobowiązana została zawiadomiona o zastosowanym środku egzekucyjnym w dniu [...] r. - środek nie został skutecznie zastosowany i nie miał wpływu na bieg terminu przedawnienia. Z uwagi na powyższe, wobec tego, że do końca [...] r. nie zastosowano innego środka egzekucyjnego, organ nadzoru uznał, że zobowiązanie podatkowe za [...] r. uległo przedawnieniu,

a zatem postępowanie egzekucyjne, że względu na brak wymagalności zobowiązania podlega umorzeniu.

2. W zakresie należności objętej tytułami wykonawczymi o numerach: [...] oprócz zastosowania nieskutecznego środka egzekucyjnego na podstawie wyżej opisanego zawiadomienia z dnia [...] r., znak: [...], dokonano zajęcia wierzytelności z dnia [...] r., znak: [...], w Przedsiębiorstwie U. Sp. Jawna w [...]. Ze względu na to, iż dłużnik zajętej wierzytelności za pismem z dnia [...] r. stwierdził, że Zobowiązana była zatrudniona na umowę zlecenie do dnia [...] r., należało uznać, że - mimo że Zobowiązana została zawiadomiona o zastosowanym środku w dniu [...] r. (art. 44 K.p.a.) - środek nie został skutecznie zastosowany i nie miał wpływu na przerwania biegu terminu przedawnienia. Następnie, zawiadomieniem z dnia [...] r., znak: [...], dokonano zajęcia w odniesieniu do wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w [...] z tytułu nadpłaty

w podatku PIT-37 za [...] r. O zastosowanym środku zawiadomiono Zobowiązaną w trybie art. 44 K.p.a. z dniem [...] r. Tym samym doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego i przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych za okres [...]. Kolejnego skutecznego zajęcia w odniesieniu do wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w [...] z tytułu nadpłaty w podatku PIT-37 za [...] r. dokonano zawiadomieniem z dnia [...] r., znak: [...], oraz w odniesieniu do zajęcia wynagrodzenia za pracę w Zakładzie O. w [...] zawiadomieniem z dnia [...] r., znak: [...]. Organ nadmienił przy tym, że do należności objętej tytułem wykonawczym o numerze [...] dokonywano zajęcia wierzytelności w Banku P. S.A. (zawiadomienie z [...] r., znak: [...] – nieskuteczne) oraz w Urzędzie Skarbowym w [...] z tytułu nadpłaty w podatku PIT-37 za [...] r. (zawiadomienie z [...] r., znak: [...]) oraz z tytułu nadpłaty w podatku PIT-37 za [...] r. (zawiadomienie z [...] r., znak: [...] - przerwanie terminu biegu przedawnienia z dniem [...] r.). Ponadto organ, w formie tabelarycznej, przedstawił szczegółowe zestawienie czynności egzekucyjnych w odniesieniu do zmiany przepisów O.p.

Zdaniem organu, na obecnym etapie postępowania termin przedawnienia należności wskazanych w tytułach wykonawczych o numerach: [...] upływa z dniem [...] r. Tym samym, organ stwierdził, że obowiązek określony w tych pięciu tytułach jest wymagalny, a zatem brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Odnośnie zarzutu zażalenia, że zgodnie z postanowieniem organu egzekucyjnego przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione przez Urząd Miasta [...], który zgodnie z przepisami nie miał prawa ich wystawić, organ odwoławczy wskazał, że ta okoliczność mogła być kwestionowana na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.) i na obecnym etapie postępowania nie ma wpływu na prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego i wydanego postanowienia z dnia [...] r.

W skardze do Sądu B. K. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. co do pkt. [...], uchylenie wszystkich tytułów wykonawczych w całości oraz umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wniosła również o dopuszczenie dowodu z akt: postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym o sygn. akt [...] na okoliczność nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucyjnych prowadzonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] K. P. sygn. akt [...] na okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji na skutek zbiegu egzekucji, sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w [...] Wydział [...] na okoliczność utrudnienia obrony Skarżącej.

W uzasadnieniu Strona skarżąca ponownie wskazała, że z treści zawiadomienia dnia [...] r., nr [...], wynika, że termin płatności zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi o numerach: [...] upłynął ponad [...] lat temu. Wskazała przy tym, że z pisma z Urzędu Miasta w [...] do Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. wynika jedynie, że zaległości podatkowe nie zostały przedawnione, ale nie zostały załączone przez wierzyciela żadne dokumenty potwierdzające fakt nieprzedawnienia zaległości podatkowych.

Skarżąca ponowiła zarzut, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione przez podmiot nieuprawniony, tj. Urząd Miasta [...], zamiast Prezydenta Miasta.

Ponadto Strona wskazała, że wierzyciel nie wydał Skarżącej postanowienia

w zakresie przedawnienia zaległości podatkowych. Podniosła również,

że niesłusznym jest prowadzenie egzekucji w trybie administracyjnym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] - sygn. akt [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji pod względem zgodności z prawem. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie skargi prowadzi zaś

do uchylenia zaskarżonego aktu, ewentualnie stwierdzenia jego nieważności, gdyż wymiar i konstrukcja sądowej kontroli stosowania prawa przez organy administracji wyklucza możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia przez sąd o przedmiocie sprawy administracyjnej, a zatem - jak tego w rozpoznawanej sprawie domaga się Skarżąca - wydania orzeczenia o uchyleniu kwestionowanych przez Skarżącą tytułów wykonawczych oraz umorzeniu prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych na wstępie kryteriów, stwierdzić należy, że akt ten nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Jak wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy, na obecnym etapie postępowania przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B. K. na podstawie [...] tytułów wykonawczych o numerach: [...], a dotyczących zaległości w podatku od środków transportowych odpowiednio za okresy: [...]. Skarżąca stoi bowiem na stanowisku, że zobowiązania z ww. tytułu - stosownie do art. 70 § 1 O.p. - uległy przedawnieniu, a zatem wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej uważa natomiast, że w odniesieniu do ww. zobowiązań nastąpiło skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia, albowiem w sprawie doszło do zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatniczka została zawiadomiona (art. 70 § 4 O.p.).

Z uwagi na tak zarysowany przedmiot sporu pokrótce wskazać należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 59 § 1 zawiera katalog obligatoryjnych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie bowiem z jego treścią postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach (tj. art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz

o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 18, poz. 82 ze zm.)).

Jak wynika z powyższego, jako jedną z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniono sytuację, w której obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2).

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.

Stosownie do treści art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się

z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W ww. przepisie określony jest jeden termin przedawnienia dla wszystkich zobowiązań - wynoszący 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jest to termin materialnoprawny, który nie może być ani odroczony (art. 48 O.p.) przez organ podatkowy, ani też przedłużony przez Ministra Finansów (art. 50 O.p.). Termin przedawnienia może jednak ulec przedłużeniu w wyniku wystąpienia okoliczności skutkujących zawieszeniem lub przerwą jego biegu.

W tym miejscu wskazać należy, że obowiązujący od dnia 01.01.1998 r. art. 70 § 3 O.p. stanowił, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony, a po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne (§ 4). Według § 5 - kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa biegu terminu przedawnienia. Od dnia 01.01.2003 r. unormowaniom § 3 i § 4 art. 70 O.p. nadano nowe brzmienie. Art. 70 § 4 O.p. stanowił, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony,

po przerwie biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu; w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Treść § 1 i § 5 art. 70 O.p. nie uległa zmianie. Nowe brzmienie omawianych przepisów wprowadziła ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. nr 169, poz. 1387). Art. 20 tej ustawy stanowił, że do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy O.p. w brzmieniu nadanym tą ustawą (ust. 1)

z zastrzeżeniem, że jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (ust. 2). Jednakże doszło do kolejnej zmiany omawianych przepisów na mocy ustawy nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 143, poz. 1199), która weszła

w życie z dniem 01.09.2005 r. Ustawa ta zmieniła § 4 art. 70 O.p. i uchyliła § 5 art. 70 tej ustawy. Art. 70 § 4 O.p. w nowym brzmieniu stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany w skutek zastosowania środka egzekucyjnego,

o którym podatnik został zawiadomiony a po przerwie biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Omawiana nowela uchyliła również § 5 art. 70 O.p. Wobec tego, każde zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i powoduje bieg tego terminu od nowa. Ustawa nowelizująca z 2005 r. zawiera przepis przejściowy

w art. 21, zgodnie z którym do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (czyli przed dniem 01.09.2005 r.) stosuje się przepis art. 70 § 4 O.p. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Powyższe oznacza - jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy - że obowiązujący

w nowej wersji art. 70 § 4 O.p. znajduje zastosowanie do przedawnienia zobowiązań podatkowych zarówno powstałych po dniu 01.09.2005 r., jak i do tych, które powstały przed tą datą i istniały w dniu 01.09.2005 r.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zasadniczą kwestią jest rozstrzygnięcie, czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 70 § 4 O.p., upoważniające do stwierdzenia przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co ma wpływ na zasadność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Po analizie akt sprawy, Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie miało miejsce skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od środków transportowych za poszczególne okresy i że nastąpiło to w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych, o których Skarżąca była każdorazowo powiadamiana, a mianowicie:

– zajęcia wierzytelności pieniężnych - na pokrycie kwot dochodzonych

na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] - w Urzędzie Skarbowym w [...] z tytułu nadpłaty w podatku PIT-37 za [...] r. (zawiadomienie

z [...] r., nr [...], doręczone Zobowiązanej w dniu [...] r.) oraz z tytułu nadpłaty w podatku PIT-37 za [...] r. (zawiadomienie z [...] r., nr [...], doręczone Zobowiązanej w dniu [...] r.);

– zajęcia wierzytelności pieniężnych – na pokrycie kwot dochodzonych

na podstawie m.in. tytułów wykonawczych o numerach: [...] – w Urzędzie Skarbowym w [...] z tytułu nadpłaty w podatku PIT-37 za [...] r. (zawiadomienie z dnia [...] r., nr [...], doręczone Zobowiązanej w sposób zastępczy w dniu [...] r.) oraz z tytułu nadpłaty w podatku PIT-37 za [...] r. (zawiadomienie z dnia [...] r., nr [...] , doręczone Zobowiązanej w dniu [...] r.), a także zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, tj. w Zakładzie O. w [...] (zawiadomienie z dnia [...] r., nr [...], doręczone pracodawcy w dniu [...] r. a Zobowiązanej w dniu [...] r.).

Podkreślić przy tym należy, że - wbrew twierdzeniom Skarżącej - powyższe fakty jednoznacznie potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Oznacza to, że w sprawie zaistniały zdarzenia skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych dochodzonych na podstawie kwestionowanych przez Stronę tytułów wykonawczych. Nie ma zatem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Odnośnie zarzutu skargi, że zgodnie z postanowieniem organu egzekucyjnego przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione przez Urząd Miasta [...], który zgodnie z przepisami nie miał prawa ich wystawić, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że okoliczność ta mogła być kwestionowana na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.) i obecnie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut Skarżącej co do tego,

że wierzyciel nie wydał postanowienia w zakresie przedawnienia zaległości podatkowych (a jedynie sporządził pismo z dnia [...] r.). Stwierdzić bowiem należy, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują takiego trybu. Podatnik ma jednak możliwość, np. w toku postępowania egzekucyjnego, do złożenia środka zaskarżenia, w ramach którego ocenie zostanie poddana wymagalność egzekwowalnej należności pod kątem jej przedawnienia, z czego w niniejszej sprawie Skarżąca skorzystała. Nadmienić także wypada, że Samorządowe

Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia [...] r. nr [...], odniosło się do zażalenia Skarżącej na pismo z dnia [...] r., wskazując, że pismo to nie nosi cech ani decyzji, ani postanowienia, a stanowi jedynie przejaw korespondencji między wierzycielem a organem egzekucyjnym, do którego dłużnik nie ma żadnego odniesienia i do którego nie jest ono adresowane.

Bezzasadny jest również zarzut skargi, że niesłuszne jest prowadzenie egzekucji w trybie administracyjnym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], które Skarżąca postrzega jako odebranie jej prawa

do skutecznej obrony jej interesów. W tym wypadku wyjaśnić należy,

że postępowanie administracyjnego organu egzekucyjnego w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej reguluje art. 62 u.p.e.a., który stanowi, że w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Z kolei, postępowanie Komornika Sądowego regulują odpowiednie przepisy Kpc, które przewidują także odpowiednie instytucje służące obronie praw dłużnika (np. skarga na czynności komornika). Wobec powyższego, Komornik Sądowy ma umocowanie prawne do prowadzenia łącznej egzekucji z zastosowanego środka egzekucyjnego

w trybach przewidzianych dla przepisów Kpc.

Z uwagi na powyższe, kierując się treścią art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się konieczności przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącą dowodów uzupełniających z dokumentów, które dotyczyły postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym oraz postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego. W ocenie Sądu, dowody te pozostają bez wpływu na ocenę przedawnienia zobowiązania podatkowego egzekwowanego na podstawie spornych tytułów wykonawczych.

W tym stanie sprawy, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.