Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1024/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: § 4 i 5
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
article: art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 57 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi G.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: Dyrektor OR ARiMR) uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] o ustaleniu G.P. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w wysokości 970,93 zł i ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tego tytułu w wysokości 827,09 zł.

II. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

1. W dniu 15 kwietnia 2014 r. G.P. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR ( dalej jako: BP ARiMR ) wniosek o przyznanie płatności na rok 2014, deklarując do płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej ( dalej jako: płatność JPO ) powierzchnię 228,08 ha.

2. W wyniku weryfikacji wniosku dnia [...] stycznia 2015 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( JPO ) na rok 2014 w wysokości 205 154,67 zł. Wobec braku odwołania od powyższej decyzji, doręczonej wnioskodawcy 25 stycznia 2015 r., stała się ona ostateczna 10 lutego 2015 r. Środki finansowe przyznane na jej podstawie zostały przekazane na konto bankowe wnioskodawcy [...] lutego 2015 r.

3. Zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Kierownik BP ARiMR poinformował G.P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Jako przyczynę wszczęcia postępowania Kierownik BP ARiMR wskazał stwierdzenie nieprawidłowości w stosunku do działek ewidencyjnych nr [...] na których wnioskodawca zadeklarował odpowiednio działki rolne A, B, C, E, F, G, H ujawnionych w wyniku analizy dokonanej aktualizacji danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, przeprowadzonej na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 20 maja 2014 r. Wnioskodawca pouczony o przysługujących mu uprawnieniach nie przejawił aktywności procesowej.

4. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR ustalił G.P. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 970,93 zł ze zobowiązaniem do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkaimi.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w następstwie aktualizacji danych dotyczących działek zgłoszonych we wniosku ustalono, iż w przypadku działek ewidencyjnych nr [...] na których zadeklarowano odpowiednio działki rolne A, B, C, E, F, G, H strona zawyżyła powierzchnie kwalifikującą się do płatności JPO o 1,08 ha.

Kierownik BP ARiMR w dniu wydania decyzji nr [...] był w posiadaniu zdjęć lotniczych działek zgłoszonych do płatności, jednakże nie dokonano stosownej interpretacji tego materiału (brak wyznaczenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ). Późniejsza analiza tego materiału wykazała, że na części zadeklarowanej do płatności powierzchni znajdują się tereny zalesione, tj. obszary, które nie kwalifikują się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w myśl przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.). W wyniku przeprowadzenia wspomnianej aktualizacji danych, dokonanej na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 20 maja 2014 r., w odniesieniu do działek zadeklarowanych we wniosku, dokonano weryfikacji maksymalnego obszaru kwalifikującego się do płatności, o którym mowa przepisie w art. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

W oparciu o zaktualizowane dane stwierdzono że:

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której położona jest działka rolna A, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 2,02 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego wynoszącego 1,94, ha o 0,08 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której położona jest działka rolna B powierzchnia deklarowana we wniosku tj. 0,96 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru w/w działki, wynoszącego 0,75 ha o 0,21 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której położona jest działka rolna C,

powierzchnia deklarowana we wniosku tj. 0,32 ha jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru tej działki, wynoszącego 0,23 ha o 0,09 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której położona jest działka rolna E, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 0,40 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru tej działki, wynoszącego 0,32 ha o 0,08 ha,

- w przypadku działek ewidencyjnych nr [...], na których położona jest działka rolna F, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 1,84 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru działki, wynoszącego 1,60 ha o 0,24 ha

- w przypadku działek ewidencyjnych nr [...], na których położona jest działka rolna G, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 2,17 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru działki, wynoszącego 1,91 ha o 0,26 ha,

- w przypadku działek ewidencyjnych nr [...], na których położona jest działka rolna H, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tj. 2,56 ha, jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru w/w działki, wynoszącego 2,44 ha o 0,12 ha.

Organ I instancji wskazał, że powierzchnie wykluczone wynikają z użytkowania innego niż działalność rolnicza tj. stanowią powierzchnie zadrzewione. W wyniku tego ustalił, że wnioskodawca zawyżył powierzchnię kwalifikującą się do płatności JPO o 1,08 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 0,4758% (228,08 ha - 227 ha)/227 ha) x 100% = 0,4758% gdzie 228,08 ha to powierzchnia zadeklarowana do płatności JPO na rok 2014, a 227 ha – to powierzchnia stwierdzona do płatności JPO na ten rok.

W konsekwencji Kierownik BP ARiMR stwierdził, że w sprawie płatności JPO zastosowanie ma art. 16 akapit trzeci rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, zgodnie z którym jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o

dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Mając na uwadze powyższy przepis oraz przedeklarowanie na poziomie 0,4758% organ stwierdził , że płatność JPO przysługiwała do powierzchni stwierdzonej.

W związku tym jej wysokość przysługująca G.P. na rok 2014 została określona w następujący sposób:

227 ha x 910,87 zł = 206 767,49 zł.

gdzie:

227 ha - powierzchnia stwierdzona, tj. kwalifikująca się do płatności JPO, 910,87 zł - stawka płatności JPO do 1 ha na rok 2014 określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie jednolitej płatności obszarowej za 2014 r. (Dz. U. z2014 r., poz. 1602) zaś 206 767,49 zł - kwota płatności JPO po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu zawyżenia powierzchni kwalifikującej się do płatności.

Wskazał też, że mając na uwadze ustaloną sumę JPO zastosowanie znajduje też współczynnik korygujący wynikający z dyscypliny finansowej zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji Europejskiej nr 1227/2014 z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014 i uchylającym Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (WE) nr 879/2014. W związku z powyższym wysokość kwoty płatności JPO po zastosowaniu wskazanego współczynnika korygującego wynosi 204 183,74 zł ( gdzie: kwota płatności JPO na rok 2014 przed zastosowaniem współczynnika korygującego to 206 767,49 zł, 4,1776 zł to kurs euro określony zgodnie z przepisami art. 45 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w związku z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006, 49 494,32 euro to kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu UE przeliczona na euro, 47 494,32 euro - kwota podlegająca zastosowaniu współczynnika korygującego w euro, 618,4777 euro - wysokość pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego w euro, 2 583,75 zł to wysokość pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego w zł, a 204 183,74 zł to wysokość należnej płatności JPO na rok 2014.

W konsekwencji organ wskazał, że różnica pomiędzy kwotą wypłaconą na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. (205 154,67 zł) a kwotą należną (204 183,74 zł) wynosi 970,93 zł i podlega zwrotowi na podstawie art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Kierownik BP ARiMR stwierdził też, że w odniesieniu do płatności JPO kwota nienależnie pobranych płatności przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Tym samym w odniesieniu do udzielonej płatności nie zaszły przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności określone w art. 49 ustawy o płatnościach. Nie zaistniała także, zdaniem organu, możliwość odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności w oparciu o przepis art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, gdyż w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż błąd w deklaracji co do zgłoszonych do płatności powierzchni nie mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika.

5. W dniu 27 stycznia 2017 r. do Dyrektora OR ARiMR wpłynęło odwołanie G.P. od decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w stosunku do którego organ ten stwierdził, postanowieniem nr [...], uchybienie terminu do jego wniesienia. W związku ze skargą do WSA w Gorzowie Wielkopolskim na to postanowienie Dyrektor OR ARiMR orzekł - trybie autokontroli - o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, wobec czego prawomocnym postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. w sprawie II SA/Go 260/17 WSA orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadaministracyjnego.

6. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżący wywodził, że powierzchnie PEG podane we wnioskach dotyczących lat 2012, 2013, 2014 wynikały z pomiarów geodezyjnych. Natomiast ARiMR w roku 2015 przysłała gotowe deklaracje w których samowolnie pomniejszyła PEG, nie zamieszczając nigdzie stosownej informacji o tym. Skarżący wywodził, że o fakcie zmniejszenia PEG dowiedział się z wezwania do zwrotu w grudniu 2016 r. Ponadto gdyby wiedział o zmniejszeniu PEG wówczas dokonałby ponownych pomiarów geodezyjnych, tym bardziej, że w 2015 r. takich pomiarów dokonał w odniesieniu do gruntów nowo nabytych. Zdaniem skarżącego, żądanie zwrotu jest też niezrozumiałe gdyż zgodnie z art. 16 akapit 3 rozporządzenia 1122/2009 w odniesieniu do obszaru zatwierdzonego zgodnie z art. 57,stwierdzona przez ARiMR różnica wynosi nie więcej niż 2 ha, a dokładnie 1,08 ha i nie więcej niż 3% a dokładnie 0,4758%. W ocenie wnioskodawcy, nie popełnił on żadnych błędów zatem nie może ponosić ich konsekwencji, a poprzez błędne działania Agencji poniósł już straty finansowe gdyż w roku 2015 i 2016 nie otrzymał dopłat do niesłusznie pomniejszonej o 1,08 ha powierzchni.

7. Wskazaną na wstępie decyzją Dyrektor OR ARiMR, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2, art. 10, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, powoływanej jako: Kpa ) oraz art. 29 ust. 1, 2, 7 ustawy z dnia 9 maj 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1512 powoływanej jako: ustawa o Agencji), art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 278), art. 80 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do Zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE L.2009.316.65) powoływanego jako: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 ), orzekł o uchyleniu w całości decyzji nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 970,93 zł oraz o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 827,09 zł.

8. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania i przytoczył treść powołanych w podstawie prawnej przepisów dotyczących dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych płatności oraz przepisów regulujących przyznawanie płatności bezpośrednich na 2014 r.

W odniesieniu do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy organ II instancji podkreślił, że przyczyną wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 było ustalenie przez Kierownika BP ARiMR, iż obszar kwalifikujący się do JPO okazał się być mniejszy (227 ha) niż ten, do którego wypłacono pierwotnie te płatności (228,08 ha). Przedmiotowa różnica ( którą organ I instancji ustalił w wielkości 1,08 ha) pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, wynikła z zakwestionowania rolniczego użytkowania części obszaru działek ewidencyjnych nr [...] (działki rolne A, B, C, E, F, G, H).

Wyjaśniając szczegółowo zasady tworzenia i aktualizacji prowadzonego przez państwo systemu identyfikacji działek rolnych, ustanawianego na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartometrycznych wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych Dyrektor OR ARiMR wskazał, że w odniesieniu do działek zgłoszonych we wniosku G.P. w roku 2014 przeprowadzona została aktualizacja na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 20 maja 2014 r.

Weryfikacja powierzchni zgłoszonych we wniosku dokonana w ramach kontroli administracyjnej przeprowadzona została w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS. Baza LPIS, której obowiązek tworzenia wynika z uregulowań prawa wspólnotowego jak i z ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 807 ze zm.) stanowi system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwaiifikowalności. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (powierzchni PEG). LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrole jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów. LPIS opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). Przyjęte zasady ustalania powierzchni kwalifikowanych do płatności w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wynikają wprost z przepisów unijnych. Zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej JRC IPSC/G03/P/WDE/wde D(2009)(11164) z 2009 roku, w wyniku kontroli administracyjnych przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. Maksymalną powierzchnię referencyjną (powierzchnia PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Zatem kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Z powyższych względów ortofotomapa jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności, a rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), nie stanowi alternatywnej dla ortofotomapy podstawy ich weryfikacji.

Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, że powierzchnia PEG określa obszar, na którym prowadzona jest produkcja rolnicza i do tej powierzchni przyznawane są płatności. Powyższe reguluje art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm., powoływanej jako: ustawa o płatnościach), iż rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, (powierzchnia wynikająca z załącznika VII Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009), wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. W związku z powyższym płatności przyznawane są do powierzchni działki rolnej, której definicja zawarta jest w art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach. Ponadto powierzchnia działki rolnej kwalifikująca się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynikająca z przepisów wspólnotowych (art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady nr 73/2009) nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). Z powyższego względu powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej.Wyjanił, iż system identyfikacji działek rolnych nie jest całkowicie oderwany od danych wskazanych w EGiB. Jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są bowiem dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących EGiB lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej. Pojęcie działki ewidencyjnej różni się zasadniczo od pojęcia działki rolnej, z tego głównie powodu, że działka ewidencyjna jest wyznaczana i rejestrowana wyłącznie dla celów ewidencji gruntów i budynków, a więc dla celów rejestrowych i obejmuje różnego rodzaju użytki gruntowe, w tym rolne. Podstawową różnicą pomiędzy działką ewidencyjną, a rolną jest, iż ta pierwsza służy celom ewidencyjnym i informacyjnym, zaś działka rolna istotna jest dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i przyznawania płatności. Z przepisów ustawy o płatnościach wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że powierzchnię działki rolnej ustała się w sposób autonomiczny wobec powierzchni ustalonej na potrzeby ewidencji gruntów, która to ewidencja służy odmiennym celom (vide: glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/07).

Organ II instancji stwierdził, że w przypadku działek deklarowanych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez G.P. organ I instancji ustalił, iż obszar działek rolnych jest mniejszy o 1,08 ha niż deklarowany we wniosku z dnia [...] maja 2014 r., co wynikało z zakwestionowania części obszaru działek ewidencyjnych nr [...] (działki rolne A, B, C, E, F, G, H) na której to części nie była prowadzona działalność rolnicza w roku 2014.

W ocenie Dyrektora OR ARiMR wykluczenie wskazanej powyżej powierzchni jest nieprawidłowe, a w związku z tym kwota podlegająca zwrotowi została ustalona w sposób błędny. Wynika to z faktu, iż w ramach prowadzonego postępowania przez organem I instancji nie zostały uwzględnione wyniki z kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniach [...] września – [...] października 2016 r. przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu.

Organ odwoławczy uznał za zasadne uwzględnienie wyników tej kontroli w niniejszym postępowaniu albowiem w sposób najbardziej miarodajny ustalają powierzchnie kwalifikujące się do płatności oraz obrazują powierzchnie na których nie była prowadzona działalność rolnicza.

Mając na uwadze te wyniki oraz dokonując analizy ortofotomapy w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna A) organ odwoławczy stwierdził, iż część zadeklarowanego obszaru znajdującego się w północno-zachodniej części przedmiotowej działki (przy granicy działki), dodatkowo od granicy w/w części (w kierunku północnym) oraz w głąb działki znajdują się zwarte skupiska drzew czyli powierzchnie nieużytkowane rolniczo na których w roku 2014 nie była prowadzona działalność rolnicza (vide: załącznik nr 3). Potwierdzeniem słuszności wykluczenia tego obszaru jako nieużytkowanego rolniczo jest kontrola na miejscu. Na szkicu z tej kontroli linią czerwoną wskazano ślad pomiaru GPS powierzchni kwalifikującej się do płatności (załącznik nr 1 i nr 2), a na pozostałym wskazano obszary wykluczone występujące w granicach działki, które pokrywają się z ustaleniami na ortofotomapie. W tych częściach działki znajdują się zwarte skupiska drzew wzdłuż granicy działki (vide: zdjęcia nr 526, nr 523, nr 524, nr 522) oraz w głąb działki obszar o powierzchni 0,08 ha oznaczony jako EFA5 czyli zadrzewienia grupowe. Wykluczając wskazane powyżej zadrzewienia, powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działce ewidencyjnej nr [...] wyniosła 1,94 ha (vide: załącznik nr 1a i 1b). W rezultacie wykluczenia ustalone na podstawie ortofotomapy pokrywają się z ustaleniami stwierdzonymi podczas kontroli na miejscu. Strona na załączniku do wniosku z roku 2014 wykluczyła tylko powierzchnię wskazaną na szkicu jako EFA5 (pow. 0,08 ha). Natomiast nie wyłączyła z płatności obszaru wzdłuż granicy działki (północna i północno-zachodnia cześć działki), na której, podczas kontroli na miejscu, stwierdzono skupiska drzew (vide: zdjęcia nr 526, nr 523, nr 524, nr 522).

W przypadku ortofotomapy działki nr [...] (działka rolna C) od strony północnej, północno-zachodniej, południowo-zachodniej, południowej i południowo- wschodniej wzdłuż granic działki występują zwarte skupiska drzew czyli powierzchnie nieużytkowane rolniczo jak również na których w roku 2014 nie była prowadzona działalność rolnicza ( vide: załącznik nr 6), a na pozostałym wskazano obszary wykluczone, występujące w granicach działki, które pokrywają się z ustaleniami na ortofotomapie. W tych częściach działki znajdują się zwarte skupiska drzew wzdłuż granicy działki (vide: zdjęcia nr 508, nr 509, nr 507) oznaczone podczas kontroli na miejscu jako EFA5 czyli zadrzewienia grupowe. Wobec wykluczenia wskazanych powyżej zadrzewień grupowych, powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działce nr [...] wyniosła 0,23 ha (vide: załącznik nr 6a i 6b). Zatem wykluczenia ustalone na ortofotomapie pokrywają się z ustaleniami stwierdzonymi podczas kontroli na miejscu. Strona na załączniku do wniosku z roku 2014 nie wykluczyła przedmiotowych powierzchni wskazując, że prowadzi na nich działalność rolniczą (vide: załącznik z 2014 r.).

W przypadku ortofotomapy działki nr [...] (działka rolna B) od strony północnej znajdują się dwa obszary ma których występują zwarte skupiska drzew, od północno-zachodniej wzdłuż granicy działki aż do jej południowej części występuje zwarty obszar pokryty drzewami. Ponadto wewnątrz działki występuje pas zwartych drzew czyli powierzchnie nieużytkowane rolniczo jak również na których w roku 2014 nie była prowadzona działalność rolnicza (vide: załącznik nr 9). Powyższe obszary nieużytkowane rolniczo potwierdzają wyniki kontroli na miejscu. Na szkicu z kontroli na miejscu linią czerwoną wskazano ślad pomiaru GPS powierzchni kwalifikującej się do płatności (załącznik nr 8 i 8a), a na pozostałym wskazano obszary wykluczone występujące w granicach działki, które pokrywają się z ustaleniami na ortofotomapie. W tych częściach działki znajdują się zwarte skupiska drzew (vide: zdjęcia nr 501, nr 506, nr 504) oznaczone podczas kontroli na miejscu jako EFA5 czyli zadrzewienia grupowe. Dodatkowo na tym szkicu zdjęcie nr 503 obrazuje występujący wewnątrz działki pas zadrzewień o powierzchni 0,06 ha (vide: załącznik nr 8a). Wobec wykluczenia wskazanych powyżej zadrzewień grupowych, powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działce nr [...] wyniosła 0,75 ha (vide: załącznik nr 8b i 8c). Zatem wykluczenia ustalone na ortofotomapie pokrywają się z ustaleniami stwierdzonymi podczas kontroli na miejscu. Strona na załączniku do wniosku z roku 2014 nie wykluczyła przedmiotowych powierzchni wskazując, że prowadzi na nich działalność rolniczą (vide: załącznik z 2014 r.).

Reasumując organ II instancji stwierdził, że w przypadku działek rolnych A, C, B ustalenia dokonane na podstawie ortofotomapy pokrywają się z ustaleniami dokonanymi podczas kontroli na miejscu.

Natomiast w przypadku pozostałych działek rolnych E, F, G, H uwzględnione zostały wyniki z kontroli na miejscu albowiem potwierdzają faktyczną powierzchnię użytkowaną rolniczo przez stronę.

W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna E) w północno-wschodniej części (granica działki) występują zwarte skupiska drzew czyli powierzchnie nieużytkowane rolniczo jak również na których w roku 2014 nie była prowadzona działalność rolnicza (vide załącznik nr 5). Na szkicu z kontroli na miejscu przeprowadzonej linią czerwona wskazano ślad pomiaru GPS powierzchni kwalifikującej się do płatności (załącznik nr 4), natomiast na pozostałym obszarze w granicach działki wskazano obszary wykluczone. Obszar działki nie zakwalifikowany do płatności to zwarte skupiska drzew wzdłuż granicy działki (vide: zdjęcia nr 16, nr 14) oznaczone podczas kontroli na miejscu jako EFA5 czyli zadrzewienia grupowe. Ponadto podczas kontroli na miejscu stwierdzono powierzchnię kwalifikującą się do płatności udokumentowaną zdjęciami nr 16 i nr 17. Czyli wykluczając wskazany powyżej obszar (północno-wschodnia cześć działki wzdłuż granicy) oraz uwzględniając obszar wskazany na zdjęciach nr 16 i nr 17 powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działce nr [...] wyniosła 0,35 ha (vide: załącznik nr 4a i 4b). Organ wskazał, że strona na załączniku do wniosku z roku 2014 nie wykluczyła wskazanych powyżej drzew (północno-wschodnia cześć działki wzdłuż granicy) wskazując, że prowadzi na nich działalność rolniczą (vide załącznik z 2014 r.).

Identyczna sytuacja zaistniała w przypadku działek nr [...] (działka rolna G - kompleks vide: załącznik nr 10 i nr 10a) na której wyraźnie uwidocznione są zwarte obszary zalesione od strony północnej i południowo-zachodniej (działka nr [...]), od strony północno- wschodniej i południowo-zachodniej (działka nr [...]) i od strony wschodniej (działka nr [...]). Wskazane powyżej obszary zalesione z uwagi na brak prowadzonej działalności rolniczej zostały wykluczone z płatności. Na szkicu z kontroli na miejscu linią czerwoną wskazano ślad pomiaru GPS powierzchni kwalifikującej się do płatności (załącznik nr 9), natomiast na pozostałym obszarze w granicach działek wskazano obszary wykluczone. W tych częściach działek znajdują się zwarte skupiska drzew (vide zdjęcia: nr 39, nr 38, nr 37, nr 44, nr 35, nr 33, nr 32) uniemożliwiające prowadzenie jakiejkolwiek działalności rolniczej. Zatem wykluczając wskazane powyżej obszary powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działkach nr [...], ustalona podczas kontroli na miejscu wyniosła 1,98 ha (vide: załącznik nr 9a i 9b). Wprawdzie strona na załączniku do wniosku z roku 2014 zaznaczyła wskazane obszary jako wykluczone jednak, jak wykazało niniejsze postępowanie, wskazana wielkość tych wyłączeń nie odpowiada rzeczywistości (vide: załącznik z 2014 r. ),

W przypadku kompleksu składającego się z działek nr [...] ( działka rolna H – vide zał. nr 12 ) obszary niekwalifikujące się do płatności występują w południowo –zachodniej części działki na całej szerokości działki nr [...] jako zwarte zadrzewienia oraz w jej części północnej. Ponadto trwałe zadrzewienia występują wzdłuż granicy działek nr [...] w południowej części. Na szkicu z kontroli na miejscu linią czerwoną wskazano ślad pomiaru GPS powierzchni kwalifikującej się do płatności (załącznik nr 11 i nr 11a), natomiast na pozostałym obszarze w granicach działek wskazano obszary wykluczone znajdujące się w kompleksie działek nr [...]. W zakresie działki nr [...] zdjęcie nr 21 obrazuje obszar porośnięty drzewami w północnej części przedmiotowej działki, a zdjęcia nr 24, nr 25, nr 28 i nr 27 w południowo-zachodniej części oznaczone również jako EFA5 (czyli zwarte zadrzewienia). Natomiast zdjęcia nr 27 i nr 29 oraz zapis EFA5 obrazują występowanie zwartych zadrzewień w części południowej tj. wzdłuż granic działek nr [...]. Wobec powyższego zwarte zadrzewienia nie mogły zostać uznane za obszary na których prowadzona jest działalności rolnicza. Tym samym powierzchnia kwalifikująca się do płatności w kompleksie działek nr [...] wyniosła 2,37 ha.

Natomiast w przypadku działek nr [...] (działka rolna F - kompleks działek vide:

załącznik nr 16) na której wyraźnie uwidocznione są zwarte obszary zalesione od strony południowo-zachodniej części działki nr [...] oraz południowej części działki nr [...]. Wskazane powyżej obszary zalesione z uwagi na brak prowadzonej działalności rolniczej zostały wykluczone z płatności. Na szkicu z kontroli na linią czerwoną wskazano ślad pomiaru GPS powierzchni kwalifikującej się do płatności (załącznik nr 13 i nr 15), natomiast na pozostałym obszarze w granicach w/w działek wskazano obszary wykluczone. W tych częściach działek znajdują się zwarte skupiska drzew (vide: zdjęcia nr 4, nr 5, nr 6, nr 7, nr 8) uniemożliwiające prowadzenie jakiejkolwiek działalności rolniczej. Zatem wykluczając wskazane powyżej obszary powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działkach nr [...] ustalona podczas kontroli na miejscu wyniosła 1,73 ha (vide: załącznik nr 14). Wprawdzie strona na załączniku do wniosku z 2014 r. zaznaczyła na działce nr [...] obszary wykluczone, jednak jak wykazało niniejsze postępowanie wskazana wielkość tych wyłączeń nie odpowiada rzeczywistości (vide: załącznik z 2014 r.). W przypadku działki nr [...] strona wskazała, że na całej działce prowadzona jest działalność rolnicza jednakże kontrola na miejscu nie potwierdziła tej deklaracji.

Organ odwołał się też do dokumentacji potwierdzającej prawidłowość dokonanych ustaleń na podstawie wyników z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...] wrzesień – [...] październik 2016 r. w postaci tabelarycznego zestawienia powierzchni działek ustalonych podczas kontroli, pomiarów powierzchni ustalonych podczas kontroli na miejscu dla działek rolnych A, E, C, B, G, H, F oraz naniesionego na przedmiotowe działki rolne śladu GPS w oparciu o którego zmierzono powierzchnię działek rolnych.

Zadaniem organu II instancji zakwestionowane powierzchnie ze względu na swój charakter tj. brak prowadzonej działalności rolniczej nie mogą zostać zakwalifikowane do płatności. Powierzchnia działki rolnej jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza. Powierzchnię działki rolnej na której jest prowadzona działalność rolnicza można więc określić na m.in. na podstawie kontroli terenowej, w wyniku której stwierdzony zostanie stan faktyczny w gospodarstwie, co zostało dokonane w niniejszej sprawie. Jak wynika z poczynionych ustaleń powierzchnie wykluczone to powierzchnie na których występują skupiska drzew uniemożliwiające prowadzenie działalności rolniczej. A w świetle analizy materiału zdjęciowego skupiska drzew, ze względu na swój charakter (wielkość i gęstość) musiały występować już na działkach dużo wcześniej niż w roku 2014.

Organ odwoławczy podkreślił, że czynności kontrolne dokonane na działkach rolnych G.P. przeprowadzone zostały homologowanym urządzeniem Leica GG03 ( przy czym mając na uwadze wymagania art. 38 ust. 4 rozporządzenia 809/2014 tolerancje dostosowano do wymogów przepisów wspólnotowych) przez upoważnionych inspektorów spełniających wymogi, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a, b, c, pkt 5 i pkt 6 lit. a i b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z dnia 17 marca 2015 r., poz. 374).

Dyrektor OR ARiMR uznał, że w świetle poczynionych ustaleń i powołanych przepisów prawa opisane powyżej obszary wykluczone o łącznej powierzchni 0,92 ha nie mogą zostać zakwalifikowane do płatności albowiem nie stanowią powierzchni na której była prowadzona działalność rolnicza w myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności jak też w świetle przepisów § 1 ust. 1 pkt 5 , §4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2014, poz. 1372 jako obszary trwale zadrzewione, występujące w granicach działek ewidencyjnych deklarowanych przez wnioskodawcę do płatności na rok 2014. Przedmiotowe obszar, jako niekwalifikujący się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, został wyłączony z powierzchni PEG działek ewidencyjnych nr [...] na których zlokalizowano działki rolne A, E, C, B, G, H, F.

W rezultacie co do powierzchni kwalifikujących się do płatności bezpośrednich na rok 2014, wystąpiła różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (228,08 ha) do płatności JPO, a powierzchnią stwierdzoną (227,16 ha) w kontroli administracyjnej wynosząca 0,92 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 0,41%.

W związku z powyższymi ustaleniami wysokość płatności przysługującej G.P. na rok 2014 została określona na 204 327,58 zł w następujący sposób:

227, 16ha x 910,87 zł = 206 913,23 zł. gdzie:

227,16 ha to powierzchnia stwierdzona, tj. kwalifikująca się do płatności JPO,

910,87 zł to stawka płatności JPO do 1 ha na rok 2014 określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie jednolitej płatności obszarowej za 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1602)

206 913,23 zł / 4,1776 zł = 49 529,21 euro 49 529,21 euro - 2 000,00 euro = 47 529,21 euro 47 529,21 euro x 1,302214 % = 618,9320 euro

618,9320 euro x 4,1776 zł -2 585,65 zł 206 913,23 zł - 2 585,65 zł = 204 327,58 zł

gdzie 4,1776 zł to kurs euro określony zgodnie z przepisami art. 45 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w związku z art. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006,

49 529,21 euro - kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu UE przeliczona na euro,

47 529,21 euro - kwota podlegająca zastosowaniu współczynnika korygującego w euro,

618,9320 euro - wysokość pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego w euro,

2585,65 zł - wysokość pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego w zł,

204 327,58 zł - wysokość płatności JPO na rok 2014.

W następstwie przywołanych okoliczności Dyrektor OR ARiMR ustalił, iż kwota płatności JPO, jaka przysługiwała G.P. na rok 2014 wynosić powinna 204 327,58 zł. Zatem różnica pomiędzy kwotą wypłaconą (205 154,67 zł) a kwotą należną (204 327,58 zł) wynosi 827,09 zł.

Wobec powyższego należało orzec o uchyleniu decyzji Kierownika BP ARiMR ustalającej G.P. kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 970,93 zł, a jednocześnie - zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa - ustalić względem niego kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 827,09 zł.

9. Odnosząc się do złożonego odwołania Dyrektor OR ARiMR uznał, iż pozbawione jest uzasadnionych argumentów, mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W kwestii zarzutu skarżącego o dokonaniu pomiarów geodezyjnych zadeklarowanych gruntów organ II instancji stwierdził, iż pozostaje on w oczywistej sprzeczności do ustalonych powierzchni podczas kontroli na miejscu. Powierzchnie wykluczone z płatności stanowią obszary zadrzewione, których charakter występowania oraz wielkość wskazują na występowanie ich już dużo wcześniej niż w roku 2014 (vide: materiał zdjęciowy wykonany podczas kontroli na miejscu).

Niezasadny jest argument, że ARiMR przesyła gotowe deklaracje. Przesyłany przez ARiMR spersonalizowany wniosek zawiera dane pomocnicze do jego wypełnienia w tym i powierzchnie działek. To strona składając wniosek o płatności powinna sprawdzić stan działek deklarowanych do płatności i podać te powierzchnie, które kwalifikują się do płatności, a na których prowadzona jest działalność rolnicza. Powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek producent rolny deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych, tym samym na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym. Ponadto rolnik składający wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w sekcji "VIII - Oświadczenia i zobowiązania wniosku" składa podpis oświadczając, iż zna zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych. Popełnienie przez rolników błędów we wnioskach, także nieumyślnych, polegających na zawyżeniu powierzchni, czy też wskazaniu niewłaściwej grupy upraw powoduje, że rozstrzygnięcie zostanie podjęte w zakresie wyrażonym we wniosku, a tym samym - jak w niniejszej sprawie -zastosowanie mają przepisy dotyczące ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przez właściwy organ. Obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku - w niniejszym przypadku w roku 2014 gdyz to on ponosi pełną odpowiedzialność za informacje zamieszczone we wniosku. W świetle przepisów prawa wspólnotowego to producent rolny ponosi odpowiedzialność wpisując we wniosku o przyznanie płatności dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Określany dla każdej działki ewidencyjnej maksymalny obszar kwalifikowany do płatności (powierzchnia PEG) - o którym ARiMR informuje beneficjentów - podlega weryfikacji co najmniej co 4 lata. Przedmiotowa weryfikacja dokonywana jest w oparciu o wykonywane na zlecenie Agencji ortofotomapy podlegające obróbkom kartograficznym bądź też poprzez weryfikacji w terenie. W przypadku stwierdzenia niezgodności danych znajdujących się w zasobach Agencji ze stanem faktycznym znajdującym się na danej działce ewidencyjnej powierzchnia PEG podlega aktualizacji. Nie można utożsamiać przekazywanego przez ARiMR maksymalnego obszaru kwalifikowanego do płatności danej działki ewidencyjnej jako tego, do którego automatycznie i bezwarunkowo należą się płatności. Powierzchnia PEG jest obszarem maksymalnym do jakiego beneficjenci mogą otrzymać płatność jednakże powinni do tego spełniać szereg innych warunków m.in. prowadzić na deklarowanej powierzchni (która może, ale nie musi odpowiadać wartości powierzchni PEG) działalność rolniczą oraz utrzymywać grunty zgodnie z normami. Ponadto, rolnik powinien zadbać o to, aby zapewnić tożsamość danych zadeklarowanych we wniosku z danymi wskazanymi w materiale graficznym. Materiał graficzny jest to wydrukowana w określonej skali mapa wraz z dodatkowymi informacjami. Załączone do wniosku mapy przedstawiają fotograficzny obraz powierzchni ziemi, sporządzony na podstawie zdjęć satelitarnych lub lotniczych. Na mapach są zaznaczone m.in. granice i numery działek ewidencyjnych, a obowiązkiem rolnika jest wskazanie obszaru użytkowanego rolniczo.

Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że wskazane wykluczenia nie mogły być przez niego wykryte. Wykluczenia spowodowane zostały występowaniem obszarów trwale zadrzewionych występujących, jak wynika z materiału zdjęciowego, już znacznie wcześniej niż w roku 2014. Również argumenty , że dokonał pomiarów w roku 2015 też należy uznać za nieprawdziwe albowiem podczas kontroli na miejscu w dniu [...] września 2016 r. obszary wykluczone pokrywały się z obszarami wykluczonymi na podstawie ortofotomapy wykonanej w dniu 20 maja 2014 r. Natomiast powoływany przez stronę przepis art. 16 akapit 3 rozporządzenia 1122/2009 zgodnie z którym różnica ta wynosi nie więcej niż 2 ha i nie więcej niż 3 % ma zastosowanie w przypadku kiedy w roku składania wniosku stwierdzone zostanie przedekłarowanie powierzchni na poziomie 2 ha lub 3% wówczas kwota płatności ustalana jest w oparciu o powierzchnię stwierdzoną pomniejszona o dwukrotność stwierdzonego przedekarowania. I bez znaczenia pozostaje fakt, że rolnik nie ma przedeklarowania o powierzchnię 2 ha gdyż przedeklarowanie wynosi 3%, które również powoduje ustalenie powierzchni pomniejszonej o dwukrotność przedeklarowania. Dodatkowo należy wskazać, iż przepisy dotyczące zwrotu płatności nadmiernie pobranych zostały uregulowane w art. 80 rozporządzenia 1122/2009, a nie w/w przepisach na które powołuje się strona.

Nie zgodził się też organ z tezą skarżącego, że to nie on popełnił błędy, a decyzja wydana została bez uznania okoliczności mogących stanowić o odstąpieniu od żądania zwrotu. W sytuacji występowania wieloletnich i trwałych zadrzewień nie nastąpił ich nagły wzrost w roku 2016 w którym prowadzone było postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności oraz przeprowadzona została kontrola na miejscu, której wyniki uwzględnione zostały w tym postępowaniu.

Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż porównując złożone przez skarżącego załączniki graficzne działek nr [...] oraz ortofotomapy wykonane na działach ewidencyjnych jak również wyniki z kontroli na miejscu to wynika z tego jednoznacznie, iż część obszarów zaznaczonych na załącznikach jako uprawiane w rzeczywistości są obszarem nieużytkowanym w 2014 – porośniętym drzewostanem.

Ponadto organ nie zgodził się z zarzutem, że wobec upływu terminu 12 miesięcy od dokonania płatności zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 nie ma zastosowania zwrot płatności, gdyż w tej sprawie powołany przepis nie znajduje zastosowania. Natomiast stosownie do art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1 (w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2), nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności - może mieć zastosowanie jedynie w sytuacji zaistnienia łącznie obu przesłanek wymienionych w akapicie 1 tych przepisów, tj. gdy dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. W niniejszej sprawie, wobec niespełnienia drugiego z warunków nie było podstaw do zastosowania akapitu 2 powyższych przepisów, a więc możliwości odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranej w związku z upływem 12 - miesięcznego terminu przekazania decyzji o odzyskaniu płatności. W sprawie nie wystąpiły zatem łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, tj.:

- płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,

- błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Wprawdzie nienależna płatność została przekazana wnioskodawcy na skutek pomyłki organu ARiMR, ponieważ w dniu wydania pierwotnej decyzji nr [...] organ nie dokonał stosownej interpretacji posiadanego materiału. Jednakże w opinii organu odwoławczego w sprawie nie występuje jednocześnie stwierdzenie, że błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez wnioskodawcę. Z przedstawionych powyżej okoliczności stanu faktycznego wynika bowiem, że strona miała świadomość zgłoszenia do płatności obszarów na których nie jest prowadzona działalność rolnicza. Patności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z dnia 23 grudnia 1995 r.). Stosownie do w/w rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Dyrektor OR ARiMR potwierdził też stanowisko organu I instancji co do braku możliwości odstąpienia od żądania zwrotu w sytuacji, gdy jak w niniejszej sprawie, kwota przypadająca do zwrotu przekracza 100 euro jak i co do rozstrzygnięcia w zakresie odsetek.

Wskazał też organ odwoławczy, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na str. 4 uzasadnienia decyzji nr [...], przywołując przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie wskazał błędnie art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, podczas gdy powinien przywołać art. 58 akapit pierwszy tego rozporządzenia jednakże ta omyłka nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Faktycznie bowiem organ I instancji zastosował przepis właściwy tj. art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

III. W skardze G.P. zarzucił decyzji Dyrektora OR ARiMR naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ w postaci obrazy art. 7 i 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 Kpa poprzez nieuwzględnienie - niezastosowanie i złamanie szeregu aktów prawnych wskazanych w uzasadnieniu poprzez co nie zebrano w sposób solidny i wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Zarzucając, iż rozstrzygnięcie organu ARIMR-u jest niezgodne ze stanem faktycznym i zawiera szereg wad prawnych wskazanych w uzasadnieniu, wnosił o jego uchylenie "we wskazanej części" z powodu naruszeń mających istotny wpływ na wynik postępowania.

W motywach skargi wywodził, że powierzchnie PEG w latach 2012, 2013,2014 r. wynikały z pomiarów geodezyjnych. ARIMR w roku 2015 przysłała mu gotowe deklaracje, w których samowolnie pomniejszyła te PEG, nie zamieszczając nigdzie stosownej informacji o takowym fakcie. Błąd ten popełniony przez ARIMR nie mógł zostać wykryty przez niego w zwykłych okolicznościach zgodnie z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009. ARIMR złamał art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009, gdyż zgodnie z tym rozporządzeniem ARIMR powinna przysłać mu wnioski - wypełnione formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku. ARIMR dostarczając mu gotowe, zmienione wnioski złamała art. 8 i 9 Kpa wykazując się ignorancją i brakiem należytej staranności i wyczerpującej informacji, nie dostarczając mu dokumentów mówiących o zmianie powierzchni PEG, a sam wniosek również nie zawierał takiej informacji. ARIMR złamała art. 16 akapit 3 rozporządzenia nr 1122/2009 w odniesieniu do tytułu IV rozporządzenia 1 sekcja 2 i 5 rozporządzenia 73/2009 w odniesieniu do obszaru zatwierdzonego zgodnie z art. 57 żądania zwrotu nie stosuje się gdy różnica nie przekracza 3% lub 2 hektarów zatwierdzonego obszaru. Łączna powierzchnia działek rolnych - zatwierdzonego obszaru na rok 2014 to 239,26 ha z czego 3% stanowiło by 7,17 ha. Stwierdzona różnica to 0,92 ha, w związku z czym nie przekracza powierzchni 2 ha ani 3% zatwierdzonego obszaru, a stanowi jedynie 0,45 % tej powierzchni w związku z czym żądanie zwrotu nie ma zastosowania.

ARIMR złamała też art. 5 ust.3 rozporządzenia nr 65/2011 ponieważ błąd Agencji nie mógł być wykryty przez niego w zwykłych okolicznościach. Środki z tytułu płatności wpłynęły na jego rachunek dnia [...] listopada 2014 r. i do dnia 1 września 2017 r. - w dniu tym otrzymałem żądanie zwrotu minęło dwa lata i siedem miesięcy, a wcześniejsze żądania zostały wyeliminowane z obrotu prawnego - uznana skarga. Żądanie jest przeterminowane.

Agencja traktuje rolnika z pozycji siły wydając decyzję o zwrocie rzekomo nienależnie pobranych płatności, a w uzasadnieniu swych decyzji pomija wszystkie przesłanki prawne działające na korzyść rolnika, mogące stanowić o odstąpieniu od postępowania i wydania takiej decyzji.

IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślał, iż w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, a art. 80 ust. 3 rozporządzenia komisji (WE ) nr 1122/2009, podobnie jak nie ma zastosowania przepis art. 16 akapit trzeci rozporządzenia komisji (WE ) nr 1122/2009, a znajduje zastosowanie przepis art. 57 ust. 3 akapit pierwszy tego aktu.

V. Na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. skarżący podtrzymał skargę. Wskazał, że na jego zlecenie wykonane zostały pomiary działek ewidencyjnych i rolnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

VI. 1. Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016 r., poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U 2017 r., poz. 1369 ze zm. – określanej dalej jako: Ppsa) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji może nastąpić jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd, iż dotknięta jest ona co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 Ppsa. Stwierdzenie, iż uchybienia takie nie wystąpiły w sprawie stanowi podstawę oddalenia skargi na podstawie art. 151 Ppsa.

2. Przedmiotem skargi pozostawała decyzja Dyrektor OR ARiMR z dnia [...] sierpnia 2017r. uchylająca decyzję Kierownika BP ARiMR z [...] stycznia 2017r. o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach wsparcia bezpośredniego - JPO za rok 2014 i orzekająca o ustaleniu tej kwoty w zmniejszonej – niż ustalił to organ I instancji wysokości – tj . w kwocie 827,09 zł.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

3. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego przeprowadzone zostało w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa ( powoływanej jako: ustawa o Agencji ) do którego odsyła ustawa PROW. Zgodnie z tym przepisem ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Postępowanie, o którym stanowi art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, jest samodzielnym postępowaniem, w którym - w drodze decyzji administracyjnej - następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem tak ukierunkowanego postępowania pozostaje zbadanie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w tym przepisie. Ustalenie czy przyznane uprzednio kwoty pomocy bądź płatności zostały przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, może wynikać z ustaleń dokonanych zarówno w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. Zarówno jednak wówczas, gdy w postępowaniu o ustalenie kwot nadmiernie pobranych lub nienależnie pobranych środków publicznych przesłanka ta została ustalona w oparciu o dowody przeprowadzone w tej sprawie jak i wtedy, gdy wynika ona z ostatecznych decyzji uchylających lub stwierdzających nieważność decyzji w przedmiocie przyznania płatności czy pomocy, jest to kwestia mieszcząca się w sferze ustaleń faktycznych, a zatem prawidłowego zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji ( vide: wyrok NSA z 29 czerwca 2012 r., II GSK 822/11, LEX nr 1217427). Brak jest podstaw aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności ( vide: wyrok NSA z 15 listopada 2012 r., II GSK 1518/11, LEX nr 1276366, wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2016 r. II GSK 56815 ; baza orzeczeń nsa).

4. W kwestii wiążących organ regulacji prawnych, kształtujących prawidłowy przebieg postępowania zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, sprawa dotycząca ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności nie jest sprawą dotyczącą przyznania pomocy, wobec czego toczyć się powinna według reguł wyznaczonych przez Kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa o ARiMR nie ustanawia bowiem żadnych odstępstw od zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego ( vide: wyroki NSA z dnia 22 marca 2017 r. II GSK 5100/16 i II GSK 4751/16 ; baza orzeczeń nsa.gov.pl. ).

5. Zważywszy na przedmiot zaskarżenia podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wymaga jednoznacznego ustalenia przez organy Agencji, że wypłacone beneficjentowi środki pieniężne miały taki charakter. Kwotą nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwota nadwyżki dokonanej przez organ wypłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji). Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwotą wypłaconą w wysokości wyższej niż należna. Z kolei, kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota omawianej instytucji polega na tym, że organ dokonuje wypłaty wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek wypłaty), albo płaci za dużo (kwota wypłaty przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie organu dokonane na rzecz osoby przewyższa to, czego wymaga od organu przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia, ponad obowiązkową, jest niepodatkową należnością budżetową podlegającą zwrotowi ( vide: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 listopada 2014 r. II SA/Go 720/14 baza orzeczeń nsa.gov.pl.

6. Jak już wskazano w postępowaniu prowadzonym w celu wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji to organ, stosownie do reguł określonych w art. 7, art. 77 Kpa organ winien dokonać nie budzących żadnych wątpliwości ustaleń, po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, a wydane rozstrzygnięcie powinno być w sposób należyty i przekonywujący uzasadnione zgodnie z zasadami zawartymi w art. 11 i art. 107 § 3 Kpa. Zatem to na organie ciąży wyłączny obowiązek wykazania, iż wypłacone stronie płatności miały charakter nienależny lub nadmierny w całości lub w części. Organ powinien jednakże w toku postępowania uwzględniać wnioski dowodowe strony zmierzające do wykazania okoliczności istotnych dla sprawy ( art. 78 § 1 Kpa ).

7. W sprawie bezspornym pozostawało, że skarżącemu została przyznana na podstawie ostatecznej Kierownika BP ARiMR z dnia [...] stycznia 2015 r. nr płatność w ramach wsparcia bezpośredniego ( JPO ) za rok 2014 w kwocie 205 154,67 zł, która została mu wypłacona w dniu [...] lutego 2015 r.

Istota sporu sprowadzała się zatem do oceny, czy organy w sposób uprawniony uznały, że wypłacona skarżącemu powyższa kwota pozostawała płatnością w części nadmiernie pobraną i czy wobec tego istniały podstawy do orzeczenia o zwrocie przez skarżącego części pobranych środków.

Stanowisko organów obu instancji opierało się w tym zakresie na uznaniu, iż skarżący we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. zadeklarował do JPO na 2014 r. powierzchnię większą niż faktycznie użytkowaną rolniczo.

Ustalenia organów były wynikiem analizy, posiadanego jeszcze przed wydaniem decyzji przyznającej JPO na 2014 r. materiału zdjęciowego wykonanego w dniu 20 czerwca 2014 r., a nie poddanego wcześniejszej analizie, który ich zdaniem wykazał zadrzewienia części zadeklarowanych terenów co wykluczało możliwość przyjęcia, iż prowadzona na nim była w 2014 r. deklarowana we wniosku działalność rolnicza. Organ II instancji wsparł się dodatkowo – w korzyścią do skarżącego – wynikami kontroli na miejscu.

10. W odniesieniu do przedmiotu sprawy nie budzi wątpliwości zasadność posługiwania się przez organy orzekające - dla zaktualizowania powierzchni PEG i zweryfikowania powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego jako użytkowane rolniczo - ortofotomapą cyfrową czyli zdjęciem powierzchni ziemi wykonanym z samolotu lub satelity i przetworzonym do postaci metrycznej. Jest to opracowanie geodezyjne wykonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1629), a po wykonaniu podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Należy podkreślić, iż ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych, tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania. Stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki ( vide: wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., II GSK 1229/15 ). Trzeba również wskazać na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-485/12 w sprawie Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer przeciwko Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, w którym tenże Trybunał nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do pomocy w ramach kontroli administracyjnych. Ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych i odpowiednich metod kontrolnych jest bowiem niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków. Stąd trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, że ustalenia powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Dlatego też dla skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie ortopfotomapy konieczne jest wskazanie przez rolnika konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów. To strona zobowiązana jest zatem do przeprowadzenia pomiarów i przedłożenia organowi stosownych dowodów podważających ortofotomapę ( vide: wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 681/11, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 128/12 ).

11. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, z zaskarżonej decyzji wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wypłacona skarżącemu jednolita płatność obszarowa w odniesieniu do gruntów deklarowanych we wniosku z [...] maja 2015 r. była faktycznie świadczeniem w części nienależnym, bo wypłaconym w nadmiernej wysokości.

Organy orzekające w sprawie zasadnie bowiem uznały, iż powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego łącznie do JPO na rok 2014 na działkach rolnych A,B,C,E,F,G i H, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] była użytkowana rolniczo w stopniu mniejszym niż wynikało to z jego wniosku z dnia [...] maja 2014 r.

Podstawą tych ustaleń pozostawały ortofotomapy wykonane w dniu 20 czerwca 2014 r., a więc w następnym po miesiącu i roku, którego dotyczył wniosek płatność.

W oparciu o analizę tych materiałów jak i wyniku kontroli na miejscu organ II instancji wykazał w sposób przekonywujący, iż z obszarów zadeklarowanych działek rolnych powinny być wyłączone większe niż te, jakie zaznaczył skarżący we wniosku, a to ze względu na ich zadrzewienie. Terenów tego rodzaju nie sposób uznać za utrzymywane zgodnie z normami zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm. – określana dalej jako ustawa o płatnościach). Przy czym zasadność spełniania przesłanek przyznania płatności należało oceniać w świetle ustawy obowiązującej w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. i zastosowanej wówczas przez organ, a nie ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego ( t.j. Dz. U z 2017, poz. 278 – określanej jako ustawa OB 2015.). Wskazać ponadto należy, iż zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie norm minimalnych grunty mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. W przypadku kontrolowanych działek organu ustaliły, iż chodzi o zwarte obszary zadrzewione. W orzecznictwie wskazuje się, że obszary porośnięte trzcinami traktuje się jako wyłączone z działalności rolniczej (vide: wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2016 r., II GSK 1183/14, wyrok WSA w Opolu z dnia 24 marca 2015 r., II SA/Op 631/14, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 października 2013 r., II SA/Bd 784/13) co tym bardziej odnieśc należy do obszarów zadrzewionych czy zakrzaczonych. Sam skarżący zresztą na żadnym etapie postępowania administracyjnego, ani też w postępowaniu sądowym nie wykazał, ani nawet nie twierdził, iż zakwestionowane przez organ I instancji w wymiarze 1,08 ha obszary, a przez organ odwoławczy - zweryfikowane na korzyść strony - do 0,92 ha obszary nie są obszarami zadrzewionymi, a jedynie wywodził, iż zadeklarowane powierzchnie działek rolnych zgłosił po ich geodezyjnym obmiarze, przy czym pomiarów tych organom orzekającym nie przedstawił. Przekonanie skarżącego, iż zadeklarowana przez niego do JPO powierzchnia działek rolnych została ustalona prawidłowotj że odpowiadała stanowi na 2014 r. nie została przez niego w toku postępowania wykazana.

12. Istotne w sprawie pozostaje to, że skontrolowanie i ustalenie rzeczywistej powierzchni spornej działki nastąpiło przy wykorzystaniu ortofotomapy cyfrowej. Organ II instancji ustalenia te skonfrontował z wynikami kontroli na miejscu , przeprowadzonej w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. w toku której doszło to pomiarów działek rolnych. Wprawdzie kontrola ta przeprowadzona była w związku z ubieganiem się o płatności na rok 2016 ale brak przeszkód by jej wyniki mogły być wykorzystane do weryfikacji powierzchni użytkowanej rolniczo w 2014 r. w zakresie oceny stanu gruntów z tytułu zadrzewień. Z materiałów kontrolnych wynika, iż skarżący obecny był w toku kontroli . Niezależnie od tego organ II instancji umożliwił mu – w toku niniejszego postępowania - zapoznanie się z tymi materiałami ( vide: pismo organu z [...] lipca 2017 r. ) z czego skarżący nie skorzystał. Ustalenia kontroli na miejscu w znacznej części potwierdziły wyniki ustaleń w oparciu o ortofotomapy a w pozostałej stały się podstawą zweryfikowania powierzchnie użytkowanych rolniczo na korzyść skarżącego. W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń poczynionych przez organ na podstawie ortofotomapy i zweryfikowanych wynikami kontroli na miejscu wskazujących, iż powierzchnia kwalifikująca się do JPO na 2014 r. została zawyżona o 0,94 ha.

W tym stanie rzeczy bezzasadne pozostawały zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 7, 77 § 1, 78 § 1 Kpa.

13. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust.2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1221/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie, co wynika jednoznacznie z treści przytoczonego przepisu. W kontrolowanej sprawie nie został spełniony warunek określonych w art. 7 ust.1 pkt 2 i 2a ustawy o płatnościach.

Wskazać też należy, iż płatność bezpośrednia przysługuje wyłącznie do powierzchni stwierdzonej co wynika z przepisu art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 1122/2009. Zgodnie z powołanym przepisem "bez uszczerbku dla obniżek lub wykluczeń zgodnie z art. 58 i 60 w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw. Nie naruszając przepisów art. 30 rozporządzenia (WE) 73/2009, jeśli różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zadeklarowanym do objęcia płatnością w ramach systemów pomocy ustanowionych w tytułach III, IV oraz V rozporządzenia (WE) 73/2009 nie przekracza 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy zadeklarowanemu. Na potrzeby obliczeń uwzględnia się jedynie zawyżenia powierzchni obszarów na poziomie grup upraw. Akapitu drugiego nie stosuje się w przypadku gdy różnica przekracza 20 % całkowitej powierzchni obszaru zadeklarowanego do płatności.

W myśl zaś art. 58 tego rozporządzenia ( pt. "Zmniejszenia płatności i wykluczenia w przypadkach zawyżenia deklaracji" ) "jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej".

14. W świetle powołanych regulacji, wbrew odmiennym wywodom skargi, stwierdzić należy, że w sytuacji stwierdzenia, iż obszar zadeklarowany przekracza obszar stwierdzony ( powierzchnię PEG ) o mniej niż 2 ha czy mniej niż 3 % zachodzi podstawa do uznania za pobraną w nadmiernej wysokości płatność do powierzchni przekraczającej powierzchnię stwierdzoną. W takim przypadku nie ma oczywiście podstaw do stosowania sankcji o jakich mowa w art. 58 , bo te wchodzą w grę w przypadku przekroczenia progów 2ha lub 3 %. Natomiast przedeklarowanie o mniej niż na 2 ha czy 3% powierzchni nie pociąga za sobą żadnych sankcji oczywiście oprócz tego, że płatność przyznana być może wyłącznie do powierzchni stwierdzonej. W tym też aspekcie zarzuty skargi pozostawały niezasadne.

15. Skarżący bezzasadnie zarzucał też naruszenie przepisu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, który jak słusznie wskazały organy nie ma w sprawie zastosowania. Kwestię możliwości odstąpienia od orzeczenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności reguluje bowiem w odniesieniu do płatności obszarowych na 2014 r. przepis art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009. Zgodnie z tym przepisem obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do przyznania skarżącemu płatności na skutek pomyłki organu, co zresztą przyznał Dyrektor OR ARiMR w zaskarżonej decyzji. Rozporządzenie wprawdzie nie definiuje pojęcia pomyłki, jednak zawężenie go do pojęcia jedynie pomyłki rachunkowej jest nieuprawnione. Na tle identycznych przepisów art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 trafnie bowiem w orzecznictwie wskazywano, iż pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2013 r., II GSK 849/12, wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., I GSK 1861/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 października 2014 r., II SA/Ke 705/14). Stąd w judykaturze przyjmuje się, iż błąd organu zachodzi, gdy jest on wynikiem nieprzeanalizowania dostępnej mu ortofotomapy ( por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2014 r., I SA/Bk 228/14, wyrok WSA w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r., II SA/Op 406/13).

W niniejszej sprawie błąd organów Agencji polegał na tym że w dacie wydawania decyzji przyznającej skarżącemu JPO na 2014 r. tj. w dniu [...] stycznia 2015 r. dysponowały one ortofotomapami wykonanymi w dniu 20 czerwca 2014 r. zatem miały narzędzie służące weryfikacji powierzchni PEG na działkach zadeklarowanych przez skarżącego do JPO na 2014 r. Z narzędzia tego nie skorzystały, opierając się na deklaracji zawartej we wniosku skarżącego co do powierzchni działek użytkowanej rolniczo w odniesieniu do JPO. W konsekwencji doszło do wypłaty tej płatności do całej zadeklarowanej powierzchnia nie faktycznie użytkowanej rolniczo w 2014 r.

W ocenie Sądu powyższy błąd – to jest błąd co do wielkości rzeczywiście użytkowanej rolniczo powierzchni działek rolnych zgłoszonych do JPO na 2014 r. nie jest błędem, którego skarżący nie mógł wykryć w zwykłych okolicznościach. Trzeba bowiem pamiętać, iż za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada każdy rolnik. Powinien on – jako beneficjent - najlepiej być zorientowany co do zakresu w jakim grunt jest użytkowany rolniczo zgodnie z normami ( vide: wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., II GSK 609/09). Nie zmienia tego fakt, iż skarżącemu przekazano spersonalizowany wniosek, z którego wynikał maksymalny obszar powierzchni kwalifikowanej, o której mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 nie zawierający zweryfikowanej aktualnie PEG. Materiał graficzny przekazywany przez Agencję stanowi bowiem jedynie dokument pomocniczym przy wypełnianiu wniosku. Ponadto - jak trafnie zauważył organ odwoławczy - informacja ta z uwagi na termin jej przesłania, tj. styczeń 2014 r. jest przygotowywana na podstawie danych z roku poprzedzającego, tym samym z zasady może się różnić od stanu faktycznego dotyczącego roku 2014. Obowiązkiem zaś rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku. Czy błąd mógł zostać wykryty przez beneficjenta należy natomiast oceniać wg stanu na chwilę płatności pomocy ( vide: wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 lipca 2015 r., C – 864/13). W konsekwencji powyższych ustaleń bez znaczenia pozostawała dla rozstrzygnięcia okoliczność, iż decyzja Kierownika BP ARiMR o ustaleniu nienależnie pobranej płatności została przekazana po upływie 12 miesięcy od dnia jej wypłaty w świetle art. 80 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009. Gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Upływ terminu 12 miesięcy od płatności do powiadomienia o decyzji o zwrocie, w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego, sprawia, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, pod warunkiem, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 tj. zaistnienie błędu organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta ( vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 lutego 2014, II SA/Bd 1460/13, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 maja 2014 r., III SA/Lu 791/13).

16. W związku z tym, iż nienależnie pobrana przez skarżącego płatność przekraczała kwotę 100 euro nie zachodziła podstawa do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności bezpośredniej zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o płatnościach z 2015 r. w zw. z art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013. W kwestii terminu przedawnienia obowiązku zwrotu płatności należy odwołać się do przepisu art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L Nr 312 z dnia 23 grudnia 1995 r.), zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. W niniejszej sprawie niewątpliwie powyższy termin nie upłynął. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.