Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 448/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 151, art. 206
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 roku sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej odmawia wymeldowania P. F. z miejsca pobytu stałego w R. przy ul. [...]; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. orzeka, że zaskarżona decyzji w części określonej w punkcie 1 nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz R. M. kwotę 113 (sto trzynaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...]., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 993 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) Wojewoda [...] uchylił decyzję Burmistrza R. z dnia [...]. nr [...], orzekającą o wymeldowaniu J.F. wraz z małoletnim synem H.F. oraz P.F. z pobytu stałego w posesji przy ul. A. 18 w R. i odmówił wymeldowania J.F. wraz z małoletnim synem H.F. oraz P.F. z pobytu stałego pod ww. adresem.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu 6 marca 2012 r. Burmistrz R. działając na podstawie wniosku R.M., wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania J.F. wraz z małoletnim synem H.F. oraz P.F. z pobytu stałego w posesji przy ul. A. 18 w R.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz R. decyzją z dnia [...]. orzekł o wymeldowaniu wskazanych wyżej osób.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył J.F., w imieniu własnym oraz małoletniego syna, a także córki P.F.. Odwołujący zarzucił decyzji Burmistrza R. naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie dobrowolności opuszczenia spornej posesji przez odwołujących, a także naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 107 § 1 Kpa.

Po zapoznaniu się z zarzutami odwołania i przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy uznał, iż zasługiwało ono na uwzględnienie i decyzją z dnia [...]. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...], ponownie orzekł o wymeldowaniu J.F. wraz z małoletnim synem H.F. oraz P.F. z pobytu stałego w posesji przy ul. A. 18 w R.

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, iż organ uznał za udowodniony fakt nieprzebywania ww. osób na terenie spornej nieruchomości, a co za tym idzie stwierdził, że dalsze utrzymywanie ich zameldowania na pobyt stały w tejże nieruchomości byłoby fikcją meldunkową, niezgodną z przepisami prawa.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie J.F. złożył, w imieniu własnym, małoletniego syna oraz pełnoletniej córki – P.F. odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, lub zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy sądowej o przywrócenie naruszonego posiadania omawianej nieruchomości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w szczególności zaś nieuwzględnienie tego, iż wymeldowane osoby nie opuściły swego miejsca pobytu stałego w sposób dobrowolny, lecz zostały do tego zmuszone. Dowodem tego jest wytoczone przed Sądem Rejonowym w Pabianicach powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania - sygn. akt I C 699/12.

Wyjaśnił, iż omawiana nieruchomość stanowiła do dnia 12 grudnia 2007 r. jego własność tj., do dnia, kiedy dokonał jej przeniesienia na rzecz konkubiny – R.M.. Mimo tego zamieszkiwał w nieruchomości wraz z dziećmi do końca lutego 2012 r., tj. do kiedy konkubina, bez nakazu eksmisji, zmusiła ich do jej opuszczenia. W tej sytuacji od początku marca 2012 r. odwołujący mieszka wraz z dziećmi na terenie siedziby swojej firmy. Odwołujący wskazał również, że pismem z dnia 13 marca 2012 r. wezwał R.M. do przywrócenia naruszonego posiadania nieruchomości, a następnie skierował do Sądu Rejonowego w Pabianicach stosowny pozew - sygn. akt I C 699/12.

Odwołujący zarzucił organowi pierwszej instancji, iż ten rozstrzygając sprawę nie wziął pod uwagę powyższych okoliczności, zaś postępowanie dowodowe ograniczył właściwie do badania niespornego faktu jego nieprzebywania wraz z dziećmi w spornej nieruchomości, co doprowadziło do usankcjonowania przez tenże organ bezprawnych (w rozumieniu art. 342 Kc.) działań R.M..

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]. Nr {...]., wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa., zawiesił niniejsze postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny sprawy z powództwa J.F. o przywrócenie naruszonego posiadania.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się R.M., której pełnomocnik złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych zażalenie, wnosząc o uchylenie wydanego postanowienia. Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...]. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i odmówił zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. Wojewoda [...] powołał przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazał, że jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie jest przesłanka opuszczenia lokalu.

Przedmiotem badania w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowaniu w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jest więc opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego, które powinno być trwałe i dobrowolne. Dobrowolność ta winna wynikać z własnej woli danej osoby, a nie bezprawnego działania innych osób. Za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu, bądź do tego zmuszona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, w szczególności zaś nie wystąpiła do sądu z powództwem posesoryjnym, o którym mowa w art. 344 § 1 Kc. Powództwo to wygasa, jeśli nie jest dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia (art. 344 § 2 Kc.).

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że ustalenia organu meldunkowego winny koncentrować się przede wszystkim na badaniu charakteru opuszczenia lokalu przez odwołującego i jego dzieci, a nie jak to uczynił organ pierwszej instancji, na kwestii ich zamieszkiwania pod spornym adresem.

Organ podkreślił, że w kwestii opuszczenia spornej nieruchomości przez odwołującego i jego dzieci zarysowały się dwie wersje zdarzeń.

Według pierwszej wersji – R.M – J.F. sporną nieruchomość opuścił między 5-10 sierpnia 2011 r. Wówczas to wyprowadził się do domu przy ul. B., gdzie mieści się jego firma i gdzie ma do dyspozycji apartament, w którym mieszka wraz z synem H.. Wyprowadzając się zabrał rzeczy osobiste swoje oraz syna, meble oraz sprzęt gospodarstwa domowego. Od tego czasu na terenie spornej nieruchomości pojawiał się sporadycznie, głównie po pozostawione jeszcze w niej rzeczy. Natomiast P.F. wyprowadziła się przed świętami wielkanocnymi w 2009 r. do swojej babci, zamieszkałej w T. przy ul. C .

Według drugiej wersji – odwołującego i jego córki – J.F. w spornej nieruchomości nie przebywa od około 20 lutego 2012 r., kiedy to nie został wpuszczony do domu po pracy. W owym dniu R.M zmieniła też zamki, kod alarmu oraz wymieniła ochronę i monitoring obiektu. W reakcji na powyższe J.F. złożył zawiadomienie do Prokuratury o zawłaszczenie rzeczy przez R.M.. P.F. zeznała ponadto, że w miejscu pobytu stałego nie przebywa od około 20 lutego 2012 r., kiedy to po powrocie z uczelni nie mogła dostać się do domu. Zadzwoniła wówczas do taty, który poinformował ją o zdarzeniu. Wobec zaistniałej sytuacji przebywa u babci. Nie zaprzecza, iż także wcześniej odwiedzała babcię, a także nocowała u niej, co było spowodowane częstymi zatargami z R.M., jednakże chciałaby wrócić do domu, w którym mieszkała od dzieciństwa.

W celu weryfikacji powyższych wersji, organ pierwszej instancji przeprowadził czynności dowodowe, które jednak nie dały jednoznacznej odpowiedzi, która z nich odpowiada rzeczywistości. Dokonując zatem ponownej oceny zgromadzonych dowodów, organ odwoławczy przychylił się do wersji przedstawianej przez skarżącego, głównie dlatego, iż wersja ta ma dodatkowo oparcie w innych dowodach, natomiast wersja R.M. takiego oparcia nie ma. R.M. nie złożyła żadnego wniosku dowodowego, który mógłby potwierdzić jej wersję. Ponadto wskazane przez nią okoliczności, dotyczące opuszczenia nieruchomości przez P.F. nie znalazły potwierdzenia, ani w zeznaniach J.B. (babci P.F.), u której ww. miała zamieszkiwać od 2009 r., ani w zeznaniach W.B. (właściciela nieruchomości położonej w T. przy ul. C. 19A). Natomiast z zeznań ww. osób wynika, że P.F. pod ww. adresem pomieszkuje od lutego 2012 r.

Mając powyższe na uwadze, a także zestawiając daty: ustania konkubinatu (koniec lutego 2012 r.), wymiany zamków (około 20 lutego 2012 r.), przedsądowego wezwania R.M. do przywrócenia naruszonego posiadania (13 marca 2012 r.), zawiadomienia Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przez R.M. czynu zabronionego (19 marca 2012 r.), wniesienia do sądu cywilnego pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania (30 maja 2012 r.), złożenia w organie meldunkowym wniosku o wymeldowanie (6 marca 2012 r.), zdaniem organu odwoławczego uprawnionym jest stwierdzenie, iż opuszczenie spornej nieruchomości przez J.F. i jego dzieci nie wynikało z ich autonomicznej woli, a co za tym idzie, nie można uznać, iż została spełniona wobec nich przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Niezależnie od powyższego organ wskazał, że dołączony przez R.M. akt oskarżenia przeciwko J.F. o psychiczne i fizyczne znęcanie się nad nią przy ocenie spełnienia przesłanek koniecznych do wymeldowania, nie może mieć znaczenia.

Na powyższą decyzję R.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. mające istotny pływ na wynik sprawy, poprzez dowolne, nie znajdujące odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym przyjęcie, iż nie zachodzi podstawa do wymeldowania J.F. i jego dzieci, podczas gdy w toku niniejszego postępowania administracyjnego wykazane zostało, iż ich centra życiowe znajdują się w zupełnie innych miejscach zamieszkania. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie wymeldowania J.F. z dziećmi z posesji przy ul. A. 18 w R. w sytuacji, gdy wszystkie przesłanki potrzebne do wymeldowania zostały spełnione i osoby te nie zamieszkują we wskazanej nieruchomości. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, iż organ wydający zaskarżoną decyzje niesłusznie powołał się na przesłankę dobrowolności opuszczenia lokalu jako przesłankę wyłączającą możliwość wymeldowania, bowiem wynika ona jedynie z orzecznictwa i brana jest pod uwagę tylko w konkretnych, indywidualnych przypadkach. Powołała się na wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1251/06.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu w związku z faktem, iż J.F. podjął we właściwym czasie działania prawne mające na celu przezwyciężenie przeszkód w swobodnym korzystaniu z dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie można było uznać, że dobrowolnie i definitywnie opuścił wraz z dziećmi sporną nieruchomość. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że skarżący przed sądem I instancji uzyskał korzystne dla siebie rozstrzygnięcie, albowiem wyrokiem z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt IC 699/12 Sąd Rejonowy w Pabianicach uwzględnił jego powództwo o naruszenie posiadania.

Na rozprawie, która odbyła się przed wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 11 lipca 2013 r. J.F. wnosił o oddalenie skargi, przedkładając do akt sprawy ww. wyrok Sądu Rejonowego w Pabianicach. Oświadczył, że R.M. złożyła apelację od powyższego wyroku, ale została ona odrzucona i na to odrzucenie skarżąca może złożyć zażalenie. Oświadczył również, że toczy się przeciwko niemu sprawa o znęcanie się fizyczne i moralne nad R.M. oraz o zabór rzeczy i postepowanie w tej sprawie jeszcze się nie zakończyło. Chciałby wrócić do nieruchomości przy ul. A. 18 w R. i tam zamieszkać, gdyż jest to dom jego rodziców. W uzupełnieniu, w dniu 16 lipca 2013 r. skarżący przedłożył do akt sprawy postanowienie z dnia 11 czerwca 2013 r. Sądu Rejonowego w Pabianicach sygn. akt IC 699/12 oraz uzasadnienie wyroku tego sądu w sprawie IC 699/12.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo uzasadniona.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz.993 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które jest dobrowolne i ma charakter trwały. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanego, a nie z bezprawnego działania innych osób. Za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu, bądź do tego zmuszona ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu albo też gdy środki te nie odniosły zamierzonego skutku gdyż sąd powszechny oddalił powództwo o przywrócenie posiadania. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 października 2005r. w spr.II OSK 127/05 (Lex nr 201427), z 22 sierpnia 2000r. w spr. V SA 108/00 (Lex nr 49954), z 18 kwietnia 2000r. w spr.V SA 1424/99 (Lex nr 79243), z 28 listopada 2001r. w spr.SA/Rz 685/00 (nie publikowany), z 26 maja 2011r. (Lex nr 1081952), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokach z 17 października 2012r. w spr. IV SA/Wr 366/12 (Lex nr 1249934) i z 1 grudnia 2010r. w spr. IV SA/Wr 420/10 (Lex nr 759156), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyrokach z 18 maja 2010r. w spr. II SA/Bd 228/10 (Lex nr 673967) i z 21 maja 2013r. w spr. 261/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 25 listopada 2010r. w spr. III SA/Gd 485/10 (Lex nr 756369) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 15 maja 2012r. w spr. 73/`12 (Lex nr 1246494). O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Przy ocenie zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie można poprzestać jedynie na oświadczeniu zainteresowanej osoby lecz winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 marca 1987r. w sprawie SA/Gd 1073/86(nie publikowany) i w wyroku z 23 kwietnia 2001r. w sprawie V SA 3169/00 (Lex nr 50123).

Zgodnie z treścią art.6 ust.1 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 139 z 2006r. poz.993 z późn. zm.) pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Miejscem pobytu stałego jest lokal w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych.

W niniejszej sprawie niezasadna jest skarga w części dotyczącej odmowy wymeldowania J.F. oraz jego małoletniego syna H.F.. W przekonaniu Sądu organ administracji słusznie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki wymeldowania obu wymienionych uczestników postępowania.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż pomiędzy skarżącą a jej byłym konkubentem J.F. istnieje ostry konflikt od czasu ustania konkubinatu. Świadczy o tym fakt, że w okresie od 1 lutego 2011r. do 1 sierpnia 2012r. z uwagi na nieporozumienia rodzinne i awantury, odnotowano 18 interwencji Policji (k.94 akt administracyjnych). Nadto zarówno R.M. jak i J.F. składali w organach ścigania zawiadomienia o popełnieniu różnych przestępstw przez drugą stronę zaś obecnie w Sądzie Rejonowym w P. toczy się postępowanie karne przeciwko J.F. o popełnienie kilku przestępstw w tym m.in. znęcania się nad skarżącą, zaboru rzeczy, niszczenia mienia i inne (akt oskarżenia k.159 akt administracyjnych). Do chwili obecnej postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone. Dodać także należy, iż w dniu 12 grudnia 2007r. J.F. sprzedał R.M. sporną nieruchomość przy ul. A. 18 przy czym, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, uczestnik postępowania przekazał skarżącej pieniądze na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup nieruchomości. Wymienione okoliczności należy mieć na uwadze przy ocenie zebranego materiału dowodowego.

Odnośnie okoliczności w jakich doszło do opuszczenia przez J.F. spornej nieruchomości istnieją dwie wersje zdarzeń. Pierwsza wersja została przedstawiona przez R.M. i wynika z niej, że uczestnik postępowania w sierpniu 2011r. dobrowolnie wyprowadził się ze spornego lokalu zabierając rzeczy osobiste własne oraz syna i zamieszkał w domu przy ul. B. 83 gdzie mieści się jego firma. Drugą wersję wydarzeń przedstawił J.F. i wynika z niej, że około 20 lutego 2012r. nie został on wpuszczony do domu przez skarżącą, która zmieniła zamki w drzwiach, kod alarmu oraz wymieniła monitoring obiektu.

Rozważając kwestię wiarygodności obu wersji organ odwoławczy słusznie doszedł do przekonania, iż wiarygodna jest wersja uczestnika postępowania. Wskazuje na to całokształt zebranego materiału dowodowego.

Przede wszystkim należy podnieść, że konkubinat pomiędzy stronami ustał w miesiącu lutym 2012r. zaś około 20 lutego 2012r. R.M. wymieniła zamki w drzwiach budynku, zmieniła kod alarmu w tym również w budynku gospodarczym. Tego dnia po powrocie z pracy skarżąca uniemożliwiła uczestnikowi postępowania powrót do domu. Okoliczność tę potwierdza fakt, że w dniu 13 marca 2012r. J.F. pisemnie wezwał skarżącą do niezwłocznego umożliwienia mu korzystania z nieruchomości zaznaczając, że w razie nieuwzględnienia wezwania w ciągu 3 dni wystąpi z powództwem o przywrócenie posiadania (k.51 akt administracyjnych). Nie ulega wątpliwości, iż takie wezwanie byłoby nieuzasadnione gdyby 20 lutego 2012r. skarżąca rzeczywiście nie uniemożliwiła byłemu konkubentowi korzystania ze spornej nieruchomości. Dodać należy, iż w dniu 20 marca 2012r. uczestnik postępowania zawiadomił organy ścigania o przywłaszczeniu przez R.M. rzeczy będących jego własnością, pozostawionych na terenie nieruchomości przy ul. A. 18. Zawiadomienie to potwierdza fakt, że J.F. faktycznie został zmuszony do opuszczenia spornej nieruchomości i nie mógł nawet zabrać pozostawionych tam rzeczy. Dla oceny wiarygodności wersji uczestnika postępowania istotne znaczenie ma fakt, że w dniu 30 maja 2012r. wniósł on pozew przeciwko skarżącej o przywrócenie posiadania.

Wyrokiem z dnia 18 lutego 2013r. w sprawie I C 699/12 Sąd Rejonowy w Pabianicach uwzględnił powództwo J.F. i nakazał skarżącej wydanie powodowi kluczy do budynku mieszkalnego (k.55 akt sądowych). Należy zaznaczyć, że w dacie zamknięcia rozprawy w niniejszej sprawie wyrok ten był jeszcze nieprawomocny gdyż R.M. złożyła od niego apelację. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013r. Sąd Rejonowy w Pabianicach odrzucił apelację z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącą wpisu sądowego (k.59 akt sądowych). Jak wynika z oświadczenia J.F. złożonego na rozprawie nie upłynął jeszcze termin do złożenia zażalenia na to postanowienie. Oznacza to, że wyrok w sprawie I C 699/12, na dzień zamknięcia rozprawy, nie był jeszcze prawomocny. W związku z czym wyrok ten nie ma charakteru wiążącego, w rozumieniu art.365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż moc wiążącą mają jedynie orzeczenia prawomocne.

Mimo, ze wyrok w sprawie I C 699/12 nie jest prawomocny to jednak analiza jego uzasadnienia potwierdza wersję przebiegu wydarzeń przedstawioną przez J.F. i przyjętą przez organ administracji w niniejszej sprawie. Sąd cywilny przesłuchał szereg świadków na okoliczność niewpuszczenia do domu uczestnika postępowania przez skarżącą w lutym 2012r. i ustalenia Sądu w tym zakresie są zbieżne z wersją przyjętą przez organ administracji w sprawie o wymeldowanie. Sąd cywilny uznał, że R.M. nie wpuściła J.F. do mieszkania wymieniając zamki i blokując je oraz zakładając alarm. Na uwagę zasługuje fakt, ustalony przez Sąd w sprawie I C 699/12, że w czasie tego zdarzenia zostali wezwani policjanci, którzy również zakazali uczestnikowi postępowania wejścia do budynku oraz uniemożliwili mu zabranie swoich rzeczy. Sąd powszechny uznał, że J.F. został samowolnie wyzuty z posiadania nieruchomości i bezprawnie zmuszony do jego opuszczenia. Mimo, że wyrok w sprawie I C 699/12 nie jest prawomocny to ustalenia Sądu są zgodne z wersją wydarzeń przedstawiona przez J.F. w niniejszej sprawie.

Wersja skarżącej o dobrowolnym opuszczeniu spornej nieruchomości przez jej byłego konkubenta w sierpniu 2011r. nie znajduje nawet częściowego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. R.M. mimo, że była reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika, nie złożyła żadnego wniosku dowodowego na poparcie swojej wersji przebiegu wydarzeń. Całość zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje natomiast nie niewiarygodność przedstawionej przez nią wersji przebiegu wydarzeń. Gdyby faktycznie w sierpniu 2011r. J.F. wraz z synem dobrowolnie opuścili sporną nieruchomość zabierając swoje rzeczy to powstaje pytanie po co około 20 lutego 2012r. skarżąca wymieniła zamki w budynku mieszkalnym oraz kody alarmu, po co w tym dniu byli wezwani policjanci, którzy uniemożliwili uczestnikowi postępowania wejście na tren nieruchomości, dlaczego J.F. wzywał pisemnie skarżącą do umożliwienia mu korzystania z nieruchomości i po co występował on z powództwem o przywrócenie mu posiadania, które zostało uwzględnione. Wersja R.M. nie pozwala na logiczne odpowiedzi na wymienione pytania. Wspomnieć tylko należy, iż również w sprawie I C 699/12 Sąd odmówił wiarygodności wersji R.M. wskazując między innymi na fakt podawania przez nią różnych dat rzekomo dobrowolnego opuszczenia nieruchomości przez byłego konkubenta (I 2011r., VIII 2011r.). O wiarygodności wersji skarżącej nie może przesądzać złożony przez nią akt oskarżenia przeciwko J.F. o popełnienie kilku przestępstw (m.in. znęcania się fizycznego i moralnego nad nią). Akt ten wskazuje na istnienie ostrego konfliktu pomiędzy byłymi konkubentami oraz na trudną sytuację rodzinną skarżącej. Nie zmienia natomiast faktu, iż do opuszczenia spornej nieruchomości przez J.F. doszło w okolicznościach przez niego wskazanych. Wersja skarżącej w tym zakresie jest nielogiczna i nie znajduje nawet częściowego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Organ administracji słusznie odrzucił wiarygodność tej wersji.

Reasumując tę cześć rozważań Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki wymeldowania J.F. i jego małoletniego syna H. gdyż nie opuścili oni w sposób dobrowolny i trwały stałego miejsca pobytu. Wskazuje na to zestawienie następujących okoliczności: ustanie konkubinatu (luty 2012r.), wymiana przez skarżącą zamków w drzwiach i kodów alarmu oraz niewpuszczenie J.F. na teren nieruchomości (około 20 lutego 2012r.), przedsądowe wezwanie R.M. do przywrócenia naruszonego posiadania (13 marca 2012r.), powiadomienie organów ścigania o przywłaszczeniu przez skarżącą rzeczy stanowiących własność byłego konkubenta (19 marca 2012r.), wniesienie do sądu cywilnego pozwu o przywrócenie posiadania (30 maja 2012r.) oraz wyrok w sprawie I C 699/12 uwzględniający powództwo J.F. (18 lutego 2013r.). Wymienione okoliczności świadczą o tym, że J.F. wraz z synem nie opuścili dobrowolnie miejsca stałego pobytu lecz zostali do tego zmuszeni niezgodnym z prawem zachowaniem skarżącej. Uczestnik postępowania w stosownym czasie wystąpił z pozwem o przywrócenie posiadania a jego powództwo zostało uwzględnione choć orzeczenie nie jest jeszcze prawomocne. Nie można również uznać, że opuszczenie miejsca stałego pobytu miało charakter trwały gdyż uczestnik postępowania występując z pozwem do sądu cywilnego wyraził chęć powrotu do spornej nieruchomości. Okoliczność tę potwierdził także na rozprawie podnosząc, że po uprawomocnieniu się orzeczenia zamierza wrócić do nieruchomości przy ul. A. 18 będącej domem jego rodziców. Wspomnieć tylko należy, iż od września 2012r. skarżąca nie mieszka już w spornej nieruchomości. Od tego czasu zamieszkuje ona w swoim domu pod W.. Organ administracji trafnie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki wymeldowania J.F. i jego syna H..

Odmiennie przedstawia się kwestia wymeldowania P.F. z miejsca dotychczasowego pobytu.

W ocenie Sądu organ administracji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego w tym zakresie ani nie zebrał i nie rozważył całego zgromadzonego materiału dowodowego.

Przede wszystkim należy podnieść, że P.F. nie uczestniczyła w zdarzeniu 20 lutego 2012r. w czasie którego jej ojciec nie został wpuszczony do spornej nieruchomości przez R.M.. Żadna ze stron nie podnosi, że P.F. brała udział w tym zdarzeniu.

Zaznaczyć należ, iż P.F. wraz ze swoim ojcem wniosła pozew o przywrócenie jej posiadania lecz Sąd Rejonowy w Pabianicach wyrokiem z 18 lutego 2013r. w spr. I C 699/12 oddalił jej powództwo. Analiza uzasadnienia tego wyroku wskazuje, że sąd cywilny dokonał odmiennych ustaleń niż organ administracji w niniejszej sprawie. Sąd powszechny, po przesłuchaniu wielu świadków, uznał, że P.F. dobrowolnie opuściła sporną nieruchomość kilka lat wcześniej. W ocenie sądu cywilnego, żaden ze świadków nie potwierdził udziału P.F. w zdarzeniu 20 lutego 2012r. zaś okoliczność wcześniejszego i dobrowolnego jej wyprowadzenia się ze spornej nieruchomości potwierdzili nawet świadkowie zgłoszeni przez J.F.. Ustalenia Sądu w sprawie I C 699/12 są zatem zbieżne z wersją skarżącej przedstawioną w niniejszej sprawie, z której wynika, że P.F. opuściła dobrowolnie sporną nieruchomość już w 2009r. z uwagi na ciągłe konflikty ze swoim ojcem. Ustalenia sądu cywilnego w tym zakresie są zatem sprzeczne z ustaleniami organu administracji w niniejszej sprawie.

W przekonaniu Sądu organ administracji nie wyjaśnił dokładnie okoliczności w jakich doszło do opuszczenia spornej nieruchomości przez P.F.. Wobec sprzeczności dwóch wersji przebiegu wydarzeń a mianowicie R.M. z jednej strony oraz wersji J.F. i P.F. z drugiej strony organ oparł swoje ustalenia w tym zakresie na relacjach J.B. (babci P.F.) oraz W.B. (syna J.B.). Tymczasem zeznania obu wymienionych świadków są bardzo ogólne i wynika z nich, że P.F. od lutego 2012r. przebywa u swojej babci 3-4 razy w tygodniu. Nie zostało jednak wyjaśnione co oznacza sformułowanie "przebywa" a mianowicie czy oznacza to, że P.F. mieszka u babci przez 3-4 dni w tygodniu czy też oznacza to, że jedynie jest u niej 3-4 razy w tygodniu lecz faktycznie zamieszkuje gdzie indziej. Nadto nie wyjaśniono gdzie konkretnie P.F. spędza pozostały okres czasu. Nie zostało ustalone u jakich znajomych mieszka, od kiedy i jak często. Dla wyjaśnienia okoliczności opuszczenia spornej nieruchomości przez P.F. istotne znaczenie wydają się mieć zeznania M.R., przesłuchiwanego w spr. I C 699/12. Jest on znajomym J.F. związanym z nim z racji prowadzenia działalności zawodowej i dobrze orientował się w sytuacji rodzinnej uczestnika postępowania. M.R. w sprawie I C 699/12 opisał kiedy i dlaczego P.F. wyprowadziła się od swojego ojca zaś sąd cywilny uznał te relacje za wiarygodne.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, że w razie usunięcia osoby zameldowanej z miejsca jej stałego pobytu wbrew jej woli to oddalenie powództwa o przywrócenie posiadania należy traktować tak samo jak sytuację osoby, która we właściwym czasie nie podjęła środków prawnych w celu przywrócenia utraconego posiadania. Oddalenie powództwa posesoryjnego oznacza, że opuszczenie miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny i trwały. W takim przypadku uznaje się, że brak jest woli zamieszkiwania danej osoby w miejscu zameldowania na pobyt stały i nie ma podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej.(por. wyroki WSA we Wrocławiu w spr. IV SA/Wr 366/12 z 17 października 2012r. i w spr. IV SA/Wr 420/10 z 1 grudnia 2010r., wyrok WSA w Łodzi w spr. III SA/Łd 128/12 z 28 czerwca 2012r., wyrok WSA w Kielcach w spr. II SA/Ke 775/12 z 26 stycznia 2011r., wyrok NSA w spr. II OSK 401/06 z 6 marca 2007r., wyrok WSA w Olsztynie w spr. II SA/Ol 913/08 z 25 marca 2009r. i wyrok WSA w Bydgoszczy w spr. II SA/Bd 228/10 z 18 maja 2010r.).

W sytuacji gdyby wyrok w spr. I C 699/12 stał się prawomocny to oddalenie powództwa P.F. oznaczałoby, że opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu należy traktować jako dobrowolne i trwałe. Świadczyłoby to, że nie posiada ona woli zamieszkiwania w miejscu zameldowania a zatem brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Kwestia czy wyrok w sprawie I C 699/12 jest prawomocny ma więc istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Reasumując Sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna. Organ administracji słusznie uznał, że zostały spełnione przesłanki wymeldowania J.F. i jego małoletniego syna H. gdyż nie opuścili oni w sposób dobrowolny i trwały dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Odnośnie wymeldowania P.F. to nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny ani nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego. Stanowi to naruszenie przepisów art.7, 77 § 1 i 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1c.) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej odmawia wymeldowania P.F. z miejsca stałego pobytu. W pozostałym zakresie, na podstawie art.151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę R.M..

Na podstawie art.152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie 1 wyroku nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Na podstawie art.206 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 113 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd oparł się na zasadzie stosunkowego rozdzielenia kosztów gdyż skarga została uwzględniona w zakresie wymeldowania tylko jednej osoby (P.F.) zaś oddalono ją wobec pozostałych osób (J.F. i H.F.). Można zatem uznać, że skargę uwzględniono jedynie w niewielkiej części w stosunku do całości żądania. W związku z czym Sąd uznał, że uzasadnione będzie zasądzenie na rzecz skarżącej jedynie 1/3 całości kosztów postępowania. Ogólna suma kosztów wynosiła 340 zł (100zł – wpis sądowy i 240 zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej) zaś 1/3 tych kosztów to kwota 113 zł. Taką tez sumę zasądzono od organu na rzecz R.M..

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy odnośnie wymeldowania P.F. należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim należy wyjaśnić czy wyrok w sprawie I C 699/12 stał się prawomocny w stosunku do P.F.. W zależności od wyniku tego ustalenia należy podjąć dalsze czynności w sprawie. W szczególności należy rozważyć możliwość załączenia uzasadnienia tego wyroju (jeżeli stał się on prawomocny) oraz rozważyć możliwość ewentualnego uzupełnienia postępowania dowodowego. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać jego wnikliwej analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

U.K.