Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1399/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.107 par.1, art.116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski Sędziowie WSA Karol Pawlicki (spr.) WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2003 – 2005. oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Pawlicki


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. orzekł o odpowiedzialności członka zarządu Korporacji "M." Sp. z o.o. – P. A. z tytułu zaległości podatkowych w/w spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za:

- 2003r. w kwocie [...],

- 2004r. w kwocie [...],

- 2005r. w kwocie [...]

oraz odsetek za zwłokę od w/w zaległości w kwocie [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Korporację "M." Sp. z o.o. z siedzibą w S., powstała zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2003-2005. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzjami z dnia [...]. określił dla Korporacji zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2003-2005. Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzjami z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzje organu kontroli skarbowej.

Korporacja "M." Sp. z o.o. w grudniu 2007r. zaskarżyła decyzje organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Celem dochodzenia należności Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych organ podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania wymienionych należności podatkowych.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Spółki nie dało rezultatu i nie doprowadziło do zaspokojenia należności Skarbu Państwa z majątku podatnika. Prowadzona egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna.

W związku z powyższym zaistniała konieczność zastosowania środków pozwalających na orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe.

Postanowieniem z dnia [....]. organ wszczął postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Korporacji "M.", z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych na członka zarządu P. A..

W toku prowadzonego postępowania stwierdzono, iż Korporacja "M." posiada zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2005r. w kwocie łącznej [...], o czym organ podatkowy zawiadomił P. A. pismem z dnia [...] kwietnia 2008r. Podatnik nie wpłacił bowiem podatku należnego wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2005, jak również podatku należnego za poszczególne miesiące 2005r., wynikającego ze złożonych deklaracji miesięcznych CIT-2, a mianowicie:

kwiecień 2005r. w kwocie [...], czerwiec 2005r. w kwocie [....], lipiec 2005r. w kwocie [...], sierpień 2005r. w kwocie [...].

Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź też nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie natomiast do treści art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązania, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Członek zarządu spółki z o.o. jako osoba trzecia, ponosi odpowiedzialność również z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

Stosownie natomiast do art. 108 § 2 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Prowadzona egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna.

Z danych zawartych w aktach znajdujących się w Sądzie Rejonowym Wydział Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż w okresie powstania zaległości objętych niniejszą decyzją członkiem zarządu spółki w o.o. Korporacja "M." był P. A.. W dniu [...] sierpnia 2003r. dokonano bowiem stosownego wpisu do rejestru.

Strona nie przedstawiła okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności za zobowiązania ciążące na Spółce, które zostały przewidziane w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Podatnik nie wskazał, że we właściwym czasie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, nie wskazał mienia, z którego egzekucja pozwoliłaby na zaspokojenie zaległości podatkowych ciążących na Spółce. Nie uprawdopodobnił również iż nie był członkiem zarządu Spółki.

W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2008r. P.A., działający przez ustanowionego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji, której zarzucił naruszenie art. 116 i 122 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącego zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki było przedwczesne, ponieważ wszystkie zaległości podatkowe Korporacji "M." powstały na skutek decyzji organów podatkowych.

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej:

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki za lata 2003, 2004 i 2005 w kwotach odpowiednio [...], [....] i[...]zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...];

- uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki za kwiecień, czerwiec, lipiec i sierpień 2005r. wraz z odsetkami i umorzył postępowanie w tym zakresie.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skoro w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności strony za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za kwiecień, czerwiec, lipiec i sierpień 2005r., to organ podatkowy nie mógł w tym zakresie wydać decyzji kończącej to postępowanie. W związku z powyższym organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w powyższym zakresie i umorzył postępowanie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, iż w piśmie z dnia[...] lutego 2006r. P. A. informował, że sytuacja finansowa firmy nie pozwala na prowadzenie normalnej działalności i że spółka utraciła płynność finansową.

Ponadto decyzje wymiarowe w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2003-2005 zostały doręczone pełnomocnikowi spółki w dniu [...] maja 2007r. Natomiast postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej wszczęto [....] grudnia 2007r.

W skardze z dnia 16 października 2008r. strona zarzuciła decyzji naruszenie art. 116 i 122 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącego meritum sporu dotyczy ustalenia, czy nadszedł czas, w którym spółka w sposób trwały został pozbawiona możliwości spłaty zobowiązań. Według strony ten stan jest przejściowy, a wywołany został decyzjami wymiarowymi organów podatkowych.

Drugą sprawą, którą należało rozstrzygnąć było to, czy w wypadku wznowienia działalności spłata zaległych zobowiązań będzie możliwa. Zadłużenie spółki nie wynikające ze spornych decyzji wynosi około [,,,,] zł. Prowadząc działalność, spółka miałaby możliwość spłaty długów.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei według art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich określone są w rozdziale 15 Działu III Ordynacji podatkowej. W rozdziale tym mieści się zakres podmiotowy oraz przedmiotowy tej odpowiedzialności. Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy tylko w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są zgodnie z art. 116 § 1 członkowie zarządu. Członkowie zarządu odpowiadają za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych spółki powstałych w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki tylko i wyłącznie wówczas, gdy egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

W postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a zobowiązania podatkowe, których dotyczą, powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 marca 2003r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93). Członka zarządu obciąża natomiast obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 01 lipca 2005r. sygn. akt I FSK 66/05, LEX 173042). Z punktu widzenia obowiązków organów, wynikających z konieczności wykazania istnienia przesłanek odpowiedzialności określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej, znaczenie miało ustalenie stanu majątkowego spółki w okresie, kiedy prowadzona była wobec niej egzekucja. Decydował on bowiem o skuteczności tej egzekucji.

Z kolei w przypadku skarżącego jego obowiązkiem było wykazanie istnienia negatywnych przesłanek, określonych w art. 116 § 1 Ordynacji, wyłączających orzeczenie jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych. Chodzi więc o wykazanie następujących okoliczności:

- czy we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe;

- czy niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły bez winy członka zarządu;

- czy członek zarządu wskazał mienie spółki, z którego możliwa jest egzekucja.

Bezsporne w sprawie jest, że wniosku o ogłoszenie upadłości nie zgłoszono, jak również nie wszczęto postępowania układowego, ani też nie wskazano majątku spółki, z którego możliwa jest egzekucja zaległości podatkowych, których zaskarżona decyzja dotyczy.

O sytuacji spółki zdawał sobie sprawę jej prezes skoro w piśmie z dnia [...] lutego 2006r. (k. 161 akt administracyjnych) informował urząd skarbowy o utracie płynności finansowej. Należy zwrócić uwagę na okoliczność, że w/w pismo stanowiło odpowiedź na zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] listopada 2005r., które Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. skierował do banku (k. 159).

Sytuację finansową spółki w roku 2005 potwierdza protokół o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] października 2007r. (k. 194), w którym prezes wyjaśnił, że spółka przy ul. G. w S. prowadziła działalność gospodarczą do września 2005r. Spółka na dzień sporządzenia protokołu nie posiadała żadnego majątku.

W tych okolicznościach za bezzasadny należy uznać pogląd wyrażony w skardze, iż to decyzje wymiarowe doprowadziły do – przejściowo – złej kondycji finansowej spółki.

Przypomnieć wypada, iż decyzję Dyrektora UKS, określającą Korporacji "M." zobowiązania podatkowe za lata 2003-2005, wydano w dniu [...]., a egzekucję wszczęto [...] grudnia 2007r.

Wobec powyższego słusznie zauważył organ odwoławczy, że przepisy nie uzależniają złożenia wniosku o upadłość od przyczyny niewykonywania zobowiązań. Nie ma też znaczenia rozmiar niewykonywanych zobowiązań. W świetle przepisów regulujących upadłość i ustalonego w sprawie stanu faktycznego już na początku 2006r. i to w ocenie samej spółki, istniały podstawy do ogłoszenia upadłości.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/M. Bejgerowska /-/R. Wiatrowski /-/K. Pawlicki

kk