Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 724/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 255 ust. 4, art. 102 ust. 1, art. 255(1) ust. 3 pkt 3, art. 102 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Teza: Uzasadnienie wniosku o wszczęcie postępowania spornego, ukierunkowane na wskazanie organowi jak wnioskodawca widzi naruszenie powołanego we wniosku przepisu prawa, nie stanowi "granic wniosku", w rozumieniu przepisu art. 255 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.).

TEZY

Uzasadnienie wniosku o wszczęcie postępowania spornego, ukierunkowane na wskazanie organowi jak wnioskodawca widzi naruszenie powołanego we wniosku przepisu prawa, nie stanowi "granic wniosku", w rozumieniu przepisu art. 255 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.).


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Anna Tomaka-Magdoń po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. O. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 stycznia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1857/09 w sprawie ze skargi T. O. Spółki z o.o. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia[...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1857/09, wydanym w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w K. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, oddalono skargę.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

W dniu 24 grudnia 2003 r. T. Sp. z o.o. w K., zwana dalej "skarżącą", złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o udzielenie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy pod tytułem "Płyta izolacyjna".

W świetle opisu wzoru przemysłowego, zamieszczonych dziesięciu figurach, zawierających postacie przedmiotu zgłoszenia, ma on kształt płaskiego prostopadłościanu bez jakichkolwiek elementów dodatkowych lub łuków. Dwie główne ścianki (przednia i tylna) usytuowane są równolegle do płaszczyzny płyty izolacyjnej. Ścianki czołowe płyty izolacyjnej są usytuowane zasadniczo prostopadle do głównych ścianek. Ścianki boczne z kolei są usytuowane zasadniczo prostopadle do ścianek głównych i ścianek czołowych.

Płyta może być wykonana z granulek o różnych kształtach i różnych kolorach sczepionych ze sobą. We wstępnej fazie produkcji płyty, poprzez wymieszanie ze sobą granulek o różnych kolorach w różnych stosunkach wagowych lub objętościowych, przygotowuje się mieszaninę o różnej zawartości granulek, najczęściej białych, z domieszką granulek czerwonych, niebieskich, zielonych albo żółtych lub ich mieszaniny. Po procesie sczepienia granulek, półwyrób jest cięty na płyty o wymiarach i kształtach według zapotrzebowania. W przypadku, gdy płaszczyzną danej ścianki płyty zostanie przecięta granulka biała, to na danej ściance powstanie figura płaska w kolorze białym o powierzchni równej przekrojowi granulki białej. W przypadku, gdy płaszczyzną danej ścianki zostanie przecięta kolorowa granulka, przykładowo granatowa, to na danej ściance powstanie figura płaska w kolorze granatowym o powierzchni równej przekrojowi granulki granatowej. Przy przecinaniu granulek, w zależności od miejsca przecięcia granulki i jej wielkości, powstaną figury o różnym kształcie i różnej wielkości.

W zależności od procentowej zawartości, wielkości i kształcie granulek kolorowych i białych lub czarnych w całej masie służącej do wykonania płyty, powstaną ścianki o różnym procentowym udziale powierzchni danego koloru w całej powierzchni ścianki. Statystycznie rzecz ujmując, udział procentowy powierzchni danego koloru w całej powierzchni ścianki będzie odpowiadał udziałowi procentowemu lub wagowemu granulek danego koloru w masie granulek płyty izolacyjnej. Udział procentowy danego koloru w całej powierzchni ścianki może się wahać w granicach od 1% do 100% zmieniany w sposób ciągły lub skokowo lub kombinacji tych udziałów.

Płyty izolacyjne pokazane na figurach 1, 3 i 5 mają na swoich ściankach figury koloru odpowiednio czerwonego, zielonego i niebieskiego, przy czym powierzchnia płyt w tych odmianach wzoru przemysłowego pokryta jest stosunkowo niewielką ilością kolorowych plamek o niewielkich rozmiarach. Odmiany wzoru przemysłowego pokazane na figurach 2, 4 i 6 przedstawiają płyty izolacyjne o znacznej zawartości granulek odpowiednio - czerwonych, zielonych i niebieskich, o nieco większych rozmiarach i rozmaitych kształtach. Kształty kolorowych plamek na powierzchni płyt przedstawionych w odmianach 2, 4 i 6 są symetryczne, o kształtach zbliżonych do koła, prostokąta albo wielokątów foremnych oraz asymetryczne. Wzór przemysłowy w odmianie pokazanej na Fig. 7 przedstawia białą płytę izolacyjną pokrytą czarnymi, stosunkowo dużymi plamkami zbliżonymi kształtem do prostokątów, kwadratów, trójkątów, kół i rombów. Płyta izolacyjna pokazana na Fig. 8 ma białą powierzchnię pokrytą różnokształtnymi plamkami w kolorze żółtym. Płyta izolacyjna w odmianie pokazanej na Fig. 9 posiada białą powierzchnię, pokrytą w znacznym stopniu czarnymi i szarymi wielokształtnymi, nieregularnymi plamami. Powierzchnia płyty w dziewiątej odmianie przypomina z wyglądu skórę dalmatyńczyka. Wzór przemysłowy pokazany na Fig. 10 stanowi płyta izolacyjna posiadająca na powierzchni teksturę zbliżoną z wyglądu do jasnoszarych i ciemnoszarych bąbelków.

Pokrycie powierzchni płyty plamkami o różnym kształcie, wielkości i różnym kolorze może być dokonane rozmaitymi technikami. Plamki mogą być nanoszone poprzez natrysk granulek kolorowych, lakieru lub farby albo odciśnięcie przy pomocy matrycy. Materiałem płyty izolacyjnej jest styropian lub inny materiał o właściwościach hydro-, termo- lub dźwiękoizolacyjnych, a którego gęstość zależna jest od przeznaczenia płyt. Kształt płyty izolacyjnej według wzoru przemysłowego może być dowolny.

W końcowej części opisu wzoru przemysłowego, jak wskazano, cechami istotnymi wzoru przemysłowego płyty izolacyjnej według wzoru przemysłowego jest rozmieszczenie na zewnętrznych ścinkach płyty żółtych, czerwonych, niebieskich, zielonych, szarych lub czarnych płaskich figur lub plamek o małych powierzchniach i rozmaitych kształtach. Kolorowe, czarne lub szare figury płaskie, rozmieszczone są zasadniczo równomiernie na powierzchni płyty izolacyjnej.

Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2004 r. udzielono skarżącej prawo z rejestracji wspomnianego wzoru przemysłowego.

W dniu [...] listopada 2007 r. A. Sp. z o.o. w O. złożyła do Urzędu Patentowego, działającego w trybie postępowania spornego, wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji omawianego wzoru przemysłowego. Jak zarzuca udzielenie prawa z rejestracji nastąpiło z naruszeniem art. 102 ust. 1 i 2, art. 103 ust. 1 i 3 pkt 2 oraz art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), zwana dalej "p.w.p."

Powołane wyżej przepisy, według redakcji obowiązującej w dacie zgłoszenia wzoru do ochrony, miały następującą treść:

Art. 102. 1. Wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

2. Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych.

Art. 103. 1. Wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

3. Przepis ust. 1 nie wyłącza możliwości udzielenia prawa z rejestracji, jeżeli wzór przemysłowy:

2) został ujawniony w ciągu 12 miesięcy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, jeżeli ujawnienie nastąpiło przez twórcę, jego następcę prawnego lub - za zgodą uprawnionego - przez osobę trzecią, a także jeżeli ujawnienie nastąpiło w wyniku nadużycia popełnionego wobec twórcy lub jego następcy prawnego.

Art. 104. 1. Wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

2. Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.

Zdaniem wnioskodawcy rozwiązanie, na które udzielono prawo z rejestracji, w dacie zgłoszenia do ochrony nie posiadało indywidualnego charakteru, ani też nie było nowe. W szczególności, jak podkreślał wnioskodawca, całkowita niepowtarzalność obrazu płyty, zdeterminowanego technologią produkcji płyty i procesami cięcia w przypadkowych miejscach granul, omówiona dokładnie w opisie wzoru przemysłowego, podważa definicyjną zdolność rejestracyjną wzoru. Dokładnie opisany mechanizm tworzenia obrazu płyty, polegający jedynie na mechanicznym mieszaniu składników, w dowolnych proporcjach, nie stanowi żadnego twórczego i autorskiego charakteru postaci. Płyta izolacyjna, według spornego wzoru przemysłowego, nie ma charakteru indywidualnego, lecz przypadkowy, niepowtarzalny i nieprzewidywalny. Nawet przy identycznym udziale barwnych granul w masie, ich rozkład na powierzchni płyt, jak i w całej jej objętości, będzie różny. Sam zaś opis wzoru przemysłowego, poświęcony technologii formowania płyt styropianowych, nie odnosi się do zewnętrznej postaci przedmiotu, stąd nie spełnia wymogów dokumentacji zgłoszeniowej wzoru przemysłowego.

O tym, że rysunek przedstawiający układ plam na powierzchni płyty izolacyjnej nie musi być efektem zamierzonych działań producenta, świadczy artykuł skarżącej zamieszczony w kwartalniku informacyjnym T. nr (2) z lata 2003 r., Pt. "Myśl: ciepło", a więc sprzed dokonanego zgłoszenia wzoru przemysłowego. Przyznaje się tam, iż wtrącenia w postaci kropek, tj. czarnych perełek styropianu, znajdujące się na powierzchni, są efektem przestrojenia produkcji płyt styropianowych, z masy szarej grafitowej na białą. Wtrącenia te, jako wcześniejszy odpad poprodukcyjny, nie są wadą dlatego nie stosuje się dodatkowych procedur rozdzielających.

Uzasadniając zarzut braku nowości spornego wzoru przemysłowego wnioskodawca powołał się na wspomniany artykuł, w którym uprawniony z prawa rejestracji wzoru przemysłowego oświadcza, iż styropian w kropki, zwany potocznie "pieguskiem", produkowany i sprzedawany jest przez skarżącą od przeszło roku. Oznacza to publiczne udostępnienie spornego wzoru na przeszło 12 miesięcy przed datą zgłoszenia go do ochrony w Urzędzie Patentowym. Ponadto, jak wskazał wnioskodawca, powołując się na oświadczenia A. GmbH Zakład P. oraz węgierskiej firmy A., podobny problem "zabrudzeń", w postaci ciemnych lub białych plam, na który wskazuje skarżąca, a będący następstwem zmiany produkcji kolorowego styropianu, pojawił się w działalności wspomnianych firm już w 2001 r.

Interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie omawianego wzoru przemysłowego wnioskodawca motywował wezwaniem go przez skarżącą do zaniechania naruszeń jej prawa, usunięcia ich skutków, zapłaty odszkodowania oraz złożenia stosownego oświadczenia w prasie.

W trakcie postępowania na okoliczność braku nowości omawianego wzoru przemysłowego wnioskodawca przedłożył, z pierwszeństwem od dnia 20 stycznia 2003 r., tureckie rozwiązania nr u 2003 00056 dotyczące granulek o różnych kolorach, z których wytwarza się materiały uformowane w postaci płyty lub bloku, zaliczonego do kategorii wynalazku lub wzoru użytkowego. Ponadto wnioskodawca przedłożył niemiecki wzór użytkowy nr DE 203007608 U1 pt. "Spienione tworzywo sztuczne EPS do izolacji termicznej", z pierwszeństwem od dnia 15 maja 2003 r. W świetle opisu spienione tworzywo sztuczne EPS do izolacji termicznej, które powstało w wyniku ekspandowania granulek polistyrenu spienialnego, cechuje się tym, że połączone ze sobą spienione granulki, występują w minimum dwóch różnych kolorach lub są zabarwione na jeden kolor.

Skarżąca wniosła o oddalenie wniosku. Jak podnosiła, przeciwstawione rozwiązania zostały opublikowane już po zgłoszeniu do ochrony spornego wzoru przemysłowego. Przeciwstawione rozwiązania nie są podobne do którejkolwiek konkretnej z dziesięciu odmian omawianego wzoru przemysłowego, tym samym nie podzieliła stanowiska wnioskodawcy, upatrującego w kwestionowanych wzorach ogólnie określonej i niedoprecyzowanej generalnej kategorii "płyt w kropki".

W ocenie skarżącej omawiany wzór przemysłowy posiada zdolność rejestrową. Powoływała się na opinię prof. Ryszarda Skubisza i prof. E. Nowińskiej, według których forma kropek jest procesem twórczym, indywidualizującym płytę. Niemożność z powodów związanych z technologią produkcji wiernego powtórzenia rozkładu i koloru plam na płytach nie odbiera spornym wzorom, z punktu widzenia zorientowanego użytkownika, charakteru powtarzalnego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Sp. [...] Urząd Patentowy unieważnił prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, przyznając jednocześnie wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania.

Jak podniósł Urząd Patentowy, opierając się na wyjaśnieniach skarżącej, płyty izolacyjne, według spornego wzoru przemysłowego, stosowane są jako termoizolator w budownictwie. Wspomniana płyta nakładana jest na ścianę, a następnie pokrywana siatką, na którą nakładany jest tynk. W rezultacie omawiana płyta jest częścią składową wytworu złożonego w postaci systemu ocieplenia ściany, stropu, dachu, czy fundamentu składającego się z wielu płyt izolacyjnych i warstw je pokrywających. Tym samym, z punktu widzenia końcowego użytkowania, omawiany wytwór nie jest dostrzegany zmysłem wzroku w trakcie użytkowania.

W przypadku wzoru stosowanego lub zawartego w części składowej wytworu złożonego, w rozumieniu art. 102 ust. 3 pkt 1 p.w.p., według organu ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech. Pojęcie postaci, o której mowa w art. 102 ust. 1 p.w.p., jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom. Ważną wskazówkę interpretacyjną daje w tym względzie Dyrektywa 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, zgodnie z którą przedmiotem ochrony wzoru nie mogą być części, które są "niedostępne dla oka". W doktrynie dostrzega się różnice brzmieniowe występujące między Dyrektywą a ustawą Prawo własności przemysłowej w zakresie rozumienia terminu "postać", przyjmuje się jednak, że nie mają one charakteru merytorycznego, gdyż w obu aktach prawnych chodzi o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyjątkiem części składowych, które nie są wizualnie postrzegane "w toku zwykłego używania produktu" ("Prawo własności przemysłowej" Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Michał du Vall, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, str. 88, 91). Także w orzecznictwie przyjmuje się, że przedmiotem ochrony jest postać przedmiotu, jego ogólny efekt wizualny (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2002 r. sygn. akt II CKN 969/00).

Skoro żadna cecha wzoru przemysłowego zgłoszonego do ochrony nie jest widoczna w ukończonym systemie ocieplającym podczas zwykłego używania, tym samym, zdaniem Urzędu Patentowego, nie może być ona przedmiotem wzoru przemysłowego w świetle art. 102 ust. 1 p.w.p. Tym samym zbędne staje się rozstrzygnięcie zasadności zarzutu wnioskodawcy, że omawiane rozwiązanie nie może stanowić wzoru przemysłowego, w rozumieniu art. 102 p.w.p., gdyż według wnioskodawcy nie posiada ustalonej postaci, będąc wynikiem przypadkowego, niepowtarzalnego i nieprzewidywalnego rozkładu kolorowych granul na skutek ich mechanicznego mieszania w procesie produkcyjnym.

Rozpoznając skargę na powyższą decyzję wniesioną przez skarżącą Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak to wskazano na wstępie, skargę tę oddalił.

Jak ustalił Sąd pierwszej instancji podstawę prawną wniosku o unieważnienie spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego były przepisy art. 102 ust. 1 i 2, art. 103 ust. 1 i 3 pkt 2 oraz art. 104 p.w.p. Nakładało to na Urząd Patentowy obowiązek zbadania zdolności rejestracyjnej spornego przedmiotu zgłoszenia. Takiej oceny organ dokonał w zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym także z art. 255 ust. 4 p.w.p., zgodnie z którym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, jak również z uwzględnieniem przepisów Dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów. Trafnie, co podkreślił Sąd pierwszej instancji, organ przyjął, że w odniesieniu do zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego, przedmiotem oceny mogą być tylko te cechy, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane zmysłem wzroku. W tym względzie Urząd Patentowy rozważył, zarówno sposób zwykłego używania płyty styropianowej przez zastosowanie jej w zamkniętym systemie ocieplenia, możliwość złożenia i rozłożenia systemu ocieplenia zawierającego m.in. styropianową płytę izolacyjną, jak i kwestię pozostawania przez płytę styropianową niewidoczną podczas jej włączenia do systemu ocieplenia budynku. Prawidłowo na powyższą okoliczność Urząd Patentowy powołał się na zeznania Prezesa Zarządu skarżącej. Nie ma zatem podstaw, by zarzucać dowolność tym ustaleniom organu, które stanowiły podstawę do przyjęcia przez Urząd Patentowy, iż w sprawie chodzi o wzór stosowany w części składowej (warstwie ocieplającej) wytworu złożonego (systemu ocieplenia) w rozumieniu art. 102 ust. 3 pkt 1 p.w.p. Urząd Patentowy, co wskazał Sąd pierwszej instancji, jest zobowiązany do oceny nowości i indywidualnego charakteru przedmiotowego wzoru tylko w zakresie cech widocznych całego tego wytworu złożonego, tj. w zakresie cech płyt izolacyjnych widocznych podczas zwykłego używania systemu ocieplenia. Przez te cechy, zgodnie z powołaną dyrektywą, organ rozumie używanie przedmiotu zgłoszenia przez użytkownika końcowego, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy. Zasadnie organ przyjął, iż końcowy użytkownik przedmiotowej płyty izolacyjnej, jako wkomponowanej w system ocieplenia budynku, nie ma możliwości wzrokowego postrzegania cech tej płyty w czasie zwykłego używania tego systemu ocieplenia. W konsekwencji, według trafnych ustaleń organu, żadna cecha spornej płyty izolacyjnej nie jest widoczna w ukończonym systemie ocieplającym podczas zwykłego jej używania, jako zakrytej kolejnymi warstwami budowlanymi co prowadzi do wniosku. Tym samym płyta nie może być przedmiotem wzoru przemysłowego, w rozumieniu art. 102 ust. 1 p.w.p.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji również bezzasadny był zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przepisu art. 102 ust. 3 pkt 3 p.w.p. W kwestii braku zdolności rejestracyjnej spornego zgłoszenia, jako wzoru przemysłowego, niczego nie zmienia okoliczność samodzielnego obrotu izolacyjnymi płytami styropianowymi, skoro płyta izolacyjna funkcjonuje w systemie ocieplania i zawsze będzie niewidoczna dla użytkownika, bo wynika to z techniki i technologii procesu ocieplania.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a."

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a to:

1. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż naruszała przepisy postępowania, a to art. 255 ust. 4 p.w.p. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji; do naruszenia doszło poprzez rozpatrzenie sprawy przez Urząd Patentowy poza podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę we wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Płyta izolacyjna" nr [...];

2. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż naruszała przepisy postępowania, a to art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadniało uchylenie; do naruszenia doszło ponieważ nie zawierała żadnych ustaleń, które pozwalałyby ocenić, czy możliwe jest rozłożenie oraz ponowne złożenie systemu ocieplenia ściany składającego się ze ściany, do której przyklejono styropian, na który nałożono specjalną siatkę i pokryto elewacyjną warstwą tynku, a brak takich ustaleń uniemożliwiał prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego;

3. art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo, iż naruszała przepisy postępowania, a to art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust.1 p.w.p., w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadniało uchylenie; do naruszenia doszło ponieważ z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie nie wynika, aby możliwe było rozłożenie oraz ponowne złożenie systemu ocieplenia ściany składającego się ze ściany, do której przyklejono styropian, na który nałożono specjalną siatkę i pokryto elewacyjną warstwę tynku, a zasady doświadczenia życiowego wskazują że operacja taka nie jest możliwa;

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz sformułowanie uzasadnienia w sposób nieprzejrzysty, utrudniający jednoznaczne ustalenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co utrudnia skarżącemu prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych, a w konsekwencji kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a to:

1. art. 102 ust. 3 pkt 1 p.w.p. w zw. z 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie styropianowej płyty izolacyjnej za "część składową", a system ocieplenia za "wytwór złożony", podczas gdy system ocieplenia składający się ze ściany, do której przyklejono styropian, na który nałożono specjalną siatkę i pokryto elewacyjną warstwą tynku nie spełnia ustawowych kryteriów "wytworu złożonego", ponieważ tak określony wytwór nie składa się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie;

2. art. 102 ust. 3 pkt 3 p.w.p. przez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę uznania izolacyjnej płyty styropianowej, która jest przedmiotem samodzielnego obrotu, za wytwór mogący stanowić wzór przemysłowy;

3. art. 102 ust. 4 p.w.p. w zw. z art. 102 ust. 3 pkt 3 p.w.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, iż przepis ten wyklucza badania pod względem nowości i indywidualnego charakteru niewidocznej podczas zwykłego używania części składowej wytworu złożonego, która może być przedmiotem samodzielnego obrotu.

Przechodząc do uzasadnienia podstaw kasacyjnych, zarzut naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., skarga kasacyjna uzasadniała naruszeniem przez zaskarżoną decyzję przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. poprzez rozpatrzenie sprawy przez Urząd Patentowy poza zakresem wyznaczonym przez wnioskodawcę we wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego. Jak wywodziła skarga kasacyjna wnioskodawca zasadniczo kwestionował istnienie dwóch przesłanek, od których zależy, czy wytwór może stanowić wzór przemysłowy w świetle art. 102 ust. 1 p.w.p., a to: przesłanki nowości oraz przesłanki indywidualnego charakteru. Przesłanka nowości została zdefiniowana, m.in. w art. 102 ust. 1 oraz art. 103 ust. 1 i 3 pkt. 2 p.w.p. Przesłanka indywidualnego charakteru została zdefiniowana w art. 102 ust. 1 oraz art. 104 p.w.p. Natomiast, podzielając stanowisko wnioskodawcy co do naruszenia przez sporną rejestrację wskazanego we wniosku przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p., Urząd Patentowy wyprowadził naruszenie tego przepisu z innej przesłanki, niż to wskazał wnioskodawca, a mianowicie niespełnieniem przez wytwór kryterium widoczności wzoru przemysłowego przez końcowego użytkownika w trakcie użytkowania wytworu, co pozbawia wzór przemysłowy zdolności rejestracyjnej w świetle powołanego wyżej przepisu. Tym samym, zdaniem skargi kasacyjnej, Urząd Patentowy naruszył przepis art. 255 ust. 4 p.w.p.

Naruszenia art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 256 ust.1 p.w.p. skarga kasacyjna upatruje w braku w zaskarżonej decyzji ustaleń, które pozwalałyby ocenić, czy możliwe jest rozłożenie oraz ponowne złożenie systemu ocieplenia ściany, składającego się ze ściany, do której przyklejono omawiany wytwór, tj. styropian, na który nałożono specjalną siatkę i pokryto elewacyjną warstwą tynku, a brak takich ustaleń uniemożliwiał prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Toteż, Sąd pierwszej instancji błędnie uznał możliwość rozłożenia i ponownego złożenia systemu ocieplenia ściany obejmującej m.in. płytę styropianową.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. i art. 256 ust. 1 p.w.p. skarga kasacyjna wskazuje na brak w aktach sprawy dowodu wskazującego na możliwość rozłożenia oraz ponownego złożenia systemu ocieplenia ściany składającego się ze ściany, do której przyklejono styropian, na który nałożono specjalną siatkę i pokryto elewacyjną warstwą tynku, a zasady doświadczenia życiowego wskazują, że operacja taka nie jest możliwa.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie zaskarżonego wyroku, według skargi kasacyjnej, nie zawiera pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie wskazując jednakże, jaki konkretny przepis prawa nie został, a powinien być, powołany.

Przechodząc do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego skarga kasacyjna zmierza do wywiedzenia naruszenia art. 102 ust. 3 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie styropianowej płyty izolacyjnej za "część składową", a system ocieplenia za "wytwór złożony", podczas gdy system ocieplenia składający się ze ściany, do której przyklejono styropian, na który nałożono specjalną siatkę i pokryto elewacyjną warstwę tynku, nie spełnia ustawowych kryteriów "wytworu złożonego", ponieważ tak określony wytwór nie składa się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 102 ust. 3 pkt 3 oraz art. 102 ust. 4 p.w.p. w zw. z art. 102 ust. 3 pkt 3 p.w.p. skarga kasacyjna zarzuca ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, iż wykluczone jest badanie zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego niewidocznego dla użytkownika, jak to ma miejsce użycie spornej płyty w systemie ocieplenia. Według skargi kasacyjnej prawidłowa wykładnia przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 p.w.p. musiałby prowadzić do uznania, iż płyta styropianowa, nawet stanowiąca część składową wytworu złożonego, ze względu na niekwestionowany fakt samodzielnego obrotu taką płytą, jest wytworem, który co do zasady może być poddany ochronie jako wzór przemysłowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

W pierwszej kolejności, jak już wspomniano, skarga kasacyjna upatruje naruszenie przepisów postępowania przez zaakceptowanie w zaskarżonym wyroku rozpoznania przez Urząd Patentowy wniosku w postępowaniu spornym z naruszeniem przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. W myśl tego przepisu Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Przepis ten nie precyzuje bliżej sformułowania "granice wniosku". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie to należałoby powiązać z wymogami formalnymi wniosku o wszczęcie omawianego postępowania, o których mowa w art. 2551 ust. 3 p.w.p. W myśl tego przepisu wniosek powinien zawierać: 1) oznaczenie stron i ich adresy; 2) zwięzłe przedstawienie sprawy; 3) wyraźnie określone żądanie; 4) wskazanie podstawy prawnej; 5) wskazanie środków dowodowych; 6) podpis wnioskodawcy i datę.

Spośród wyżej wymienionych elementów, jakie powinien zawierać wniosek o wszczęcie postępowania w trybie spornym, na potrzeby określenia pojęcia "granice wniosku" pierwszoplanowe znaczenie mają tutaj: określenie żądania; powołanie podstawy prawnej; wskazanie środków dowodowych. Idąc tym tokiem rozumowania, spośród wyżej wymienionych elementów wniosku, które są obligatoryjne na potrzeby określenia pojęcia "granice wniosku", którymi związany jest Urząd Patentowy (art. 255 ust. 4 p.w.p.), nie powinno być większych wątpliwości co do związania Urzędu Patentowego powołaną we wniosku podstawą prawną żądania (art. 2551 ust. 3 pkt 4 p.w.p.) oraz wskazanymi środkami dowodowymi (art. 2551 ust. 3 pkt 5 p.w.p.). W tym zakresie wspomniane przepisy są bowiem precyzyjne i nie pozostawiają żadnego luzu dla odmiennej ich interpretacji (clara non sunt interpretanda).

W praktyce mogą zaistnieć wątpliwości kwestii spełnienia przez Urząd Patentowy wymogu orzekania "granicach wniosku" (art. 255 ust. 4 p.w.p.) w zakresie odnoszącym się do wymogu formalnego wniosku, jakim jest m.in. "wyraźne określenie żądania", o którym mowa w przepisie art. 2551 ust. 3 pkt 3 p.w.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wymóg formalny wniosku, o którym mowa w przepisie art. 2551 ust. 3 pkt 3 p.w.p., tj. "wyraźne określenia żądania", należałoby traktować jako istotny element, o ile wręcz nie pierwowzór dla "granic wniosku", w rozumieniu przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. Zapewne, i to w znacznej mierze, "granice wniosku" (art. 255 ust. 4 p.w.p.), będą determinowane charakterem prawa wyłącznego stanowiącego przedmiot tego postępowania. W najczęstszych i najbardziej typowych dla trybu postępowania spornego sprawach, tj. o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji (por. art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.), spełnienie wymogu "wyraźnego określenia żądania", a to na potrzeby art. 255 ust. 4 p.w.p., z reguły sprowadzać się będzie do sprecyzowania, czy wnioskodawca domaga się unieważnienia danego prawa o charakterze wyłącznym w całości, czy też w części. W tym drugim przypadku na wnioskodawcy będzie spoczywać powinność sprecyzowania zakresu tego żądania. I tak, w odniesieniu do patentu, czy wzoru użytkowego, najczęściej będzie to żądanie ograniczenia zakresu patentu (wzoru użytkowego) przez wyeliminowanie jednego lub więcej zastrzeżeń patentowych (ochronnych). W sytuacji częściowego unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, a także prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, spełnienie wymogu "wyraźnego określenia żądania", stanowiącego istotny element "granic wniosku", w rozumieniu przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p., sprowadzać się będzie najczęściej do ograniczenia zakresu towarów, dla oznaczania których znak jest przeznaczony lub postaci wyrobów wzoru przemysłowego.

W świetle powyższych spostrzeżeń pojęcie "granice wniosku", użyte w przepisie art. 255 ust. 4 p.w.p., akcentuje tylko stronę przedmiotową wniosku, a w szczególności wskazany w nim zakres żądania wnioskodawcy, który powinien być wyraźnie określony (art. 2551 ust. 3 pkt 3 p.w.p.), czym związany jest Urząd Patentowy przy rozpatrywaniu sprawy w trybie spornym. Natomiast wspomniane pojęcie nie obejmuje kierunków motywacji wnioskodawcy dla wykazania, iż doszło do przyznania prawa o charakterze wyłącznym z naruszeniem prawa. Wnioskodawca nie może bowiem skutecznie ograniczyć organowi administracji publicznej prawa do dokonania własnej subsumcji, tj. przyporządkowania pod przepis prawa wskazany we wniosku o wszczęcie postępowania spornego okoliczności faktycznych sprawy, gdyż jest to istotny element stosowania prawa przez organ rozpoznający sprawę, co leży w gestii organu. To jest nienaruszalne prawo organu stosującego prawo, który z założenia zna prawo (Iura novit curia). Reasumując, uzasadnienie wniosku o wszczęcie postępowania spornego, ukierunkowane na wskazanie organowi jak wnioskodawca widzi naruszenie powołanego we wniosku przepisu prawa, nie stanowi "granic wniosku", w rozumieniu przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p.

Z powyższych względów nie jest zasadny zarzut skarżącej, dotyczący naruszenia w zaskarżonej decyzji przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. w następstwie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego na podstawie wskazanego we wniosku przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p., z powodu braku spełnienia przez wytwór kryterium widoczności w normalnym toku użytkowania, wymaganego od wzoru przemysłowego w świetle powołanego wyżej przepisu, a więc z innej argumentacji, niż to uzasadniał wnioskodawca, wskazując na brak spełnienia przez sporny wzór przemysłowy przesłanki nowości i indywidualnego charakteru, także wymaganych od wzoru przemysłowego, gdyż wspomniana argumentacja wnioskodawcy nie wiązała organu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także zasadności zarzutu skargi kasacyjnej w kwestii naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz sformułowanie uzasadnienia w sposób nieprzejrzysty, utrudniający jednoznaczne ustalenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co utrudnia skarżącemu prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych, a w konsekwencji kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Stawiane zarzuty, wysoce ogólnikowe, nie precyzują jakich konkretnych uchybień dopuszczono się w zaskarżonym wyroku. Razi brak podania w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów prawa, które miały w sprawie zastosowanie, a zostały pominięte przez Sąd pierwszej instancji. Ponadto, co należy zaakcentować, w świetle stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010/3/39, ZNSA 2010/2/122), które podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, powołany wyżej przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja nie ma jednakże miejsca w okolicznościach sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane od wyroku. Przedstawia bowiem stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Natomiast, czego nie bierze pod uwagę skarga kasacyjna, ta część uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego nie powinna łączyć się z oceną pod względem zgodności z prawem rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 119/09; LEX nr 590810). Toteż, w niniejszej sprawie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwioną podstawą dla czynienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy.

Przechodząc do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a także związanych z tym zarzutów naruszenia prawa materialnego, nieadekwatne do zgromadzonego materiału sprawy, a tym samym niezasadne z punktu widzenia wpływu na wynik sprawy, są te wszystkie wskazane w skardze kasacyjnej podstawy i zarzuty, wywiedzione z nie dość fortunnego sformułowania zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, gdzie mówi się o systemie ocieplenia, zawierającego sporną płytę, na co wskazywał Urząd Patentowy. Niefortunność uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegała tutaj na tym, że mówiąc o systemie ocieplenia, zawierającego sporną płytę, Urząd Patentowy rozważał tylko możliwość złożenia takiego systemu, zaś Sąd pierwszej instancji dodał, iż także jego rozłożenia, do czego brak było podstaw. Jednakże ten mankament uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie miał wpływu na prawidłowość końcowej konkluzji Sądu pierwszej instancji w kwestii niewidoczności wzoru przemysłowego w trakcie jego użytkowania przez końcowego użytkownika, co przesądza o braku zdolności rejestracyjnej spornego wzoru przemysłowego w świetle art. 102 ust. 1 p.w.p. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sporny wytwór sam przez się nie zaspokaja potrzeb końcowego użytkownika, przynajmniej zasadniczo. Używany jest bowiem jako istotny element określonego systemu ocieplenia, będąc wówczas niewidocznym, o czym była już mowa.

W swej końcowej części skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 102 ust. 3 pkt 3 p.w.p. poprzez odmowę przyznania zdolności rejestracyjnej spornemu wzorowi przemysłowemu, stanowiącemu część składową złożonego wytworu, niewidocznego w trakcie eksploatacji przez końcowego użytkownika, w sytuacji, gdy wytwór ten stanowi przedmiot samodzielnego obrotu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również zasadności tego zarzutu skargi kasacyjnej. Przedmiotem regulacji przepisu art. 102 ust. 3 pkt 3 p.w.p. jest jedynie wskazanie wytworu, który może być przedmiotem wzoru przemysłowego. Wytwór objęty tym przepisem, tj. część składowa, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu, dla skutecznego ubiegania się o objęcie go ochroną na podstawie wzoru przemysłowego musi spełnić wszystkie ustawowe wymogi dotyczące wzoru przemysłowego, a zatem także przesłankę widoczności w trakcie zwykłego użytkowania. Natomiast przyjęcie w omawianej kwestii stanowiska skarżącej, ukierunkowanego na rejestrację w charakterze wzoru przemysłowego wytworu stanowiącego część składową, mogącego być przedmiotem samodzielnego obrotu, jednakże niewidocznego na etapie normalnego użytkowania, czyniłoby przepis art. 102 ust. 3 pkt 3 p.w.p. całkowicie niespójnym z pozostałymi regulacjami dotyczącymi wzoru przemysłowego, które od każdego wzoru przemysłowego wymagają spełnienia wszystkich ustawowych w tym względzie wymogów, w tym przesłanki widoczności. Ponadto, takie, nieuprawnione rozumienie wspomnianego przepisu, traktujące go jako wyjątek od spełnienia przez wytwór, będący wzorem przemysłowym, wymogu widoczności, czyniłoby tę regulację niekompletną. Brakuje bowiem, chociażby odesłania, do odpowiednich przepisów dotyczących wzoru przemysłowego.

Trudno byłoby traktować przepis art. 102 ust. 3 pkt 3 p.w.p. jako wyjątek od spełnienia przez wytwór, objęty treścią tego przepisu, tak istotnego dla wzoru przemysłowego wymogu jakim jest widoczność na etapie jego użytkowania. Widoczność wzoru przemysłowego z natury rzeczy jest jego istotną cechą, na co wyraźnie wskazuje przepis art. 102 ust. 4 p.w.p., a także przepis art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. Gdyby dopuścić niewidoczność wzoru przemysłowego przez użytkownika końcowego w odniesieniu do spornej części składowej, do czego zmierza skarga kasacyjna, wówczas traciłby rację bytu przepis art. 102 ust. 1 p.w.p., określający istotę wzoru przemysłowego, akcentujący tak istotne cechy wzoru przemysłowego, jak indywidualny charakter postaci wytworu lub jego części, wynikający w szczególności z cech linii, konturów, kształtów, kolorystyki, struktury lub materiału wytworu oraz jego ornamentacji. Jeżeli wzór przemysłowy ma spełnić swoje ustawowe zadanie zastrzegane cechy wytworu muszą być widoczne na etapie użytkowania wzoru przez końcowego uzytkownika.

Widoczność wzoru przemysłowego akcentuje również prawo europejskie. W myśl punktu 12 Dyrektywy 98/71 WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów ochrona przyznana z tytułu rejestracji nie obejmuje tych części składowych, które są niewidoczne podczas normalnego użytkowania produktu. Można również wskazać przepis art. 3 ust. 3 wspomnianej Dyrektywy, w świetle którego wzór włączony do produktu, który stanowi część składową produktu złożonego, jest uznany za nowy jedynie wówczas, gdy posiada cechy indywidualne: a) jeśli część składowa wmontowana do produktu złożonego pozostaje widoczna podczas normalnego stosowania tego drugiego; i b) w stopniu, w jakim widoczne cechy części składowej spełniają swoje wymogi co do nowości i indywidualności.

Powyższe stanowisko jest zbieżne z poglądami piśmiennictwa, według którego, aby część składowa mogła być uznana za produkt, a wzór dla niej chroniony jako wzór przemysłowy, musi spełnić ogólne przesłanki ochrony wymagane dla każdego wzoru - przesłanki nowości, indywidualnego charakteru i widoczności (J. Kępiński, Konsekwencje wprowadzenia "klauzuli napraw" w ustawie Prawo własności przemysłowej; PUG.2008.12.20), a także orzecznictwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 20/10).

W tym stanie skarga kasacyjna, jako oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).