Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 322/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 272 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2021 r. sprawy ze skarg Gminy Biała na decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 sierpnia 2020 r., nr GL.ZUO.3.4701.809/1.OZ.2020.AT w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za I kwartał 2020r. za odprowadzanie do wód-wód opadowych lub roztopowych oraz z dnia 28 sierpnia 2020 r., nr GL.ZUO.3.4701.810/1.OZ.2020.AT w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za II kwartał 2020r. za odprowadzanie do wód-wód opadowych lub roztopowych oddala skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg wniesionych przez Gminę Biała (dalej jako: Gmina, strona, skarżąca) są decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Opolu z dnia 28.08.2020 r. (nr GL.ZUO.3.4701.809/1.OZ.2020.AT i GL.ZUO.3.4701.810/1.OZ.2020. AT), którymi organ ten – działając na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (Dz. U. z 2020 poz. 310 ze zm.) [dalej: Prawo wodne] oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "K.p.a."), określił Gminie za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych na podstawie decyzji pozwolenia wodnoprawnego wydanej przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu PGW Wody Polskie, znak: GL.ZUZ.3.421.212.2019.MK z dnia 12 grudnia 2019 roku odpowiednio:

- za okres I kwartału 2020 roku opłatę zmienną w wysokości 4623 zł (decyzja nr GLZUO.3.4701.809/1.OZ.2020.AT);

- za okres II kwartału 2020 roku opłatę zmienną w wysokości 4542 zł (decyzja nr GL.ZUO.3.4701.810/1.OZ.2020. AT).

Zaskarżone rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych spraw.

W dniu 28.07.2020 roku Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Opolu (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni w Opolu") na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 Prawa wodnego ustaliło Gminie, w formie informacji kwartalnych, opłaty zmienne za odprowadzanie do wód-wód opadowych lub roztopowych:

- za okres I kwartału 2020 r. - w wysokości 4623 zł;

- za okres II kwartału 2020 r. – w wysokości 4542 zł.

Do ustalenia opłat przyjęto:

- iloczyn ilości odprowadzonych w I kwartale 2020 r. wód opadowych lub roztopowych - 6164 m³ , obowiązującej stawki za 1 m³ wody na rok - 0,75 zł i liczby odpowiadającej uwzględnionemu okresowi rozliczeniowemu (a więc jedności, skoro rozliczano 1 kwartał);

- iloczyn ilości odprowadzonych w II kwartale 2020 r. wód opadowych lub roztopowych - 6056 m³ , obowiązującej stawki za 1 m³ wody na rok - 0,75 zł i liczby odpowiadającej uwzględnionemu okresowi rozliczeniowemu (a więc jedności, skoro rozliczano 1 kwartał).

Pismami z dnia 10.08.2020 r. Gmina złożyła reklamacje, w której nie zgodziła się z wysokością opłat za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych, ustaloną w ww. informacjach kwartalnych.

Gmina podniosła, że w przesłanych informacjach zastosowano błędny sposób obliczenia opłaty zmiennej. Według reklamującego wysokość opłaty zmiennej wylicza się:

- dla I kwartału 2020 r. - jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty - 0,75 zł za 1 m³ na 1 rok, ilości odprowadzanych wód 6164 m³ i czasu wyrażonego w latach, liczonych dla jednego kwartału - 0,25 lat, w efekcie obliczając 0,75 zł x 6164 m³ x 0,25 roku = 1155,75 zł;

- dla II kwartału 2020 r. – jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty - 0,75 zł za 1 m³ na 1 rok, ilości odprowadzanych wód 6056 m³ i czasu wyrażonego w latach, liczonych dla jednego kwartału - 0,25 lat, w efekcie obliczając 0,75 zł x 6056 m³ x 0,25 roku = 1135,50 zł.

W ocenie Gminy, biorąc pod uwagę przepisy art. 272 ust. 5 i art. 272 ust. 10 Prawa wodnego, czas w przedmiotowej sprawie to kwartał, który musi zostać wyrażony w jednostce, jaką są lata. Wymusza to przeliczenie kwartału na część roku, a kwartał odpowiada ¼ roku.

Rozpatrując reklamacje Gminy, Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Opolu powołał przepis art. 272 ust. 5 Prawa wodnego.

Wyjaśnił, że wykładnia ww. przepisu zaprezentowana przez Gminę, polegająca na uwzględnieniu w stosowanym iloczynie zamiast liczby 1 wyrażającej kwartalny okres rozliczeniowy, liczby wyrażającej 1/4 okresu rocznego (a więc zamiast 1,00 jako składnika wzoru, liczby 0,25), prowadziłaby do niezgodnego z obowiązującymi przepisami zaniżenia wysokości należnej opłaty zmiennej. W przypadku określonego przez ustawodawcę sposobu obliczenia opłaty zmiennej, odpowiednia proporcja wynikająca z ustalania opłaty za cząstkowy okres w danym roku została już uwzględniona w tej części wzoru, która wyraża ilość wody odprowadzonej w danym okresie rozliczeniowym. Gmina domagając się pomnożenia jednostkowej stawki za 1 m³ wody, ilości odprowadzonych m³ wody i liczby 0,25 (jako wyrażonej liczbowo części kwartalnej 1 roku) nie zauważa jednocześnie potrzeby uwzględnienia w wyliczeniach innej ilości odprowadzonej wody, która w takim przypadku powinna odpowiadać ilości obejmującej całoroczne korzystanie.

Ponadto, aby w sposób pełny przedstawić mechanizm ustalania opłaty zmiennej za usługi wodne, organ wskazał na art. 552 ust. 2a oraz 2 pkt 1 Prawa wodnego.

Przepis ten określa dane, które służą za podstawę ustalania wysokości opłat za usługi wodne, tj. określone w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym cel i zakres korzystania z wód.

Zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne dotyczące usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych powinno określać ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m³ na sekundę oraz średnią ilość m³ na rok.

A zatem obliczając opłatę zmienną za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych na podstawie danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym wykorzystuje się jednostkową stawkę opłaty, średnią ilość wód w m³ - odprowadzonych w ciągu jednego roku oraz czynnik czasu wyrażony w latach tj. ¼ roku, jako że zgodnie z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego, ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał.

Wykorzystywanie danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym nie jest jedyną możliwością ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne.

Zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego ustawodawca umożliwia ustalenie wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne na podstawie rzeczywistej ilości odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych, określonej przez podmiot w oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Ilość wód opadowych i roztopowych określana w m³ przez podmiot w powołanym powyżej oświadczeniu uwzględnia jednocześnie czynnik czasu, albowiem podmiot określa ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzonych do wód w czasie jednego kwartału tj. 1/4 roku.

A zatem, w sytuacji gdy korzysta się z danych dotyczących ilości odprowadzanych wód za okres kwartału, do obliczenia przedmiotowej należności należy przyjąć wyłącznie rzeczywistą ilość odprowadzanych wód i uwzględnić jednostkową stawkę opłaty. W myśl art. 272 ust. 10 Prawa Wodnego, ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał.

Prawidłowość powyższego rozumowania potwierdzają wyroki WSA w Warszawie z dnia 30.10.2019 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1235/19) oraz z dnia 13.03.2020 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2916/19).

Opłaty zmienne, będące przedmiotem reklamacji ustalone zostały w związku z pozwoleniem wodnoprawnym Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu PGW Wody Polskie z dnia 12 grudnia 2019 roku znak: GL.ZUZ.3.421.212.2019.MK, a także na podstawie danych uzyskanych od podmiotu w formie oświadczeń podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługę wodną w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast uzyskanych zgodnie z art. 552 ust. 2g za I i II kwartał 2020 r.

Organ wskazał, że Gmina korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu PGW Wody Polskie z dnia 12 grudnia 2019 roku znak: GL.ZUZ.3.421.212.2019.MK na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu zlewni miasta Biała do rzeki Biała, pośrednio poprzez wylot do Młynówki w km 0+081 oraz wyloty do sieci rowów M1, rowu nr 23, rowu bez nazwy, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłaty za usługi wodne.

W sprawach zaistniała przesłanka obligująca do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w wysokościach:

- za okres I kwartału 2020 roku w wysokości 4623 zł;

- za okres II kwartału 2020 roku w wysokości 4542 zł.

Określenia wysokości opłat zmiennych Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 roku w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502).

W konsekwencji opłata za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł za 1m³ ), ilości odprowadzanych wód (6164 m³ – za I kwartał, 6056 m³ – za II kwartał) i czasu (1 kwartał).

We wniesionych skargach Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniach skarg Gmina podniosła, że organ niewłaściwie zastosował przepis art. 272 ust. 5 Prawa wodnego pomijając dyspozycję art. 272 ust. 10 Prawa wodnego, skutkiem czego w błędny sposób określił wysokość opłat zmiennych za I i II kwartał 2020 r.

Z treści decyzji wynika, iż organ rozstrzygając sprawy w aspekcie merytorycznym oparł się na art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, z pominięciem regulacji wynikającej z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego. Pierwszy wymieniony przepis określa algorytm do wyliczenia opłaty zmiennej. Natomiast drugi wymieniony przepis - wprowadza dodatkowy czynnik do ustalenia wysokości opłaty - w postaci konieczności uwzględnienia okresu rozliczeniowego wynoszącego kwartał.

Niewłaściwe zastosowanie tych przepisów skutkowało zawyżeniem opłat zmiennych.

Przepis art. 272 ust. 5 Prawa wodnego wskazuje algorytm do ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie wód jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzanych wód oraz czasu wyrażonego w latach. Przepis art. 272 ust. 10 modyfikuje finalnie wysokość opłaty zmiennej wskazując, iż ustalając tę opłatę należy uwzględnić okres rozliczeniowy wynoszący kwartał, co wymusza przeliczenie ustalonej opłaty stosownie do kwartału za jaki jest nakładana. W ocenie skarżącej ustalając ostatecznie wysokość opłaty zmiennej należy zastosować oba przywołane przepisy, czego organ nie uczynił.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 29.01.2021 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. - dalej jako P.p.s.a.) połączył sprawę o sygn. akt I SA/Op 323/20 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt I SA/Op 322/20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r., poz.2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z kolei w myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Dokonując badania legalności zaskarżonych decyzji oraz postępowania poprzedzającego ich wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością ich uchylenia.

Przedmiotem kontroli są decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Opolu z dnia 28.08.2020 r. w przedmiocie określenia Gminie za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych na podstawie decyzji pozwolenia wodnoprawnego wydanej przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu PGW Wody Polskie, znak: GL.ZUZ.3.421.212.2019 MK z dnia 12 grudnia 2019 roku odpowiednio:

- za okres I kwartału 2020 roku opłaty zmiennej w wysokości 4623 zł (decyzja nr GL.ZUO.3.4701.809/1.OZ.2020.AT);

- za okres II kwartału 2020 roku opłaty zmiennej w wysokości 4542 zł (decyzja nr GL.ZUO.3.4701.810/1.OZ.2020. AT).

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że podstawą do wydania przez Sąd postanowienia o połączeniu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia był przepis art. 111 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym "Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku". W rozumieniu art. 111 § 2 P.p.s.a "w związku" pozostają sprawy, których cechy podmiotowe i przedmiotowe byłyby podobne lub identyczne. Podobieństwo to powinno odnosić się do żądań i przedmiotów rozstrzygnięć (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2016 r., sygn. akt I FSK 241/15).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że o związku spraw zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu pod sygnaturami I SA/Op 323/20 oraz I SA/Op 322/20 i połączeniu tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przesądziło to, że sprawy te były oparte na zbliżonym stanie faktycznym i że dotyczyły tej samej kwestii prawnej.

W niniejszej sprawie spór nie dotyczył obowiązku uiszczenia opłaty zmiennej, podobnie jak ilości odprowadzonych wód, ale wyłącznie sposobu wyliczenia takiej opłaty. Innymi słowy, istotą sporu jest prawidłowość określenia opłaty zmiennej, ponieważ skarżąca zarzuca, że organ nieprawidłowo zastosował wynikający z art. 272 ust. 5 ustawy wzór, stanowiący podstawę do ustalenia wysokości należnej za dany okres rozliczeniowy opłaty.

Ze stanu sprawy wynika, że Gmina w I i II kwartale 2020 r. korzystała z usługi wodnej – odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych z terenu zlewni miasta Biała do rzeki Biała, pośrednio poprzez wylot do Młynówki w km 0+081 oraz wyloty do sieci rowów M1, rowu nr 23, rowu bez nazwy, na podstawie decyzji pozwolenia wodnoprawnego wydanej przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu PGW Wody Polskie, znak: GL.ZUZ.3.421.212.2019.MK z dnia 12 grudnia 2019 roku. W świetle powyższego zasadnie uznał organ, co - jak już wskazano powyższej, nie jest kwestionowane przez skarżącą, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego, Gmina obowiązana jest ponosić opłaty za usługi wodne.

Ze złożonych przez stronę oświadczeń podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługę wodną w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast uzyskanych zgodnie z art. 552 ust. 2g, wynika, iż ilość odprowadzanych wód wyniosła w I kwartale 2020 r. - 6164 m³ , a w II kwartale 2020 r. - 6056 m³ .

Na tym tle organ przyjął, że wysokość należnych opłat wynosi odpowiednio:

- za I kwartał 2020 r. – 4623 zł (iloczyn ilości odprowadzonych w I kwartale 2020 r. wód opadowych lub roztopowych - 6164 m³ , obowiązującej stawki za 1 m³ – 0,75 zł i czasu - 1 kwartał);

- za II kwartał 2020 r. – 4542 zł (iloczyn ilości odprowadzonych w II kwartale 2020 r. wód opadowych lub roztopowych - 6056 m³ ,obowiązującej stawki za 1 m³ – 0,75 zł zł i czasu - 1 kwartał).

Zatem opłata zmienna została obliczona przez organ jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł m³ /rok), ilości odprowadzanych wód (w okresie objętym decyzją tj. w kwartale, wyrażonych w m³ ) i jednostki czasu (przyjętego jako kwartał). Skarżąca uważa jednak, że opłata zmienna powinna być wyliczona, jako iloczyn: jednostkowej stawki opłaty i ilości wody (wyrażonej w m³ ) i czasu, który przy kwartalnym okresie rozliczeniowym stanowi wartość "1/4", bowiem jednostką jest 1 rok. Tak wyliczone opłaty wynosiłyby odpowiednio:

- za I kwartał 2020 r. – 1155,75 zł (0,75 zł x 6164 m³ x 0,25);

- za II kwartał 2020 r. – 1135,50 zł (0,75 zł x 6056 m³ x 0,25).

W ocenie Sądu rację w tym sporze należy przyznać organowi.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz przepis § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502).

Zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m³ i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Ustalając wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał, zgodnie z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego. Należy zauważyć zatem, że ze względu na treść przytoczonego już art. 272 ust. 10 ustawy, okresem rozliczeniowym dla opłaty zmiennej za usługi wodne wyszczególnione w ust. 1 – 9 jest okres kwartalny mimo, że składnikiem wyrażonego w art. 272 ust. 5 ustawy sposobu obliczania opłaty będącego iloczynem trzech wartości, jest czas wyrażony w latach.

Zgodnie natomiast z § 8 pkt 1 w/w rozporządzenia jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - 0,75 zł za 1m³ na 1 rok.

W myśl art. 267 pkt 1 Prawa wodnego jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci odprowadzania do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego).

Słusznie zauważył organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że zgodnie z art. 552 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego jednym ze źródeł danych, na podstawie których ustalane są opłaty za usługi wodne są określone w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym cel i zakres korzystania z wód. Zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt. 2 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne dotyczące usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych powinno określać ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m³ na sekundę oraz średnią ilość m³ na rok. A zatem obliczając opłatę zmienną za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych na podstawie danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym uwzględnia się jednostkową stawkę opłaty, średnią ilość wód w m³ - odprowadzonych w ciągu jednego roku oraz czynnik czasu wyrażony w latach, tj. 1/4 roku, jako że zgodnie z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego, ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. Zatem algorytm obliczenia opłaty zmiennej określony w art. 272 ust. 5 w zw. z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego, nie budzi wątpliwości w sytuacji, gdy to takich obliczeń uwzględniane są dane zawarte w pozwoleniu wodnoprawnym.

Jednak ustawodawca dopuścił również nowelizacją z 20 lipca 2018 r. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2020 (a następnie do 31 grudnia 2026 r.) na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały (art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego). Powyższe spowodowało, że inaczej niż w pozwoleniu wodnoprawnym - uwzględniającym ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m³ na sekundę i średnią ilość na rok, podmiot w oświadczeniu określa ilość odprowadzanych wód za dany kwartał (podkreślenie Sądu).

W sytuacji zatem, w której jednym z zasadniczych elementów wpływających na wysokość opłaty jest ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzona w ciągu kwartału, a przy tym opłata zmienna określana jest w wymiarze kwartalnym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, według której do ustalenia opłaty możliwe jest przyjęcie części "czasu wyrażonego w latach" tj. kwartału.

W świetle powyższego zdaniem Sądu prawidłowo organ ustalił wysokość opłaty zmiennej za okres rozliczeniowy odpowiadający konkretnemu kwartałowi, przyjmując w iloczynie ilość odprowadzonej w tym kwartale wody (wykazanej w złożonym przez skarżącą oświadczeniu), obowiązującej stawki za 1 m³ wody, określonej w § 8 pkt 1 rozporządzeniu (skoro opłata dotyczy każdego odprowadzanego w danym kwartale m³ wody wg ilości wody podanej w oświadczeniu, co po zsumowaniu daje ilość wody w skali roku) i liczby odpowiadającej uwzględnionemu okresowi rozliczeniowemu (jedności, skoro rozliczano jeden kwartał). Gdyby podzielić argumentację skarżącej co do konieczności uwzględnienia skali czasu jako ¼ roku, w istocie doszłoby do bezpodstawnego obniżenia opłaty za poszczególne kwartały, w sytuacji gdy ilość wody przyjętej do obliczeń dotyczy wyłącznie danego kwartału – a nie całego roku (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 29.07.2020 r., II SA/Gl 259/20). W przypadku określonego przez ustawodawcę sposobu obliczenia opłaty zmiennej, odpowiednia proporcja wynikająca z ustalania opłaty za cząstkowy okres w danym roku została już uwzględniona w tej części wzoru, która wyraża ilość wody odprowadzonej w danym okresie rozliczeniowym. Gmina domagając się pomnożenia jednostkowej stawki za 1 m³ wody, ilości odprowadzonych m³ wody i liczby 0,25 (jako wyrażonej liczbowo części kwartalnej 1 roku) nie zauważa jednocześnie potrzeby uwzględnienia w wyliczeniach innej ilości odprowadzonej wody, która w takim przypadku jak proponuje powinna odpowiadać ilości obejmującej całoroczne korzystanie. Sugerowana w końcowej części wzoru proporcja (0,25 zamiast 1) powinna odnosić się do ilości wody odprowadzanej w całym roku.

Dodać należy, że organ przyjął do obliczeń prawidłową stawkę jednostkowej opłaty za 1 m³ wody, stosując stawkę, która jest zgodnie z treścią § 8 pkt 1 w/w rozporządzenia stawką za 1 m³ wody w skali roku. Określenie opłaty zmiennej dotyczy konkretnego okresu rozliczeniowego, w tym przypadku I i II kwartału 2020 r., co oznacza, że opłata dotyczy każdego odprowadzonego w tym kwartale 1 m³ wody i tym samym zostaje za taką ilość wody pobrana raz w skali całego roku. Za odprowadzony w danym kwartale 1 m³ wody opłata zmienna pobierana jest jednorazowo i już nigdy później nie będzie pobrana, co uzasadnia pobranie stawki w pełnej wysokości (por. wyrok WSA w Warszawie z 3.03.2020 r., IV SA/Wa 2906/19).

Zdaniem Sądu, rodzaj wykładni przyjętej przez organ jest prawidłowy, wyrażający kontekst celowościowy i funkcjonalny opłat za usługi wodne oraz ich charakter. Taka wykładnia przepisu art. 272 ust. 5 Prawa wodnego jest zgodna z celem opłat za usług wodne i założeniami Ramowej Dyrektywy Wodnej, tj. Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000, str.1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydania specjalne, rozdz. 15, t.5, str.275).

W konsekwencji należało stwierdzić, że w niniejszych sprawach nie doszło do wydania zaskarżonych decyzji z naruszeniem przepisu art. 272 ust. 5 w zw. z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego poprzez ustalenie kwartalnej opłaty zmiennej w zawyżonej wysokości.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a., oddalił skargi.