Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 904/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 6 ust. 2,3, par. 7 ust. 1,2, par. 18 ust. 1 pkt 3-7, par. 33
journal: Dz.U. 2003 nr 139 poz 1328
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o  niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 127 § 2, art. 17 pkt 3 i art. 20 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.), określanej dalej jako K.p.a. oraz w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 6 i art. 4 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 543, ze zm.), art. 33 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2012 r. poz. 392, ze zm.) i § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1905), po rozpatrzeniu odwołania J. A. (określanego dalej jako skarżący), wniesionego od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego K. A. z dnia [...] października 2015 r. nr [...], wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.

Wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2016 r. J. A. wystąpił do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o stwierdzenie nieważności orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego syna K. A. z dnia [...] października 2015 r., wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...].

Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewódzki Zespół stwierdził, iż wniosek strony o stwierdzenie nieważności orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] października 2015 r. nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na jego bezprzedmiotowość, jednak Wojewódzki Zespół w [...] dokonał również merytorycznego zbadania sprawy stwierdzając, iż w toku prowadzonego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] postępowania, zakończonego wydaniem orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] października 2015 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa i brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia.

Na ww. postanowienie J. A. złożył przy piśmie z dnia 24 maja 2016 r. zażalenie, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społeczne postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] uchylił postanowienie z dnia [...] maja 2016 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zawiadomił J. A. o wszczęciu, w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności postępowania w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego K. A. z dnia [...] października 2015 r., wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...].

Od przedmiotowej decyzji J. A. wniósł odwołanie z dnia 13 października 2016 r., w wyniku rozpatrzenia którego organ odwoławczy, po przywołaniu przesłanek stwierdzenia nieważności stwierdził, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, nie wymagający stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wówczas, jeżeli wystąpi jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 K.p.a.

W ocenie Ministra Wojewódzki Zespół w [...] słusznie odmówił stronie stwierdzenia nieważności orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego syna K. Arendt z dnia [...] października 2015 r., uprzednio szczegółowo odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez J. A. i wykazując, iż postępowanie orzecznicze toczące się przed Powiatowym Zespołem w [...] nie było obarczone kwalifikowaną wadliwością.

Organ wyjaśnił, że dokonując oceny przesłanek rażącego naruszenia prawa w przypadku wydania przedmiotowego orzeczenia wziął pod uwagę obowiązujące w dacie wydania tego orzeczenia przepisy procesowe i materialne, a w szczególności art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2046, ze zm.) w następującym brzmieniu: "osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku".

Organ rozpatrujący sprawę wziął również pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2015 r. poz. 1110) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia (Dz. U. z 2002 r. Nr 17, poz. 162, ze zm.), analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów, w szczególności:

- oceny stanu zdrowia dziecka sporządzonej przez lekarza-przewodniczącego składu orzekającego z dnia [...] października 2015 r.

- oceny psychologicznej dziecka w wieku do 16 roku życia sporządzonej przez psychologa - członka składu orzekającego z dnia [...] października 2015 r.

- protokołu z posiedzenia składu orzekającego Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] października 2015 r.

- akt postępowania orzeczniczego prowadzonego przed Powiatowym Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...].

W ocenie organu Powiatowy Zespół w [...] dokonał wstępnej weryfikacji złożonej dokumentacji medycznej, oceniając ją jako wymagającą uzupełnienia, określił specjalność lekarza - przewodniczącego składu orzekającego, a także wyznaczył skład orzekający do rozpoznania złożonego odwołania. Tym samym wypełnił dyspozycje § 33 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Powiatowy Zespół w [...] zawiadomił prawidłowo stronę postępowania orzeczniczego o terminie posiedzenia składu orzekającego stosownie do § 7 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia. Na posiedzeniu składu orzekającego lekarz - przewodniczący składu orzekającego sporządził zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności ocenę stanu zdrowia dziecka a drugi specjalista ocenę psychologiczną dziecka w wieku do 16 roku życia. Z posiedzenia składu orzekającego sporządzono zgodnie z § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności protokół.

Organ rozpatrujący sprawę nie stwierdził zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1, 3-7 K.p.a.

W skardze wywiedzionej przez J. A., skarżący zakwestionował decyzję Ministra z dnia [...] stycznia 2017 r. Wskazał, że wiele nieprawidłowości mających miejsce podczas wydawania orzeczenia o niepełnosprawności w sposób oczywisty potwierdza konieczność stwierdzenia nieważności.

Podał w szczególności, że Wojewódzki Zespół twierdzi, iż jego zarzuty dotyczące poświadczenia nieprawdy przez jego żonę nie zostały poparte żadnymi dowodami, co nie jest prawdą, gdyż zostały one przedstawione wielokrotnie w wielu pismach.

Wskazał, że syn od 1 roku życia porusza się samodzielnie i je samodzielnie od momentu skończenia 1,5 roku, a opieki potrzebuje tylko w takim zakresie, w jakim wymaga jej każde zdrowe dziecko w jego wieku, wobec czego ocenił wzięte pod uwagę przy wydaniu kwestionowanego orzeczenia twierdzenia matki, jako nieprawdziwe. Podał, że matka jego dziecka informowała lekarzy w Fundacji [...], Poradni psychologiczno-pedagogicznej, lekarza rodzinnego, sąd i biegłych z Instytutu Psychiatrii i Psychologii sądowej, że dziecko było diagnozowane pod katem autyzmu w [...], co – w ocenie skarżącego – nie jest prawdą i nigdy w żadnej z powyższych instytucji nie przedstawiła ona zaświadczenia potwierdzającego ten fakt. Skarżący podał, że lekarz pierwszego kontaktu W. S. w zaświadczeniu wydanym dnia [...] marca 2016 r. (pięć miesięcy po wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności), napisał, że rozpoznanie wg relacji matki, a rozpoznania od specjalisty nie ma. Skarżący argumentował, że o tym, że dziecko było zdrowe do czasu wyjazdu z [...] świadczy fakt, że matka dziecka nie zabrała przed wyjazdem żadnej dokumentacji medycznej dziecka z [...]. Dokumenty te wybrała jej koleżanka z [...] w marcu 2015 r., kiedy K. A. stwierdziła sama u dziecka autyzm. U lekarza pierwszego kontaktu jest dokumentacja dziecka od lutego 2015 r. i w dodatku bardzo uboga i nie ma tam zaświadczenia od lekarza psychiatry dziecięcego, że syn ma stwierdzony autyzm. Skarżący zaznaczył, że zgodnie z rozporządzeniem MRPiPS do orzecznictwa o niepełnosprawności dla osób poniżej 16 r. życia wymagane jest zaświadczenie lekarskie zawierające opis stanu zdrowia, wydane przez lekarza pod którego opieką lekarską znajduje się dziecko oraz inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie niepełnosprawności. W ocenie skarżącego gdyby wezwano matkę do złożenia prawidłowego wniosku, to do wydania orzeczenia by nie doszło, bo nie ma w Polsce lekarza, który wydałby takie zaświadczenie i który mógłby z czystym sumieniem podać, że zna od urodzenia dziecka jego rozwój.

Zdaniem skarżącego taką wiedzą dysponuje jedynie dr M. S. z [...], która potwierdziła, że matka nigdy nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń co do rozwoju dziecka.

Za jeden z dowodów na poparcie swych twierdzeń skarżący uznał bilans 2 latka K. A. z 3 czerwca 2014 r., z którego wynika, że dziecko jest całkiem zdrowe, a matka nie zgłasza w tym dniu powodów do niepokoju. W dokumencie tym wpisano: "Choroba okresowa - brak, Sen – śpi. nie zgłaszano problemów, Widzi, słyszy dobrze, jak zgłasza rodzic - zawsze patrzy prosto, programy interwencyjne wczesnego dzieciństwa - nie, Ocena rozwoju: Osobisty- społeczny, imituje prace domowe, pomaga w domu - proste polecenia, używa łyżki, rozlewając trochę, wkłada odzież" (na dowód powyższych twierdzeń skarżący przywołał kserokopię badania przeprowadzonego w [...] z [...] czerwca 2014 r.).

Skarżący podał również, że w toku postępowania wielokrotnie zaznaczał, że dokumentacji medycznej dziecka nie ma zaświadczenia od lekarza psychiatry stwierdzającego autyzm (o czym świadczy m.in. zaświadczenie z dnia [...] marca 2016 r.). Zaświadczenia, które dostarczyła matka dziecka nie wydał ani lekarz pierwszego kontaktu ani lekarz specjalista, pod opieką którego znajduje się dziecko, co skarżący ocenił jako kolejne rażące naruszenie prawa. Zaświadczenie wydał lekarz z Fundacji, która nie jest wpisana do rejestru placówek leczniczych Wojewody [...], a lekarz jest bez specjalizacji.

Zaznaczył, że zgodnie z informacją z Ministerstwa Zdrowia placówka medyczna, która wydaje diagnozy zobowiązana jest do przetrzymywania dokumentacji medycznej przez 20 lat i zobowiązań jest na żądanie strony wydać ją. Mimo wielu pism Fundacja do dnia dzisiejszego nie wydała skarżącemu dokumentacji, na podstawie której wydano dziecku diagnozę autyzmu.

Dnia 20 kwietnia 2016 r. J. A. złożył do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności pismo uzupełniające do wniosku z dnia 4 kwietnia 2016 r., o czym w kwestionowanej decyzji nawet nie wspomniano (na dowód czego skarżący przywołał swoje pismo z dnia 20 kwietnia 2016 r.).

Skarżący podał ponadto, że w szpitalu nikt nigdy nie rozpoznał autyzmu. Jak wynika z karty szpitalnej rozpoznanie przepisano ze skierowania. Innych kart nie było. Autyzm nie wynika również z karty leczenia w przychodni [...]. Karta z poradni [...] w [...], podobnie jak wynik badania EEG nie może być podstawą do stwierdzenia autyzmu. Dalej skarżący podkreślił, że innych wyników badań nie było, poza kartą z poradni z [...], zawierającą informację o szczepieniach. Powyższe – w ocenie skarżącego - nasuwa wątpliwość czy na podstawie tak ubogiej i wątpliwej dokumentacji medycznej można stwierdzić u małego dziecka autyzm.

Skarżący podkreślił, że jego dziecko z [...] wyjechało całkiem zdrowe, o czym świadczy dokumentacja medyczna dziecka z [...], a Wojewódzki Zespół nie odniósł się wyjaśnień skarżącego w tym zakresie. Powołano się na opinię biegłych, do której zostały złożone zarzuty i wniosek o ich przesłuchanie. Biegli nie przeprowadzili żadnych testów, nie podali w opinii jakie badania wykonali i nie posiadali pełnej dokumentacji dziecka. W ocenie skarżącego wysoce niewłaściwym było stwierdzenie przez biegłych, że dokumentacja medyczna z [...] jest skąpa i nie można na jej podstawie ocenić ani rozwoju chłopca ani tego czy opieka terapeutyczna była właściwa i czy w ogóle była. Jedynie z wywiadu matki wiadomo, że podejmowała próby zgłoszenia nieprawidłowości w rozwoju i nie otrzymała pomocy, co w ocenie skarżącego nie odzwierciedla prawdy. Znaczył, że jedynie zdaniem matki dziecko było diagnozowane pod katem autyzmu w [...], jednak nie przedstawiła ona zaświadczenia potwierdzającego ten fakt, a skarżący ocenia twierdzenie o chorobie jako nieprawdziwe.

Wyraził przekonanie, że nikt z badających nie czyta i nie sprawdza zaświadczeń czy wyników, tylko opiera się na poprzednikach, którzy nie wiadomo dlaczego wpisywali autyzm, jeszcze przed jego rozpoznaniem, o czym ma świadczyć kserokopia pisma Wojewódzkiego Zespołu z dnia [...] czerwca 2016 r., znajdująca się w aktach sprawy.

Ponadto skarżący wywodził m.in., że analiza oceny stanu zdrowia dziecka powinna być wypełniona w całości przez lekarza, lecz nie widomo kto i kiedy ten dokument wypełniał, bowiem nikt nie postawił nawet parafki, aby stwierdzić, kto dokonał wpisu. Jest to również naruszenie prawa, bowiem zachodzi podejrzenie przerobienia bądź sfałszowania druku. Z wytycznych Ministerstwa RPiPS wynika, że dokument ten lekarz powinien wypełnić w całości osobiście, a wypełniały go dwie lub trzy osoby, jak można stwierdzić po charakterze pisma. Wojewódzki Zespół mimo wątpliwości co faktycznie w tej ocenie napisał lekarz i rozbieżności w jego odczytywaniu nie zlecił Powiatowemu Zespołowi, aby zobowiązał lekarza do przepisania na komputerze treści informacji jaka zamieścił w ocenie zdrowia dziecka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tzn. ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm., dalej określanej jako P.p.s.a.).

Kwestia sporna między stronami dotyczy prawidłowości uznania, w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, że słusznie w decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] września 2016 r. orzeczono w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego K. A., syna skarżącego z dnia [...] października 2015 r. nr [...], wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...].

Na wstępie należy zaznaczyć, że każde rozstrzyganie administracyjne wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), przy podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 K.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Z kolei, ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego – w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, obowiązek wnikliwego ustalenia stanu faktycznego spoczywa nie tylko na organie pierwszej instancji, lecz także na organie odwoławczym, który zgodnie z art. 136 K.p.a. może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że organ naruszył przepisy procesowe - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., oraz 107 § 3 K.p.a., gdyż nie uwzględnił i nie ocenił prawidłowo wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, czym przekroczył granice uznania administracyjnego.

Zaskarżona decyzja Ministra z dnia [...] stycznia 2017 r. nie zawiera odniesienia się do treści zawartych w odwołaniu z dnia 13 października 2016 r. J. A. (k. 30 i nast. akt sprawy). Tymczasem skarżący w piśmie tym sformułował wiele konkretnych zarzutów, których znaczenie przesądza - w jego ocenie - o istnieniu przesłanek do stwierdzenia nieważności orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego K. A. z dnia [...] października 2015 r. nr [...], wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. Skarżący, wskazując na naruszenie art. 7 i 77 K.p.a., podał w szczególności, że syn od 1 roku życia porusza się samodzielnie i je samodzielnie od momentu skończenia 1,5 roku, a opieki potrzebuje tylko w takim zakresie jak każde zdrowe dziecko w jego wieku, dziecko nie było diagnozowane pod katem autyzmu w [...], lekarz pierwszego kontaktu W. S. w zaświadczeniu wydanym dnia [...] marca 2016 r. (pięć miesięcy po wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności) napisał, że rozpoznanie wg relacji matki, a rozpoznania od specjalisty nie ma, matka dziecka nie zabrała przed wyjazdem żadnej dokumentacji medycznej dziecka z [...], u lekarza pierwszego kontaktu jest dokumentacja dziecka od lutego 2015 r. i w dodatku bardzo uboga i nie ma zaświadczenia od lekarza psychiatry dziecięcego, że syn ma stwierdzony autyzm, brak było podstaw do wydania orzeczenia o niepełnosprawności, bowiem brak jest dokumentów w postaci zaświadczenia lekarskie zawierające opis stanu zdrowia, wydane przez lekarza, pod opieką którego znajduje się dziecko. Ponadto skarżący zakwestionował prawidłowość dokumentacji ze względu na jej nierzetelność i podejrzenie sfałszowania (skarżący wywodził w szczególności, że ocena stanu zdrowia dziecka powinna być wypełniona w całości przez lekarza, a nie widomo kto i kiedy wypełniał dokumentację dotyczącą jego syna. Wskazał, że nikt nie postawił nawet parafki, aby stwierdzić, kto dokonał wpisu).

Ponadto skarżący przywołał dokumenty, których treść stoi w opozycji do orzeczenia z dnia [...] października 2015 r. nr [...], wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] (m.in. bilans 2-latka K. A. z [...] czerwca 2014 r.).

Skarżący podał również, że w toku postępowania wielokrotnie zaznaczał, że dokumentacji medycznej dziecka nie ma zaświadczenia od lekarza psychiatry stwierdzającego autyzm (o czym świadczy m.in. zaświadczenie z dnia [...] marca 2016 r.), a dziecko z [...] wyjechało całkiem zdrowe.

Organ II instancji nie ocenił tych twierdzeń, a zatem z uzasadnienia zaskarżonej do Sądu decyzji, naruszającego w tym zakresie art. 107 § 3 K.p.a., nie wynika, czy organ dokonał analizy w tym zakresie.

Oceniając takie postępowanie organu należy mieć na uwadze specyficzny charakter postępowania nieważnościowego, którego cechy odróżniają go od zwykłego postępowania jurysdykcyjnego. Chodzi tu między m.in. o zasadę, że organ wszczynający postępowanie w sprawie nieważności decyzji uruchamia postępowanie w nowej sprawie, nigdy zaś nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji. Skoro istotą postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek nieważności, to organ nie gromadzi materiału dowodowego, który prowadziłby do nowych ustaleń faktycznych w sprawie.

W tym kontekście należy zaznaczyć, że podnoszone przez skarżącego w odwołaniu zarzuty przede wszystkim kontestowały wydane orzeczenie z dnia [...] października 2015 r., nie konstruując nowych okoliczności. Mimo to organ nie odniósł się do prawidłowo sformułowanych twierdzeń skarżącego, ograniczając się do przywołania przepisów i dokumentów, na podstawie których wydane zostało sporne orzeczenie z dnia [...] października 2015 r.

Takie działanie organu – poza wspomnianym naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. - jest niewłaściwe co najmniej z trzech powodów. Po pierwsze narusza istotę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (brak oceny orzeczenia z dnia [...] października 2015 r.), po drugie sprzeciwia się zasadzie dwuinstancyjności postępowania, o czym była wyżej mowa, po trzecie czyni iluzorycznym zasadę czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, której źródła należy doszukiwać się w art. 10 K.p.a. Decyzja organu II instancji, nie odnosząca się do zarzutów odwołania, czyniłoby odwołanie jedynie pismem formalnym, które mogłoby zawierać dowolną treść, do której organ nie miałby się obowiązku odnieść.

Przyjęcie przedstawionej wykładni prowadziłoby zatem do wniosków contra legem.

Organ podał, że działanie organu było zgodne z § 33 ww. rozporządzenia Ministra Pracy, Gospodarki i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Należy jednak wskazać, biorąc pod uwagę twierdzenia skarżącego, że powyższe stwierdzenie organu nasuwa wątpliwości, zważywszy m.in. na treść pkt 1 i 4 tego rozporządzenia.

Zgodnie z powołanym przepisem postępowanie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności obejmuje:

1) zebranie materiału dowodowego dotyczącego naruszenia sprawności organizmu, możliwości funkcjonowania w życiu codziennym i pełnienia ról społecznych;

2) dokonanie przez lekarza wyznaczonego przez przewodniczącego zespołu wstępnej weryfikacji złożonej dokumentacji, o której mowa w § 6 ust. 2 i 3, w zakresie kompletności oraz konieczności jej uzupełnienia o badania potwierdzające rozpoznaną chorobę zasadniczą, a także określenie specjalności przewodniczącego składu orzekającego odpowiedniej do rozpoznanych schorzeń osoby zainteresowanej lub dziecka;

3) powołanie spośród członków powiatowego oraz wojewódzkiego zespołu, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 3-7, składu orzekającego do rozpoznania wniosku i wydania orzeczenia, określonego w § 7 ust. 1, lub spośród członków powiatowego zespołu wyznaczenie lekarza - członka zespołu ze specjalnością odpowiednią do rozpoznanej choroby zasadniczej osoby zainteresowanej do rozpoznania wniosku i wydania orzeczenia, określonego w § 7 ust. 2; w razie potrzeby do składu orzekającego powołuje się dodatkowo specjalistę odpowiedniego do choroby współistniejącej, mogącej mieć istotny wpływ na wynik postępowania orzeczniczego;

4) kompleksowe dokumentowanie stanu zdrowia i sytuacji społecznej osoby zainteresowanej lub dziecka.

Skarżący akcentował, że sytuacja jego dziecka nie została wyjaśniona w wystarczający sposób, brak jest pełnej i adekwatnej do orzeczenia dokumentacji lekarskiej, a istniejące dokumenty budzą wątpliwości co do ich poprawności diagnostycznej, rzetelności, jak również zachowania koniecznych wymogów formalnych. Jednocześnie skarżący powoływał istnienie dokumentów medycznych z kutych nie sposób wysunąć wniosku o autyzmie.

Kwestie te nie zostały zbadane przez organ i – co za tym idzie – nie ma o nich mowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zasad oceniania w postępowaniu nieważnościowym, w tym przypadku orzeczenia z dnia [...] października 2015 r., wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], należy wskazać, że w judykaturze wskazuje się, iż stwierdzenie nieważności może dotyczyć naruszenia zasad procesowych, w tym zasady przekonywania. Stąd brak w ogóle uzasadnienia, w przypadku gdy było ono obligatoryjne oraz duże braki w tym zakresie, a także uzasadnienie pozorne, skutkować mogą stwierdzeniem nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (P. Chałas, Zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w formułowaniu uzasadnienia faktycznego decyzji administracyjnej, PPP 2009, nr 1, s. 57 i n., czy J. Zimmermann, Znaczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej dla orzecznictwa sądowoadministracyjnego, ZNSA 2010, nr 5-6, s. 516). Może się to odnosić także do sytuacji naruszenia takich przepisów procesowych, które nakazują podjęcie czynności przez organ bez prawa dokonywania oceny ich zasadności (np. regulacja w przepisach szczególnych form czynności procesowych i ograniczeń dowodowych). Por. wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1461/10, LEX nr 965909, M. Jaśkowska, Komentarz do art. 156, Lex.

Ponadto co do kwestii prawidłowości orzeczenia z dnia [...] października 2015 r. Sąd podnosi, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1351/10, LEX nr 1069004, w odniesieniu do przepisów postępowania za rażące naruszenie uznaje się oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania określonych w art. 6-11 w stopniu powodującym istotne ograniczenia uprawnień strony w postępowaniu (z wyjątkiem takiego naruszenia, które stanowi podstawę wznowieniową), jak też mającym wpływ na nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego.

Takie stanowisko powinno być dodatkowym kryterium ocennym zastosowanym przez organ.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ II instancji weźmie pod uwagę powyższą wykładnię i dokonana analizy orzeczenia z dnia [...] października 2015 r., wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], biorąc pod uwagę zarzuty przedstawione w odwołaniu, jak i oceniając decyzję z urzędu. W razie potrzeby zastosuje art. 138 § 2 K.p.a., bądź inne procesowe instrumenty prawne.

Ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyniącym zaskarżoną decyzję przedwczesną, Sąd orzekł o uchyleniu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.