Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 179/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 272
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 1, par. 2 ust.1 i ust. 3 pkt 4, par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
article: art. 2, art. 92 ust. 1, art. 190 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Jarosław Stopczyński Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 381/08 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu na rzecz M. N. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II OSK 179 / 09

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, którą to decyzją nie stwierdzono u skarżącej choroby zawodowej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poznaniu nie stwierdził u M. N. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 ze zm., dalej zwanego- rozporządzeniem).

Uzasadniając swą decyzję organ I instancji wskazał, że M. N. pracowała w Przedszkolu Nr [...] w Poznaniu od 1 września 1987 r. do 31 sierpnia 2006 r. na stanowisku nauczyciela przedmiotów i dyrektora. Z podejrzeniem choroby zawodowej narządu głosu skierowana została do Poradni Konsultacyjnej i Chorób Zawodowych Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu, gdzie orzeczeniem lekarskim z dnia [...] września 2006 r. na podstawie badań specjalistycznych rozpoznano u M. N. zaburzenia czynnościowe głosu pod postacią dysfonii hyperfunkcjonalnej. Nie stwierdzono natomiast w narządzie głosu zmian o charakterze guzków głosowych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładów mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, które są podstawą do rozpoznania choroby zawodowej. W wyniku wniesionego przez M. N. odwołania od powyższego orzeczenia lekarskiego, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi orzeczeniem lekarskim z dnia [...] grudnia 2006 r. potwierdził prawidłowość powyższego rozpoznania.

Od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego M. N. wniosła odwołanie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] maja 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż wobec treści orzeczenia lekarskiego Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z dnia [...] września 2006 r. oraz orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] grudnia 2006 r., a także wywiadu epidemiologiczny, brak jest podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Inspektora Sanitarnego z uwagi na to, że orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi w myśl przepisów jest orzeczeniem ostatecznym, nie ma postaw, aby ponownie kierować M. N. na badania lekarskie w kierunku rozpoznania u niej choroby zawodowej.

Na powyższą decyzję M. N. złożyła do skargę Wojewódzkiego Sądu. W uzasadnieniu ponownie powołała się na wyniki badań, jakim poddała się w Samodzielnym Publicznym Szpitalu nr 2 na Oddziale Klinicznym Foniatrii i Audiologii w Poznaniu.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę wydania decyzji stanowiły orzeczenia lekarskie sporządzone po przeanalizowaniu dokumentacji lekarskiej, badań profilaktycznych, wyników dokonanych badań oraz oceny narażenia zawodowego przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu oraz Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pierwsza jednostka medyczna wydająca w sprawie orzeczenie rozpoznała u skarżącej zaburzenia czynnościowe głosu pod postacią dysfonii hyperfunkcjonalnej, uznając iż zmiany w narządzie głosu spowodowane są nieprawidłową emisją głosu i nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Natomiast orzeczeniem lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] grudnia 2006 r. stwierdzono negatywną obserwację w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. W ocenie Sądu pierwszej instancji orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek organizacyjnych służby zdrowia wskazały na negatywną obserwację w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie orzeczenia dwóch jednostek służby zdrowia rozpoznały u M. N. przewlekły prosty nieżyt krtani, podejrzenie grzybicy oraz cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej, a powyższe dolegliwości nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych, stąd bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostawał fakt, że inni lekarze specjaliści diagnozowali u skarżącej chorobę określoną w poz. 15 wykazu albowiem rozpoznanie chorób zawodowych należy wyłącznie do wyspecjalizowanych jednostek i są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej.

Wskazując na przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwaną- p.p.s.a.) oddalił skargę.

Od powyższego wyroku M. N. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. wskutek oddalenia skargi, mimo, iż decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej w związku z niewyjaśnieniem sprzeczności w ustalonym stanie faktycznym, bezprawnym wartościowaniem środków dowodowych, brakiem wszechstronnego rozpatrzenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, oparciem się na dokumencie niewiarygodnym z uwagi na brak podpisu specjalisty, który powinien dokument ten sporządzić oraz w związku z nieprzeprowadzeniem dodatkowego dowodu w celu usunięcia wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącej;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. wskutek oddalenia skargi, mimo, iż decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu została wydana z naruszeniem zasady prawdy materialnej w związku z nieprzeprowadzeniem dodatkowego dowodu na okoliczność rzeczywistego stanu

zdrowia skarżącej;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 k.p.a. wskutek oddalenia skargi, mimo, iż decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu została wydana z naruszeniem zasady oficjalności w związku z nieprzeprowadzeniem przez organ z urzędu dowodu w celu jednoznacznego wyjaśnienia wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącej i to w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajdują się sprzeczne wyniki badań różnych ośrodków medycznych, z których w jednych stwierdza się, a w innych nie, istnienie objawów choroby zawodowej u skarżącej oraz w związku z brakiem wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. wskutek oddalenia skargi, mimo, iż decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu została wydana z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów w związku z bezpodstawną odmową uznania za wiarygodne wyników badań

przeprowadzonych przez Szpital Kliniczny nr 2 im. Heliodora Święcickiego w Poznaniu, błędnym ustaleniem, że w wynikach tych badań nie stwierdzono objawów choroby zawodowej, brakiem wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich zebranych w sprawie dowodów w tym w szczególności wyników badań

przeprowadzonych u skarżącej przez wspomniany szpital, z których wynika, że u skarżącej występują objawy choroby zawodowej oraz przez bezprawne faworyzowanie na niekorzyść skarżącej wyników badań przeprowadzanych przez jednostki orzecznicze medycyny pracy kosztem opinii Szpitala Klinicznego nr 2

im. Heliodora Święcickiego w Poznaniu;

5. art. 151 p.p.s.a. wskutek uznania, że zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu nie narusza prawa, mimo tego, iż została wydana na podstawie sprzecznego stanu faktycznego, bez przeprowadzenia dodatkowych dowodów mających na celu usunięcie stwierdzonych wątpliwości co do istnienia u skarżącej choroby zawodowej określonej w pkt 15 ppkt 3 załącznika do rozporządzenia;

II. przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tj.:

6. art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia, wskutek zaniechania zażądania od lekarza medycyny pracy uzupełnienia wydanej opinii, zaniechania wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz wskutek niepodjęcia innych czynności zmierzających do uzupełnienia sprzecznego wewnętrznie materiału dowodowego, co spowodowało, że organ nie uznał istnienia u skarżącej choroby zawodowej mimo, iż występowanie jej objawów zostało stwierdzone przez Szpital Kliniczny nr 2 im.

Heliodora Święcickiego w Poznaniu;

7. art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 1 rozporządzenia i w zw. z pkt 15 ppkt 3 załącznika do rozporządzenia wskutek uznania, że stwierdzone u skarżącej objawy chorobowe tj. niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysforią - nie jest objawem choroby zawodowej.

Wskazując na powyższe zarzuty kasacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylnie zaskarżonego orzeczenia oraz uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2007 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie zabrakło wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i przekonywającego uzasadnienia, dlaczego w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii organy administracji i Sąd pierwszej instancji, odmówiły wiarygodności wynikom badań przedstawionych przez skarżącą przeprowadzonych przez Szpital Kliniczny nr 2 im. Heliodora Święcickiego w Poznaniu. Z wyników tych badań jednoznacznie wynika, że u skarżącej występują typowe objawy dla choroby zawodowej, tj. niedowład mięśni przywodzących fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Jak wskazała skarżąca w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ważniejszy w sprawie był fakt, że badania na które powołała się skarżąca, przeprowadziła nieuprawniona jednostka lecznicza, niż to, że wynika z nich stwierdzenie u skarżącej wymienionych wyżej objawów choroby zawodowej. Szpital Kliniczny nr 2 im. Heliodora Święcickiego w Poznaniu jest jednak szpitalem klinicznym Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, a co zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia, przesądza o jego uprawnieniu do orzekania w sprawach chorób zawodowych, co organy administracyjne pominęły. Ponadto wyniki badań przedstawione przez skarżącą zostały podpisane przez lekarza specjalistę z dziedziny foniatrii, otolaryngologii oraz ordynatora Oddziału Klinicznego Foniatrii i Audiologii wskazanego wyżej szpitala. Natomiast opinie jednostek medycyny pracy nie były podpisane przez żadnego specjalistę z dziedziny foniatrii i otolaryngologii, co pozwala w ocenie skarżącej na kwestionowanie wiarygodności tych dokumentów.

Skarżąca zwróciła również uwagę, że organ administracyjny orzekający w sprawie choroby zawodowej ma obowiązek w równym stopniu respektować wnioski płynące z opinii uprawnionej do orzekania o chorobie zawodowej jednostki medycyny pracy, jak i innych placówek medycznych.

Zdaniem skarżącej organy ustalając, że występują rozbieżności co do oceny stanu zdrowia skarżącej pod kątem występowania choroby zawodowej, nie uzupełniły opinii ani nie zleciły wykonania dalszych badań czy konsultacji, naruszając tym samym dyspozycję art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego, szczególnie w sytuacji posiadania przeciwnych opinii biegłych. Skarżąca zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, że oddalając skargę nie wskazał podstawy prawnej proceduralnej bądź materialnej, która ograniczałaby skarżącą w udowadnianiu swoich twierdzeń wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi, a w szczególności w sposób przekonywający nie uzasadnił, dlaczego posiadając w aktach sprawy powołaną dokumentację medyczną, ostatecznie uznał, że mimo sprzeczności materiału dowodowego i niedokonania analizy przez organ sprzecznych dowodów, stanowisko tego organu uznał za prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega uwzględnieniu.

Podstawę materialnoprawną wydania decyzji kontrolowanej przez Sąd skarżonym wyrokiem stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. Stwierdzić trzeba, iż w dacie wydania zaskarżonego wyroku ogłoszony był już wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygnatura P 23/07, opublikowano: OTK-A 2008/5/82, Dz. U. RP 2008/116/740). Powyższym wyrokiem Trybunał stwierdził, iż art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z momentem ogłoszenia powyższego wyroku Trybunału nastąpiło uchylenie domniemania konstytucyjności kontrolowanego przepisu i fakt ten powinien zostać uwzględniony przez Sąd orzekający w sprawie. W rozpoznawanej sprawie problem prawny konstytucyjności rozporządzenia ma wymiar szczególny z uwagi na to, że Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyżej wyroku jednocześnie orzekł, że powyższe przepisy tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Tak więc w czasie orzekania przez Sąd pierwszej instancji normy prawne kwestionowane przez stronę skarżącą t. j. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. formalnie obowiązywały. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, jakie znaczenie prawne w sprawie rozpoznawanej przez Sąd ma stwierdzenie przez sam Trybunał, że przepis ustawy, będący podstawą wydania analizowanego rozporządzenia, jak i samo rozporządzenie są niezgodne z Konstytucją, przy czym Trybunał orzekł na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, że przepisy te tracą moc obowiązującą z dniem określonym przez Trybunał.

Należy stwierdzić, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją ma taki charakter od dnia jego wejścia w życie i fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 r., II OSK 1745/07). Wskazać w tym miejscu również należy na stanowisko Sądu Najwyższego przyjęte w wyroku z dnia 23 marca 2007 r. (publ. OSNP 2008, z. 5- 6, poz. 61), które to stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że odroczenie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, iż przepis uznany za niezgodny z Konstytucją musi być stosowany do daty wskazanej przez Trybunał. Nie jest bowiem tak, że do tego dnia jest on zgodny z Konstytucją, a od tego dnia staje się on niezgodny. Przepis uznany za niekonstytucyjny, ma ten charakter od dnia jego wydania i jako akt niższej rangi nie powinien być stosowany do dnia jego wejścia w życie. Samo odroczenie orzeczenia ma na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosowną zmianę tegoż przepisu, tak by był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym.

Na problemy, jakie wiążą się z odroczeniem utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu zwracał uwagę także Trybunał Konstytucyjny podnosząc między innymi, że obowiązywanie przez określony czas niekonstytucyjnego przepisu stawia "wyzwanie i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją" (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2004 r. sygn. akt SK 1/04). Wydaje się, że w takich przypadkach należy brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody, dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu. Trzeba mieć przy tym na względzie i to, że istota skargi wnoszonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego polega na tym, że Sąd ten rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w kontrolowanym akcie podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Należy stwierdzić, iż ograniczenia wynikające z odroczenia skutków utraty mocy konkretnej normy prawnej nie dotyczą sytuacji prawnej strony skarżącej, która przez wniesienie skargi do Sądu, tak jak i strona wnosząca skargą konstytucyjną, inicjuje kontrolę konstytucyjności przepisu uznanego za niekonstytucyjny przez Trybunał, bowiem i Sąd Administracyjny jest upoważniony do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy. Jeśli więc Sąd przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności rozporządzenia ma uprawnienie do odmowy zastosowania aktu podustawowego, nie powodując wszak jego trwałej eliminacji z porządku prawnego, a jedynie nieskuteczność aktu inter partes (ad casu), to tym bardziej to uprawnienie przekształca się w obowiązek w momencie trwałego obalenia przez Trybunał Konstytucyjny domniemania konstytucyjności takiego aktu. W konsekwencji trzeba podkreślić, że ten właśnie argument, odwołujący się do wskazanego wyżej uprawnienia Sądu, przemawia za odrębnym potraktowaniem, konkretnej skargi i skutków omawianego wyroku Trybunał. Tylko w ten sposób może być też zagwarantowana przez Sąd określona w art. 2 Konstytucji RP zasada sprawiedliwości społecznej, a tym samym realizacja przewidzianych w art. 190 ust. 4 Konstytucji konsekwencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją danego aktu.

Istotne znaczenie dla oceny zasadności rozpoznawanej skargi kasacyjnej ma problem skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla kontrolowanej w sprawie decyzji, wobec braku materialnoprawnego przepisu będącego podstawą dla rozpoznania roszczeń skarżącej, a odnoszących się do braku stwierdzenia istnienia u niej choroby zawodowej.

W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, mimo odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., przepisy te nie mogły stanowić podstawy zaskarżonego wyroku. Orzeczenia sądowe nie mogą bowiem opierać się na prawie, co do którego stwierdzona została niezgodność z Konstytucją. Nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której na skutek wydania orzeczenia opartego o prawo niezgodne z Konstytucją, postępowanie sądowe niemal natychmiast po jego zakończeniu mogłoby zostać ewentualnie wznowione. Takie postępowanie nie byłoby zrozumiałe i kłóciłoby się z nakazem sprawiedliwego, rzetelnego rozpoznania sprawy i udzielenia należnej każdemu efektywnej ochrony prawnej. Rozważania te prowadzą do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nieuwzględniwszy stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. naruszył te przepisy.

Przedstawione wyżej stanowisko powoduje, iż ocena zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do poszczególnych regulacji zawartych w rozporządzeniu staje się bezprzedmiotowa.

Nie bez znaczenia dla zaprezentowania stanowiska przytoczonego wyżej pozostają też zarzuty skargi kasacyjnej i to zasadne, a dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a. i w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia rozpoznawanej sprawy i nieuprawnione przyjęcie, że ustalenia stanu faktycznego zostały poczynione zgodnie ze wskazanymi wyżej normami, a co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien poddać analizie zaskarżoną decyzję przy uwzględnieniu uwag wyżej przedstawionych.

Wobec usprawiedliwionych zarzutów przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 p.p.s.a.