Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1841/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6243 Skierowanie do służby zastępczej
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Asesor WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant Magda Magdoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeznaczenia do odbywania służby zastępczej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Poborowy M. R. w dniu 9 maja 2005 r. złożył do Komisji Wojewódzkiej do Spraw Służby Zastępczej [...] wniosek o przeznaczenie do odbycia służby zastępczej. We wniosku podał m.in., że jest kosmopolitą oraz wyznawane przez niego zasady moralne nie pozwalają mu na odbycie zasadniczej służby wojskowej. Stwierdził, że nabyta podczas jej odbywania wiedza i umiejętności są dla niego bezwartościowe i nie znajdą praktycznego zastosowania w życiu.

Komisja Wojewódzka do Spraw Służby Zastępczej [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., działając na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217 ze zm.), odmówiła M. R. przeznaczenia go do odbycia służby zastępczej, wskazując w uzasadnieniu orzeczenia, że argumenty przedstawione przez poborowego we wniosku oraz złożone do protokołu nie pozwalają na podjęcie decyzji o przeznaczeniu poborowego do odbycia służby zastępczej. Poborowy nie przytoczył żadnych zasad moralnych, które uniemożliwiają mu odbycie zasadniczej służby wojskowej, a wskazane przez niego argumenty są niewystarczające, aby na ich podstawie uznać, ze wyznawane zasady moralne pozostają w sprzeczności z powszechnym obowiązkiem obrony.

Od powyższego orzeczenia M. R. złożył do Komisji do Spraw Służby Zastępczej w W. odwołanie, w którym podniósł, że składając wniosek o przeznaczenie do odbycia służby zastępczej jego intencją było przedstawienie własnych poglądów pacyfistycznych, jednak intencje te nie zostały przez komisję właściwie odczytane.

Komisja do Spraw Służby Zastępczej orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 kpa, utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ drugiej instancji podał m.in. że przedstawione przez poborowego zasady moralne polegające na nieakceptowaniu przemocy i agresji oraz sprzeciwie wobec służby wojskowej i warunków jej odbywania, zdaniem Komisji nie zostały wykazane w sposób przekonywujący, że owe zasady traktowane są przez poborowego jako kategoryczny imperatyw moralny. Odwołanie się do praw obywatela zawartych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie zostało poparte wskazaniem, jakie przepisy ustawy zasadniczej stoją w konflikcie ze służbą wojskowa i które mogą rodzić konflikt sumienia wobec obowiązków i prawa żołnierza.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi złożonej przez M. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Przytaczając treść art. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217 ze zm.) skarżący stwierdził, że w pełni odpowiada warunkom jakie zostały określone w ustawie, aby został przeznaczony do odbycia służby zastępczej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia, które zapadło w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa o służbie zastępczej w art. 1 określa zasady przeznaczania do odbycia służby zastępczej, kierowania do jej odbycia oraz odbywania służby zastępczej przez podlegających obowiązkowi służby wojskowej, którym przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na pełnienie tej służby.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, orzeczenie o przeznaczeniu do służby zastępczej wydaje komisja wojewódzka do spraw służby zastępczej, zwana dalej "komisją wojewódzką", natomiast na podstawie art. 13 ust 1 przedmiotowej ustawy, poborowemu i wojskowemu komendantowi uzupełnień w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia komisji wojewódzkiej przysługuje odwołanie do komisji do spraw służby zastępczej, zwanej dalej "komisją".

Postępowanie w sprawie przeznaczenia do odbycia służby zastępczej z mocy art. 11 ust. 1 ustawy o służbie zastępczej, wszczyna się na wniosek poborowego, który został na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.) przeznaczony do odbycia zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia wojskowego. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien w szczególności zawierać:

1) oświadczenie o wyznawanych przekonaniach religijnych;

2) wskazanie w wyznawanej doktrynie religijnej podstawy wyłączającej możliwość odbywania służby wojskowej oraz wykazać rzeczywiste związki z wyznawaną doktryną religijną lub wskazać wyznawane zasady moralne, które pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową.

Z treści art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie zastępczej wynika, że zawarte w nim przesłanki, podlegające ocenie komisji, determinują orzekanie komisji w przedmiocie przeznaczenia bądź odmowy przeznaczenia do odbycia przez wnioskodawcę służby zastępczej.

Ustawodawca w art. 6 ust. 1. ustawy o służbie zastępczej określił, iż do postępowania w sprawach określonych w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis ten przesądza o tym, że komisja podejmując rozstrzygnięcia w zakresie służby zastępczej związana jest zasadami postępowania administracyjnego.

Należy stwierdzić, że rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej zostało wydane z poszanowaniem zarówno przepisów prawa procesowego jak i norm prawa materialnego.

Jak trafnie podniósł organ, z treści art. 11 ust. 2 ustawy o służbie zastępczej jednoznacznie wynika, iż to na poborowym ciąży obowiązek złożenia oświadczenia o wyznawanych przekonaniach religijnych oraz wykazanie, ze wyznawana doktryna religijna oraz zasady moralne stoją w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową. Tymczasem skarżący stwierdził jedynie, że jest osobą o pokojowym usposobieniu, nieużywającą przemocy, a wiedza zdobyta podczas odbywania służby wojskowej będzie dla niego bezprzedmiotowa. Podniósł również, że jest kosmopolitą. Ponadto w skardze podał, że jego rodzice są schorowani. Te okoliczności w ocenie skarżącego są wystarczające aby został przeznaczony do odbycia służby zastępczej.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, gdyż przedstawione przez skarżącego argumenty nie zostały przez niego w wystarczający sposób uzasadnione.

Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483), obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona ojczyzny.

W świetle tego przepisu należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że zadaniem zasadniczej służby wojskowej jest wszechstronne przygotowanie poborowego na wypadek wojny i obrony ojczyzny. Deklarowanie przez skarżącego, że jest kosmopolitą nie zwalnia go z obowiązku nałożonego ustawą zasadniczą. Natomiast fakt, że jego rodzice są ciężko chorzy, stanowi okoliczność, która mogłaby mieć znaczenie, o ile skarżący ubiegałby się o odroczenie zasadniczej służby wojskowej.

Sąd, w tym stanie faktycznym i prawnym uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie są trafne i nie mogły zostać uwzględnione.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.