Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 12/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta P. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta P. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w zakresie wymierzenia grzywny Prezydentowi Miasta P.; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. zasądza na rzecz skarżącej Spółki od Prezydenta Miasta P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. "A" Spółka Komandytowa w K. wystąpiła do Urzędu Miejskiego w P. Wydział Środowiska Rolnictwa i Gospodarki o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych – P. na działkach nr 1, 2, 3 oraz część działki 4".

Po przeprowadzeniu postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydenta Miasta P. odmówił wydania środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu wskazał na rodzaj planowanej inwestycji stwarzający dużą uciążliwość dla otoczenia oraz braki w przedstawionej dokumentacji.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W bardzo obszernym uzasadnieniu Kolegium, zarzucając organowi pierwszej instancji przeprowadzenie kwestionowanego postępowania z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazało jakie czynności i dowody powinny być przeprowadzone w celu wyjaśnienia wszystkich wątpliwości związanych z przedmiotem postępowania.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. powtórnie odmówił wydania "A" S.A. z siedzibą w K.– N., decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych w P." w rejonie ulic [...] i [...] na wskazanych działkach. W uzasadnieniu powtórzył zastrzeżenia zgłaszane w pierwszym postępowaniu, podkreślając uciążliwość przedsięwzięcia, jego szkodliwe oddziaływanie na otoczenie oraz nadto wskazał na brak wszystkich wymaganych uzgodnień i opinii.

Samorządowe Kolegium rozpatrując złożone odwołanie Spółki decyzją z dnia [...] r. powtórnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kolegium cytując konkretne zapisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 1999, poz. 1227 ze zm.) wskazało tryb postępowania w sprawie, kolejny raz zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez braki w zebranym materiale dowodowym i niewyczerpujące wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Konieczne, w ocenie organu odwoławczego, jest zweryfikowanie zasięgu oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, prawidłowe ustalenie stron postępowania oraz jednoznaczne ustalenie zgodności planowanego zamierzenia z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.

Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o wyłączenie go od orzekania w przedmiocie wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych w P." i wyznaczenia innego organu jako właściwego do podjęcia tej decyzji. Wskazując na fakt położenia w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji działek będących własnością Gminy P. i Skarbu Państwa, podniósł, że tym samym w sprawie zachodzą okoliczności wymienione w art. 24 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wyłączenia Prezydenta Miasta P. i wyznaczenia innego organu do wydania wnioskowanej decyzji środowiskowej. Po analizie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko i Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło brak podstaw do wyłączenia tego organu od załatwienia niniejszej sprawy.

Wobec złożenia przez Prezydenta Miasta P. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (w dniu [...] r.), postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność złożonego wniosku.

Jednocześnie pismem z dnia [...] r. "A" S.A. z siedzibą w K. – N., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta P. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Uzasadniając swój wniosek Spółka wskazując na toczące się postępowanie w tej sprawie, wyjaśniła, iż zgodnie ze wskazaniami organu uzupełniła złożony w dniu [...]r. Raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, dołączając wymagane uzupełnienia i opinie. Przedstawione zostały także wymagane w sprawie stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Dwukrotnie jednak Prezydent Miasta P. wydał decyzję odmowną, którą dwukrotnie uchylało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Pomimo ostatniej decyzji Kolegium z dnia [...] r. organ pierwszej instancji nie podjął postępowania, pomimo pisma wnioskodawcy z dnia [...]r. o jego podjęcie. W odpowiedzi wystosowane zostało do skarżącej Spółki jedynie pismo informujące o niemożności załatwienia sprawy w terminie 30- dniowym, z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Równocześnie w dniu [...] r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo – wniosek o wyłączenie organu od orzekania w sprawie. W ocenie wnioskodawcy postępowanie organu – Prezydenta Miasta P. - prowadzone jest przewlekle, a mianowicie organ podejmuje czynności, które nie zmierzają do rozstrzygnięcia sprawy (faktyczne i procesowe), a także nie zastosował się on do wskazań organu odwoławczego, w wyniku czego sprawa kilkukrotnie jest rozpatrywana przez organ pierwszej instancji w wyniku uchylenia przez organ drugiej instancji, który powtarza te same wytyczne. W konkluzji Spółka wskazała, że po ostatnim uchyleniu decyzją Kolegium z dnia [...] r. nie zachodziły żadne okoliczności czy podstawy, które uzasadniałyby niepodejmowanie postępowania w celu wydania oczekiwanej decyzji. W rezultacie jednak do chwili obecnej sprawa nie została załatwiona, a skarżący pozostaje w niepewności, co do prawidłowości i szybkości dalszego postępowania w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało zażalenie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta P. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych w P." za uzasadnione. W uzasadnieniu, po dokładnym opisaniu przebiegu wszczętego w sprawie postępowania, Kolegium stwierdziło, że po wydaniu przez Kolegium decyzji w dniu [...] r. organ pierwszej instancji nie podejmował żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzając zasadność wniesionego wniosku organ odwoławczy nie znalazł podstaw do wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych czy stwierdzenia, że przewlekłość miała rażący charakter.

Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. ponownie wystąpił z wnioskiem o wyłączenie od orzekania w przedmiocie wydania wnioskowanej decyzji środowiskowej oraz wyznaczenie innego organu od załatwienia sprawy. Ponownie podkreślił fakt własności działek sąsiednich oraz własność Skarbu Państwa działek, na których ma być realizowane przedmiotowe przedsięwzięcie. W jego ocenie, uwzględniając zasięg oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na działki zarówno Gminy P. jak również Skarbu Państwa (reprezentowanego przez Prezydenta Miasta P.) nie może podlegać wątpliwości, że wymienione podmioty są jednocześnie stronami toczącego się postępowania. Powyższe zaś stanowi o uprawdopodobnieniu wątpliwości co do bezstronności wszystkich pracowników organu pierwszej instancji. Stąd też zasadne jest jego wyłączenie na podstawie art. 24 § 3 w związku z art. 26 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyłączyło Prezydenta Miasta P. z postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych w P." i wyznaczyło Prezydenta Miasta B. do załatwienia tej sprawy. W uzasadnieniu podzieliło stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji uznając, iż zasadne jest wyłączenie wszystkich pracowników organu z urzędu na mocy art. 24 § 3 Kodeksu.

Pismem z dnia [...] r., reprezentowana przez pełnomocnika, firma "A" S.A z siedzibą w N. wniosła skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta P., domagając się stwierdzenia wystąpienia przewlekłości oraz stwierdzenia jej rażącego charakteru i przyznania kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, po opisaniu przebiegu dotychczasowego postępowania z podkreśleniem wszystkich działań Spółki zmierzających do likwidacji stwierdzonych przez organ braków złożonego w dniu [...] r. wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, podkreślono, iż organ pierwszej instancji dwukrotnie odmówił wydania przedmiotowej decyzji, pomimo, iż pierwszą odmowną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło do ponownego rozpatrzenia, a w uzasadnieniu tej decyzji dokładnie wskazało tryb postępowania w sprawie. Mimo to organ nie uwzględniając tych wytycznych ponownie wydał decyzję odmowną, która ponownie przez organ odwoławczy została uchylona, zaś sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W ocenie strony skarżącej, nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji wskazań i wytycznych organu odwoławczego spowodowało niezasadne przedłużenie postępowania. Nadto Spółka podniosła, że po drugiej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., zamiast przeprowadzić postępowanie w zakresie zbadania m.in. zgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Prezydent Miasta P. w pierwszej czynności z [...] r. poinformował stronę o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy, a w [...] r. skierował wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie. Pomimo wezwania organu do załatwienia sprawy i wystosowania zażalenia na przewlekłość postępowania, uznanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za uzasadnione, Prezydent Miasta P. nadal nie załatwił sprawy.

Skarżąca Spółka podniosła, że przedmiotem skargi jest prowadzenie przez Prezydenta Miasta P. w sposób przewlekły postępowania dotyczącego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych w P.". W jej ocenie organ prowadząc to postępowanie podejmuje czynności pozorowane, które w żaden sposób nie zmierzają do wydania decyzji, a jedynie wydłużają postępowanie. Dowodem tego może być m.in. fakt, że po wydaniu decyzji przez Kolegium w dniu [...] r., organ przez pięć miesięcy nie podejmował postępowania, bądź też wbrew pouczeniu o braku przysługującego środka zaskarżenia – zażalenie takie złożył, czy też nie uwzględniał w postępowaniu wytycznych organu drugiej instancji. W ocenie skarżącej także dowolna, niczym nie uzasadniona interpretacja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest potwierdzeniem na wydłużanie prowadzonego postępowania.

Reasumując Spółka stwierdziła, że organ pierwszej instancji nie podejmując żadnych czynności bądź podejmując tylko pozorowane czynności, bezzasadnie rażąco wydłużył postępowanie w sprawie, co zostało już stwierdzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Przewlekle prowadzenie postępowania stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż organ w rażący sposób naruszył zasadę praworządności, prostoty i szybkości postępowania administracyjnego, wyrażone w art. 7 w związku z art. 12 w związku z art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe powoduje nadto stan niepewności po stronie skarżącej Spółki, czym naruszono dodatkowo art. 8 Kodeksu.

W dalszych pismach procesowych, m.in. z dnia [...] r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniosła ponadto o nakazanie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Prezydentowi Miasta B. wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych" , a na podstawie art. 149 § 2 tej ustawy orzeczenie kary grzywny w stosunku do Prezydenta Miasta P. za przewlekłe postępowanie w sprawie wydania wymienionej decyzji.

Uzasadniając pierwszy z wniosków pełnomocnik strony skarżącej wskazała, że zgodnie z przytoczonym art. 149 § 1 ustawy uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe postępowanie jest powiązane z zobowiązaniem organu do wydania w określonym terminie decyzji załatwiającej sprawę. Wobec braku takiej decyzji w sprawie prowadzonej od [...] r. zobowiązanie takie jest więc konieczne, gdyż pomimo wyznaczenia Prezydenta Miasta B. do załatwienia tej sprawy w [...] r. do chwili obecnej nie podjął on działania w sprawie i nie wydał decyzji. W zakresie drugiego wniosku możliwość orzeczenia wnioskowanej grzywny wynika z przepisów, a wprowadzenie tej instytucji ma na celu wzmocnienie przeciwdziałania bezczynności organów.

Odnosząc się do argumentów odpowiedzi na skargę pełnomocnik przyznała, że procedura w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wprawdzie skomplikowana, ale nie uzasadnia ona nienależytego i niezgodnego z prawem działania organu. Podejmowane przez organ czynności nie zawsze zmierzały do szybkiego załatwienia sprawy, a wręcz je przedłużało.

Odpowiadając na skargę organ – Prezydent Miasta P. - wniósł o jej oddalenie. Przyznając, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało zażalenie na przewlekłość postępowania za uzasadnione, pełnomocnik organu wskazał iż procedura związana z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego zamierzenia jest procedurą skomplikowaną, wymagającą przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (wobec zakwalifikowania jej jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.). Dodatkowo organ zobowiązany był do przeprowadzenia procedury udziału społeczeństwa w tym postępowaniu, co skutkuje jego wydłużeniem. Potwierdziło to także w swoim postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zarzuty podniesione w skardze nie znajdują potwierdzenia w zgormadzonym materiale dowodowym. Dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy organ zlecił bowiem przygotowanie dodatkowej opinii w sprawie, a mając na uwadze bezstronne orzekanie w tej sprawie złożył wniosek o wyłączenie go z jej załatwienia, co ostatecznie zakończyło się postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. wyłączającym Prezydenta Miasta P. z przedmiotowego postępowania.

Pismem procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik organu – Prezydenta Miasta P. - wniósł o umorzenie postępowania, wobec faktu, iż od dnia [...] r. Prezydent nie jest już organem prowadzącym przedmiotowe postępowanie. Dodał, że wydanie w sprawie postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uczyniło postępowanie bezprzedmiotowe, wobec braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na okoliczność, że brak jest podstaw dla twierdzeń, że postępowanie prowadzone przed Prezydentem P. prowadzone było w sposób przewlekły odwołał się do dokumentów z postępowania prowadzonego przed Prokuraturą Okręgową w C. czy Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 436/11, domagając się ujawnienia ich w toczącym się postępowaniu, na co Sąd nie wyraził zgody uznając, iż nie jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.

Na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczyła, że podtrzymuje skargę oraz wnioski zawarte w pismach procesowych. Domagała się zobowiązania Prezydenta Miasta B. do wydania decyzji w sprawie, wnosząc jednocześnie o stwierdzenie, że całe postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenia Prezydentowi Miasta P. przewidzianej w przepisach grzywny.

Pełnomocnik Prezydenta Miasta P. wniósł ostatecznie o umorzenie postępowania, podkreślając, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 7 reguluje terminy załatwienia spraw przez organy administracji publicznej. Według art. 35 organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W § 3 tego artykułu przewidziane zostały ustawowe terminy maksymalne dla załatwienia sprawy. Terminy te rozpoczynają swój bieg, w przypadku organu pierwszej instancji, w momencie wszczęcia postępowania (art. 61 § 3 – data doręczenia żądania organowi administracji publicznej), a kończą z chwilą wydania w tej instancji decyzji administracyjnej. Podstawową funkcją tych terminów jest dyscyplinowanie organów prowadzących postępowanie, co niewątpliwie ma ścisły związek z wyrażoną w art. 12 Kodeksu zasadą szybkości postępowania.

Analiza wymienionych przepisów wskazuje, że dla załatwienia sprawy wyznaczono: termin "niezwłoczny", miesięczny i dwumiesięczny w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej. Mogą one być przedłużane na zasadach określonych w art. 36 § 1, albo mogą być wyznaczane terminy dodatkowe zgodnie z art. 37 § 2 Kodeksu. Bieg omawianych terminów ulega wstrzymaniu w przypadkach uregulowanych w art. 35 § 5 Kodeksu, przy czym pokreślić trzeba, że okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. O ile organ administracyjny ma załatwić sprawę przez wydanie decyzji i nie czyni tego w terminie określonym w art. 35 lub wyznaczonym zgodnie z art. 36 pozostaje w bezczynności, a postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły.

Należy w tym miejscu dodać, że instytucję przewlekłości postępowania administracyjnego wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego i minie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 37 § 1 Kodeksu w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 wymienionej powyżej ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r., a obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. , stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym po myśli art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie zaś do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 lipca 2011r. (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Równocześnie zaznaczyć trzeba, że ustawodawca dokonując zmiany art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określił wprost na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania". Mając na względzie stanowisko wypracowane przez doktrynę stwierdzić należy, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuacje prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (J.Drachal, J.Jasielski, R.Stankiewicz- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. R.Hausera i M,Wierzbowskiego, Warszawa 2011), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J.Borkowski w: B.Adamiak, J.Borkowski- Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Z kolei według orzecznictwa "przewlekłość postępowania zachodzi, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia" (zob: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II S 1/07- Lex 269383).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2011r. sygn. akt II SAB/Po 42/1, zgodnie z którym przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną w świetle art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Ujmując inaczej, przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy znaczenia.

W kontrolowanej sprawie niewątpliwie postępowania toczące się przed organem pierwszej instancji – Prezydentem Miasta P. prowadzone było w sposób przewlekły, a przewlekłość ta, w ocenie Sądu, miała charakter rażący. Abstrahując od faktu dwukrotnego uchylania przez organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. - odmownej decyzji Prezydenta w zakresie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla zamierzonej inwestycji, a to z uwagi m.in. na brak realizacji w ponownej decyzji wskazań i uwag tego organu zawartych uzasadnieniu decyzji uchylającej, zwrócić uwagę trzeba, że już po powtórnym uchyleniu odmownej decyzji organu pierwszej instancji, czyli po decyzji Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. - pierwszą czynnością podjętą przez organ było przesłanie do wnioskodawcy pisma informującego o niemożliwości załatwienia sprawy w ustawowym 30-dniowym terminie, że względu na skomplikowany charakter sprawy. Nastąpiło to dopiero we [...] r., czyli po pięciu miesiącach od decyzji Kolegium. Następnie w dniu [...] r. organ pierwszej instancji złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o wyłączenie Prezydenta Miasta P. od orzekania w przedmiocie wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych w P.". Także dalsze działania tego organu nie zmierzały do merytorycznego załatwienia sprawy. Pomimo postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. odmawiającego wyłączenia Prezydent Miasta P. i wyznaczenia innego organu do załatwienia tej sprawy oraz zawartego w nim wyraźnego pouczenia, że "niniejsze postanowienie jest ostateczne; nie przysługuje od niego ani zażalenie, ani skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego", pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. wystosował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, by postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium stwierdziło niedopuszczalność wymienionego powyżej wniosku. Wszystkie te działania organu niewątpliwie wpłynęły na wydłużenie czasu rozpatrywania sprawy, gdyż organ w tym czasie nie rozpatrywał sprawy merytorycznie. Także złożenie przez wnioskodawcę - Spółkę "A" z siedzibą w K. – N., w dniu [...] r. zażalenia na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta P. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przedsięwzięcia i wydanie w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowienia z dnia [...]r., w którym uznano zasadność tego zażalenia na przewlekłość prowadzonego postępowania i podkreślono, że po wydaniu swojej decyzji drugoinstancyjnej w dniu [...] r. uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, potwierdziło, że organ ten nie podejmował żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy i nie podjął merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W dalszym ciągu organ – Prezydent Miasta P., skupił swoją aktywność na kwestii wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy, składając w dniu [...] r. kolejny, nowy wniosek o wyłączenie go od orzekania w przedmiocie wydania wnioskowanej decyzji środowiskowej oraz wyznaczenie innego organu od załatwienia sprawy. Wniosek ten został rozstrzygnięty postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., którym ostatecznie wyłączono Prezydenta Miasta P. z postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowej o uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych w P." i wyznaczono Prezydenta Miasta B. do załatwienia tej sprawy. Sąd dokonując jednak oceny tak prowadzonego postępowania przez Prezydenta Miasta P., uwzględniając powyższe wywody, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Brak działania organu od [...] do [...] r. nie zostało bowiem w żaden sposób usprawiedliwione. Nie może bowiem takim być skierowanie skargi do Sądu na wymienioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., gdyż skarga nie wstrzymuje dziania organu.

Podkreślić przy tym trzeba, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd ocenia sprawę na przewlekłe prowadzenie postępowania według stanu istniejącego w dacie orzekania. Przepis art. 149 § 1 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi znajdzie zatem zastosowanie, gdy organ, którego przewlekłość postępowania zaskarżono, w dacie orzekania przez sąd administracyjny nadal powstrzymuje się od wydania aktu lub dokonania określonej czynności w sprawie. Ustanie bezczynności przed datą rozstrzygania przez sąd czyni bowiem niemożliwym uwzględnienie skargi w ramach uprawnień wynikających z wymienionego powyżej art. 149 ustawy, Sąd nie może bowiem zastosować sankcji tam określonej i zobowiązać organu do wydania aktu, który przed dniem orzekania został wydany, albo zobligować organ do podjęcia czynności, która wcześniej została dokonana. Wprawdzie przepis wymienionego artykułu nie reguluje takiego przypadku, ale w ocenie Sądu, nie można zastosować tej sankcji także w przypadku, gdy w dniu orzekania przez Sąd, wskazany w skardze do Sądu organ nie jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarga firmy "A" S.A z siedzibą w N. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta P. nosi datę [...] r., a została nadana w placówce operatora pocztowego w dniu [...]r. (zobacz dołączona do akt sądowych koperta nadania skargi – k.84, czy informacja pełnomocnika strony skarżącej – pismo z dnia [...] r. wraz kserokopią książki nadawczej – k.80 i 81 akt sądowych). Biorąc zatem pod uwagę fakt, iż z dniem [...] r., wskutek wydanego postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., Prezydent Miasta P. stał się organem niewłaściwym do załatwienia sprawy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji, brak było podstawy do wydania orzeczenia przewidzianego w art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. zobowiązania go do wydania w określonym terminie wnioskowanej w sprawie decyzji. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowym (zob. m.in: uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08), sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zgodnie z art. 149 § 1 cytowanej ustawy zobowiązuje organ do wydania w oznaczonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenie albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Wnioskując a contrario z przepisu tego wynika więc, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd, a postępowanie sądowoadminsitracyjne w przedmiocie bezczynności organu staje się bezprzedmiotowe i stąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy podlega umorzeniu. Przenosząc przedstawioną powyżej regulację na grunt rozpatrywanej sprawy, w ocenie Sądu, wobec wyłączenia organu – Prezydenta Miasta P. od załatwienia sprawy wydania przedmiotowej decyzji i wyznaczenia nowego organu do jej załatwienia – Prezydenta Miasta B., które nastąpiło wskutek wydania w dniu [...] r. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., brak było podstaw do zobowiązania tego pierwszego organu do wydania wnioskowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Zakład odzysku odpadów nieorganicznych". W związku z powyższym w tym zakresie postępowanie sądowe należało umorzyć. Jednocześnie Sąd uznał, że wniosek w zakresie wymierzenia organowi grzywny nie może być uwzględniony, jako, że organ ten nie jest już właściwy do rozpatrzenia sprawy. Sąd uwzględnił przy tym charakter przewidzianej tym przepisem grzywny, a także wziął pod uwagę fakt, że jej zadaniem jest dyscyplinowanie organów administracji publicznej do określonego działania - w tym przypadku do doprowadzenia do zakończenia prowadzonego postępowania wymaganym przez przepis prawa orzeczeniem. W przedstawionych warunkach - wobec wyłączenia Prezydenta Miasta P. od prowadzenia niniejszej sprawy – rozstrzygnięcie takie nie jest już możliwe, a zatem cel nałożenia grzywny nie zostałby zrealizowany.

Sąd nie uwzględnił także wniosku strony skarżącej, złożonego w piśmie procesowym z dnia [...] r. oraz powtórzonego na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r., a dotyczącego zobowiązania, w trybie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prezydenta Miasta B. do wydania wnioskowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego zamierzenia inwestycyjnego. W ocenie Sądu wniosek ten był niedopuszczalny w tym postępowaniu. Niniejsze postępowanie wszczęte zostało skargą skierowaną przeciwko Prezydentowi Miasta P. i tylko tego organu dotyczyło. Prezydent Miasta B. nie był więc stroną toczącego się postępowania, stąd też brak jest podstaw do wnioskowanego przez stronę skarżącą działania Sądu.

Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 149 w związku z art. 161 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 cytowanej ustawy.