Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 333/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, 3 i 3a, art. 24 ust. 3,
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 107 par. 1 i 3, art. 77 par. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. utrzymał w mocy decyzję [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. odmawiającą skarżącemu umorzenia zaległych należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. We wniosku tym skarżący wskazał na swoją ciężką sytuację zdrowotną oświadczając, iż choruje na epilepsję, choroby psychiczne, upośledzenie umysłowe wynikające z uszkodzonego C.U.N., chorobę Scheurmanna - upośledzenie narządu ruchu. Podniósł, iż nie pracuje, nie ma środków do życia, nie posiada zameldowania we W., przebywa na ogródkach działkowych. Do wniosku skarżący załączył dokumenty (szczegółowo wskazane w decyzji przez organ), które w jego ocenie potwierdzają okoliczności w nim wskazane.

Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów organ ustalił, że zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, skarżący prowadził działalność gospodarczą w ramach której zajmował się transportem drogowym towarów w okresie od [...] czerwca 2008 r. do [...] września 2012 r. (data wykreślenia wpisu z rejestru). I choć jako osoba prowadząca działalność gospodarczą będąca płatnikiem składek, powinien terminowo i w pełnej wysokości regulować należności z tytułu składek przez cały okres wykonywania działalności, to – jak wskazał organ – skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku opłacania bieżących składek, a posiadając wiedzę o zobowiązaniach z tytułu składek nie podjął dobrowolnej spłaty powstałych z tego tytułu zaległości.

Dalej organ powołał art. 28 ust. 1, 2 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, według którego należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z tym, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 ww. ustawy całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Po ponownej weryfikacji możliwości wystąpienia określonych przez ustawodawcę okoliczności organ stwierdził, że w sprawie brak jest przesłanek do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W sprawie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne mające na celu przymusowe dochodzenie należnych składek z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Aktualnie trwają czynności zmierzające do ustalenia składników majątkowych. Tym samym orzekając w sprawie nie można jednoznacznie stwierdzić przyszłych rezultatów jakie niesie za sobą wdrożone postępowanie egzekucyjne, natomiast podejmowane czynności nie stanowią podstawy stwierdzenia bezskuteczności dochodzonych należności składkowych. Z uwagi na powyższe – jak dalej zaznaczył organ - nie ma podstaw do całkowitej rezygnacji z szansy odzyskania zaległych składek wraz z odsetkami w przyszłości. Tym samym – w ocenie organu - decyzja o umorzeniu składek byłaby przedwczesna.

Dalej organ stwierdził, że wydając decyzję wszechstronnie rozważył przesłanki całkowitej nieściągalności określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Dokonując w tym celu ponownej analizy możliwości płatniczych, sytuacji materialno - bytowej i zdrowotnej skarżącego, organ ustalił, że w złożonym oświadczeniu skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Aktualnie nie pracuje, nie ma środków do życia, utrzymuje się ze zbierania złomu. Nie posiada zameldowania we W., zamieszkuje na ogródkach działkowych. Przy czym skoro skarżący w oświadczeniu z dnia [...] października 2012 r. wskazał na fakt ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem, to zdaniem organu przyjąć należy, że skarżący dysponuje środkami finansowymi niezbędnymi do utrzymania. Z deklaracji PIT - 37 za 2009 r., 2010 r. i 2011 r. wynika, iż w 2009 r. skarżący osiągnął dochód ze stosunku pracy w kwocie 1.008,94zł oraz dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 2.298,57zł; w 2010 r. osiągnął dochód ze stosunku pracy w kwocie 2.060,00zł; pozarolniczą działalność gospodarcza przyniosła stratę w kwocie 1.482,89zł; natomiast w 2011 r. osiągnął dochód ze stosunku pracy w kwocie 1.175,53zł. Okoliczności te nie stanowią jednak – zdaniem organu - wystarczającej przesłanki pozwalającej na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Bieżąca sytuacja w gospodarstwie domowym oraz pozostawanie bez stałego zatrudnienia nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej umorzenie należności. Biorąc pod uwagę wiek skarżącego, zdobyte doświadczenie w czasie zatrudnienia oraz prowadzenie działalności gospodarczej, organ uznał, że istnieje realna szansa na pozyskanie środków finansowych na spłatę należności i poprawę sytuacji finansowej. Badając sytuację finansową w gospodarstwie domowym skarżącego, organ poza stroną dochodową dokonał też analizy stanu wydatków i innych zobowiązań. W tym zakresie organ ustalił, że skarżący nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, ponosi jednak wydatki na zakup leków w kwocie 190,00zł; oraz wydatki na zakup żywności w kwocie 300,00zł miesięcznie. Z treści postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2012 r. wynika natomiast, że skarżący posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie 917,80 zł. Odnosząc się do załączonej przez skarżącego kserokopii decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 1.478,80zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 289,00zł organ wskazał, że decyzja ta nie może oznaczać automatycznej zgody Zakładu na umorzenie należności z tytułu składek. Odnosząc się natomiast do treści oświadczeń skarżącego o innych zobowiązaniach (z tytułu zaciągniętych kredytów gotówkowych w Getin Banku na kwotę 2.902,75 zł i 1.008,67 zł, u osób fizycznych w wysokości 2.800,00zł. oraz prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych) organ podkreślił, że podane przez skarżącego zobowiązania z innego niż ujęty w niniejszej decyzji tytułu nie mogą stanowić podstawy do umorzenia nieopłaconych w trakcie działalności składek. Rozpatrując sprawę umorzenia należności z tytułu składek nie można bowiem – jak dalej podkreślił organ - uwzględniać interesów innych wierzycieli dłużnika a płatnik nie ma podstaw aby przedkładać ich interesy ponad roszczenia względem ZUS. Sytuacja taka koliduje bowiem z interesem Zakładu i wskazuje na wybiórcze traktowanie posiadanych zobowiązań.

Dalej - na podstawie danych przekazanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. i we W. – organ ustalił, że skarżący nie korzysta z fakultatywnych form pomocy (tj. dotacji, zasiłków celowych, okresowych, specjalnych), przeznaczonych dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Tymczasem – zdaniem organu - wsparcie instytucji socjalnych stwarzałoby możliwość zasilenia budżetu domowego skarżącego, ponadto stanowiłyby dla organu dowód trwałego, ciężkiego lub wyjątkowego charakteru wskazanych trudności oraz mogłyby stanowić potwierdzenie faktu, iż skarżący nie jest w stanie we własnym zakresie zrealizować potrzeb minimum egzystencji. Dlatego też w zw. z brakiem pomocy ze strony instytucji socjalnych organ nie dopatrzył się symptomów trwałego charakteru podanych we wniosku trudności.

Dalej organ wskazał, że wśród innych okoliczności, które zdaniem skarżącego powinny być uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie są jego problemy zdrowotne (epilepsja, choroby psychiczne, upośledzenie umysłowe wynikające z uszkodzonego C.U.N., choroba Scheurmanna - upośledzenie narządu ruchu). Organ szczegółowo wskazał na które dokumenty powołał się skarżący w celu udowodnienia schorzeń na które cierpi. Oceniając przesłanki zdrowotne Zakład wskazał, że skarżący nie wniósł żadnych dokumentów zaświadczających o konieczności kosztownego, specjalistycznego leczenia bądź rehabilitacji, znacznym uszczerbku zdrowia lub niemożności samodzielnej egzystencji. Nie stwierdził również, aby skarżący obowiązany był do sprawowania stałej opieki nad przewlekle chorym członkiem najbliższej rodziny, która to okoliczność miałaby w sprawie istotne znaczenie z uwagi na niemożność wywiązania się z istniejącego zadłużenia składkowego. Wreszcie organ wskazał, że podejmując decyzję organ nie jest kompetentny w stwierdzeniu czy przedstawiona przez skarżącego sytuacja zdrowotna ma bezpośredni wpływ na wywiązanie się ze spłaty zobowiązań składkowych.

Ponadto, na podstawie orzeczeń Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2012 r. oraz Komisji Lekarskiej ZUS nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W., organ ustalił, iż skarżący nie jest niezdolny do pracy. Z orzeczeń tych wynika, iż zostały one wydane po przeprowadzeniu bezpośredniego badania i dokonaniu analizy przedstawionej dokumentacji medycznej obejmującej opinię konsultanta ZUS z dnia [...] lutego 2012 r., dokumentację z przebiegu leczenia, karty informacyjne z leczenia szpitalnego, zaświadczenia o stanie zdrowia wystawione przez lekarzy leczących, wyniki badań dodatkowych. Przy dokonywaniu ustaleń orzeczniczych uwzględniono stopień naruszenia sprawności organizmu, poziom wykształcenia, wiek, predyspozycje psychofizyczne. Odnosząc się ponownie do przedstawionej sytuacji zdrowotnej, jednocześnie nie kwestionując problemów skarżącego ze zdrowiem, organ zaznaczył, iż w 2010 r. i 2011 r. uzyskiwał dochody z tytułu zatrudnienia, jak również w okresie od 06/2008r. do 09/20lOr. prowadził działalność gospodarczą, a tym samym sytuacja zdrowotna nie pozbawiała skarżącego możliwości pozyskania dochodów. Dlatego też organ przyjął, że aktualny brak zatrudnienia nie jest stanem trwałym a wskazane problemy zdrowotne nie przekreślają podjęcia zatrudnienia w przyszłości, zatem istnieje realna szansa na poprawę sytuacji finansowej poprzez znalezienia zatrudnienia.

W dalszej kolejności organ wskazał, że nie ustalono także aby przesłanki natury losowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, którym nie można było przeciwdziałać miały bezpośredni wpływ na powstałe zaległości. Poza faktami ujętymi w niniejszej decyzji skarżący nie wskazał na inne występujące aktualnie i nie znane z urzędu okoliczności, których zaistnienie miałoby istotne znaczenie dla wyniku danej sprawy. Dlatego też organ uznał, że powyższe okoliczności nie występują w sprawie skarżącego, więc nie mogą stanowić przesłanki umożliwiającej pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Wreszcie organ wskazując na treść art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002r., Nr 241, poz. 2074 ze zm.), zgodnie z którym Zakład może umarzać należności z tytułu składek:

1) na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych do dnia 31 grudnia 1998 r.,

2) na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2001 r.

- pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby

Stwierdził, że ze względu na okres zadłużenia skarżącego z tytułu składek, brak jest podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w myśl powołanych powyżej przepisów.

W złożonej skardze skarżący wyjaśnił, ze powinien już dawno mieć umorzone składki, gdyż jego stan zdrowia jest tragiczny (co zostało przez niego szczegółowo opisane). Skarżący podniósł dalej że nie posiada żadnego źródła dochodu ani żadnego majątku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ prawidłowo wskazał na materialno-prawną podstawę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jaką jest art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, dalej jako ustawa u.s.u.s.). Powołany przepis stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jednocześnie wskazując na przypadki w których ona zachodzi. Ponadto, w związku z tym, że sprawa dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia przedmiotowych należności także w uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Z powyższego wynika, że kwestią pierwszorzędną dla uruchomienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości jest ustalenie czy w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności, tzn. czy występuje jedna z okoliczności wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 ustawy u.s.u.s.

Organ w sposób prawidłowy ustalił, że w przedmiotowej sprawie prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne wyklucza zaistnienie przesłanki "całkowitej nieściągalności". Dopóki bowiem postępowanie egzekucyjne będzie w toku dopóty nie można stwierdzić jego bezskuteczności.

Wobec tego faktu Zakład przeprowadził postępowanie w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. w związku z § 3 ww. rozporządzenia w kierunku ustalenia sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, co mogłoby wyjaśnić czy przypadek skarżącego jest tym właśnie uzasadnionym, o którym wspomina przepis, a przede wszystkim czy ustalone okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie jest w stanie opłacić tych należności bez spowodowania zbyt ciężkich skutków dla siebie i swojej rodziny.

W tym miejscu należy podnieść, iż z treści zacytowanych przepisów o umorzeniu zaległości składkowych wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ, ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art.7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art.77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Z kolei sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu.

W celu prawidłowego zastosowania art. 28 ust. 3a ustawy u.s.u.s. niezbędne jest zbadanie sytuacji finansowej strony, na którą oprócz wysokości osiąganych dochodów wpływ ma także wielkość stałych obciążeń (np. opłaty za energię elektryczną, telefon, gaz, podatek od nieruchomości, raty kredytu, wydatki na leczenie). Zgromadzony materiał dowodowy powinien bowiem pozwolić na ustalenie, jaką rzeczywiście kwotą wnioskodawca dysponuje (wysokość wpływów pomniejszona o niezbędne koszty utrzymania), a także czy z kwoty tej jest on w stanie zaspokajać potrzeby niezbędne do egzystencji swojej i swojej rodziny, i jednocześnie spłacać powstałe wobec ZUS zadłużenie (por. wyrok WSA z 14 lutego 2008 r.,V SA/Wa 2787/07; publik. w Lex-ie nr 499128).

W przedmiotowej sprawie organ sprostał tym wymaganiom. W celu ustalenia stanu faktycznego przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające ustalając – aktualną – co wymaga podkreślenia Sądu, sytuację finansową i rodzinną skarżącego. A przede wszystkim, co istotne w sprawie, prawidłowo ustalił jego dochody i wydatki. Oparł się w tym zakresie m.in. na oświadczeniu skarżącego uwzględniając nadto wszystkie załączone przez skarżącego do tegoż wniosku dokumenty.

Dokonane ustalenia doprowadziły jednakże organ do wniosku, że nie istnieją podstawy do umorzenia zaległości skarżącego także na podstawie art. 28 ust. 3a w zw. § 3 ust. 1 pkt 1 ww., ponieważ – wbrew zarzutom skargi - skarżący nie wykazał istnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Podkreślił, że choć, jak sam skarżący podaje, z jednej strony nie pozyskuje środków do życia z powodu braku stałego zatrudnienia, utrzymuje się ze zbierania złomu, zamieszkuje na ogródkach działkowych, to jednak z drugiej strony samodzielnie – co wymaga podkreślenia Sądu - ponosi comiesięczne koszty związane z zakupem leków i żywności (ok 500 zł). Jednocześnie nie korzysta z żadnych alternatywnych źródeł wsparcia (pomocy społecznej). Powyższe dowodzi okoliczności, że skarżący – pomimo braku stałej pracy - dysponuje środkami finansowymi niezbędnymi do utrzymania. Wynika to też z treści oświadczenia skarżącego z dnia [...] października 2012 r. w którym skarżący utrzymuje, że sam ponosi koszty związane ze swoim utrzymaniem. Organ odniósł się również do sytuacji zdrowotnej skarżącego i słusznie podkreślił, że z treści orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół Spraw do Orzekania o Niepełnosprawności (orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2012 r.) wynika, że niepełnosprawność skarżącego ma charakter lekki, zaś samo orzeczenie zostało wydane na okres do dnia [...] maja 2014 r. Jednocześnie z jego treści nie wynika, aby sam skarżący wymagał długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w samodzielnej egzystencji. Ponadto z przedłożonych dokumentów medycznych nie wynika również aby skarżący – z uwagi na stan zdrowia w którym pozostaje – wymagał specjalistycznej rehabilitacji, czy też specjalistycznego leczenia. Wreszcie sam skarżący nie sprawuje opieki nad inną chorą osobą będącą członkiem jego rodziny. Powyższe dowodzi okoliczności, że skarżący nie jest osobą niezdolną do pracy (orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2012 r. oraz Komisji Lekarskiej ZUS nr [...] z dnia [...] marca 2012 r.). Zresztą jeszcze w 2010 r. i w 2011 r. skarżący pozyskiwał dochody z tytułu zatrudnienia, a jeszcze wcześniej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym nie sposób uznać, aby jego sytuacja zdrowotna, eliminowała możliwość zarobkowania. Problemy zdrowotne na które skarżący się uskarża, nie powodują – co wynika z treści orzeczeń lekarskich- niemożności podjęcia przez skarżącego pracy. Dlatego też organ zasadnie uznał, że sytuacja skarżącego rokuje na poprawę. Nie bez znaczenia pozostaje nadto okoliczność, że skarżący posiada doświadczenie zawodowe i pozostaje w wieku aktywności zawodowej.

Odnosząc się natomiast do innych wskazanych przez skarżącego zobowiązań wymagalnych – organ zasadnie stwierdził – że zobowiązania te nie mogą pozyskiwać przymiotu pierwszeństwa przed zobowiązaniami, które skarżący posiada wobec ZUS- u. Tym samym organ zasadnie stwierdził, że interesy innych wierzycieli nie mogą zostać przedłożone ponad roszczenia, które skarżący posiada wobec ZUS-u i jako takie – co najważniejsze – nie mogą stanowić przesłanki warunkującej umorzenie nieopłaconych składek. "Nierówny sposób" traktowania wierzycieli, poprzez ustalanie pierwszeństwa spłaty zobowiązań np. wobec banków, przed spłatami należności publicznoprawnych wobec ZUS – u., czy wręcz poprzez ich umorzenie jest niedopuszczalny. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są bowiem uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Należności z tytułu składek podlegają zaspokojeniu w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem kosztów egzekucyjnych, należności za pracę, należności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, jak również kosztów ostatniej choroby i kosztów pogrzebu dłużnika, w wysokości odpowiadającej miejscowym zwyczajów.

Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są zatem – co również zostało wyeksponowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Co więcej ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności – co w niniejszej sprawie przejawia się nie tylko wydaniem przez organ zaskarżonej decyzji, lecz również prowadzeniem wobec skarżącego skutecznej egzekucji czy też wydaniem postanowienia w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Osoba prowadząca działalność gospodarczą winna natomiast – jak słusznie podniósł organ – liczyć się z faktem, iż obowiązek składkowy nałożony na płatników składek ustawą, jest niezależny od okoliczności, czy działalność ta przynosi określone rezultaty finansowe, czy też ich nie przynosi. Osoba decydując się na podjęcie działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie przyjmuje również na siebie ryzyko jej prowadzenia i ponoszenia związanych z nią wydatków. Niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych.

Reasumując podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne nie posiadają atrybutu pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a co więcej samo ich istnienie (a w konsekwencji konieczność ich spłaty) nie może i nie stanowi przesłanki do umorzenia zobowiązań publicznoprawnych. Uwzględniając zatem zasadę wyrażoną w art. 24 ust. 3 u.s.u.s. i przyjmując, że nie sposób uznać, aby skarżący nie posiadał środków na spłatę zaległości wobec ZUS, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przeanalizował sytuację rodzinną i finansową skarżącego i to - co wymaga podkreślenia – na dzień wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 17/10) i wskazał na okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski w sprawie odmowy udzielenia ulgi nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego. W szczególności wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, dowodowym, z zachowaniem reguł art. 7 i 77 k.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo rozważył również wszystkie okoliczności o charakterze prawotwórczym, a ocena organu nie może być uznana za dowolną, gdyż mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Uzasadnienie decyzji spełnia natomiast wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.