Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 502/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1200/19 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania wypłaconego świadczenia wychowawczego za świadczenie nienależnie pobrane oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 września 2019 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] 2019 r.

Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z [...] 2019 r. o uznaniu świadczeń wychowawczych wypłaconych w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. na J. K. w wysokości 500 zł miesięcznie za świadczenia nienależnie pobrane oraz zobowiązującą T. K. do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych w łącznej wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie ([...] zł). Zobowiązanie do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych oparto na art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134) wobec ustalenia okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy tj. przyznania świadczenia w wyniku świadomego wprowadzenia w błąd przez uprawnionego. Podkreślono, że występując o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna J. K. (urodzonego [...] 2007 r.), T. K. wskazał, że jest to jego kolejne (nie pierwsze) dziecko. Tymczasem w dniu [...] 2018 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wpłynął wyrok Sądu Okręgowego w [...] z 17 stycznia 2006 r., sygn. akt [...] , orzekający rozwód B. K. z T. K. oraz zasądzający alimenty na rzecz małoletniego dziecka K. K. (urodzonej [...] 2003 r. i wpisanej w skład rodziny jako pierwsze dziecko) od ojca T. K. oraz ustalający miejsce pobytu małoletniej córki przy matce. W tej sytuacji świadczenie wychowawcze na syna J. K., wpisanego w skład rodziny jako drugie dziecko, nie przysługiwało. Wobec braku orzeczenia sądowego o sprawowaniu opieki naprzemiennej nad córką K. K., J. K. powinien zostać uznany za pierwsze dziecko, na które w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. świadczenie mogło być przyznane jedynie po spełnieniu kryterium dochodowego.

Sąd I instancji stwierdzając zgodność z prawem wydanych w sprawie decyzji wskazał, że J. K. urodzony w 2007 r. nie mógł być uznany za członka rodziny skarżącego jako kolejne dziecko, gdyż córka K. K. została zaliczona do rodziny matki, a to wykluczało możliwość uzyskania przez skarżącego przewidzianego ustawą świadczenia wychowawczego na syna jako na kolejne dziecko w rodzinie. Skarżący świadomie pobierał świadczenia wychowawcze, bowiem treść pouczeń zawartych w znajdującym się w aktach sprawy druku wniosku o udzielenie prawa do ww. świadczenia jest wyczerpująca i zrozumiała, a więc skarżący po zapoznaniu się z tymi pouczeniami miał pełną świadomość, czy wnioskowane świadczenie mu przysługuje.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku T.K., reprezentowany przez adwokata, podniósł następujące zarzuty:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.

1. art. 25 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przedmiotowego świadczenia za nienależnie pobrane oraz nakazanie jego zwrotu w tej samej decyzji, podczas gdy zgodnie z art. 25 ust. 1 ww. ustawy do zwrotu jest obowiązana osoba, która pobrała nienależne świadczenie, a więc dopiero, gdy uprawomocni się decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane można wydać kolejną decyzję nakazującą jego zwrot;

2. art. 25 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy przy braku ustalenia przez organ przesłanek uzasadniających zastosowanie tego przepisu, czego skutkiem było bezpodstawne stwierdzenie, że pobrane świadczenie wychowawcze na dziecko J. K. za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. jest nienależnie pobranym świadczeniem, a w konsekwencji niezasadne żądanie zwrotu tego świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, podczas gdy w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zaistniały wszystkie przesłanki uzasadniające uznanie świadczenia za nienależnie pobrane tj. świadomość skarżącego w pobieraniu nienależnego mu świadczenia i jego zawinione negatywne zachowanie oraz przede wszystkim brak jest przesłanek do uznania przedmiotowego świadczenia za nienależne.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie następujących przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji nierozpoznania przez organ II Instancji wszystkich zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych i prawnych organu pierwszej instancji, którymi obarczone było postępowanie administracyjne tj. organ nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, nie uwzględnił słusznego interesu strony postępowania - skarżącego, jak również nie wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie tj. w szczególności nie poczynił dostatecznych ustaleń pozwalających na ocenę świadomości skarżącego w pobieraniu nienależnego mu świadczenia i jego zawinionym negatywnym zachowaniu oraz ewentualnie od kiedy skarżący był świadomy braku prawa do pobierania spornego świadczenia wychowawczego, organ nie ustalił jednoznacznie, z uwagi na jakie okoliczności i przeprowadzone dowody uznał, że skarżący został pouczony o braku prawa do pobierania w/w świadczenia oraz że pouczenie zawarte we wniosku było wystarczające, organ nie wskazał o jakich konkretnie przepisach (z podziałem na jednostki redakcyjne) został pouczony skarżący, w następstwie czego organ błędnie uznał za udowodnioną okoliczność nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko J. K. za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r., co ostatecznie doprowadziło do błędnego ustalenia istotnych okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia,

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji nierozpoznania przez organ II Instancji wszystkich zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych i prawnych organu pierwszej instancji, którymi obarczone było postępowanie administracyjne tj. organ sporządził decyzję bez szczegółowego powołania podstawy prawnej tj. brak wskazania w podstawie rozstrzygnięcia, który z punktów art. 25 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci znajdował w niniejszej sprawie zastosowanie - w skarżonej decyzji zarówno organu I jak i II Instancji brak jest wskazania konkretnej przesłanki (jednostki redakcyjnej) z uwagi na zaistnienie której stwierdzono fakt nienależenie pobranego świadczenia przez skarżącego, brak wskazania i ustalenia, z uwagi na jakie okoliczności i przeprowadzone dowody organ uznał, że skarżący został pouczony o braku prawa do pobierania w/w świadczenia, że pouczenie zawarte we wniosku było wystarczające oraz sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej swojego rozstrzygnięcia, skutkiem czego jest niemożliwa bądź utrudniona skuteczna kontrola decyzji administracyjnej pod względem zgodności z zastosowanym prawem,

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji nierozpoznania przez organ II instancji wszystkich zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych i prawnych organu pierwszej instancji, którymi obarczone było postępowanie administracyjne tj. prowadzenie postępowania przez organ i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, brak należytego i wyczerpującego poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego będących przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz brak wyjaśniania zasadności przesłanek wydania decyzji, jak również niewywiązanie się z obowiązku czuwania nad tym, abym strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i nieudzielenie skarżącemu w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek,

4. "art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c" w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi oraz nie uchylenie zaskarżonych decyzji organu I i II instancji w sytuacji naruszenia przez organ II instancji przepisów k.p.a, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a., 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w sposób opisany szczegółowo powyżej, co spowodowało nierozpoznanie przez organ II instancji wszystkich zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych i prawnych organu pierwszej instancji, którymi obarczone było postępowanie administracyjne w postaci braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i ograniczenie ustalenia stanu, co ostatecznie doprowadziło do błędnego ustalenia istotnych okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia,

5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c" w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nie uchylenie decyzji organu I i II instancji pomimo dopuszczenia się przez organ naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w postaci zaniechania wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego jego treści w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z jednoczesnym całościowym wskazaniem jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oświadczył przy tym, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro zaś w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W myśl przywołanego w skardze kasacyjnej art. 25 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, stanowiącego podstawę wydania w niniejszej sprawie decyzji poddanej kontroli Sądu I instancji, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Skarżący kasacyjnie wyodrębnia w treści tego przepisu obowiązek wydania dwóch decyzji: pierwszej - uznającej dane świadczenie za nienależnie pobrane i drugiej - nakazującej jego zwrot. Uzasadniając swoje stanowisko odwołuje się do orzecznictwa sądów administracyjnych ustalonego na gruncie tożsamej w treści regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych. Autorowi skargi kasacyjnej umknęło jednakże, że stanowisko wyrażone w przywołanych wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych oraz w powoływanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 620/10, wraz ze zmianą ustawy świadczeniowej oraz zmianą innych ustaw, ewoluowało. W wyroku z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2232/17, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że organ nie mógł pominąć nowych regulacji wprowadzonych ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. poz. 1302). Ustawa ta weszła w życie od dnia 18 września 2015 r. Poczynając od tej daty dopuszczalne jest w jednej decyzji ustalenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia oraz obowiązku jej zwrotu. W sprawie tej NSA podkreślił, że przedłużanie postępowania nie leży w interesie strony skarżącej, skoro w świetle art. 30 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

Przechodząc na grunt przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci stwierdzić trzeba, że wykładni art. 25 ust. 1 tej ustawy nie można dokonywać w oderwaniu od całości regulacji podyktowanej nienależnie pobranym świadczeniom. Uwzględnić należy chociażby, że w kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 25 ustawodawca posługuje się sformułowaniem "decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia". W ust. 4 przyjęto, że należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego stała się ostateczna. W myśl zaś art. 25 ust. 6 tej ustawy, decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego nie jest wydawana, jeżeli od terminu jego pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Z uwagi na tak wyrażoną intencję ustawodawcy, przy potrzebie dochowania spójności realizacji obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z ustaleniem jego wysokości, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do żądania poprzedzenia decyzji o zwrocie ostateczną decyzją ustalającą nienależnie pobrane świadczenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak przeszkód, by obie te kwestie pozostawały treścią jednej decyzji. W świetle powyższego podniesiony w tym zakresie zarzut naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony.

Odmawiając słuszności podniesionemu w skardze kasacyjnej zarzutowi naruszenia art. 25 ust. 2 ww. ustawy zaznaczyć należy, że przepis ten ustala treść sformułowania "nienależnie pobrane świadczenia" wymieniając poszczególne przypadki, z jakimi ustawodawca powiązał spoczywający na organie obowiązek ustalenia kwoty podlegającej zwrotowi. Okoliczności rozpoznawanej sprawy wymagały uwzględnienia sytuacji wymienionej w pkt 2 przyjmującym, iż nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie. Skarga kasacyjna wywodzi, że w sprawie nie doszło do ustalenia, że świadczenie jest nienależne przy jednoczesnym braku poczynienia ustaleń czynników pozwalających na przypisanie świadczeniu przymiotu "nienależnie pobranego" m.in. w zakresie oceny świadomości skarżącego o pobieraniu nienależnego mu świadczenia i jego zawinionego negatywnego zachowania.

Odmawiając słuszności powyższej argumentacji należy odwołać się do wyroku z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 3417/18 (CBOSA), w którym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał interpretacji zwrotów: nienależne świadczenie i świadczenie nienależnie pobrane. Ustalił zatem, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. W niniejszej sprawie doszło do wypłaty świadczenia na drugie dziecko, w sytuacji w której pierwsze - po orzeczonym przez sąd rozwodzie rodziców - nie pozostawało pod opieką wnioskującego rodzica. Zaliczenie zatem pierwszego dziecka do rodziny wnioskodawcy, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, mogło nastąpić jedynie po orzeczeniu przez sąd rodzinny opieki naprzemiennej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wypłacone zatem świadczenie wychowawcze na syna, jako drugie dziecko w rodzinie, zostało prawidłowo zakwalifikowane jako świadczenie nienależne. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to - jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku - świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Obowiązek zwrotu pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy osoby, która została skutecznie pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń. W orzecznictwie wskazuje się, że ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, tj. czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie ma wpływ na istnienie uprawnienia. Skuteczność oznacza więc formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, a więc nie wystarcza powołanie się na przepis prawa. Ponadto, należy wskazać grożące stronie sankcje za wprowadzenie w błąd. Pouczenie takie powinno odpowiadać wymaganiom z art. 8 i art. 9 k.p.a. (por. wyrok NSA z 8 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1529/12, nawiązujący do wcześniejszych wyroków tego Sądu z 27 października 2011 r., sygn. akt I OSK 981/10 i z 1 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 2078/10).

W okolicznościach tej sprawy na świadomość wnioskodawcy co do przyznania i pobierania nienależnego świadczenia wychowawczego na drugie dziecko wskazuje treść formuły pouczenia zamieszczonego na druku wniosku w części I pkt 4 w zakresie definicji rodziny, uwzględniająca również przypadek rodziców rozwiedzionych, dla których możliwość jednoczesnego zaliczenia dziecka do członków obu rodzin została uwarunkowana orzeczeniem sądu o opiece naprzemiennej obydwojga rodziców rozwiedzionych. Pod powyższymi informacjami i pouczeniem skarżący złożył podpis wraz z oświadczeniem o prawdziwości zawartych we wniosku danych. Umieszczone na druku formularza informacje należy uznać za jasne i czytelne, pozwalające wnioskodawcy na ocenę sytuacji rodzinnej w odniesieniu do zasad przyznawania świadczenia wychowawczego. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, że organy słusznie przyjęły, iż w sprawie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pozwalając na zastosowanie art. 25 ust. 1 tej ustawy. Mając zaś na uwadze treść informacji zawartych na urzędowym formularzu wniosku, za nieuzasadnione należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Nie sposób za skargą kasacyjną przyjąć, że okoliczności sprawy wymagały dokonania szczegółowych ustaleń co do świadomości skarżącego w pobieraniu nienależnego świadczenia. Należy przy tym zauważyć, że skarga kasacyjna nie precyzuje w jaki sposób można byłoby ustaleń takich dokonać.

Nie doszło również do naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zauważyć trzeba, że zarzut naruszenia przepisów postępowania może być podniesiony w skardze kasacyjnej przy jednoczesnym wykazaniu, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobną konstrukcję przyjmuje art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. dla możliwości uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie wskazuje się, że zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać tylko z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że skarżący powinien uzasadnić, iż następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. Trudno przyjąć, by do takiego naruszenia doszło w rozpoznawanej sprawie wobec braku przywołania przez organ w podstawie prawnej decyzji zastosowanego pkt 2 art. 25 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Przytoczenie w uzasadnieniu decyzji treści tego przepisu i zawarcie argumentacji co do świadomości podmiotu pobierającego świadczenie nienależne, pozwalało w pełni zidentyfikować podstawę prawną oraz przesłanki jakimi kierował się organ uznając wypłacone świadczenia za nienależnie pobrane i zobowiązując do ich zwrotu. Z tego względu trudno przyjąć, że kontrola sądowa zaskarżonej decyzji była utrudniona, czy wręcz niemożliwa. Okoliczności zaś, jakie były uwzględnione przez organ dokonujący oceny zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zostały odzwierciedlone w uzasadnieniu decyzji pozwalając zrekonstruować i wyjaśnić tok rozumowania organu. Powyższe świadczy o braku skuteczności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. oraz zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Konsekwencją powyższego jest nieuwzględnienie zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W świetle powyższego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znajdowały usprawiedliwienia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.