Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1317/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 32,  art. 37,  art. 37a
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Adam Lipiński, Iwona Dąbrowska, , Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. C. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia w dyspozycji przełożonego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącej J. C. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Rejonowy Policji [...], działając na postawie art. 32 ust. 1, art. 37, art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], wydanym wobec [...] J. C. - przeniesionej z urzędu z dniem [...] kwietnia 2016 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Rejonowej Policji [...] - od dnia [...] kwietnia 2016 r. pozostawił wymienioną w swojej dyspozycji na czas poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe, nie dłuższy niż 12 miesięcy z uposażeniem w 11 (jedenastej) grupie uposażenia zasadniczego 3.960 (trzy tysiące dziewięćset sześćdziesiąt) zł, z mnożnikiem 2,60 (dwa i sześćdziesiąt setnych) kwoty bazowej, z dodatkiem służbowym w kwocie 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł. Jednocześnie od dnia [...] kwietnia 2016 r. powierzył wymienionej czasowo pełnienie obowiązków służbowych w Referacie Dochodzeniowo - Śledczym Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...]. Orzekł, że zakres obowiązków służbowych określi Naczelnik Wydziału [...] KRP [...]. W trybie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. J. C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od ww. rozkazu personalnego zarzucając naruszenie art. 37 i art. 37a pkt 1 i art. 38 ustawy o Policji, a także art. 77 § 1, art. 80, art. 108 § 1, art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a.

W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o: (1) wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazu personalnego do czasu rozpoznania odwołania, (2) zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozpoznania odwołania od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], (3) uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i umorzenie postępowania.

Komendant [...] Policji, rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu wskazał, że Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] zwolnił [...] J. C. z dniem [...] kwietnia 2016 r. z zajmowanego stanowiska radcy Wydziału [...] KGP i z dniem [...] kwietnia 2016 r. przeniósł z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji. Motywując rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w wyniku zmian organizacyjnych zmniejszeniu uległa liczba etatów w KGP o 135, w tym o 81 etatów policyjnych. Likwidacji uległo również stanowisko służbowe zajmowane przez wymienioną policjantkę i zaszła konieczność uregulowania jej statusu służbowego. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.

Następnie Komendant [...] Policji, rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], przeniósł z urzędu [...] J. C. z dniem [...] kwietnia 2016 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Rejonowej Policji [...]. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. i doręczono stronie w dniu 15 kwietnia 2016 r.

Komendant Rejonowy Policji [...], rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] pozostawił wymienioną w swojej dyspozycji od dnia [...] kwietnia 2016 r. na czas poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe, nie dłuższy niż 12 miesięcy, wskazując jednocześnie, że policjantka będzie pobierała uposażenie w wysokości przysługującej na ostatnio zajmowanym stanowisku radcy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 32 ust. 1, art. 37 i art. 37a ust. 1 ustawy o Policji, zaś podstawę faktyczną - okoliczność zwolnienia wymienionej przez Komendanta Głównego Policji z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dalszego pełnienia służby w KSP oraz w konsekwencji przeniesienie przez Komendanta [...] Policji do pełnienia służby w KRP [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że - stosownie do art. 37a pkt 1 ustawy o Policji - w przedmiotowej sprawie Komendant Rejonowy Policji [...] pozostawił [...] J. C. w swojej dyspozycji na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. Ponadto wskazał, że pozostawienie wymienionej w dyspozycji następuje na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe, co umożliwia podjęcie właściwej decyzji w zakresie określenia statusu służbowego policjantki w odniesieniu do jej sytuacji służbowej i możliwości etatowych wskazanej jednostki organizacyjnej Policji.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest decyzja organu I instancji o pozostawieniu policjanta w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, natomiast kwestia powierzenia obowiązków nie jest w ogóle rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej - w rozpatrywanej sprawie stanowi jedynie element o charakterze dodatkowym. Ponadto, przeniesienie policjanta do dyspozycji jest instytucją całkowicie odrębną od przeniesienia na niższe stanowisko służbowe.

Wobec powyższego, zdaniem Komendanta [...] Policji, rozkaz personalny organu I instancji jest zasadny i celowy, ponadto uwzględnia interes społeczny, tożsamy z interesem służby w Policji przy jednoczesnym uwzględnieniu słusznego interesu strony. Właściwy przełożony policjanta, będąc organem zobowiązanym do zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, zobowiązany był do takiego ukształtowania sytuacji organizacyjnej i kadrowej jednostki, która zapewni właściwe jej funkcjonowanie, a jednocześnie umożliwi zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania wskazanej komendy Policji.

Organ odwoławczy nie stwierdził postaw do zawieszenia postępowania argumentując, iż na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. można zawiesić wyłącznie postępowanie wszczęte na wniosek strony, która występuje z żądaniem zawieszenia postępowania. Tymczasem toczące się w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte z urzędu, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku pełnomocnika strony. Jednocześnie organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z obligatoryjnych przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego, wymienionych w art. 97 § 1 k.p.a., w szczególności wydanie orzeczenia merytorycznego w niniejszej sprawie nie jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez inny organ (pkt 4).

W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Przysługujące stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu zostało bowiem zrealizowane poprzez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji, w którym pełnomocnik strony przedstawił wnioski, uwagi i żądania.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy szeroko rozumiany interes służby wymaga takiego ukształtowania sytuacji kadrowej w Policji, które niezwłocznie zapewni właściwą realizację ustawowych zadań tej formacji.

Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. J. C., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie, uchylenie rozkazu personalnego organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 37 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu, który wydany został z zaniechaniem - poprzedzającego pozostawienie w dyspozycji organu oraz powierzenie obowiązków na innym stanowisku - mianowania skarżącej na stanowisko służbowe,

- art. 37 ustawy o Policji poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu, który wydany został z zaniechaniem określenia na jaki okres powierzono czasowo pełnienie obowiązków;

- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu, który opierał rozstrzygnięcia na częściowo bezprzedmiotowym materiale dowodowym, a częściowo bez oparcia w ogóle na materiale dowodowym;

- art. 38 ustawy o Policji a contrario, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu, w którym zaniechano przeniesienia skarżącej na równorzędne stanowisko służbowe;

- art. 108 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu, którym niezasadnie nadano rygor natychmiastowej wykonalności;

- art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu, pomimo, że uniemożliwiono stronie czynny udział w postępowaniu, w wyniku czego doszło do wydania zaskarżonego rozkazu bez uwzględnienia interesu społecznego tożsamego z interesem służby i słusznego interesu strony.

W motywach skargi skarżąca podniosła, że przepisy art. 37 ust. 1 oraz 37a pkt 1 ustawy o Policji statuują zasadę pewności stosunku służby poprzez określenie, że w przypadku zwolnienia z dotychczasowego stanowiska policjant może zostać pozostawiony w dyspozycji przełożonego na czas poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy, oraz że przełożony ma prawo powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej miejscowości na czas nieprzekraczający 12 miesięcy. W obu przypadkach oznacza to, że najpierw konieczne jest określenie stanowiska służbowego - w przypadku pozostawienia we własnej dyspozycji musi to nastąpić po uprzednim zwolnieniu z zajmowanego stanowiska ale w tej samej jednostce, w której następuje pozostawienie w dyspozycji, a w przypadku powierzenia obowiązków musi to nastąpić dodatkowo z równoczesnym określeniem nowego stanowiska.

Do dalszego pełnienia służby w Komendzie Rejonowej Policji [...] skarżąca została przeniesiona na mocy rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r., przy czym rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komendant Główny Policji zwolnił skarżącą z zajmowanego stanowiska. Tak więc skarżąca znalazła się w służbowej "próżni", którą miał wypełnić rozkaz Komendanta [...] Policji, zarówno w celu ukształtowania statusu służby skarżącej co do zasady, jak i w celu umożliwienia porównania, czy przeniesienie z KGP, a następnie z KSP, nastąpiło na stanowisko równorzędne, jak wymaga tego dyspozycja art. 38 ustawy o Policji a contrario. Tymczasem rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] nie spełniał tego wymogu, gdyż skarżącej powierzono obowiązki bez określenia nowego stanowiska. Ponadto, nie wskazano na jaki okres następuje powierzenie obowiązków, pomimo że przepis art. 37 ustawy o Policji przewiduje konieczność takiego określenia, zaznaczając, że nie może być on dłuższy niż 12 miesięcy.

Skarżąca wskazała również, że w uzasadnieniu rozkazu Komendanta Rejonowego Policji [...] nie wspomniano w ogóle, dlaczego jest ona pozostawiona w dyspozycji bez mianowania na nowe stanowisko służbowe, skoro powierzono jej pełnienie obowiązków w Wydziale [...]. Nie zostały w żaden sposób poddane analizie i określone kwalifikacje oraz doświadczenie skarżącej, jak również potrzeby kadrowe jednostki docelowej, przy czym - biorąc pod uwagę daty wydania rozkazu zaskarżonego oraz rozkazów poprzedzających - wątpliwe jest, aby dowód w tym zakresie został w ogóle przeprowadzony.

Skarżąca podniosła, iż etapowość postępowania w przypadku przeniesienia funkcjonariusza do dalszego pełnienia służby w innej jednostce wymaga, aby przełożony w jednostce "docelowej" wydał decyzję w zakresie określenia parametrów nowego stanowiska z uwzględnieniem, czy przeniesienie następuje z możliwością mianowania na niższe stanowisko służbowe, czy też obligatoryjnie na stanowisko równorzędne. Wobec braku mianowania skarżącej na jakiekolwiek stanowisko nie sposób uznać, że została ona przeniesiona z KGP na stanowisko nie niższe.

Skarżąca zaznaczyła również, że rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r., został na mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] uchylony w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wskazał na nieprawdziwość argumentacji odnośnie powodów zwolnienia skarżącej z zajmowanego stanowiska oraz na liczne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Powyższe, zdaniem skarżącej oznacza, że obecnie rozkaz Komendanta [...] Policji musi zostać uznany za wydany w oparciu o decyzję, która została uchylona, gdyż Komendant [...] Policji był władny do podejmowania decyzji kadrowych wobec skarżącej jedynie w sytuacji, gdy pozostawał w mocy wcześniejszy rozkaz Komendanta Głównego Policji. Jeżeli ten ostatni został wyeliminowany z obrotu prawnego, to tym samym pozbawiony podstawy prawnej został rozkaz personalny Komendanta [...] Policji.

Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu wynika, że przesłanką jego zastosowania była "konieczność niezwłocznego uregulowania sytuacji kadrowej" oraz zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostki. Jak wynika z rozkazu Komendanta Rejonowego Policji [...], powierzenie obowiązków oznacza, że dla skarżącej nie ma stanowiska, które wymagałoby "obsadzenia", zatem argumentacja o potrzebie zapewnienia prawidłowego funkcjonowania tejże jednostki jest nieprawdziwa. Z uwagi na szybkość wydania rozkazów, skarżąca została całkowicie pozbawiona możliwości wypowiedzenia się w postępowaniu, zaś organ w ogóle nie rozważał słusznego interesu strony i wzajemnej relacji pomiędzy interesem określonym jako społeczny a interesem strony.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a.", zawiesił postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1379/16.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Stosownie do art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], wydany na podstawie art. 32, art. 37 i art. 37a ustawy o Policji, o pozostawieniu [...] J. C. od dnia [...] kwietnia 2016 r. w dyspozycji na czas poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe, nie dłuższy niż 12 miesięcy z uposażeniem w 11 (jedenastej) grupie uposażenia zasadniczego 3.960 zł, z mnożnikiem 2,60 kwoty bazowej, z dodatkiem służbowym w kwocie 1.800 zł. Dodatkowo, w ww. rozkazie od dnia [...] kwietnia 2016r. organ powierzył czasowo wymienionej pełnienie obowiązków służbowych w Referacie Dochodzeniowo - Śledczym Wydziału [...] KRP [...]. W trybie art. 108 § 1 k.p.a., rozkazowi nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Z kolei z art. 32 ust. 1 ww. ustawy wynika, że do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Powyższy przepis ma charakter kompetencyjny, bowiem określono w nim wyłącznie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych, nie wskazano natomiast kryteriów ani merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach.

Stąd, uzasadniony jest wniosek, że rozkaz personalny w przedmiocie pozostawienia w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na czas poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy, jest podejmowany przez właściwego przełożonego w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to swobodę działania i możliwość wyboru przez organ określonego sposobu załatwienia sprawy przy uwzględnieniu przesłanek określonych w art. 7 k.p.a. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji uznaniowych sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania, czy podjęcie rozkazu personalnego zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu przedmiotowego rozkazu nie przekroczono granic uznania administracyjnego.

Kluczową w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że skarżąca pełniła uprzednio służbę na stanowisku radcy Wydziału [...] Biura [...] Komendy Głównej Policji, skąd rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] z dniem [...] kwietnia 2016 r. została zwolniona z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] kwietnia 2016 r. przeniesiona do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji. Rozkazowi temu nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.

Następnie, Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] przeniósł z urzędu skarżącą z dniem [...] kwietnia 2016 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Rejonowej Policji [...]. Rozkazowi temu również nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Powyższy rozkaz personalny został utrzymany w mocy rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].

Na skutek skargi J. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1379/16 Sąd ten stwierdził nieważność rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...].

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w kontrolowanej sprawie Komendant [...] Policji dopuścił się naruszenia przepisu art. 36 ust 2 ustawy o Policji o właściwości w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co w świetle art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2016 r., a także - jako utrzymującego w mocy rozkaz personalny dotknięty wadą kwalifikowaną - rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. W myśl art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. obejmuje wszelkie postacie naruszenia właściwości miejscowej i rzeczowej, z którą nierozerwalnie łączy się właściwość instancyjna. Organ niewłaściwy nie jest zatem prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Obowiązek badania swojej właściwości ciąży na organie w momencie wszczęcia postępowania, jak również w każdym stadium postępowania administracyjnego.

Sąd stwierdził, iż J. C. od objęcia stanowiska radcy Wydziału [...] Komendy Głównej Policji do dnia [...] kwietnia 2016 r. podlegała Komendantowi Głównemu Policji. Tymczasem Komendant [...] Policji w dniu [...] kwietnia 2016 r. przeniósł skarżącą do dalszego pełnienia służby w Komendzie Rejonowej Policji [...], czym naruszył art. 36 ust. 2 ustawy o Policji, bowiem orzekł w stosunku do policjanta, który podlegał służbowo Komendantowi Głównemu Policji. Sąd zaznaczył, iż bez znaczenia pozostaje okoliczność, że przeniesienie to miało nastąpić od dnia [...] kwietnia 2016 r., zatem od dnia, gdy przełożonym właściwym skarżącej był Komendant [...] Policji oraz, że rozkazowi Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie zmienia podległości służbowej skarżącej, a oznacza jedynie, że wyznaczona data przeniesienia skarżącej do pełnienia służby w Komendzie [...] Policji nie ulegnie zmianie w przypadku złożenia odwołania.

Sąd podkreślił, iż art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi w sposób bezwzględny, że sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i stwierdza nieważność decyzji bądź postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zapis ten nie pozostawia żadnej swobody dla orzekającego Sądu, nie uzależnia w tym przypadku rozstrzygnięcia od naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (jako to ma miejsce w regulacji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się prawomocny od dnia 4 kwietnia 2017 r.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, niepubl.).

Powyższy przepis statuuje związanie stron postępowania administracyjnego, sądu administracyjnego, innych sądów oraz pozostałych organów państwa i innych podmiotów stanem prawnym utworzonym prawomocnym orzeczeniem. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w tymże orzeczeniu. Stan związania prawomocnym orzeczeniem ograniczony jest, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów. Nie oznacza to jednak, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie można kierować się treścią uzasadnienia. W niektórych sytuacjach będzie to nawet konieczne (por. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r. sygn. akt II CKN 655/98; publ. LEX nr 51062).

Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego może być - w relacji do losów zaskarżonego aktu - negatywne lub pozytywne. Orzeczenie negatywne zawarte w wyroku uwzględniającym skargę (zawierającym rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności aktu) wywiera w stosunku do tego aktu skutek wsteczny. W jego rezultacie w postępowaniu przed organami administracji następuje powrót do sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem aktu. Późniejsze (w stosunku do daty wydania aktu) orzeczenie sądu ma zatem charakter konstytutywny i działa w tym zakresie ex tunc - od momentu wydania decyzji dotkniętej wadliwością (przesłanka nieważności).

Orzekając w niniejszej sprawie Sąd jest związany stanem prawnym utworzonym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1379/16, który wyeliminował z obrotu prawnego - ze skutkiem ex tunc - zarówno rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], jak i rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], mocą którego J. C. została przeniesiona z urzędu - z dniem [...] kwietnia 2016 r. - do dalszego pełnienia służby w Komendzie Rejonowej Policji [...].

Stwierdzenie nieważności ww. rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2016r. oznacza, że w dacie wydania rozkazu personalnego nr [...] o pozostawieniu skarżącej do dyspozycji na czas poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe, nie dłuższy niż 12 miesięcy, Komendant Rejonowy Policji [...] nie pozostawał wobec skarżącej przełożonym właściwym w sprawach osobowych, nie mógł zatem podejmować względem skarżącej decyzji kadrowych. Wydanie ww. rozkazu personalnego stanowi zatem o naruszeniu przepisów o właściwości, tj. art. 37a pkt 1 i art. 32 ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Obligowało to Sąd do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] oraz - jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. W tym stanie rzeczy, na obecnym etapie postępowania, brak było przesłanek do oceny merytorycznych zarzutów skargi.

Na marginesie zauważyć należy, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] uchylił rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia J. C. do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji z dniem [...] stycznia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oznacza to, że z obrotu prawnego zostały wyeliminowane wszystkie rozkazy personalne poprzedzające wydanie rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], w tym - na skutek stwierdzenia nieważności - rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], stanowiący bezpośrednią podstawę orzeczenia w przedmiocie pozostawienia skarżącej w dyspozycji KRP [...]. Przy czym, jak podkreśla się w judykaturze, stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której wydano inną, przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji zależnej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12; publ. ONSA WSA 2013, nr 1, poz. 1; wyrok NSA z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1573/13; publ. LEX 1381658).

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika procesowego odpowiadające stawce minimalnej (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) - jak w punkcie 2 sentencji.