Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1502/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 74 ust. 2 zd. 2, art. 92
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 6, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. P., K. P. i L. P. w miejsce którego weszli następcy prawni: J. P., B. P., K. P. i A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2007 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wspólnicy spółki cywilnej [...] K. P., B. P. i L. P. zmarły w toku postępowania, którego następcami prawnymi są J. P., K. P., B. P. i A. P. (dalej jako skarżący) wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2008 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2007 r. nr [...], który po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] czerwca 2006 r. sygn. akt [...] nałożył na przedsiębiorców karę pieniężną w wysokości 12.300 zł za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu .

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.)- zwany dalej k.p.a., art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), w związku z lp. 1.11.11. ust. 1 lit. a załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497).

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

W wyniku kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie w dniu [...] kwietnia 2004 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] ustalili, że skarżący prowadzili działalność w zakresie uboju zwierząt oraz drobiu, produkcji i sprzedaży wyrobów masarskich oraz prowadzenia sklepów mięsno-drobiowych. Do realizowania celów działalności gospodarczej skarżący wykorzystywali własne środki transportowe, realizując przewozy na potrzeby własne. Na podstawie pobranych tarcz tachografu i kart drogowych kierowców – R. H. (21 tarcz tachografu i 23 kart drogowych) i L. P. (14 tarcz tachografu, z których jednej nie uwzględniono z uwagi na przypisanie jej do miesiąca nie objętego kontrolą i 11 kart drogowych) stwierdzili wielokrotne naruszanie norm czasu pracy kierowców określonych w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz rozporządzeń Rady (EWG) Nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Kontrolą objęto okres od [...] grudnia 2003 r. do [...] kwietnia 2004 r.

Sporządzony został protokół kontroli w przedsiębiorstwie nr [...] i sprawozdanie.

Organ dwukrotnie zawiadomił skarżących - każdego ze wspólników kontrolowanego przedsiębiorstwa – o wszczęciu postępowania w związku z wynikami kontroli, przesyłając w zawiadomieniach z dnia [...] lipca 2004 r. sprawozdanie z kontroli wraz z wykazem naruszeń oraz w zawiadomieniach z dnia [...] lipca 2004 r. protokół kontroli nr [...] i powtórnie sprawozdanie z kontroli z wykazem naruszeń. Zawiadomił skarżących o prawie do złożenia wyjaśnień.

Decyzją z [...] września 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) – u.t.d., nałożył na skarżących: L. P., K. P. i B. P. [...] s.c. karę pieniężną w łącznej kwocie 22.950,00zł za wskazane w decyzji w pkt od 1 do 11 naruszenia dotyczące:

- w pkt 1: skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne i za naruszenia tej normy nałożono karę w wysokości łącznej 550 zł,

- w pkt 2 : przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy nałożono karę pieniężną w wysokości ogółem 750 zł za przekroczenia, których dopuścił się kierowca L. P. i karę 200 zł i 550 zł za przekroczenia, których dopuścił się kierowca R. H.,

- w pkt : nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego polegające na nieuzasadnionym użyciu przez kierowcę R. H. kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu – za każdy dzień, jeśli kontrola wskutek tego była utrudniona, a nie ma wątpliwości co do wpisów na wykresówce i za to naruszenie nałożono karę 200 zł,

- w pkt 4: nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego polegającego na tym, że wykresówka z danego dnia była za długo zapisywana, a kontrola wskutek tego okazała się niemożliwa, co znalazło odbicie w kontrolowanych wykresówkach kierowcy L. P. i za to nałożono karę w wysokości 600 zł,

- w pkt 5: nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego polegającego na tym, że wykresówka z danego dnia była za długo zapisywana, a nie ma wątpliwości co do zapisów w wykresówce i za to naruszenie stwierdzone dwukrotnie w przypadku kierowcy L. P. i trzykrotnie w przypadku kierowcy R. H. nałożono karę 600 zł,

- w pkt 6: nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego polegające na tym, że przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo – za każdą wykresówkę, jeżeli wskutek tego kontrola była niemożliwa i za powyższe naruszenie stwierdzone w przypadku kierowcy L. P. nałożono karę 600 zł,

- w pkt 7: nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego - przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo – za każdą wykresówkę, jeżeli nie było wątpliwości co do zapisów na wykresówce i wobec stwierdzenia takich naruszeń na 6 wykresówkach kierowcy L. P. i 12 wykresówkach kierowcy R. H. nałożono karę 1.000zł;

- w pkt 8: wykresówki kierowcy L. P. z 9 dni nie zawierały przepisowych wpisów dotyczących imienia kierowcy i za co nałożono karę 500 zł,

- w pkt 9 za sześciokrotny brak wpisów miejsca i daty końcowej używania wykresówki u kierowcy L. P. nałożono karę 300 zł,

- w pkt 10 za brak wpisania w ośmiu wykresówkach kierowcy L. P. stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu nałożono karę 400 zł,

- w pkt 11 za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie – za każdy dzień pracy kierowcy, wobec stwierdzenia tego faktu w dni wskazane w decyzji odrębnie dla kierowcy L. P. i R. H. – łącznie 56 wykresówek - nałożono na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz l.p. 1.11.11. ust. 1 lit. a) załącznika do u.t.d. karę pieniężną w wysokości 16.800zł.

Organ nie uwzględnił wyjaśnień skarżących, iż:

1) nie byli zobowiązani do przechowywania tarcz tachografu, ponieważ za wskazane przez kontrolujących dni kierowcy wykonywali przewozy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczajacej 3,5 t.;

2) wykonywali przewozy pojazdami powyżej 3,5 t. odpadów zwierzęcych nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi, powstałych po uboju drobiu;

3) wykorzystywali samochody do niehandlowych przewozów w celach prywatnych oraz

4) nie prowadzili pojazdów, gdyż wykonywali inne prace w przedsiębiorstwie.

Uzasadniając nałożenie kary za nieokazanie wykresówek organ powołał się na analizę faktur dokumentujących: zakup paliwa, ewidencję sprzedaży w poszczególnych okresach nieokazania wykresówek oraz analizę pracy kierowców L. P. i R. H. co, jego zdaniem, stanowiło podstawę do ustalenia, że w okresie od [...] stycznia 2004 r. do [...] marca 2004 r. wskazani kierowcy, z wyłączeniem określonych dni, w których poruszali się pojazdem marki [...] (dmc 4600) udokumentowanych kartami drogowymi, wykonywali przewozy pojazdami marki [...] o nr rejestr. [...] (dmc 22 000) i [...] (dmc 7 500). Przeanalizował rejestry sprzedaży za ww. okres i przyjął, iż skarżący sprzedawali swoje wyroby odbiorcom w S., S., R., P. i K., dostarczając te wyroby w ramach przewozów na potrzeby własne.

Organ wywiódł, że sprawdzenie tarcz tachografu i stanu początkowego i końcowego licznika kilometrów pojazdu o nr rej [...] wraz z dowodami sprzedaży towaru w tym okresie pozwoliło na przyjęcie, że kierowcy dnia [...] kwietnia 2004 r. w przypadku L. P. i [...] kwietnia 2004 r. w przypadku R. H. wykonywali przewóz na potrzeby własne i winni posiadać i okazać wykresówki. Stwierdzono nieokazanie 56 wykresówek, co jest niezgodne z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących. Zgodnie z nim, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje na wniosek kierowców zainteresowanych ich kopie. Odstąpiono od nałożenia kary za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy R. H. i kierowcy L. P. za wskazane w uzasadnieniu decyzji dni z uwagi na "brak możliwości bezsprzecznego uprawdopodobnienia, że kontrolowani kierowcy w wyżej wymienionych dniach wykonywali przewozy pojazdami powyżej 3,5 tony".

Skarżący w odwołaniu kwestionowali ustalenia dotyczące nieokazanych wykresówek, podnosząc, że kierowcy R. H. i L. P. pojazdem o nr rej. [...] wykonywali przewozy związane z wywozem odpadów zwierzęcych nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi, powstałych po uboju drobiu do zakładów utylizacji T. i M. W. w Ć. oraz do P. Sp. z o.o. w S. Pojazd ten był również użyczany do celów prywatnych R. H. i innym osobom, które o to prosiły. Przedłożyli zaświadczenie R. H. o wynajmie pojazdu. Dodatkowo, każdy z przewozów w dniach nieokazania wykresówek posiadał zaświadczenie, które zawierało informację o trasie przejazdu z wyznaczeniem miejsca docelowego oraz datą i określeniem charakteru przejazdu wraz z opisem, co będzie przewożone w skrzyni ładunkowej. Zaświadczenia były na bieżąco wydawane dla celów kontroli. Wykresówki były stosowane do przewozów w celach handlowych, zaś przewozy realizowane w celach niehandlowych zwolnione są, zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z obowiązku przechowywania tarcz tachografu. Rozporządzenie to nie nakłada ponadto obowiązku przechowywania zaświadczeń mówiących o wykorzystaniu pojazdu w celach niehandlowych. Samochód [...] o nr rej. [...] używany był do przewozu odpadów, jak i do celów prywatnych w zależności od potrzeb. Klienci zaś często przyjeżdżają po towar własnym transportem. Nie zgodzili się z ustaleniem realizowania przez dany pojazd przewozu w celach handlowych na podstawie analizy faktur zakupu paliwa, ewidencji sprzedaży i stanu licznika pojazdu. Faktura sprzedaży towaru świadczy jedynie o jego sprzedaży nie o jego dowozie. Nie można twierdzić, na podstawie stanu licznika, że pojazd był w K., skoro kontrahentowi z K. sprzedano towar. Skarżący przedstawili dowody na okoliczność, iż odbiorcy towaru w okresie od [...] stycznia 2004 r. zakupione w ich firmie produkty odbierali własnym transportem. Twierdzili, że materiał dowodowy zebrany przez organ prowadzi do tendencyjnych, niezgodnych ze stanem faktycznym wniosków. W pozostałej części decyzji uznali karę za zasadną.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) wyłączył do postępowania odrębnego sprawę w przedmiocie odwołania skarżących od decyzji organu I instancji o nałożeniu kary 22.950 zł, w zakresie kary pieniężnej:

1) w wysokości 550,00 zł za skrócenie dziennego odpoczynku pracy przy wykonywaniu transportu drogowego,

2) w wysokości 550,00 zł za przekroczenie przez R. H. w dniu [...] lutego 2004 r. maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy,

3) 1600,00 zł za nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych,

4) 500,00 zł za brak wpisów imienia kierowcy na okazanych wykresówkach,

5) 300,00 zł za brak wpisów miejsca i daty końcowej używania wykresówki,

6) 400,00 zł za brak wpisów stanu licznika w chwili zakończenia używania pojazdu oraz

7) 16.800,00 zł za nieokazanie wykresówek.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. w części dotyczącej pozostałych naruszeń (tych, które nie zostały wyłączone postanowieniem do odrębnego postępowania), nakładającej łącznie karę pieniężną w wysokości 2.250,- zł. Organ odwoławczy uznał, iż stwierdzone w decyzji organu I instancji naruszenia w wymienionym wyżej zakresie za słuszne i zasadne.

Z kolei drugą decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił i przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji kary wskazane w pkt od 1) do 3) postanowienia j.w. i uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości:

- 500,00 zł za brak wpisów imienia kierowcy na okazanych wykresówkach i nałożył za to naruszenie karę pieniężną w wysokości 450,00 zł,

- 300,00 zł za brak wpisów miejsca i daty końcowej używania wykresówki i nałożył za to naruszenie karę w wysokości 250,00 zł,

- 400,00 zł za brak wpisów stanu licznika w chwili zakończenia użytkowania pojazdu i nałożył za to karę w wysokości 350,00 zł oraz

- 16.800,00 zł za nieokazanie wykresówek i nałożył za to naruszenie karę pieniężną w wysokości 16.200,00 zł.

Przekazanie do ponownego rozpatrzenia sprawy w zakresie nałożenia kar, o których mowa w pkt 1-3 nastąpiło wobec braku możliwości jednoznacznego stwierdzenia popełnienia naruszeń przyporządkowanych nałożonej karze.

Zmiana decyzji organu I instancji w zakresie nałożenia kar w wysokości 500,-, 300,- i 400,- zł nastąpiła z uwagi na nieuwzględnienie "nieokreślonego" dnia, za który nałożono karę i tym samym kara w każdym z tych przypadków uległa zmniejszeniu o 50,- zł.

W zakresie nałożenia kary 16.800,00 zł za nieokazanie wykresówek, organ zmniejszył nałożoną karę uznając, że nie można traktować wykresówek z niepełnymi wpisami (dotyczy wykresówki L. P. z [...] kwietnia 2004 r. i wykresówki R. H. za [...] kwietnia 2004 r.) za naruszenie w postaci nieokazania wykresówek. Organ nie uwzględnił argumentów skarżących, że pojazdem marki [...] nr rej [...] przewożono odpady poubojowe oraz że pojazd używany był do celów niehandlowych. Wywóz odpadów organ uznał za działalność związaną z prowadzoną przez przedsiębiorstwo działalnością gospodarczą i dlatego podlegającą rygorom związanym z przewozem na potrzeby własne, zaś wykonywanie przewozów niehandlowych nie zostało przez skarżących udowodnione.

W złożonej skardze do Sądu skarżący domagali się stwierdzenia nieważności bądź uchylenia pkt 7 decyzji dotyczącej nałożenia kary w wysokości 16.200,00 zł za nieokazanie wykresówek. Zarzucili, że decyzja oparta jest na domniemaniach wykonywania przewozów w celach handlowych. Dla możliwości żądania okazania wykresówek, na tle art. 4 pkt 12 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 konieczne było ustalenie przez organ, że dany przewóz miał miejsce i dokonywał się w celach handlowych. Organ swoje ustalenia oparł na fakturach, wbrew złożonym w postępowaniu przez skarżących dowodom w postaci oświadczenia kierowcy R. H. o wynajmie pojazdu oraz złożonym oświadczeniom kontrahentów, którzy stwierdzili, że w dniach wskazanych w decyzji jako te, w których wykonywano przewóz i nie dokumentowano pracy kierowców, towar odbierany był w ubojni w Z. gminie Ł., a nie dostarczany do odbiorców. Organ nie ustosunkował się do pozostających w sprzeczności z jego ustaleniami twierdzeń strony na tę okoliczność. Nie odniósł się do dokumentów potwierdzających daty, cel i charakter wyjazdów niehandlowych i korekt faktur zakupu paliwa. Na rozprawie przed Sądem, skarżący – L. P. oświadczył, że nie podpisywał protokołu kontroli, który został mu przesłany i nie został pouczony o prawie złożenia zastrzeżeń do protokołu kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie VI SA/Wa 567/06 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w zaskarżonej części tj. w pkt 7 decyzji, nakładającym karę pieniężną w wysokości 16.200,- zł, orzekł o jej niewykonalności i o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Kontrolując rozstrzygnięcie we wskazanym zakresie - za stwierdzone naruszenia w postaci nieokazania do kontroli wykresówek za określone dni, stwierdzone przez organ protokołem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Sąd stwierdził, że kontrola została przeprowadzona na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 6 i art. 74 ust. 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), art. 67 k.p.a. i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów (Dz. U. Nr 120, poz. 1025 ze zm.), jako kontrola przedsiębiorcy. Jej przedmiotem było przestrzeganie przez przedsiębiorcę przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz rozporządzeń Rady (EWG) - Nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i Nr 3821 z tego samego dnia w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Po pierwsze: Sąd stwierdził wadliwość działania organu, który przeprowadzając kontrolę w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżących, badał przestrzeganie przez nich przepisów rozporządzeń Rady (EWG) - Nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - w okresie od [...] grudnia 2003 r. do [...] kwietnia 2004 r., czyli w czasie, gdy w Polsce unormowania te nie obowiązywały. Sąd wytknął, że nie można było również zastosować w procedurze kontroli przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), ponieważ weszła ona w życie z dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą członkostwa w Unii Europejskiej – art. 33 cyt. ustawy tj. z dniem 1 maja 2004 r. W trakcie kontroli przedsiębiorstwa [...], prowadzonego przez skarżących za okres od [...] grudnia 2003r. do [...] kwietnia 2004 r., kontrolerzy stwierdzili m.in. nieprzestrzeganie obowiązku przechowywania zapisów z przyrządów kontrolnych, który to obowiązek przewidywał przepis art. 31 ust. 2 obowiązującej w dacie kontroli ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354). Wytknął, że przepis ten nie został wskazany, a inspektorzy powołali w protokole kontroli i sprawozdaniu z kontroli jeszcze nieobowiązujące przepisy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców i cyt. już rozporządzenia Rady (EWG).

WSA zarzucił, że mimo obowiązku wynikającego wprost z art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i przepisów obowiązującego wówczas i cyt. już rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli (... ) protokół kontroli podpisują inspektor i kontrolowany, zaś do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia. Protokół kontroli nie został podpisany przez skarżących, a fakt naruszenia przez organ prawa w tej materii wynika wprost z dokumentów. Skarżący nie będąc pouczeni o prawie do złożenia zastrzeżeń do protokołu, dopiero na etapie odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji, sformułowali zarzuty co do ustaleń organu zawartych w tym protokóle w zakresie kary za nieokazanie wykresówek: że pojazdem marki [...] o nr rej [...] wykonywane były przejazdy w celach niezarobkowych i nie związanych z działalnością przedsiębiorstwa skarżących oraz w celach przewozów odpadków lub szkieletów zwierzęcych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi.

Polecił zatem odniesienie się w sposób wystarczający do tych argumentów uznając, że są to okoliczności istotne z uwagi na obowiązujące w dacie kontroli przepisy, zgodnie z którymi do przewozów drogowych wykonywanych pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów rzeczy w celach prywatnych - art. 5 pkt 12 ustawy o czasie pracy kierowców z 2001 r. - przepisy rozdziału tej ustawy dotyczącego norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw i gwarantowanego odpoczynku nie mają zastosowania. W przypadku przewożenia odpadów zwierzęcych nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi, zgodnie z art. 12 pkt 3 ustawy o czasie pracy kierowców, nie znajdowały zastosowania art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 10 tej ustawy, choć trudno byłoby wyprowadzać z tego wniosek o braku obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowców i obowiązku przechowywania wykresówek. Zarzucił, że organ nie odniósł się do całości dowodów zgromadzonych w sprawie, nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary dowodowi w postaci oświadczenia kierowcy R. H. o wynajęciu pojazdu skarżących dla swoich celów prywatnych oraz pominął przedstawione przez skarżących dowody - oświadczenia klientów firmy skarżących dotyczących odbierania od skarżących towaru własnym transportem, czym naruszył art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uznał, że dowody w postaci oświadczeń kontrahentów skarżących mają walor szczególny z uwagi na to, że naruszenie w postaci nieokazania wykresówek za określone dni opiera się na domniemaniu organu wykonywania przez skarżących przewozów na potrzeby własne, wywiedzionym z faktów sprzedaży towaru w tych dniach zestawionych z dowodami zakupu paliwa oraz stanem licznika kilometrów danego pojazdu. Ewentualne ustalenie, że w dni wskazane przez organ jako te, gdzie brakuje dokumentacji czasu pracy kierowców w postaci wykresówek, towar produkowany przez skarżących odebrali kupujący bezpośrednio od producenta, podważać będzie zasadnicze dla kwestii nałożenia kary za nieokazanie wykresówek pierwotne ustalenie organu.

Nie przesądzając kwestii, czy w rozpatrywanej sprawie miało miejsce naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców polegające na nieprzechowywaniu i nieokazaniu do kontroli wykresówek, polecił ustalenie stanu faktycznego ponad wszelką wątpliwość na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem dowodów przedłożonych przez stronę postępowania i ewentualnie po dokonanych w ten sposób ustaleniach podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Rozprawienie się z dowodami przedstawionymi przez skarżących w trakcie postępowania administracyjnego i po dokonaniu z uwzględnieniem tychże dowodów ustaleń faktycznych, ocenę czy naruszono prawo obowiązujące skarżących w kontrolowanym okresie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie rozpoznając sprawę, uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 09.2004 r. Nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w kwestionowanej części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 16.800,00 zł za nieokazanie wykresówek.

W wyniku tego postępowania, w dniu [...] lipca 2007 r., organ I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy nałożył na L. P., B. P. i K. P. prowadzących [...]s.c., karę pieniężną w łącznej wysokości 12.300,- zł z tytułu nieokazania 41 szt. wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie.

Jej podstawę prawną stanowiły normy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., art. 104 i art. 107 k.p.a., art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), w zw. z art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.) i art. 12 pkt 3, art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2001 r. Nr 123, poz. 1354 ze zm.), art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, ust. 4, art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w związku z lp. 1.11.1. ust. 1 lit. a załącznika do w/w ustawy

Podstawę faktyczną stanowiło ustalenie, że L. P., K. P. i B. P. prowadzili w ramach spółki cywilnej przedsiębiorstwo [...] z/s w miejscowości Z., koło Ł., którego przedmiot działalności gospodarczej stanowił m.in. ubój drobiu oraz produkcja i sprzedaż wyrobów masarskich. W zakresie objętym decyzją zarzucono stronie, nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.

Na podstawie analizy okazanych do kontroli łącznie 35 tarcz tachografu (21 tarcz tachografu kierowcy R. H. i 14 tarcz tachografu kierowcy L. P.), 34 kart drogowych (23 kart drogowych kierowcy R. H. i 11 kart drogowych kierowcy L. P.) oraz listy obecności za okres od [...] grudnia 2003 r. do [...] kwietnia 2004 r. w protokole kontroli stwierdzono nieokazanie 143 wykresówek. Organ I instancji uwzględnił wyjaśnienia strony za dni: 14.07.2004 r., 15.07.2004 r., 16.08.2004 r. w zakresie braku części wykresówek za w/w okres. Ustalił nieokazanie łącznie 56 wykresówek obu kierowców, tj.: R. H. z dni: 10, 16, 30 i 31 stycznia 2004 r., 03,06,07, 11, 12, 13, 14, 17,18, 19, 21, 27 lutego 2004 r., 01 i 13 marca 2004 r., 15 kwietnia 2004 r. oraz L. P. z dni: 09, 12, 23, 24, 27, 28,29, 30 i 31 stycznia 2004 r., 03, 06, 07, 11, 13, 14, 17, 18, 19, 20, 21, 24, 25, 26 i 28 lutego 2004 r., 01, 03, 04, 05, 06, 08, 11,15,23,25, 30 i 31 marca 2004 r., 07 kwietnia 2004 r.

Powyższych ustaleń dokonano po zestawieniu okazanych w toku kontroli faktur dokumentujących zakupy paliwa w okresie od [...].01.2004 r. do [...].03.2004 r., ewidencji sprzedaży za okres od grudnia 2003 r. do kwietnia 2004 r., wyjaśnień i protokołu przesłuchania strony, oświadczenia kierowcy R. H. i oświadczeń kontrahentów spółki cywilnej [...] oraz przedstawionych tarcz tachografu i kart drogowych z wpisanym stanem licznika kilometrów przed rozpoczęciem przejazdu danego dnia. W analizowanym okresie kierowcy R. H. i L. P. wykonywali przewozy na potrzeby własne pojazdami: marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (dmc 22000 kg), marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (dmc 7500 kg), marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (dmc 4600 kg), marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (mc 9750 kg), marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (dmc 3500 kg), dostarczając wyroby przedsiębiorstwa [...] do odbiorców w S., S., R., K., bądź też odbierając towar od dostawców z okolic M. Ć. i M., jak też wywożąc odpady zwierzęce nie przeznaczone do spożycia przez ludzi do zakładów utylizacji T. [...] w Ć. oraz do P. Sp. z o.o. z/s w S.. Ponadto pojazdy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] były użyczane do przewozów w celach prywatnych kierowcy R. H. Z dołączonych do odwołania strony z dnia [...] października 2004 r. oświadczeń niektórych kontrahentów spółki cywilnej [...], m.in. H., P., A., P. oraz H. wynika, że wielokrotnie odbierali zakupiony w w/w spółce towar własnym transportem, jednakże organ stwierdził, że nie wskazali oni, w jakich konkretnie dniach miało to miejsce.

W przypadku pojazdów:

marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] - na podstawie przedstawionych tarcz tachografu - m.in. jednej wykresówki bez daty - uznanej za tarczę ze stycznia 2004 r. - gdzie jako stan licznika kilometrów przed rozpoczęciem przejazdu wpisano 814.953 km oraz wykresówki z dnia [...].04.2004 r., gdzie stan licznika przed rozpoczęciem przejazdu wynoszący 818.524 km, porównano ze stanem końcowym licznika kilometrów - stwierdzono, że od stycznia 2004 r. do [...].04.2004 r. pojazdem tym przejechano około 3514 km - i za ten okres strona nie przedstawiła żadnych wykresówek;

marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] - analiza okazanych do kontroli: ewidencji sprzedaży za styczeń 2004 r., kart drogowych i wykresówek wykazała, iż w okresie od [...].01.2004 r. do [...].03.2004 r. przewozów drogowych nie wykonywano w/w pojazdem, wykorzystywano natomiast w tym celu pojazdy: marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (karty drogowe), marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz marki [...] o numerze rejestracyjnym [...];

marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] - na podstawie wykresówek kierowcy [...] R. H. z dni: [...].04.2004 r. i [...].04.2004 r. - gdzie początkowy stan licznika kilometrów w dniu [...].04.2004 r. wyniósł 195.188 km, zaś stan początkowy licznika kilometrów na wykresówce z dnia [...].04.2004 r. wynosił 195.488 km, co jednoznacznie wykazało brak zapisu na 300 km i po zestawieniu powyższego faktu z fakturą sprzedaży z dnia [...].04.2004 r.[...], zgodnie z którą spółka [...] sprzedała swoje wyroby odbiorcom w S., R. i K. - stwierdzono nieokazanie wykresówki z dnia [...].04.2004 r.

marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] - na podstawie wykresówek kierowcy [...] R. H. z dni: [...].04.2004 r. i [...].04.2004 r.- gdzie według wykresu drogi na wykresówce z dnia [...].04.2004 r. w/w pojazd przejechał 118 km, natomiast ze stanu licznika wynika, że było to 288 km; z kolei z wykresu drogi zarejestrowanego na wykresówce z dnia [...].04.2004 r. wynika, że pojazd ten przejechał 118 km, natomiast stan licznika wskazywał, iż było to tylko 19 km. Wobec różnicy między zarejestrowanym przez tachograf wykresem drogi wynoszącym na obu wykresówkach około 236 km, a zapisanymi na tych wykresówkach stanami licznika kilometrów, stosownie do których pojazd przejechał 307 km, stwierdzono nieokazanie wykresówki dokumentującej przejazd na trasie 71 km między [...].04.2004 r. a [...].04.2004 r.

Analizując okazane do kontroli faktury dokumentujące zakupy paliwa w okresie od [...].01.2004 r. do dnia [...].03.2004 r., ewidencję sprzedaży od grudnia 2003 r. do kwietnia 2004 r., wyjaśnienia strony oraz jej przesłuchanie organ ustalił nieokazanie wykresówek kierowcy R. H. w miesiącu:

● styczniu - z dni 10, 16, 30, 31 (kierowca poruszał się pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; tankował paliwo na stacji benzynowej w miejscowości S. - faktury zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].01.2004 Nr [...] z dnia [...].01.2004 r., Nr [...] z dnia [...].01.2004 r. oraz Nr [...] z dnia [...].01.2004 r.; towar sprzedano odbiorcom w S., S., R. i K. - ewidencja sprzedaży za miesiąc styczeń 2004 r. - faktury sprzedaży z dnia [...].01.2004 r. Nr [...] z dnia [...].01.2004 r. Nr [...], z dnia [...].01.2004 r. Nr [...] z dnia [...].01.2004 r. Nr [...],

lutym - z dni [...] (kierowca poruszał się pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; tankował paliwo na stacji benzynowej w miejscowości S. - faktury zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].02.2004 r., Nr [...] z dnia [...].02.2004 r., Nr [...] z dnia [...].02.2004 r., Nr [...] z dnia [...].02.2004 r. oraz Nr [....] z dnia [...].02.2004 r.; towar sprzedano odbiorcom w S., S. i R. - ewidencja sprzedaży za miesiąc luty 2004 r. - faktury sprzedaży z dnia [...].02.2004 r. Nr [...] z dnia [...].02.2004 r. Nr [...], z dnia [...].02.2004 r. Nr [...], z dnia [...].02.2004 r. Nr [...],

marcu - z dni [...] (kierowca poruszał się pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; tankował paliwo na stacji benzynowej w miejscowości S. - faktura zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].03.2004 r. oraz w C. - faktura zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].03.2004 r.; towar sprzedano odbiorcom w P. - ewidencja sprzedaży za miesiąc marzec 2004 r. - faktura sprzedaży z dnia [...].03.2004 r. Nr [...] oraz w S., S., R. i K. - ewidencja sprzedaży za miesiąc marzec 2004 r. - faktury sprzedaży z dnia [...].03.2004 r. Nr [...].

W przypadku L. P. stwierdzono brak wykresówek w miesiącu:

styczniu - z dni [...] (kierowca w dniach [...] stycznia 2004 r. poruszał się pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; tankował paliwo na stacji benzynowej w miejscowości W. koło C. - faktura zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].01.2004 r. i w miejscowości S. - faktura zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].01.2004 r.; towar sprzedano odbiorcom w S., S. i K. - ewidencja sprzedaży za miesiąc styczeń 2004 r. - faktury sprzedaży z dnia [...].01.2004 r. Nr [...]; kierowca w dniach [...] stycznia 2004 r. poruszał się pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; tankował paliwo na stacji benzynowej w miejscowości Ć. - faktury zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].01.2004 r., Nr [...] z dnia [...].01.2004 r. oraz Nr [...] z dnia [...].01.2004 r. Stosownie do wyjaśnień złożonych do protokołu przesłuchania strony, L. P. jeździł w te okolice po kurczaki do swoich dostawców,

lutym - z dni [...] (kierowca w dniu [...] lutego 2004 r. poruszał się pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; tankował paliwo na stacji benzynowej w miejscowości S. - faktura zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].02.2004 r.; towar sprzedano odbiorcom w R. i P. -ewidencja sprzedaży za miesiąc luty 2004 r. - faktury sprzedaży z dnia [...].02.2004 r. Nr [...]; kierowca w dniu [...] lutego 2004 r. poruszał się pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; tankował paliwo na stacji benzynowej w miejscowości Ć. - faktura zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].02.2004 r.),

marcu - z dni [...] (kierowca w dniach [...] marca 2004 r. poruszał się pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; tankował paliwo na stacji benzynowej w miejscowości Ć. - faktury zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].03.2004 r., Nr [...] z dnia [...].03.2004 r., Nr [...] z dnia [...].03.2004 r., Nr [...] z dnia [...].03.2004 r., Nr [...] z dnia [...].03.2004 r. i Nr [...] z dnia [...].03.2004 r. i w miejscowości P. koło M. - faktura zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].03.2004 r.; zgodnie z protokołem przesłuchania jeździł tam po kurczaki do swoich dostawców; kierowca w dniu [...] marca 2004 r. poruszał się pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]; tankował paliwo na stacji benzynowej w miejscowości B. koło S. - faktura zakupu paliwa Nr [...] z dnia [...].03.2004 r.; towar sprzedano odbiorcom w R. i K. - ewidencja sprzedaży za miesiąc marzec 2004 r. - faktury sprzedaży z dnia [...].03.2004 r. Nr [...].

Ponadto analiza okazanych do kontroli faktur za zakup paliwa w okresie od [...].01.2004 r. do [...].04.2004 r. wykazała, że:

pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od [...].01.2004 r. do [...].03.2004 r. tankowano w następujących dniach: [...].01.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].01.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].02.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].03.2004 r. (faktura VAT Nr [...] i [...].03.2004 r. (faktura VAT Nr [...]),

pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od [...].01.2004 r. do [...].03.2004 r. tankowano w następujących dniach: [...].01.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].01.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].01.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].01.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].02.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].02.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].02.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].02.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].02.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].02.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].02.2004 r. (faktura VAT Nr [...] i Nr [...]), [...].02.2004 r. (faktura VAT Nr [...] i Nr [...]), [...].03.2004 r. (faktura VAT Nr [...]), [...].03.2004 r. (faktura VAT Nr [...] i Nr [...]), [...].03.2004 r. (faktura VAT Nr [...]),

pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od [...].01.2004 r. do [...].03.2004 r. nie tankował paliwa.

Natomiast analiza rejestrów sprzedaży za okres od [...]01.2004 r. do [...].03.2004 r. wykazała, że w styczniu 2004 r. w dniach [...], w lutym 2004 r. w dniach [...] oraz w marcu 2004 r. w dniach [...] "D." s.c. sprzedawała swoje wyroby (mięso) odbiorcom w S., S., R., P. i K. (dowód: ewidencja sprzedaży za miesiąc styczeń 2004 r. - faktury Nr [...] za miesiąc luty 2004 r. - faktury Nr [...], za miesiąc marzec 2004 r. - faktury Nr [...]) i dostarczała je odbiorcom w ramach przewozów na potrzeby własne. Do protokołu przesłuchania strony L. P. oświadczył, że do tego celu wykorzystywał posiadane pojazdy, tj. marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i sporadycznie wykorzystywany marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] strona wykonywała na własne potrzeby przewozy drobiu od swych dostawców z okolic M., C. i M..

W toku ponownego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał pismami z dni [...].01.2007 r. i [...].02.2007 kontrahenta spółki cywilnej "D.", tj. "P." sp. z o.o. z/s w S., do przesłania uwierzytelnionych dokumentów - kart przekazania odpadów, wskazujących na przekazanie przez "D." S.C. odpadów poubojowych nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Wezwanie z dnia [...].04.2007 r. Nr [...] o przesłanie uwierzytelnionych kart przekazania odpadów "P." sp. z o.o. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego skierował również do strony. W dniu [...].02.2007 r. z "P." sp. z o.o. wpłynęły kserokopie kart przekazania odpadów z dni: [...].03.2004 r., [...].04.2004 r. oraz [...].04.2004 r., natomiast w dniu [...].05.2007 r. wpłynęły od L. P., wspólnika spółki cywilnej "D.", uwierzytelnione karty przekazania "P." sp. z o.o. odpadów z dni: [...].03.2004 r. (2 karty), [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].03.2004 r. [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].03.2004 r. (2 karty), [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].04.2004 r., [...].04.2004 r., [...].04.2004 r., [...].04.2004 r., [...].04.2004 r.. Strona w w/w piśmie stwierdziła, że karty przekazania odpadów z innych dni uległy zniszczeniu na skutek przebudowy i reorganizacji biura.

Stwierdził, że decyzja wydana została na podstawie obowiązujących w tej dacie przepisów, a karę pieniężną nałożono zgodnie z tymi przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji, jednak zarzuty naruszenia prawa oparł na przepisach, których skarżący mieli obowiązek przestrzegać w czasie objętym kontrolą, czyli ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 24 sierpnia 2001 r. Zawiera ona zwolnienia od stosowania tejże ustawy (w art. 5 całkowite i w art. 12 częściowe). Przewozy wykonywane pojazdami używanymi do przewozów odpadków lub szkieletów zwierzęcych, nie przeznaczone do spożycia przez ludzi, podlegały w art. 12 pkt 3 tej ustawy zwolnieniom ze stosowania niektórych norm czasu pracy kierowców, za wyjątkiem norm dotyczących odpoczynków. Jednakże obowiązujące w dacie wydania decyzji przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (od 1 maja 2004 r.), w art. 29 odsyłały do rozporządzeń Rady (EWG) Nr 3820/85 i Nr 3821/85 wyłączających całkowicie spod stosowania swoich przepisów określone kategorie podmiotów bądź przewozów, m.in. w art. 13 d rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 pojazdy używane do przewozów odpadków lub szkieletów zwierzęcych, nie przeznaczone do spożycia przez ludzi. Organ uznał, że w dacie wydania decyzji przewóz odpadków lub szkieletów zwierzęcych podlegał całkowitemu zwolnieniu z zakresu stosowania norm czasu pracy, stąd też - mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przesłane przez stronę karty przekazania odpadów - odstąpił od nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie z dni: [...].03.2004 r. (2 karty), [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].03.2004 r. (2 karty), [...].03.2004 r., [...].03.2004 r., [...].04.2004 r., [...].04.2004 r., tj. łącznie 13 wykresówek.

Natomiast w przypadku kart przekazania odpadów z dni: [...].04.2004 r., [...].04.2004 r. oraz [...].04.2004 r. organ I instancji w decyzji z dnia [...] września 2004 r. uwzględnił już uprzednio wyjaśnienia strony dotyczące nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu z w/w dni.

Ustalił ponadto, iż do odwołania z dnia [...] października 2004 r. strona dołączyła oświadczenie, z którego wynika, iż w dniach: [...] stycznia 2004 r., [...] lutego 2004 r., [...] marca 2004 r. (zakwestionowanych częściowo w decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2004 r.) oraz [...] kwietnia 2004 r. wykonywała przewozy drogowe pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], natomiast na fakturach VAT z zakupu paliwa sprzedawcy błędnie wpisali inne pojazdy: marki [...] o numerach rejestracyjnych [...] i [...], dlatego też spółka cywilna "D." wystawiła noty korygujące do tychże faktur.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismami: z dnia [...].01.2007 r. oraz z dnia [...].02.2007 r. zwrócił się do sprzedawców paliwa/wystawców faktur: P. Sp. z o.o. z/s w P. oraz P. w K., o przesłanie kserokopii not korygujących wystawionych przez spółkę cywilną "D." do faktur zakupu paliwa dokonanego na stacjach paliw należących do w/w podmiotów oraz o udzielenie informacji, kiedy noty te zostały im dostarczone i w jakiej dacie zaakceptowane.

Z odpowiedzi przesłanej w dniu [...].03.2007 r. P. w K. poinformowało, że on i inne wewnętrzne jednostki organizacyjne P. nie posiadają w swoim zasobie dokumentów, tj. not korygujących, przywołanych w pismach z dni: [...].01.2007 r. i [...].02.2007 r. Natomiast P. z/s w P., mimo kolejnego wezwania z dnia [...].04.2007 r., wymaganych dokumentów nie przesłało.

W dniu [...] kwietnia.2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał celem przesłuchania w charakterze świadka kierowcę R. H., który nie stawił się w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego [...], gdyż obecnie przebywa w N.

Organ stwierdził zatem, iż zebrany materiał dowodowy nie pozwala na uznanie argumentów strony i umorzenie postępowania w zakresie nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie pozostałych 41 wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Nie jest bowiem możliwe bezsporne ustalenie w jakich konkretnie dniach - oprócz wskazanych wyżej - zarówno "D." S.C. wywoziła odpady zwierzęce nie przeznaczone do spożycia przez ludzi do zakładów utylizacji, jak i kiedy kontrahenci spółki cywilnej "D." odbierali zakupiony w w/w spółce towar własnym transportem oraz w jakiej dacie pojazdy należące do "D." S.C. użyczane były do przewozów w celach prywatnych kierowcy R. H. i innym osobom. Dowody przedłożone przez stronę i dokonane na ich podstawie ustalenia faktyczne mają charakter ogólny, nie wskazują na konkretne daty, natomiast kara pieniężna nakładana z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie dotyczy naruszeń z konkretnych dni.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, mając na względzie interes strony postępowania, odstąpił od nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie wykresówek z dni, gdy - zgodnie z ewidencją sprzedaży - towar był sprzedany wyłącznie tym odbiorcom, którzy złożyli oświadczenia wraz z odwołaniem strony z dnia [...].10.2004 r. (H. z/s w K., P. z/s w S., P. z/s w S., P. sp.j. z/s w S. oraz H. P. z/s w S.), tj. z dni [...].01.2004 r. i [...].01.2004 r. (towar zakupiła H. z/s w K.). Strona nie kwestionowała faktu, iż dostarcza towar kontrahentom, podnosiła jedynie, iż zdarzały się sytuacje, że klienci sami odbierali wyroby i takie wnioski wynikają również z oświadczeń w/w podmiotów.

Organ nie dał wiary argumentom strony, że R. H. często używał pojazdów strony w celach prywatnych niehandlowych w godzinach pracy (podpisana lista obecności) i wielokrotnie przewoził materiały na budowę domu. Wyraził pogląd, że pojazdy "D." s.c. były użyczane, ale po godzinach pracy R. H.

Stwierdził, iż wyjaśnienia strony organ I instancji uwzględnił w szerokim zakresie już w toku postępowania wyjaśniającego, strona wówczas nie okazała oświadczeń kontrahentów, a także not korygujących, przedkładając je dopiero wraz z odwołaniem.

Ponadto organ I instancji nie uznał przedłożonych przez stronę dowodów w postaci not korygujących sporządzonych do faktur zakupu paliwa dla sprzedawców paliwa/wystawców faktur: P. Sp. z o.o. z/s w P. oraz P. stacja paliw w S., gdyż pierwsza ze spółek nie odpowiedziała na wezwania, natomiast druga nie potwierdziła otrzymania wzmiankowanych wyżej dokumentów z uwagi na brak oparcia na konkretnych dowodach.

Organ wskazał na podstawę odpowiedzialności skarżących wynikającą z art. 31 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2001 r. Nr 123, poz. 1354 ze zm.). Uznał, że stosownie do obowiązującego zarówno w dacie wydania decyzji jak i w dacie kontroli przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204 poz. 2088 z 2004 r. i Dz. U. Nr 1255 poz. 1371 z 2001 r. ze zm.) oraz lp. 1.11.11. ust. 1 lit. a załącznika do w/w ustawy, który karą w wysokości 300,- zł sankcjonuje nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień pracy kierowcy i na tej podstawie należało nałożyć na stronę karę pieniężną.

Stwierdził nieokazanie 41 wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień pracy kierowcy (R. H. z dni: [...] stycznia 2004 r., [...] lutego 2004 r. oraz L. P. z dni: [...] stycznia 2004 r., [...] lutego 2004 r. oraz [...] marca 2004 r.) i nałożył na L. P., K. P. i B. P., prowadzących "D." s.c. w Z. karę pieniężną w łącznej wysokości 12.300,00 zł

Od powyższej decyzji wspólnicy spółki cywilnej "D." L. P., K. P. oraz B. P. złożyli odwołanie. W uzasadnieniu podnieśli, że decyzja została wydana o błędnie ustalony stan faktyczny. Skarżący wnieśli o umorzenie postępowania w sprawie. Stwierdzili, iż pojazdami były wykonywane przewozy niehandlowe związane z wywozem odpadów zwierzęcych nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi i powstałych po uboju drobiu. Wyjaśniali, iż pojazd [...] był używany również do celów prywatnych. Skarżący podnieśli, iż wykresówki były stosowane do przewozów w celach handlowych. Ponadto zdarzało, się że klienci sami własnym transportem przyjeżdżali po towar. Zarzucili nadinterpretację zapisów faktur oraz stanu licznika kilometrów poprzez przyjęcie, że towar był dowożony do odbiorców.

Główny Inspektor Transportu Drogowego – obecnie zaskarżoną decyzją - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podtrzymał jego stanowisko nie odnosząc się do zarzutów.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podnosili, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne w sprawie, a organy nie zgromadziły wszystkich dokumentów niezbędnych do nałożenia kary pieniężnej w zaskarżonej wysokości.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Badając legalność zaskarżonej decyzji na wstępie wskazać należy, że na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej p.p.s.a. - rozpoznając sprawę ponownie organy administracji, jak i obecnie Sąd związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku tutejszego Sądu w wyroku z 20 czerwca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa567/06.

Zatem ustalenie, że przedsiębiorca nie okazał 41 wymaganych wykresówek lub stosownych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w tych dniach nie może być ocenione w oderwaniu od zarzutów, jakie wytknął ten Sąd w cytowanym wyroku związanym z prowadzonym przez organ postępowaniem kontrolnym, co ma zdaniem Sądu istotny wpływ na prawidłowe zebranie materiału dowodowego, a następnie jego ocenę w rozumieniu art. 80 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a.

Tak jak i obecnie, w poprzednim postępowaniu skarga dotyczyła punktu 7 decyzji tj. nałożenia kary za nieokazanie wykresówek za określone dni podczas kontroli w przedsiębiorstwie, stosownie do art. 31 ust. 2 i 3 obowiązującej w dacie kontroli i w okresie kontrolowanym działania przedsiębiorstwa ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.) zapisy z przyrządów kontrolnych oraz kart drogowych pracodawca miał obowiązek przechowywać przez okres co najmniej dwunastu miesięcy po wykorzystaniu i udostępniać ich kopie na wniosek kierowców, których one dotyczą. Zapisy te okazywane miały być lub wydawane na żądanie każdej osoby uprawnionej do przeprowadzania kontroli. Z przywołanych przepisów wynika więc w sposób jednoznaczny, iż skarżący mieli obowiązek przechowywać wykresówki kierowców wykonujących przewozy drogowe i okazywać je m.in. służbom kontrolującym Inspektoratu Transportu Drogowego. Prawo do kontroli dokumentów przedsiębiorcy gwarantuje inspektorom przepis art. 55 ust. 1 pkt 2) u.t.d. zaś nieokazanie wykresówek z okresu, w którym przedsiębiorca powinien je posiadać stanowi naruszenie cyt. przepisu ustawy o czasie pracy kierowców i usankcjonowane zostało karą pieniężną nakładaną w wysokości przewidzianej w l.p. 1.11.11. pkt 1a) załącznika do u.t.d.

Kontrolujący badali przestrzeganie norm ustawy o transporcie drogowym, w tym czasu pracy kierowców w okresie przed [...] maja 2004 r., kiedy przedsiębiorcę wykonującego przewozy na potrzeby własne obowiązywały wyłącznie unormowania krajowe. Jak wcześniej wskazał WSA w wyroku z dnia [...] czerwca 2006 r. przewidywały one wyłączenia. Oprócz tych ostatecznie uwzględnionych prawidłowo przez organ w zaskarżonej decyzji dotyczących przewożenia odpadów zwierzęcych - art. 4 cyt. ustawy o czasie pracy kierowców stanowił, że przepisy w zakresie norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku kierowców mają zastosowanie do kierowców zatrudnionych w ramach stosunku pracy oraz innych kierowców wykonujących przewozy drogowe, z zastrzeżeniem art. 5. Norma art. 5 stanowiła, że nie mają zastosowania do przewozów drogowych wykonywanych pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów rzeczy w celach prywatnych,

Dla uznania, iż kara za powyższe naruszenie została nałożona prawidłowo, spełniony być musiał warunek ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, że naruszenie miało miejsce. Innymi słowy, dla przyjęcia materialnoprawnej odpowiedzialności skarżących przyjęty stan faktyczny nie może budzić żadnych wątpliwości. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca – w zakresie oceny materiału dowodowego - nie usuwają tych wątpliwości.

Z oceny WSA wynikało, że na etapie przeprowadzonej kontroli popełnione zostały błędy polegające na nieprzestrzeganiu przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów obowiązującego wówczas i cyt. już rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów (Dz.U. z 2002 r. Nr 120, poz..1025) – zwane dalej Rozporządzeniem.

Stosownie do normy ustawowej - art. 74 ust. 2 u.t.d. protokół kontroli podpisują inspektor i kontrolowany, zaś do protokołu kontroli kontrolowany mógł wnieść zastrzeżenia.

Obowiązek podpisania protokołu przez kontrolowany podmiot przewidywał też przepis § 6 ust. 1 Rozporządzenia.

Przepis art. 74 ust. 2 u.t.d., wobec mocy dowodowej protokołu kontroli zapewnia stronie po kontroli w przedsiębiorstwie czynny udział w postępowaniu. Przede wszystkim umożliwia przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych w protokóle dowodów, a w szczególności umożliwia zgłoszenie zastrzeżeń do protokołu, o ile strona zostanie o nim pouczona. O wadze czynności podpisania protokołu bez zastrzeżeń świadczy art. 74 ust. 3 u.t.d., który przewiduje, że odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole.

Nie ulega wątpliwości, że protokół z kontroli, o którym mowa w art. 74 u.t.d. jest dowodem na okoliczność naruszenia przez przewoźnika przepisów ustawy o transporcie drogowym, podstawą do nałożenia kary pieniężnej. Z tego względu Ustawodawca zastrzegł, że dokument oprócz ustalonych wyników kontroli ma być dopełniony czynnościami w formie: podpisania przez inspektora i kontrolowanego, bądź adnotacją inspektora o odmowie jego podpisania – na równi z prawem kontrolowanego do wniesienia zastrzeżeń (art. 74 ust 2).

Innymi słowy, ustalony na podstawie protokołu kontroli w przedsiębiorstwie stan faktyczny, nie oznacza, że strona pozbawiona jest prawa do obrony w postaci zastrzeżeń, które powinny być wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji organu I instancji.

Uchybienia organu w tym zakresie wytknął Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2006 r. w sprawie VI SA/Wa 567/06. Jak wskazał, protokół kontroli nie został podpisany przez skarżących, a fakt naruszenia przez organ prawa w tej materii wynika wprost z dokumentów. Skarżący nie będąc pouczeni o prawie do złożenia zastrzeżeń do protokołu, dopiero na etapie odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji, formułowali zarzuty co do ustaleń organu zawartych w tym protokóle w zakresie kary za nieokazanie wykresówek.

Wskutek tych uchybień, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, związany wytycznymi Sądu, organ de facto po trzech latach od daty kontroli podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia twierdzeń strony i przeprowadzenia dowodów.

Analizując ocenę materiału dowodowego, należy podnieść przede wszystkim, że organ ustalił, że skarżący prowadzili w ramach spółki cywilnej przedsiębiorstwo, którego przedmiot działalności gospodarczej stanowił ubój drobiu, produkcja i sprzedaż wyrobów masarskich oraz sklepy mięsno-drobiowe. Jak wynika ze sprawozdania z kontroli przeprowadzonej [...] kwietnia 2004 r. przedsiębiorstwo dysponowało 5 pojazdami, w tym 2 nie były wyposażone w tachograf. Na 13 zatrudnionych pracowników i 3 wspólników - zatrudniali jednego kierowcę R. H.. Pojazdami kierował także jeden ze wspólników, L. P.. Transport zatem stanowił działalność pomocniczą do działalności podstawowej. Organ ustalił, że towar dostarczany był do własnych sklepów oraz odbiorców w R., S., S. i K..

Wraz z odwołaniem przedsiębiorcy złożyli w październiku 2004 r. cztery oświadczenia kontrahenta z S. o przywożeniu do niego przez firmę skarżących [...] marca, [...] i [...] kwietnia 2004 r. oraz od marca 2004 r. dwa lub trzy razy w tygodniu, pojazdami powyżej 3,5 t dmc, odpadów poubojowych, nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Przy ponownym rozpoznaniu - w styczniu 2007 r. organ wezwał odbiorcę odpadów do złożenia dokumentów za te 3 konkretne dni przekazania odpadów i zostały one złożone. Kolejnym pismem z lutego 2007 r. organ wezwał odbiorcę odpadów poubojowych, jak i skarżących, do złożenia wszystkich dokumentów potwierdzających przekazywanie odpadów poubojowych – zgodnie z zaświadczeniem z [...].08.2004 r.: od marca 2004 r. dwa lub trzy razy w tygodniu samochodami powyżej 3,5 tony. Odbiorca odpadów złożył kolejnych 17 kart przekazania mu odpadów samochodami powyżej 3,5 tony, a skarżący z kolei poinformowali, że po 3 latach dokumentów tych nie posiadają z uwagi na przebudowę pomieszczeń i reorganizację biura. Okoliczność ta została ostatecznie, w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona i uwzględniona w zaskarżonej decyzji.

Wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych budzą nadal trzy okoliczności:

1.

Na etapie odwołania przedsiębiorcy złożyli na piśmie z [...] października 2004 r. oświadczenie, że w wymienionych dniach - od stycznia do kwietnia 2004 r. (21 dni) na fakturach zakupu paliwa podano niewłaściwy nr rejestracyjny pojazdu: zamiast [...] wpisano [...], dołączone zostały noty korygujące z [...] kwietnia 2004 r. do faktur zakupu paliwa. Trzy lata później organ postanowił zweryfikować faktury korygujące zwracając się do "E." w P. i P. w K. o przesłanie kopii not korygujących wystawionych przez firmę skarżących. "E." nie odpowiedziało na wezwanie organu – Mimo dwukrotnych pism, zaś P. poinformował, że nie ewidencjonuje dokumentów finansowych wystawianych w podległych stacjach paliw, a wewnętrzne jednostki zajmujące się tą działalnością: w L., W. i K. poinformowały, że nie posiadają żądanych dokumentów. Na tej podstawie organ już nie dał wiary fakturom korygującym złożonym przez skarżących mimo, że nie podjął żadnych dodatkowych wyjaśnień nie budzących wątpliwości, czy brak owych faktur korygujących z kwietnia 2004 r. w P. mógł wynikać z faktu zniszczenia ich z uwagi na upływ czasu, czy z faktu nieprzesłania. Z drugiej strony, nieusprawiedliwiony brak odpowiedzi firmy "E." oceniony został nie daniem wiary notom korygującym złożonym przez skarżących.

2.

Wraz z odwołaniem, w 2004 r. przedsiębiorcy złożyli oświadczenia kontrahentów z K. i S., że towar zakupiony u skarżących wielokrotnie odbierali i przewozili własnymi samochodami. Z oświadczenia kontrahenta z S. wynika jednoznacznie, że sam odbiera zakupiony u skarżących drób i przewozi własnym samochodem.

3.

Kierowca R. H. w dniu [...] sierpnia 2004 r. złożył oświadczenie woli, z którego wynikało, ze korzystał nieodpłatnie z samochodu firmy do przewożenia materiałów na budowę domu. W marcu 2006 r. przesłuchany w charakterze strony L. P. zeznał, że R. H. przebywa w N. na stałe, a do Polski ma przyjechać w [...] 2006 r.

W ocenie Sądu, w sytuacji naruszenia przez organ art. 74 ust. 2 u.t.d. wadliwe działanie organu, na którym spoczywa przede wszystkim obowiązek wynikający z przestrzegania art. 6 k.p.a., stanowiącego, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa - nie może szkodzić stronie. Zgodnie z obowiązującym w dacie kontroli § 4 ust. 1 i 2 Rozporządzenia kontrolujący dokonuje ustaleń stanu faktycznego na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów. Dowodem, o którym mowa w ust. 1, są w szczególności dokumenty, pisemne wyjaśnienia kontrolowanego, wyniki oględzin. Zapis "w szczególności" oznacza zatem, że nie wyłączone są pozostałe sposoby dowodzenia, przewidziane w akcie rangi ustawowej, w kodeksie postępowania administracyjnego.

Powyższe rozważania mają na celu wykazanie, że mimo dokonanych ustaleń stanu faktycznego, przedstawionych w decyzji organu I instancji – nie wszystkie dowody wskazane przez stronę na konkretne okoliczności – z przyczyn leżących po stronie organu - przedstawione dopiero w odwołaniu i w toku długotrwałego postępowania, z uwagi na upływ czasu i okoliczności od strony niezależne - mogły być przez organ przeprowadzone. Niemożność ich przeprowadzenia przez organ – w celu potwierdzenia prawdziwości twierdzeń strony spowodowała niekorzystne dla niej ustalenia stanu faktycznego, bowiem organ w tym zakresie nie dał im wiary.

Z taką oceną Sąd zgodzić się nie może, bowiem należy podkreślić, że WSA w swoich wskazaniach polecił organowi administracji ustalenie stanu faktycznego ponad wszelką wątpliwość na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem dowodów przedłożonych przez stronę postępowania i ewentualnie po dokonanych w ten sposób ustaleniach podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie organ podjął próbę zgromadzenia w części dowodów dopiero po kilku latach i to nie z winy strony, nie można z tego powodu odmówić wiary twierdzeniom strony dlatego, że P. Sp. z o.o. z/s w P. zignorowało wezwania organu, P. w S. nie posiada not korygujących, a świadek R. H. wyjechał do [...] i nie zgłosił się na przesłuchanie. Te okoliczności powinny być ocenione w oparciu o całokształt materiału dowodowego i uzasadnione z uwzględnieniem oceny złożonych dowodów w postaci not korygujących sporządzonych do faktur zakupu paliwa dla sprzedawców paliwa.

Należy zwrócić uwagę, że organ zobowiązany był przez WSA do ustalenia nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego. W sytuacji, gdy zachodzą przeszkody w przeprowadzeniu dowodów potwierdzających oświadczenia woli składane w 2004 roku przez stronę, czy świadka – organ, dodatkowo związany wytycznymi Sądu - nie może dokonać ustaleń stanu faktycznego na zasadzie domniemania.

Nie ulega wątpliwości, że podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. I zasadniczo jedynie na tym etapie postępowania strona miała możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i obowiązujących ją norm art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców oraz na kwalifikację tego przekroczenia.

Nie można bowiem pominąć, że dla skarżących transport był działalnością pomocniczą do prowadzonej działalności. Normy dotyczące okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku kierowców, zgodnie z art. 5 pkt 12) ustawy o czasie pracy kierowców w okresie kontroli nie miały zastosowania do przewozów drogowych wykonywanych pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów rzeczy w celach prywatnych. Z tego względu strona miała ustawowo zastrzeżone prawo dla dowodzenia tych okoliczności, z którymi się nie zgadzała.

Gwarantem tego prawa był zarówno art. 74 ust. 2 zdanie 2 u.t.d. jak i art. 81 k.p.a. W niniejszej sprawie została pozbawiona tego prawa z winy organu, który nie umożliwił jej złożenia zastrzeżeń do protokołu. W świetle art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, zebranych w toku kontroli w przedsiębiorstwie. Zatem kuriozalny wydaje się zarzut organu I instancji, zawarty na przedostatniej stronie uzasadnienia, że dopiero z odwołaniem strona złożyła oświadczenia kontrahentów i noty korygujące.

Uchybienie powyższe odniosło ten skutek, że podniesione dopiero w odwołaniu zarzuty także nie zostały uwzględnione, a ustalanie obecnie w tym zakresie stanu faktycznego, z uwagi na upływ czasu, wyjazd świadka za granicę - jest utrudnione bez winy strony. W konsekwencji ocena materiału dowodowego w zakwestionowanym zakresie budzi wątpliwości, tym bardziej, że organ nie uzasadnił, z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., dlaczego nie dał wiary twierdzeniom strony. Zarzut ten dotyczy także złożonych z odwołaniem oświadczeń kontrahentów, którzy twierdzili, że odbierali towar własnym transportem. Organ uwzględnił tylko dwa dni 28 i 29 stycznia 2004 r. Nie prowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. - mimo, że treść oświadczeń wskazywała na wielokrotny lub każdorazowy własny odbiór towaru.

Niewyjaśnienie tych okoliczności ma istotny wpływ na wynik sprawy, w świetle zaleceń WSA rozpoznającego już tę sprawę, którymi i organ był związany, jak i obecnie rozstrzygający Sąd. Mimo wskazania, co do ustalenia nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego organ nie podjął nawet próby zgromadzenia z urzędu potwierdzających, bądź zaprzeczających tym okolicznościom dowodów. Nie zobowiązał strony, bądź osób składających te oświadczenia na potrzeby prowadzonego postępowania do sprecyzowania, jakich dat dotyczył odbiór towaru przez kontrahentów. Przeciwnie, pomijając te oświadczenia poprzestał na dowolnej analizie faktur zakupu paliwa, ewidencji sprzedaży i stanu licznika pojazdu, by postawić tezę o wykonywaniu transportu do tych kontrahentów. Dlatego nie można odmówić racji zarzutom skarżących, że faktura sprzedaży towaru świadczy jedynie o jego sprzedaży, nie o jego dowozie kupującemu. Tak samo stan licznika nie dowodzi, że pojazd był w K., skoro kontrahent z K. twierdzi, że sam odbiera zakupiony towar. Skarżący przedstawili dowody na okoliczność, iż odbiorcy towaru w okresie od [...] stycznia 2004 r. zakupione w ich firmie produkty odbierali własnym transportem. O ile były nieprecyzyjne, organ powinien zwrócić się do nich o stosowne wyjaśnienia, które podlegałyby rzetelnej ocenie.

Należy zwrócić także uwagę, że przesłuchany przez organ w dniu [...] marca 2006 r. L. P. nie był rozpytany ani na te okoliczności, ani na okoliczności związane z użyczaniem pojazdu firmy kierowcy R. H. do celów prywatnych niehandlowych celem przewożenia materiałów na budowę domu. Innymi słowy, nie był zapytany na okoliczność podnoszonych zarzutów. W takim wypadku odmowa wiarygodności oświadczenia R. H., na tej li tylko podstawie, że podpisywał on listę obecności została dokonana przez organ z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a.

Podkreślić należy, że na mocy art. 80 k.p.a. ocena wiarygodności materiału dowodowego powinna być dokonana przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy.

W ocenie Sądu, brak możliwości przeprowadzenia dowodów, które mogły być przeprowadzone w 2004 roku, nie może odnosić negatywnych skutków dla strony. poprzez gołosłowne nie danie wiary jej oświadczeniom woli. Tak dokonana ocena budzi wątpliwości w zakresie rzetelności ponownie prowadzonego postępowania i w sytuacji, kiedy stan faktyczny ma nie budzić wątpliwości.

Organ pominął, że pozostałe twierdzenia strony podniesione w odwołaniu zostały potwierdzone dokumentami i ocenione jako wiarygodne. I tak, od początku skarżący twierdzili konsekwentnie, że pojazdem marki [...] o nr rej [...] wykonywane były przejazdy w celach niezarobkowych i nie związanych z działalnością przedsiębiorstwa skarżących oraz w celach przewozów odpadków lub szkieletów zwierzęcych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. Ta ostatnia okoliczność była pierwotnie dowodzona – w 2004 r. - oświadczeniami odbiorców odpadów. Związany oceną prawną Sądu dopiero trzy / cztery lata później organ zgromadził dowody w postaci kart przekazania odpadów zwierzęcych nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi, które w całości potwierdziły zarówno wiarygodność składanych oświadczeń woli, a także argumentów odwołania, gdzie strona kwestionując ustalenia dotyczące nieokazanych wykresówek, podnosiła m.in, że kierowcy R. H. i L. P. pojazdem o nr rej. [...] wykonywali przewozy związane z wywozem odpadów zwierzęcych nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi, powstałych po uboju drobiu do zakładów utylizacji [...] w Ć. oraz do P. Sp. z o.o. w S..

Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, bo jak wskazano, obowiązujące w dacie kontroli przepisy dotyczące norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw i gwarantowanego odpoczynku nie miały zastosowania do przewozów drogowych wykonywanych pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów rzeczy w celach prywatnych - art. 5 pkt 12 ustawy o czasie pracy kierowców z 2001 r.

Sąd nadal nie przesądza kwestii, czy w rozpatrywanej sprawie miało miejsce naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców polegające na nieprzechowywaniu i nieokazaniu do kontroli wykresówek. Powyższe okoliczności organ obowiązany będzie ustalić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podkreślić należy, że WSA w wyroku z 20 czerwca 2006 r. zarzucił właśnie nie odniesienie się do całości dowodów zgromadzonych w sprawie, nie wyjaśnienie dlaczego nie dał wiary dowodowi w postaci oświadczenia kierowcy R. H. o wynajęciu pojazdu skarżących dla swoich celów prywatnych oraz pominiecie przedstawionych przez skarżących dowodów - oświadczeń klientów firmy skarżących dotyczących odbierania od skarżących towaru własnym transportem, czym naruszył art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uznał, że dowody w postaci oświadczeń kontrahentów skarżących mają walor szczególny z uwagi na to, że naruszenie w postaci nieokazania wykresówek za określone dni opiera się na domniemaniu organu wykonywania przez skarżących przewozów na potrzeby własne, wywiedzionym z faktów sprzedaży towaru w tych dniach zestawionych z dowodami zakupu paliwa oraz stanem licznika kilometrów danego pojazdu. Ewentualne ustalenie, że w dni wskazane przez organ jako te, gdzie brakuje dokumentacji czasu pracy kierowców w postaci wykresówek, towar produkowany przez skarżących odebrali kupujący bezpośrednio od producenta, podważać będzie zasadnicze dla kwestii nałożenia kary za nieokazanie wykresówek pierwotne ustalenie organu.

Zalecenia w tej części pozostają zatem aktualne, bowiem wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w warunkach częściowego naruszenia art. 153 p.p.s.a. – t.j. częściowego nie wykonania wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 20 czerwca 2006 r. mających na celu "ustalenie stanu faktycznego ponad wszelką wątpliwość na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem dowodów przedłożonych przez stronę postępowania".

Należy wskazać, że organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie odniósł się do jego zarzutów, czym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 k.p.a.

Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do wyeliminowania obu zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. oraz orzeczenia o jej niewykonalności na mocy art. 152 p.p.s.a