Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1107/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217, art. 218
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 22 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2022 roku sprawy ze skargi G. M. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 4 marca 2021r. G. M. ( skarżąca) zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS o podanie tytułów prawnych uprawniających syna W. M. do korzystania ze świadczeń zdrowotnych począwszy od października 2005r. do 24 grudnia 2019r. oraz od 25 grudnia 2019r. do nadal. Skarżąca wniosła również o podanie jej tytułów prawnych, na podstawie których korzystała ze świadczeń zdrowotnych i korzysta nadal począwszy od października 2005r.

W odpowiedzi na ten wniosek organ pismem z dnia 19 marca 2021r. znak: [...] podał, że skarżąca i jej syn W. korzystali z ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 67 ust. 7 ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej ze środków publicznych. W okresie rozstrzygnięcia sprawy przed sądem skarżąca była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym wraz z członkiem rodziny synem W. M..

Skarżąca pismem z dnia 6 kwietnia 2021r. podała, że we wniosku z dnia 4 marca 2021r. zakreśliła okres związany z ubezpieczeniem zdrowotnym i nie otrzymała stosownej informacji. Wnosi o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia jej i syna do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej, począwszy, w przypadku syna W. M., od października 2005r. do 24 grudnia 2019r. oraz od 25 grudnia 2019r. do nadal, natomiast w jej przypadku, od października 2005r. do nadal, jednocześnie wskazując wszystkie tytuły prawne, które we wskazanych okresach zaistniały. Podała, że jej syn jest uczniem (nieprzerwanie) i jest zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny.

Organ pismem z dnia 21.04.2021r. (znak: [...]) zaświadczył, że skarżąca była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego w okresach:

- od 5.10.2005r. do 23.08.2013r. z tytułu zatrudnienia jako pracownik,

- od 24.08.2013r. do 16.05.2014r. z tytułu wypłaconego świadczenia rehabilitacyjnego,

- od 17.05.2014r. do 30.12.2020r. postępowanie o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (okres oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd).

W powyższych okresach W. M. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny.

Skargą z dnia 17 czerwca 2021r. skarżąca wniosła o zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS do wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem wyrażonym w piśmie z dnia 6.04.2021r. Wniosła również o ocenę prawną postępowania organu administracji publicznej jakim jest ZUS Oddział w P. w jej sprawach przedstawionych szeroko w skardze. W skardze opisała przebieg postępowania przed organem w sprawie renty i występujące, w jej ocenie nieprawidłowości. Opisała również trudności w uzyskaniu od organu zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia jej i jej syna do świadczeń opieki zdrowotnej. Wniosła o ocenę prawną wydawanych przez organ zaświadczeń na przestrzeni lat i o rozstrzygnięcie prawne, czy jej syn był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym do 18 roku życia i po ukończeniu 18 roku życia. Podała, że jej syn i ona mieli problemy z korzystaniem ze świadczeń zdrowotnych, że ZUS nie zgłosił jej i jej syna do NFZ i wyrejestrował z NFZ. Jej zdaniem nie otrzymała zaświadczenia, o które wnioskowała w piśmie z 6.04.2021r. a zgodnie z art. 217 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, natomiast zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia, bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że informował skarżącą, iż ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie renty. Skarżąca złożyła 15.04.2014r. wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy a 9.10.2014r. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze z pracy. Postępowanie z drugiego wniosku zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, w którym wydano decyzję odmowną, następnie zapadły niekorzystne dla skarżącej wyroki Sądu Okręgowego i Apelacyjnego a 4.05.2021r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Organ podał, że wydawał skarżącej zaświadczenia o toczącym się postępowaniu i objęciu skarżącej i jej syna ubezpieczeniem zdrowotnym w czasie toczącego się przed organem i sądem postępowania o przyznanie prawa do renty. Wyjaśniał skarżącej, że osoba ubiegająca się o przyznanie emerytury lub renty ma wraz z członkami rodziny prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń, że organ fizycznie nie zgłosił jej syna, bo nie są odprowadzane składki, że gdy nie można elektronicznie potwierdzić prawa do świadczeń udzielający prosi o złożenie oświadczenia i że właściwym do udzielania wyjaśnień co do wątpliwości postępowania jednostek udzielających świadczeń zdrowotnych jest NFZ. Organ podał, że na wniosek skarżącej w piśmie z 19.03.2021r. udzielił odpowiedzi, że w okresie rozstrzygnięcia sprawy przed sądem była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym wraz z synem W. od dnia 22.09.2014r. Pismem z dnia 21.04.2021r. zaświadczył w jakich okresach skarżąca i jej syn byli zgłoszeni do ubezpieczenia zdrowotnego. ZUS wskazał, że przekazywał skarżącej informacje wymagane treścią art. 67 ust. 7 ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze świadczeń publicznych. Podał, że zaświadczenie jest wyłącznie potwierdzeniem stanu faktycznego wynikającego z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. ZUS w swoich zaświadczeniach potwierdza jedynie stan faktyczny. Organ w toku wymiany korespondencji ze skarżącą wielokrotnie zaświadczał, to co leży w jego gestii, czyli że z wniosku skarżącej toczy się postępowanie w sprawie ustalenia świadczenia rentowego, że w tym czasie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. Organ podał, że może tylko i wyłącznie określić, czy dana osoba podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, czy nie. Takie zaświadczenia były skarżącej wydawane wielokrotnie. Ewentualna kwestia rozpatrzenia wniosku o przysługiwanie świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego należy do Narodowego Funduszu Zdrowia. To on jest organem rozstrzygającym o przysługiwaniu świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego i wydającym zaświadczenia w tej kwestii. ZUS podał, że do Skarżącej nie ma zastosowania art. `109 ust. 2 ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, bowiem w okresie trwania postępowania o przyznanie emerytury i renty podlega się ubezpieczeniu zdrowotnemu, jednak nie są z tego tytułu odprowadzane żadne składki. Kwestia przysługiwania świadczeń zgodnie z w/w przepisem nie należy do kompetencji ZUS. Organ podał, że wydawał skarżącej takie zaświadczenia jakie mógł wydawać i udzielał niezbędnych wyjaśnień w sprawie. Natomiast kwestię przysługiwania uprawnień do korzystania z opieki zdrowotnej rozstrzygał NFZ, któremu organ na żądanie udzielał stosownych informacji. Organ stwierdził, że nie ma wiedzy jak zakończyło się postępowanie przed NFZ. Podał, że przekazał do NFZ – u te informacje, do których był zobowiązany zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17.12.2012r. w sprawie szczegółowego zakresu oraz sposobu przekazywania danych dotyczących osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym i płatników składek, osób pobierających zasiłki przyznane na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym lub wypadkowym, osób ubiegających się o przyznanie emerytury lub renty oraz pracowników korzystających z urlopu bezpłatnego.

Na zakończenie organ podał, że podjął zawieszone postępowanie w sprawie przyznania skarżącej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze z pracy. W dniu 12.07.2021r. w związku z podjęciem zawieszonego postępowania wydano zaświadczenie o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej wraz z synem W. M. w okresie trwania tego postępowania. Zdaniem organu, z całej dokumentacji wynika, że skarżąca posiadała i posiada ciągłość podlegania do ubezpieczenia zdrowotnego.

Pismem z dnia 3 września 2021r. skarżąca wniosła o przyznanie należnych kosztów postępowania (k. 81).

W odpowiedzi na wezwanie sądu do sprecyzowania skargi i podania, czy dotyczy konkretnej czynności/decyzji/postanowienia, czy bezczynności organu skarżąca w piśmie z dnia 8 listopada 2021r. podała, że podtrzymuje zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia, zgodnie z jej żądaniem wyrażonym w piśmie z 4.03.2021r., 6.04.2021r., bowiem ZUS nie rozpoznał jej wniosku z 4.03.2021r., powtórzonego pismem z 6.04.2021r. W jej ocenie ZUS w odpowiedzi z 21.04.2021r. nie wydał zaświadczenia, a podane zakresy dat nie są rzetelne, nie odnoszą się do stanu faktycznego. (k. 88 – 89).

Pismem z dnia 14 lutego 2022r. skarżąca podała, że wnosi o przywrócenie porządku prawnego w przedmiocie sprawy wnosiła bowiem o ocenę prawną postępowania organu administracji publicznej jakim jest ZUS Oddział w P. w jej sprawach przedstawionych w przebiegu niniejszej skargi, przedmiotem skargi nie jest wyłącznie odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści. (k. 111).

Na rozprawie dnia 22 marca 2022r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę i podał, że skarżąca wielokrotnie otrzymywała z ZUS zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu w ZUS i organ informował o tym również NFZ. Zdaniem pełnomocnika organu pismo ZUS z 21.04.2021r. spełnia wszystkie wymogi wniosku skarżącej a pomimo to skarżąca nadal pisze pisma do ZUS. Pełnomocnik podał, że to czy w systemie EWUŚ pojawia się jako osoba ubezpieczona skarżąca i jej syn, nie leży w gestii ZUS. Syn skarżącej mógł korzystać ze świadczeń zdrowotnych bo podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, tylko po 18 roku życia musiał złożyć oświadczenie. (k. 124).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżacej, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Rozstrzygając w granicach sprawy sąd musi te granice ustalić. Z tych względów zobowiązał skarżącą do wskazania zakresu skargi. Zgodnie bowiem z art. 3 §§ 2, 2a i 3 p.p.s.a.:

§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

§ 2a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

§ 3.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W świetle powyższych przepisów nie było podstaw, by dokonać oceny prawnej postępowania organu w sprawach skarżącej opisanych szeroko w skardze, a dotyczących prowadzonych odrębnych, prowadzonych na podstawie kilku lat postępowań, m.in. w sprawie renty, wydawanych od 2014r. zaświadczeń, wyrejestrowania z NFZ, pozbawienia uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej, braku zgłoszenia jej syna do ubezpieczeń, wyjaśnienia daty 7.01.2013r. jako daty zgłoszenia jej syna do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny u płatnika składki Ogólnokrajowej Spółdzielni Turystycznej, konieczności składania przez syna oświadczeń po ukończeniu 18 roku życia. I choć skarżąca uznaje, że wszystkie te sprawy są ze sobą powiązane, sąd kontrolując legalność działania organu, zgodnie z w/w przepisami ocenia postępowanie organu związane z wydaniem konkretnej decyzji/ postanowienia/ zaświadczenia, dokonania czynności czy bezczynności w związku z konkretnym aktem administracyjnym.

Z uwagi na powyższe w granicach niniejszej sprawy Sąd uznał, że żądanie, które mogło być przedmiotem niniejszej skargi dotyczyło odmowy wydania zaświadczenia. W skardze skarżąca domagała się bowiem zobowiązania ZUS do wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem z 6.04.2021r., w którym wnosiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia jej i syna do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej, począwszy, w przypadku syna W. M., od października 2005r. do 24 grudnia 2019r. oraz od 25 grudnia 2019r. do nadal, natomiast w jej przypadku, od października 2005r. do nadal, jednocześnie wskazując wszystkie tytuły prawne, które we wskazanych okresach zaistniały. Podała, że jej syn jest uczniem (nieprzerwanie) i jest zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny.

Organ pismem z dnia 21.04.2021r. (znak: [...]) zaświadczył, że skarżąca była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego w okresach:

- od 5.10.2005r. do 23.08.2013r. z tytułu zatrudnienia jako pracownik,

- od 24.08.2013r. do 16.05.2014r. z tytułu wypłaconego świadczenia rehabilitacyjnego,

- od 17.05.2014r. do 30.12.2020r. postępowanie o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (okres oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd).

W powyższych okresach W. M. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny.

Skarżąca w piśmie procesowym z 8 listopada 2021r. podała, że zakresy dat w zaświadczeniu nie są rzetelne, gdyż:

- od 5.10.2005r. do 23.08.2013r. z tytułu zatrudnienia jako pracownik – od 21.11.2012r. przebywała na zwolnieniu lekarskim,

- od 24.08.2013r. do 16.05.2014r. z tytułu wypłaconego świadczenia rehabilitacyjnego – na świadczeniu rehabilitacyjnym przebywała od 22.05.2013r.,

- od 17.05.2014r. do 30.12.2020r. – postępowanie o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (okres oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd) – postępowanie o przyznanie prawa do renty toczyło się przed organem rentowym i przed sądem. To w jej ocenie wskazuje na fakt, że organ nie wydał zaświadczenia zgodnie z wnioskiem.

Organ w odpowiedzi na skargę podał, że skarżąca i jej syn nieprzerwanie podlegali ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie wskazanym w piśmie ZUS i nadal podlegają. Skarżąca otrzymywała od organu liczne pisma wskazujące, że zarówno ona jak i jej syn podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu nieprzerwanie od 2005r. W piśmie z 17.06.2020r. ( k. 62) ZUS wyjaśnił, że wyrejestrowanie z ubezpieczenia zdrowotnego z kodem [...] (osoba zatrudniona) zostało dokonane z datą 24.08.2013r. przez płatnika: Ogólnopolską Spółdzielnię Turystyczną "G. ", z tym dniem został wyrejestrowany członek jej rodziny- syn. W zaświadczeniu z dnia 2.10.2020r. (k. 59) ZUS podał, że skarżąca wraz z członkiem rodziny W. M. jest objęta ubezpieczeniem zdrowotnym i wskazał daty złożenia wniosku o rentę, wydania decyzji odmownej w tej sprawie i złożenia odwołania do Sądu. W zaświadczeniu z 17.02.2020r. (k. 50) organ podał, że skarżąca nie pobiera świadczenia emerytalno – rentowego a toczy się postępowanie przed sądem w sprawie ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W okresie rozstrzygnięcia sprawy przed sądem jej ona wraz z członkiem rodziny – synem objęta ubezpieczeniem zdrowotnym. W piśmie z 11.04.2016r. (k. 49) organ wyjaśnił, że w okresie oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd skarżąca jest objęta ubezpieczeniem zdrowotnym i ZUS nie wyrejestrował jej z tego ubezpieczenia.

Pisma te wskazują, że skarżąca uzyskała od organu potwierdzenie podlegania jej i syna ubezpieczeniu zdrowotnemu. Domaganie się uszczegółowiania zapisu przez podanie w jakim okresach była na zasiłku chorobowym, od jakiej daty miała prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, czy w jakim okresie sprawa o rentę toczyła się przed organem a w jakim przed sądem, nie było uzasadnione.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit a, pkt 16, pkt 28 a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. 2021.1285)

1. Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają:

1) osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są:

a) pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,

16) osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze;

28a) osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne, przyznane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu;

Zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy status członka rodziny osoby ubezpieczonej zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułów, o których mowa w ust. 1 pkt 17-20, 26-28b, 30 i 33.

Zgodnie z art. 67 ust. 7 tej ustawy: Osoba ubiegająca się o przyznanie emerytury lub renty pomimo wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia ma wraz z członkami rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6, prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń.

W świetle tych przepisów wskazanie ogólnie tytułów ubezpieczenia ( np. zatrudnienie jako pracownik, wypłacone świadczenie rehabilitacyjne, postępowanie o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy), ze wskazaniem dat wskazujących na ciągłość ubezpieczenia jest wystarczającym potwierdzeniem podlegania tym ubezpieczeniom przez skarżącą i jej syna nieprzerwanie od 5.10.2005r.

Zgodnie z art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2021.735) organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

§ 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

§ 3. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.

Zgodnie z art. 218 k.p.a.

§ 1. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

§ 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Zgodnie z art. 219. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W niniejszej sprawie organ już wcześniej wydawał skarżącej zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, ponowne potwierdzenie tego faktu ze wskazaniem konkretnych dat w piśmie z 21.04.2021r., w którym organ nie użył słowa "zaświadczenie" ale w treści podał, że zaświadcza, nie może być uznane za odmowę wydania zaświadczenia określonej treści. Wszystkie niezbędne informacje, dotyczące nieprzerwanego podlegania przez skarżącą i jej syna ubezpieczeniu zdrowotnemu zostały w tym piśmie zawarte. Tym samym skarga, w której skarżąca domagała się wydania takiego zaświadczenia była nieuzasadniona.

Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że z pism skarżącej nie wynikało wprost z jakich przyczyn uważa, że jej żądanie nie zostało spełnione. W piśmie NFZ z 8 kwietnia 2015r. poinformowano skarżącą, że zarówno ona jak i jej syn posiadają prawo do korzystania ze świadczeń medycznych na podstawie art. 67 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. NFZ nadmienił, że zgłoszenia i wyrejestrowania do ubezpieczeń dokonuje pracodawca przekazując dane do ZUS. Zarówno ZUS jak i NFZ nie kwestionowały podlegania ubezpieczeniom zdrowotnym skarżącej i jej syna.

Skarżąca w piśmie z dnia 29 listopada 2020r. (k. 65) podała, że zwraca się do ZUS o przywrócenie wszelkich zapisów dotyczących świadczeń opieki zdrowotnej widniejących w systemie Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących jej, jak i jej syna, usuniętych po sierpniu 2013r. a przede wszystkim zwróciła się o uregulowanie statusu jej syna, aby przy weryfikacji w systemie Elektronicznej Weryfikacji Uprawnień Świadczeniobiorców oznaczony był, tak jak i ona kolorem zielonym. Prawdopodobnie problematyczne było więc dla skarżącej to, że podczas korzystania ze świadczeń musi wykazywać podleganie ubezpieczeniom zdrowotnym zaświadczeniem a jej syn składaniem oświadczeń, gdyż w systemie EWUŚ nie pojawiają się ich nazwiska. W tym miejscu wskazać należy, że ZUS nie dokonuje wpisywania danych do tego systemu, kwestia ta nie podlega więc rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie.

Organ podał, że w sytuacji oczekiwania na przyznanie renty organ wystawia zaświadczenie i przekazuje do NFZ informacje określone zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17.12.2012r. w sprawie szczegółowego zakresu oraz sposobu przekazywania danych dotyczących osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym i płatników składek, osób pobierających zasiłki przyznane na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym lub wypadkowym, osób ubiegających się o przyznanie emerytury lub renty oraz pracowników korzystających z urlopu bezpłatnego (t.j. Dz.U. 2020.1410), co w niniejszej sprawie uczynił.

Wyjaśnić należy, że w doktrynie przyjmuje się, że "osoba ubiegająca się o emeryturę (rentę) ma prawo do bezpłatnych świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie emerytury (renty) niezależnie od tego, czy ostatecznie uzyska to świadczenie emerytalne (rentowe)" (A. Sidorko [w:] Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. III, red. A. Pietraszewska-Macheta, Warszawa 2018, art. 67.) Z uwagi na możliwość nadużywania tego uprawnienia w doktrynie wyrażono pogląd, że "osoba ubiegająca się o przyznanie emerytury lub renty i powołująca się na prawo do korzystania ze świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego powinna wykazać, że rzeczywiście jest w trakcie postępowania o przyznanie tego świadczenia. Takim potwierdzeniem może być w szczególności zaświadczenie organu rentowego o ubieganiu się przez tę osobę o dane świadczenie lub kopia wniosku o określone świadczenie złożonego w organie rentowym, zawierająca potwierdzenie jego wniesienia" (Ibidem). Sąd zwraca jednak uwagę, że potwierdzenie takie nie jest obowiązkowe, gdyż nie wynika wprost z przepisów prawa. Wprawdzie taka osoba powinna się legitymować kartą ubezpieczenia zdrowotnego, wydaną przez NFZ (art. 49 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych) ale art. 50 tej ustawy, przewiduje alternatywne możliwości uzyskania świadczenia zdrowotnego między innymi poprzez złożenie stosownego oświadczenia. Skarżąca, która nie posiada karty ubezpieczenia zdrowotnego winna więc takie oświadczenia składać, dotyczy to też jej pełnoletnie syna. Z tego właśnie względu, na podstawie art. 87 ust. 10c tej ustawy, na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ciąży obowiązek przekazania do centrali Funduszu odpowiednio danych dotyczących wszystkich osób, które złożyły wniosek o emeryturę lub rentę, o których mowa w art. 67 ust. 7. Takie rozwiązanie wynika z pomocowej funkcji państwa. Poza tym obecna informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne realizowana na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ułatwia szybki obieg informacji pomiędzy takimi jednostkami administracyjnymi i jest znacznie efektywniejsza, niż gdyby to osoby fizyczne dochodzące ustalenia prawa do emerytury lub renty w drodze postępowania przed sądami powszechnymi miały samodzielnie organizować przepływ danych. Ponadto z art. 87 ust. 10d u.ś.o.z. wynika obowiązek zarówno wprowadzania, jak i aktualizowania danych przez ZUS, jak i KRUS. Zgodnie z powołanym przepisem zakres przekazywanych danych dotyczących wszystkich osób, które złożyły wniosek o emeryturę lub rentę, o których mowa w art. 67 ust. 7, obejmuje dane, o których mowa w art. 188 ust. 4 pkt 1, 3, 4, 7 i 9, tytuł uprawnienia oraz datę odpowiednio powstania i ustania prawa do zasiłku albo datę zgłoszenia wniosku o emeryturę lub rentę. Zakres przekazywanych danych wynika również ze wskazanego przez organ § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2012r.

Ze wskazanych powodów Sąd uznając, że w niniejszej sprawie skarga nie była zasadna, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r.,z. 2325 ze zm.) oddalił skargę.

W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, gdyż skarżąca była zwolniona z obowiązku poniesienia kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit e p.p.s.a.), nie była reprezentowana przez pełnomocnika, nie stawiła się na rozprawę i nie przedstawiła wykazu kosztów poniesionych w niniejszej sprawie.