Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1538/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107, art. 109 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 227 poz 1367
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej kpa), art.11, art. 59 oraz art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011r., Nr 227, poz. 1367 ze zm.), przepisów: 1.4.1.1, 1.4.2.2.1 lit c, 8.1.4.1, 8.1.4.4. załącznika A i B do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 815) oraz przepisu lp. 3.2 pkt 1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej skarżący, strona), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z dnia [...] września 2014 r. nr [...]o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] lipca 2014 r. w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli drogowej samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował J. K.. Kontrolowany wykonywał transport drogowy materiału niebezpiecznego UN 1202 paliwo do silników diesla w cysternie, w ilości 7966 litrów, na podstawie licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Kierowca na polecenie kontrolującego okazał trzy gaśnice: jedna o pojemności 2 kg dla grupy pożarów A, B i C oraz dwie gaśnice o pojemności 6 kg dla grup pożarów A, B i C.

Oględziny gaśnicy o pojemności 6 kg wykazały, iż posiada ona ważność do 2015r. (naklejka nieczytelna), z gaśnicy została zerwana plomba, natomiast pozostałe gaśnice o pojemności 2 kg i 6 kg spełniały wszystkie warunki zgodnie z przepisami ADR. Zgodnie z przepisami na kontrolowany pojazd powinien posiadać 12kg środka gaśniczego. Wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r., WITD zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego.

W wyjaśnieniach z dnia [...] lipca 2014 r., strona wskazała, iż zatrudnieni przez nią kierowcy zostali przeszkoleni i posiadają wiedzę dotyczącą przepisów umowy ADR. Strona podkreśliła także, iż wszystkie okazane przez kierowcę gaśnice były sprawne i nie były one wcześniej używane. Skarżąca wyjaśniła ponadto, iż jedna z gaśnic miała uszkodzoną tylko opaskę z tworzywa sztucznego, a do jej uszkodzenia doszło w wyniku przyczyn niezależnych od kierowcy. Wniosła także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy na okoliczność przypadkowego uszkodzenia opaski z tworzywa sztucznego na gaśnicy o pojemności 6 kg.

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy wskazując, iż dowód ten nie zmieni ustalonego w trakcie kontroli stanu faktycznego.

Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]września 2014 r. nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości [...] złotych za niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w umowie ADR lub ADN.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez oparcie tez zawartych w decyzji na domniemaniu określonych faktów oraz naruszenie zasady wyrażonej w art. 7 kpa a w rezultacie nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał ponownie, iż wszystkie okazane przez kierowcę gaśnice były sprawne i nie były wcześniej używane oraz, że do uszkodzenia opaski jednej z gaśnic doszło z przyczyn niezależnych od kierowcy i przewoźnika. Podkreślił także, iż organ I instancji z jednej strony odmówił przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania kierowcy na okoliczność przypadkowego uszkodzenia plomby, a z drugiej strony wskazał, że przewoźnik nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swoich argumentów.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję WITD z dnia [...]września 2014 r. w mocy.

W uzasadnieniu wydanej decyzji GITD wskazał, że zgodnie z protokołem kontroli, samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t, wyposażony był w trzy gaśnice o zawartości środka gaśniczego: 2 kg, 6 kg i 6 kg. Ponadto ustalono, iż jedna z gaśnic o pojemności 6 kg nie miała plomby - została ona zerwana. Powyższe potwierdziła sporządzona w trakcie kontroli dokumentacja fotograficzna. Zatem jedna z gaśnic będąca na wyposażeniu kontrolowanego pojazdu nie spełniała warunków określonych przepisem 8.1.4.4 załącznika B do umowy ADR. W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, iż protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, zatem protokół sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ponadto kontrolowany kierowca podpisał przedmiotowy protokół nie wnosząc do niego żadnych uwag, w tym co do przyczyny zerwania plomby.

Odnosząc się do argumentu strony, iż wszystkie okazane przez kierowcę gaśnice były sprawne i nie były one wcześniej używane, GITD wskazał, iż w myśl przepisu 8.1.4,4 załącznika B do umowy ADR, gaśnice przenośne, zgodne z przepisami podanymi pod 8.1.4.1 lub 8.1.4.2, powinny być zaopatrzone w plombę potwierdzającą, że nie były one używane. Brak takiej plomby powoduje, że nie odpowiadają one warunkom określonym w przepisie 8.1.4.4 umowy ADR. Bez znaczenia pozostaje zatem okoliczność czy gaśnice były sprawne czy też nie. Podstawą do stwierdzenia naruszenia określonego w lp. 3.2 pkt 1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, jest bowiem już sam fakt niespełniania przez gaśnice warunków określonych w ADR.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Na gruncie zasad odpowiedzialności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określonych w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych należy – w ocenie organu - przyjąć, iż to na uczestniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Zdaniem organu, pod pojęciem naruszenia na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu trzeba rozumieć tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Odnosząc się do argumentu strony, iż do zarwania plomby doszło z przyczyn niezależnych od kierowcy i przewoźnika, GITD wskazał, że strona nie wyjaśniła w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ani także w treści odwołania, co według niej było powodem uszkodzenia plomby. Jedynie w piśmie z dnia 15 lipca 2014 r., podniosła, iż do uszkodzenia opaski gaśnicy doszło w wyniku "przypadkowego uszkodzenia". W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, iż przed rozpoczęciem zadania przewozowego, przewoźnik powinien nie tylko sprawdzić czy gaśnica posiada plombę, ale również upewnić się, że jest ona zamocowana w taki sposób, że nie ulegnie przypadkowemu zerwaniu. Uznanie, że przypadkowe zerwanie plomby może zwalniać uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych z odpowiedzialności za stan wyposażenia pojazdu, prowadziłaby do absurdu. Pozwoliłoby to bowiem na nadużycia polegające na możliwości powoływania się na takie okoliczności, w przypadku braków w wyposażeniu przeciwpożarowym czy też w stosunku do nieprawidłowości dotyczących układów elektrycznych i hamulcowych pojazdów. Jak wskazano powyżej, przywołana regulacja art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych odnosi się wyłącznie do sytuacji i zdarzeń nieoczekiwanych i nadzwyczajnych. Okoliczności i zdarzenia tylko i wyłącznie o takim właśnie charakterze, są tymi, których uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu. Mając na uwadze powyższe organ I instancji nie miał obowiązku przeprowadzenia dowodu na okoliczność wskazaną we wniosku o przesłuchanie kierowcy.

Od wymienionej na wstępie decyzji [...]Sp. z o.o. z siedzibą w N. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając ww. decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy polegający na dokonaniu przez organ II instancji oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, niewszechstronny, wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez pominięcie dowodu z pisemnych wyjaśnień strony z dnia 15 lipca 2014 r. oraz protokołów z badań gaśnic o pojemności 6 kg, a także zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka J. K., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że okoliczności i dowody nie wskazują, aby strona jako uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, którym strona nie mogła zapobiec;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 78 § 1 i 2 kpa które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie zawartego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy J. K.- na okoliczność m.in., iż do uszkodzenia plomby w gaśnicy doszło przypadkowo, a także, iż gaśnica była sprawna i nie była wcześniej używana, a zatem niewątpliwie celem wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy z punktu widzenia zasadności zastosowania przepisu art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., że istota sprawy sprowadza się do konieczności ustalenia okoliczności, czy skarżący jako uczestnik przewozu, zaopatrzył kierowcę J. K. w gaśnice przenośne zaopatrzone w plombę i dołożył staranności, by zostały one odpowiednio zamocowane. Skarżący dodał, że dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej strony, podstawowe znaczenie ma stan faktyczny istniejący w chwili rozpoczęcia przez kierowcę przewozu. Wskazał, że dowody zgłoszone przez niego, a które zostały zbagatelizowane przez organy administracji, zmierzały do wykazania, w jaki sposób doszło do oderwania się plomby w gaśnicy, a także wykazania, że wszystkie gaśnice były w te plomby wyposażone i zostały odpowiednio zamocowane. Plomba uległa nieprzewidzianemu poluzowaniu i odpadnięciu na skutek wstrząsów związanych z jazdą samochodem. Skarżący wskazał, iż nie miał podstaw, by zakładać, że w fabrycznie nowej, nieużywanej i sprawnej gaśnicy, prawidłowo zamontowanej dojdzie do oderwania plomby w czasie jazdy. Nietrafne jest również – jego zdaniem - stanowisko GITD, iż fakt, że każda z trzech okazanych podczas kontroli gaśnic nie była wcześniej używana, była sprawna (i posiadała potwierdzenie przeprowadzenia badania okresowego z określeniem terminu jego ważności), jest bez znaczenia w niniejszej sprawie. Wręcz przeciwnie, fakt że uszkodzenie opaski z tworzywa sztucznego nie spowodowało, iż gaśnica stała się niesprawna potwierdza, że nastąpiło to z przyczyn niezależnych od kierowcy, jak i od przewoźnika.

Skarżący przywołał również art. 78 § 1 kpa stosownie do którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, zaś w świetle art. 78 § 2 kpa, organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania jeśli dotyczy ono okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Podniósł, iż literalna treść powyższych unormowań ewidentnie wskazuje, że organ administracji (niezależnie czy pierwszej czy drugiej instancji) ma bezwzględny obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu mającego znaczenie dla sprawy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa i sposób ich zastosowania nie budzi zastrzeżeń Sądu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w sprawie niniejszej miały zastosowanie przepisy: art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011r., Nr 227, poz. 1367 ze zm.), przepisów: 1.4.1.1, 1.4.2.2.1 lit c, 8.1.4.1, 8.1.4.4. załącznika A i B do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 815) oraz przepis lp. 3.2 pkt 1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Nie ulega wątpliwości, że w dniu [...] lipca 2014 r. w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli drogowej samochód ciężarowy skarżącego. Kontrolowany pojazd wykonywał transport drogowy materiału niebezpiecznego - UN 1202 paliwo do silników diesla w cysternie, w ilości 7966 litrów. Kierowca na polecenie kontrolującego okazał trzy gaśnice: jedna o pojemności 2 kg dla grupy pożarów A, B i C oraz dwie gaśnice o pojemności 6 kg dla grup pożarów A, B i C.

Oględziny jednej z gaśnic o pojemności 6 kg wykazały, że z gaśnicy została zerwana plomba, natomiast pozostałe gaśnice o pojemności 2 kg i 6 kg spełniały wszystkie warunki zgodnie z przepisami ADR. Zgodnie z przepisami kontrolowany pojazd powinien posiadać 12 kg środka gaśniczego. Wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r.

Należy wskazać, że w myśl przepisu 8.1.4,4 załącznika B do umowy ADR, gaśnice przenośne, zgodne z przepisami podanymi pod 8.1.4.1 lub 8.1.4.2, powinny być zaopatrzone w plombę potwierdzającą, że nie były one używane. Sąd stwierdza, że brak takiej plomby powoduje, że gaśnica nie odpowiada warunkom określonym w przepisie 8.1.4.4 umowy ADR.

Należy zgodzić się z organem administracji, że bez znaczenia pozostaje okoliczność czy gaśnica pozbawiona plomby była sprawna czy też nie. Sąd stwierdza, że podstawą do stwierdzenia naruszenia określonego w lp. 3.2 pkt 1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, jest sam fakt niespełniania przez gaśnice warunków określonych w ADR.

Jednocześnie należy wskazać, że słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec.

Jeżeli nawet do zarwania plomby doszło z przyczyn niezależnych od kierowcy i przewoźnika, to należało zaopatrzyć pojazd w nową gaśnicę spełniającą wymagania przepisów prawa. Prowadzenie przewozu, bez zaopatrzenia pojazdu w odpowiednią liczbę gaśnic spełniających wymagania zawarte w przepisach musiało skutkować nałożeniem kary, której wysokość została określona w załączniku do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Nie można przyjąć, że nawet przypadkowe zerwanie plomby może zwalniać uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych z odpowiedzialności za stan wyposażenia pojazdu.

Sąd stwierdza, że dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie stwierdzenie, że pojazd nie był wyposażony w odpowiednią liczbę gaśnic spełniających warunki określone w stosownych przepisach.

W niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, że do takiego naruszenia doszło, za co wymierzona została kara pieniężna.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego jak też przepisów postępowania.

Sąd stwierdza, że okoliczności sprawy, zostały rzetelnie ustalone w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.