Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 824/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 11a ust. 1, art. 11d ust. 1 pkt. 2, pkt. 3, pkt 3a, pkt 5, pkt 8, art. 11e, art. 11f ust. 1 pkt 2, pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1363
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek – Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2023 r. sprawy ze skarg A. W. i J. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 12 maja 2022 r. nr I-III.7821.14.2021 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 12 maja 2022 r. nr I-III.7821.14.2021 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 11g ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 176; dalej: "specustawa drogowa").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

Wnioskiem z 25 września 2019 r. Prezydent Miasta R. (dalej: "Organ I instancji", "Prezydent") zwrócił się o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa ul. [...]".

Decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta [....] zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa ul. [...] w [...]". Po rozpatrzeniu odwołań M.S., W. i A.W. oraz J.P., Wojewoda Podkarpacki decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Organowi I instancji.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] sierpnia 2021 r. znak: [...] nr [...] udzielił Prezydentowi Miasta R. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: "Budowa ul. [...] w [...]" na następujących działkach objętych liniami rozgraniczającymi pas drogowy - województwo [...], jednostka ewidencyjna [...], powiat m. [...], Obr. [...]: [...] i jednocześnie zatwierdził projekt budowlany pod nazwą: "Budowa ul. [...] w [...]".

Od powyższej decyzji J.P. oraz A.W. (dalej: "Skarżący") złożyli odwołania.

J.P. w swoim odwołaniu zaskarżyła ww. decyzję w części dotyczącej działki nr [...], zarzucając naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane oraz przepisów szczególnych, a dotyczących uzasadnionych interesów osób trzecich tj. brak załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu właściciela działki nr [...] i niedokonanie takich zmian w projekcie budowlanym, o które właścicielka ww. nieruchomości wielokrotnie wnioskowała. J.P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji, a także o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej działki nr [...]. Z kolei A.W. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a także załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego; art. 7b k.p.a. poprzez brak współdziałania administracji publicznej w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy przy pomocy adekwatnych środków, stopnia złożoności i okoliczności sprawy; art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, pominięcie zasady bezstronności i równego traktowania, co skutkowało wydaniem decyzji na podstawie której udzielono zezwolenia na realizację inwestycji drogowej obejmującej m. in. działki odwołującego się, które po podziale stają się własnością Gminy Miasto [...] z chwilą, kiedy decyzja stanie się ostateczna; art. 9 k.p.a. poprzez pominięcie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także nieudzielenie niezbędnych wyjaśnień; art. 10 k.p.a. poprzez pominięcie zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a zwłaszcza umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i zgłoszenie żądań przed wydaniem decyzji; art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnienia zasadności przesłanek załatwienia sprawy, którymi kierował się organ; art. 64 Konstytucji RP poprzez pominięcie prawa własności.

A.W. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji.

Postanowieniem z [...] lutego 2022 r. nr [...] Wojewoda Podkarpacki odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewoda Podkarpacki, po rozpatrzeniu złożonych odwołań, opisaną na wstępie decyzją z 12 maja 2022 r. nr I-III.7821.14.2021, w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zapisu Lp. 64 zawartego w tabeli zamieszczonej w punkcie 7 tej decyzji, określającym ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości i w tym zakresie orzekł o ustaleniu w miejsce uchylonego zapisu, nowego zapisu o treści: Lp. 64 w odniesieniu do działki nr [...], obr. [...] o zabezpieczeniu sieci gazociągowej i Lp. 65 w odniesieniu do działki [...], obr. [...] o przebudowie sieci gazowej i budowie zjazdu indywidualnego; w pkt II uchylił zapis zawarty w pkt 4 tej decyzji dotyczącym oznaczenia nieruchomości o treści: "*Wytłuszczoną czcionką zaznaczono działki przeznaczone pod inwestycję, w nawiasie wskazano numer działki przed podziałem. Jeżeli przedstawiona jest tylko jedna działka, to jest to działka niedzielona, zajmowana przez inwestycję" i orzekł w tym zakresie wprowadzając nowy zapis o treści: "*Wytłuszczoną czcionką zaznaczono działki przeznaczone pod inwestycję."; w pkt III w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek inwestora jest kompletny. Z analizy akt sprawy wynika, że przed złożeniem wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej zarządca drogi uzyskał pozytywne opinie właściwych miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz prezydenta miasta, a także dołączył do wniosku wymagane dokumenty oraz mapę przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu; analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, a także mapę zawierającą projekt podziału nieruchomości oraz określono nieruchomości lub ich części, które planowane są do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i nieruchomości lub ich części, z których korzystanie będzie ograniczone. Do wniosku dołączono również cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem wskazanym w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego.

Wojewoda wskazał, że dokonana w trybie odwoławczym kontrola przeprowadzonego przez Organ I instancji postępowania wykazała, że przed wydaniem decyzji, Organ I instancji nie umożliwił stronom zapoznania się z całością materiału dowodowego w sprawie, czym naruszył art. 10 § 1 k.p.a., jednak uchybienie to zostało konwalidowane na etapie odwoławczym, poprzez zawiadomienie stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w tym o prawie składania wniosków i zastrzeżeń.

W toku postępowania odwoławczego zastrzeżenia m. in. w zakresie przebiegu projektowanej drogi złożyli: E.C., M.L., J.P., M.S. oraz A.W., które następnie zostały przekazane zarządcy drogi. Zarządca po dokonaniu analizy uwag właścicieli nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi teren przedmiotowej inwestycji, stwierdził brak podstaw do zmiany zakresu wniosku i rozwiązań projektowych.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że roboty na działce nr [...] zostały objęte projektem budowlanym (por. rysunek PZT) oraz uwzględnione na mapie z przebiegiem drogi, a także uwzględnione w punkcie 6 decyzji.

Wojewoda wyjaśnił, że zaskarżona decyzja wymagała dokonania korekty merytoryczno-reformacyjnej. Wobec powyższego w pkt I niniejszej decyzji dodano punkt 65 tabeli znajdującej się na stronie 7 decyzji Organu I instancji, która określa ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości znajdujących się z graniach terenu niezbędnego poprzez oznaczenie robót, jakie planowane są na działce nr [...] (numer po podziale). Na przedmiotowej działce planowana jest przebudowa sieci gazowej oraz budowa zjazdu indywidualnego. Ponadto dokonano korekty znajdującego się na stronie 4, punkt 4 decyzji zapisu dotyczącego oznaczenia działek przeznaczonych pod inwestycję, stających się własnością Gminy Miasto [...] (punkt II decyzji).

Organ II instancji wyjaśnił, że zarzuty podniesione w odwołaniach nie zasługują na uwzględnienie. J.P. jest właścicielką działki nr [...], która w wyniku realizacji inwestycji ulegnie podziałowi na działki nr [...] i [...], natomiast A.W. jest współwłaścicielem działek nr [...] oraz nr [...] (w wyniku realizacji inwestycji działka nr [...] ulegnie podziałowi na działki nr [...] i [...], natomiast działka nr [...] ulegnie podziałowi na działki nr [...] i [...]). W ocenie Organu odwoławczego ww. ustalenia nie naruszają obowiązujących przepisów prawa, tj. nie naruszają interesów Skarżących w sposób niezgodny z prawem.

Zdaniem Wojewody na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty M.S. oraz A.W. dotyczące zmiany lokalizacji projektowanej drogi przy stanowiących ich własność nieruchomościach, gdyż organ administracji prowadzący postępowanie w zakresie złożonego wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej nie jest uprawniony do oceny zasadności czy celowości zamierzonej inwestycji ani też zmiany jej przebiegu, a jedynie dokonuje oceny formalnoprawnej dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji, nie mogąc przy tym decydować o innym przebiegu budowanej drogi niż to oznaczył zarządca drogi w złożonym wniosku.

Odnosząc się do zarzutów E.C. dotyczących budowy nowych zjazdów do działek nr [...] oraz [...] z projektowanej drogi, Organ II instancji wyjaśnił, że inwestor w przypadku budowy drogi nie ma obowiązku budowy zjazdów do działek, które dotychczas nie istniały. Ponadto w piśmie zarządcy drogi złożonym w toku postępowania wskazano, że z uwagi na fakt, że brak jest decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdów do działek nr [...] oraz [...], ich zaprojektowanie nie jest możliwe.

Odnosząc się do zarzutów M.L., Wojewoda zauważył, że zgodnie ze stanowiskiem zarządcy drogi ilość wód opadowych z projektowanej drogi została obliczona zgodnie z powszechnie stosowanymi zasadami technicznymi wykorzystując obliczenia hydrauliczne. Inwestor wskazał bowiem, że "w projekcie odwodnienia zaprojektowano kanał deszczowy połączony z istniejącym kanałem deszczowym w ul. [...]. Wzdłuż kanału na odcinku od ul. [...] do ul. [...] zaprojektowano wpusty deszczowe. Przed ul. [...] zaprojektowano podziemny zbiornik retencyjny, którego pojemność została obliczona zgodnie z zasadami wiedzy technicznej". Ponadto na str. 39 projektu budowlanego wskazano, że "Projektuje się kanał deszczowy o minimalnej zalecanej średnicy 300 mm na odcinku od km 0+048,34 do końca ulicy oraz połączenie z istniejącym kanałem deszczowym o średnicy 600 mm w ulicy [...]. Połączenie przebiegać będzie w pasie drogowym, wewnętrznej ul. [...]. W ciągu kanalizacji deszczowej zaprojektowane zostały regulatory przepływu tzn. trzy odcinki kanalizacji deszczowej o średnicy powiększonej do DN900". W tym kontekście, na str. 309 projektu budowlanego podano również, że "za każdym z takich odcinków zaprojektowano zastosowanie w studzience kanalizacyjnej regulatora przepływu ze stali nierdzewnej (studzienki D2 - regulator o przepływie 120 m³/s, D6 - regulator o przepływie 130 dm3/s i D15 - regulator o przepływie 60 dm³/s). " Jak wskazano w projekcie budowlanym, powyższe rozwiązania projektowe mają na celu zwiększenie retencji kanałów deszczowych, zmniejszenie ilości wód opadowych odpływających z przedmiotowego terenu podczas występowania intensywnych opadów deszczu oraz zapobieganie podtapianiu najniższego odcinka kanalizacji deszczowej.

Odnosząc się do zarzutów J.P. dotyczących lokalizacji słupa oświetleniowego przy działce nr [...], Wojewoda wskazał, że słup ten został zaprojektowany w odległości 9,8 m od granicy z działką nr [...] oraz w odległości 12,2 m od granicy z działką nr [...]. Szerokość działki nr [...] wynosi ok. 22 m. Słup oświetleniowy na działce nr [...] został zlokalizowany w odległości 1,5 m od istniejącego zjazdu. Zjazd na działkę został zaprojektowany w miejscu jego dotychczasowej lokalizacji. Powyższe ustalenia nie naruszają obowiązujących przepisów prawa. Sam zarządca drogi wskazał, że "lokalizacja słupów oświetleniowych wynika między innymi z pomiarów oświetlenia, które muszą spełniać określone w przepisach normy dla poszczególnych klas dróg. Zaprojektowana lokalizacja słupa oświetleniowego nie narusza żadnych zasad i norm projektowania oświetlenia ulicznego, jak też nie stanowi jakiegokolwiek utrudnienia przy korzystaniu z działki nr [...]".

Z kolei odnosząc się do strat finansowych właścicieli nieruchomości przylegających do projektowanej drogi, Organ II instancji wyjaśnił, że decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości, a nieruchomości stają się własnością jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja ZRID stała się ostateczna. Natomiast za nieruchomości, które stają się własnością danej jednostki samorządu terytorialnego, organ, który wydał decyzję ZRID wydaje decyzję ustalającą wysokość odszkodowania w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ZRID stała się ostateczna.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli: J.P., A.W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika oraz M.S.

Skarżąca J.P. w swojej skardze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, tj.:

1. art. 7 i 9 k.p.a. oraz art. 67, 68, 75 § 1, 77 i 84 k.p.a., a także poprzez wydanie decyzji utrzymującej w zasadniczej części w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta [...], bez dodatkowego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności nie wskazania dlaczego słup oświetleniowy zlokalizowany przy działce nr [...] został zaprojektowany w odległości 9,8 m od granicy z działką [...] oraz w odległości 12,22 m od granicy z działką [...] i poprzez ograniczenie się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że zaprojektowana lokalizacja słupa oświetleniowego nie narusza żadnych zasad i norm projektowania oświetlenia ulicznego;

2. art. 11c specustawy drogowej i niezałatwienie sprawy przez organy administracji publicznej z uwzględnieniem słusznego interesu właścicielki działki nr [...], poprzez niedokonanie takich zmian w projekcie budowy, o które właścicielka wielokrotnie wnioskowała, a które to zmiany dotyczą jej słusznego interesu, polegającego na takim zaprojektowaniu lokalizacji słupa oświetleniowego, aby nie znajdował się on "na środku" działki. Słup został zaprojektowany w odległości 9,8 m od granicy z działką [...] oraz w odległości 12,22m od granicy z działką [...], przy jej szerokości wynoszącej 22 m. Taka lokalizacja bez wątpienia wbrew stanowisku organów utrudnia korzystanie z działki nr [...]. Ponadto nie uwzględnienie interesu Skarżącej, poprzez przeprojektowanie fragmentu drogi tak, aby nie następowało jego przesunięcie w głąb działki nr [...].

Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji; o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że jest właścicielką działki nr [...], która w wyniku realizacji inwestycji ulega podziałowi na działkę nr [...] i [...]. Skarżąca wyjaśniła, że w trakcie postępowania wielokrotnie zarzucała, że posadowienie lampy zgodnie z projektem w znacznej mierze utrudni wjazd na jej posesję, w przyszłości uniemożliwi wykonanie bramy wjazdowej, co w znacznej części negatywnie wpłynie nie tylko na funkcjonalność nieruchomości, spowoduje utrudnienia w wykonaniu przyłącza wodno-kanalizacyjnego czy przyłącza elektrycznego i gazowego do planowanego w przyszłości na działce nr [...] budynku mieszkalnego, a ponadto wpłynie na jej atrakcyjność rynkową.

A.W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w swojej skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. niepodjęcie niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego;

2. art. 7b k.p.a., poprzez brak współdziałania administracji publicznej w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego przy zastosowaniu adekwatnych środków, stopnia złożoności oraz okoliczności sprawy;

3. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, pominięcie zasady bezstronności i równego traktowania, którego skutkowało wcześniej wydaną decyzją Organu I Instancji, na podstawie której udzielono zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa ul. [...] w [...]" i zajęcie działek Skarżącego nr [...] i [...] na potrzeby tej inwestycji;

4. art. 9 k.p.a., poprzez pominięcie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także nie udzielania niezbędnych wyjaśnień;

5. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a zwłaszcza umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłaszanych żądań przed wydaniem zaskarżonych decyzji;

6. art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnień zasadności przesłanek załatwienia sprawy, którymi kieruje się Organ przy załatwieniu sprawy;

7. art. 64 Konstytucji RP, poprzez pominięcie prawa własności.

Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej działek nr [...] i [...] Obr. [...] oraz o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że jest właścicielem działek nr [...] i [...] w obrębie [...], które są zagospodarowane, natomiast Skarżący posiada decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...], która jest decyzją ostateczną ustalającą warunki zabudowy na budynek mieszkalny jednorodzinny. Skarżący podniósł również, że poczynił już nakłady finansowe i podjął starania w celu pozyskania wykonawców z planowaną budową domu jednorodzinnego.

Skarżący zarzucił także, że Organy obu instancji nie tylko nie przychyliły się do jego wniosków i zarzutów, ale także pominęły wszelkie sugestie, które można by było rozwiązać bezproblemowo przesuwając pas drogowy w kierunku południowo-wschodnim na działki nr [...] i [...], które są polem ornym i nie kolidują z działkami zabudowanymi.

W odpowiedzi na skargi, Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 24 października 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 826/22 tut. Sąd odrzucił skargę M.S. z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych i fiskalnych.

Postanowieniem z 25 października 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 825/22 tut. Sąd zarządził na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. II SA/Rz 824/22 i II SA/Rz 825/22 i prowadzić je dalej pod sygnaturą II SA/Rz 824/22.

Postanowieniem z 25 października 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 824/22 tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne, uwzględniając stan faktyczny i prawny sprawy w dacie orzekania przez organy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Przedmiotem postępowania jest realizacja inwestycji drogowej – budowa publicznej drogi kategorii gminnej o klasie technicznej "D".

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów administracji w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1363 z późn. zm., "specustawa drogowa'") na podstawie art. 25 i 36 ustawy z 19 września 2020 r. w sprawie zmiany specustawy drogowej oraz ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2020 r., poz. 471) zastosowanie znalazły przepisy w brzmieniu dotychczasowym.

Na podstawie art. 11 a ust. 1 specustawy drogowej: wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Przepisy wymienionej ustawy w sposób szczegółowy określają przebieg postępowania a także wskazują wymogi formalne wniosku.

Tytułem wstępu wskazać należy, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma charakter związany. Oznacza to, że w sytuacji, gdy wnioskodawca spełni wszystkie przewidziane prawem wymagania, dołączy przewidziane opinie organ nie może odmówić wydania decyzji pozytywnej. Zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie można przy tym uzależniać od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami- art. 11e specustawy drogowej. Powyższe oznacza, że w przypadku spełnienia przewidzianych prawem przesłanek właściwy organ ma bezwzględny obowiązek wydania pozytywnego rozstrzygnięcia, tj. udzielenia zezwolenia. Ustawodawca precyzyjnie określił zakres wniosku składanego przez inwestora drogi publicznej. W ramach postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy specustawy drogowej organy orzekające badają jedynie kwestie formalnoprawne i kompletność wniosku o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.

Ustawa zawiera ogólne i powszechne rozwiązania dotyczące zasad realizacji dróg publicznych w Polsce, celem jej uchwalenia było uproszczenie procedur związanych z wydawaniem aktów administracyjnych warunkujących rozpoczęcie budowy lub przebudowy dróg publicznych, co w zamyśle ustawodawcy ma poprawić efektywność realizacji zadań publicznych dotyczących rozbudowy dróg, a co za tym idzie usprawnienia komunikacji i poprawy jej bezpieczeństwa. Ustawa przewiduje zintegrowanie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygnięć o ustaleniu lokalizacji dróg, zatwierdzeniu podziału nieruchomości, przejmowaniu nieruchomości na własność publiczną i zatwierdzeniu projektu budowalnego.

W ramach postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy specustawy drogowej organy orzekające badają jedynie kwestie formalnoprawne i kompletność wniosku o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Tylko stwierdzenie, że kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa zobowiązuje organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej.

Oznacza to, że budowa drogi gminnej jako drogi publicznej jest inwestycją celu publicznego z mocy prawa, niezależnie od tego, jaka część mieszkańców gminy będzie z tej drogi korzystać (wyrok NSA z 23 kwietnia 2010 r., II OSK 704/09 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji jest też fakt, że właściciele działki na której droga się kończy, posiadają dostęp do drogi publicznej (z innej strony). Organ administracyjny jest związany treścią wniosku o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i nie może oceniać racjonalności dokonania takiej inwestycji, np. ze względów finansowych, czy też innych.

Zachowanie wymogów formalnych nie budzi w sprawie wątpliwości i w zasadzie nie było kwestionowane.

W szczególności inwestor przedłożył stosowną opinię Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 27 sierpnia 2019 r., Nr [...] (art. 11b ust. 1 specustawy drogowej). Do wniosku inwestor załączył mapę w skali 1:500 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi (art. 11d ust. 1 pkt 2 specustawy drogowej), mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami (art. 11d ust. 1 pkt 3 specustawy drogowej), cztery egzemplarze projektu budowlanego, wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu (art. 11d ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej). We wniosku określono nieruchomości i ich części, które przejdą na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego (art. 11d ust. 1 pkt 3a specustawy drogowej). Przedłożona została również opinia Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 30 sierpnia 2019 r. znak: [...] (art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. f specustawy drogowej) oraz opinia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 26 sierpnia 2019 r., (art. 11d ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej). Ze względu na przebieg inwestycji, w odniesieniu do pozostałych opinii, wymienionych w art. 11d ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej, nie były one w sprawie wymagane.

Inwestycja ze względu na całkowitą długość nawierzchni twardej poniżej 1 km, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) nie jest zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W związku z powyższym Organy obu instancji prawidłowo uznały, że spełnione zostały warunki formalne wniosku o wydanie decyzji ZRID.

Nie budzi również wątpliwości Sądu kompletność przedłożonego projektu budowlanego.

Rola organu w tej sprawie ogranicza się do skontrolowania projektu architektoniczno -budowlanego z punktu widzenia warunków określonych w art. 35 Prawa budowlanego.

Decyzja w przedmiocie z.r.i.d. zastępuje pozwolenie na budowę z tego powodu organ związany był art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., zgodnie z którym przed wydaniem tego typu decyzji organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techiczno -budowlanymi w tym w szczególności rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. określającym warunki techniczne jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

Zgodnie z art. 35 P.b. :

1. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:

c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,

3a) dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:

a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,

b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane – w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;

4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:

a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,

b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane – w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.

3. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.

3a. Do postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzedzonej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepis art. 86f ust. 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

5. Organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę:

1) w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3;

2) w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę;

3) jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki.

Ponadto szczegółowe warunki co do zakresu i formy projektu budowlanego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1935, na dzień złożenia projektu).

Uprawniania kontrolne organu administracji architektoniczno - budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowanych zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 - Prawa budowlanego). Powyższe przepisy korespondują z szeroką odpowiedzialnością projektanta za sporządzony przez niego projekt architektoniczno-budowlany - art. 20, art. 93 pkt 1 i art. 95 oraz nast. Prawa budowlanego), (por. także wyroki NSA z dnia 24 kwietnia 2009 r., II OSK 58/08, II OSK 44/12 z 10 maja 2013 r., czy II OSK 208/12).

Z treści art. 11 i specustawy drogowej wynika wprost, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy z 9 października 2015 r. o rewitalizacji ( Dz.U. z 2021 r., poz. 485)

W przedmiotowej sprawie projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania o odpowiednich specjalnościach. Jednocześnie projektanci złożyli oświadczenia o zgodności projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Do projektu dołączono warunki techniczne budowy urządzeń oświetleniowych, sporządzone przez Miejski Zarząd Dróg w [...] warunki techniczne odprowadzania wód opadowych, wydane przez [...] S.A. warunki techniczne przebudowy gazociągów i przyłączy gazowych, projekt zagospodarowania terenu, protokół z narady koordynacyjnej w celu usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu, uzgodnienie Miejskiego Zarządu Dróg w [...]. Projektu zagospodarowania terenu i Zbiorczej Planszy Koordynacyjnej Uzbrojenia, zaświadczenie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, że nie wnosi sprzeciwu do zgłoszenia wodnoprawego na przebudowę urządzeń odwadniających zlokalizowanych w pasie drogowym dróg publicznych polegającej na przykryciu rowu na długości 26,5 m rurociągiem o średnicy Ø 600 mm na działce [...]Obr. [...].

Konfrontując następnie treść decyzji Organu I instancji z wymogami określonymi w art. 11 f specustawy drogowej Sąd stwierdził, że decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy.

Przechodząc do składanych w toku postępowania zarzutów stwierdzić należy, że odpadły zarzuty składane przez E.C. dotyczące budowy nowych zjazdów do działek [...] oraz [...] z projektowanej drogi. Organ prawidłowo wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. W przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi.

Na tej podstawie organ prawidłowo stwierdził, że inwestor nie miał obowiązku budowy zjazdów do działek, które dotychczas nie istniały. W związku z tym, że nie było decyzji zezwalających na lokalizację zjazdów do działek [...] oraz [...], ich zaprojektowanie nie było możliwe.

Odnośnie zarzutów M.L. dotyczących ilości wód opadowych odprowadzonych z drogi, Organ II instancji prawidłowo wyjaśnił, że z dołączonego projektu budowlanego kanalizacji deszczowej wynika, że zaprojektowano kanał deszczowy połączony z istniejącym kanałem deszczowym w ul. [...], mający na celu zwiększenie retencji kanałów deszczowych, zmniejszenie ilości wód opadowych odpływających z przedmiotowego terenu podczas występowania intensywnych opadów.

Wymienione osoby nie złożyły skarg do Sądu.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze przez A.W. za bezzasadne uznać należy zarzuty naruszenia art. 7, 7b, 8, 9, 10 § 1, 11 k.p.a. polegające na niepodjęciu niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, braku współdziałania administracji publicznej w zakresie niezbędnym do jego wyjaśnienia, prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania, pominięcie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, pominięcie zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

Sąd zgadza się z Organem II instancji, że przeprowadzone postępowanie nie narusza wskazanych przepisów. Organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji wnioskodawcę oraz właścicieli lub użytkowników wieczystych na adresy wskazane w katastrze nieruchomości zgodnie z dyspozycja art. 11 d ust. 5 specustawy drogowej. Pozostałe strony zostały zawiadomiono w drodze obwieszczeń. Również o wydaniu decyzji Organ I instancji zawiadomił w sposób wyżej przyjęty. Jednocześnie Organ II instancji stwierdzając uchybienie Organu I instancji polegające na nie zapewnieniu stronom możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym prawem do składania wniosków i zastrzeżeń w terminie 7 dni od daty powiadomienia, umożliwił stronom zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie o czym pouczył w piśmie z 14 grudnia 2021 r., Nr [...], czego konsekwencją były zgłoszone przez wcześniej wymienione osoby zarzuty, do których Organ II instancji się odniósł.

Odnośnie z kolei podnoszonego przez A.W. zarzutu nie uwzględnienia wniosków o zmianę lokalizacji projektowanej drogi przy stanowiących jego własność nieruchomościach wskazać należy, że zgodnie z tym, co wskazano na wstępie Organ jest związany przebiegiem lokalizacji inwestycji wskazanym przez inwestora.

W utrwalonym już w tym zakresie orzecznictwie przyjmuje się, że w świetle przepisów o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organy orzekające nie mają uprawnienia do oceny racjonalności, czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. Regulacja zawarta w art. 11a ust. 1, art. 11e oraz art. 11f ust. 1 pkt 2 specustawy wskazuje na związanie organu określeniem linii rozgraniczających teren, w tym granicami pasów drogowych. Organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian, np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2022 r. II OSK 1242/21.

O przebiegu drogi i rozwiązaniach techniczno - wykonawczych drogi, samodzielnie decyduje inwestor, tj. zarządca drogi będący wnioskodawcą. Zakres kontroli decyzji w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w trybie specustawy drogowej jest bardzo ograniczony. W wyroku NSA z dnia 17 maja 2017 r., II OSK 203/17 Sąd wyraźnie stwierdził, że organ nie może oceniać racjonalności czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. Organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. To bowiem inwestor dokonuje wyboru najkorzystniejszych w jego ocenie rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego ( Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 luty 2015 r. II OSK 3221/14; zob. także wyroki NSA z 26 lipca 2013 r., II OSK 762/13, 13 września 2017 r., II OSK 1705/17 i 17 lutego 2016 r., II OSK 3092/15). Wskazuje się również, że skoro organ wydający decyzje w trybie powołanej ustawy jest związany wnioskiem inwestora, to ocena wniosku polega na zbadaniu zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił inwestor. Przy czym przepisy ustawy nie określają obowiązku przedstawienia przez wnioskodawcę różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji.

Oceniając, czy decyzja w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich należy mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem.

Nie można w związku z tym mówić, że doszło do naruszenia prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń (zarzuty podniesione w uzasadnieniu skargi co do naruszenia Konstytucji RP). Dopuszcza je Konstytucja, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być zatem ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Taki właśnie charakter ma ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, na mocy której organy administracji zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za słusznym odszkodowaniem (art. 12 ust. 4b). Ustawa dopuszcza zatem ingerencję w prawa własności i co więcej, czyni to w zgodzie z przepisami Konstytucji. Podobny pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 października 2012 r. (K 4/10, OTK ZU nr 9/A/2012, poz. 106), w którym wskazał, że ze względu na sprawne realizowanie ważnego celu publicznego, jakim jest rozbudowa infrastruktury drogowej, wprowadzone w ustawie o inwestycjach drogowych modyfikacje i uproszczenia dotyczące podstawowych regulacji prawnych są uzasadnione i nie naruszają istoty praw konstytucyjnych. Co więcej, ograniczenia te są zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ "budowa bezpiecznych dróg w Polsce stanowi nadal priorytetowy cel publiczny, gdyż jest konieczna zarówno dla ochrony środowiska, jak i zdrowia, wolności i praw konstytucyjnych całych społeczności (art. 31 ust. 3 Konstytucji); jest kwestią dobra wspólnego". Charakteryzując postępowanie o udzielenie zezwolenia na inwestycję drogową, Trybunał podkreślił, że trzeba mieć na względzie liniowy charakter inwestycji drogowych, który dyktuje w sposób naturalny pewne rozstrzygnięcia, w szczególności co do wyboru nieruchomości objętych decyzją i - w następstwie jej wydania - wywłaszczonych. Wydaje się oczywiste, że przy założonym przebiegu drogi z jednej strony, wybór działek, przez które ma ona przebiegać, jest bardzo ograniczony albo wręcz wybór taki nie istnieje, z drugiej strony wypadnięcie choćby jednej z grupy wywłaszczanych nieruchomości może unicestwić całą inwestycję. W ocenie Trybunału, to spostrzeżenie natury faktycznej musiało być uwzględnione przez racjonalnego ustawodawcę w toku tworzenia ustawy będącej podstawą organizacji procesu inwestycyjnego. Do powyższych uwag Trybunału nawiązał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2012 r. (II OSK 208/12) zwracając uwagę, że skoro w postępowaniu prowadzonym na podstawie specustawy drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to tym samym strona nie może powoływać się skutecznie na ochronę własności nieruchomości, jaką przewidują przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku uchwalenia planu miejscowego. W ocenie sądu przepisy tej ustawy jednoznacznie wskazują, że "interes społeczny" nie uzyskał w tym przypadku prymatu, pierwszeństwa w odniesieniu do interesu jednostki. Oznacza to obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu społecznego. Ma to szczególne znaczenie w przypadku kolizji interesu ogólnopaństwowego lub interesu gminy z interesem obywateli wynikającym z prawa własności nieruchomości, w tym nieruchomości gruntowych. Natomiast przyjęte w ustawie rozwiązania prawne oparte są na regule dominacji interesu społecznego nad interesem indywidualnych obywateli. W tym stanie rzeczy w postępowaniu o ustalenie lokalizacji drogi publicznej z uwagi na prymat interesu ogólnego nie ma zastosowania, w takim zakresie, jak w przypadku ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nakaz wyważenia wszystkich interesów, jakie występują w danej sprawie. Stąd też organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest władny nakazać inwestorowi innej lokalizacji drogi czy zawężenia jej szerokości. Prawdą jest, że art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej nakłada na organ obowiązek uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich, podkreśla się jednak, że chodzi tu o interesy obiektywnie uzasadnione (wyrok NSA z 3 września 2014 r., II OSK 1730/14).

Wydzielone działki Skarżącego znajdują się w ciągu planowanej drogi. W dodatkowych wyjaśnieniach do uwag składanych w toku postępowania ( k. 24 akta organu I instancji pismo z 16 grudnia 2019 r.) inwestor wyjaśnił, że przesunięcie osi ulicy na działki [...] i [...], jak chciał tego A.W. uniemożliwiłoby zachowanie dotychczasowego i docelowego przebiegu ulicy [...] pozwalającego na bezpieczne i zgodne z zasadami i przepisami włączenie się do ruchu.

W związku z tym choć sporna inwestycja będzie miała wpływ na korzystanie przez Skarżącego z przysługującego mu prawa własności, to nie może to jednak uzasadniać ingerowania w jej rozwiązania, gdyż leży to w gestii inwestora. ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 lutego 2021 r. II SA/Bk 834/20 ).

Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi J.P. dotyczących usytuowania słupa na jej działce nr [...], zauważyć należy, że Organ II instancji wyjaśnił, że usytuowanie słupa wynika z projektu i dokonanych w nim wyliczeń, zachowania odległość celem zapewnienia prawidłowego oświetlenia. Z dołączonej dokumentacji projektowej wynika, że przebudowa sieci oświetlenia ulicznego została ustalona po przeprowadzeniu narady koordynacyjnej i pozytywnie uzgodniona z uczestnikami narady w zakresie realizacji i zabezpieczenia, w tym innego, istniejącego w obrębie inwestowanej drogi, uzbrojenia. Jak już wcześniej wskazano ani organ ani Sąd nie ma prawa do kwestionowania przyjętych rozwiązań projektowych, za które w pełni odpowiada projektant. Nie mniej zauważyć należy, że w piśmie wyjaśniającym z 13 grudnia 2019 r. k. 21 inwestor wyjaśnił, że lokalizacja słupa może ulec zmianie w trakcie realizacji, jako zmiana nieistotna projektu. W piśmie tym inwestor wyjaśnił również, co istotne w związku z podniesionymi przez Skarżącą zarzutami, że przebieg granicy pasa drogowego został ustalony z uwzględnieniem istniejących na działkach trwałych ogrodzeń.

Jeszcze raz podkreślić należy, że organy nie posiadają kompetencji do wyznaczania, korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Nie są także uprawnione do przeprowadzania jakiejkolwiek oceny, co do racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora. O przebiegu drogi decyduje bowiem zarządca drogi publicznej (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno - wykonawcze. Rolą orzekającego w sprawie organu jest sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo. Tylko bowiem stwierdzenie, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej (por. wyroki NSA z 28 lutego 2014 r., II OSK 93/14; z 22 września 2020 r., II OSK 711/20; WSA w Rzeszowie z 23 marca 2021 r., II SA/Rz 228/21; WSA w Warszawie z 27 czerwca 2019 r., VII SA/Wa 866/19; wyrok WSA w Olsztynie z 2 kwietnia 2019 r., II SA/Ol 41/19). Takich w sprawie nie stwierdzono.

Niekwestionowane są i Sąd uznaje je za w pełni prawidłowe korekty decyzji.

Podsumowując Sąd stwierdza, że szybka i sprawna budowa dróg publicznych w Polsce, poprawa infrastruktury drogowej jest potrzebą niecierpiącą zwłoki i niewątpliwie leży w dobrze pojętym interesie społecznym i gospodarczym. Te okoliczności uzasadniają z jednej strony znaczne zwiększenie uprawnień inwestora i co za tym idzie - ograniczenie uprawnień właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze inwestycji. W kontrolowanym postępowaniu nie naruszono zasad postępowania, a ingerencja w prawo własności jest w tym przypadku prawnie dopuszczalna i usprawiedliwiona realizacją celu publicznego.

Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.