Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 16/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 157, art. 175, art. 194 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: par. 39, par. 43 ust. 2, par. 44
journal: Dz.U. 1998 nr 115 poz 745
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Protokolant Maciej Dębski po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 794/06 w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia kary dyscyplinarnej rzeczoznawcy majątkowemu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., orzekając w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 794/06, wyrokiem z dnia 5 października 2006 r. oddalił skargę S. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r. w przedmiocie orzeczenia kary dyscyplinarnej rzeczoznawcy majątkowemu.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] maja 2002 r. E. Sp. z o.o. w W. wystąpiła do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (Prezes UMiRM) o zbadanie prawidłowości, dokonanej przez S. R. w dniu [...] lipca 2001 r. wyceny nieruchomości położonej w W. przy ul. C. 102, wskazując na rażące zawyżenie jej wartości (2.143,00 zł/m2) w operacie szacunkowym w stosunku do operatu sporządzonego przez J. M. w dniu [...] kwietnia 2002 r. (853,00 zł/m2).

Pismem z dnia [...] maja 2002 r. Zarząd Dzielnicy M. G. W. - C., wskazując na znaczną rozbieżność wycen tej samej nieruchomości sporządzonych przez J. M. i S. R., wystąpił do Prezesa UMiRM o ustalenie, czy wycena wskazanej wyżej nieruchomości sporządzona przez rzeczoznawcę J. M. spełnia wymogi wynikające z obowiązujących przepisów, wskazując że żadna z trzech nieruchomości wskazanych przez tego rzeczoznawcę w wycenie nieruchomości do porównania nie może stanowić podstawy do wyznaczenia wartości obiektu wycenianego. W piśmie zaznaczono, iż zasadne jest zbadanie obu opracowań.

Wskutek skargi złożonej przez E. Sp. z o.o. i Zarząd Dzielnicy M., Prezes UMiRM pismem z dnia [...] czerwca 2002 r. wystąpił do Przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej (KOZ) o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w związku z istotnymi rozbieżnościami w opiniach J. M. i S. R. co do wartości wskazanej wyżej nieruchomości.

Postępowanie wyjaśniające zostało zakończone w dniu [...] października 2002 r. protokołem sporządzonym przez Zespół Rzeczoznawców Majątkowych KOZ. Zespół uznał, że rzeczoznawca majątkowy S. R. naruszył obowiązujące przepisy prawa i standardy zawodowe rzeczoznawców majątkowych, wydane przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych. Przy sporządzaniu operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2001 r. naruszono bowiem przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, ze zm.) - dalej ugn. w szczególności art. 134 ust. 2 i będący z nim w związku zapis standardu III.7. pkt 2.8., art. 175 ust. 1 i 4, art. 155 ust. 1 i 2 i art. 15 ust. 1 ugn. W ocenie KOZ naruszono również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 98, poz. 612), w tym w szczególności: § 36 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 7, § 36 ust. 2 i 3, § 35 ust. 1, oraz standardu VII.1. pkt 9.3.3., standardu VII.1. pkt 5, standardu III.7, pkt 2.6., standardu VII.1. pkt 16, standardu II.7 pkt 1.2. oraz standardu III.7. pkt 4.4. lit. a).

Uwzględniając całość zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, uzyskanego również w toku postępowania wyjaśniającego, biorąc pod uwagę wyjaśnienia złożone przez zainteresowanego S. R. oraz treść opinii Komisji Arbitrażowej działającej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, a także zakres naruszenia obowiązków w związku z czynnością stanowiącą przedmiot skargi, Zespół KOZ zawnioskował o nałożenie na S. R. kary dyscyplinarnej przewidzianej w art. 178 ust. 2 pkt 2 ugn. tj. kary nagany z wpisem do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. orzekł o zastosowaniu wobec S. R. wnioskowanej kary. Uznał, iż rodzaj i waga uchybień popełnionych przez S. R. przy sporządzaniu operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2001 r. oraz brak okoliczności łagodzących uzasadniają orzeczenie kary wskazanej w art. 178 ust. 2 pkt 2 ugn.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Odpierając postawione we wniosku zarzuty, organ wskazał, że trzyletni termin przedawnienia nie upłynął, wbrew twierdzeniu strony postępowania, bowiem operat szacunkowy sporządzono w dniu [...] lipca 2001 r. a protokół kończący postępowanie wyjaśniające został przekazany do organu w dniu [...] czerwca 2004 r. W ocenie organu pismo Zarządu Dzielnicy M. Gminy W.-C. z dnia [...] maja 2002 r. nosiło znamiona skargi, gdyż była w nim mowa o konieczności zbadania prawidłowości wykonania operatów, co świadczyło o tym, że zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania wyjaśniającego. W odniesieniu do postawy prawnej działania Komisji Arbitrażowej organ wskazał, iż usytuowana jest ona w ramach struktury Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych (PFSRM) i jest zespołem specjalistycznym, powołanym do wydawania opinii co do prawidłowości sporządzania operatów szacunkowych w oparciu o przepisy prawa i standardy zawodowe rzeczoznawców majątkowych, co potwierdzają przepisy § 26 pkt 1 ppkt 2 Statutu PFSRM oraz § 1 Regulaminu działania z dnia 6 czerwca 2001 r. Zdaniem Ministra za bezzasadny należało uznać również zarzut niezgodnego z prawem zakończenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ rozstrzygnięcie nastąpiło większością głosów członków KOZ, postępowanie zakończono protokołem, który zawiera rozstrzygnięcie oraz wniosek o zastosowanie kary dyscyplinarnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa strony do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, organ stwierdził, że pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. S. R. został poinformowany o zakończeniu postępowania i o prawie do zapoznania się z aktami sprawy, z którego jego pełnomocnik skorzystał w dniu [...] lipca 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, stwierdził że jest ona niezasadna z następujących przyczyn. Po pierwsze, decyzja zaskarżona oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną, a postępowanie przed organem naczelnym zostało poprzedzone przewidzianym w art. 194 ust. 2 ugn. postępowaniem wyjaśniającym. W uzasadnieniu decyzji wskazano przyczyny, z powodu których nałożono na stronę postępowania karę dyscyplinarną, wyjaśniono także jakimi przesłankami kierował się organ, nakładając karę nagany z wpisem do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych.

Po wtóre, WSA nie zgodził się ze skarżącym, iż wydane w sprawie decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w przedmiotowej sprawie znajdował zastosowanie art. 157 ugn. Z akt sprawy wyraźnie wynika, że wnioski Zarządu Dzielnicy M. Gminy W.-C. z dnia [...] maja 2002 r. i Spółki E.l z dnia [...] maja 2002 r. zostały zaadresowane do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej działającej przy Prezesie UMiRM. W ich treści wskazano, że przyczyną ich złożenia było nieprawidłowe dobranie transakcji porównawczych do wyznaczenia wartości wycenianej nieruchomości oraz rażące zawyżenie wartości m2 obiektu wycenianego. Zamiar pociągnięcia do odpowiedzialności zawodowej S. R. potwierdza też pismo pełnomocnika Spółki E. z dnia [...] lutego 2004 r. w którym firma ta, czując się pokrzywdzona działaniem skarżącego prosiła o informację w jaki sposób sprawa została zakończona "nie wyklucza bowiem wystąpienia w stosunku do niego z roszczeniem o odszkodowanie". Co wynika z pisma Prezesa UMiRM z dnia [...] lipca 2002 r. skierowanego do Spółki E., firma ta, na podstawie art. 157 ugn. wystąpiła o wydanie przez Komisję Arbitrażową PFSRM opinii o wycenach sporządzonych przez skarżącego i przez J. M..

Następnie za nietrafny uznał WSA zarzut skarżącego, że wniosek Prezesa UMiRM o wszczęcie postępowania wyjaśniającego z dnia [...] czerwca 2002 r. nie zawierał zarzutów, o których mowa w § 39 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. Z treści pisma wynikało wyraźnie, że S. R. zarzucono istotne rozbieżności w sporządzonej przez niego opinii co do wartości nieruchomości podlegającej wycenie w stosunku do opinii o wartości tej samej nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę J. M. Zarzut rozwinięty został w piśmie Wiceprzewodniczącego KOZ z dnia [...] lipca 2002 r. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego. W tej sytuacji, zdaniem Sądu I instancji, należało uznać, że w postępowaniu wyjaśniającym zostały postawione skarżącemu zarzuty o niewypełnieniu obowiązków, o których mowa w art. 175 ugn.

WSA nie podzielił także zarzutu skargi, że rozstrzygnięcie postępowania wyjaśniającego nastąpiło ponad półtora roku ([...] czerwca 2004 r.) po jego zakończeniu w dniu [...] października 2002 r. Z protokołu Komisji wynikało, że dokument ten zawierający rozstrzygnięcie (pkt 8 protokołu) został tego dnia sporządzony i podpisany przez trzech członków Komisji, natomiast w dniu [...] czerwca 2004 r. protokół Komisji podpisany został przez jej wiceprzewodniczącego i tym samym przekazany wraz z aktami sprawy przewodniczącemu KOZ. Jednocześnie w pkt 7.2. protokołu stwierdzono, że materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, co pozwoliło na przedstawienie wniosku o zastosowanie kary dyscyplinarnej.

Za bezzasadny uznał również WSA zarzut braku uprawnień KOZ do wnioskowania kar dyscyplinarnych. W § 44 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. przewidziano, że w protokole z postępowania wyjaśniającego należy zamieścić m.in. wniosek o zastosowanie kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2 ugn. Fakt, iż pod ustaleniami protokołu, poza podpisami członków Komisji, widnieje podpis wiceprzewodniczącego nie wpływa na prawidłowość poczynionych protokolarnie ustaleń, bowiem podpis ten ma walor dodatkowy, a Komisja obradowała w składzie wynikającym z § 38 § 1 cyt. rozporządzenia.

Sąd I instancji nie podzielił też zastrzeżeń co do naruszenia prawa skarżącego do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i zgłoszenia uwag przed wydaniem decyzji.

Słuszny zarzut skarżącego co do rozbieżności, które wydanie standardów było miarodajne do oceny operatu szacunkowego, tj. czy VIII z lutego 2002 r. czy VII z lipca 2000 r., zdaniem WSA, nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem postępowanie wykazało szereg naruszeń przepisów prawa (art. 134 ust. 2, art. 150 ust. 1, art. 155 ust. 1 i 2 i art. 157 ust. 1 ugn. oraz § 35 ust. 1 i 4, § 36 ust. 1 pkt 1-3, 5-7 oraz § 36 ust. 2 i 3 rozporządzenia), a ich waga uzasadniała wymierzenie kary dyscyplinarnej z tytułu odpowiedzialności zawodowej.

W złożonej od wyroku skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego S. R., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, zarzucił:

1.) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, w tym przepisów:

a) art. 175 ugn. przez jego błędne zastosowanie prowadzące do uznania, że standardy wprowadzone przez Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych stanowiły w dacie wydania decyzji obowiązujące prawo i mogły stanowić podstawę do oceny prawidłowości wykonania operatu przez rzeczoznawcę majątkowego, pomimo iż nie stanowiły one materii normatywnej wprowadzonej w drodze ustawy lub rozporządzenia,

b) art. 175 oraz art. 194 ugn. poprzez ich błędne zastosowanie prowadzące do uznania prawidłowości przesłanek wydania decyzji Ministra Infrastruktury, podczas gdy w decyzji tej wskazano częściowo odmienne przesłanki rozstrzygnięcia sprawy niż zostały wskazane w poprzedzającym jej wydanie postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej,

c) art. 194 ust. 1 i ust. 2 ugn. oraz § 44 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. Nr 115, poz. 745) poprzez ich błędne zastosowanie, prowadzące do uznania, iż postępowanie wyjaśniające prowadzone przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej będące podstawą wydania rozstrzygnięcia przez Ministra Infrastruktury zostało przeprowadzone prawidłowo oraz

2) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:

a) naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wskutek niewzięcia pod uwagę całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie i błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania przez organ wydający decyzję w sprawie; WSA uznał, że postępowanie toczyło się w wyniku skargi Urzędu Dzielnic M. Gminy W.-C., gdy z akt sprawy i wyjaśnień skarżącego skierowanych do Sądu wynika, że pismo to nie było skargą. Taka ocena spowodowała naruszenie art. 157 oraz 194 ugn. i § 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących działalności zawodowej przez błędną kwalifikację wniosku.

b) naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. wskutek niewzięcia pod uwagę całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie i błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania przez organ wydający decyzję w sprawie w związku z nieuwzględnieniem przez WSA zarzutu naruszenia przepisu § 39 ust. 2 cyt. już rozporządzenia z 18 sierpnia 1998 r. polegającego na niewskazaniu przez organ wnioskujący do KOZ o wszczęcie postępowania zarzutów, które powinny być zbadane w postępowaniu wyjaśniającym, co oznacza że przy jego wszczęciu zostało popełnione istotne uchybienie proceduralne,

c) nieuwzględnienie przez WSA zarzutu przedawnienia wynikającego z § 43 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia, podczas gdy dla dokonania oceny upływu terminu przedawnienia w przedmiotowej sprawie istotne jest w jakiej dacie została w sprawie wydana decyzja ostateczna. Skoro decyzja ta została wydana w dniu [...] lipca 2004 r. to znaczy, że wydana została po upływie trzech lat od daty wszczęcia postępowania, za którą zgodnie w orzecznictwie uznaje się datę sporządzenia operatu szacunkowego,

d) naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 10 § 1 Kpa. przez błędne przyjęcie, że naruszenie przez Ministra Infrastruktury w toku postępowania art. 10 § 1 Kpa. nie miało wpływu na wynik prowadzonego postępowania i nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

- naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię (niewłaściwe odczytanie treści normy prawnej) lub niewłaściwe zastosowanie (dokonanie wadliwej subsumpcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego),

- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod uwagę z urzędu nieważność postępowania, której przesłanki wskazane zostały wyczerpująco w § 2 tego artykułu. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nieważności postępowania nie stwierdził.

W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna zarzuca naruszenie zarówno przepisów postępowania, jak też prawa materialnego. W pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty natury procesowej, bowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny dopiero po stwierdzeniu, że stan faktyczny, na którym Sąd I instancji oparł zaskarżony wyrok nie podlega kwestii i może stanowić podstawę zastosowania przepisów prawa materialnego.

Składający skargę kasacyjną, wskazując na naruszenie prawa procesowego, zarzucił w pierwszym rzędzie, że Sąd I instancji, akceptując wadliwe ustalenia organu co do wszczęcia postępowania wyjaśniającego i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz naruszenie przez organ § 39 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r., naruszył art. 145 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest usprawiedliwiony.

Stosownie do art. 194 ust. 1 i 2 ugn. o zastosowaniu kar dyscyplinarnych wobec rzeczoznawcy majątkowego rozstrzyga w drodze decyzji Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego. Wszczyna się je na skutek skarg składanych na osobę uprawnioną, o czym stanowi § 39 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej. Taką osobą uprawnioną jest zgodnie z § 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia m.in. osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości. Zgromadzony w sprawie administracyjnej materiał dowodowy, na podstawie którego orzekał Sąd I instancji, nie stwarza żadnych wątpliwości co do tego, że na działanie skarżącego S. R. w odniesieniu do opracowanej wyceny nieruchomości z dnia 6 lipca 2001 r. wpłynęły do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast - Komisji Odpowiedzialności Zawodowej dwie skargi - jedna z [...] maja 2002 r. od zainteresowanej nieruchomością Spółki E., a druga z [...] maja 2002 r. z Urzędu Dzielnicy M. Gminy W.-C., choć ta ostatnia wskazywała przede wszystkim J. M. jako osobę, która dokonała niewłaściwego doboru nieruchomości porównawczych. W myśl cytowanego wyżej przepisu § 39 ust. 1 pkt 2 dla podjęcia postępowania wyjaśniającego skarga jednego podmiotu jest wystarczająca, a w przedmiotowej sprawie uzasadnione było przyjęcie, iż z operatu sporządzonego przez skarżącego S. R. niezadowolone były dwa podmioty, bowiem nawet zlecająca wycenę gmina wskazała w piśmie z [...] maja 2002 r. kierowanym do UMiRM na zasadność zbadania prawidłowości wycen sporządzonych zarówno przez J. M., jak też S. R.. Co do argumentacji, że wymienione wyżej pismo Urzędu Dzielnicy M. było wnioskiem, a nie wymaganą przepisem skargą, to należy stwierdzić, iż o charakterze pisma decyduje jego treść, niekiedy również adresat. Jeżeli do pisma załączone są dokumenty związane z jego treścią to mają one również znaczenie dla oceny żądania zawartego w piśmie. W przedmiotowej sprawie oba pisma zaadresowano do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej przy Urzędzie Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a z ich treści wynikało jednoznacznie, że działający na zlecenie rzeczoznawcy majątkowi - J.M. na zlecenie E., S. R. na zlecenie Gminy, wykonali operaty szacunkowe tej samej nieruchomości wartościowo znacznie od siebie odbiegające, co podważa prawidłowość wycen. W stosunku do skarżącego postawiono zarzut zawyżenia wartości nieruchomości (E.), zaś w stosunku do J. M. zarzut niewłaściwego doboru nieruchomości porównawczych (gmina). W sytuacji, gdzie rzeczoznawcy majątkowemu stawia się zarzut wadliwego wykonania szacunku nieruchomości, a pismo w zawiadamiające o tym i sugerujące podjęcie postępowania w celu zbadania prawidłowości wyceny kierowane jest do organu władnego prowadzić postępowanie wyjaśniające w takiej sprawie, to nie może być wątpliwości, że powyższe stanowi podstawę do skierowania przez Prezesa UMiRM wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w t. 1 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia. W tej kwestii zatem ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji i przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest prawidłowa. Co do zarzutu naruszenia przez organ § 39 ust. 2 rozporządzenia i niedostrzeżenia tego przez WSA, to choć nie ze wszystkimi wnioskami Sądu i instancji w tej kwestii zgodzić się można, to jednak ostatecznie brak jest podstaw do przyjęcia, że organ naruszył wskazany przepis w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie WSA zobowiązany był uwzględnić. Wskazany przepis zobowiązuje Prezesa UMiRM, aby w kierowanym wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wskazał zarzuty podlegające zbadaniu w trakcie tego postępowania. Zarzuty powinny dotyczyć niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 175, 181 i 186 ugn. Jak wynika z akt sprawy, czemu Sąd I instancji dał wyraz w uzasadnieniu, wniosek o wszczęcie przez KOZ postępowania wyjaśniającego w stosunku do S. R., choć skrótowo, to jednak wyraźnie obrazował zarzuty podlegające zbadaniu. Przepis art. 157 ust. 1 ugn. nakłada na rzeczoznawcę majątkowego obowiązek wykonywania czynności szacowania nieruchomości zgodnie m.in. z zasadami wynikającymi z przepisów prawa oraz ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności i zasadami etyki zawodowej. Dlatego też wskazanie przez właściwy organ we wniosku, że wskutek skarg określonych podmiotów załączonych do wniosku (wynika to z akt sprawy m.in. z pism wiceprzewodniczącego KOZ z dnia 19 lipca 2002 r.) konkretna nieruchomość została przez określonych rzeczoznawców wyceniona w sposób istotny rozbieżnie, sugeruje niewypełnienie przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązku z art. 157 ugn. i podlega zbadaniu w przewidzianym prawem trybie. Nie można zgodzić się jednak z twierdzeniem WSA, iż zarzuty podlegające zbadaniu, które zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia wskazuje Prezes UMiRM jako podmiot wnioskujący o wszczęcie postępowania wyjaśniającego, mogą zostać uzupełnione czy rozwinięte przez wiceprzewodniczącego KOZ, ponieważ jest to podmiot nieuprawniony do takiego działania.

Za bezzasadny i nie znajdujący oparcia w aktach sprawy, na podstawie których orzekał WSA, należy uznać zarzut nieuwzględnienia przez Sąd I instancji przedawnienia wynikającego z § 43 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 1998 r. Jak stanowi wskazany przepis wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej umarza postępowanie wyjaśniające, jeżeli upłynęły trzy lata od zaistnienia okoliczności będących przyczyną wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie taką okoliczność stanowiło sporządzenie przez skarżącego S. R. w dniu [...] lipca 2001 r. operatu szacunkowego nieruchomości, co do którego skierowano do Prezesa UMiRM skargę. Oznacza to, iż postępowanie wyjaśniające winno było zakończyć się przed upływem trzech lat od wskazanej daty opracowania szacunku i tak rzecz miała się w przedmiotowej sprawie; postępowanie wyjaśniające zamknęło się protokołem z posiedzenia Komisji dnia [...] października 2002 r. na którym uznano, iż zebrane dokumenty, oświadczenia i wyjaśnienia są wystarczającym materiałem dowodowym do wydania rozstrzygnięcia. Ostateczne podsumowanie przeprowadzonego postępowania oraz wniosek o zastosowanie kary dyscyplinarnej ujęte zostały w protokole z dnia [...] czerwca 2004 r. a więc przed upływem wyznaczonego cytowanym przepisem terminu. Wadliwe jest stanowisko autora skargi kasacyjnej, który odnosi trzyletni termin, o którym mowa w § 43 pkt 2 rozporządzenia do daty wydania decyzji w przedmiocie nałożenia kary dyscyplinarnej tj. do zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Oznaczony w przepisie czas dotyczy wyłącznie postępowania wyjaśniającego i służy jego dyscyplinowaniu, zaś uprawnienie przepisem tym przewidziane adresowane jest nie do organu nakładającego karę dyscyplinarną, a do wiceprzewodniczącego KOZ.

Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 10 § 1 Kpa. został wadliwie postawiony, ponieważ Sąd ten nie prowadzi postępowania na podstawie przepisów Kpa. w związku z tym nie mógł błędnie zastosować wskazanego przepisu.

Co do zarzutów natury merytorycznej, to żaden z nich nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego wyroku.

Składający skargę kasacyjną zarzucił, iż WSA zaakceptował błędne zastosowanie przez organ art. 175 ugn. prowadzące do uznania, że standardy zawodowe stanowiły w dacie wydania decyzji obowiązujące prawo i mogły stanowić podstawę do oceny prawidłowości wykonania operatu przez rzeczoznawcę majątkowego. Zarzut jest nieusprawiedliwiony.

Jak już była o tym mowa przepis art. 175 ust. 1 ugn. stanowi, że rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do wykonywania czynności szacowania nieruchomości zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie potwierdza stanowiska, że Minister Infrastruktury przyznał standardom zawodowym walor przepisów prawa. Fakt, iż poza wskazaniem w decyzji naruszenia przez skarżącego obowiązujących norm prawa, organ podał równocześnie jakie standardy zostały działaniem skarżącego naruszone nie stanowi naruszenia prawa, a oznacza jedynie, że rozstrzygnięcie zostało w sposób pełny uzasadnione. Powołanie się przez Ministra Infrastruktury na standardy zawodowe znajduje swoją podstawę właśnie we wskazanym przez autora skargi kasacyjnej przepisie art. 175, który odwołuje się do standardów zawodowych jako tych reguł, które rzeczoznawcy majątkowi obowiązani są respektować, dokonując wyceny nieruchomości.

Odnosząc się do zastrzeżeń skargi kasacyjnej co do naruszenia art. 175 oraz art. 194 ugn. warto zauważyć, że zarzut dotyczy powołania się przez organy orzekające w postępowaniu wyjaśniającym i dyscyplinarnym na standardy zawodowe - w postępowaniu wyjaśniającym wskazano naruszenie standardów VIII wydanych w lutym 2002 r. a w decyzji Ministra Infrastruktury wskazano naruszenie standardów VII wydanych w lipcu 2000 r. Powyższy fakt, jak prawidłowo stwierdził WSA, nie może mieć znaczenia dla wyniku sprawy, ponieważ nie naruszenie standardów zawodowych jest podstawą zastosowania kary dyscyplinarnej wobec rzecznika majątkowego, a naruszenie konkretnych przepisów prawa, nie ma zaś wątpliwości, że zostały one wskazane przez organ kolegialny prowadzący postępowanie wyjaśniające i następnie przez Ministra Infrastruktury.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu skargi kasacyjnej odnośnie do naruszenia art. 194 ust. 1 i 2 ugn. oraz § 44 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. prowadzące do uznania przez Sąd I instancji, że postępowanie przeprowadzone przez KOZ przeprowadzone zostało prawidłowo. Stosownie do art. 194 ust. 1 i 2 ugn. decyzję o zastosowaniu wobec rzecznika majątkowego kary dyscyplinarnej podejmuje właściwy minister na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, a postępowanie takie przeprowadza Komisja Odpowiedzialności Zawodowej (KOZ). Rozstrzygnięcie KOZ następuje większością głosów zgodnie z § 44 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Fakt, iż przepis § 44 ust. 2 narzuca KOZ obowiązek sporządzenia protokołu z postępowania wyjaśniającego nie oznacza, że protokół taki musi być dokumentem jednoczęściowym, opracowanym w całości na jednym posiedzeniu. Za istotne należy uznać, aby pomiędzy posiedzeniami nie uzupełniano poza zainteresowanym materiału dowodowego i aby rozstrzygnięcie zostało podjęte w sposób przewidziany w § 44 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Z uwagi na fakt, iż postępowaniu wyjaśniającemu w przedmiotowej sprawie nie można postawić zarzutu niedochowania tych zasad, stanowisko Sądu I instancji, który przyjął prawidłowość tego etapu postępowania należy uznać za prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.