Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2213/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner sprawozdawca Sędziowie: NSA Wiesław Kisiel WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skarg J. K. - Firma Handlowa ,,B." na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 20 października 2003 r. Nr : [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] w przedmiocie odmowy zwrotu odsetek skargi oddala


UZASADNIENIE

W Oddziale Celnym w K., Agencja Celna "J." S.A. dokonała w imieniu i na rzecz J. K. - Firma Handlowa "B.", zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci obuwia z tworzywa sztucznego, pochodzącego z Chin, według następujących dokumentów SAD :

1. nr [...] z dnia [...].03.2002 r.,

2. nr [...] z dnia [...].03.2002 r.,

3. nr [...] z dnia [...].04.2002 r.,

4. nr [...] z dnia [...].03.2002 r.,

5. nr [...] z dnia [...].09.2002 r.,

6. nr [...] z dnia [...].03.2003 r.,

7. nr [...] z dnia [...].10.2002 r.,

8. nr [...] z dnia [...].02.2002 r.,

9. nr [...] z dnia [...].07.2002 r.,

10. nr [...] z dnia [...].04.2002 r.,

11. nr [...] z dnia [...].03.2002 r.,

12. nr [...] z dnia [...].03.2002 r..

W odniesieniu do powyższego towaru zostały naliczone opłaty celne dodatkowe w łącznej kwocie [...] PLN (1,8 EURO za parę obuwia). Podstawą naliczenia opłaty była decyzja Ministra Gospodarki z dnia 10.01.2002r. zmieniająca decyzję w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej (M.P. z 2002 r., Nr 1, poz. 30).

Pismami z dnia [...].03.2003 r. skarżący wniósł o zwrot opłaty celnej dodatkowej wraz z odsetkami - na podstawie art. 246 § 2 i art. 250 § 3 Kodeksu celnego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że decyzja Ministra Gospodarki z dnia 10.01.2002 r., na postawie której organ I instancji wymierzył opłaty celne dodatkowe zostały uchylone , co zdaniem skarżącego spowodowało, iż pobieranie tej opłaty przez organy celne od dnia 1.01.2002 r. pozbawione było podstaw prawnych. To z kolei winno skutkować zwrotem opłat pobranych w przedmiotowej sprawie wraz z odsetkami.

Decyzjami z dnia [...],[...] i [...] lipca oraz [...] sierpnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego I w K. zarządził zwrot pobranych według w/w dokumentów SAD opłat celnych dodatkowych oraz odmówił zwrotu odsetek od tych kwot.

Od powyższych decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o ich zmianę i wydanie rozstrzygnięć zgodnych z jego wnioskami tj. orzeczenie zwrotu należnych odsetek, ewentualnie o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w K. i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania. Decyzji organu celnego I instancji zarzucono naruszenie art. 250 § 3 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 76 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie.

Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołań decyzjami z dnia 20.10.2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego I w K.

W uzasadnieniu swoich decyzji Dyrektor Izby Celnej w K., stwierdził, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11.12.1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, na podstawie której wprowadzono przedmiotową w niniejszej sprawie opłatę celną dodatkową, ostateczny środek ochronny polega w szczególności na ustanowieniu opłaty celnej dodatkowej. Opłata celna dodatkowa ustanawiana jest przez ministra właściwego do spraw gospodarki, jeżeli stwierdzi, że przywóz towaru na polski obszar celny jest nadmierny, co oznacza, że towar jest przywożony w tak zwiększonych ilościach bezwzględnych lub w stosunku do wielkości krajowej produkcji towaru podobnego albo towaru bezpośrednio konkurencyjnego, na takich warunkach, że wyrządza poważną szkodę lub zagraża wyrządzeniem takiej szkody przemysłowi krajowemu wytwarzającemu towar podobny lub towar bezpośrednio konkurencyjny. Ostateczny środek ochronny, w myśl przepisu art. 23 ust.1 ustawy z dnia 11.12.1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, stosuje się do towarów dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym od dnia wejścia w życie decyzji o ustanowieniu ostatecznego środka ochronnego.

W dniu 6.01.1999 r. Minister Gospodarki ustanowił na okres 3 lat środek ochronny w postaci opłaty celnej dodatkowej na niektóre rodzaje obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej (M. P. Nr 3, poz. 13). Następnie, zgodnie z art. 28 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11.12.1997 r., Minister Gospodarki postanowieniem z dnia 26.03.2001 r. wszczął postępowanie ochronne przeglądowe w celu poddania przeglądowi dotychczasowych rezultatów stosowania ustanowionego środka ochronnego. W wyniku tego postępowania, decyzją z dnia 10.01.2002 r. Minister Gospodarki przedłużył okres stosowania przedmiotowego środka ochronnego do dnia 31.12.2005 r. Powyższa decyzja wprowadziła opłatę celną dodatkową w odniesieniu do pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej obuwia objętego pozycją 6402, według stawki podanej w załączniku, tj. 1,8 EURO za parę obuwia.

Następnie, decyzją z dnia 21.02.2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej uchylił decyzję z dnia 10.01.2002r. zmieniającą decyzję w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej oraz zakończył postępowanie bez przedłużania ważności decyzji o zastosowaniu ostatecznego środka ochronnego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia 6.01.1999r. w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej.

Organ celny, w związku z dopuszczeniem do obrotu obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej, wymierzył i pobrał opłaty celne dodatkowe.

W związku z decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21.02.2003r., skarżący złożył wnioski o dokonanie zwrotu powyższej opłaty, w następstwie czego, Naczelnik Urzędu Celnego l w K., działając na podstawie art. 246 §2 ustawy Kodeks celny, decyzjami zarządził zwrot opłaty jako nienależnej w sensie wskazanego przepisu Kodeksu celnego. Zgodnie bowiem ze wskazanym art. 246 §2 Kodeksu celnego, należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3 Kodeksu celnego. W myśl natomiast art. 250 § 3 Kodeksu celnego, od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim przypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi.

W niniejszej sprawie należności celne przywozowe, których zwrot zarządzono zaskarżonymi decyzjami, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, ustalone zostały prawidłowo i w prawidłowej wysokości. W odwołaniach skarżący podniósł , że wskazany przez organ pierwszej instancji przepis art. 250 § 3 Kodeksu celnego jako podstawa odmowy wypłaty na jego rzecz odsetek od wpłaconych nienależnie opłat celnych dodatkowych nie może znaleźć zastosowania. Poza tym w odwołaniach zwrócono uwagę na to, że ze wskazanego przepisu wynika, iż kwota zwracanych należności celnych tylko w przypadku błędnego ich obliczenia przez organ celny będzie obejmowała również wpłacone przez dłużnika odsetki. Skoro zaś, zdaniem odwołującego, nie uiszczał on żadnych odsetek, nie ma zastosowania art.259 Kodeksu celnego. Zdaniem organu celnego II instancji w odwołaniach powołano dwa różne przepisy, które dotyczą odrębnych kwestii. Art. 250 § 3 Kodeksu celnego odnosi się do odsetek, które miałby zapłacić organ celny przy zwrocie należności celnych dłużnikowi, nie zaś do odsetek, które zostały uprzednio uiszczone wraz z kwotą główną długu celnego, w niniejszej sprawie z opłatą celną dodatkową, przez dłużnika. Przepis zaś art. 259 Kodeksu celnego w ogóle nie dotyczy sprawy długu celnego, tylko prowadzenia działalności przez agencje celną. Zakładając, że skarżącemu chodziło o art. 249 Kodeksu celnego, a jedynie błędnie wpisał on art. 259 Kodeksu celnego, nie istnieje podstawa do jakiegokolwiek zwrotu odsetek, o których mowa w art. 249 Kodeksu celnego. Nie można, bowiem zwrócić czegoś, co nie zostało przez dłużnika zapłacone.

Kwestia zastosowania przepisów art. 250 § 3 i art. 249 Kodeksu celnego zdaniem Dyrektora Izby Celnej, nie budzi w przedmiotowej sprawie wątpliwości interpretacyjnych. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 Kodeksu celnego, należnościami przywozowymi są cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Jak wynika zaś z art. 10 ustawy z dnia 11.12.1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, dodatkowa opłata celna, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1, stanowi należność celną przywozową w rozumieniu przepisów Kodeksu celnego. Analizując przepisy Kodeksu celnego stwierdzić należy, iż o zwrocie lub umorzeniu opłaty celnej dodatkowej, jako należności celnej, orzeka się tylko na podstawie przepisów działu V Tytułu VII Kodeksu celnego. Jest to regulacja pełna i niewymagająca uzupełnienia jej o postanowienia przepisów Ordynacji podatkowej, jak chciałaby skarżący. Zdaniem organu celnego obliczenia odsetek od powstałego i nieuiszczonego w terminie ustawowym długu celnego dokonuje się w oparciu o art. 53 Ordynacji podatkowej, co umożliwia zapis zawarty w art. 242 § 2 Kodeksu celnego. Art. 53 Ordynacji podatkowej reguluje techniczne aspekty obliczania odsetek, stanowiąc, kto dokonuje obliczenia odsetek, od jakiego dnia odsetki są naliczane itp. Nie jest przepis art. 53 Ordynacji podatkowej podstawą merytoryczną do zapłaty odsetek przez organ celny na rzecz dłużnika, któremu zwrócona została kwota główna należności celnych. Poza tym, przy dokonywaniu zapłaty odsetek przy zwrocie należności celnych, o ile istnieją ku takiej zapłacie wymagane przesłanki, zastosowanie znajduje art. 250 § 5 Kodeksu celnego, nie zaś art. 242 § 2 Kodeksu celnego. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego powinny być stosowane w sposób prawidłowy i ścisły. Podobne uwagi odnoszą się również do stosowania art. 72 i art. 76 Ordynacji podatkowej. Organ celny, przy orzekaniu o zwrocie opłaty celnej dodatkowej, nie musiał sięgać do przepisów ordynacji podatkowej dotyczących nadpłaty podatku. Podstawą do zwrotu przedmiotowej opłaty był przepis art. 246 § 2 Kodeksu celnego, będący samodzielnym przepisem. Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż jeżeli kodeks celny odsyła wprost do przepisów ordynacji podatkowej to w przypadku zwrotu kwoty opłaty celnej dodatkowej - jej zwrot winien nastąpić wraz z oprocentowaniem, bo tak wynika z art.76 Ordynacji podatkowej. Brak możliwości zastosowania art. 72 i art. 76 Ordynacji podatkowej do zwrotu opłaty celnej dodatkowej wyklucza żądany przez skarżącego automatyzm równoczesnej zapłaty przez organ celny odsetek od owej opłaty. Zgodnie ze znajdującym w sprawie zastosowanie art. 250 § 3 zdanie 1 Kodeksu celnego, od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Zasadą jest więc, iż odsetek się nie płaci. Wyjątkiem zaś, że odsetki są wypłacane, o ile kumulatywnie spełniono warunki wymienione w tym przepisie. Jak wynika z okoliczności sprawy, organ celny nie popełnił błędu przy ustalaniu kwoty opłaty celnej dodatkowej. Słusznie przyjął organ celny pierwszej instancji, że w chwili określania i poboru opłaty celnej dodatkowej obowiązywała decyzja Ministra Gospodarki, którą opłatę wprowadzono. Istniała więc w okresie od stycznia 2002 r. do lutego 2003 r. i w tym czasie dokonano zgłoszeń celnych do procedury dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego obowiązkowi uiszczenia opłaty, podstawa do zapłaty przez Stronę opłaty. Skoro brak jest błędu w ustaleniu kwoty opłaty celnej dodatkowej, bezprzedmiotowe jest rozważanie, czy dłużnik przyczynił się czy też nie do powstania błędu organu. Uchylenie decyzji Ministra Gospodarki stworzyło jedynie podstawę do odzyskania opłaty celnej dodatkowej przez podmioty, które opłatę tę uiściły. Nie można natomiast mówić o błędzie organu celnego, który dałby możliwość zapłaty na rzecz skarżącej odsetek od zwracanej kwoty.

Ponadto Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż nie leży w kompetencji organu celnego kwestionowanie decyzji Ministra Gospodarki. Jako organy administracji rządowej w sprawach celnych - zarówno Naczelnik Urzędu Celnego jak i Dyrektor Izby Celnej wykonują zadania przekazane przez Ministra Gospodarki. Ponadto w myśl art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art.262 Kodeksu celnego, organy celne działają na podstawie przepisów prawa. Zasada praworządności jest konsekwencją konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) oraz wyrażonej w art. 7 Konstytucji zasady legalności i praworządności, zgodnie z którą wszystkie organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Decyzja Ministra Gospodarki z dnia 10.01.2002r. zmieniająca decyzję z dnia 6.01.1999r. w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej, wydana została na podstawie art. 23 ust.1 ustawy z dnia 11.12.1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny. W związku z powyższym stanowiła podstawę dla działań podejmowanych przez organy celne.

Na powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej w K., J. K. Firma Handlowa "B." wniósł skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się ich uchylenia w części dotyczącej odmowy zwrotu odsetek i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym decyzjom w/w zarzucił rażące naruszenie:

- art.38 ustawy z dnia 11.04.2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 43, poz. 477) poprzez jego niezastosowanie, i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie nieistniejącej ustawy z dnia 11.12.1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz. U. Nr 157, poz. 1027),

-art. 246 § 2 i art.250 § 3 Kodeksu celnego poprzez ich niewłaściwą wykładnię;

- art. 72 i art. 76 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez ich nie zastosowanie w ten sposób, iż naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz rażące naruszenie,

- art. 262 Kodeksu celnego w zw. z art. 260 i art. 261 Ordynacji podatkowej poprzez ich nie zastosowanie w ten sposób, iż naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu swoich zarzutów i wniosków skarżący wskazał, że zasadne jest orzeczenie przez organ celny w przedmiocie zwrotu opłaty celnej dodatkowej natomiast niezgodna z prawem jest odmowa zwrotu odsetek. Przedmiotem sporu w sprawie jest pobranie przez Urząd Celny w K. opłaty celnej dodatkowej na podstawie decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10.01.2002r., zmieniającej decyzję w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej. Decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11.04.1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz.U.97.157.1027). Ustawa ta utraciła moc z dniem 13.06.2001r. zgodnie z ustawą z dnia 11.04.2001r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 43, poz.477) a więc nie mogła stanowić podstawy prawnej do wydania zaskarżonych decyzji.

Minister Gospodarki decyzją z dnia 21.02.2003r. uchylił swoją decyzję datowaną na dzień 10.01.2002r. w zakresie obowiązku pobierania opłat celnych dodatkowych z związku z przywozem na polski obszar ceny obuwia z Chińskiej Republiki Ludowej a zatem uznać należy, iż do pobrania od skarżącego opłaty celnej dodatkowej brak jest podstawy prawnej. Skarżący wniósł zatem o zwrot nienależnie pobranej opłaty celnej dodatkowej wraz odsetkami od daty uiszczenia tej opłaty do daty faktycznego jej zwrotu, dlatego, że nie powinien on ponosić żadnych szkód w wyniku czynności podejmowanych przez organy państwowe w oparciu o przepisy, które zostały uchylone.

Zdaniem skarżącego wymaga wyjaśnienia charakter prawny działań podejmowanych przez Ministra Gospodarki na podstawie ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny. Zgodnie z uchwałą NSA w Warszawie z dnia 04.12.2000 r. FPS 12/00 a w szczególności z pisemnego uzasadnienia tej uchwały można wywieść, iż decyzja o ustanowieniu środka ochronnego jest aktem administracyjnym a nie aktem normatywnym. W uzasadnieniu NSA wskazał, iż " analizując zawartą w tych przepisach regulację, należy zauważyć, że zawiera ona instrumentarium terminologiczne właściwe dla postępowania administracyjnego, dotyczącego jego zakończenia formalnego lub merytorycznego , jak również późniejszej weryfikacji rozstrzygnięcia (zmiany, wygaśnięcia lub uchylenia decyzji ). Powyższe potwierdza min. fakt, że do postępowania ochronnego stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, co przy ustalaniu praw i obowiązków stron ma kolosalne znaczenie. Wywody NSA w Warszawie w sposób niewątpliwy będą mieć konsekwencje, co do wskazania właściwej podstawy prawnej do działań organów celnych w przedmiocie zwroty pobranej opłaty celnej dodatkowej wraz z odsetkami. Istotne również jest a co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że organ celny wymierzył i pobrał opłatę celną dodatkową a więc wydał w tym zakresie merytoryczne orzeczenie w oparciu o decyzję Ministra Gospodarki.

Ponadto skarżący wskazał, że organ celny II instancji niezasadnie przyjął, że kwestia zastosowania przepisów art. 250 § 3 i art. 249 kodeksu celnego nie budzi w przedmiotowej sprawie wątpliwości interpretacyjnych. Nie sposób zgodzić się z takim stanowiskiem, gdyż dział V Tytułu VII kodeksu celnego a zatytułowany zwrot i umorzenie należności celnych nie normuje sytuacji będącej przedmiotem sporu. Brak również takich podstaw w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz. U. z 1997r.,Nr 158, poz.1050). Ponadto opłata celna dodatkowa została pobrana w oparciu o istniejącą decyzję Ministra Gospodarki a decyzja ta, dopiero po pobraniu tej opłaty została uchylona. Dlatego też zdaniem skarżącego, art. 246 § 2, art. 249, oraz 250 Kodeksu celnego nie mogą mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania gdyż przepisy te normuj ą sytuację, kiedy należność celna jest zwracana z uwagi na fakt, iż kwota uiszczonych należności nie wynikała z obowiązujących przepisów. Uiszczona przez skarżącego opłata celna dodatkowa wynikała z przepisów tj. decyzji Ministra Gospodarki a dopiero w okresie późniejszym pobór tej opłaty utracił podstawę prawną. Przepisy Kodeksu celnego wymienione powyżej, wskazują, że od zwracanych należności celnych nie płaci się odsetek, chyba, że niewłaściwe ustalenie tych należności było wynikiem błędu organu celnego. Gdyby przyjąć, że rzeczywiście przepisy ta mają zastosowanie do przypadków, o których mowa w niniejszej skardze to nigdy organ państwowy nie zwracałby odsetek od zapłaconych należności, co przy znacznym upływie czasu od momentu jej pobrania do chwili jej zwrotu powodowałoby wyrządzenie wymiernej szkody stronie tj. importerowi.

Wywodzić można również zdaniem skarżącego, iż art. 250 § 3 Kodeksu celnego nie jest w żaden sposób powiązany z art. 246 § 2 Kodeksu celnego i stanowi samodzielną przesłankę wskazującą sposób postępowania organu celnego w kwestii zwrotu należności celnych. Z argumentacji a contrario tego przepisu wynika, iż stronie są należne odsetki w przypadku, kiedy ustalenie kwoty należności było. wynikiem błędu organu celnego a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do jego powstania. Za organ celny uznać można również Ministra Gospodarki zgodnie z tytułem X kodeksu celnego gdyż podejmuje on czynności z zakresu prawa celnego a zatem wydanie decyzji z dnia 10.01.2002r. było jego błędem, gdyż ta decyzja została w wyniku postępowania weryfikacyjnego - uchylona decyzją z dnia 21.02.2003r. Uchylenie decyzji jest w istocie przyznaniem się do błędu, co winno skutkować zwrotem pobranej opłaty celnej wraz z odsetkami w oparciu o art. 250 § 3 kodeksu celnego gdyż skarżącemu w tej materii nie można przypisać jakiegokolwiek błędu. Uchylenie decyzji ma skutek wsteczny a zatem można przyjąć, iż w dacie wymierzenia opłaty celnej dodatkowej nie było podstaw prawnych do jej pobrania.

Zdaniem skarżącego podstawy prawnej do zwrotu należności celnych wraz z odsetkami należy szukać w ustawie z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, ponieważ brak jest w Kodeksie celnym przepisów, które normowałyby zasady zwrotu należności w przypadku uchylenia decyzji Ministra Gospodarki na podstawie której, taka opłata celna została pobrana. Zgodnie z art. 208 Kodeksu celnego dług celny powstaje w wypadkach określonych w niniejszym dziale, co sprawia, iż uważa się, że cło ma wszystkie cechy podatku, będąc "świadczeniem pieniężnym, ogólnym, bezzwrotnym, przymusowym, nieodpłatnym, jednostronnie ustalanym przez państwo". Pod względem podstawowej konstrukcji prawnej przepis art. 208 odpowiada temu, co jest istotą obowiązku podatkowego". To powoduje, że zgodnie z art.2 ustawy Ordynacja podatkowa należy stosować jej przepisy w sprawach nie unormowanych w kodeksie celnym a zatem należy stosować nie tylko przepisy działu IV, na co wskazuje przepis art. 262 Kodeksu celnego. Zdaniem skarżącego taką podstawę prawną stanowią przepisy art. 72 i art.76 Ordynacji podatkowej.

Art. 242 § 2 Kodeksu celnego stanowi, że w przypadku należności nieuiszczonych w terminie pobiera- się odsetki według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Powyższe należy potraktować jako odesłanie wprost do uregulowań zawartych w przepisach ordynacji podatkowej. Art. 72 Ordynacji podatkowej stanowi, ze przez nadpłatę należy rozumieć kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Art. 76 stanowi zaś, że nadpłata wraz z oprocentowaniem podlega zawrotowi na rzecz podatnika. Jeżeli więc Kodeks celny odsyła wprost do przepisów Ordynacji podatkowej to przypadku zwrotu kwoty opłaty celnej dodatkowej jej zwrot winien nastąpić wraz z oprocentowaniem. Organ celny wraz ze zwracaną skarżącemu opłatą celną dodatkową winien zwrócić odsetki obliczone od dnia wpłaty przedmiotowej kwoty do dnia jej faktycznego zwrotu.

Skarżący podniósł, że w przypadku nie uznania powyższych argumentów ewentualną podstawą prawną do zwrotu opłaty celnej dodatkowej wraz z odsetkami można upatrywać w art. 260 i art. 261 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Opłata celna dodatkowa została wymierzona i pobrana przez organ celny w oparciu o decyzję Ministra Gospodarki z dnia 10.01.2002r., która to decyzja została uchylona w dniu 21.02.2003 r. Opłata celna dodatkowa została wymierzona i pobrana przez urząd celny a zatem miała charakter prawokształtujący. To powoduje, iż z uwagi na fakt uchylenia decyzji Ministra, Naczelnik Urzędu Celnego winien wznowić postępowanie w sprawie opłaty celnej dodatkowej w oparciu o art.240 § 1 pkt.7 Ordynacji podatkowej, gdyż opłata celna dodatkowa została wydana na podstawie innej decyzji, która została następnie uchylona. Natomiast zgodnie z art. 260 Ordynacji podatkowej, stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji następnie uchylonej w wyniku wznowienia postępowania, służy odszkodowanie za poniesioną szkodę. Szkodą będzie niemożność dysponowania kwotą pieniężną bezpodstawnie zatrzymaną przez organ celny a będzie ona równoważna kwocie równiej wysokości odsetek od zatrzymanej kwoty.

Zdaniem skarżącego zwrot pobranej opłaty celnej dodatkowej wraz z odsetkami potwierdza również przepis art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o ich oddalenie wskazując na argumentację zbieżną z wywodami zawartymi w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art. 97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skarg. Wprawdzie zgodnie ze wskazanym art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych zaskarżone decyzje podlegają kontroli tego sądu pod względem ich zgodności z prawem jednakże kontrola ta jest ograniczona, bowiem stosownie do art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Odnosząc te uwagi do spraw będących przedmiotem niniejszego postępowania należy stwierdzić, że skargi dotyczyły decyzji Dyrektora Izby Celnej, ale tylko w zakresie odmowy wypłaty odsetek od opłaty celnej dodatkowej, a zatem Sąd rozstrzygając niniejsza sprawę badał, czy odmowa ta była zgodna z prawem. Podstawą rozstrzygnięć organów celnych w tym zakresie był art. 250 § 3 Kodeksu celnego, który w sposób niebudzący żadnych wątpliwości uzależnia wypłatę odsetek od błędu organu celnego ustalającego kwotę należności celnych przywozowych lub wywozowych, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Trafnie organ celny II instancji stwierdził, ze przepis ten wprowadza wyjątek od zasady, że od zwracanych należności celnych nie płaci się odsetek, co oznacza zdaniem Sądu, że przepis ten nie może być interpretowany rozszerzające. Wydawać by się mogło, że redakcja wskazanego przepisu nie powinna powodować żadnych trudności interpretacyjnych, a jednak zarzuty skargi wskazują, że tak nie jest.

Pierwsza wątpliwość - o jakim organie celnym zobowiązanym do zwrotu należności wraz z odsetkami jest mowa we wskazanym przepisie, o każdym organie jak wskazuje skarżąca, czy też o organie, który pobrał należności. Zdaniem Sądu odpowiedź jest jedna - chodzi o organ, który pobrał należności celne, a wynika to wprost z treści przywołanego art. 250 § 3 Kodeksu celnego oraz z tego, że właściwość organu w sprawach zwrotu i umorzenia należności celnych jest ściśle związana z organem celnym, który dokonał poboru tych należności lub z organem bezpośrednio nad nim nadrzędnym.

Druga wątpliwość - o jaki błąd chodzi w tym przepisie - o błąd jakiegokolwiek organu w tym także błąd Ministra Gospodarki jak sugeruje skarżąca, czy błąd organu celnego, który określił i pobrał należności. Zdaniem Sądu - wskazany przepis odnosi się wyłącznie do błędu organu celnego, który pobrał należności celne i tylko tego organu. Przyjęcie odmiennego stanowiska byłoby nieuprawnione. Nawet, jeżeli przyjąć, jak twierdzi skarżąca, że błąd popełnił Minister Gospodarki wydając decyzję z dnia 10.01.2002 r., to ustawodawca zabezpieczył interesy skarżącego przed skutkami błędnej decyzji Ministra poprzez przyznanie skargi na taką decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z możliwości tej skarżący nie skorzystał, a zatem w niniejszym postępowaniu dotyczącym zwrotu odsetek, zarzuty dotyczące ewentualnej wadliwości wskazanej decyzji Ministra Gospodarki nie mogłyby odnieść skutku.

Należy zauważyć, że w uchwale z dnia 4.12.2000 r.(FPS 12/00,ONSA 2001/2/57) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Ministra Gospodarki w przedmiocie wprowadzenia środka ochronnego w postaci opłaty celnej dodatkowej przewidzianego w ustawie z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, jest dopuszczalna w świetle art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

W uzasadnieniu uchwały NSA odniósł się do zagadnienia prawnej formy działania, w jakiej Minister Gospodarki ustanawia ostateczne środki ochronne na podstawie art. 23 ustawy o ochronie stwierdzając, że decyzja wydawana na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie może być uznana za akt administracyjny. Ustanowienie środka ochronnego odnosi się do konkretnej sytuacji sprawy i jest efektem procesu stosowania prawa. Świadczy o tym przede wszystkim fakt, że stanowi ono wynik postępowania ochronnego. Do tego postępowania, zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o ochronie, stosuje się kodeks postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Trudniejsze, ale możliwe jest ustalenie kręgu jej adresatów. Pokrywa się on z grupą podmiotów określonych jako strony zainteresowane w art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie. Zgodnie z tym przepisem stanowią go władze kraju eksportu, krajowych producentów danego towaru lub towaru bezpośrednio konkurencyjnego, a także inne krajowe i zagraniczne osoby fizyczne i prawne, które w czasie postępowania wykażą swój bezpośredni interes prawny i materialny w badanej sprawie. W postępowaniu ochronnym więc, inaczej niż w art. 28 k.p.a., zdefiniowano pojęcie strony. Również odmiennie niż w ogólnym postępowaniu administracyjnym uregulowano zagadnienie dotyczące podawania do publicznej wiadomości aktów wydawanych w postępowaniu ochronnym, przewidując ich ogłaszanie w Monitorze Polskim (art. 3 ustawy o ochronie). Za uznaniem decyzji o ustanowieniu środka ochronnego za akt administracyjny a nie normatywny, przemawiają także inne argumenty. Wprawdzie (...) nie nazwa, lecz treść decyduje o charakterze aktu, ale należy podkreślić, że w ustawie o ochronie ustawodawca konsekwentnie posługuje się pojęciem decyzji (...). Analizując zawartą w tych przepisach regulację, należy zauważyć, że zawiera ona instrumentarium terminologiczne właściwe dla postępowania administracyjnego, dotyczące jego zakończenia formalnego lub merytorycznego (rozstrzygnięcia), jak również późniejszej weryfikacji rozstrzygnięcia (zmiany, wygaśnięcia lub uchylenia decyzji). Z tego powodu, a także uwzględniając treść powołanego art. 1 ust. 4 ustawy, trudno przyjąć, że racjonalny ustawodawca, posługując się tym samym pojęciem "decyzji", nadawał mu w tej ustawie różną treść. Analizując charakter prawny decyzji o ustanowieniu środka ochronnego, należy uwzględnić także czas uchwalenia i wejścia w życie ustawy o ochronie, a także rozwiązania systemowe zawarte w przepisach prawnych dotyczących podobnej materii.(...). Ustawa z dnia 11.12.1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny weszła w życie dnia 1.01.1998 r. Zarówno jej uchwalenie, jak i wejście w życie nastąpiło pod rządami Konstytucji z dnia 2.04.1997 r. Konstytucja w rozdziale III wprowadziła zamknięty system źródeł prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 i 92). Ponadto mocą wyraźnego konstytucyjnego przepisu zawartego w art. 93 ust. 2 wykluczyła możliwość wydawania na podstawie aktów wewnętrznych (zarządzeń) decyzji kształtujących pozycję prawną podmiotów nie podporządkowanych organowi wydającemu akt. Z tego względu przyjęcie, że decyzja wydana na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie jest faktycznie zarządzeniem Ministra Gospodarki, oznaczałoby, że wszelkie decyzje administracyjne wydane na jej podstawie są wydane bez podstawy prawnej.(...) Nie wdając się w szerszą analizę różnic pomiędzy zarządzeniem a rozporządzeniem w świetle nowych uregulowań konstytucyjnych, wystarczy zwrócić uwagę na art. 88 ust. 2 Konstytucji. Warunkiem wejścia w życie rozporządzenia jest jego ogłoszenie. Ogłoszenie takie musi być oczywiście zgodne z ustawą regulującą zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych, czyli z obowiązującą do końca tego roku ustawą z dnia 30.12.1950 r. o wydawaniu Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (Dz. U. Nr 58, poz. 524 ze zm.). Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ogłasza się w Dzienniku Ustaw, a nie w Monitorze Polskim, jak decyzję o opłacie celnej dodatkowej.

Podsumowując powyższą kwestię Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w zamkniętym systemie źródeł prawa powszechnie obowiązującego nie można uznać decyzji Ministra za akt normatywny, którego mocą można byłoby kształtować pozycję prawną nie podporządkowanych mu podmiotów. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do konstatacji, że mimo uchwalenia ustawy brak jest legalnych możliwości uruchomienia instrumentów prawnych chroniących krajowy rynek przed nadmiernym przywozem towarów. Taka wykładnia stałaby w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego i legalizmu działania jego organów, wyprowadzaną z art.2 i 7 Konstytucji.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny udzielił twierdzącej odpowiedzi na postawione pytanie, uznając, że decyzja Ministra Gospodarki w przedmiocie wprowadzenia środka ochronnego w postaci opłaty celnej j dodatkowej, przewidzianego w ustawie z dnia 11.12.1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów j na polski obszar celny (Dz. U. Nr 157, poz. 1027), stanowi akt administracyjny odpowiadający pojęciu decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Z przepisów ustawy o NSA wynika, że określenie "decyzja administracyjna", użyte w jej art. 16 ust. 1 pkt 1, ma zakres szeroki, gdyż obejmuje decyzje wydane przez organy administracji publicznej wymienione w art. 20 ust. 2 tej ustawy, niezależnie od tego, czy akty te zostały wydane w trybie postępowania unormowanego w kodeksie postępowania administracyjnego, czy też według innej procedury (art. 20 ust. 3 ustawy o NSA). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o NSA poddaje kontroli sądowej wszystkie decyzje administracyjne wydane nie tylko na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ale również odmiennych procedur (...). Tak pojmowana "decyzja administracyjna" obejmuje, oczywiście, także decyzje wydane w postępowaniu ochronnym, toczącym się w trybie wynikającym przede wszystkim z przepisów ustawy o ochronie.

Jako dodatkowy argument NSA wskazał, że w ustawie o NSA klauzula generalna dotycząca zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego została ograniczona w art. 19 tej ustawy przez wyliczenie spraw, w stosunku do których wyłączona jest możliwość uruchomienia kontroli sprawowanej przez ten Sąd. Sprawy, w których wydawane są decyzje przewidziane w omawianej ustawie z dnia 11.12.1997 r., nie zostały objęte tym wyliczeniem.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego opłata celna dodatkowa wprowadzona na mocy decyzji Ministra, przy założeniu nawet, że była wadliwa, obowiązywała w chwili uiszczenia tych opłat przez skarżąca po dokonaniu zgłoszeń importowanego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, które miały miejsce w okresie od 20.02.2002 r. do 6.09.2002 r. Dlatego też, nie można mówić o błędzie Naczelnika Urzędu Celnego w K., który określił i przyjął te opłaty. Powyższe stanowisko jest także niezależne od uznania, czy Minister Gospodarki, który wydał przedmiotowe decyzje w sferze obrotu towarowego z zagranicą, był organem celnym, czy też nie, które to wątpliwości powstają z uwagi na treść przytoczonej powyżej uchwały NSA.

Nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja skarg w zakresie dotyczącym Decyzji Ministra Gospodarki z dnia 10.01.2002 r., uchylonej Decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21.02.2003 r., bowiem tut. Sąd nie jest właściwy do oceny tej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, co nie oznacza, że Sąd nie dostrzega kwestii prawidłowości legislacyjnej tej decyzji. Do kwestii tej odniósł się Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu decyzji z dnia 21.02.2003 r. w sprawie uchylenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia 10.01.2002 r. zmieniającej decyzję w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej, Stwierdził bowiem, że Minister Gospodarki decyzją z dnia 6.01.1999 r., ustanowił ostateczny środek ochronny w postaci opłaty celnej dodatkowej na okres 3 lat. Decyzja ta weszła w życie w dniu 15.01.1999 r. Minister Gospodarki wszczął z urzędu postępowanie przeglądowe na podstawie art. 28 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11.12.1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, postanowieniem z dnia 26.03.2001 r. w sprawie wszczęcia postępowania ochronnego przeglądowego w celu poddania przeglądowi dotychczasowych rezultatów stosowania ustanowionego środka ochronnego w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej (M. P. Nr 11, poz. 182).

Minister Gospodarki po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 10.01.2002 r. zmieniającą decyzję w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej, przedłużył do dnia 31.12.2005 r. stosowanie środka ochronnego w odniesieniu do rodzajów obuwia wymienionych w załączniku do decyzji.

W dniu 11.12.2001 r. Chińska Republika Ludowa została członkiem Światowej Organizacji Handlu. W związku ze szczególnym charakterem tej akcesji, wszelkie środki ochronne muszą być doprowadzone do zgodności z Porozumieniem w sprawie środków ochronnych (Dz. U. z 1996 r. Nr 9, poz. 54), stanowiącym załącznik do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marakeszu dnia 15.04.1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483). Biorąc pod uwagę powyższy wymóg, zdaniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej właściwym krokiem w tym kierunku jest uchylenie środka niezgodnego z aktualnym statusem Chińskiej Republiki Ludowej - członka Światowej Organizacji Handlu.

Jednocześnie ustawa z 1997 r. nie obliguje Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej do przedłużenia stosowania środka ochronnego, pomimo spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 6 ustawy z 1997 r., pozostawiając organowi margines swobody uwzględniający prowadzenie polityki handlowej. W konkretnej sytuacji, pomimo istnienia przesłanek przedłużenia stosowania środka ochronnego, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej uwzględniając szerszy interes gospodarczy, może podjąć decyzję o nieprzedłużaniu stosowania środka ochronnego i taką decyzję podjął.

W art. 87 Konstytucji RP ustawodawca ustanowił zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego, do których zaliczył: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. (...)W świetle stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w postanowieniach z dnia 26.06.2000 r. oraz z dnia 6.09.2000 r. (sygn. Ts 29/00), że decyzja z dnia 10.01.2002 r. narusza art. 87 Konstytucji RP. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej nie podzielił tego poglądu. Trybunał Konstytucyjny w w/w postanowieniach nie orzekł o niezgodności z Konstytucją ustawy z 1997 r., ale odmawiając nadania biegu skardze konstytucyjnej wyraził swój pogląd, co do charakteru prawnego decyzji Ministra Gospodarki. Jednakże orzeczenia te(...) nie przesądzają o niezgodności z Konstytucją ustawy z 1997 r. oraz o utracie podstawy prawnej decyzji Ministra Gospodarki. Przepisy upoważniające ministra właściwego do spraw gospodarki do nakładania środków ochronnych w formie decyzji nadal obowiązują w zakresie określonym w art. 37 ustawy z 2001 r., a więc dla postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z 2001 r. Ponadto, organ nie może ignorować orzecznictwa NSA w tej materii, który wyraził odmienny pogląd w sprawie charakteru prawnego tych decyzji. Zgodnie ze stanowiskiem siedmiu sędziów NSA (wyrok z dnia 4.12.2000 r., sygn. FPS 12/00) decyzje zapadłe w postępowaniu ochronnym uregulowanym w ustawie z 1997 r. nie stanowią aktów normatywnych, w związku z czym podlegają kontroli NSA.(...).

Podsumowując, na gruncie ustawy z 1997 r. decyzje ministra właściwego do spraw gospodarki są szczególnego rodzaju, ale jednak decyzjami administracyjnymi, o których mowa w k.p.a. W związku z powyższym, nie tracą one mocy obowiązującej w razie utraty mocy przepisu stanowiącego podstawę prawną ich wydania, a do postępowania ochronnego można stosować ustawę z 2001 r., ale tylko w zakresie określonym w art. 37 tej ustawy. Ustawa z 2001 r. obowiązuje od dnia 13.06. 2001 r., a zgodnie z treścią art. 37 ustawy z 2001 r. postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. dniem 13.06.2001 r.) podlegają rozpatrzeniu według poprzednio obowiązujących przepisów. Postępowanie ochronne dotyczące nadmiernego przywozu na polski obszar celny obuwia zostało wszczęte postanowieniem Ministra Gospodarki z dnia 6.08.1998 r. o wszczęciu postępowania ochronnego w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny określonych rodzajów obuwia importowanego z Chińskiej Republiki Ludowej (M. P. Nr 26, poz. 380). Postępowanie w tej instancji zostało zakończone decyzją Ministra Gospodarki z dnia 6.01.1999 r. W dniu wejścia w życie ustawy z 2001 r. - to jest w dniu 13.06.2001 r. - postępowanie nie było jeszcze zakończone, gdyż nastąpiło to dopiero decyzją z dnia 21.12.2001 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia 6.01.1999 r. w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej (M. P. Nr 47, poz. 781).

Minister Gospodarki wszczął postępowanie przeglądowe postanowieniem z dnia 26.03.2001 r., które weszło w życie w dniu 11.04.2001 r. Postępowanie to nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z 2001 r., czyli przed 13.06.2001 r. W związku z powyższym, na podstawie art. 37 ustawy z 2001 r., zarówno do postępowania ochronnego, jak i postępowania ochronnego przeglądowego stosuje się przepisy ustawy z 1997 r., a minister właściwy do spraw gospodarki był i jest uprawniony do rozstrzygania o dalszym stosowaniu środka ochronnego w formie decyzji. Przedłużenie środka ochronnego w formie rozporządzenia,(...), jakkolwiek uwzględniałoby wzmiankowaną wcześniej opinię Trybunału Konstytucyjnego, byłoby jednakże z punktu widzenia formalnego działaniem bezprawnym.

Sąd nie mógł również uwzględnić zarzutu skarżącego, że uchylenie decyzji z 10.01.2002 r. powinno skutkować wznowieniem postępowania, bowiem ani skarżący, ani organ celny nie wszczął i nie prowadził takiego postępowania. Tak więc argumentacja w tym zakresie jest, co najmniej przedwczesna.

Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że w sprawie odsetek nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, bowiem przepisy celne w tym zakresie zawierają własne regulacje i jako przepisy szczególne mają pierwszeństwo przed zastosowaniem przepisów Ordynacji. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 pkt 8 Kodeksu celnego, należnościami przywozowymi są cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Jak wynika zaś z art.10 ustawy z dnia 11.12.1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, dodatkowa opłata celna stanowi należność celną przywozową w rozumieniu przepisów Kodeksu celnego. O zwrocie lub umorzeniu opłaty celnej dodatkowej, jako należności celnej, orzeka się tylko na podstawie przepisów działu V Tytułu VII Kodeksu celnego. Jest to regulacja pełna i niewymagająca uzupełnienia jej o postanowienia przepisów Ordynacji podatkowej. Obliczenia odsetek od powstałego i nieuiszczonego w terminie ustawowym długu celnego dokonuje się w oparciu o art. 53 Ordynacji podatkowej, co umożliwia art. 242 § 2 Kodeksu celnego. Art. 53 Ordynacji podatkowej reguluje jednakże jedynie techniczne aspekty obliczania odsetek, stanowiąc, kto dokonuje obliczenia odsetek, od jakiego dnia odsetki są naliczane itp. Przepis art. 53 Ordynacji podatkowej nie jest jednak podstawą merytoryczną do zapłaty odsetek przez organ celny na rzecz dłużnika, któremu zwrócona została kwota główna należności celnych. Przy dokonywaniu zapłaty odsetek przy zwrocie należności celnych, o ile istnieją ku takiej zapłacie wymagane przesłanki, zastosowanie znajduje art. 250 § 5 Kodeksu celnego, nie zaś art. 242 § 2 Kodeksu celnego. Organ celny, przy orzekaniu o zwrocie opłaty celnej dodatkowej, nie mógł stosować przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadpłaty podatku a w szczególności do przepisów art. 72 i 76 Ordynacji podatkowej. Podstawą bowiem zwrotu przedmiotowej opłaty był przepis art. 246 § 2 Kodeksu celnego, będący samodzielnym przepisem. Brak możliwości zastosowania art. 72 i art. 76 Ordynacji podatkowej do zwrotu opłaty celnej dodatkowej wyklucza również automatyzm równoczesnej zapłaty przez organ celny odsetek od owej opłaty. Zgodnie ze znajdującym w przedmiotowej sprawie zastosowanie art. 250 § 3 zdanie 1 Kodeksu celnego, od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Zasadą jest, więc, iż odsetek się nie płaci. Wyjątkiem zaś, że odsetki są wypłacane, o ile kumulatywnie spełniono warunki wymienione w tym przepisie. Jak wynika z okoliczności sprawy, organ celny nie popełnił błędu przy ustalaniu i pobieraniu kwoty opłaty celnej dodatkowej. Słusznie zatem przyjął organ celny pierwszej oraz drugiej instancji, że w chwili określania i poboru opłaty celnej dodatkowej obowiązywała decyzja Ministra Gospodarki, którą opłatę wprowadzono. Istniała więc w okresie od 15.01.2002 r. do 24.02.2003 r. i w tym czasie dokonano zgłoszeń celnych do procedury dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego obowiązkowi uiszczenia opłaty, podstawa do zapłaty przez skarżącą opłaty. Uchylenie decyzji Ministra Gospodarki spowodowało jedynie podstawę do odzyskania opłaty celnej dodatkowej przez podmioty, które opłatę tę uiściły. Nie można natomiast mówić o błędzie organu celnego, który dałby możliwość zapłaty na rzecz dłużnika odsetek od zwracanej kwoty. W niniejszej sprawie decyzja Ministra Gospodarki z dnia 10.01.2002r. zmieniająca decyzję z dnia 06.01.1999r. w sprawie wprowadzenia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej, wydana została na podstawie art. 23 ust.1 ustawy z dnia 11.12.1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny. W związku z powyższym stanowiła ona podstawę dla działań podejmowanych przez organy celne. W związku z powyższym trafnie Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż nie leży w kompetencji organu celnego kwestionowanie decyzji Ministra Gospodarki. Jako organy administracji rządowej w sprawach celnych - zarówno Naczelnik Urzędu Celnego jak i Dyrektor Izby Celnej wykonują zadania przekazane przez Ministra Gospodarki. Ponadto w myśl art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, organy celne działają na podstawie przepisów prawa. Zasada praworządności jest konsekwencją konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyrażonej w art. 7 Konstytucji zasady legalności i praworządności, zgodnie z którą wszystkie organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji , zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Organy celne nie naruszyły przepisów ani tych dotyczących zasad prowadzenia postępowania, ani przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. Skoro zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, Sąd działając na podstawie art. 151 w/w ustawy, orzekł jak w sentencji.