Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 665/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 274 b
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 710
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Kandut Sędzia WSA Adam Nita po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. z/s w S.( dalej: Spółka, strona, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. nr [...] o przedłużeniu terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc sierpień 2016 r. w wysokości 147.890,00 zł do dnia 30 czerwca 2018 r.

W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy. Podkreślono, że 10 października 2016r. wpłynęła do Urzędu Skarbowego w B. deklaracja VAT-7 za sierpień 2016r., w której Spółka wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 147.890,00 zł w terminie 60 dni. Termin zwrotu różnicy podatku przypadał na dzień 9 grudnia 2016r.

Postanowieniem z [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. działając na podstawie art. 216 § 1 w zw. z art. 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm. – dalej jako O.p.), a także art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm. - zwanej dalej ustawą o VAT), przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016r. w wysokości 147.890,00 zł do dnia 30 czerwca 2018 r..

W uzasadnieniu wskazał, iż w celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług [...]r. wszczął kontrolę podatkową a postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016 r. do dnia 30 grudnia 2017 r.

Ponadto zwrócono uwagę, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. prowadzi również następujące postępowania kontrolne, które również nie zostały zakończone do dnia wydania niniejszego postanowienia a to - w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług oraz ustalenie zasadności dokonania zwrotu różnicy podatku w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i. usług za wrzesień i październik 2016 r. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za listopad 2016 r; w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług oraz ustalenie zasadności dokonania zwrotu różnicy podatku w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2016 r.

Natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi także wszczęte na mocy postanowienia z [...] r. postępowanie kontrolne w zakresie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. Postanowieniem z [...] r. zakres postępowania został rozszerzony o podatek od towarów i usług za okres od listopada 2014 r. do listopada 2015 r. Natomiast w dniu [...] r. wszczął względem Spółki postępowanie kontrolne w zakresie zasadności wykazanego zwrotu podatek od towarów i usług za październik 2016 r.

W toku wyżej wymienionych kontroli prowadzące je organy wystąpiły z wnioskami SCAC do administracji podatkowych właściwych dla kontrahentów Spółki o zweryfikowanie nabyć i dostaw wewnątrzwspólnotowych dokonanych przez Spółkę. Pomimo wysłanych monitów, do chwili obecnej nie otrzymano wszystkich odpowiedzi. Otrzymane dotychczas odpowiedzi wskazują na nieprawidłowości w zakresie rozliczeń transakcji, a mianowicie w transakcjach biorą udział tzw. "znikający podatnicy" lub podmioty nie osiągalne pod adresem siedziby, z którymi brak kontaktu oraz brak dostępu do dokumentacji. Dokonane ustalenia wskazują na konieczność kontynuowania czynności zmierzających do potwierdzenia rzetelności transakcji dokonanych z innymi podmiotami gospodarczymi. Z ustaleń postępowania kontrolnego prowadzonego za sierpień 2016 r. wynika, że udziałowcem Spółki jest osoba niepełnoletnia, a osoby zatrudnione w Spółce i kontrahenci są ze sobą powiązani personalnie i kapitałowo.

W zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzuciła naruszenie:

-art. 13 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów usług, poprzez przedłużenie terminu zwrotu podatku pomimo braku ku temu przesłanek,

- art. 120 i art 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do organów państwa i mający na celu wyłącznie wykazanie z góry obranej tezy.

W uzasadnieniu, powołując przepisy art. 13 ust. 1 oraz art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, podkreślono, że Spółka spełniła wszystkie warunki do zastosowania stawki 0% w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów. Natomiast argumentacja organu nie znajduje potwierdzenia ani w materiale dowodowym zebranym w toku kontroli podatkowej, ani w toku postępowania kontrolnego. W ocenie pełnomocnika Spółki w przedmiotowej sprawie nie istniały i nie istnieją obiektywne przesłanki uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu podatku, gdyż za przesłanki nie można uznać faktu prowadzenia kontroli przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. i Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., czy też np. faktu, że udziałowcem Spółki jest osoba niepełnoletnia. Ponadto zauważono, że organ podatkowy nie wskazał na jakie odpowiedzi od zagranicznych administracji na pytania dotyczące miesiąca sierpnia 2016r. oczekuje, którzy kontrahenci są znikającym podatnikami, a nawet tego, w którym z kontrolowanych okresów rozliczeniowych dotyczą nieprawidłowości w zakresie rozliczeń transakcji. W jego opinii postanowienie to zawiera istotne braki w uzasadnieniu.

Kontynuując pełnomocnik podniósł, iż odpowiedzi na wnioski SCAC, w których wskazane jest, że podatnik nie rozlicza się w podatku od towarów i usług lub jest nieosiągalny dotyczą nie kontrahentów Spółki, ale kontrahentów jej kontrahentów. W przypadku natomiast kontrahentów takich jak "B", "C", "D", "E", "E" czy "F" odpowiedzi zagranicznych administracji podatkowych potwierdzają rzetelność transakcji. Rzetelność transakcji potwierdza również dokumentacja związana z zawartymi transakcjami, w tym dokumenty towarzyszące transportowi towarów, zeznania pracowników Spółki "A" oraz kierowców firm transportowych, którym zlecono transport towarów.

Po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach zaskarżonym postanowieniem nie uznał zasadności zarzutów Strony i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając jego stanowisko. Zaakcentowano, że w Spółce prowadzone są kontrole podatkowe przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wszczęte:

- [...]r. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od listopada 2014r. do grudnia 2015r. - zasadność wykazanego zwrotu; badanie nadwyżki podatku naliczonego z miesięcy poprzednich;

- [...]r. w zakresie podatku od towarów i usług za sierpień 2016r. - zasadność wykazanego zwrotu; badanie nadwyżki podatku naliczonego z miesięcy poprzednich;

- [...]r. w zakresie podatku od towarów i usług za październik 2016r. - zasadność wykazanego zwrotu.

Nadmieniono, że w toku ww. kontroli Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K., a następnie Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wystąpili z wnioskami SCAC do administracji podatkowych właściwych dla kontrahentów Spółki o zweryfikowanie nabyć i dostaw wewnątrzwspólnotowych dokonanych przez Spółkę, jednakże do dnia 12 grudnia 2017r. nie otrzymano wszystkich odpowiedzi (brak odpowiedzi dot. podmiotów: "G" GmbH i "H" GmbH). Natomiast z otrzymanych dotychczas odpowiedzi wynika, że w transakcjach biorą udział tzw. "znikający podatnicy" lub podmioty nieosiągalne pod adresem siedziby - brak kontaktu, brak dostępu do dokumentacji.

Organ odwoławczy dodał także, że ze wstępnych ustaleń postępowania kontrolnego wynika, iż udziałowcem Spółki jest osoba niepełnoletnia, a osoby zatrudnione w Spółce i kontrahenci są ze sobą powiązani personalnie i kapitałowo.

Zaznaczono w dalszej części uzasadnienia, że zarówno w badanym okresie jak i w okresach wcześniejszych Spółka dokonywała transakcji wewnątrzwspólnotowych na znaczne kwoty z kontrahentami z różnych krajów. Wskazano, że zasadność zwrotu podatku uzależniona jest nie tylko od dokumentacji podatnika, ale wymaga też pozytywnego zweryfikowania transakcji u kontrahentów. Nadmienić trzeba, że nawet wątpliwości co do rzetelności transakcji w stosunku do jednego z podmiotów, jeżeli mają wpływ na powstanie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym uzasadniają przedłużenie terminu do dokonania zwrotu żądanej kwoty różnicy podatku. Z akt sprawy wynika, iż po wydaniu postanowienia [...]r. do dnia wydania kolejnego postanowienia, tj. [...]r., pomimo wysyłanych monitów nie wpłynęły odpowiedzi na wszystkie wnioski SCAC. Zatem na dzień wydania zaskarżonego postanowienia organ pierwszej instancji nie był w posiadaniu kompletnego materiału dowodowego dotyczącego potwierdzenia prawidłowości i rzetelności transakcji zawartych pomiędzy Spółką a jej kontrahentami. Zważywszy, iż czynności podjęte przez organy podatkowe w toku kontroli prowadzonych wobec Spółki "A" zmierzające do zweryfikowania zasadności zwrotu, nie dały jeszcze rezultatu, zaistniały przesłanki do przyjęcia, że zasadność wykazanego przez Spółkę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016r. wymaga dodatkowego zweryfikowania. Wobec tego możliwe było przyjęcie przez organ pierwszej instancji, na mocy art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy o podatku od towarów i usług, że zasadność zwrotu różnicy podatku wymagała dodatkowego zweryfikowania i uzasadnione było wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu za sierpień 2016r.

Odnosząc się natomiast do zarzutów pełnomocnika dotyczących naruszenia art. 120 i art 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do organów państwa i mający na celu wyłącznie wykazanie z góry obranej tezy wskazano, że podjęcie rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji odbiegającego od oczekiwań Strony nie może być automatycznie utożsamiane z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Następnie podkreślono, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wskazał w postanowieniu na przesłanki uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku za sierpień 2016r. Podkreślono także, że powstanie jakichkolwiek wątpliwości obliguje organ do podjęcia czynności mających na celu rozwiązanie tych wątpliwości i ustalenie stanu faktycznego przy zachowaniu przewidzianych przez przepisy prawa warunków informowania podatnika o przedłużeniu prowadzonego postępowania. Dodano w tym miejscu, że procedura dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku jest całkowicie dopuszczalna, a jej celem jest przede wszystkim ochrona interesów budżetowych, które mogą ucierpieć w skutek prób wyłudzenia nienależnych nadwyżek podatku naliczonego nad należnym.

Na koniec nadmieniono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 26 października 2017r. sygn. akt III SA/G1 697/17 oddalił skargę Spółki "A" na postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016r. w wysokości 147.890,00 zł do dnia 30 grudnia 2017r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania

Zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

- art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu za sierpień 2016r. w sytuacji gdy postanowienie to zostało wydane przez organ pierwszej instancji mimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego przedłużenia, a tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ powinien korzystać z tego uprawnienia;

- art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 217 § 2 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, mimo że uzasadnienie faktyczne i prawne tego postanowienia nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek istotnych wątpliwości mogących stanowić podstawę do jego wydania i zarazem do dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu, co jednocześnie oznacza, że zostało ono wydane na zasadzie dowolności.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie istniały i nie istnieją obiektywne przesłanki uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu podatku. Jego zdaniem za przesłanki takie nie można uznać faktu prowadzenia kontroli przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., czy też faktu, że udziałowcem spółki jest osoba niepełnoletnia. Dodał także, iż organ podatkowy nie wskazał na jakie odpowiedzi od zagranicznych administracji podatkowych dotyczących sierpnia 2016 r. oczekuje, którzy kontrahenci są znikającymi podatnikami oraz których okresów rozliczeniowych dotyczą nieprawidłowości w zakresie rozliczeń transakcji. Stwierdził zatem, że postanowienie zawiera istotne braki w uzasadnieniu.

Kontynuując pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi drugiej instancji, iż nie odniósł się w żaden sposób do podnoszonego w zażaleniu faktu, iż otrzymane odpowiedzi od zagranicznych administracji podatkowych, w których wskazane jest, że podatnik, którego dotyczyły zapytania SCAC, nie rozlicza się z podatku od towarów i usług lub jest nieosiągalny dotyczą nie kontrahentów Spółki, lecz kontrahentów jej kontrahentów. Natomiast w przypadku kontrahentów Spółki odpowiedzi zagranicznych administracji podatkowych potwierdzają rzetelność transakcji. Dodał, że rzetelność transakcji potwierdza również dokumentacja związana z zawartymi transakcjami, w tym dokumenty towarzyszące transportowi towarów, zeznania pracowników spółki oraz kierowców firm transportowych, którym zlecono transport towarów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu uznając zarzuty podniesione w skardze oraz przytoczone w związku z nimi argumenty za bezpodstawne i prawnie nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, należy podkreślić, iż istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie czy kwestionowane przez Spółkę przedłużenia terminu zwrotu różnicy w podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres do końca czerwca 2018r. ma uzasadnienie faktyczne i prawne.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy VAT w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 ustawy VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Z kolei art. 87 ust. 2a ustawy VAT stanowi, że w przypadku wydłużenia terminu na podstawie ust. 2 zdanie drugie, urząd skarbowy na wniosek podatnika dokonuje zwrotu różnicy podatku w terminie wymienionym w ust. 2 zdanie pierwsze, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu podatku. Jeżeli wniosek wraz z zabezpieczeniem został złożony na 13 dni przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, lub później, zwrotu dokonuje się w terminie 14 dni od dnia złożenia tego zabezpieczenia. (art. 87 ust. 2a ustawy VAT). Nadto na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany dokonać zwrotu różnicy podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy łącznie spełnione są ustawowo określone warunki (ust. 6).

Należy przy tym podkreślić, że przepisy polskiej ustawy o podatku od towarów i usług w tym zakresie znajdują oparcie w uregulowaniach dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE.L.06.347.1). Zgodnie z art. 273 tej dyrektywy państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule XI, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, powinny jednak czynić to w ramach przewidywanego prawem krajowym procedur i przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności. Natomiast zgodnie z art. 183 dyrektywy 112 - w przypadku, gdy za dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki. Państwa członkowskie mają zatem pewną swobodę w określaniu wymogów zwrotu nadwyżki VAT, w tym przedłużeniu terminu zwrotu podatku. Procedura weryfikacji zasadności zwrotu jest dopuszczalna jednak w uzasadnionych przypadkach. Bez wątpienia nie może być nadużywana, a jedynie uruchamiana w celu przeciwdziałania wyłudzaniu podatku z budżetu (por. pkt 32 wyroku TS z 25.10.2001 r. w sprawie C-78/00 Komisja WE przeciwko Republice Włoskiej, Zb. Orz. 2001, s. 1-2001).

W rozpatrywanej sprawie skarżący nie złożył wniosku o zwrot różnicy podatku na warunkach i w terminie wynikającym z art. 87 ust. 2a oraz ust. 4a-f ustawy VAT, tj. po złożeniu zabezpieczenia majątkowego w przewidzianych formach. Jak wskazano wyżej, z treści art. 87 ust. 2 ustawy VAT wynika, że organ podatkowy może weryfikować zasadność zwrotu w różnych formach. W związku z tym postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może zostać wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, w toku postępowania kontrolnego, postępowania podatkowego bądź kontroli podatkowej. Jeśli tego rodzaju postępowanie zostanie wdrożone, wówczas termin zwrotu nadwyżki podatku jest przedłużany do czasu zakończenia tego postępowania.

W omawianej sprawie zasadność zwrotu była weryfikowana w ramach kontroli podatkowej, czego skarżąca nie neguje.

Nie jest też sporne, że kontrola podatkowa nie została zakończona do dnia wydania zaskarżonego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu; pierwotne postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. zostało wydane po jej wszczęciu, a przed upływem pierwotnego terminu zwrotu, który upływał 9 grudnia 2016 r.

W tym zakresie działania organu podatkowego uznać należy za prawidłowe.

Wybór trybu zwrotu podatnikowi nadwyżki podatku od towarów i usług pozostawiono organom podatkowym, które mogą tego dokonać tak w trybie czynności sprawdzających - na podstawie przepisów art. 274b O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy VAT - jak też w trybie kontroli podatkowej, czy wdrożonego postępowania podatkowego, gdyż te tryby nie są względem siebie konkurencyjne (zobacz: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7.05.2009 r. sygn. akt I SA/Sz 102/09 czy wyrok WSA w Łodzi z dnia 9.10.2014 r. I SA/Łd 782/14, publ: orzeczenia.nsa.gov).

Podkreślenia wymaga, że w przypadku gdy przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty (cytowany wyżej art. 87 ust. 2 zd. 3 ustawy VAT). Odsetki przysługują wówczas, gdy zwrot jest zasadny. Stąd też będą one przysługiwać w każdym przypadku, gdy podatnik otrzymuje zwrot nadwyżki podatku z urzędu skarbowego, nawet jeśli w wyniku postępowania kontrolnego wysokość nadwyżki podlegającej zwrotowi jest obniżana. Przepis stanowi bowiem, że odsetki przysługują w razie zasadności zwrotu, a nie w razie zasadności zwrotu w żądanej wysokości. Zasadny ma być zatem sam zwrot, a nie jego wysokość. Oczywiście podstawą naliczania odsetek w tym przypadku będzie kwota faktycznie zwracana, a nie kwota żądana przez podatnika.

Również w orzecznictwie administracyjnym nie budzi wątpliwości pogląd, że do przedłużenia terminu zwrotu podatku wystarczy powzięcie przez organ wątpliwości co do zasadności zwrotu (np. wyrok NSA z dnia 11.04.2014 r., sygn. akt I FSK 610/13, publ. LEX nr 1484704 czy I FSK 676/13 z 28 .03.2014 r.).

Oznacza to, że niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 87 ust. 2 ustawy VAT. Nie zasługuje na aprobatę taka wykładnia art. 87 ust. 2 ustawy VAT, która ogranicza stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie. Sąd w pełni podziela pogląd, że za taką okoliczność należy uznać wszczęcie postępowania kontrolnego dotyczącego okresu, którego zwrot dotyczy.

W rozpoznawanym stanie faktycznym Sąd całkowicie podziela stanowisko organów zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT było zasadne w świetle art. 87 ust. 2 ustawy VAT, a wydając to postanowienie organ nie dopuścił się naruszenia art. 87 ust. 6 ustawy VAT.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazywanych w skardze zasad procesowych ani art. 217 § 2 O.p. w myśl którego zaskarżalne postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Mający w tym przypadku zastosowanie, z racji odesłania zawartego w art. 219 O.p., przepis art. 210 § 4 O.p. nakazuje, by uzasadnienie faktyczne zawierało między innymi wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie faktyczne decyzji lub postanowienie, na które służy skarga do sądu administracyjnego, sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami i oceniające jako udowodnione, istotne dla rozstrzygnięcia, okoliczności, które w sprawie nie miały miejsca, bądź przyjmujące za wykazane fakty bez przeprowadzenia wymaganego dowodu może stanowić naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Jednak w odniesieniu do postanowienia wydanego na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy VAT te podstawowe zasady doznają ograniczenia, gdyż organ kontroli musi wykazać jedynie uzasadnione wątpliwości uzasadniające przeprowadzenie czynności sprawdza-jących, kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego - a w konsekwencji przedłużenie terminu zwrotu podatku, jako następstwo prowadzenia i niezakończenia kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego.

W zaskarżonym postanowieniu wskazano prawidłową podstawę prawną zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku. Brzmienie przepisu jest jasne i nie wymagało ono szerszego omówienia. Organ kontroli podatkowej stosując art. 87 ust. 2 ustawy VAT powinien wyartykułować, co budzi jego uzasadnione wątpliwości.

W rozpatrywanej sprawie organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż to wewnątrzwspólnotowe transakcje skarżącej z unijnymi podmiotami budzą jego wątpliwości i w związku z tym wystąpił z wnioskami SCAC do administracji podatkowych zagranicznych kontrahentów Spółki i do dnia wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu organ pierwszej instancji nie otrzymał odpowiedzi na zapytania SCAC, a z odpowiedzi otrzymanych dotychczas za wcześniejsze okresy rozliczeniowe wynika, że w transakcjach biorą udział tzw. "znikający podatnicy" lub podmioty nieosiągalne pod adresem siedziby - brak kontaktu, brak dostępu do dokumentacji. Ponadto w zakresie nabyć krajowych organ pierwszej instancji skierował do właściwego organu podatkowego wniosek o przeprowadzenie kontroli lub czynności sprawdzających u kontrahenta Spółki. Poza tym ustalono także, że udziałowcem Spółki jest osoba niepełnoletnia, a osoby zatrudnione w Spółce i kontrahenci są ze sobą powiązani personalnie i kapitałowo. Nadto wszczęto wobec Spółki 3 kontrole podatkowe oraz 4 postępowania kontrolne, wymienione w zaskarżonym postanowieniu. Organ nie miał przy tym obowiązku wykazywania, jakie okoliczności poszczególnych transakcji budzą wątpliwości. Ustawodawca nie nałożył na organ obowiązku uzasadnienia powziętych wątpliwości. Organ nie musi także wbrew temu co twierdzi strona skarżąca wykazywać jakie zamierza poczynić ustalenia ani w jakim terminie.

Zatem Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i nie naruszył przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze.

Należy przy tym zauważyć i przypomnieć, że przedłużenie terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc sierpień 2016 r. pierwotnie dokonane postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. do dnia 30 grudnia 2017 r. zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., które było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. W jej wyniku wyrokiem tut. Sądu z 29 października 2017 r., sygn.. III SA/Gl 697/17 skarga Spółki zostało oddalona. Z kolei, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 lipca 2018 r., sygn. I FSK 598/18 oddalił skargę kasacyjną Spółki od ww. wyroku. Organ nadal oczekuje odpowiedzi m.in. od administracji podatkowej Niemiec dotyczącej transakcji skarżącej Spółki co uzasadniało przedłużenie terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016 r. w wysokości 147 890,00 zł o kolejne pół roku tj. do dnia 30 czerwca 2018 r.

Reasumując przedstawione rozważania faktyczne i prawne Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Skoro bowiem słusznym było przedłużenie terminu zwrotu spornego podatku to brak jest przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji powyższego stosownie do postanowień art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718) należało skargę oddalić.