Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 45/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi G. S. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w P. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2011r., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm., dalej ustawa o Policji) orzekł o zwolnieniu G. S. z dniem [...] września 2011 r. ze służby w Policji. Na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa) decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ I instancji wskazał, że w dniu [...] czerwca 2011 r. Komendant Powiatowy Policji w P. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia st. sierż. G. S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w związku z oczywistością popełnienia w dniu [...] czerwca 2011 r. przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, uniemożliwiającego pozostawienie funkcjonariusza w służbie. Prokurator Rejonowy w P. przedstawił st. sierż. G. S. zarzut, że w dniu [...] czerwca 2011 r. przy ul. M. w P. prowadził w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości samochód osobowy marki [...] o rej. [...], tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Przeprowadzone badanie wykazało [...] promila alkoholu we krwi, policjant nie podpisał protokołu zatrzymania osoby i odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu, zachowywał się agresywnie i w efekcie został przewieziony do szpitala celem przeprowadzenia badania. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. kierowanym do Przewodniczącego Terenowego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji, organ - zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wniósł o wydanie opinii przez organizację związkową w sprawie zwolnienia ze służby ww. policjanta.

Następnie organ wskazał, iż zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w Policji, w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Wyjaśnił przy tym, że oczywistość popełnienia przestępstwa może być stwierdzona na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, które nie zostawia wątpliwości, że przestępstwo zostało popełnione. Oczywistość dotyczy bezsporności faktu, a więc obiektywizmu samego zaistnienia czynu kwalifikowanego przez prawo jako przestępstwo. Przestępstwo jest zatem oczywiste, jeżeli nie nasuwający wątpliwości ustalony stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, iż policjant dopuścił się czynu przestępczego zagrożonego sankcją karną przez ustawę. Nadto organ dodał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie ww. przepisu może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, co w niniejszej sprawie zostało zrealizowane.

W dalszej kolejności organ analizując okoliczności faktyczne niniejszej sprawy stwierdził, że wszystkie przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały spełnione. Ze zgromadzonych w ramach postępowania administracyjnego materiałów jednoznacznie bowiem wynika, że w dniu [...] czerwca 2011 r., w miejscowości P. przy ul. M., st. sierż. G. S. znajdując się w stanie nietrzeźwości i mając [...] promila we krwi alkoholu prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, co wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Oczywistość popełnienia czynu nie budzi wątpliwości, bowiem wymieniony został zatrzymany "na gorącym uczynku", bezpośrednio po zatrzymaniu została mu pobrana krew i zgodnie ze sprawozdaniem z przebiegu badań wydano opinię z badań na zawartość alkoholu etylowego. W płynach ustrojowych (krwi) pobranych od policjanta stwierdzono [...] promila alkoholu etylowego, a krew pobrano dwukrotnie. Wynik tego badania również potwierdza oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza ww. przestępstwa. Natomiast przesłankę dotyczącą braku możliwości pozostawienia policjanta w służbie po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa należy upatrywać w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego. Charakter przestępstwa, którego dopuścił się policjant, a które zawsze popełnione zostaje z winy umyślnej, w opinii społecznej postrzegane jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddany szczególnej krytyce i napiętnowaniu, popełniony z niskich pobudek.

W ocenie organu popełnienie takiego czynu przez policjanta powoduje, że utracił on wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do bycia funkcjonariuszem publicznym. Organ podkreślił przy tym, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Dlatego też w świetle powyższego nie do pogodzenia jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa. Nie budzi również wątpliwości fakt, iż postawa i zachowanie st. sierż. G. S. pozostaje w rażącej sprzeczności z wynikającą z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji koniecznością posiadania przez funkcjonariusza Policji nieposzlakowanej opinii. Pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji.

W ocenie organu bezspornym pozostaje, że policjant popełnił czyn o znamionach przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Popełnienie tego czynu jest oczywiste, a charakter popełnionego czynu w odniesieniu do pełnionej funkcji publicznej uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Odnosząc się do obowiązku zasięgnięcia, zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, organ wskazał, iż do dnia wydania niniejszej decyzji nie wpłynęła opinia od Przewodniczącego Zarządu Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji w sprawie zwolnienia st. sierż. G. S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji. Organ nie dysponuje zaś żadnymi instrumentami do jej wyegzekwowania. Art. 43 ust. 3 ustawy o Policji obliguje organ administracji jedynie do zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów w przedmiocie zwolnienia ze służby na wskazanej podstawie, co w powyższej sprawie uczyniono. Przepis ten nie uzależnia natomiast zwolnienia ze służby policjanta w tym trybie od wydania opinii przez związek zawodowy policjantów. Nadto opinia związku zawodowego niezależnie od jej treści (pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby) nie wiąże organu administracji. Zatem nawet negatywna opinia nie jest przesłanką ujemną do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie.

Z uwagi na powyższe, zdaniem organu w przedmiotowej sprawie wystąpiła podstawa prawna zwolnienia st. sierż. G. S. ze służby w Policji, określona w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Decyzji dano rygor natychmiastowej wykonalności, albowiem okoliczności popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa nie budzą wątpliwości, co w istotny sposób narusza interes służby, tożsamy z ważnym interesem społecznym, wyrażającym się tym, iż bezpieczeństwo i porządek publiczny winny być realizowane przez osoby spełniające wymogi określone w art. 25 ustawy o Policji. Funkcjonariusz sprzeniewierzył się powyższym zasadom, dlatego też pozostawienie go w służbie przeczyłoby ogólnie przyjętemu poczuciu sprawiedliwości społecznej oraz świadczyłoby o niewiarygodności Policji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył G. S. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania przed organem I instancji. Odwołujący się wskazał, że przepisy ustawy o Policji obligują organ prowadzący postępowanie administracyjne do uzyskania opinii, nie zaś jedynie do "wystąpienia o jej wydanie". Uzyskanie opinii ma charakter obligatoryjny, zaś decyzja wydana bez uzyskania stosownej opinii jest obarczona wadą skutkującą jej nieważnością, gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Oczywistość popełnienia czynu organ uzasadnia opinią z badań krwi na zawartość alkoholu etylowego a takie uzasadnienie należy uznać za niewłaściwe. Dowód z opinii nie stanowi bowiem bezpośredniego potwierdzenia popełnienia przez sprawcę czynu przestępczego. Tego rodzaju dowody wymagają procesowego zweryfikowania w postępowaniu sądowym. Dla zaistnienia przesłanki bezpośredniości nie może również zostać wykorzystany fakt złożenia przez podejrzanego wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym. Złożenie wyjaśnień, niezależnie od ich treści jest uprawnieniem podejrzanego i do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w postępowaniu sądowym nie może być wykorzystane jako dowód wskazujący na bezpośredniość popełnienia przestępstwa.

Ponadto odwołujący się stwierdził, że w toku postępowania doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 4 Kpa, gdyż pracownik organu wydający orzeczenie był świadkiem czynu. Powyższą okoliczność potwierdzają dowody zgromadzone w materiałach postępowania. Z notatki urzędowej asp. szt. M. K. z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz zeznań świadków wynika, że mł. insp. W. W. bezpośrednio uczestniczył w czynnościach podejmowanych wobec odwołującego bezpośrednio po jego zatrzymaniu. Zadawał mu pytania oraz wydawał polecenia dotyczące postępowania z nim jako osobą zatrzymaną. Taki stan rzeczy potwierdza, że mł. insp. W. W. poczynił własne spostrzeżenia oraz powziął lub mógł powziąć własne przekonanie co do jego winy. Dalszy udział wymienionego pracownika organu jako osoby wydającej rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu narusza nie tylko dyspozycję art. 24 § 1 pkt 4 Kpa, ale i sprzeciwia się zasadom ogólnym określonym w Kpa w tym zasadzie bezstronności oraz zasadzie zaufania obywateli do organów Państwa.

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonych w ramach postępowania administracyjnego materiałów jednoznacznie wynika, że st. sierż. G. S. w dniu [...] czerwca 2011 r. przy ul. M. w P. prowadził w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...]. Oczywistość popełnienia zarzucanego czynu wynika przede wszystkim z protokołu i sprawozdania z badania na zawartość alkoholu etylowego w płynach ustrojowych oraz znajduje potwierdzenie w protokołach przesłuchania ośmiu funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w P. oraz dwóch notatkach urzędowych, które zostały włączone do materiałów sprawy. Z próbki krwi pobranej od G. S. wynika, że stwierdzono [...] promila alkoholu etylowego, a krew badano dwukrotnie. Protokół pobrania krwi z dnia [...] czerwca 2011 r. zawiera informację, że policjant był pod wpływem alkoholu, którego zapach z ust był wyczuwalny, mówił niewyraźnie, poruszał się niepewnie i zachowywał w sposób awanturniczy. Świadkowie zdarzenia jakie miało miejsce z udziałem st. sierż. G. S., przesłuchani w charakterze świadków potwierdzili, że w nocy [...] czerwca 2011 r. mieli bezpośredni kontakt z ww. policjantem, który w tym czasie pozostawał pod wpływem alkoholu, o czym świadczył wyczuwalny zapach.

Organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] lipca 2011 r. do sądu został skierowany akt oskarżenia przeciwko st. sierż. G. S. o popełnienie czynu z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Oczywistość popełnienia wspomnianego czynu może wynikać z ustaleń postępowania karnego, ale może również wynikać z prowadzonych równolegle do tego postępowania czynności w postępowaniu administracyjnym, w którym przełożony policjanta dokonał własnej oceny zebranego materiału dowodowego. Nadto, organ wyjaśnił, że spełnienia przesłanki dotyczącej braku możliwości pozostania w służbie po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa należy upatrywać w trosce o autorytet Policji jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego. W tym zakresie organ odwoławczy podzielił w całości pogląd wskazany przez organ I instancji.

Co do konieczności zasięgnięcia opinii związku zawodowego, organ odwoławczy wskazał, że do dnia wydania przez Komendanta Powiatowego Policji w P. decyzji w sprawie zwolnienia wymienionego ze służby, tj. do dnia [...] września 2011 r., pomimo znacznego upływu czasu - 95 dni, do organu I instancji do nie wpłynęła opinia w formie uchwały Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji w sprawie zwolnienia st. sierż. G. S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organ nie dysponuje zaś żadnymi instrumentami do wyegzekwowania takiej opinii. Na podkreślenie jednak zasługuje fakt, iż art. 43 ust. 3 ustawy o Policji obliguje organ administracji jedynie do zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów w przedmiocie zwolnienia na omawianej podstawie, co w powyższej sprawie uczyniono, nie uzależnia natomiast zwolnienia ze służby policjanta w tym trybie od wydania jej przez związek zawodowy. Organ zauważył, iż Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów Komendy [...] Policji miał wiedzę o zamiarze zwolnienia przez Komendanta Powiatowego Policji w P. st. sierż. G. S. ze służby w Policji i miał możliwość monitorowania tej sprawy. Brak jakichkolwiek zastrzeżeń zarówno do motywu wydania przez Komendanta Powiatowego Policji w P. rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] września 2011 roku, jak i rozstrzygnięcia tego rozkazu może świadczyć o spełnieniu wszystkich przesłanek przez organ I instancji przy wydawaniu przedmiotowej decyzji.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby, oparta na art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ może wydać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji, kiedy w ocenie przełożonego zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki. Decyzja o charakterze uznaniowym dotyczy takich przepisów prawnych, w których nie ma nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Dokonując wyboru właściwego trybu rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego, organ Policji powinien kierować się dyspozycją art. 7 Kpa, a więc powinien załatwić sprawę mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Bezsprzecznie przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego i wydania prawomocnego wyroku sądowego, lecz od oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie uniemożliwia pozostanie w służbie. Tak więc rozpoznanie sprawy o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie wymienionego artykułu jest możliwe bez konieczności wydania rozstrzygnięcia prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej, bowiem brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a prowadzonym postępowaniem karnym. W kontekście powyższego, zarzut strony, dotyczący konieczności procesowej weryfikacji dowodów w postępowaniu sądowym organ uznał za bezzasadny.

Organ odwoławczy wskazał również, że do wydania przez Komendanta Powiatowego Policji w P. rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] września 2011 r. dostatecznym było oparcie się o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zwolnienia st. sierż. G. S. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W zebranym w sprawie materiale dowodowym znajduje się bowiem postanowienie o przedstawieniu odwołującemu się zarzutów z dnia [...] czerwca 2011 r., protokoły przesłuchania świadków z dnia [...] czerwca 2011 r., protokół pobrania krwi, z którego wynika, że policjant był pod wpływem alkoholu oraz sprawozdanie z dnia [...] czerwca 2011 r. z przeprowadzonych badań krwi.

Odnosząc się do zarzutu strony, dotyczącego naruszenia przepisu, określonego w art. 24 § 1 pkt 4 Kpa organ odwoławczy stwierdził, że jest on bezzasadny. Wskazany przepis stanowi, że okolicznością powodującą wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu jest fakt, iż w rozpatrywanej sprawie pełnił on rolę źródła dowodowego, będącego świadkiem lub biegłym. W niniejszej sprawie Komendant Powiatowy Policji w P. nie występował jako źródło dowodowe, czyli źródło wiedzy o okolicznościach, które mają wpływ na rozstrzygnięcie i jednocześnie jako organ dokonujący oceny swojej wiedzy jako wiarygodnej i miarodajnej dla danego rozstrzygnięcia. Ww. komendant nie uczestniczył w zatrzymaniu odwołującego się. Komendant Powiatowy Policji w P., zgodnie z procedurą został powiadomiony o zajściu z udziałem st. sierż. G. S. i w związku z tym przyjechał do jednostki po tym zajściu. Nie był zatem świadkiem zdarzenia, a jego udział ograniczył się do obecności podczas wykonywania przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w P. czynności wobec zatrzymanego, w tym odbioru legitymacji służbowej. W związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia o wyłączeniu pracownika od udziału w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że st. sierż. G. S. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji otrzymał w dniu [...] czerwca 2011 r. i w toku postępowania nie złożył wniosku w sprawie wyłączenia organu. Zastrzeżenia, co do udziału mł. insp. W. W. - Komendanta Powiatowego Policji w P., jako osoby wydającej rozstrzygnięcie w przedmiotowym postępowaniu policjant zgłosił dopiero w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji.

Ponadto, organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem okoliczności popełnienia przez st. sierż. G. S. czynu o znamionach przestępstwa nie budzą wątpliwości, co w istotny sposób narusza interes służby, tożsamy z ważnym interesem społecznym, wyrażający się tym, iż bezpieczeństwo i porządek publiczny winny być realizowane przez osoby spełniające wymogi określone w art. 25 ustawy o Policji oraz przestrzegające obowiązującego porządku prawnego. Funkcjonariusz sprzeniewierzył się powyższym zasadom. Pozostawienie ww. policjanta w służbie przeczyłoby ogólnie przyjętemu poczuciu sprawiedliwości społecznej oraz świadczyłoby o niewiarygodności Policji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. S. (dalej jako skarżący) wnosząc o stwierdzenie nieważności obu rozkazów personalnych jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że w toku prowadzonego postępowania organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. W trakcie prowadzonego postępowania, w dniu [...] czerwca 2011 r. organ wprawdzie wystąpił o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Komendy [...] Policji, jednak opinii takiej nigdy nie uzyskał. Powołując się na orzecznictwo sądowe skarżący wskazał, że o ile treść opinii nie musi być akceptowana dla rozstrzygnięcia, to jej konieczność uzyskania jest obligatoryjna. Jakakolwiek inna interpretacja treści przepisu podważałaby cel oraz sens jego istnienia. Skarżący zaznaczył, że ewentualne opinie związków zawodowych Policji, o których mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, szczególnie te niekorzystne dla zwalnianego policjanta winny zawierać pouczenie o prawie wniesienia odwołania do organu nadrzędnego związku. Powyższe wynika z treści art. 106 § 5 Kpa wskazującego na zaskarżalność stanowiska organu opiniującego. Wystąpienie, którego dokonał organ I instancji skierowane zostało do przewodniczącego, czyli konkretnej osoby. Takie wystąpienie należy uznać za skuteczne jedynie w sytuacji, kiedy statut organizacji związkowej obligowałby przewodniczącego do przekazania zapytania na posiedzenie zarządu terenowego związku. W przeciwnej sytuacji wystąpienie należy uznać za skierowane do organu niewłaściwego, czyli organ I instancji nie dopełnił obowiązku wystąpienia o opinię wymaganą treścią art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Organ I instancji nie ma też żadnych podstaw prawnych do określania terminu wydania opinii. Wskazany w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. siedmiodniowy termin może mieć bowiem jedynie charakter instrukcyjny. Wydanie opinii przez związkową organizację zakładową wymaga skierowania sprawy pod obrady zarządu w określonym przez zarząd terminie. Jakiekolwiek inne interpretowanie przepisu godzi w niezależność organizacji związkowej oraz narusza uprawnienia związków zawodowych działających w służbach mundurowych, które z mocy przepisów prawa powołane są do reprezentowania interesów policjantów.

Skarżący wskazał nadto, że organy obu instancji oczywistość popełnienia czynu uzasadniają opinią z badań krwi na zawartość alkoholu etylowego. Jego zaś zdaniem uzasadnienie rozkazu personalnego należy uznać za niewłaściwe, bowiem dowód z opinii nie potwierdza bezpośredniości popełnienia przez sprawcę czynu przestępczego, ale stanowi jedynie jej uprawdopodobnienie. Ekspertyza badania krwi może zaś zostać podważona. Weryfikacji można poddać legalizację urządzenia, próbkę lub choćby sposób jej pobrania i badania. Dowody w postaci ekspertyz nie świadczą o bezpośredniości popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu przestępstw. Dla zaistnienia przesłanki bezpośredniości, nie może również zostać wykorzystany fakt złożenia przez podejrzanego wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym. Złożenie wyjaśnień, niezależnie od ich treści jest uprawnieniem podejrzanego i do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w postępowaniu sądowym nie może być wykorzystane jako dowód wskazujący na bezpośredniość popełnienia przestępstwa.

Skarżący nie zgodził się również z twierdzeniem organu II instancji, że Komendant Powiatowy Policji w P., wydający decyzję w I instancji nie był świadkiem czynu. Argumentacja, że nie pełnił on w postępowaniu karnym "źródła dowodowego" jest całkowicie mylna. Osoba ta może bowiem stanowić źródło dowodowe w postępowaniu przed sądem karnym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a", w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona kontrola zaskarżonego rozkazu personalnego pod kątem jego zgodności z prawem procesowym, jak i materialnym doprowadziła Sąd do uznania, że rozkaz ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślić należy, że materialnoprawną podstawę rozkazów personalnych wydanych w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zwrotu, iż policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie, oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Skoro treść powołanego wyżej przepisu wskazuje na to, iż podejmowane na jego podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Oczywiście uznaniowości nie można utożsamiać z zupełną dowolnością organu w tym zakresie. Decyzja podejmowana przez przełożonego powinna zatem w takim wypadku uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i własny interes policjanta (art. 7 Kpa). Ponadto, popełnienie przez niego czynu musi być "oczywiste", muszą zatem istnieć określone dowody na jego zaistnienie, a nie tylko uprawdopodobnienie.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Powszechnie aprobowany jest pogląd, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia (czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy dowody oceniono zgodnie z art. 77 Kpa i art. 80 Kpa, czy wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki, w tym przypadku przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne). Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję sądu w swobodny wybór dokonany przez organ administracji. Powyższy przepis pozostawia bowiem uznaniu organu zwolnienie policjanta ze służby z Policji w przypadku kumulatywnego wystąpienia przesłanek w nim określonych. Tak więc Sąd kontrolując legalność zaskarżonego aktu administracyjnego zobligowany był jedynie zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie.

Zauważyć należy, że ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości, gdyż każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy i nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe. Oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne.

W ocenie Sądu ustalony stan faktyczny w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie budzi jednak żadnych wątpliwości. Materiał dowodowy został oceniony przez organy rozstrzygające zgodnie z zasadami prawidłowej oceny dowodów, co wynika z uzasadnień orzeczeń o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji.

Ze zgromadzonego w ramach postępowania administracyjnego materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że w dniu [...] czerwca 2011 r., w miejscowości P. przy ul. M., st. sierż. G. S. znajdując się w stanie nietrzeźwości i mając [...] promila we krwi alkoholu prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, co wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Oczywistość popełnienia zarzucanego czynu wynika przede wszystkim ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy dokumentach, tj. protokołu zatrzymania skarżącego, telegramu kierowanego od Dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w P. do Dyżurnego Komendy [...] Policji, meldunku dotyczącego wydarzenia nadzwyczajnego wysłanego przez Komendę Powiatową Policji w P. do Wydziału Kontroli Komendy [...] Policji, sprawozdania z badania na zawartość alkoholu etylowego w płynach ustrojowych, protokołu pobrania krwi oraz znajduje potwierdzenie w protokołach przesłuchania funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w P..

Istotne jest tu w szczególności zeznanie świadka M. K., który bezpośrednio w chwili zatrzymania skarżącego prowadzącego pojazd wyczuł silną woń alkoholu. Woń alkoholu od skarżącego była również wyczuwalna przez innych świadków - funkcjonariuszy składających zeznania w sprawie, tj. A. W., R. B. czy P. K. i K. W., którzy nadto zeznali, że mowa skarżącego była bełkotliwa i niewyraźna. Fakt odmowy przez skarżącego - bez wskazania uzasadnionych przyczyn - poddania się badaniu alkomatem na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, jak też jego agresywne zachowanie bezpośrednio po zatrzymaniu na Komendzie Powiatowej Policji w P. potwierdza dodatkowo, oprócz już ww. funkcjonariuszy, przesłuchany jako świadek – G. S.. Takie zachowanie skarżącego, w tym przede wszystkim odmowa poddania się w sposób dobrowolny badaniu na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, a następnie w kilku szpitalach na pobranie krwi w celu zawartości w niej alkoholu, z pewnością nie może przemawiać na jego korzyść w ocenie sytuacji w jakiej się znalazł. Może zaś niewątpliwie przemawiać za oczywistością popełnienia przez niego przestępstwa polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości. Z próbki zaś krwi, którą - co należy podkreślić - pobrano w jednym ze szpitali w zasadzie za pomocą przymusu, bowiem dopiero przy pomocy innych funkcjonariuszy Policji, wynika bezspornie, że u skarżącego stwierdzono [...] promila alkoholu etylowego. Z przedmiotowego badania wynika, że krew badano dwukrotnie, co w zasadzie daje pewność jego wyniku. Protokół pobrania krwi z dnia [...] czerwca 2011 r. dodatkowo zawiera informację, że policjant był pod wpływem alkoholu, którego zapach z ust był wyczuwalny, mówił niewyraźnie, poruszał się niepewnie i zachowywał w sposób awanturniczy.

W takiej sytuacji zgodzić się należy z organami obu instancji, że oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu stanowiącego przestępstwo, a polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości nie budzi więc wątpliwości, tym bardziej, że został on zatrzymany "na gorącym uczynku". Zauważyć również należy, co wydaje się istotne w kwestii oczywistości popełnienia przez niego przestępstwa, że skarżący zarówno w toku postępowania przed organami administracji, jak i w samej skardze w ogóle nie kwestionuje faktu prowadzenia przez niego pojazdu w stanie nietrzeźwości, ograniczając swoje zarzuty w zasadzie do kwestii formalnych. Bezspornym faktem jest również, że już w dniu [...] czerwca 2011 r. zostało wydane postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutów, a w dniu [...] lipca 2011 r. do sądu został skierowany akt oskarżenia przeciwko skarżącemu o popełnienie czynu z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.

Nie ulega jednak wątpliwości Sądu, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego i wydania prawomocnego wyroku sądowego, lecz od oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie uniemożliwia pozostanie w służbie. Tak więc rozpoznanie sprawy o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie wymienionego artykułu jest możliwe bez konieczności wydania rozstrzygnięcia prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej, bowiem brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a prowadzonym postępowaniem karnym. W związku z powyższym, zarzut skarżącego dotyczący konieczności procesowej weryfikacji dowodów dopiero w postępowaniu przed sądem karnym należy uznać za bezzasadny.

Słusznie organy wskazują, że z kolei przesłankę dotyczącą braku możliwości pozostawienia skarżącego w służbie po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa należy upatrywać w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego. Należy podzielić pogląd organów, że popełnienie ww. czynu przez skarżącego powoduje, że utracił on wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do bycia funkcjonariuszem publicznym. Policjantów niewątpliwie obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. W świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam więc fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji. Tym samym, stwierdzić należy, że została spełniona druga z przesłanek o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Co do zarzutu skarżącego, że organ I instancji przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia nie zasięgnął, zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, a jedynie wystąpił o jej wydanie, to wyjaśnić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Przede wszystkim zauważyć należy, że organ nie dysponuje żadnymi instrumentami do wyegzekwowania takiej opinii. Art. 43 ust. 3 ustawy o Policji obliguje organ administracji jedynie do zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów w przedmiocie zwolnienia ze służby na wskazanej podstawie. Bezspornym w niniejszej sprawie jest - co przyznaje sam skarżący, zarówno w swojej skardze, jak i wcześniej w odwołaniu, że organ I instancji o taką opinię wystąpił, niemniej jednak jej nie uzyskał. Jak wynika z akta administracyjnych sprawy, organ I instancji przed podjęciem decyzji, zgodnie z art. 43 ust. 3 tej ustawy, wystąpił pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. o zasięgnięcie opinii związku zawodowego. Potwierdza to również znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy wykaz przesyłek nadanych z dnia [...] czerwca 2011 r. kierowanych do innych jednostek Policji. Związek zawodowy opinii tej jednak, pomimo upływu dość długiego okresu czasu, tj. około 3 miesięcy, do dnia wydania rozkazu o zwolnieniu w dniu [...] września 2011 r. nie wydał.

Zdaniem Sądu ww. przepis nie uzależnia zwolnienia ze służby policjanta w tym trybie od konieczności wydania opinii przez związek zawodowy policjantów. Wystarczającym do zwolnienia policjanta w trybie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji jest wystąpienie przez organ z pismem o zasięgnięcie takiej opinii - co jak wskazano już wyżej miało miejsce w niniejszej sprawie oraz brak jej wydania przez związek zawodowy. Wystąpienie przez organ o taką opinię jest bowiem tylko formalnie wiążące. Przyznać zaś należy rację organowi, że opinia związku zawodowego niezależnie od jej treści w kwestii pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby nie wiąże organu w sposób merytoryczny. Nawet bowiem negatywna opinia nie jest przesłanką ujemną do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Zgodnie więc z ww. przepisem nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a jedynie konieczne jest wystąpienie organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych.

W ocenie Sądu nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut skarżącego, że pismo organu z dnia [...] czerwca 2011 r. o zasięgnięcie opinii zostało skierowane do przewodniczącego związku zawodowego, a nie do jego zarządu. Z pisma tego wyraźnie bowiem wynika, że organowi chodziło o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a taką opinię zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wydaje organizacja zakładowego związku zawodowego policjantów. Istotne jest zaś, że Zarząd Wojewódzki Związku Zawodowego NSZZ Policjantów Komendy [...] Policji nie przedstawił swojej opinii, tym samym należy uznać, że nie sprzeciwił się również zwolnieniu skarżącego w ww. trybie.

Nie są zasadne twierdzenia skarżącego, że brak opinii związków zawodowych stanowi rażące naruszenie prawa. Również nie jest zasadne twierdzenie, że skarżący miałby prawo odwołać się do wyższej organizacji związkowej. Przepis art. 43 ust. 2 ustawy o Policji stanowi podstawę dającą związkom zawodowym możliwość obrony policjantów, jednakże w przypadku bierności związków zawodowych organ nie mając żadnego instrumentu na doprowadzenie do wydania opinii nie może nie realizować swoich zadań. Gdyby bowiem uznać, że organ jest zobowiązany oczekiwać w nieskończoność na wydanie stosownej opinii przez związek zawodowy mogłoby to spowodować zupełny paraliż działań organu. Nadto, opinia związków zawodowych jest wydawana w formie uchwały zarządu i wbrew temu co sugeruje skarżący, nie stanowi ona rozstrzygnięcia, czy też opinii w rozumieniu art. 106 § 1 Kpa. Oczywiście opinia taka jest brana przez organ pod uwagę i wymaga rozważenia - w przypadku gdy organizacja związkowa nie przychyla się do propozycji zwolnienia, jak również odniesienia się do niej w uzasadnieniu rozkazu o zwolnieniu, ale z całą pewnością nie warunkuje decyzji organu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 października 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 685/06, LEX nr 283567).

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu wystąpiła podstawa prawna zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, określona w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Słusznie też decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem okoliczności popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa nie budzą wątpliwości, co w istotny sposób narusza interes służby, tożsamy z ważnym interesem społecznym. Interes ten przejawia się zaś w tym, że bezpieczeństwo i porządek publiczny winny być realizowane przez osoby spełniające wymogi określone w art. 25 ustawy o Policji. Skarżący niewątpliwie sprzeniewierzył się zasadom, które winien przestrzegać będąc funkcjonariuszem Policji. Należy więc podzielić pogląd organów, że pozostawienie skarżącego w służbie przeczyłoby ogólnie przyjętemu poczuciu sprawiedliwości społecznej oraz świadczyłoby o niewiarygodności Policji. Oczywisty fakt popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, spowodował bowiem utratę przez skarżącego przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, co uniemożliwia pozostawienie go w służbie z uwagi na szczególny charakter zawodu policjanta ukierunkowany na ochronę bezpieczeństwa ludzi i utrzymania porządku publicznego.

Tym samym, nie ulega wątpliwości Sądu, że w sprawie zostały wykazane przesłanki warunkujące możliwość zwolnienia skarżącego ze służby. Organy obu instancji w sposób wystarczający i przekonywujący uzasadniły też niemożność pozostawienia skarżącego w służbie w Policji. Dlatego Sąd stwierdził, że wymagania formalne warunkujące zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały w sprawie spełnione.

Sąd nie dopatrzył się zaś w niniejszej sprawie naruszenia przez organy obu instancji przepisów procedury administracyjnej w sposób który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podjęły wystarczające kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 Kpa), zebrały i rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia (art. 77 § 1 Kpa), dokonały swobodnej ale nie dowolnej jego oceny bez przekroczenia granic uznania administracyjnego (art. 80 Kpa) i uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z art. 107 § 3 Kpa. Nie może być zaś uznany za zasadny zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 24 § 1 pkt 4 Kpa poprzez wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby przez Komendanta Powiatowego Policji w P. mł. insp. W. W.. Ww. Komendant nie był bowiem świadkiem zdarzenia polegającego na zatrzymaniu skarżącego w dniu [...] czerwca 2011 roku o godzinie [...] w P. przy ul. M., podczas którego to zdarzenia ustalono, że skarżący prowadził samochód będąc w stanie nietrzeźwości. Przybycie i obecność w Komendzie Powiatowej Policji w P. już po doprowadzeniu tam skarżącego, było zaś obowiązkiem ww. Komendanta jako przełożonego policjanta.

Mając powyższe na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.