Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 49/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1 zd. pierwsze, art. 183 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 455/10 w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 455/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. W motywach wyroku Sąd powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], Kierownik Sekcji Świadczeń Ośrodka Pomocy Rodzinie w Ś., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś., w wyniku rozpatrzenia wniosku B. U. przyznał mu pomoc z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu: energii elektrycznej w styczniu 2010 r. w wysokości 40 zł, opłat za gaz w lutym 2010 r. w wysokości 50 zł, lekarstw w styczniu 2010 r. w wysokości 100 zł, karty telefonicznej w lutym i marcu 2010 r. w wysokości po 20 zł oraz na dofinansowanie do przejazdu do szpitala w S. w styczniu 2010 r. w wysokości 90 zł. Jednocześnie organ nie przyznał pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na: dofinansowanie do spłaty zadłużenia czynszowego, zwrot opłaty za dokonane szczepienie przeciwko grypie, spłatę zadłużenia abonamentu RTV wraz z odsetkami. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes strony, tj. konieczność dostarczenia środków utrzymania. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że dochód wnioskodawcy - osoby samotnie gospodarującej - wynosi 477 zł miesięcznie i nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, ustalonego na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362, ze zm.), tj. kwoty 477 zł, co uzasadniało przyznanie wnioskodawcy, będącego osobą niepełnosprawną, zasiłku celowego zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Organ wskazał, że przyznane kwoty na opłacenie gazu i energii elektrycznej mieszczą się w granicach dokonywanych opłat przez wnioskodawcę i jego matkę. Organ według ustalonych wysokości ww. wydatków podzielił je na 2 osoby i ustalił, że dofinansowanie z pomocy społecznej na ten cel kształtuje się dla wnioskodawcy następująco: za energię [...] zł - co 2 miesiące, za gaz co 4 miesiące [...] zł. Zgodnie z przedstawionym skierowaniem z dnia [...] grudnia 2009 r. do szpitala, organ przyznał wnioskodawcy świadczenie z przeznaczeniem na dofinansowanie do środków transportu. Organ przyznał także świadczenie na zakup leków, które w zestawieniu z przedstawioną przez wnioskodawcę fakturą miało zapewnić prawie w całości potrzeby w tym zakresie. Za zasadne organ uznał dofinansowanie do zakupu karty telefonicznej, skoro wnioskodawca jest osobą schorowaną i winien mieć zapewnioną możliwość bezpośredniego kontaktu z placówkami medycznymi. Natomiast w pozostałym zakresie organ nie przyznał B. U. pomocy, stwierdzając, że te żądania wnioskodawcy nie mieszczą się w granicach świadczeń pomocy społecznej. Ponadto wskazał, że odmówił wnioskodawcy dofinansowania do kosztów szczepienia przeciwko grypie, ponieważ zakupił on już szczepionkę i dokonał szczepienia z własnych, otrzymywanych świadczeń (między innymi z zasiłku stałego, zasiłku pielęgnacyjnego). Organ wskazał też, że Poczta Polska S.A. - Centrum Obsługi Finansowej poinformowała wnioskodawcę, że istnieje możliwość ubiegania się o umorzenie bądź rozłożenie zaległej opłaty abonamentowej na raty, z których to uprawnień wnioskodawca nie skorzystał.

W odwołaniu od tej decyzji B. U. wystąpił do Kolegium z żądaniem zbadania, czy w latach 2001-2005 był lokatorem mieszkania przy ul. [...] oraz wskazał na toczące się postępowanie sądowe przeciwko ZGM w Ś. uznając, że odmowa dofinansowania do opłat za lokal mieszkalny jest bezpodstawna. Odwołujący wyraził negatywne stanowisko wobec kryteriów jakimi kieruje się organ przy przyznawaniu zasiłków celowych. Zarzuty dotyczyły także odmowy dofinansowania do opłat za telefonię kablową, ponieważ jak zauważył B. U., że do czasu rozstrzygnięcia sprawy sądowej musi spłacać zadłużenie solidarnie, zgodnie z art. 688 Kodeksu cywilnego. B. U. nie zgodził się z decyzją w zakresie odmowy przyznania pomocy na zakup szczepionki przeciwko grypie. Odwołujący powołał się na niepełnosprawność uniemożliwiającą podjęcie pracy, ciężki przebieg choroby, obecny stan zdrowia oraz konieczność dalszego leczenia. Ponadto odwołujący zakwestionował nie przyznanie dofinansowania do zakupu leków w miesiącu marcu 2010 r. i wskazał, że musi przyjmować leki regularnie od [...] listopada 2004 r. Zdaniem odwołującego sam fakt przyznania zasiłku celowego, który ma charakter uznaniowy nie pozwala na całkowitą dowolność ustawową organu. Ponadto B. U. zauważył, że pomoc w jego sytuacji rzeczywistej jest niezbędna. Z tych względów odwołujący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie interesu prawnego strony poprzez pozbawienie jej możliwości zaspokojenia potrzeb bytowych w sytuacji, gdy z uwagi na stan zdrowia nie ma możliwości zarobkowania.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zw. dalej SKO, w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wysokość dochodu wnioskodawcy nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, co uprawnia wnioskodawcę do przyznania pomocy na zasadach ogólnych. Odnosząc się do zarzutów odwołania dot. nieuwzględnienia w części wniosku B. U. SKO wskazało, że niezasadnym było żądanie przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zaległej opłaty mieszkaniowej, czy telewizyjnej w sytuacji, gdy z odrębnych przepisów wynika, możliwość ubiegania się o umorzenie tych opłat wraz z odsetkami. Fakt, iż otrzymane świadczenia w związku z zaległościami z tytułu opłat nie wystarczają na pokrycie wszystkich potrzeb skarżącego, nie stwarza po stronie organu obowiązku uwzględnienia wszystkich wniosków; bowiem świadczenia z pomocy społecznej mają charakter subsydiarny. Według SKO potrzeby tego rodzaju nie mają waloru potrzeb niezbędnych, a rozwiązanie kwestii zadłużenia może nastąpić poprzez wystąpienie przez stronę ze stosownym wnioskiem. Wskazując na istotę uznania administracyjnego SKO zauważyło, że prawo organu I instancji obejmuje również ocenę hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organ II instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie potrzeby bytowe B. U. zostały zaspokojone. Z uwagi na trudną sytuację materialną strony (niski dochód), jak i stan zdrowotny, organ I instancji postanowił skorzystać z uprawnienia do przyznania B. U. pomocy w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu energii elektrycznej w styczniu 2010 r., opłat za gaz w lutym 2010 r., zakupu lekarstw w styczniu 2010 r., w do przejazdu do szpitala do Szczecina w styczniu 2010 r., oraz do zakupu karty telefonicznej w lutym i marcu 2010 r. Odnosząc się do kwestionowanego przez stronę czasookresu dofinansowania do zakupu leków SKO wskazało, że z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy. W oparciu o przedstawione faktury za leki z miesiąca grudnia 2009 r. organ I instancji dofinansował ich zakup w kwocie 100 zł w miesiącu styczniu 2010 r. Wnioskodawca może także występować o przyznanie zasiłku na ten cel w kolejnych miesiącach, przedkładając stosowne dokumenty.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie B. U., podnosząc, że organy obu instancji rozpoznając jego sprawę dopuściły się naruszenia interesu prawnego skarżącego, poprzez pozbawienie go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, mimo że wymaga on pomocy z uwagi na inwalidztwo i niemożność zarobkowania. Ponadto w ocenie skarżącego SKO nie zbadało w sposób wyczerpujący niezbędnego materiału dowodowego, a przede wszystkim nie dokonało wnikliwiej oceny w jakim stopniu osoba legitymująca się trwałym inwalidztwem jest zaspokojona w rozumieniu sprawy przyznawania świadczeń z pomocy społecznej oraz zasad ogólnych, czy też reguł postępowania administracyjnego. Skarżący zwrócił uwagę na wymóg opieki koniecznej dla osób o najcięższych chorobach nowotworowych i z trwałym inwalidztwem. Nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że brak jest w dyspozycji Ośrodka środków pieniężnych na pomoc tym osobom. Wobec powyższego skarżący wniósł o przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania w celu dokonania prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, ponieważ ustalenia te organ poczynił częściowo lub w ogóle i w ten sam sposób orzekł o przyznaniu pomocy, przyznając ją częściowo lub w ogóle. Ponadto skarżący powtórzył stanowisko dotychczas prezentowane w postępowaniu administracyjnym, iż uznanie administracyjne nie uprawnia organu do całkowitej dowolności i obowiązku realnie ustalenia potrzeb życiowych skarżącego. W jego ocenie organ I instancji celowo pominął sprawę dofinansowania najmu lokalu i podkreślił, że zasiłek stały wysokości [...] zł w całości przeznacza za najem 1/2 lokalu. Skarżący wskazał, że zmuszony był pożyczyć środki finansowe na przejazd do szpitala. Wskazał na konieczność ponoszenia wydatków na zakup lekarstw, energii elektrycznej. Stan jego zdrowia obrazuje zaświadczenie lekarskie i informacje przez niego wskazane SKO winno uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W pismach z dnia 19 sierpnia 2010 r. oraz z dnia 4 października 2010 r. skarżący kolejny raz powołał się na okoliczności i dowody potwierdzające zasadność skargi, tj. stwierdzonego u skarżącego stopnia niepełnosprawności, konieczności stałej opieki lekarskiej oraz przejazdów do szpitali. W ocenie strony, nie do przyjęcia jest okoliczność nie udzielenia przez organy pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie.

W odpowiedzi na skargę SKO w Szczecinie wniosło o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 455/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, oddalając skargę wskazał, że świadczenie pomocy społecznej nie ma charakteru obligatoryjnego i jego przyznanie następuje w ramach uznania administracyjnego (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), a przepisy ustawy o pomocy społecznej nie obligują organów do zaspokojenia wszystkich, nawet uzasadnionych potrzeb swoich podopiecznych. Sąd powołując się na kryteria określone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ww. ustawy wskazał, że zasiłek celowy stanowi wyjątkową, doraźną formę wsparcia osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Wobec tego nie może być traktowany tożsamo z takimi świadczeniami jak renta, czy emerytura. Zadaniem pomocy społecznej nie jest bowiem utrzymywanie osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspokajanie ich wszystkich potrzeb i oczekiwań. Ponadto przyznanie pomocy społecznej uwarunkowane jest wysokością dochodu oraz sytuacją życiową zainteresowanej strony, m.in. ubóstwem, sieroctwem, bezdomnością, bezrobociem, niepełnosprawnością, długotrwałą lub ciężką chorobą (art. 7 ustawy o pomocy społecznej), jak również możliwościami ośrodka pomocy społecznej. W myśl art. 3 ust. 4 tej ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ośrodek nie może pokrywać w całości wszystkich kosztów osób i rodzin znajdujących się w ciężkiej sytuacji materialnej, ponieważ w dużej mierze ograniczony jest wysokością środków, jakimi dysponuje na ten cel i obowiązany jest także do udzielania pomocy innym osobom, również znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej. Kontrola postępowania organów administracji publicznej w niniejszej sprawie doprowadziła Sąd do wniosku, że wydanie decyzji nastąpiło w zgodzie z wyżej wymienionymi przepisami prawa. W ocenie Sądu okoliczność, że przyznana skarżącemu pomoc nie zaspokoiła w pełni jego oczekiwań nie może stanowić skutecznego zarzutu naruszenia prawa kierowanego pod adresem organów, bowiem udzielana pomoc stanowi wyłącznie formę doraźnego wsparcia, od której trudno wymagać, aby była w stanie pokryć wszystkie potrzeby tak dużej rzeszy zainteresowanych nią osób i to w pełnym zakresie. Zakres postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania zasiłku celowego uzależniony jest od przedmiotu żądania wnioskodawcy zawartego we wniosku. Tak więc organ przeprowadza postępowanie dowodowe i rozstrzyga sprawę zgodnie z przedmiotem wniosku, i jak słusznie zauważył organ odwoławczy, winien mieć na względzie rodzaj, zakres oraz hierarchię zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście rzeczywistych potrzeb wnioskodawcy, mając na uwadze i to, jaka jest ogólna liczba osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Sąd wskazał, że zarówno organ I, jak i II instancji w uzasadnieniu swych decyzji wyjaśniły wnioskodawcy powody odmowy przyznania zasiłku celowego w wyżej wymienionym zakresie. Ponadto Sąd wyjaśnił, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o umorzenie tych zaległości, a pomoc w formie zasiłku celowego nie może służyć takim celom jak oddłużenie lokalu, czy spłaty zaległości za abonament radiowo-telewizyjny. Celem podstawowym subsydiarnej pomocy jest zaspokajanie bieżących potrzeb życiowych wnioskodawcy. Z tych względów Sąd uznał za niezasadne twierdzenia skarżącego, że organy w ogóle nie rozpatrzyły sprawy w tym zakresie. Ponadto w ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie podniósł, że istnieją prawne możliwości podjęcia działań, np. złożenia wniosku skierowanego do wierzyciela o rozłożenie tej zaległości na raty, czy też jej umorzenia, z czego skarżący nie skorzystał. Zasadnie też organy odmówiły przyznania dofinansowania do szczepienia przeciwko grypie. Skoro organ ustalił, że skarżący uzyskał już pomoc finansową na ten cel, a z akt sprawy nie wynika, że skarżący ten fakt zanegował, to nie można organom zarzucić braku argumentacji do stwierdzenia odmowy przyznania pomocy na ten cel. Wobec powyższego zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut skarżącego, iż w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ nie poczynił ustaleń i nieprawidłowo podał motywy swojego rozstrzygnięcia. Kolegium uzasadniając orzeczenie powołało się bowiem zarówno na sytuację materialną (niskie dochody, wydatki) oraz osobistą (orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, chorobę) strony, jak również na możliwości finansowe Ośrodka, wskazując, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia był odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Sąd stwierdził, że w świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji przyznana pomoc mieści się w prawnie dopuszczalnych granicach uznania administracyjnego. Wprawdzie, jak trafnie wywiódł skarżący, organy I i II instancji nie przedstawiły analizy posiadanych środków w powiązaniu z liczbą osób uprawnionych do otrzymywania pomocy, nie mniej jednak uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Okolicznością powszechnie wiadomą i znaną Sądowi również z urzędu, wobec rozpoznawania innych skarg dotyczących zasiłków przyznawanych z pomocy społecznej, jest trudna sytuacja ośrodków pomocy społecznej, które dysponując określonym budżetem, nie są w stanie objąć pomocą swoich podopiecznych w stopniu przezeń oczekiwanym. Aby objąć wsparciem jak najszerszą grupę, ograniczone możliwości zmuszają organy pomocy społecznej do miarkowania przyznawanych środków nawet wobec osób, rodzin, w tym rodzin niepełnych oraz osób będących w sytuacji podobnej jak skarżący, czyli niepełnosprawnych i nieposiadających jakichkolwiek własnych środków utrzymania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., złożył B. U., wnosząc o uchylenie wyroku w punkcie I sentencji oraz decyzję SKO w Szczecinie z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia opłaty należnej od skargi kasacyjnej na podstawie oświadczenia złożonego w tym przedmiocie przez niego we wniosku, oraz zwolnienie niżej wymienionego pełnomocnika od obowiązku udziału w rozprawie kasacyjnej, a w razie potrzeby wyznaczenie pełnomocnika spośród posiadających siedzibę w Warszawie oraz zasadzenie na rzecz niżej podpisanego pełnomocnika skarżącego należną wg norm kwotę za nieodpłatnie udzieloną mu pomoc prawną wobec braku jakiejkolwiek w tym względzie wpłaty.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędna jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie kasatora oddalenie przez Sąd I instancji jego skargi jako niesłusznej i uznanie wydanych w sprawie decyzji za odpowiadające prawu jest jedynie stanowiskiem formalnym, gdyż Sąd nie przeprowadził analizy sytuacji skarżącego. Sąd też bez koniecznego sprawdzenia przyjął z urzędu za wiadome, że środki pomocy społecznej oraz zasiłki przyznawane z nich są niewystarczające na zaspokojenie słusznych nawet potrzeb w tym potrzeb skarżącego. Okoliczność ta winna być potwierdzona po sprawdzeniu sytuacji materialnej powiatu oraz po przeprowadzeniu analizy potrzeb konkretnej ilości osób potrzebujących pomocy oraz ich schorzeń. Z tego względu Sąd, przyjmując brak w sprawie takiej analizy jako nie wymagający sprawdzenia, dopuścił się obrazy przepisów proceduralnych, gdyż konieczne było uchylenie zaskarżonych decyzjo administracyjnych do ponownego rozpoznania celem dokonania niezbędnych źródłowych ustaleń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów usprawiedliwiających uchylenie zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (ust. 1), a nadto przez naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (ust. 2).

Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto powinna zawierać także wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień normom procesowym - wykazanie dodatkowo, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przywołanie w skardze kasacyjnej właściwych podstaw zaskarżenia jest szczególnie istotne w kontekście zakresu postępowania kasacyjnego wyznaczonego art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Zasada ta - poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. - oznacza pełne związanie określonymi przez autora skargi kasacyjnej podstawami zaskarżenia. Determinują one kierunek działalności sądu drugiej instancji, który nie jest zobowiązany ani uprawniony do uzupełniania czy korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych, a także poszukiwania z urzędu innych naruszeń prawa. Jeżeli zatem - tak jak w rozpoznawanej sprawie - nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny musi ograniczyć się tylko do zarzutów postawionych przez stronę.

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej wytknął Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu złamanie przepisów postępowania i prawa materialnego. Nie wskazano jednak w treści osnowy skargi kasacyjnej żadnego przepisu, ani prawa materialnego, ani też procesowego, którego miałyby dotyczyć postawione zarzuty.

Poza lakonicznym opisem przebiegu sprawy, uzasadnienie skargi zawiera zaledwie dwa akapity, które można uznać jedynie za polemikę z tezami zaskarżonego wyroku, a mianowicie, że Sąd bez sprawdzenia przyjął z urzędu za wiadome, że środki pomocy społecznej oraz zasiłki przyznawane z nich są niewystarczające na zaspokojenie słusznych nawet potrzeb w tym potrzeb skarżącego. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, okoliczność ta winna być potwierdzona po sprawdzeniu sytuacji materialnej powiatu oraz po przeprowadzeniu analizy potrzeb konkretnej ilości osób potrzebujących pomocy oraz ich schorzeń.

Powyższe zarzuty nie korespondują z treścią zaskarżonego wyroku, ani z kontrolowanymi przez Sąd Wojewódzki decyzjami. Przyczyną nieprzyznania pomocy społecznej nie był bowiem brak środków, lecz stwierdzenie przez organy, iż na wymienione we wniosku cele, w zakresie w jakim pomocy odmówiono, pomoc społeczna wnioskodawcy nie przysługiwała. Organy oceniły, a Sąd Wojewódzki oceny te podzielił, że spłata należności czynszowych, spłata zadłużenia abonamentu RTV, jak też zwrot opłaty za szczepienie przeciwko grypie w okolicznościach sprawy zainicjowanej przez wnioskodawcę nie mieszczą się w granicach świadczeń pomocy społecznej, gdyż nie mieszczą się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej.

Tylko dlatego, że skarżący podniósł kwestię nieprzedstawienia przez organy analizy posiadanych środków, Sąd Wojewódzki kwestię tę omówił w uzasadnieniu wyroku, stwierdzając, że nieustosunkowanie się do zastrzeżeń skarżącego przez organy administracji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

W kontekście motywów zaskarżonych do Sądu Wojewódzkiego decyzji, w których przyjęto, że nie było podstaw do udzielenia w zaskarżonej części pomocy społecznej, ocena dokonana przez Sąd Wojewódzki jest jak najzupełniej trafna, a zatem nie mogła stanowić skutecznego zarzutu wywiedzionego w skardze kasacyjnej.

Zauważyć na zakończenie należy, że konstrukcja zgłoszonych podstaw kasacyjnych, przez niewskazanie naruszonych przepisów prawa była wadliwa. Podstawy kasacyjne muszą być sformułowane precyzyjnie. Należy w nich wskazać wszystkie przepisy, które, zdaniem kasatora, miały być naruszone zaskarżonym wyrokiem. Naczelny Sąd Administracyjny nie może opierać się na domysłach i przypuszczeniach oraz samodzielnie ustalać złamanie, jakich przepisów profesjonalny pełnomocnik zamierzał zarzucić Sądowi I instancji.

Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparte jest na przepisie art. 204 pkt 2 tej ustawy. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu świadczenia pomocy prawnej z urzędu zostanie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji.