Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1725/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
law: Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Anna Pańczyk po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlk. z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Go 217/18 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 217/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.), oddalił skargę K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA złożył K. S., zaskarżając to orzeczenie w całości. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię przepisów § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23.08.2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych w związku z art. 31 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, w związku z pkt (3) preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy, określając maksymalne okresy na wczytanie danych,

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie postawionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku stwierdził, że decyzja ta nie jest nie zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu I instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie znamion – przypisanych stronie skarżącej – deliktów, a w konsekwencji nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Innymi słowy, trafności stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem nie podważa bowiem – oparty na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. – zarzut naruszenia prawa materialnego "[...] poprzez niewłaściwe zastosowanie naruszenie prawa materialnego poprzez: niewłaściwą wykładnię przepisów § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu [...] w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych w związku z art. 31 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 w związku z pkt (3) preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 [...]."

Ocena tak postawionego – oraz podobnie uzasadnionego, o czym mowa dalej – zarzutu kasacyjnego, nie może abstrahować od znaczenia konsekwencji wynikających z faktu, że w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest istotna z tego powodu, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). Tym samym, nie może ona również abstrahować od znaczenia konsekwencji wynikających zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – o której mowa była na wstępie – a które wyrażają się w tym, że Sąd ten nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. II FSK 2031/18; akt 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).

Jeżeli stawiany w skardze kasacyjnej zarzut podnosi jednocześnie – bo tak z niego wynika, jak podniesiono powyżej – naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, co istotnie nie jest niemożliwie, albowiem obydwie te formy naruszenia mogą wystąpić równocześnie, to za nie mniej uzasadnione i konieczne należy również uznać przypomnienie, na czym te formy naruszenia polegają oraz, jak są rozumiane.

Mianowicie, błędna wykładnia prawa materialnego, o której mowa w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – aby zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania, na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy, oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej – a więc, innymi słowy, wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu, stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 742/20).

Z kolei zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zakłada potrzebę wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy, albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny, nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polega więc na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innym słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego – niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu.

Uwzględniając powyższe, za uzasadniony – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – trzeba uznać wniosek, że stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą, a to z następujących powodów.

Jeżeli bowiem – co zdaje się też wynikać ze skargi kasacyjnej (zob. s. 2 – 3) – stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przywołanych powyżej przepisów prawa materialnego odnosić do ich błędnej wykładni, to za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że podejście strony skarżącej do ich rozumienia, nie odbiega od podejścia prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zarówno bowiem strona skarżąca (s. 3 skargi kasacyjnej), jak i Sąd I instancji (s. 19 – 20 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), gdy chodzi o podejście do rozumienia istoty przywołanej regulacji upatrują jej w tym, że w jej świetle należy uwzględniać wyłącznie dni zarejesrtowanej działalności (aktywności) kierowcy. Jeżeli tak, to nie sposób jest twierdzić, że na gruncie wskazywanej w skardze kasacyjnej regulacji prawnej zarysował się jakikolwiek spór odnośnie do jej rozumienia.

Stąd też polemika strony skarżącej z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie może być uznana za skuteczną, jeżeli w istocie rzeczy poglądu tego nie podważa i nie przeciwstawia mu – jak powyżej już to wyjaśniono w zakresie odnoszącym się do istoty zarzutu błędnej wykładni – innego i prawidłowego, zdaniem strony skarżącej, podejścia do rozumienia wypowiedzi normatywnej rekonstruowanej z przepisów § 4 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych w związku z art. 31 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 w związku z pkt 3 wprowadzenia do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010.

Odnosząc się natomiast do zagadnienia naruszenia przywołanych przepisów prawa przez ich niewłaściwe zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, nie można tracić z pola widzenia znaczenia konsekwencji wynikających z powyżej przedstawionych uwag. Jeżeli bowiem w odniesieniu do tej formy naruszenia prawa materialnego istota rzeczy sprowadza się do zarzucenia tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej, to z tego też właśnie punku widzenia za uzasadnione należałoby uznać oczekiwanie odnośnie do potrzeby wyjaśnienia, na czym w relacji stanu faktycznego miałby polegać zarzucany błąd subsumpcji.

Jeżeli – jak wynika to z akt sprawy – sporną w sprawie kwestią jest ta, która odnosi się do przekroczenia terminu pobierania danych z kart dwóch kierowców – Sąd I instancji podzielił bowiem zasadność stanowiska organów administracji publicznej, że realizacja ustanowionego w tej mierze i adresowanego do przedsiębiorcy obowiązku nastąpiła odpowiednio po upływie 30 dni oraz po upływie 38 dniu – to siłą rzeczy zarzut niewłaściwego zastosowania przywołanych przepisów prawa, aby mógł być rozpoznany, nie mógł abstrahować od potrzeby odniesienia się do sfery faktów. To bowiem z wyznaczonej nimi perspektywy można byłoby bowiem dopiero ocenić, czy istotnie przepisy prawa, których naruszenia zarzuca skarga kasacyjna, rzeczywiście zostały niewłaściwie zastosowane.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera jednak tego koniecznego elementu, co powoduje, że z przedstawionych powodów również zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie może być uznany za skuteczny.

W rekapitulacji przedstawionych argumentów – w tym odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postepowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz z faktu, że skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – wniesioną w rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną należało uznać za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

2

2