Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1146/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Paweł Janicki, Protokolant asystent sędziego Żywilla Król, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. 1.uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1146/06

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. przeniósł na "A" Spółkę z o.o. w Ł. jako płatnika odpowiedzialność podatkową i określił wysokość należności z tytułu pobranego a nie wpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych (a właściwie zaliczek) za miesiąc grudzień 2002 r. oraz styczeń i luty 2003 r. w kwocie 932,10 zł.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wszczął postępowanie wobec R. T. w sprawie orzeczenia odpowiedzialności jako członka zarządu "A" Spółki z o.o. w Ł. za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Decyzja z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. uznał R. T. jako członka zarządu "A" Spółki z o.o. w Ł. odpowiedzialnym za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące grudzień 2002 r., styczeń i luty 2003 r. w łącznej kwocie 932,10 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że członkami zarządu spółki byli K. K. i R. T. i są oni odpowiedzialni za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, o czym świadczy pismo Działu Egzekucji z dnia 13 kwietnia 2004 r. Podatnik do dnia wydania decyzji nie złożył żadnych wniosków dowodowych ani dokumentów.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że podstawę normatywną dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Ciężar wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu spółki. Jest bezsporne, że R. T. w okresie od grudnia 2002 r. od lutego 2003 r. był człowiekiem zarządu "A" Spółki z o.o. w Ł., co wynika z odpisu z rejestru przedsiębiorców. Strona podnosi, że w dniu 3 marca 2003 r. nastąpiło zbycie udziałów w spółce na rzecz osoby trzeciej, skutkiem czego było wypowiedzenie umowy o prace łączącej ze spółką a w dniu 9 lipca 2004 r. wystąpiono do Sądu Rejonowego dla Ł. o dokonanie stosownych zmian w Krajowym Rejestrze Sadowym. Powyższe okoliczności nie mogą wpłynąć na wyłączenie odpowiedzialności strony za zobowiązania podatkowe spółki, gdyż nastąpiły w marcu 2003 r. Zaległości podatkowe obciążające stronę obejmują miesiące : grudzień 2002 – luty 2003 r. a więc okres, gdy strona pełniła obowiązki członka zarządu "A" Spółki z o.o. Również druga z przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki, w postaci bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku spółki, została spełniona. Podatnik nie wskazał mienia spółki, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja zaległości podatkowych spółki. Nie zostało również wykazane w sposób skuteczny, aby w niniejszej sprawie zachodziła którakolwiek z negatywnych przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony za zaległości podatkowe spółki, która nie występowała do sądu z wnioskiem o wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego. Przesłuchanie świadków oraz stron na okoliczność nabycia udziałów spółki oraz wiedzy o jej stanie majątkowym pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż do zbycia udziałów spółki doszło w marcu 2003 r. a więc w okresie nieobjętym zakresem przedmiotowego postępowania. Odpowiedzialność członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe jest zależna od faktu pełnienia tych obowiązków w okresie powstania zaległości, nie zaś w okresie prowadzenia postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję R. T. wniósł o jej uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia przepisu art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b) oraz pkt.2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że skarżący jest odpowiedzialny za zaległość podatkową "A" Spółki z o.o. w Ł. w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące grudzień 2002 – luty 2003 r. oraz naruszenie art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób fragmentaryczny i wyrywkowy. Zdaniem strony skarżącej z samego faktu ustania w dniu 30 kwietnia 2003 r. stosunku pracy, na podstawie którego skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki wynika okoliczność uwalniająca go od odpowiedzialności za jej zobowiązania podatkowe. Skarżący, po zbyciu udziałów i rozwiązaniu z nim stosunku pracy nie był związany żadnym węzłem prawnym ze spółką, nie miał zatem możliwości zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ani możliwości wskazania w postępowaniu egzekucyjnym mienia spółki, z którego mogłyby być zaspokojone zaległości podatkowe. Organ II instancji z niezrozumiałych przyczyn nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oddając wnioski o przesłuchanie byłych członków zarządu spółki na okoliczność ich wiedzy na temat stanu majątkowego spółki uniemożliwiając wykazanie, że zachodziły okoliczności uwalniające skarżącego od odpowiedzialności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sadów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) Oznacza to, że przed sądem administracyjnym następuje ocena prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej (w tym podatkowe) przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania.

Postępowanie podatkowe przeprowadzone przed wydaniem przez organ decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z treści art. 122, 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.). Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Postępowanie podatkowe poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprowadzone z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Orzekając o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe "A" Spółki z o.o. w Ł. organy podatkowe przyjęły, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Tymczasem teza ta nie znajduje żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Pismo Działu Egzekucyjnego z dnia 13 kwietnia 2004 r. nie może być wystarczającym dowodem na stwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne z uwagi na brak składników majątkowych, gdyż nie wiadomo na podstawie jakich przesłanek zawarto w nim takie stwierdzenie. W szczególności w toku postępowania nie wyjaśniono, czy prowadzono postępowanie egzekucyjne wobec spółki "A" oraz z jakim rezultatem. Powyższe okoliczności wymagają bliższego wyjaśnienia.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaje się wynikać, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie kwestionuje faktu, że do zbycia przez skarżącego udziałów w spółce doszło w marcu 2003 r. jakkolwiek ocenił, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Błędny jest pogląd strony skarżącej, że z samego faktu zaprzestania popełnienia funkcji członka zarządu wynika zwolnienie od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Zgodnie z art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie popełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Decydujące znaczenie ma więc ustalenie czy i ewentualnie kiedy skarżący przestał pełnić funkcje członka zarządu spółki. Jest poza sporem, że skarżący pełnił obowiązki członka zarządu spółki do lutego 2003 r., ale wbrew stanowisku organu II instancji istotne jest, czy skarżący był członkiem zarządu również w miesiącu marcu 2003 r. Organy podatkowe orzekły bowiem m.in. o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki jako płatnika zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc luty 2003 r. a zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) termin płatności tych zaliczek upłynął 20 marca 2003 r. Skarżący w piśmie kierowanym do Sadu Rejonowego w Ł. informował, że dotychczasowy zarząd spółki został odwołany w dniu 4 marca 2003 r. i w tym samym dniu powołano nowy zarząd. Tak więc okoliczność, czy doszło do skutecznej sprzedaży udziałów w spółce i kiedy skarżący przestał pełnić obowiązki członka zarządu może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Już tylko niewyjaśnienie powyższych okoliczności uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo na marginesie tylko zauważyć należy, że decyzja rozstrzygająca sprawę kończy postępowanie w danej instancji (art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej). Tymczasem już po wydaniu decyzji z dnia [...] Naczelnik Urzędu skarbowego Ł. bez podstawy prawnej w dalszym ciągu prowadził postępowanie dowodowe (przesłuchanie strony czy świadka D. Ś.) Takie czynności mogły być podjęte jedynie w trybie okresowym w art. 229 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych przyczyn, wobec naruszenia wskazanych przepisów postępowania, z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. Zgodnie z art. 200 i art. 152 powołanej wyżej ustawy zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania i określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.