Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1413/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-20 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 246 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. G. dotyczącej Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie świadczenia emerytalnego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. G. dotyczącą Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie świadczenia emerytalnego. Odpis ww. orzeczenia z uzasadnieniem oraz pouczeniem o prawie i trybie zaskarżenia doręczono skarżącemu 12 października 2012 r.

W dniu 26 października 2012 r. skarżący złożył (na urzędowym formularzu PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądał ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że "ustawa wbrew przepisom Konstytucji RP obliguje go do zastępstwa procesowego". Podał ponadto, iż dysponuje mieszkaniem służbowym o powierzchni 75,62 m kw. W rubryce numer 6 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (zatytułowanej "Stan rodzinny") skarżący wymienił siebie i poczynił adnotację "pozostała część niezgodna z art. 51 ust. 1 Konstytucji RP". Tej samej treści adnotację zamieścił w rubryce numer 10 (zatytułowanej "Dochody"), w której wskazał jako swój dochód zaopatrzenie emerytalne w kwocie 1.620 zł brutto. Natomiast w następujących rubrykach: numer 8 (zatytułowanej "Stan majątkowy osób pozostających ze mną we wspólnym gospodarstwie domowym"), numer 9 (zatytułowanej "Inne, dodatkowe informacje o stanie majątkowym" oraz numer 11 (zatytułowanej "Inne dane, które składający oświadczenie uważa za istotne") skarżący wpisał "Część niezgodna z art. 51 ust. 1 Konstytucji RP".

Pismem z dnia 6 listopada 2012 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów:

1) odpisu zeznania podatkowego za rok 2011,

2) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego skarżącego lub ostatniej decyzji ustalającej wysokość tego świadczenia,

3) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,

4) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. pożyczki, kredyty).

Jednocześnie w ww. wezwaniu skarżący (w związku z poczynioną przez niego w rubrykach nr 6, 8, 9, 10 i 11 formularza PPF adnotacją o niezgodności z art. 51 ust. 1 Konstytucji RP) został poinformowany, że przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakłada na stronę obowiązek wykazania, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, zaś zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Wobec powyższego, skarżący został również wezwany do złożenia w 14-dniowym terminie wyjaśnień, czy w lokalu położonym przy ul. [...] w W. zamieszkuje sam czy też z innymi osobami. Jeżeli skarżący zamieszkuje wspólnie z innymi osobami, to powinien wskazać czy prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe - jeśli tak, to należy wymienić te osoby, podać ich stan majątkowy oraz wysokość brutto ich miesięcznych dochodów. Natomiast jeżeli skarżący nie pozostaje z tymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, to powinien wskazać w jakim stopniu osoby te partycypują w kosztach utrzymania mieszkania.

Powyższe wezwanie skarżący odebrał osobiście 8 listopada 2012 r. W dniu 22 listopada 2012 r. złożył pismo, w którym powołując się na art. 8, art. 47 i art. 51 ust. 1 Konstytucji RP, a także na art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, stwierdził, iż jego życie prywatne i rodzinne jest chronione prawem. Dodał też, że jego oświadczenie jest wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Pozostałe żądania nie mają, zadaniem skarżącego, umocowania w Konstytucji RP, a zawarta w art. 256 p.p.s.a. ustawowa delegacja do wydania rozporządzenia przez Radę Ministrów "wykracza poza konstytucyjne upoważnienie określone w art. 51 ust. 1".

W dniu 11 grudnia 2012 r. T. G. wniósł sprzeciw od opisanego powyżej postanowienia referendarza sądowego. Ponownie wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarł wystarczające informacje, a żądanie urzędnika sądowego o dane chronione prawnie przez Konstytucję, w tym dane o osobach trzecich, było bezprawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Ustawodawca użył w tym przepisie określenia " gdy wykaże ", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 powołanej ustawy (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554).

W niniejszej sprawie treść oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu jest niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego. Wezwanie do uzupełnienia wniosku miało na celu umożliwienie skarżącemu należytego udokumentowania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zakres żądanych dokumentów i informacji miał bowiem istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku.

Skarżący konsekwentnie odmawia podania informacji dotyczących stanu majątkowego i rodzinnego. T. G. nie złożył stosownych wyjaśnień i nie przedstawił żądanych dokumentów na wezwanie referendarza sądowego. Nie przedstawia ich również teraz, składając sprzeciw od postanowienia referendarza, mimo że ma świadomość, iż ich brak był zasadniczym powodem odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący uznaje, że informacje zawarte w urzędowym formularzu PPF są wystarczające dla potwierdzenia zasadności złożonego wniosku. Z tych względów Sąd uznał za niecelowe ponawianie wezwania w tym przedmiocie.

Uchylając się od przedstawienia określonych dokumentów i oświadczeń na wezwanie sądu administracyjnego, strona powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 267/09). Sąd nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, z uwagi na postawę wnioskodawcy, nie jest możliwa

Analiza oświadczenia skarżącego złożonego na urzędowym formularzu PPF prowadzi do wniosku, iż wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, nie przedstawił on swojej sytuacji materialnej i rodzinnej w sposób wyczerpujący. T. G. nie nadsyłając żądanych dokumentów, a także nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, uniemożliwił Sądowi ustalenie, jakie są jego realne możliwości finansowe. Z uwagi na powyższe, nie można ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy określone art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.