Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2766/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25a ust. 1 pkt. 2, art. 26a ust. 1a1 pkt 3,
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1164/14 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji składek na ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1164/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. P. (skarżący) na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej (Minister) z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji składki na ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych oddalił skargę.

Sąd orzekł w następującym stanie sprawy:

Skarżący w dniu 17 maja 2013 r. przekazał do PFRON wniosek o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne rolników Wn-U-A za II kwartał 2013 r.

Decyzją z [...] października 2013 r. Prezes PFRON odmówił stronie wypłaty refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych za II kwartał 2013 r. W uzasadnieniu podniósł, że jednym z koniecznych warunków do wypłaty refundacji jest opłacanie składek w terminie. Natomiast skarżący składki za II kwartał opłacił, po ustawowym terminie.

Minister zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Prezesa PFRON z [...] października 2013r. W uzasadnieniu przytoczył podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia i w całości zaaprobował argumentację organu I instancji odnośnie opłacenia przez stronę składek po wyznaczonym terminie. Stwierdził, że skarżący winien składki za II kwartał 2013r. uiścić do 30 kwietnia 2013r., natomiast uczynił to dopiero 17 maja 2013r., a więc po terminie wynikającym z ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Organ II instancji wyjaśnił, że przepis art. 25a ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) jednoznacznie uzależnia możliwość uzyskania refundacji składek na ubezpieczenia społeczne rolników od terminowego ich opłacenia. Dlatego też, w jego ocenie, nie mają znaczenia przyczyny, z powodu których strona nie opłaciła tych składek w terminie.

W dniu 11 kwietnia 2014 r. skarżący złożyła skargę na ww. decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, wnosząc o jej uchylenie w całości.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyną nieterminowego opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne rolników była jego długotrwała choroba oraz brak środków pieniężnych w ostatnim dniu upływu terminu do opłacenia składek, tj. w dniu 30 kwietnia 2013 r. Skarżący wskazał na swoje starania najpierw w umorzeniu tych składek przez KRUS, a następnie po odmowie umorzenia tych składek w uzyskaniu środków finansowych na zapłatę tych składek, które jednak okazały się nieskuteczne. Stwierdził również, że uważa, że uchybił terminowi z przyczyn losowych, niezależnych od niego, a organy obydwu instancji przy wydawaniu decyzji odmownych nie wykazały "odrobiny zrozumienia".

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. jeśli o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm.; dalej - p.p.s.a.) oddalił skargę.

Sąd I instancji stwierdził, że skarga nie jest zasadne, jednakże nie podziela również stanowiska organu rozpoznających sprawę, w zakresie interpretacji art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.

Podkreślił, że sprawa dotycząca refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych, które uiściły je z opóźnieniem nieprzekraczającym 14 dni była już przedmiotem rozpoznawania przez tutejszy sąd. W sprawie o sygnaturze akt V SA/Wa 1839/14 sąd wyrokiem z 17 marca 2015r. uwzględnił skargę strony. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w zakresie rozważań dotyczących interpretacji art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji odnoszącego się do osób niepełnosprawnych wykonujących działalność gospodarczą podzielił argumentację i wskazał, że ta ocena prawna winna mieć także zastosowanie do art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji odnoszącego się do niepełnosprawnego rolnika.

W ocenie Sądu I instancji, oparcie się wyłącznie na językowej wykładni art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji prowadzi do konkluzji, których nie można pogodzić z konstytucyjnymi zasadami praworządności i równości (art. 2 i 32 Konstytucji). Zauważyć, iż zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Uregulowanie zawarte w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji wskazuje zatem na brak analogii w zakresie uchybienia terminowego opłacania składek przez niepełnosprawnego rolnika, a 14-dniowym terminem na ponoszenie kosztów płacy przez pracodawcę, co w konsekwencji może powodować nierówne traktowanie podmiotów gospodarczych przez stosowanie przepisów dyskryminujących rolników niepełnosprawnych. Nie można bowiem zaakceptować takiego rozumowania, według którego rolnicy niepełnosprawni w przypadku minimalnego nawet uchybienia terminowi do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne są pozbawieni refundacji składek gdy pracodawcy korzystający z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie tracą uprawnienia do otrzymania dofinansowania jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, które nie przekraczało 14 dni.

Zdaniem Sądu I instancji, artykułu 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji nie należy interpretować zgodnie z jego literalną treścią, lecz z uwzględnieniem wykładni celowościowej przy uwzględnieniu wartości wynikających z art. 32 i 69 Konstytucji, tj. równości wobec prawa oraz udzielania pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczaniu egzystencji.

W konsekwencji art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji należy wykładać w ten sposób, że uchybienie terminowi opłacenia obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne rolników nieprzekraczające 14 dni nie powoduje utraty prawa do refundacji składek. Niewątpliwie powyższa systemowa i celowościowa wykładnia art. 25a ust. 1 pkt 2 wykracza poza językowe brzmienie tego przepisu, jest jednak uzasadniona koniecznością takiego odczytywania norm prawnych, aby ich treść nie pozostawała w sprzeczności z Konstytucją RP.

Sądu I instancji wskazał, iż ustawą z dnia 6 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (podpisaną przez Prezydenta RP w dniu 26 marca 2015r.) wprowadzono zmianę w art. 25a ustawy o rehabilitacji polegającą na dodaniu ust. 4 w brzmieniu: "4. Refundacja, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli składki zostały opłacone z uchybieniem terminów określonych w art. 40 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przekraczającym 14 dni." W uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, iż obowiązujący przepis jest zbyt restrykcyjny w kontekście uprawnień, jakie posiadają pracodawcy korzystający z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Sejm RP VII kadencji druk sejmowy nr 2771 dostępny na stronie http://sejm.gov.pl).

Przekładając powyższe na realia przedmiotowej sprawy trzeba zauważył, że mimo nieprawidłowej interpretacji art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, to rozstrzygnięcie organów obydwu instancji jest prawidłowe. Należy bowiem podkreślić, że strona opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne w dniu 17 maja 2013r. (karta 20 akt administracyjnych), czyli siedemnaście dni po terminie wynikającym z cytowanego wyżej art. 40 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Mając zatem na uwadze dokonaną powyżej wykładnię przepisu art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, wskazującą na możliwość opóźnienia w opłacie składek w terminie nie przekraczającym 14 dni, to opłacenie tych składek z siedemnastodniowym uchybieniem terminu musi wiązać się z odmową ich refundacji.

W związku z powyższym zasadnie organy obydwu instancji wskazując na nieterminowość opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne rolników odmówiły wypłaty refundacji tych składek.

W ocenie Sądu I instancji na akceptację zasługuje stanowisko Ministra, że bez znaczenia dla przedmiotowego rozstrzygnięcia pozostaje fakt bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej strony skarżącej, której to trudnej sytuacji organy obydwu instancji w żaden sposób nie kwestionowały. Jednakże jak słusznie podkreślił Minister przepis art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji uzależnia możliwość uzyskania refundacji składek na ubezpieczenia społeczne rolników od terminowego ich opłacenia. Organy orzekające nie mają tutaj jakiejkolwiek swobody i w wypadku stwierdzenia, że jeden z koniecznych warunków wypłaty refundacji nie został spełniony (nieopłacenie w terminie wskazanym przez sąd składek) mają obowiązek, niezależnie od przyczyn ich nieopłacenia, odmówić refundacji tych składek - co też w sprawie prawidłowo uczyniły.

Reasumując, decyzję wydaną przez Ministra uznał za zasadną, mimo błędnej interpretacji zastosowanego przepisu. Zaskarżona decyzja i decyzja poprzedzająca zostały wydane zgodnie z wyinterpretowaną przez sąd normą dyspozycją cyt. przepisów prawa materialnego, gdyż organy prawidłowo orzekły o odmowie wypłaty refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych za II kwartał 2013 r. z uwagi na zaistnienie przesłanki wyłączającej udzielenie dofinansowania, wskazanej wprost w przepisie art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.

Wyżej opisany wyrok w całości został zaskarżony przez Z. P. reprezentowanego przez adwokata, który na podstawie art. 174 § 2 p.p.s.a. zarzucił:

naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnie tj. art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w związku z art. 2 Konstytucji w związku z art. 32 Konstytucji polegające na pozbawienie skarżącego refundacji składki na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych, poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, czym naruszone zostały podstawowe zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa zagwarantowane w ustawie zasadniczej.

Wobec powyższego na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o:

1. uwzględnienie skargi oraz uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi;

2. na podstawie art. 200 oraz 203 p.p.s.a. zasądzenie kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego świadczonego w urzędu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wyniósł o:

1. oddalenie skargi kasacyjnej w całości;

2. zasądzenie od skarżącego na rzecz organ administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są zaś wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy Sąd I instancji nie naruszył innych przepisów. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie, jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne.

Należy dodatkowo podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych (art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 sierpnia 2010 r., I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r., II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r., I FSK 2048/08).

Pełnomocnik skarżącego we wniesionej skardze kasacyjnej podał, iż opiera ją na podstawie art. 174 § 2 p.p.s.a. Należy wskazać, iż artykuł ten nie zawiera żadnych paragrafów. Jak wyżej podano zgodnie skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Autor skargi kasacyjnej wskazując art. 174 § 2 p.p.s.a., jako jej podstawę, jednocześnie formułuje zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnie tj. art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w związku z art. 2 Konstytucji w związku z art. 32 Konstytucji polegające na pozbawienie skarżącego refundacji składki na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych, poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, czym naruszone zostały podstawowe zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa zagwarantowane w ustawie zasadniczej.

Pomimo błędów w wyżej wskazanych Sąd w składzie orzekającym uznał, że należy odnieść się do postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenie przepisów prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za trafny zaprezentowany przez Sąd I instancji pogląd, że niezbędna jest wykładnia prokonstytucyjna art. 25a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji co do konieczności interpretacji art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez odwołanie się do wartości wynikających z art. 2 i art. 32 Konstytucji, tj. praworządności i równości wobec prawa.

Kierując się wykładnią systemową, celowościową i prokonstytucyjną art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, w oparciu o unormowania art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP należy uznać, że uchybienie terminowi opłacenia obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nieprzekraczające 14 dni nie powoduje utraty prawa do refundacji składek. Prawidłowo bowiem uznał Sąd I instancji, że skoro zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ww. ustawy miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, to uregulowania zawarte w omawianych przepisach ustawy o rehabilitacji wskazują na brak stosownej korelacji w zakresie skutków uchybienia terminowego opłacania składek przez niepełnosprawnego rolnika, a 14-dniowym terminem na ponoszenie kosztów płacy przez pracodawcę, co w konsekwencji może powodować nierówne traktowanie podmiotów gospodarczych przez stosowanie przepisów dyskryminujących rolników niepełnosprawnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie uznaje za prawidłowe stanowisko WSA, że nie jest do zaakceptowania wykładnia dopuszczająca, sytuację w której rolnicy niepełnosprawni w przypadku minimalnego nawet uchybienia terminowi do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne są pozbawiane refundacji składek podczas gdy pracodawcy korzystający z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie tracą uprawnienia do otrzymania dofinansowania jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, które nie przekraczało 14 dni.

W tym kontekście należy zauważyć, że organy administracji oraz sądy, w tym sądy administracyjne powinny dokonywać wykładni przepisów ustawowych z uwzględnieniem wartości i zasad wynikających z przepisów Konstytucji RP. Podkreślić należy, że sprawując wymiar sprawiedliwości (art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych) sąd administracyjny rozstrzyga konkretną sprawę, czyli przesądza o tym, że skarga jest zasadna lub też bezzasadna stosując wykładnię przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Jest oczywiste, że taka wykładnia powinna uwzględniać podstawowy akt prawny jakim jest Konstytucja RP (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 787/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz postanowienie 7 sędziów NSA z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt II FPS 7/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem zastosowania wykładni prokonstytucyjnej, jest zapobieżenie sytuacji, w której doszłoby do zróżnicowania uprawnień lub obowiązków podmiotów znajdujących się w istocie w takiej samej sytuacji faktycznej.

Takiej właśnie wykładni dokonał Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego z "art. 178 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji wynika, że obowiązkiem sądów jest interpretowanie przepisów ustaw, zatem nie mogą poprzestać na dosłownym odczytaniu ich treści, gdyż zobowiązane są do nadania im takiego znaczenia, aby rezultat wykładni był zgodny z zasadami przewidzianymi w Konstytucji i prawie międzynarodowym, wiążącym Polskę, oraz z ich aksjologicznym uzasadnieniem. Odwołanie do tego kontekstu również stanowi bezpośrednie stosowanie Konstytucji w rozumieniu art. 8 ust. 2. Konsekwentnie, jeżeli treść przepisu ustalona na podstawie dyrektyw I stopnia (językowej, systemowej i celowościowej) jest rozbieżna lub budzi wątpliwości co do zgodności z aktualną aksjologią, sądy powinny stosować generalne dyrektywy wykładni, stanowiące metanormy II stopnia" (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt V CSK 455/15, publ, LEX nr 1994408). W tym kontekście należy podkreślić, iż dokonana przez WSA wykładnia znajduje oparcie również w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 1425/15).

Trafnie zauważono również w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że za wyżej opisaną interpretacją art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji przemawia również wykładnia historyczna omawianych przepisów skoro ustawą z dnia 6 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wprowadzono zmianę w art. 25a ustawy o rehabilitacji polegającą na dodaniu ust. 4 w brzmieniu: "4. Refundacja, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli składki zostały opłacone z uchybieniem terminów określonych w art. 40 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przekraczającym 14 dni.", a w uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, iż obowiązujący przepis jest zbyt restrykcyjny w kontekście uprawnień, jakie posiadają pracodawcy korzystający z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Sejm RP VII kadencji druk sejmowy nr 2771 dostępny na stronie http://sejm.gov.pl).

Z powyższych względów, podzielając prokonstytucyjną wykładnię przepisów prawa materialnego, dokonaną przez Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadny zarzut błędnej wykładnie art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w związku z art. 2 Konstytucji i art. 32 Konstytucji. Należy podkreślić, że bezspornym w sprawie jest, iż skarżący opłacił składkę na ubezpieczenie społeczne 17 dni po terminie. Uznając za prawidłowo, tak korzystną dla skarżącego, wykładnię art. 25a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej społecznej osób niepełnosprawnych, dokonaną przez Sąd I instancji, wskazać należy, że opóźnia w opłacie składek przekroczyło 14 dni co musiało skutkować odmową ich refundacji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji, że przy wydawaniu decyzji nie uwzględnił sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, czym naruszone zostały podstawowe zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa zagwarantowane w ustawie zasadniczej, albowiem rolą Sądu I instancji było dokonanie oceny prawidłowości wydanych decyzji przez organy. Ponadto należy stwierdzić, iż przepis art. 25a ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji uzależnia możliwość uzyskania refundacji składek na ubezpieczenia społeczne rolników od terminowego ich opłacenia. Organy orzekające nie mają tutaj jakiejkolwiek swobody i w wypadku stwierdzenia, że jeden z koniecznych warunków wypłaty refundacji nie został spełniony (nieopłacenie w terminie wskazanym przez sąd składek) mają obowiązek, niezależnie od przyczyn ich nieopłacenia, odmówić refundacji tych składek. Co Sąd I instancji trafnie stwierdził w swoim uzasadnieniu.

Wobec zatem braku zasadności zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

W sytuacji gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, a wiec zwolnił go z konieczności ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata, zaś oceniając sytuację majątkową skarżącego Sąd wskazał, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, to w sprawie tej należało odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając iż w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi przepis art. 207 § 2 p.p.s.a.

Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez WSA w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a., po złożeniu przez tegoż pełnomocnika stosownego oświadczenia.