Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 622/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Koszty postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.64 par. 1 i par.6
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem

z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], [...]

uchylił w całości postanowienie Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. (dalej: organ egzekucyjny) z dnia [...] stycznia 2018 r. nr: [...] i obciążył Prezesa Zarządu P. N. (dalej: "wierzyciel", "strona", "skarżący") kosztami egzekucyjnymi powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], w kwocie [...]zł.

Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec ". " Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: "zobowiązana") na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, obejmującego należność z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

W celu wyegzekwowania należności, zawiadomieniami dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], [...], [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej w A. B. S.A., G. N. B. S..A.. oraz B. Z. W. S..A.., które doręczono dłużnikom (dalej: "banki") zajętych wierzytelności w dniu [...] lutego 2017 r. Powyższe zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] marca 2017 r.

W odpowiedzi na dokonane zajęcia rachunków bankowych banki zawiadomiły organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęć z powodu braku środków na rachunkach oraz poinformowały o zbiegu egzekucji.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. Ministerstwo Cyfryzacji poinformowało organ egzekucyjny, iż zobowiązana nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów. Natomiast w dniu [...] listopada 2017 r. organ egzekucyjny ustalił, iż zobowiązana nie posiada innych, otwartych rachunków bankowych oraz, że w okresie od stycznia do października 2017 r. nie wystawiła żadnej faktury sprzedaży.

W dniu [...] listopada 2017 r. poborca skarbowy sporządził raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, ponieważ pod ustalonym adresem zobowiązana nie prowadzi działalności oraz nie posiada żadnego majątku. Ustalił także, iż zobowiązana wynajęła lokal do celów rejestracyjnych swojej działalności i posiadania siedziby adresowej oraz korespondencyjnej.

W związku z tym, iż zastosowane w toku egzekucji środki egzekucyjne nie doprowadziły do wykonania egzekwowanego obowiązku, jak również nie ustalono żadnego innego majątku, z którego możliwa byłaby skuteczna egzekucja, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne, na mocy art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.". Postanowienia tego wierzyciel, nie zakwestionował.

Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ egzekucyjny poinformował wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela.

Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., stosownie do uregulowań art. 64c § 7 u.p.e.a., wierzyciel zwrócił się do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł.

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wierzyciel zaskarżył ww. postanowienie organu egzekucyjnego w części dotyczącej obciążenia kosztami egzekucyjnymi. W zażaleniu wskazał na naruszenie przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 1a pkt 6 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie wskazówek interpretacyjnych wynikających z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 oraz zarzucił, iż organ nie odniósł się do adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania podjętych przez organ czynności, czy też nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności. W tym zakresie wierzyciel odwołał się, także do orzeczeń sadów administracyjnych.

W dniu [...] lutego 2018 r. postanowieniem nr [...]) organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.

Wierzyciel zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który po rozpoznaniu skargi wyrokiem z dnia

[...] maja 2018 r., sygn. akt I SA/Sz [...] uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał na wyrok TK z dnia 28 czerwca 2016 r.,

sygn. akt SK 31/14. W ocenie Sądu, koszty egzekucyjne nie mogą stać się "karą" dla wierzyciela. Wobec braku górnego pułapu tych kosztów, przy jednoczesnym uznaniu za konstytucyjne stawek opłaty określonych procentowo, nie można ustalić czy kwota kosztów pozostaje w obiektywnym stosunku do podjętych czynności. Stosunek wysokości kosztów egzekucyjnych, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, powinien pozostawać w racjonalnej zależności; Skoro ww. koszty związane były w sprawie z zajęciem rachunków w bankach, organ egzekucyjny winien wysokość tej opłaty powiązać z ww. czynnością.

Ponadto Sąd stwierdził, że okoliczność nie wykonania wyroku TK przez ustawodawcę, nie może stać na przeszkodzie w rozpoznaniu sprawy przez organ egzekucyjny, który zobowiązany jest zastosować odpowiednie przepisy zgodnie z ich wykładnią zaprezentowaną przez TK.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt

I GSK [...] oddalił skargę kasacyjną organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, co w sprawie nie miało miejsca. Powołał się na wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2301/18. Poparł, także twierdzenia sądu I instancji odnośnie wskazań zawartych w wyroku TK z dnia

28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, postanowieniem

z dnia [...] maja 2018 r. uchylił w całości postanowienie organ egzekucyjnego z dnia

[...] stycznia 2018 r. i obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, iż z mocy art. 153 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", jest związany oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Sądu.

Organ odwoławczy wskazał, że w obecnych realiach niemożliwym jest dokonanie wyceny każdej konkretnej czynności jaka miała miejsce w sprawie. Ani organ egzekucyjny, ani organ odwoławczy nie posiadają odpowiednich ku temu narzędzi, w tym chociażby rejestracji czasu pracy mierzącego czas wykonania konkretnej czynności. Ponadto czynności w niniejszej sprawie dokonywane były przez różnych pracowników, wobec czego nie można założyć, że wymagały takiego samego nakładu i czasu pracy. Do tego wiele wydatków ponoszonych przez urząd obsługujący organ egzekucyjny stanowią łączne wydatki całego urzędu i nie sposób obliczyć, w jakim udziale przypadają na komórkę realizującą zadania organu egzekucyjnego. Nie wszystkie wydatki wspólne dla całej izby da się przypisać do konkretnego urzędu, komórki organizacyjnej w ramach konkretnego urzędu, a tym bardziej do danego pracownika podejmującego czynności w konkretnej sprawie.

Organ odwoławczy w związku z zamieszczonymi w wyroku sądu zaleceniami wyliczył koszty w przedmiotowej sprawie w oparciu o posiadane dane obejmujące całą Izbę Administracji Skarbowej w S. – dalej: "izba". Wskazał, że był w stanie precyzyjnie określić jedynie niewielką cześć kosztów prowadzonego postępowania np. koszty usług pocztowych. Jednakże, aby nie opierać wyliczenia w dużej mierze na nieprecyzyjnych szacunkach, uwzględnił średnią wartość czynności obliczoną przy pomocy m.in. kwoty bazowej pochodzącej ze sprawozdania z wykonania budżetu zadaniowego (BUZA), ilości etatów funkcjonujących w egzekucji administracyjnej oraz ilość czynności podjętych w obszarze właściwości izby.

Do wyliczenia organ odwoławczy przyjął dane za 2017 r., a mianowicie koszt funkcjonowania komórek egzekucyjnych w urzędach, wynikającą ze sprawozdania z wykonania budżetu zadaniowego (BUZA) - kwotę [...] zł, ilość etatów funkcjonujących w komórkach egzekucyjnych na obszarze właściwości izby

- 240 etatów, ilość czynności dokonywanych w ramach prowadzonych egzekucji – [...] czynności.

W pierwszej kolejności ustalono, że średni miesięczny koszt funkcjonowania etatu w komórce egzekucyjnej w 2017 r. na terenie województwa z. wyniósł [...] zł ([...] zł : 12 miesięcy : [...] etatów).

W celu obliczenia nakładu pracy mierzonego ilością podjętych czynności organ odwoławczy uwzględnił ilość czynności dokonywanych w ramach prowadzonych egzekucji - ustaloną na podstawie systemu WHTAX, który jest informatyczną hurtownią danych podatkowych pochodzących z .urzędów skarbowych z całego kraju. Dla wyliczenia średniej ilości czynności przypadających na 1 etat w miesiącu, podobnie jak w przypadku kwoty bazowej, łączną ilość czynności dotyczących rocznego okresu należało podzielić przez 12 miesięcy oraz liczbę etatów funkcjonujących w komórkach egzekucyjnych na obszarze właściwości izby ([...] czynności : 12 miesięcy : [...] etatów = [...]).

Dla określenia średniej wartości jednej czynności w sprawie organ odwoławczy przyjął, że na jednym etacie o wartości [...] zł podjęto [...] czynności w ciągu miesiąca. W związku z czym średnia wartość jednej czynności wyniosła [...] zł ([...] zł : [...] czynności).

Organ odwoławczy na podstawie akt sprawy ustalił, że w przedmiotowej sprawie egzekucyjnej podjęto czynności faktyczne obejmujące: nadanie klauzuli wykonalności, doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, ustalenie informacji o zobowiązanym ([...]), zajęcie innych wierzytelności pieniężnych ([...]), zawiadomienie o uchyleniu zajęcia ([...]), zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych, postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych. W związku z podjętymi czynnościami w sprawie powstały również wydatki związane z dojazdem poborcy skarbowego do siedziby spółki w kwocie [...]zł.

Przyjął także, że na opłatę manipulacyjną, jako zwrot wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, składają się czynności egzekucyjne obejmujące: nadanie klauzuli wykonalności, doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, ustalenie informacji o zobowiązanym, postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych. Pozostałe czynności wiążą się z opłatą za czynności egzekucyjne.

Organ odwoławczy stwierdził, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak było podstaw do naliczenia opłaty za czynności egzekucyjne związane z zajęciem rachunku bankowego. Zwrócił jednak uwagę, że na koszty egzekucyjne, oprócz opłaty za czynności egzekucyjne składają się jeszcze opłata manipulacyjna oraz wydatki poniesione z związku z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi.

Na tej podstawie uznał, iż łącznie podjęto [...] czynności w ramach opłaty manipulacyjnej o łącznej wartości [...] zł. Na kwotę tę złożyła się wartość opłaty manipulacyjnej ([...] x [...] zł = [...] zł) oraz wydatków egzekucyjnych ([...] zł).

Wierzyciel w skardze wniesionej do WSA w Szczecinie, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

- naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie przez organ kosztów egzekucyjnych od zajęć rachunków bankowych pomimo, iż nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunkach bankowych nie było żadnych środków, co oznacza, iż organ nie zajmując żadnej wierzytelności przysługującej skarżącej wobec banków nie powinien ustalić z tego tytułu kosztów egzekucyjnych;

- naruszenie art. 9 § 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019 r., poz. 768 ze zm.) – dalej: "u.k.a.s.", poprzez obciążenie wierzyciela kosztami utrzymania administracji urzędu wynikające z obliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego;

- błędną interpretację pojęcia czynności egzekucyjnych wskazanych w art. 1a pkt 2 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł uwzględnienie przez Sąd skargi na ww. postanowienie i w konsekwencji uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Natomiast w przypadku uwzględnienia skargi, w oparciu o art. 200 i art. 205 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego, zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. uchylającego postanowienie organu egzekucyjnego i określającego wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], w kwocie [...]zł.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe i wsparte zostało powołaną w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, przekonywującą argumentacją.

Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia należy poprzedzić wskazaniem, że sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia WSA w Szczecinie, który wyrokiem z dnia [...] maja 2018 r., sygn. akt I SA/Sz [...] uchylił postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy w wyniku oddalenia przez NSA skargi kasacyjnej wywiedzionej przez organ odwoławczy.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone przez Sąd w powyższym orzeczeniu na podstawie art. 153 p.p.s.a. wiązały organ odwoławczy przy wydawaniu kolejnego postanowienia w niniejszej sprawie. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. W konsekwencji, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne.

Dodać należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Tym samym organ odwoławczy, rozpatrując ponownie niniejszą sprawę, związany był oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach o sygn. akt I SA/Sz 299/18.

Natomiast skład orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanych wyrokach. W rozpoznawanej sprawie, nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego jak również nie nastąpiła żadna zmiana okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu, muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyrażone w tych orzeczeniach.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że w wyroku o sygn. akt I SA/Sz 299/18, Sąd odwołał się do orzeczenia TK

z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, w którym TK orzekł, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy w określeniu wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Ponadto Sąd wskazał, iż z uwagi na powyższy wyrok TK, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zwrócił uwagę, że kwestią zasadniczą w sprawie była wysokość kosztów egzekucyjnych. Skoro ww. koszty w niniejszej sprawie związane były z zajęciem rachunku w bankach, organ egzekucyjny winien wysokość tej opłaty powiązać z tą czynnością, która polegała na przesłaniu drogą elektroniczną zawiadomienia z dnia [...] lutego 2017 r. o zajęciu rachunku bankowego zobowiązanego. Ponadto po uzyskaniu informacji o braku środków na rachunkach zobowiązanego, organ egzekucyjny uchylił ww. zajęcia. W większości korespondencja organu egzekucyjnego z bankami odbywała się za pośrednictwem systemu komputerowego Ognivo.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w całości i określił skarżącej koszty egzekucyjne powstałe w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, w kwocie [...]zł.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ odwoławczy rozważył w jaki sposób można naliczać opłaty na podstawie przepisów art. 64c § 1 u.p.e.a. uwzględniając zastrzeżenia TK o sygn. akt SK 31/14. Wykonując zalecenia Sądu, w związku z brakiem ustawowych regulacji przyjął za punkt wyjścia ogólny koszt funkcjonowania komórek egzekucyjnych w swojej właściwości, a następnie uwzględniając długość badanego okresu i liczbę etatów ustalił średni miesięczny koszt funkcjonowania 1 etatu w komórce. Przyjmując wyżej przedstawione dane, ostatecznie kwotę [...]zł podzielił przez [...], tj. liczbę przeprowadzonych w ciągu miesiąca czynności, uzyskując w ten sposób średnią wartość jednej czynności, tj. kwotę [...]zł.

Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił, że do ww. obliczeń przyjął dane obliczeniowe dotyczące roku 2017. Podkreślił, iż w oparciu o wskazania Sądu podjął próbę wyliczenia przeciętnego kosztu czynności organu egzekucyjnego w okresie, w którym ich dokonywano.

Podstawą określenia kosztów egzekucyjnych tytułem opłaty za zajęcie innych wierzytelności oraz opłaty manipulacyjnej były przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a na koszty egzekucyjne w egzekucji pieniężnej składają się: opłaty za czynności (art. 64 § 1 u.p.e.a.), w tym wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.); opłata manipulacyjna

(art. 64 § 6 u.p.e.a.) oraz wydatki egzekucyjne (art. 64b u.p.e.a.).

Przepisy art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. ani art. 64 § 6 u.p.e.a. nie zostały ww. wyroku uchylone przez TK, lecz wskazał on, że dla właściwej realizacji przedmiotowego wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć podobne zarzuty. TK uznał, że swoboda ustawodawcy w określeniu wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Zagadnienie to jest bowiem ściśle związane z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa (obejmującym zwrot wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne), a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa.

W ocenie Sądu, dopóki ustawodawca nie zrealizuje zaleceń TK, wynikających z ww. wyroku, organy stosujące prawo, a więc w nawiązaniu do realiów niniejszej sprawy organ odwoławczy (ewentualnie organ egzekucyjny), zobowiązane są tak określić wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie było możliwe zarzucenie im naruszenia standardów określonych w tym wyroku. W praktyce, w sytuacji braku interwencji ustawodawcy, nie można oderwać się od okoliczności faktycznych i prawnych konkretnych spraw.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie reformatoryjne ww. obowiązkowi sprostał.

Z akt sprawy wynika, że łącznie podjęto [...] czynności w ramach opłaty manipulacyjnej o łącznej wartości [...] zł.

Zdaniem Sądu, ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględnił wysokość kosztów egzekucyjnych i nie doprowadził do ich oderwania od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnej. Ponadto okoliczności jakie stanęły u podstaw przyjętej metody wyceny przedmiotowych czynności zostały wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy obszernie uzasadnił sposób wyliczenia średniej wartości jednej czynności, przedstawiając kolejne jego etapy.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał formułowane w skardze zarzuty, za niezasadne.

Nie miał racji skarżąca twierdząc, że doszło do naruszenia przepisów

art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. poprzez ustalenie przez organ kosztów egzekucyjnych od zajęć rachunków bankowych pomimo, iż nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia szczegółowo wyjaśnił, jakie przesłanki przesądziły o naliczeniu kosztów i jakie dane wziął pod uwagę ustalając średnią wartość jednej czynności.

Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych wskazując w treści rozstrzygnięcia metodologię ich liczenia. Tym samym nie znajduje podstaw zarzut skargi, zgodnie z którym obciążono wierzyciela kosztami utrzymania urzędu, w związku z przyjętą metodą obliczania kosztów postępowania egzekucyjnego. Podkreślić należy, że dopóki ustawodawca nie zrealizuje ww. zaleceń wynikających z ww. wyroku TK, organy stosujące prawo, a więc w nawiązaniu do realiów niniejszej sprawy organ odwoławczy, zobowiązane są tak określić wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można uznać naliczonych kosztów za oderwane od okoliczności faktycznych i prawnych konkretnych spraw. Przyjęta metoda taką rolę spełnia. Stanowi ona bowiem formę urealnienia kosztów ponoszonych przez organ egzekucyjny w toku postępowania. W tym zakresie zarzut naruszenia przepisu

art. 9 § 1 u.k.a.s.

Nie ma również racji skarżący podnosząc, że doszło do błędnej interpretacji pojęcia czynności egzekucyjnych wskazanych w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Wyjaśnić należy, że dla prawidłowej oceny tego zarzutu należy uwzględnić regulacje art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., który dotyczy konkretnej czynności egzekucyjnej. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie doszło bowiem do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w bankach. Dopełniono bowiem wymogów odnoszących się do zgodnego z przepisami zastosowania tego środka egzekucyjnego. Przeszkody do uznania, że doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego nie stanowi to, że w tym czasie na rachunkach bankowych zobowiązanej brak było środków pieniężnych. Odwołując się do art. 80 § 2 u.p.e.a., podkreślić należy, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.

Niezasadny jest zarzut, że dla skutecznego zastosowania tego środka egzekucyjnego wymagane jest rzeczywiste zajęcie określonej kwoty pieniędzy. Takie rozumienie skuteczności zastosowania omawianego środka egzekucyjnego prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów, u których doszło do zajęcia "chociaż jednej złotówki" (co rodziłoby określonego rodzaju konsekwencje) i podmiotów, u których nie było żadnych wpływów na konto bankowe. Uznać zatem należało, że w sprawie doszło do faktycznego zajęcia rachunków bankowych i zajęcia były skuteczne.

W ocenie Sądu, organ w wystarczającym stopniu wskazał przyczyny, dla których uważa, że ustalone koszty egzekucyjne są adekwatne do poziomu skomplikowania czynności podjętych przez organ egzekucyjny i wymaganego nakładu i czasu pracy.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy zasad zawartych

art. 7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli) i 77 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej).

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy odniósł się do ww. wyroku TK i wziął go pod uwagę podczas ustalania kosztów, a ponadto uwzględnił zalecenia przedstawione przez Sąd w wyroku z dnia 16 maja 2018 r., o sygn. akt I SA/Sz 299/18.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną