Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1171/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39,  art. 38,
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: par. 140,
journal: Dz.U. 1999 nr 43 poz 430
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2009 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zlokalizowania wodociągu w pasie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., po rozpoznaniu wniosku Z. Sp. z o.o., z siedzibą w Z. (dalej: strona, skarżąca), o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wydaną z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, przez Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie odmowy zlokalizowania wodociągu w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w Z. - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Przypomniano, że w rozpatrywanej sprawie strona wystąpiła do zarządu drogi z wnioskiem o uzgodnienie w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w Z. lokalizacji projektowanego odcinka wodociągu.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku Dyrektor Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...], działając z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wydał decyzję z dnia [...] marca 2009 r., którą odmówił zgody na zlokalizowanie w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] wodociągu, o którym mowa wyżej.

Decyzję tę zaskarżyła strona w trybie art. 127 § 3 K.p.a., składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku powtórnie przeprowadzonego postępowania w tej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad i uznał, że w myśl art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zabronione jest dokonywanie w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabronione jest lokalizowanie budynków, umieszczanie urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego, a także niszczenie rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolne rozkopywanie drogi.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach, zgodnie z art. 39 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy, lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi.

Planowany do ułożenia w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] wodociąg nie jest związany z gospodarką drogową i służyć będzie przede wszystkim prywatnym odbiorcom.

Z załączonych do sprawy dokumentów wynika, że w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] usytuowany jest już wodociąg częściowo pod jezdnią tej drogi, a częściowo w chodniku. Jak zauważa skarżąca, wodociąg uległ dekapitalizacji i z powodu znacznej awaryjności przewidziany jest do przebudowy. Przebudowa ta nie polega na ułożeniu nowego wodociągu w miejsce zdekapitalizowanego, lecz poprowadzeniu go po nowym śladzie., tj. po przeciwnej stronie drogi w poboczu rowu odwadniającego.

Lokalizacja wodociągu w poboczu rowu odwadniającego stanowiłaby naruszenie przepisu art. 39 ust. 1 pkt 7 cytowanej ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym ustawodawca zakazał niszczenia rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolnego rozkopywania drogi.

Zgodnie też z § 140 ust. 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) infrastruktura liniowa wzdłuż drogi powinna być wykonana w taki sposób, aby nie ograniczała możliwości przebudowy albo remontu drogi, przy czym powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych, na co wskazuje § 140 ust. 9 powołanego rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe, a także fakt, iż w analizowanej sprawie nie występują żadne szczególne okoliczności, np. zwarta zabudowa, które dawałyby podstawę do zastosowania odstępstwa, zarządca drogi nie wyraził zgody na umieszczenie przedmiotowego wodociągu w pasie drogowym drogi krajowej nr [...]. Według oceny organu odwoławczego zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 2009 r. nie narusza przepisów prawa, zaś argument przemawiający za zlokalizowaniem wodociągu w innym miejscu pasa drogowego nie stanowi okoliczności szczególnie uzasadnionych do zastosowania odstępstwa na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W podstawie prawnej skargi przywołano art. 50. art. 52, art. 53 i art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), w związku z art. 6, 7, art. 77 § 1 K.p.a., a także art. 39 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zaskarżając w całości w/w decyzję oraz ją poprzedzającą z powodu naruszenia przez nie prawa materialnego i prawa procesowego.

Zdaniem Spółki, kwestionowane decyzje naruszają prawo, bowiem w w/w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, które należało uwzględnić wydając rozstrzygnięcie, a uzasadnienie kwestionowanej decyzji jest zdawkowe i ogólnikowe. Fakt, że w drodze krajowej nr [...] L., w ciągu ul. A. w Z., wodociąg jest już usytuowany, jest bezsporny. Jest to sieć wodociągowa stara, zdekapitalizowana, ulegająca częstym awariom. Aktualnie wodociąg jest usytuowany w pasie jezdni. Występując z wnioskiem o lokalizację tego odcinka wodociągu Spółka chciałaby dokonać jego przełożenia i umieszczenia w pasie chodnika, a zatem w innej części pasa drogowego nie eksploatowanej przez ruch kołowy. Przełożenie sieci wodociągowej w taki sposób jest niewątpliwie korzystne z punktu widzenia eksploatacji drogi, gdyż wodociąg nowy nie wymagałby z pewnością zajmowania pasa drogowego w związku z potrzebami usuwania awarii, a ponadto usadowienie go w poboczu powoduje, że usuwanie ewentualnych przyszłych awarii wodociągu położnego w poboczu byłoby o wiele mniej bezkolizyjne w porównaniu z sytuacją obecnie istniejącą.

Trudno też godzić się z argumentacją organu, że zgoda na umieszczenie wodociągu w poboczu rowu odwadniającego stanowiłaby naruszenie przepisu art. 39 ust. 1 pkt 7 ustawy o drogach publicznych. Nie byłoby żadnych przeszkód by po położeniu wodociągu, w razie ewentualnego uszkodzenia rowu odwodniającego, rów ten odbudować by w dalszym ciągu mógł on wypełniać swoją funkcję.

Zdaniem Spółki, wskazane powody należało uznać za szczególne okoliczności w rozumieniu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach, a zatem wydane decyzje naruszają prawo. W ocenie skarżącej organ administracji naruszył tym samym art. 6 i art. 7 K.p.a., używając poruczonych mu prerogatyw w sposób niezgodny z zasadą praworządności oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie.

Według oceny organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie zostały naruszone zarówno przepisy prawa materialnego, jak też procesowego.

Zdaniem organu, za bezpodstawne należy uznać stwierdzenie skarżącej Spółki, że - cyt. "Kwestionowane decyzje naruszają prawo, bowiem w w/w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, które należało uwzględnić wydając rozstrzygnięcie, a uzasadnienie kwestionowanej decyzji jest zdawkowe i ogólnikowe." Odmowa zlokalizowania spornego wodociągu w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], a konkretnie w przeciwskarpie rowu podyktowana była obowiązującymi przepisami, a w szczególności przepisem art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W myśl art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zabronione jest dokonywanie w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabronione jest lokalizowanie budynków, umieszczanie urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego, a także niszczenie rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolne rozkopywanie drogi. Lokalizacja wodociągu w poboczu rowu odwadniającego stanowiłaby naruszenie przepisu art. 39 ust. 1 pkt 7 cytowanej ustawy o drogach publicznych, w myśl którego ustawodawca zakazał niszczenia rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolnego rozkopywania drogi.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą jednak przesłanki do zastosowania odstępstwa na podstawie w/w przepisu. Wodociąg jako urządzenie niezwiązane z gospodarką drogową, a mające służyć prywatnym odbiorcom, powinno zostać zlokalizowany poza pasem drogowym, na prywatnych gruntach, bowiem nie występują w tym przypadku żadne szczególne okoliczności, np. zwarta zabudowa uzasadniająca zlokalizowanie go w pasie drogowym, a tym bardziej w poboczu rowu odwadniającego.

Rowy odwadniające, jak sama nazwa wskazuje, mają zapewniać odwodnienie korpusu drogi. Umieszczenie w poboczu rowu wodociągu nie tylko prowadziłoby do niszczenia rowu, ale również podmywania korpusu drogi w przypadku wystąpienia awarii wodociągu, co zagrażałoby bezpieczeństwu ruchu na drodze.

Za bezpodstawny należy uznać zarzut skarżącej Spółki naruszenia w przedmiotowej sprawie art. 7 k.p.a. W analizowanym przypadku mamy do czynienia z dwoma sprzecznymi ze sobą interesami społecznymi. Wyważając słuszny interes w sprawie organ przyznał pierwszeństwo bezpieczeństwu ruchu drogowego na drodze krajowej nr [...] nad interesem Spółki, która zamierza przełożyć zdekapitalizowany wodociąg, zwłaszcza że interes ten można zaspokoić lokalizując wodociąg na nieruchomościach, dla których jest przeznaczony.

Zgodnie z § 140 ust. 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, infrastruktura techniczna wzdłuż drogi powinna być wykonana w taki sposób, aby nie ograniczała możliwości przebudowy albo remontu drogi, przy czym powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych, na co wskazuje § 140 ust. 9 powołanego rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie odmowy zlokalizowania wodociągu w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w Z.

Przystępując do rozpoznania przedmiotowej sprawy należy przede wszystkim zwrócić uwagę na ewolucję przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a zwłaszcza ustawowych definicji pasa drogowego, drogi oraz ulicy, zawartych na wstępie art. 4 ust. 1 powołanej ustawy.

W pierwotnej wersji ustawy (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60) pojęcia drogi i pasa drogowego traktowane były jako tożsame, a w ulicy dopuszczano umieszczanie urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych. Powołane pojęcia miały zgodnie z powołanym przepisem następujące znaczenie:

"1) droga lub pas drogowy - wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu,

2) ulica - drogę na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzieloną liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych."

W kolejnej, czwartej zmianie ustawy (z dnia 9 grudnia 2003 r.; Dz. U. Nr 200, poz. 1953) rozdzielono pojęcia pasa drogowego i drogi oraz ograniczono zakres urządzeń, które mogą być lokalizowane w ulicy. Zgodnie z tym przepisem powołanym pojęciom nadano następujące znaczenie:

"1) pas drogowy - wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą,

2) droga - budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym,

3) ulica - drogę na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ciągu może być zlokalizowane torowisko tramwajowe."

Mimo dalszych, wielokrotnych zmian ustawy definicje tych pojęć pozostały po dzień dzisiejszy niezmienione. Z powyższego wynika m.in., że:

- w pasie drogowym mogą być zlokalizowane, obok drogi, obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą; wyłącza to z założenia możliwość lokalizowania w pasie drogowym innych urządzeń, nie związanych z potrzebami ruchu drogowego i zarządzania drogą;

- droga, lokalizowana w pasie drogowym, oznacza budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego; oznacza to m.in., że w skład pojęcia drogi nie wchodzą obiekty inżynierskie, urządzenia oraz instalacje, które nie tworzą wraz z drogą całości techniczno-użytkowej i nie są przeznaczone do prowadzenia ruchu drogowego;

- ulica oznacza drogę na terenie zabudowanym lub przeznaczonym do zabudowy, w której ciągu dopuszcza się jedynie lokalizację torowiska tramwajowego.

W powstałej sytuacji do wniosku skarżącej Spółki mają w szczególności zastosowanie przepisy art. 38 oraz 39 ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z art. 38 ustawy – w jego obecnym brzmieniu – stanowi się, co następuje:

"Art. 38. 1. Istniejące w pasie drogowym obiekty budowlane i urządzenia niezwiązane z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie.

2. Przebudowa lub remont obiektów budowlanych lub urządzeń, o których mowa w ust. 1, wymaga zgody zarządcy drogi, a w przypadku gdy planowane roboty są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, również uzgodnienia projektu budowlanego.

3. Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 2, powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia wystąpienia z wnioskiem o taką zgodę. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako wyrażenie zgody. Odmowa wyrażenia zgody następuje w drodze decyzji administracyjnej."

W piśmiennictwie (P. Świątecki, Drogi publiczne. Praktyczny komentarz do przepisów prawnych, Zielona Góra 2002, str. 126) podnosi się, że "...art. 38 miał być, w zamierzeniu, przepisem przejściowym. Obecnie nie jest dopuszczalne wznoszenie takich obiektów w pasie drogowym. " W orzecznictwie NSA (wyroki: z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 101/08, LEX nr 467115; z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 96/08, LEX nr 467111) podkreśla się, że treść art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazuje, że pozostawienie w dotychczasowym stanie istniejących w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, odnosi się do stanu fizycznego wymienionych obiektów i urządzeń.

Inaczej mówiąc, dopóki przedmiotowy wodociąg funkcjonował – mimo awarii – w sposób wystarczający, tzn. nie powodując zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócając wykonywania zadań zarządu drogi, dopóty mógł pozostać w dotychczasowej lokalizacji.

Jednakże zgłoszona przez stronę propozycja przebudowy przedmiotowego wodociągu, mająca polegać nie na ułożeniu nowego wodociągu w miejsce zdekapitalizowanego, lecz poprowadzeniu go po nowym śladzie., tj. po przeciwnej stronie drogi w poboczu rowu odwadniającego, wykracza poza pojęcie przebudowy lub remontu, o których mowa w art. 38 ust. 2 powołanego przepisu i wiąże się z innym, nowym zajęciem pasa drogowego. Do tego rodzaju działań mają już zastosowanie przepisy art. 39 ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się (co ustawa wymienia na pierwszym miejscu) lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.

Zakaz ten ma charakter generalny, dotyczy m.in. wszystkich urządzeń uzbrojenia technicznego niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, niezależnie od tego kto jest ich zarządcą.

W ust. 3 powołanego przepisu dopuszczono jednak wyjątki od wspomnianej zasady stwierdzając, że "w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, (...) wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.

Nie ulega wątpliwości, że decyzja, o której wyżej mowa, ma charakter uznaniowy, związany z użyciem pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku".

W rozpatrywanej sprawie organy orzekające uzasadniły swoją odmowę na lokalizację nowego odcinka wodociągu w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] L. – C., w ciągu ul. A. w Z., z jednej strony - względami technicznymi, związanymi z koniecznością utrzymania wspomnianego odcinka w wymaganym stanie techniczny, gwarantującym bezpieczeństwo ruchu drogowego, z drugiej zaś – brakiem szczególnych okoliczności, takich jak m.in. istnienie zwartej zabudowy w pobliżu drogi czy brak wolnego terenu w sąsiedztwie pasa drogowego, eliminujący alternatywne możliwości lokalizacji wspomnianego wodociągu, które stanowiłyby okoliczności szczególnie uzasadniające zastosowanie odstępstwa na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych.

W odniesieniu do względów technicznych organy orzekające w sprawie zasadnie odwołały się do treści § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z § 1 tego przepisu (wyczerpującego treść rozdziału 5 rozporządzenia: "Infrastruktura techniczna w pasie drogowym nie związana z drogą") "Umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej nie związanej z drogą nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi". Z kolei zgodnie z ust. 6 powołanego przepisu budowla liniowa (...) usytuowana wzdłuż drogi, powinna być wykonana w taki sposób, aby nie ograniczała możliwości przebudowy albo remontu drogi, przy czym zgodnie z ust. 7 "Infrastruktura liniowa napowietrzna i podziemna przebiegająca wzdłuż drogi poza terenem zabudowy powinna być usytuowana poza pasem drogowym, w taki sposób, aby (...) wykopy pod tą infrastrukturą nie naruszały granicy pasa drogowego". W każdym zaś przypadku infrastruktura powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych (ust. 9).

Z kolei brak szczególnych okoliczności, o których wyżej mowa, które stanowiłyby okoliczności szczególnie uzasadniające zastosowanie odstępstwa na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, świadczy o wystarczającym rozeznaniu przez organ stanu faktycznego sprawy.

W konsekwencji należy uznać, że organ określił w sposób wystarczająco precyzyjny kryteria podjętego rozstrzygnięcia, któremu nie można w związku z tym postawić zarzutu dowolności.

Sąd nie potwierdził też zgłoszonych przez skarżącą Spółkę zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a to naruszenia prawa przez organy orzekające w sprawie (art. 6 K.p.a.) ani art. 7 K.p.a. (zasady prawdy obiektywnej). W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony, a przy jej załatwieniu dokonano wyważenia wymagań bezpieczeństwa drogowego, szczególnie istotnych na drodze rangi krajowej, z partykularnymi w istocie zamierzeniami skarżącej Spółki. Sąd nie dostrzegł również braków w sposobie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w rozpatrywanej sprawie (art. 77 § 1 K.p.a.), które mogłyby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Sąd nie podziela również zarzutów naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 39 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,

Sąd raz jeszcze podkreśla, że powołane przepisy stanową regułę generalną, od której wyjątki są dopuszczalne tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach (art. 39 ust. 3 ustawy), których wystąpienie powinna bez żadnych wątpliwości uzasadnić strona występująca z takim wnioskiem. W rozpatrywanej sprawie takie uzasadnienie nie miało jednak miejsca, a jak już wskazywał Sąd na wstępie uzasadnienia wyroku, ustawa o drogach publicznych uległa znaczącej ewolucji, która polegała m.in. na ograniczeniu lokalizacji w drogach publicznych i ulicach urządzeń technicznych nie związanych z obsługą drogi i ochroną bezpieczeństwa drogowego – do szczególnie uzasadnionych przypadków.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.