Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 248/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 236 ust. 1, art. 239
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 122, art. 187, art. 191
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Dnia 5 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 roku sprawy ze skargi A – R. i S. M. Spółki Jawnej w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] odmawiającą zwrotu należności celnych uiszczonych na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].

W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) [dalej Ordynacja podatkowa], art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622) [dalej ustawa – Prawo celne].

Organ ustalił, że w dniu [...] na podstawie zgłoszenia celnego SAD numer [...] firma "A" R. M. i S. M. Spółka Jawna (dalej Spółka) zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki N., numer identyfikacyjny nadwozia [...], rok produkcji 2005, pojemność silnika 3500 cm3, przywieziony z USA. Do zgłoszenia Spółka dołączyła dokumenty wymagane zgodnie z art. 218 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z 11.10.1993., str. 1, z późn. zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 6, str. 3 z późn. zm.) [dalej WKC], w tym fakturę zakupu samochodu nr [...] z dnia [...] i fakturę poniesionych kosztów transportu samochodu nr [...] z dnia [...] oraz deklarację wartości celnej sporządzoną na podstawie załączonych faktur. Zgodnie z zapisem w polu 33 towar został zaklasyfikowany do pozycji TARIC [...]. Spółka dokonała zapłaty należności w wysokości 1.949,00 zł z tytułu cła, 2.915,00 zł z tytułu podatku akcyzowego oraz 5.357,00 zł z tytułu podatku od towarów i usług.

Po przyjęciu zgłoszenia organ celny przeprowadził rewizję celną, podczas której stwierdził, że przedmiotowy samochód jest rozbity (po wypadku drogowym), w związku z czym wezwał Spółkę do przedstawienia m.in. opinii rzeczoznawcy opisującej uszkodzenia samochodu. W odpowiedzi na wezwanie Spółka przedstawiła opinię rzeczoznawcy z dnia 6 lutego 2007 r., z której wynikało, że samochód posiada liczne i poważne uszkodzenia zlokalizowane w części przedniej i tylnej oraz na lewym boku i dachu. Z uwagi na stwierdzone przez rzeczoznawcę uszkodzenia organ celny wystąpił do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie o wydanie decyzji rozstrzygającej kwestię, czy przedmiotowy samochód jest odpadem w świetle ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ( Dz.U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) oraz kwestię ewentualnego sposobu jego zagospodarowania na terytorium RP. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w W. decyzją z dnia [...] (znak [...]) zakwalifikował przedmiotowy samochód do kategorii odpadów o kodzie 16 01 04 - "zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy" oraz nałożył na Spółkę obowiązek przekazania samochodu do upoważnionej stacji demontażu pojazdów i przedstawienia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska zaświadczenia potwierdzającego wykonanie nałożonego obowiązku.

W związku z decyzją GIOŚ z dnia [...] o zakwalifikowaniu przedmiotowego samochodu jako odpad i obowiązku przekazania go do stacji demontażu pojazdów, organ celny w dniu [...] zwolnił przedmiotowy samochód do procedury dopuszczenia do obrotu, umożliwiając Spółce wykonanie obowiązku nałożonego przez GIOŚ. W dniu 17 października 2007 r. Spółka wykonała decyzję GIOŚ i przekazała przedmiotowy samochód do upoważnionej stacji demontażu pojazdów, a otrzymane zaświadczenie o przyjęciu niekompletnego pojazdu przedstawiła GIOŚ.

W dniu [...] Spółka złożyła w Urzędzie Celnym l w Ł. wniosek o zwrot należności celnych uiszczonych na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] jako nienależnych w świetle art. 236 ust. 1 WKC oraz zapłatę odsetek, uzasadniając żądanie faktem, że przedmiotowy samochód jako odpad nie wypełnia definicji pojazdu mechanicznego i podlega zwolnieniu od cła.

Po rozpatrzeniu niniejszego wniosku, Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. decyzją z dnia [...] (znak [...]) odmówił zwrotu uiszczonych należności celnych, uznając je za należne. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odniósł się do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym w chwili powstania długu celnego dotyczących elementów kalkulacyjnych przedmiotowego samochodu oraz wskazał na odpowiedzialność zgłaszającego za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów i przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą.

Od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego l w Ł. z dnia [...] Spółka złożyła odwołanie. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 236 ust. 1 WKC poprzez jego niezastosowanie, naruszenie przepisów rozporządzenia Rady nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej poprzez uznanie, że sprowadzony towar wypełnia dyspozycję pojazdu mechanicznego zawartą pod pozycją 8703 Taryfy oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne i niewystarczające dla wyjaśnienia sprawy ustalenia faktyczne i prawne oraz nieudowodnienie faktu, iż sprowadzony towar wypełnia dyspozycję pojazdu mechanicznego przeznaczonego do przewozu osób.

W uzasadnieniu odwołania Spółka podkreśliła, że przedmiotowy samochód nie powinien być zataryfikowany do pozycji 8703 Taryfy Celnej, ponieważ jako odpad nie nadający się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem do przewozu osób powinien być zwolniony od cła. Zdaniem Spółki przedmiotowy pojazd powinien zostać zakwalifikowany do kategorii odpadów zawartych w dziale 72 lub 81 Taryfy Celnej ze zwolnieniem od cła i jak wywodzi, cło powinno zostać zwrócone na podstawie art. 236 ust. 1 WKC. Zgodnie bowiem z tym przepisem należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi wówczas, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna. Spółka powołała się też na kwalifikację odpadów zawartą w rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.

Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w Ł. zaskarżoną decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej podzielił stanowisko organu I instancji, że uiszczona przez Spółkę kwota cła 1.949,00 zł była prawnie należna, a jej wysokość obliczona została w oparciu o prawidłowe elementy kalkulacyjne, tj. klasyfikację taryfową towaru, zastosowaną stawkę celną i wartość celną towaru. Zdaniem organu odwoławczego, wyniki przeprowadzonego postępowania potwierdzają, że cło pobrane od przedmiotowego samochodu było należne, ponieważ przedmiotowy samochód prawidłowo objęty został procedurą dopuszczenia do obrotu. Zdaniem organu, prawidłowo została też obliczona kwota należności celnej.

Organ wskazał przy tym, że w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego z dnia [...] tryb postępowania organów celnych w przypadku odpadów przywożonych z zagranicy bez zezwolenia wynikał z przepisów ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz.U. Nr 191, poz. 1956) oraz przepisów ustawy - Prawo celne w brzmieniu obowiązującym w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego.

Wskazując na przepisy art. 31 ustawy – Prawo celne i przepis art. 16 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami, który to przepis określa odrębny tryb postępowania w przypadku odpadów, organ odwoławczy wskazał, że przepis ten ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy Prawo celne, a więc zastosowanie tego przepisu w stosunku do odpadów zobowiązuje organ celny do zakończenia postępowania wszczętego zgłoszeniem celnym w taki sposób, aby umożliwić wykonanie decyzji wydanej na podstawie tego przepisu. W przypadku więc, gdy decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska określa sposób gospodarowania odpadem na terytorium kraju, to objęcie odpadu procedurą dopuszczenia do obrotu umożliwia wykonanie tej decyzji i nie narusza przepisów prawa celnego.

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowy samochód został prawidłowo zataryfikowany do pozycji 87032490 Wspólnej Taryfy Celnej, jako używany pojazd mechaniczny przeznaczony zasadniczo do przewozu osób o pojemności skokowej przekraczającej 3 000 cm 3.

Odnosząc się do argumentu Spółki, że przedmiotowy samochód nie powinien być zataryfikowany do tej pozycji, ponieważ jako odpad nie nadaje się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem do przewozu osób, organ odwoławczy stwierdził, że zakwalifikowanie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska pojazdu samochodowego jako odpad na podstawie przepisów o ochronie środowiska nie jest wiążące dla organów celnych na potrzeby klasyfikacji taryfowej. Dalej organ wskazał, że nazewnictwo stosowane w różnych obszarach prawa wewnętrznego dotyczące pojazdów, a wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji, może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej taryfy celnej i tym samym nie może stanowić podstawy do orzekania w sprawach dotyczących wymiaru cła. Zdaniem organu, dla potrzeb celnych podstawą prawną wydawanych decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej nawet wówczas, gdyby towary traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach czy opiniach rzeczoznawców. W tym zakresie organ odwołał się do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt III SA 1233/91, sygn. akt SA/Lu 1582/92 oraz sygn. akt SA/Bk 1 196/02). Reasumując tę część rozważań organ stwierdził, że Wspólna Taryfa Celna nie przewiduje odrębnej pozycji dla pojazdów samochodowych uszkodzonych. Zdaniem organu, pojazdy samochodowe nieuszkodzone jak i uszkodzone klasyfikuje się do pozycji 8703 (pojazdy osobowe) lub 8704 (pojazdy ciężarowe) Wspólnej Taryfy Celnej.

W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowego samochodu nie można również zataryfikować do działu 72 Wspólnej Taryfy Celnej, który obejmuje żeliwo i stal lub do działu 81, który obejmuje pozostałe metale nieszlachetne, cermetale, artykuły z tych materiałów.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej, Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 236 ust. 1 WKC przez jego błędną wykładnię i odmowę zwrotu uiszczonego cła; art. 239 ust. 1 WKC przez jego niezastosowanie; art. 900 ust. 1 lit. j Rozporządzenia Wykonawczego do WKC przez jego niezastosowanie; poz. 87032490 sekcji XVII załącznika nr l do Wspólnotowej Taryfy Celnej przez uznanie, iż sprowadzony towar wypełnia dyspozycję pojazdu mechanicznego zawartą pod pozycją 8703 Taryfy; naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne i niewystarczające dla wyjaśnienia sprawy ustalenia faktyczne i prawne oraz nieudowodnienie faktu, iż sprowadzony towar wypełnia dyspozycję pojazdu mechanicznego przeznaczonego do przewozu osób; art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, iż brak było podstaw do zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że ocena towaru i należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a zatem przedmiotem oceny organu powinien być fakt, że zgłoszony do odprawy samochód już w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego był w stanie nie nadającym się do wykorzystania zgodnie z jego przeznaczeniem , bowiem stanowił odpad. Zarzuciła , że Naczelnik Urzędu Celnego uznał, że rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od wydania decyzji przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, jednak nie zawiesił postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podkreśliła, że przedmiotowy samochód nie powinien być zataryfikowany do pozycji 8703 Taryfy Celnej, ponieważ jako odpad nie nadający się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem do przewozu osób nie wypełniał definicji pojazdu określonego pod tą pozycją. Spółka podniosła, że organ celny od chwili przyjęcia zgłoszenia celnego twierdził, że sprowadzony pojazd nie jest pojazdem a odpadem, a gdy zażądała zwrotu cła, organ uznał, że pojazd ten jest pojazdem i nie przysługuje stronie prawo zwrotu uiszczonego cła. W ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 236 ust. 1 zd. 1 WKC bądź też przepis art. 239 ust. 1 WKC. Spółka zaznaczyła dalej, że sytuacja określona w art. 239 ust. 1 WKC została sprecyzowana w art. 900 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego do WKC, który wskazuje kilkanaście sytuacji, w razie zaistnienia których należności celne są zwracane lub umarzane. Zwrot cła w tym wypadku powinien nastąpić z związku z treścią art. 900 ust. 1 lit. j Rozporządzenia Wykonawczego do WKC, który stanowi, że należności celne przywozowe są zwracane lub umarzane w przypadku, gdy towary, wobec których po zwolnieniu do procedury celnej określającej obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych stwierdzono, że nie były, w chwili zwolnienia, zgodne z obowiązującymi regułami dotyczącymi ich użycia lub obrotu nimi i nie mogą z tego względu być używane do celów przewidzianych przez odbiorcę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu należności celnych organ celny I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu zbadania czy uiszczona przez Spółkę kwota cła była prawnie należna i czy jej wysokość obliczona została w oparciu o prawidłowe elementy kalkulacyjne. W ocenie organów celnych kwota należności została obliczona w prawidłowej wysokości. Powtórzone zostały także rozważania organów celnych dotyczące wykładni przepisu art. 31 ust. 1 Prawo celne oraz art. 16 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami i wynikającego z nich obowiązku zakończenia postępowania wszczętego zgłoszeniem celnym w taki sposób, aby umożliwić wykonanie decyzji GIOŚ. Organ stwierdził także, że nie zostały spełnione warunki określone w art. 900 ust. 2 RWKC. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdził, że przepis reguluje kwestię zawieszenia postępowania, którego zakończenie następuje w formie decyzji . Zakończenie postępowania w sprawie zwolnienia towaru do procedury celnej nie następuje jednak w formie decyzji, a jest jedynie czynnością materialno-techniczną.

W toku rozprawy przed sądem pełnomocnicy stron podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, że postępowanie podlegające ocenie sądu w niniejszej sprawie , to jest postępowanie w przedmiocie zwrotu należności celnych, nie jest kontynuacją postępowania wszczętego zgłoszeniem sprowadzonego towaru do procedury celnej dopuszczenia do obrotu. Ta procedura została bowiem zakończona zgodnie z art. 73 WKC zwolnieniem towaru objętego zgłoszeniem celnym ( zgodnie z adnotacją na formularzu SAD, towar dopuszczono do swobodnego obrotu w dniu [...]) Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji w dniu [...] przez Dyrektora Izby Celnej toczyło się tymczasem od chwili złożenia przez spółkę wniosku o zwrot opłaconych należności celnych przywozowych w trybie art. 236 ust. 1 WKC tj. od dnia 6 października 2008 r. Postępowanie będące przedmiotem oceny Sądu nie toczyło się zatem do daty przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. od [...] i nie mamy do czynienia z sytuacją bezpośredniej kontynuacji prowadzonego uprzednio postępowania. Stąd też wszelkie zarzuty opierające się na kwestionowaniu działań organu z okresu poprzedzającego wszczęcie postępowania o zwrot uiszczonego cła nie mogą mieć tutaj znaczenia i jako takie należy je oddalić.

Jako bezprzedmiotowy uznać zatem należy zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przez jego niezastosowanie. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem skarżącej spółki organ winien zawiesić postępowanie w oczekiwaniu na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie ustalenia podstaw do uznania spornego pojazdu, podlegającego cłu, jako odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Zarzut ten, jak wskazano, jest bezpodstawny, albowiem decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wydana została już w dniu [...], a postępowanie organów celnych dotyczące ustalenia zasadności wniosku o zwrot uiszczonego cła wszczęte zostało dopiero w dniu [...]. Z porównania tych dat wynika jednoznacznie, że w rozpoznawanej sprawie nie istniała już wskazywana przez stronę podstawa zawieszenia postępowania, albowiem "zagadnienie wstępne" zostało rozstrzygnięte jeszcze przed wszczęciem postępowania celnego w sprawie zwrotu należności celnych.

W przedmiotowej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie oparte zostało o wskazany we wniosku art. 236 ust. 1 WKC. W skardze skierowanej do Sądu strona skarżąca podnosi, że w podstawę rozstrzygnięcia powinien stanowić art. 236 ust. 1 zd. 1 WKC bądź też przepis art. 239 ust. 1 WKC.

W tym zakresie na wstępie stwierdzić należy, że w ocenie Sądu w tym składzie, brak było podstaw do rozpoznawania przez organy celne wniosku strony w oparciu o art. 239 WKC. Przepis ten wskazuje kolejne sytuacje, inne niż te, określone w art. 236-238 WKC, w których należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu. Jednak, jak wynika z treści art. 239 ust. 2 WKC, należności są zwracane lub umarzane z powodów określonych w ust. 1 na pisemny wniosek dłużnika złożony we właściwym urzędzie celnym w terminie dwunastu miesięcy, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Jednakże organy celne mogą w należycie uzasadnionych, wyjątkowych przypadkach zezwolić na przedłużenie tego terminu. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, pisemny wniosek o zwrot lub umorzenie należności celnych winien być złożony we właściwym urzędzie celnym w terminie 12 miesięcy od powiadomienia dłużnika o tych należnościach. ( M. Kałka, U. Ksieniewicz Wspólnotowy Kodeks Celny – Komentarz 2007 str. 489 pkt 5 i 6). W analizowanym przypadku (w przypadku samoobliczenia należności celnych) datą powiadomienia o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego jest data zwolnienia towaru tj. [...]. Data ta wynika bezpośrednio z deklaracji celnej znajdującej się w aktach administracyjnych, na której w polu 54 znajduje się podpis i data [...]. Podkreślić też należy, że data zwolnienia towaru nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą w niniejszej sprawie. Z powyższego wynika jednoznacznie, że 12 miesięczny termin do złożenia wniosku w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych na postawie art. 239 WKC upłynął w dniu [...]. Tymczasem wniosek o zwrot należności celnych Spółka złożyła dopiero w dniu [...], wskazując przy tym, jako jego podstawę jedynie art. 236 WKC.

Jako niezasadny należy także uznać zarzut nierozważenia z urzędu przez organ, czy nie zaistniał "należycie uzasadniony, wyjątkowy przypadek" – jak stanowi art. 239 WKC in fine – usprawiedliwiający przekroczenie tego terminu. Przede wszystkim wskazać należy, że strona nie wnosiła o zezwolenie na przekroczenie tego terminu, ani – jak wskazano wcześniej – nawet nie składała wniosku na podstawie wskazywanego art. 239 WKC. Gdy przepis przewiduje możliwość lub obowiązek działania organu na podstawie wniosku strony, a strona wniosku takiego nie składa, nie można organowi skutecznie postawić zarzutu, że w takiej sytuacji nie działa z urzędu. W ocenie Sądu brak wniosku strony o przedłużenie 12 miesięcznego terminu do złożenia wniosku o zwrot należności celnych na podstawie art. 239 WKC uzasadniał niezastosowanie tego przepisu przez organy celne w rozpoznawanej sprawie. Skoro brak było podstaw do rozważania przez organ przesłanek z art. 239 WKC, to tym samym bezprzedmiotowe jest rozważanie zarzutów dotyczących naruszenia art. 900 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC ( Dz. U. UE.L.1993.253.1) , gdyż jest to jeden z przepisów dotyczących stosowania art. 239 WKC.

W tej sytuacji pozostaje rozważenie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 236 WKC poprzez błędną jego wykładnię i odmowę zwrotu uiszczonego cła. Zgodnie z powołanym przepisem art. 236 WKC, zwrot lub umorzenie należności celnych jest uzależnione od spełnienia jednej z dwóch przesłanek materialnych: w chwili uiszczenia kwota należności celnych nie była prawnie należna lub została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. Uregulowany w tym przepisie przypadek zwrotu należności celnych obejmuje więc sytuacje, w których obliczona i pobrana kwota należności nie wynikała z obowiązującego prawa lub kwota ta pobrana została w zawyżonej wysokości obliczonej w oparciu o nieprawidłowe elementy kalkulacyjne stanowiące podstawę jej obliczenia. Przepis ten obejmuje również przypadek, w którym zwrotu należności dokonuje się w przypadku zaksięgowana retrospektywnego należności pomimo zaistnienia przypadków, gdy nie dokonuje się tego zaksięgowania.

Zgodnie z twierdzeniem skarżącej spółki kwota należności celnych była nienależna, gdyż sprowadzony samochód – którego dotyczyło zapłacone cło – został następnie uznany za odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, który w związku z tym nie mógł zostać dopuszczony do ruchu, a zatem nie wypełniał on definicji pojazdu mechanicznego. W tej sytuacji, w ocenie spółki, skoro sprowadzony towar (pojazd) uznano za odpad, a zatem towar ten był już odpadem w chwili dokonania zgłoszenia celnego, to uiszczone cło od pojazdu mechanicznego stało się nienależne i zachodziła podstaw do jego zwrotu na podstawie art. 236 WKC.

W ocenie Sądu, zarzut nieprawidłowego zaklasyfikowania towaru nie może zostać uwzględniony. Zdaniem sądu, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu należności celnych organ celny przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające badając, czy uiszczona przez spółkę kwota cła była prawnie należna i czy została prawidłowo obliczona w oparciu o prawidłowe elementy kalkulacyjne. Organ celny prawidłowo ocenił, że sporny pojazd właściwie został zaratyfikowany przez stronę do pozycji 8703 24 90 Taryfy Celnej. Organ przeprowadził w tym zakresie pełne ustalenia faktyczne niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, rozważył i wyjaśnił na jakich przesłankach się oparł dokonując takiej klasyfikacji. Wskazać należy, że klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega warunkom określającym zasady, na których jest oparta oraz ogólnym regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni kod taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną. I tak, pod pozycją 8703 klasyfikuje się "pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi". Zwrócić należy uwagę, że Taryfa celna nie uzależnia w żadnym przypadku możliwości zataryfikowania pojazdu od tego, czy może on być zarejestrowany i dopuszczony do ruchu, ani od tego, czy jest on pojazdem sprawnym, nieuszkodzonym. Pojazdy samochodowe nieuszkodzone tak jak i uszkodzone klasyfikuje się do pozycji 8703 (pojazdy osobowe) lub 8704 (pojazdy ciężarowe) Wspólnej Taryfy Celnej.

Ponadto dokonując klasyfikacji taryfowej każdego towaru, należy kierować się "Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej" (dalej ORINS) zamieszczonymi na początku taryfy celnej oraz uwagami do poszczególnych sekcji i działów, które decydują, jak należy taryfikować towary. Trafnie w tym zakresie powołał się organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu na regułę 2a ORINS, zgodnie z którą "wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego (oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły) znajdującego się w stanie niezmontowanym lub rozmontowanym".

Z powyższego jednoznacznie wynika, że nawet pojazd rozmontowany na części, czy też uszkodzony lub niesprawny posiada wciąż status pojazdu i jako taki powinien być klasyfikowany. Tym samym klasyfikacja sprowadzonego pojazdu do działu 72 Wspólnej Taryfy Celnej, który obejmuje żeliwo i stał lub do działu 81, który obejmuje pozostałe metale nieszlachetne, cermetale i artykuły z tych materiałów nie mogła być uznana za prawidłową. Słusznie też organ II instancji podniósł, oddalając zarzuty odwołania, że zakwalifikowanie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska pojazdu samochodowego jako odpad na podstawie przepisów o ochronie środowiska nie jest wiążące dla organów celnych na potrzeby klasyfikacji taryfowej. Zgodzić się należy w pełni ze stwierdzeniami organu, że dla potrzeb postępowania celnego podstawą prawną wydawanych decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej nawet wówczas, gdyby towary traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach czy opiniach rzeczoznawców. Podobnie wypowiadał się już w tej kwestii wielokrotnie NSA – por. m.in. wyrok z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SA/Bk 1196/02).

Tak więc organ prawidłowo zaklasyfikował sporny pojazd do pozycji 8703 24 90. W tej sytuacji, jeżeli dług celny został określony zgodnie z przepisami WKC i kwota tych należności została określona na podstawie taryfy celnej to należności te uznać należy za prawnie należne i wymagalne (por. w tym zakresie m.in. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 października 2005 r. w sprawie Transport Maatschappij Traffic BV, sygn. akt C-247/04).

Strona prawidłowo dokonała też wyliczenia wysokości należnego cła. Sporny towar (pojazd) importowany z USA zaklasyfikowany był bowiem do kodu 87032490 Taryfy celnej i w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego ([...]) podlegał należnościom celnym przywozowym według stawki celnej w wysokości 10% od wartości celnej. Biorąc pod uwagę, że wartością celną jest wartość transakcyjna towaru, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna oraz w tym wypadku koszty transportu do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty uznać należy, że wartość cła od pojazdu obliczona została w sposób prawidłowy. Za podstawę obliczenia wartości celnej przyjęto wartość towaru z faktury oraz koszty transportu także ujęte w fakturze złożonej przez stronę.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, w świetle poczynionych powyżej rozważań, które prowadzą do wniosku kwota cła obliczona i uiszczona przez stronę skarżącą była kwotą prawnie należną, nie ma potrzeby analizowania dalszych przesłanek z art. 236 WKC warunkujących zwrot należności celnych. Reasumując, organy celne zgodnie z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgromadziły i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ustalone okoliczności faktyczne sprawy nie budziły zasadniczych wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Można jedynie mówić o odmiennej o cenie tych okoliczności przez organy celne i przez spółkę, ale to oznacza już wprost zarzut naruszenia prawa materialnego nie zaś procesowego. W świetle poczynionych ustaleń i powyższych rozważań uznać należy, że sprowadzony towar został zaklasyfikowany do właściwego kodu, a tym samym dane zawarte w zgłoszeniu celnym były prawidłowe, dlatego stronie nie służy zwrot należności celnych w trybie art. 236 ust. 1 WKC.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

A. B.