Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 671/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 2 pkt 1, art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i 1a, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 1, ust 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 575
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. Z. i Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego wychowanka w rodzinie zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] przyznającą świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego wychowanka S. P. przebywającego w rodzinie zastępczej niezawodowej w osobach B. i Z. Z., po osiągnięciu przez niego pełnoletności , począwszy od dnia 1 kwietnia 2016 do 31 sierpnia 2016 r w kwocie [...] zł miesięcznie.

Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 37 ust. 2 pkt 1, 80 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i ust. 1a, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 1, ust. 3, ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 575).

Z uzasadnienia ww. decyzji wynika następujący stan faktyczny:

W dniu 18 kwietnia 2016 r B. Z. złożyła wniosek w imieniu rodziny o przyznanie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego S. P. pozostającego w rodzinie zastępczej niezawodowej od dnia 1 kwietnia 2016 r.

Starosta S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] przyznał świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego wychowanka S. P. przebywającego w rodzinie zastępczej niezawodowej w osobach B. i Z. Z., po osiągnięciu przez niego pełnoletności, począwszy od dnia 1 kwietnia 2016 do 31 sierpnia 2016 r w kwocie [...] zł miesięcznie.

Decyzję w terminie zaskarżyła B. Z. podnosząc, że w tym samym dniu wszczęto postępowanie i wydano decyzję. We wszczęciu postępowania miała zagwarantowane prawo do czynnego udziału w postępowaniu ale wydanie decyzji w tym samym dniu pozbawiło ją tego prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 18 kwietnia 2016 r B. Z. złożyła wniosek w imieniu rodziny o przyznanie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania S. P. pozostającego w rodzinie zastępczej niezawodowej od dnia 1 kwietnia 2016 r. W dniu 19 kwietnia 2016 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie przyznania świadczenia o czym zawiadomiono strony w dniu 28 kwietnia 2016 r. (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru). W sprawie została wydana decyzja o przyznaniu świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania S. P. nosząca datę [...] kwietnia 2016 r. doręczona stronom w dniu 13 maja 2016 r. - dowód zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji. Pouczenie o prawie do czynnego udziału w sprawie było zawarte w postanowieniu o wszczęciu postępowania doręczonego Skarżącej w dniu 28 kwietnia 2016 r. Do dnia 13 maja - data doręczenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. strona nie znała treści decyzji.

W dniach od 29 kwietnia do 6 maja 2016 r. mogła skorzystać z prawa do czynnego udziału w postępowaniu czego nie uczyniła. Czynienie zarzutu pozbawienia strony prawa do udziału w postępowaniu w świetle powyższych faktów nie jest uzasadnione. Porównując daty wszczęcia postępowania i datę wydania decyzji zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kpa byłby uprawniony, jednak daty doręczenia korespondencji kierowanej do strony temu przeczy. Zdaniem Kolegium naruszenie przepisu art. 10 § 1 Kpa w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

Organ wskazał, iż godnie z przepisem art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej rodzinie zastępczej, na każde umieszczone dziecko przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota [...] zł miesięcznie w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Świadczenie przysługuje do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej.

Wnioskodawczyni składając wniosek w dniu 18.04.2016 r. ubiegała się o świadczenie na pełnoletnie dziecko S. P. umieszczonego w rodzinie zastępczej. Od dnia 1.04.2016 r. rodzina Skarżącej nie pełni już funkcji rodziny zastępczej zawodowej. Dotychczas przyznane świadczenie dla wychowanka rodziny zastępczej zawodowej zostało uchylone decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., a przyznane zostało świadczenie dla rodziny zastępczej niezawodowej od dnia 1.04.2016 r. Decyzja ta jest zgodna z wnioskiem i odpowiada prawu.

B. Z. i Z. Z. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazali, że nie zgadzają się z sentencją decyzji PCPR z dnia [...] kwietnia 2016 r., w której napisano, że przyznaje się świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania S. P. w rodzinie zastępczej niezawodowej po osiągnięciu przez niego pełnoletniości, począwszy od 1.04.2016 r. Nie zgadzają się z punktem nr 2 uzasadnienia tej decyzji, ponieważ funkcjonują nadal jako zawodowa rodzina zastępcza dla chłopca, a decyzja z dnia [...] kwietnia od której się odwołują nie jest pozytywnym załatwieniem sprawy. Nie zgadzają się z twierdzeniem, że nie pełnią już funkcji zawodowej rodziny zastępczej. Wskazali, że wniosek z 18 kwietnia nie jest ich stwierdzeniem lecz opisem otrzymanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., która jest dla nich krzywdząca i z którą się nie zgadzają. Zarzucili, że PCPR S. naraził ich na straty, pozbawił wynagrodzenia za pełnienie funkcji zawodowej rodziny zastępczej.

Reasumując skarżący nie zgodzili się z przekwalifikowaniem ich w niezawodową rodzinę zastępczą. Uważają, iż umowa na zawodową rodzinę zastępczą powinna zostać automatycznie przedłużona do czasu aż wychowanek ukończy szkołę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w R. z dnia [...] czerwca 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. przyznającą świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego wychowanka S. P. przebywającego w rodzinie zastępczej niezawodowej w osobach B. i Z. Z., po osiągnięciu przez niego pełnoletności , począwszy od dnia 1 kwietnia 2016 do 31 sierpnia 2016 r. w kwocie [...] zł miesięcznie.

Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 575; dalej: "ustawa").

Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo placówce opiekuńczo-wychowawczej, za zgodą odpowiednio rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka albo dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia, jeżeli uczy się.

Stosownie do art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota [...] zł miesięcznie – w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej, a [...] zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy rodzinie zastępczej przysługuje świadczenie, o którym mowa w art. 80 ust. 1, oraz dodatki, o których mowa w art. 81, również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, na zasadach określonych w art. 37 ust. 2. Świadczenie przysługuje w czasie trwania roku szkolnego do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej.

Art. 87 ustawy stanowi, że świadczenia i dodatki o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, przyznaje się od dnia faktycznego umieszczenia dziecka odpowiednio w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka. Natomiast, w myśl art. 88 ust. 1, 4 i 5 ustawy świadczenia, dodatki i dofinansowanie do wypoczynku, o których mowa w art. 80 ust. 1, 81, 83, 84 są udzielane na wniosek odpowiednio rodziny zastępczej, rodziny pomocowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka. Przyznanie oraz odmowa przyznania świadczeń (...), o których mowa w art. 80 ust. 1 (...) następuje w drodze decyzji (ust. 4).

Jak wynika z akt sprawy, Skarżący od 2 kwietnia 2012 r. do 31 marca 2016 r. pełnili funkcję rodziny zastępczej zawodowej na podstawie terminowej umowy zlecenia zawartej pomiędzy Skarżącymi a Starosta i Wicestarostą S.. W dniu 31 marca 2016 r. umowa wygasła i Skarżący zostali przekształceni w rodzinę zastępczą niezawodową. Wygaśnięcie umowy o pełnieniu funkcji rodziny zastępczej zawodowej w dniu 31 marca 2016 r. skutkowało wydaniem w dniu 5 kwietnia 2016 r. postanowienia o wszczęciu postępowania i w konsekwencji wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. uchylającej decyzję nr [...] z dnia [...] października 2014 r. przyznającej Skarżącym świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego wychowanka S. P. przebywającego w rodzinie zastępczej zawodowej. Decyzję tą otrzymała Skarżąca w dniu 18 kwietnia 2016 r., (zwrotne potwierdzenie odbioru pisma przez B. Z. wraz z jej własnoręcznym podpisem – k. [...] akt administracyjnych).

W związku z wnioskiem Skarżącej z dnia 18 kwietnia 2016 r. o przyznanie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania S. P. pozostającego w rodzinie zastępczej niezawodowej od dnia 1 kwietnia 2016 r. organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2016 r. wszczął postępowanie w sprawie przyznania świadczenia o czym zawiadomiono strony w dniu 28 kwietnia 2016 r. (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru). W dniu [...] kwietnia 2016 r. wydał decyzję nr. [...] zgodną (w kwestii przyznania świadczenia) z oczekiwaniami strony.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sytuacji złożenia wniosku rodziny zastępczej organ - przy spełnieniu przesłanki wydania przez sąd orzeczenia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej, faktycznego przejęcia i wykonywania przez rodzinę wskazanych przez sąd obowiązków oraz spełnieniu przesłanek z cytowanego wyżej art. 37 ust. 2 ustawy (co jest bezsporne w tej sprawie) winien wydać decyzję o przyznaniu obligatoryjnego świadczenia finansowego, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 kpa Sąd zauważa, że aby zarzut taki okazał się skuteczny, strona musi wykazać, że naruszenie tego przepisu uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Dlatego też zarzut ten nie może zostać uwzględniony.

W okolicznościach sprawy niniejszej bez jakiegokolwiek znaczenia pozostają zarzuty zawarte w skardze dotyczące zasadności uchylenia decyzji z dnia [...] października 2014 r. Skoro bowiem skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2016 r., to decyzja stała się ostateczna i brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń w niej zawartych – tym bardziej w niniejszym postępowaniu, które jest postępowaniem odrębnym. Na marginesie zauważyć można, że decyzja SKO w R. z [...].06.2016 r. znak [...] dotycząca stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania była przedmiotem rozstrzygnięcia tut. Sądu na skutek skargi B. Z. i Z. Z., który wyrokiem z dnia 8.12.2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 672/16, skargę oddalił. Wyrok ten jest prawomocny.

Nie mogły być rozpatrzone pozostałe kwestie szeroko podnoszone w skardze, dotyczące problematyki zasadności przedłużenia okresu obowiązywania umowy o pełnieniu funkcji rodziny zastępczej zawodowej z dnia 2 kwietnia 2012 r. Kwestie te są regulowane w drodze umowy i nie podlegają kontroli organów administracji i sądu administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), skargę oddalił.

-----------------------

5