Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 49/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. T. z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent M. T. (zwany dalej "Prezydentem") decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmówił M. Z. (tj. Skarżącemu) udostępnienia informacji publicznej w zakresie:

1) co do wysokości środków przekazanych przez Gminę M. T. na organizację imprezy [...] w ramach cyklu [...] [...] począwszy od imprezy organizowanej w roku 2010 do imprezy organizowanej w roku 2021,

2) udostępnienia kopii umów zawartych przez M. T. w sprawie organizacji imprezy [...] w ramach cyklu [...] [...] w okresie "do 2010 do roku imprezy organizowanej w roku 2021, włącznie".

W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że Skarżący [...] lutego 2020 r. wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

- kwoty, jakie przekazało M. T. z budżetu (ze środków publicznych) na organizację S. [...] w 2021 r. oraz w latach poprzednich, przy czym wnioskodawca wskazał, że organizację imprezy datuje się od 2010 r.,

- kopii umów zawartych przez M. T. w przedmiocie organizacji tych zawodów,

- do jakiego podmiotu (klubu, miasta, czy BSI) trafiały wpływy z biletów.

Odmowna decyzja Prezydenta z [...] kwietnia 2020 r. została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] czerwca 2020 r., które przekazało sprawę Prezydentowi do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent odmówił udostępnienia informacji ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy tj. w związku z wystąpieniem okoliczności z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., zwanej w skrócie "u.d.i.p."). Organ wskazał, że wprawdzie art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., zwana w skrócie "u.f.p.") nakazuje uważać klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych za niezastrzeżone - jednakże z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Prezydent podniósł, że w sprawie organizacji zawodów [...] w cyklu [...] [...] (nazwanej we wniosku o udzielenie informacji [...] [...] Gmina M. T. zawierała umowy z BSI [...] [...] (zwanej w skrócie "BSI") – spółką będącą wyłączonym posiadaczem wszelkich praw komercyjnych do ww. zawodów. Spółka ta jest przedsiębiorcą. Organizacją imprez, do których pozyskała prawa, zajmuje się komercyjnie, w ramach wypracowanych przez lata działalności i sprawdzonych w praktyce rozwiązań organizacyjnych.

Każda z umów zawieranych przez Gminę M. T. z BSI w sprawie organizacji tej imprezy od 2010 r. do dnia wydania decyzji zawiera postanowienie obligujące Gminę M. T. do zachowania poufności informacji w zakresie warunków ustalonych umową i zakaz ich ujawniania jakiemukolwiek podmiotowi trzeciemu bez uzyskania uprzedniej zgody na udostępnienie. Wobec podejmowania przez BSI każdorazowo działania w celu zachowania poufności danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, Organ zwrócił się do BSI z zapytaniem, czy nie rezygnuje z przysługującego mu prawa. BSI nie wyraziła zgody na udostępnienie informacji.

Prezydent wskazał ponadto, że ww. umowy zawarte z BSI zawierają informacje posiadające dla BSI wartość organizacyjną w zakresie wypracowanych przez lata rozwiązań organizacyjnych przedsiębiorcy, których stosowania i przestrzegania BSI wymaga od organizatora zawodów i które zapewnia w zakresie działań własnych, w różnych aspektach (m.in. dotyczących bezpieczeństwa uczestników, organizacji przestrzeni reklamowej, obsady i obsługi zawodów, funkcjonowania mediów, usług, przestrzeni handlowej) oraz wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy (np. wynagrodzenie).

Prezydent podkreślił, że oceny, czy informacje zawarte w umowach stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w aspekcie materialnym dokonał odwołując się do pełnej treści umów a nie wyłącznie z odwołaniem do pojedynczego zapisu postanowienia o poufności.

Prezydent podniósł także, że ujawnienie umów naruszyłoby chronioną prawem tajemnicę BSI, gdyż zagrażałoby ujawnieniem podmiotom konkurencyjnym szczegółowych warunków umowy, które w zestawieniu z ujawnieniem wysokości wynagrodzenia mogłyby naruszyć pozycję przedsiębiorcy na rynku organizacji imprez sportowych. Prezydent podkreślił, że argument ten jest szczególnie aktualny ponieważ w październiku 2020 r. rozpoczną się rozmowy w przedmiocie możliwości oraz warunków na jakich mogłoby dojść do zorganizowania zawodów [...] w T. w kolejnych latach tj. 2022 – 2024. Rozmowy te będą prowadzone z innym podmiotem niż BSI, który uzyskał wyłączne prawo komercyjne do organizacji tych zawodów. Ujawnienie wnioskodawcy, będącemu dziennikarzem Radia PiK, informacji o wysokości środków jakie Gmina M. T. zapłaciła za organizowanie zawodów w poprzednich latach pozwala z dużym prawdopodobieństwem przypuszczać, że informacje te dotrą do uczestników rozmów, którzy zyskają wiedzę na jakim poziomie kształtowały się dotychczasowe wydatki Gminy M. T. w tym zakresie, co niewątpliwie wpłynie na przebieg rozmów i oczekiwany poziom wynagrodzenia dla organizatora zawodów.

Prezydent wskazał także, że konsekwencją zastrzeżonej przez BSI poufności informacji zawartych w każdej z umów jest odmowa udostępnienia kopii tych umów.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") decyzją z [...] października 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium stwierdziło, że pismem z [...] sierpnia 2020 r. Prezydent udzielił Skarżącemu informacji odnośnie wpływów z biletów z organizacji zawodów [...] [...].

Kolegium uznało ponadto, że organ I instancji przeprowadził ocenę, w jakim zakresie przedmiotowa umowa jest objęta tajemnicą przedsiębiorcy lub nie może zostać udostępniona ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych. Zdaniem Kolegium organ I instancji dokonał przy tym skrupulatnej i szczegółowej analizy informacji objętych tajemnicą i dokonał oceny skuteczności objęcia tych danych ochroną prawną. Organ I instancji przedstawił własną analizę co do rzeczywistej możliwości objęcia poszczególnych postanowień umowy tajemnicą przedsiębiorcy m.in. w zakresie powodów, jakie przemawiają za nadaniem im takiego charakteru, odnosząc się do rodzaju tychże informacji oraz skutków jakie mogą się wiązać z ich upublicznieniem.

Kolegium podzieliło te ustalenia Prezydenta.

Kolegium stwierdzając, że tajemnica przedsiębiorcy jest oceniania w sposób obiektywny, zwróciło uwagę, że Prezydent ocenił, czy charakter żądanej informacji może być i z jakich powodów, poddany ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy.

Kolegium w ślad za Prezydentem oceniło, że umowy zawarte z BSI zawierają informacje posiadające dla tej Spółki wartość organizacyjną w zakresie wypracowanych przez lata rozwiązań organizacyjnych przedsiębiorcy związanych chociażby ze szczególnymi wymogami stawianymi przez organizatora zawodów m.in. w zakresie bezpieczeństwa organizacji przestrzeni, funkcjonowania usług, mediów itp.

Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo uznał, iż dane objęte tajemnicą, zawarte w umowach nie mogą zostać ujawnione szczególnie podmiotom konkurencyjnym ze względu na mające toczyć się w październiku rozmowy dotyczące organizacji [...] w latach następnych. Kolegium stwierdziło, że dane tego rodzaju, biorąc pod uwagę wysoką konkurencję na rynku, do którego się one odnoszą, skłaniają do uznania, iż faktycznie stanowią one informacje, których ochrona leży w uzasadnionym interesie przedsiębiorcy. Ma on bowiem prawo do ochrony informacji, które mogą osłabić jego rynkową pozycję, a jednocześnie ułatwić funkcjonowanie podmiotom konkurencyjnym, które uzyskując ww. informacje znajdować się będą w pozycji uprzywilejowanej. Wiedza ta będzie mogła stanowić podstawę zrewidowania działań tychże podmiotów w celu zwiększenia czy umocnienia swojej pozycji na rynku.

W skardze do sądu administracyjnego M. Z. zarzucił decyzji Kolegium:

1) naruszenie art. 7 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") mające istotny wpływ na wynik sprawy przez nieuczynienie ustaleń w przedmiocie podjęcia przez przedsiębiorcę (BSI) działań zmierzających do zachowania w tajemnicy informacji;

2) naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez błędną jego wykładnię polegającą na:

a) uznaniu, że informacja o wysokości środków przekazanych przez Gminę M. T. na organizację imprezy [...] [...] w latach 2010 -2021 stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa spółki BSI, posiada wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, podczas gdy informacji tej nie można wykorzystać w sposób gospodarczy lub handlowy, a zatem nie stanowi ona tajemnicy przedsiębiorstwa;

b) uznaniu, że ujawnienie wynagrodzenia BSI za organizację imprez w latach poprzednich wpłynie na konkurencyjność ww. spółki, podczas gdy wyłączne prawo organizowania zawodów [...] w T. na kolejne lata otrzymał już inny podmiot niż BSI, a zatem informacja ta nie wpłynie na konkurencyjność BSI przy organizacji danej imprezy;

c) odmowę udostępnienia kopii zawartych umów w całości, podczas gdy cała treść umowy nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, a organ nie wyjaśnił wystarczająco, które z postanowień umów objęte jest tajemnicą przedsiębiorstwa, pomimo iż powinien był to uczynić.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o:

- zobowiązanie Organu do udostępnienia w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku wnioskowanych przez Skarżącego informacji o wysokości środków przekazanych przez Gminę M. T. na organizację imprez oraz kopii umów zawartych przez M. T. w sprawie organizacji imprez;

- ewentualnie o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że co do zasady informacja o wysokości wydatkowanych przez gminę środków jest jawna, a jedynie przy spełnieniu szczególnych warunków może być ograniczoną tajemnicą przedsiębiorstwa. Tajemnica przedsiębiorstwa musi jednak mieć dającą się określić wartość ekonomiczną lub handlową. Informacja o kwocie środków przekazanych przez Gminę M. T. (niekoniecznie w całości na wynagrodzenie przedsiębiorcy) nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, jak błędnie założyły organy obu instancji. Informacji o sumie takich środków nie można sprzedać i czerpać z niej korzyści jak z patentu czy choćby know -how, którym może być pewien proces organizacyjny przedsiębiorcy. Suma środków pieniężnych przekazanych przez gminę na organizację imprezy nie jest zatem tajemnicą przedsiębiorstwa, albowiem nie przedstawia wartości gospodarczej, tj. dającej się określić ekonomicznie wartości handlowej.

Skarżący podniósł, że skoro w kolejnych latach wyłączne prawo organizacji kolejnych imprez otrzymał inny podmiot niż BSI, nie sposób mówić o zakłóceniu lub obniżeniu konkurencyjności tej spółki. BSI nie staje do przetargu z innym podmiotem w przedmiocie organizacji danej imprezy. Wiedza podmiotów trzecich o otrzymanym w przeszłości wynagrodzeniu od gminy, która to wiedza w sposób potencjalny może wpłynąć na konkurencyjność spółki przy organizacji bliżej nieokreślonych imprez, jest argumentem niewystarczającym dla ograniczenia prawa obywatela do otrzymania informacji publicznej.

Odnośnie odmowy udostępnienia umowy Skarżący podniósł, że cała treść umowy nie musi stanowić tajemnicy przedsiębiorcy. W przypadku jeżeli w umowie występuje tajemnica przedsiębiorcy, organ może dokonać anonimizacji treści umowy w zakresie, w jakim w jego ocenie stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa (szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt). Natomiast pozostała treść umowy powinna zostać przez udostępniona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i prawa innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Prawo do informacji nie jest zatem prawem bezwzględnym i podlega ograniczeniom, przewidzianym w ustawach. Takie ustawowe ograniczenie prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej przewidziano w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Choć tajemnica przedsiębiorcy jest jedną z ustawowych przesłanek ograniczenia dostępu do informacji, to u.d.i.p. nie wyjaśnia, jak należy rozumieć termin "tajemnicy przedsiębiorcy". W tej kwestii odwołać należy się do ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1913). Zgodnie z art. 11 ust. 2 tej ustawy przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Z uwagi na istotne podobieństwo pojęć "tajemnicy przedsiębiorcy" oraz "tajemnicy przedsiębiorstwa" wskazać należy, że tajemnica przedsiębiorcy i tajemnica przedsiębiorstwa w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy może być w niektórych sytuacjach rozumiana szerzej – jako informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Tak rozumiana tajemnica przedsiębiorcy zawiera element materialny w postaci np. szczegółowego opisu sposobu wykonania usługi, jej kosztu, oraz element formalny – woli utajnienia danych informacji (vide: wyroki NSA z 28 kwietnia 2016r., sygn. I OSK 2456/14, z 5 lipca 2013r., sygn. I OSK 511/13, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie jest kwestionowane w sprawie że Gmina M. T. wydatkowała środki publiczne w celu realizacji umów, jakie zawarła ze spółką BSI. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (w skrócie "u.f.p.") gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Przyjąć zatem należy, że informacje o gospodarowaniu środkami publicznymi stanowią informację publiczną, dostępną w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 35 u.f.p. klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Z powyższego wynika, że zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności i z tego względu jednostka sektora publicznego nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy, co do jej istnienia, ale powinna samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Aby dokonać takiej weryfikacji niezbędne jest konkretne wskazanie czego konkretnie tajemnica przedsiębiorstwa ma dotyczyć, które konkretnie fragmenty umowy są tajemnicą. Dogłębny wywód w tej materii można także przeprowadzić utajniając na przykład część uzasadnienia decyzji. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 2 zdanie 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 4 maja 2017 r. sygn. IV SA/Gl 90/17). Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona przez przedsiębiorcę informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa w znaczeniu ustawowym, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne.

Badanie, czy zachodzą przesłanki do uznania, że mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy musi opierać się na dokumentach źródłowych. Brak takich dokumentów oznacza pozorność rozstrzygania przez organ, czy w sprawie mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy.

W przedmiotowej sprawie w aktach administracyjnych znajdują się jedynie fragmenty umowy pomiędzy BSI a Gminą M. T. tj. strony 1, 30, 31, 35 umowy z [...] października 2014 r., strony 1, 2, 29 i 34 umowy z [...] czerwca 2017 r., strony 1 i 5 aneksu do umowy z [...] czerwca 2017 r. oraz jedna strona "Załącznika 1". O ile możliwe jest że organ I instancji tj. Prezydent M. T. mógł mieć dostęp do całej treści ww. umów (jako że Gmina M. T. była ich stroną), o tyle z akt administracyjnych nie wynika aby możliwością zapoznania się z tymi dokumentami źródłowymi dysponowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Rozstrzygając w takiej sytuacji organ odwoławczy dopuścił się zatem naruszenia ciążącego na nim z mocy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy – co mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Należy ponadto zauważyć, że znajdujące się w aktach sprawy fragmenty umów pozwalają stwierdzić, iż BSI zastrzegała poufność umowy. Nie pozwalają one jednakże stwierdzić, czy i jakie konkretne informacje techniczne, technologiczne czy organizacyjne BSI objęła poufnością, a tym samym nie jest możliwa weryfikacja, czy spełniają one przesłanki uznania ich za tajemnicę przedsiębiorcy. W tej sytuacji nie tylko rozważania organu odwoławczego, ale także rozważania organu I instancji odnośnie zaistnienia w sprawie tajemnicy przedsiębiorcy należy uznać za ogólnikowe i abstrakcyjne, oderwane od ustalonego i zobrazowanego w aktach stanu faktycznego sprawy, a tym samym dokonane w z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.

Odnośnie przedstawianej przez organy argumentacji słusznie Skarżący zwraca uwagę na przyznawaną przez organy okoliczność, że obecnie spółka BSI nie zajmuje się już organizacją zawodów [...]. Argumentując za zachowaniem tajemnicy odnośnie wynagrodzenia wypłaconego na podstawie dotychczas zrealizowanych umów Prezydent wskazał, że w październiku 2020 r. (tj. po wydaniu decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznych) Gmina M. T. będzie prowadziła rozmowy o zorganizowanie kolejnych zawodów nie z BSI, ale z innym przedsiębiorcą, który uzyskał prawo do organizowania zawodów tego rodzaju. Warunki dotychczasowych umów znane są zarówno Gminie M. T. jak też przedsiębiorcy BSI. Warunków tych nie zna natomiast nowy przedsiębiorca, z którym Gmina M. T. będzie prowadzić rozmowy. Z takiej argumentacji Prezydenta wynika zatem, że przyczyną odmowy udzielania informacji publicznej nie jest w istocie wzgląd na zachowanie tajemnicy przedsiębiorcy (tj. spółki BSI), ale wzgląd na pozycję negocjacyjną Gminy M. T. w rokowaniach z innym przedsiębiorcą.

Co więcej – skoro organy ustaliły, że organizacja zawodów [...] jest powierzana danemu przedsiębiorcy (poprzednio BSI, obecnie innemu przedsiębiorcy) "na wyłączność", to - jak Słusznie zwraca uwagę Skarżący - trudno zrozumieć z kim, w zakresie organizacji zawodów z cyklu [...], miałby taki przedsiębiorca konkurować i przed kim miałby chronić wymyślone przez siebie rozwiązania organizacyjne. Zupełnie odrębną kwestią jest, że pewne konkretne rozwiązania organizacyjne mogą zapewnić przedsiębiorcy - o ile działa jako organizator także innych imprez niż [...], przewagę konkurencyjną przy organizacji tych innych imprez. To tego rodzaju rozwiązania (tj. wykorzystywane zarówno przy organizacji [...] jak też przy innego rodzaju imprezach) mogą być chronione tajemnicą przedsiębiorcy. Organy jednakże nie przeprowadziły stosownego badania i nie wykazały, aby taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Nie można uznać, aby tajemnicą przedsiębiorstwa była objęta sama informacja, jaką kwotę ze środków publicznych otrzymało dane przedsiębiorstwo – bez jednoczesnego powiązania tej informacji z rozwiązaniami organizacyjnymi, technologicznymi czy innymi mającymi wartość gospodarczą.

Należy podkreślić, że znaczenie gospodarcze ma to, jakich środków (organizacyjnych, technologicznych itp), w jakim zakresie, jak powiązanych używa przedsiębiorstwo, aby wypełnić dane zadanie w taki sposób, aby zapewnić sobie przewagę konkurencyjną na rynku nad innymi przedsiębiorstwami. W przypadku jeżeli dane przedsiębiorstwo ma wykonać pewne zadanie za kwotę ze środków publicznych – to tajemnicą przedsiębiorstwa może być sposób, w jaki udaje się temu przedsiębiorstwu wykonać to zadanie za otrzymaną kwotę – mimo że inne przedsiębiorstwa nie są w stanie zrealizować tego zadania. Ów sposób wykonania zadania decyduje o przewadze konkurencyjnej.

Nie może być uznane za chronioną przewagę konkurencyjną sam fakt otrzymania środków publicznych w określonej wysokości.

Przeciwne rozumowanie prowadziłoby do sytuacji, kiedy w każdym przypadku wydatkowania środków publicznych w ramach umowy z pomiotem prywatnym byłaby możliwość wprowadzenia niczym nieograniczonej tajemnicy co do wysokości tych środków. Byłoby to sprzeczne z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, z którego wynika, że prawo do informacji może być ograniczone, ale nie wyłączone.

W przedmiotowej sprawie należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej, w przeciwieństwie np. do przepisów dotyczących postępowania przez Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i konsumentów (por. art. 31b, art. 60 ust. 4, art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów) nie przewiedziano wprost środków procesowych pozwalających na zapewnienie tajemnicy przedsiębiorcy w toku postępowania – tak aby poprzez udostępnienie akt sprawy stronom postępowania tajemnica ta nie stała się jawna dla stron i tym samym straciła walor tajemnicy. Tym niemniej należy uznać, że organ rozstrzygający o możliwości udostępnienia informacji publicznej, mając obowiązek włączenia do akt sprawy dokumentów źródłowych zawierających tajemnicę przedsiębiorcy, jednocześnie w oparciu o art. 74 § 1 k.p.a. może odmówić stronom dostępu do tej części akt sprawy ze względu na ważny interes państwowy. Udostępnienie danych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa mogłoby bowiem doprowadzić do naruszenia zasad uczciwej konkurencji, co stanowi zagrożenie dla ważnego interesu publicznego tj. zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa ustanowionej przez przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2019 r. sygn. IV SA/Wa 1471/19).

Należy także podkreślić, że wskazanie konkretnej podstawy i zakresu "utajnienia" danej informacji przez przedsiębiorcę jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być ona w zasadzie prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej (por. wyroki NSA z 10 marca 2020 r. sygn. I OSK 3922/18 oraz z 1 sierpnia 2019 r. sygn. I OSK 2335/17).

Przy czym, "ewentualne przedstawienie sądowi administracyjnemu dokumentów, których udostępnienia odmawia się wnioskodawcy, nie oznacza, że strona będzie mogła się z nimi zapoznać w ramach prawa do przeglądania akt sprawy w sądzie. W przypadku, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), dokumenty te nie podlegają udostępnieniu zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego" (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2017 r., II SA/Wa 1645/16 przytaczany w wyroku NSA z 10 marca 2020 r. sygn. I OSK 3922/18).

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę po włączeniu do akt sprawy pełnej treści umów zawierających informacje, których udostępnienia domaga się Skarżący. W wydanym rozstrzygnięciu winien odnieść się do konkretnych rozwiązań technicznych czy organizacyjnych, odnośnie których dokonuje oceny, czy spełniają one ustawowe przesłanki uznania ich za tajemnicę przedsiębiorcy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi biorąc pod uwagę wysokość wniesionego przez Skarżącego wpisu.