Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 729/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 3, ust. 10
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Z. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz skarżącego B. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] [...], Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], o nałożeniu na B. K. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 4 pkt 22 lit. t, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.) – dalej: "u.t.d.", oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiły naruszenia polegające na:

- wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

- wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu [...] marca 2019 r. w S. przy ul. [...] kontroli drogowej samochodu osobowego marki CITROEN XSARA PICASSO o nr rej. [...], którym kierował B. K. (dalej: "Strona", "Skarżący"). W chwili zatrzymania do kontroli, kierujący przewoził zarobkowo pasażerów z Dworca PKP S. Główny przy ul. [...] na ul. [...] w S.. Jeden z pasażerów bowiem, za pośrednictwem aplikacji [...] zamówił usługę przewozu na ww. trasie oraz uiścił należność w kwocie [...]zł za jej wykonanie (nie otrzymując tym samym paragonu). Kierujący nie okazał do kontroli orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania tej pracy. Podczas czynności kontrolnych sporządzono protokoły przesłuchania Strony i świadków. Przebieg kontroli udokumentowano zaś protokołem nr [...].

Pismem z dnia [...] maja 2019 r., organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu wobec niej – jako osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. - postępowania administracyjnego z urzędu, w przedmiocie naruszeń określonych w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.

W toku postępowania przed organem I instancji, Strona oraz reprezentujący ją pełnomocnik nie złożyli żadnych wyjaśnień, ani nie przedstawili żadnych dowodów, które potwierdzałyby, że na dzień kontroli Strona dysponowała wymaganymi orzeczeniami.

W tym stanie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr jw., organ I instancji nałożył na Stronę jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym karę pieniężną w wysokości [...] zł tytułem stwierdzonych naruszeń, określonych w lp. 4.2 i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.

Pismem z dnia [...] lipca 2019 r., Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie. Decyzji tej Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w szczególności poprzez nieustalenie, czy czynności podjęte przez Stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej i czy doszło do wykonywania transportu drogowego;

- art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., poprzez wymierzenie Stronie kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności Strony nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego;

- art. 92a ust. 3 u.t.d., poprzez nałożenie na Stronę kar w łącznej wysokości przekraczającej [...] zł, albowiem organ I instancji decyzją nr [...] [...] wymierzył Stronie także karę w wysokości łącznie [...] zł,

zaś oba naruszenia stwierdzone przez organ I instancji wynikają z jednej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] marca 2019 r.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie przytoczył brzmienie przepisów art. 4 pkt 22 lit. t, art. 92a ust. 2, 4 i 8, art. 92c ust. 1 i 1a u.t.d., wyjaśnił zasady nakładania kar pieniężnych oraz wskazał, że na podstawie art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 189d-189f k.p.a. Organ wskazał także, że według lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Stosownie do lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, również skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

W odniesieniu do stwierdzonych naruszeń organ odwoławczy wskazał na treść art. 39a ust. 1 u.t.d, zgodnie z którym przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta (m.in.) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39a ust. 1 pkt 3) i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4), oraz przytoczył art. 39j ust. 1 i ust. 3-6, art. 39k ust. 1-4 oraz art. 39m u.t.d.

Mając na uwadze treść przywołanych przepisów oraz ustalony stan faktyczny, wynikający z dokumentu urzędowego, jakim jest protokół kontroli z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], organ odwoławczy stwierdził, że skoro Skarżący był wykonawcą czynności związanych z przewozem drogowym, tj. osobą o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., to jednocześnie był zobowiązany w chwili kontroli do przestrzegania przepisów i posiadania odpowiednich dokumentów, które wymagane są stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. Wobec tego organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut Strony dotyczący naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa materialnego, a jako prawidłowe ocenił nałożenie na Stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., tj. po [...] zł za brak kolejno - orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, potwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Odnosząc się do zarzutu Strony w zakresie nieustalenia przez organ I instancji okoliczności, czy wykonywane przez Skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także braku weryfikacji, czy Skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy, organ odwoławczy uznał ten zarzut za nieistotny dla sprawy. Skoro bowiem zostało udowodnione, że Strona faktycznie wykonywała działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., to brak posiadania statusu przedsiębiorcy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Organ odwoławczy wskazał także, że - wbrew zarzutom odwołania - w sprawie wykazano, iż przewóz wykonywany przez Skarżącego w dniu kontroli był transportem drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. i nie miał on charakteru przewozu okazjonalnego. Stąd Skarżący był obowiązany do legitymowania się w chwili kontroli wymaganymi orzeczeniami.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., przewidującego przypadki, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Wskazał, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z tego artykułu spoczywa na stronie postępowania. W omawianym przypadku Strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń. Przewóz był wykonywany osobiście przez Stronę, o czym niezbicie świadczą wyniki kontroli potwierdzonej protokołem, i na żadnym etapie postępowania nie wskazano dowodów, z których wynikałoby, że przewóz wykonuje w imieniu innego podmiotu. Zatem brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.

Organ odwoławczy za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. Organ podkreślił, że niniejsze postępowanie zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z [...] czerwca 2019 r. nr [...], nakładającej na Stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Natomiast decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...], na którą powołano się w odwołaniu, organ I instancji nałożył na Stronę kwotę pieniężną w wysokości [...] zł (tj. [...] zł z tytułu lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i [...] zł z tytułu lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), ograniczoną do wysokości [...] zł, zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. Stosownie do ww. przepisu, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]zł. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zastosował karę zgodnie z przepisami prawa. Organ odwoławczy wskazał, że znowelizowana u.t.d. przewiduje odrębną odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy (załącznik nr 1), osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym (załącznik nr 4) oraz podmiotu wykonującego przewóz drogowy (załącznik nr 3). Ukaranie karą administracyjną strony za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. w żadnej mierze nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec strony jako osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia określone w załączniku nr 4. Organ zaakcentował przy tym, że niniejsze postępowanie odnosi się tylko do nałożonej kary administracyjnej na Stronę jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., i maksymalna kara pieniężna została ograniczona do kwoty wskazanej w art. 92a ust. 4 u.t.d. (tj. [...] zł). Organ zaznaczył także, że w sprawie nie znajduje zastosowania wyjątek przewidziany w art. 92a ust. 10 u.t.d.

Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania w zakresie naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W jego ocenie, organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z tych przepisów i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r., Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję organu odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności: zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; braku zweryfikowania przez organ, czy w chwili przeprowadzania kontroli Skarżący posiadał status przedsiębiorcy oraz czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczeń - lekarskiego oraz psychologicznego - o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniami;

a) przepisów postępowania, tj. art. 92a ust. 10 u.t.d., polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 do u.t.d., podczas gdy

za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, Skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł - zgodnie z decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...];

b) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

c) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania, czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt;

d) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu Skarżący uszczegółowił stawiane zarzuty oraz przedstawił argumentację na ich poparcie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: p.p.s.a., uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprawujących wymiar sprawiedliwości sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem oraz rozstrzygania sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, ma stwierdzić, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Ze względu na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja nakładająca na Skarżącego karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. za naruszenia wskazane w l.p.4.2. i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.

Skarga okazała się zasadna, choć część podniesionych w niej zarzutów i ich argumentacja okazały się nietrafne. Okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, są bezsporne. W świetle poczynionych przez organ ustaleń nie ulega bowiem wątpliwości, że Skarżący w dniu [...] marca 2019 r., samochodem osobowym marki Citroen o nr rej. [...] w S., wykonał przewóz osób. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji [...]. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze Skarżącym, jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie, także płatność za przewóz pasażer zrealizował za pomocą tejże aplikacji, a jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny).

Niesporne jest również, że Skarżący nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak też orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.

Kwestią sporną w badanej sprawie pozostaje, czy w opisanych wyżej okolicznościach mają do Skarżącego zastosowanie przepisy u.t.d. i wynikające z nich sankcje za naruszenia przepisów tej ustawy.

Zdaniem Skarżącego przewóz nie miał charakteru zarobkowego, gdyż nie był podejmowany w ramach działalności gospodarczej, stąd zastosowanie przepisów u.t.d. w jego przypadku jest niezasadne.

W ocenie Sądu stanowisko to należy uznać za nietrafne. Organy prawidłowo przyjęły, że stwierdzony przez kontrolujących, przewóz pasażerów był transportem drogowym w rozumieniu u.t.d. Wynikało to z protokołu kontroli, złożonych zeznań oraz ustalonych okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem organy, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. uznały, że Skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d. W tym zakresie Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 998/19, jak i z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 144/20.

Podkreślenia wymaga, iż podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy u.t.d., która zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie także wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy.

Wynika to z przyjętych w tej ustawie definicji, określających podmiotowy i przedmiotowy zakres zawartych z w niej regulacji, stanowiących że użyte w ustawie pojęcia:

- krajowy transport drogowy - oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1);

- niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4);

- przewóz drogowy - oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a);

- przewóz okazjonalny - oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10) (art. 4 pkt 11).

W okolicznościach niniejszej sprawy istniały zatem podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji [...], nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i Skarżącego (kierującego) z aplikacji [...], służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji [...], ale w przekonaniu Sądu nie jest to uchybienie na tyle istotne, aby mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasady działania ww. aplikacji są bowiem możliwe do poznania dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów (smartfonów). Zasady jej działania zatem należy uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie jest zresztą sporna. Korzystał z niej tak Skarżący, jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez Skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu.

Zauważyć też należy, iż stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C- 34/15 analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.

W świetle powyższego orzeczenia uznać należy, iż Skarżący pełnił rolę przewoźnika drogowego osób w rozumieniu u.t.d. Z kolei Bolt.eu, na rzecz której to platformy internetowej zrealizowana została opłata za przewóz, nie była przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Działanie Skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego ile razy Skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa, realizowana przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris).

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09). W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.

W tej sytuacji na Skarżącym, dokonującym przedmiotowego przewozu, ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że Skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez ww. orzeczeń. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d.

Sąd uznał natomiast, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy istotnej reguły normatywnej, wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującej zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu w tym zakresie, tj. braku podstaw do zastosowania art. 92a ust. 10 u.t.d. jest nietrafne i wynika z błędnej wykładni tego przepisu.

Z treści art. 92a ust. 10 u.t.d. jednoznacznie wynika, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.

Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.

W sprawie bezsporny jest fakt, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] Skarżącemu na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. wymierzono karę administracyjną w wysokości [...] zł za stwierdzone w toku tej samej kontroli, naruszenia określone w – lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że Skarżący został zakwalifikowany jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, do której z mocy art. 39m u.t.d. znajdują zastosowanie wymogi ustawy określone w przepisach art. 39j i 39k u.t.d.

Z powyższego wynika, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z dnia [...] marca 2019 r., tj. przewozu pasażerów, wymierzono Skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano Skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d. Sąd zauważa też wobec powyższego, że naruszono art. art. 92a ust. 3 u.t.d. zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych – albowiem jak wykazano wyżej kwota ta została w niniejszym przypadku przekroczona.

Wobec powyższego Sąd w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2005 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na rzecz Skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...]zł, w tym [...] zł tytułem wpisu, [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.