Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4290/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant - ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. (dalej: Skarżąca, Spółka) jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w G. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania wszczętego dnia [...] lipca 2012 r. wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw.

Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] rozpoznając wniosek A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. orzekł o wstępnym uznaniu tej spółki za grupę producentów owoców i warzyw oraz zatwierdził plan dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw. W latach 2008 - 2012 Spółka realizowała ww. plan, przy czym Marszałek Województwa [...] kilkakrotnie zatwierdzał zmiany przyjętego planu dochodzenia do uznania przedmiotowej grupy za organizację producentów owoców i warzyw.

W dniu [...] lipca 2012 r. Grupa producentów owoców i warzyw – A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wystąpiła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych

z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W dniu [...] sierpnia 2012 r. do [...] OR ARiMR wpłynęło zawiadomienie Prokuratury Okręgowej w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. (sygn. akt [...]) informujące Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G., jako pokrzywdzonego, o wszczęciu śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polegającego na wyłudzeniu za pośrednictwem firmy A. Sp. z o.o. przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie nie mniejszej niż [...] zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 273 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 12 k.k. W dniu [...] września 2012 r. pracownicy biura Oddziału Regionalnego ARiMR wzięli udział w spotkaniu w siedzibie Centralnego Biura Śledczego w G. Jak wynika ze sporządzonej notatki, w trakcie ww. spotkania uzyskano informację, iż zakresem prowadzonego śledztwa (sygn. sprawy [...], nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w S., objęta jest również okoliczność uzyskania przez spółkę A. pomocy finansowej, w tym środków z budżetu Unii Europejskiej, dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, a także pomocy finansowej będącej przedmiotem aktualnie rozpatrywanego wniosku o płatność.

Z uwagi na ww. informację dotyczącą prowadzonego postępowania przygotowawczego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego zwrócił się do Marszałka Województwa [...] z prośbą o wydanie opinii w sprawie spełniania kryteriów "wstępnego uznania" przez ww. grupę producentów (pisma z dnia [...] października oraz [...] listopada 2012 r.). Urząd Marszałka Województwa [...] o ustosunkowując się do przedmiotowych zapytań (pisma z dnia [..] września, [...] października oraz [...] listopada 2012 r.) wskazał m.in., iż Skarżąca spełnia warunki wstępnego uznania określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. 2009 Nr 5 poz. 27). Jednocześnie Marszałek Województwa [...] poinformował, iż z uwagi na prowadzenie ww. śledztwa badane są obecnie przesłanki zastosowania dyspozycji art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 7 czerwca 2011 r. Nr 543/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L. 157/1 z dnia 15 czerwca 2011 ze zm.), dalej: rozporządzenie Komisji UE 543/2011.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 123 § 1 k.p.a. oraz art. 115 ust.

2 rozporządzenia Komisji UE Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007

w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców

i warzyw (Dz. Urz. UE L. 157/1 z dnia 15 czerwca 2011 r. ze zm.) zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte wnioskiem A. Sp. z o.o. w L. w sprawie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych

w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, iż Prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polegającego na wyłudzeniu, za pośrednictwem firmy A. Sp. z o.o. w C., przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie nie mniejszej niż [...] zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k., art. 271 § 1, 3 k.k., art. 273 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 w związku z art. 12 k.k. Zdaniem organu w sprawie zachodzą podstawy do uznania prokuratury za organ w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W świetle ustalonych okoliczności za taki sam organ w ocenie Dyrektora ARiMR uznać należało Marszałka Województwa, do którego obowiązków należy m.in. wydawanie decyzji w zakresie uznania za organizację producentów i zrzeszeń. Nadto organ I instancji wskazał na realizację w przedmiotowej sprawie przesłanek określonych treścią art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji UE Nr 543/2011.

Pismem z [...]grudnia 2012 r. Skarżąca złożyła zażalenie do Prezesa ARiMR na ww. postanowienie zarzucając organowi I instancji naruszenie:

- art. 6, art. 77, 80, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez przekroczenie przez organ I instancji kompetencji wynikających z przepisów prawa, dokonanie ustaleń w oparciu o notatkę służbową sporządzoną na okoliczność przebywania pełnomocnika organu w siedzibie organów ścigania, zawieszenie postępowania w sprawie wniosku złożonego przez Stronę pomimo braku podstaw,

- art. 114, art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1), poprzez jego błędne zastosowanie.

Ponadto Strona zarzuciła organowi I instancji błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, iż przed Marszałkiem Województwa [...] toczy się postępowanie w zakresie zawieszenia wstępnego uznania Grupy oraz wskazała na zagrożenie związane z nałożeniem na Polskę sankcji z tytułu redukcji płatności. Strona wniosła również pisma procesowe z dnia: [...] oraz [...] grudnia 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu zażalenia A. sp. z o.o. w L. na postanowienie Dyrektora OR ARiMR w G. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, jak i procesowym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Zdaniem Prezesa ARiMR dopiero po zakończeniu przez właściwe organy śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa, możliwe będzie wydanie ostatecznej decyzji w sprawie. Ponadto wskazano, iż także w kontekście art. 115 ust. 1 rozporządzenia Nr 543/2011 stwierdzenie popełnienia oszustwa jest przesłanką stanowiącą przeszkodę do przyznania płatności. W konsekwencji, jak stwierdził organ II instancji, należy przyjąć, że podejrzenie popełnienia oszustwa powinno odnosić się do kwestii przyznania pomocy, a nie wykonania decyzji przyznającej taką pomoc.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie Strona wniosła o jego uchylenie zarzucając organowi naruszenie m.in.:

- art. 7, art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 77 § 1, art. 89 § 2, art. 79, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 3 k. p. a. poprzez niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu, przeprowadzenie dowodów w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, niedokonanie dostatecznej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwych wyników niniejszego postępowania, niepodjęcie niezbędnych kroków w celu prowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zawieszenie postępowania w sprawie wniosku złożonego przez Stronę pomimo braku podstaw do tego zawieszenia,

- art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 543/2011, poprzez przyjęcie, że zaistniało podejrzenie popełnienia oszustwa przez skarżącego umożliwiające organowi zawieszenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi Strona wskazała m. in., iż przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nie powinien mieć zastosowania w sprawie bowiem zgodnie z art. 1 b ustawy o rynkach owoców i warzyw w przedmiotowym postępowaniu stosuje się przepisy k.p.a., o ile ustawa albo przepisy w niej wymienione nie stanowią inaczej. Mająca w sprawie zastosowanie ustawa o rynkach warzyw i owoców, jak również art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 543/2011, w sposób wyczerpujący ustala katalog przesłanek do zawieszenia płatności bądź wstępnego uznania i uznania grup producentów. Tym samym zdaniem Strony skarżącej podstawa prawna - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., została przez organ wskazana błędnie bowiem ustawa o rynkach warzyw i owoców oraz rozporządzenie Komisji (UE) 543/2011 wyklucza stosowanie ogólnych przepisów k.p.a. dotyczących zawieszenia postępowania. W zakresie zasadności zawieszenia postępowania, Skarżąca stwierdziła, że zagadnieniem wstępnym mogłoby być wyłącznie takie postępowanie Prokuratury Okręgowej w S., które uzasadniałoby podejrzenie popełnienia oszustwa opisane w art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji UE 543/2011. W ocenie Skarżącej istotną okolicznością jest to, iż Prokuratura prowadzi postępowanie dotyczące popełnienia przestępstw za pośrednictwem A. Sp. z o.o. przez nieokreślone osoby fizyczne nie powiązane ze Spółką.

Skarżąca zarzuciła także, iż Dyrektor ARiMR nie posiadał legitymacji do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na brak stosownego umocowania w oparciu o przepisy ww. rozporządzeń unijnych oraz przepisy ustawy o rynkach warzyw i owoców. Skarżąca zarzuciła również szereg naruszeń przepisów postępowania wskazując, iż postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało przez organy orzekające w sprawie w sposób nieprawidłowy.

|Odpowiadając na wniesioną skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W toku |

|postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie obie strony uzupełniały prezentowaną w sprawie argumentację |

|wskazując na zasadność swojego stanowiska. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 827/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w|

|Warszawie oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarzuty skargi wskazujące na nieważność postępowania z uwagi na brak |

|właściwości organów orzekających oraz odnoszące się do braku podstaw prawnych do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także dotyczące|

|naruszenia przepisów postępowania, nie zasługiwały na uwzględnienie. |

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie wskazał, iż przyjętą przez organy podstawą zawieszenia postępowania w zakresie wniosku A.Sp. z o.o., dotyczącego przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw za pierwsze półrocze 2012 r. był przede wszystkim fakt wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Okręgową w S.

w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa mającego na celu osiągnięcie korzyści majątkowej, polegającego na wyłudzeniu za pośrednictwem firmy A. Sp. z o.o., przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie nie mniejszej niż [...] zł., tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k., art. 271 § 1 k.k., art. 3 k.k. i art. 273 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 12 k.k. Odpowiadając na wezwanie WSA w Warszawie z dnia [...] września 2013 r., Prokuratura Apelacyjna w G. pismem z dnia [...] października 2013 r. (sygn. akt [...]) poinformowała m.in., iż zakres postępowania w tej sprawie został rozszerzony zarówno w odniesieniu do podmiotów, których sprawa dotyczy (objęto nim również podmioty powiązane kapitałowo, jak i osobowo z A.Sp. z o.o.), jak i w odniesieniu do czasu, w jakim ww. podmioty działały, to jest również po lipcu 2012 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji kwestia prowadzenia sprawy przez Prokuraturę w zakresie opisanego wyżej oszustwa zasadnie uznana została za podstawę do zawieszenia prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej (ARiMR została uznana za stronę tego postępowania, tj. pokrzywdzoną). Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, iż zasadniczym celem zawieszenia postępowania na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011, z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji powołany przepis, wbrew stanowisku Skarżącej w tej kwestii, wyraźnie wskazuje na samo podejrzenie popełnienia przestępstwa, a nie na wniesienie aktu oskarżenia, czy też wydanie w sprawie wyroku jako podstawę zawieszenia płatności. Skoro bowiem w przepisie tym wskazano, iż postępowanie o pomoc finansową może być zawieszone w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, to nie sposób uznać, iż o podejrzeniu popełnienia przestępstwa mówić można dopiero po wniesieniu do Sądu aktu oskarżenia. Prezentowane przez Skarżącą stanowisko w tym zakresie, stwierdził Sąd pierwszej instancji, jest nieprawidłowe.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku, A. sp. z o.o. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zwrot kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p. p. s. a., wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 9 i 11 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu, konopi uprawianych na włókno (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868 ze zm.) oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., a także art. 114 i 115 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L. 157/1 z dnia 15 czerwca 2011 r. ze zm.) oraz art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II GSK 1011/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 827/13 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez tutejszy Sąd.

Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadnione uznał stanowisko Sądu pierwszej instancji, że za "zagadnienie wstępne" w znaczeniu wynikającym z przywołanego przepisu ustawy procesowej, można było uznać – tak jak w rozpatrywanej sprawie – równoległe prowadzenie, w trybie kodeksu postępowania karnego, postępowania przygotowawczego w sprawie podejrzenia popełnienia, opisanego powyżej, przestępstwa. Wskazane postępowanie – zdaniem NSA - nie rozstrzyga żadnej kwestii o charakterze prejudycjalnym w rozumieniu wynikającym z przywołanego przepisu k.p.a. i nie uzależnia rozpatrzenia sprawy i wydania w tej sprawie decyzji z wniosku Skarżącej, od uprzednich ustaleń, ocen i wyników tego postępowania przygotowawczego. Przeprowadzenie ustaleń faktycznych oraz dokonanie ich oceny z punktu widzenia adekwatnych norm prawnych i wydanie na tej podstawie właściwego rozstrzygnięcia stanowi bowiem wyłączną domenę organu administracji. Wymienione postępowanie przygotowawcze, nie rozstrzyga więc zagadnienia prawnego o charakterze wstępnym. Okoliczność zaś, że wymienione postępowanie przygotowawcze - z uwagi na jego przedmiot - wykazuje pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji w przedmiocie przyznania wnioskowanej przez stronę pomocy finansowej, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r., a z postępowaniem tym mogą wiązać się określone skutki, nie uzasadnia jednak, sama w sobie, zawieszenia postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem spółki. Nie uzasadnia ona również, aby wbrew treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., można ją było traktować, jako samoistną (wyłączną) przesłankę i podstawę zawieszenia tego postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym, NSA stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie ujawniło się zagadnienie wstępne, które w znaczeniu wynikającym z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniało zawieszenie postępowania administracyjnego.

NSA wskazał jednocześnie, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien uwzględnić przedstawione powyżej argumenty, oceny i wykładnię prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy p. p. s. a. uchyla je lub stwierdza jego nieważność. Jednocześnie wskazać należy, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.), co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie.

Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II GSK 1011/14, wydanym na skutek skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 827/13.

Zgodnie z art. 190 p. p. s. a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p. p. s. a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09). Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak również organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II GSK 1011/14, zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć.

Przedmiotem ponownej kontroli Sądu jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie wydane w dniu [...] listopada 2012 r. Nr [...] przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. w sprawie zawieszenia z urzędu postępowania dotyczącego przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw.

Postępowanie to wszczęte w dniu [...] lipca 2012 r. wnioskiem Skarżącej o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania zostało zawieszone postanowieniem Dyrektora OR ARiMR w G. Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jako przyczynę zawieszenia powyższego postępowania wskazano wszczęcie śledztwa przez Prokuraturę Okręgową w S. w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa polegającego na wyłudzeniu za pośrednictwem firmy A. Sp. z o.o., przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie nie mniejszej niż [...] zł., tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k., art. 271 § 1 i 3 k.k., art. 273 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 12 k.k. Postanowienie organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r. zostało utrzymane w mocy postanowieniem Prezesa ARiMR z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...].

Zgodnie z art. 1b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno, do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stosuje się przepisy k.p.a., chyba że wymieniona ustawa albo przepisy wymienione w jej art. 1 ust. 1 pkt 1 stanowią inaczej.

Wniosek Skarżącej o przyznanie pomocy finansowej znajduje oparcie w art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r., zatem należało dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w odniesieniu do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, o którym mowa wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Jak wskazał NSA w powołanym wyroku, zagadnienie wstępne to zagadnienie, które:

1) wyłania się w toku postępowania administracyjnego,

2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu,

3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy,

4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.

Zagadnienie wstępne to zatem kwestia o charakterze otwartym, której treścią może być wypowiedź odnośnie uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. W tych okolicznościach zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i które może stanowić odrębny przedmiot postępowania przed takim organem lub sądem, co oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez ten inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ,

w postępowaniu przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne. Za zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) nie może być uznana sytuacja wyrażająca się we wpływie na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, ustaleń faktycznych dokonywanych w innym postępowaniu przez inny organ lub sąd, albowiem obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego dane postępowanie. Zagadnienie wstępne wiąże się zatem z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, to jest sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie.

Jak podkreślił NSA w powoływanym wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r., konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Zależność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej nie może być utożsamiana z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Z istnieniem kwestii prejudycjalnej mamy do czynienia wówczas, gdy brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Tak przedstawione rozumienie pojęcia "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazuje, iż za "zagadnienie wstępne" w znaczeniu wynikającym

z powyższego przepisu nie może być uznane równoległe prowadzenie, w trybie kodeksu postępowania karnego, postępowania przygotowawczego w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa, na który to fakt wskazują organy

w kontrolowanych w niniejszej sprawie postanowieniach. Wskazane postępowanie "nie rozstrzyga" żadnej kwestii o charakterze prejudycjalnym w rozumieniu wynikającym z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie uzależnia rozpatrzenia sprawy z wniosku Skarżącej i wydania w tej sprawie decyzji, od uprzednich ustaleń, ocen i wyników tego postępowania przygotowawczego oraz nie rozstrzyga zagadnienia prawnego we wskazanym wyżej znaczeniu. Okoliczność zaś, że wymienione postępowanie przygotowawcze - z uwagi na jego przedmiot - wykazuje pośredni związek

z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji w przedmiocie przyznania wnioskowanej przez stronę pomocy finansowej, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r., a z postępowaniem tym mogą wiązać się określone skutki, nie uzasadnia, aby zawieszenie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem spółki w oparciu o wskazaną "podstawę" uznać można było zasadne, a tym samym, aby za zasadną można było uznać odmowę podjęcia tak zawieszonego postępowania. Nie uzasadnia ona również, aby wbrew treści art. 97 § 1 pkt 4 i § 2 k.p.a., można ją było traktować, jako samoistną przesłankę i podstawę zawieszenia tego postępowania, a w konsekwencji, za samoistną przesłankę i podstawę odmowy jego podjęcia.

WSA w Warszawie, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela to stanowisko orzecznicze.

Sąd rozpatrujący sprawę w niniejszym składzie podziela również pogląd NSA, iż fakt, że na gruncie art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 543/2011 prawodawca unijny operuje terminem "zawieszenia" (płatności) nie oznacza, że stanowi on synonim terminu "zawieszenia" (postępowania), którym z kolei prawodawca krajowy posłużył się w przepisie art. 97 § 1 k.p.a. Jak stwierdził NSA w przedmiotowym wyroku wymienione przepisy, to jest art. 97 § 1 k.p.a. i art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 mają inny charakter. O ile pierwszy z nich jest przepisem prawa procesowego - przepisami administracyjnego prawa procesowego są przepisy o właściwości organu orzekającego i o postępowaniu przed nim – to drugi z nich, jest przepisem materialnoprawnym - przepisami prawa materialnego są przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmiany lub zgaśnięcia prawa, czy roszczenia. Zatem między "zawieszenie postępowania administracyjnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a "zawieszeniem płatności", o którym stanowi art. 115 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011, nie można postawić przysłowiowego znaku "=". Wydaje się to być tym bardziej uzasadnione, że "podejrzenie przestępstwa", o którym mowa w przywołanym przepisie rozporządzenia unijnego stanowiąc przesłankę "zawieszenia (wypłaty, czy też prawa do) płatności", nie wydaje się stanowić jednocześnie (nawet wobec wszczęcia postępowania w jego sprawie) podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania płatności, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

|W związku z powyższym za niezgodne z prawem uznać należy dopuszczenie do sytuacji polegającej na możliwości orzekania o prawie do |

|płatności wymienionych w przywołanym przepisie, poprzez ich zawieszenie. Tryb, jak i formę rozstrzygania w sprawach możliwości |

|zawieszenia uznania organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów, jak i zawieszenia płatności na |

|ich rzecz, w warunkach określonych hipotezą art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 543/2011, reguluje ustawa krajowa, a mianowicie|

|ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynku owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi |

|uprawianych na włókno. |

W tych okolicznościach wskazać należy, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ponownie orzekając w sprawie organ uwzględni przedstawione powyżej argumenty oraz oceny i wykładnię prawa.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. orzekł jak

w wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p. p. s. a.