Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 459/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2009 nr 136 poz 1118
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla  bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1 art. 61 ust. 1, 2 i 5
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 286 poz 1 art. 11 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i  Rady (WE) NR 1005/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie substancji zubożających warstwę  ozonową

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Iwona Dąbrowska (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa [...] decyzją nr [...] z dnia 14 listopada 2013 r., wydaną na podstawie art. 61 oraz art. 65 ust. 5 pkt a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L z 2004 Nr 166, poz. 1), art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r., dotyczącego wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 284/1 z 2009 r.), art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c i art. 8 ust. 5 w związku z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.), § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. Nr 136, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), odmówił przyznania G. M. prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych ze względu na niespełnienie ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, a także brak możliwości uznania za osobę, która podczas pracy za granicą posiadała miejsce zamieszkania w Polsce.

W odwołaniu od powyższej decyzji G. M. wskazał, że w marcu 2013 r. wrócił na stałe do miejsca zamieszkania i zameldowania. Do W. wyjechał, ponieważ nie mógł znaleźć w Polsce miejsca pracy. W W. wynajmował mieszkanie, nigdy nie miał zamiaru pozostawać tam na stałe. Składający odwołanie podniósł, że od 2008 r. pomagał finansowo rodzicom, mieszkającym w Polsce, prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Wyjaśnił także, że w W. miał stałą pracę, zatem do Polski - do swoich rodziców, mógł przyjeżdżać w ramach przysługującego mu urlopu, tj. trzy razy w roku.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r., dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że G. M. zarejestrował się w Miejskim Urzędzie Pracy w L. w dniu [...] maja 2013 r., zaś w dniu [...] maja 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. wniosek zainteresowanego o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w Zjednoczonym Królestwie W. i I. (W.) do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W ww. dokumentacji znajdowało się z m.in. oświadczenie dotyczące jego sytuacji życiowej podczas pobytu w W..

Z dokumentu SED U 002, który wpłynął do WUP w dniu [...] września 2013 r. wynika, że wnioskodawca posiadał na terenie W. okresy ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia od 26 czerwca 2007 r. do 27 lutego 2013 r.

Minister podniósł, że zgodnie z art. 61 ust. 1 i 2 rozporządzenia 883/2004, bezrobotny ubiegający się o świadczenie z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględniania w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodastw innych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE) pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium państwa, w którym bezrobotny ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych.

Wyjątek od powyższej zasady przewiduje przepis art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia stanowiąc, że bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania lub korzysta ze świadczenia zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.

Organ zaznaczył, że aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004), musi nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE. Stanowisko to potwierdza orzeczenie ETS w sprawie C-128/83-Guyot (ECR 1984/9/03507), dotyczące wykładni art. 71 rozporządzenia 1408/71, odpowiadającemu treści art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. ETS stwierdził w powołanym wyroku, że art. 71 rozporządzenia 1408/71 nie ma zastosowania do osoby bezrobotnej, która w trakcie wykonywania ostatniej pracy mieszkała w państwie miejsca zatrudnienia.

Ponadto kwestia interpretacji art. 65 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 została przedstawiona w decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004. Zgodnie z ww. decyzją, art. 65 ust. 2 i 5 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. Nie można jednak zaakceptować, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i którzy pozostawili swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. W myśl ust. 3 decyzji, do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy oprzeć się na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009.

Stosownie do treści wymienionego art. 11 ust. 1, przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy w pierwszej kolejności porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej, na którą składają się: charakter i specyfika pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta do celów podatkowych. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 2 rozporządzenia 987/2009, dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa.

Jak wskazał organ, G. M. przed wyjazdem do W. od urodzenia zamieszkiwał w Polsce. Na terytorium W. przebywał od czerwca 2007 r. do marca 2013 r., tj. przez ponad pięć i pół roku, a w okresie tym był w Polsce trzy razy na okresy dwóch tygodni. Powyższe w ocenie Ministra potwierdza, że niezależnie od powodów, przyjazdy G. M. do Polski były sporadyczne i okazjonalne. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym warunkom pobytu stałego nie odpowiadają sporadyczne wizyty o charakterze okazjonalnym oraz przebywanie co kilka miesięcy.

G. M. podczas pobytu w W. był zatrudniony na podstawie dwóch umów o pracę, zawartych na czas nieokreślony trwających osiem miesięcy oraz pięć lat. [...] instytucja właściwa w dokumencie SED U002 potwierdziła ponad pięcio i pół letni nieprzerwany okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia. Powyższe oznacza, że praca skarżącego miała charakter stały.

Minister podniósł też, że w trakcie pobytu w W. G. M. nie podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą co oznacza, że nie był on uważany w Polsce za rezydenta dla celów podatkowych. Okoliczności te w ocenie Ministra wskazują, że miejscem zamieszkania skarżącego podczas pracy za granicą była W. .

W W., przez cały okres pobytu, skarżący siedmiokrotnie zmieniał mieszkanie. Natomiast jako miejsce zamieszkania w Polsce odwołujący podał mieszkanie komunalne rodziców, w którym był zameldowany na pobyt stały. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Minister uznał, że sytuacja mieszkaniowa G. M. w trakcie zatrudnienia za granicą była równie niestabilna w W., jak i w Polsce. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle orzecznictwa posiadanie w danym kraju miejsca zameldowania nie jest równoznaczne z posiadaniem w tym kraju miejsca zamieszkania.

Skarżący jest kawalerem, jako członków swojej najbliższej rodziny wymienił swoich rodziców, zamieszkujących w Polsce. Zaznaczył także, że podczas pracy za granicą nie przekazywał środków finansowych na utrzymanie zamieszkujących w Polsce członków rodziny. W treści odwołania podał jednak, że od 2008 r. pomagał rodzicom finansowo, ze względu na stan zdrowia jego ojca, który jest na rencie. Dodał również, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Organ, przywołując orzeczenie Sądu Najwyższego z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II URN 56/95 wskazał, że ocena, czy osoba pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym zależy od okoliczności konkretnego przypadku, przy czym sam fakt wspólnego zamieszkiwania nie może tu mieć decydującego znaczenia (..). Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawianie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują.

Zdaniem Ministra, biorąc pod uwagę, że G. M. jest osobą dorosłą, samodzielną, przebywał nieprzerwanie przez okres pięciu lat w W., gdzie prowadził działalność zarobkową, nie można uznać, że w okresie pobytu za granicą w istocie prowadził wspólne gospodarstwo domowe ze swoimi rodzicami zamieszkującymi w Polsce.

W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawiera informacji o prowadzeniu przez skarżącego działalności o charakterze niezarobkowym w W. ani w Polsce. Powyższe daje zatem podstawę do przyjęcia, że większość obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 wskazuje na W. B. jako miejsce ostatniego zamieszkania. W tym stanie faktycznym, zdaniem Ministra, nie jest konieczne ani dopuszczalne odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione kryteria Minister uznał, że G. M. nie może być traktowany jako osoba utrzymująca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce. Z tego względu odwołujący nie spełnił przesłanki wymaganego okresu 365 dni zatrudnienia w Polsce, określonej w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. G. M. nie spełnił także ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski. Na tej podstawie uznano, że nie jest możliwe przyznanie skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Na zakończenie Minister zwrócił uwagę również na fakt, że podstawową zasadą jest, że zasiłek dla bezrobotnych przysługuje w państwie ostatniego zatrudnienia.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. M. zarzucił jej:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,

2) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnej wykładni art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia nr 883/2004, przez co skarżący został pozbawiony prawa do zasiłku dla bezdomnych.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że posłużenie się w ust. 1 Decyzji nr [...] zwrotem "w szczególności", przy wyznaczeniu zakresu zastosowania regulacji art. 65 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2004, w ocenie skarżącego oznacza sformułowanie katalogu uprawnionych jako katalogu otwartego. Decydujące znaczenie przy ustaleniu prawa do świadczenia ma określenie miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia w innym Państwie Członkowskim. Do elementów służących ustaleniu miejsca zamieszkania art. 11 rozporządzenia nr 987/2009 wymienia: czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich oraz sytuację danej osoby. W ocenie skarżącego, w rozpatrywanej sprawie nie została dostatecznie wymieniona druga z przesłanek, określona w art. 11 ust. 1 lit. b ww. rozporządzenia. Nie uwzględniono bowiem specyfiki wykonywanej przez skarżącego pracy oraz jego sytuacji rodzinnej, w tym pomocy udzielanej przez skarżącego rodzicom.

Skarżący przywołując treść art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 wskazał, że przy ustaleniu miejsca zamieszkania należy wziąć pod uwagę zamiar danej osoby, taki jaki wynika z tych okoliczności, a zwłaszcza powody jakie skłoniły daną osobę do przemieszczenia się.

Skarżący nie zgodził się ze sposobem interpretacji pojęcia "miejsca zamieszkania" przyjętym w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się do definicji "miejsca zamieszkania", sformułowanej w art. 25 k.c. Na tym tle skarżący zwrócił uwagę, że jego wyjazd do W. wynikał z potrzeb zarobkowych, nie miał on nigdy zamiaru pozostania w tym Państwie.

Powołując się na zagwarantowaną obywatelom Unii swobodę przemieszczania i przebywania na terytorium innych państw członkowskich skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie, co najmniej 365 dni. Przepis ten nie zawiera jednak regulacji sytuacji, kiedy dla spełnienia minimalnego okresu zatrudnienia lub ubezpieczenia konieczne jest uwzględnienie okresów zatrudnienia lub ubezpieczenia w innym kraju Unii Europejskiej.

Kwestie te reguluje natomiast rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE. L. 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm. zm. Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5 ze zm.), dalej "rozporządzenie nr 883/2004".

W myśl art. 61 ust. 1 ww. rozporządzenia, bezrobotny ubiegający się o oświadczenie z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodastw innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Stosownie zaś do przepisu art. 61 ust. 2, uwzględnienie okresów ubezpieczenia spełnionych za granicą może nastąpić wyłącznie pod warunkiem spełnienia przez bezrobotnego ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium państwa, w którym ubiega się o zasiłek.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że G. M., ubiegający się o zasiłek dla bezrobotnych na terytorium Polski, ostatni okres ubezpieczenia spełnił na terytorium W.. Nie ma zatem w stosunku do niego zastosowania zasada przewidziana w powyższym przepisie. Kwestię tę jednoznacznie rozstrzygnął, jak trafnie zauważył organ, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) w orzeczeniu w sprawie C-272/90-van Noorden (ECR 1991/5/1-02543), dotyczącym wykładni art. 67 ust. 3 poprzednio obowiązującego rozporządzenia nr 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty treści art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004. Trybunał stwierdził w nim mianowicie, że prawo unijne, a w szczególności art. 67 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/71, nie zabrania, aby państwo członkowskie odmówiło przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na rzecz bezrobotnego, który nie spełnił ostatnio okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia w tym państwie.

Wyjątek od wyżej opisanej zasady przewiduje przepis art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004, w świetle którego bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim, niż państwo wykonywania pracy, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.

Przepis ten wskazuje zatem, że aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony w oparciu o przepis art. 65 ust. 2 i 5, musi po pierwsze - oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia tego państwa, po drugie zaś - udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE.

Pogląd ten potwierdza powołany przez organ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-128/83 - Guyot (ECR 1984/9/03507), który dotyczy co prawda wykładni art. 71 rozporządzenia nr 1408/71, jednakże przepis ten co do istoty odpowiada treści art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004. Trybunał orzekł, że art. 71 rozporządzenia 1408/71 nie ma zastosowania do osoby bezrobotnej, która w trakcie wykonywania ostatniej pracy mieszkała w państwie zatrudnienia.

Zagadnieniem wykładni art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 zajęła się również Komisja Administracyjna ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, która w decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych, osób całkowicie bezrobotnych, innych niż pracownicy przygraniczni, które w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz. Urz. UE C106 z dnia 24 kwietnia 2010 r.) stwierdziła, iż art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. Nie można jednak zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i którzy pozostawili swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia.

Komisja w ust. 3 ww. decyzji wskazała ponadto, że do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy się oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009.

Powołany przepis art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z dnia 30 października 2009 r. ze zm.) stanowi w ust. 1, że w przypadku, gdy pomiędzy instytucjami dwóch lub więcej państw członkowskich istnieje rozbieżność opinii w odniesieniu do ustalenia miejsca zamieszkania osoby, do której stosuje się rozporządzenie podstawowe, instytucje te ustalają na podstawie wspólnego porozumienia ośrodek interesów życiowych zainteresowanego w oparciu o ogólną ocenę wszystkich dostępnych informacji dotyczących istotnych okoliczności, które mogą obejmować w stosownych przypadkach:

a) czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich;

b) sytuację danej osoby, w tym:

- charakter i specyfikę wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę;

-jej sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne;

- prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym;

- w przypadku studentów - źródło ich dochodu;

- jej sytuację mieszkaniową, zwłaszcza informację, czy sytuacja ta ma charakter stały;

- państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2, w przypadku, gdy uwzględnienie poszczególnych kryteriów w oparciu o istotne okoliczności wymieniane w ust. 1 nie doprowadzi do osiągnięcia porozumienia przez zainteresowane instytucje, zamiar danej osoby, taki jaki wynika z tych okoliczności, a zwłaszcza powody, które skłoniły ją do przemieszczenia się, są uznawane za rozstrzygające dla ustalenia jej rzeczywistego miejsca zamieszkania.

W świetle powyższego zasadne jest twierdzenie, że za miejsce zamieszkania uznaje się z reguły miejsce, w którym dana osoba ma stałą pracę bądź gdzie zamieszkuje w związku z jej wykonywaniem. Natomiast termin "pobyt" oznacza pobyt tylko przejściowy, a zatem przeciwieństwo miejsca zamieszkania.

Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przy uwzględnieniu przedstawionych wyżej wskazań, nie daje podstaw do przyjęcia, że miejscem zamieszkania skarżącego w okresie jego pracy w W. była Polska, wskazuje natomiast, że miejscem tym była W..

Skarżący przebywał bowiem na terytorium W. od czerwca 2007 r. do marca 2013 r., tj. przez okres ponad 5 lat zaś od urodzenia zamieszkiwał w Polsce. Jego kontakty z krajem jak sam przyznał, ograniczały się do trzech wizyt podczas dwutygodniowych urlopów, co świadczy, że jego przyjazdy były okazjonalne, a zatem istnieją podstawy aby uznać o ciągłości jego pobytu w W.. Należy również zaznaczyć, że z ww. oświadczenia oraz dokumentu SED U002 wynika, że skarżący podczas pobytu w W. był w tym państwie zatrudniony na podstawie dwóch umów o pracę zawartych na czas nieokreślony. Pierwszą pracę skarżący wykonywał od [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] czerwca 2008 r., tj. przez okres 8 miesięcy, drugą zaś pd dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] lutego 2013 r., tj. przez okres 5 lat. Zatrudnienie na terytorium W. przez okres ponad pięcio i pół roczny przemawia za uznaniem, że praca miała charakter stały.

Sąd podziela stanowisko organu, że orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż "warunkom pobytu stałego nie odpowiadają sporadyczne wizyty o charakterze okazjonalnym (...) oraz przebywanie co kilka miesięcy" (np. wyrok NSA z 8 marca 2005 r., OSK 1260/04 - publ. www.cbois.nas.gov.pl).

Ponadto z oświadczenia skarżącego z dnia [...] maja 2013 r. wynika, że podczas pracy w W. nie przekazywał środków finansowych na utrzymanie zamieszkałych w Polsce innych członków rodziny, tj. rodziców. Natomiast w odwołaniu z [...] grudnia 2013 r. stwierdził, że od 2008 r. pomagał rodzicom finansowo, ze względu na stan zdrowia jego ojca, który jest rencistą. Powyższe wskazuje, że więzi rodzinne skarżącego oraz więzi z krajem pochodzenia nie były stałe.

Odnośnie sytuacji mieszkaniowej w W. ustalono, że zainteresowany siedem razy zmieniał miejsce zamieszkania przez okresy ponad pięciu lat. W Polsce skarżący nie posiadał w tym okresie żadnego tytułu prawnego do mieszkania bądź domu. Jedynie przez cały okres zatrudnienia za granicą posiadał stałe zameldowanie w Polsce,

w mieszkaniu komunalnym jego rodziców. Należy jednak zauważyć, że samo zameldowanie na pobyt stały w kraju w przedmiotowym mieszkaniu nie jest równoznaczne z posiadaniem w nim miejsca zamieszkania, jak wskazuje się w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 listopada 2004 r., I SA 3199/02, publ. www.cbois.nsa.aov.ol). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 marca 2006 r., I OW 265/05, publ. jw., zauważył, że "o zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić (...) wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej".

Podnieść także należy, że skarżący ani w Polsce, ani też w W. nie prowadził działalności o charakterze niezarobkowym, a nadto nie podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, nie może być więc uznany za rezydenta dla celów podatkowych, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361), osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

Zatem kryteria obiektywne, o jakich mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, dają podstawę do przyjęcia, że G. M. podczas pracy za granicą miał tam miejsce zamieszkania. Nie może zatem skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004, bowiem powracając do Polski, zmienił miejsce zamieszkania.

Sąd podziela pogląd organu, iż ze względu na spełnienie kryteriów wymienionych

w cyt. art. 11 ust. 1, nie było potrzeby odwoływania się do kryteriów subiektywnych (art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009).

Nie znajdują zatem, w ocenie Sądu, uzasadnienia zarzuty naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004.

Chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wbrew opinii skarżącego organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz dokonał oceny materiału dowodowego w zgodzie z postanowieniem art. 80 k.p.a. Nie sposób również uznać, by swoim działaniem organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.