Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1419/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 190 ust. 1 pkt 1, art. 207
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński, Protokolant starszy asystent sędziego Kamil Buliński, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 385/12 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dziekana Wydziału Architektury Budownictwa i Sztuk Stosowanych Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]; 2. zasądza od Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach na rzecz M. L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/GL 385/12 oddalił skargę M. L. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach z dnia [...] stycznia 2012r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów.

W uzasadnieniu wyroku podano następujący stan faktyczny i prawny:

Dziekan Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 64, poz. 1356 ze zm.) skreślił [...] z listy studentów Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach na kierunku grafika. W uzasadnieniu decyzji podano, że rozstrzygnięcie zapadło na wniosek studenta.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł [...] zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 1 k.p.a. podnosząc, że w zaskarżonej decyzji przyjęto dowolnie, iż wydał oświadczenie o rezygnacji ze studiów, podczas gdy w rzeczywistości nie uczestniczył w żadnych zajęciach prowadzonych przez szkołę, zaistniała więc sytuacja niepodjęcia studiów. Zarzucił ponadto wadliwe sformułowanie podstawy prawnej decyzji i brak sporządzenia uzasadnienia decyzji, co uniemożliwiało jej kontrolę.

Rektor Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. wydaną na podstawie art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że [...] zawarł w dniu 13 lipca 2011 r. z Uczelnią umowę, na mocy której Dziekan Wydziału Architektury, Budownictwa i Sztuk Stosowanych Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach wydał decyzję z [...] lipca 2011 r. o przyjęciu wyżej wymienionego na studia. Decyzja ta stała się ostateczna. Zaznaczył, że dopiero w trakcie trwania semestru [...] złożył pismo z dnia 25 października 2011 r., z którego wynika, że nie zamierza podejmować nauki. Zdaniem organu odwoławczego pismo to, otrzymane w trakcie trwania semestru od osoby posiadającej status studenta Uczelni, musiało być potraktowane jako rezygnacja ze studiów. W świetle powyższego decyzję organu pierwszej instancji podjętą na podstawie § 30 ust. 5 pkt 8 Statutu Uczelni uznano za prawidłową.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł [...], zarzucając decyzji rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niezastosowanie art. 190 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy. Skarżący stwierdził, że podjęcie studiów następuje z chwilą poddania się studenta przewidzianemu planem studiów programowi nauczania. Powyższej decyzji zarzucono także naruszenie art. 6, art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

W odpowiedzi na skargę Rektor Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.")

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że zgodnie z art. 169 ust. 11 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym decyzje w sprawie przyjęcia na studia podejmuje w przypadku nie powołania komisji rekrutacyjnej kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni lub inny organ wskazany w statucie. Natomiast zgodnie z art. 170 tej ustawy osoba przyjęta na studia nabywa prawa studenta z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania, którego treść określa statut uczelni. Stosownie do postanowień § 30 ust. 5 pkt 8 Statutu Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach do kompetencji dziekana należy podejmowanie decyzji w sprawach studenckich nie zastrzeżonych do kompetencji innych organów. Z kolei po myśli art. 190 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: niepodjęcia studiów, rezygnacji ze studiów, niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego oraz ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Jednocześnie w ust. 2 tego przepisu wymienione zostały przesłanki, w przypadku wystąpienia których kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów.

Z treści przytoczonych unormowań prawnych wynika, że osoba uzyskuje status studenta po spełnieniu następujących wymogów: wydana zostanie przez uprawniony organ ostateczna decyzja przyjmująca na pierwszy rok studiów, zostanie złożone ślubowanie oraz dokonany zostanie akt immatrykulacji. Po wypełnieniu tych wszystkich elementów osoba staje się studentem, co w praktyce oznacza, że staje się użytkownikiem określonego zakładu administracyjnego. Równocześnie przywołane powyżej przepisy określiły sytuację, kiedy uprawnione organy skreślają studenta z listy studentów, przy czym w przypadku wystąpienia przesłanek przewidzianych treścią art. 190 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym organ obowiązany jest wydać taką decyzję.

Zdaniem Sądu I instancji przedłożone akta administracyjne stanowią wystarczającą podstawę dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd nie podzielił zarzutów skargi i podniósł, że Dziekan Wydziału Architektury, Budownictwa i Sztuk Stosowanych Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. przyjął M. L. na pierwszy rok studiów jednolitych magisterskich na kierunku grafika w systemie studiów niestacjonarnych. Decyzja ta, doręczona stronie w dniu 8 sierpnia 2011 r. zyskała status decyzji ostatecznej. W dniu 13 lipca 2011 r. [...] podpisał umowę z Rektorem i Kanclerzem Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach normującą zasady odpłatności za studia w tej Szkole. W aktach administracyjnych przekazanych przez organ znajduje się akt ślubowania podpisany przez [...]. Na dokumencie tym brak jest daty pozwalającej ustalić, kiedy dokument został podpisany, jednakże z wyjaśnień skarżącego zamieszczonych w pismach procesowych wynika, że dokument ten został podpisany w okresie podpisania przywoływanej powyżej umowy, ponieważ w okresie późniejszym skarżący już nie kontaktował się z Uczelnią. W aktach brak jest informacji o tym, w którym dniu miał miejsce akt immatrykulacji studentów pierwszego roku Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach. Akt taki dokonywany jest w trakcie uroczystej inauguracji roku akademickiego, która w Szkole tej miała miejsce w dniu 3 października 2011 r., data tej uroczystości możliwa jest do ustalenia na podstawie informacji zamieszczonych na stronach powyższej Szkoły. Z dniem 3 października 2011 r., czyli z dniem przeprowadzenia uroczystej immatrykulacji studentów pierwszego roku w Wyższej Szkole Technicznej w Katowicach [...] uzyskał status studenta tej uczelni, a tym samym nabył wszystkie prawa przewidziane dla użytkownika tego zakładu administracyjnego, jak również od tego dnia ciążyły na nim wszelkie obowiązki z tego faktu wynikające. Skoro skarżący z dniem 3 października 2011 r. uzyskał status studenta Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach, tym samym w następstwie jego pisma z dnia 25 października 2011 r. uprawnione organy tej Szkoły zobowiązane były przeprowadzić stosowne postępowanie administracyjne. We wskazanym piśmie M. L. stwierdził, że do 25 października 2011 r. nie podjął i nie zamierza podejmować nauki w Wyższej Szkole Technicznej w Katowicach.

Sąd zaznaczył, że z akt administracyjnych wynika, że skarżący pismo z dnia 25 października 2011 r. sporządził w następstwie wezwania do zapłaty skierowanego do niego ze strony Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach z 20 października 2011 r. Zdaniem Sądu I instancji treść pisma skarżącego z dnia 25 października 2011 r. zezwalała organom orzekającym w sprawie wykorzystać jedną z dwóch przesłanek wymienionych w art. 190 ust. 1. Organy Uczelni uznały, że wskazane pismo posiada charakter rezygnacji ze studiów w tej Uczelni i wykorzystały normę prawną zamieszczoną w art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Uznając takie rozstrzygnięcie za prawidłowe Sąd stwierdził, że skarżący rozumie w sposób potoczny pojęcie "podjęcie studiów". W ocenie Sądu I instancji, skoro art. 190 ust. 1 zawiera przesłanki nakazujące organowi szkoły podjęcie decyzji o skreśleniu studenta z listy i wystąpienie którejkolwiek z przesłanek nakazuje wydanie identycznego rozstrzygnięcia, to ewentualne uchybienia w powołaniu w podstawie prawnej decyzji prawidłowego przepisu, jak również zamieszczenie właściwego uzasadnienia nie wpływają na prawidłowość samej decyzji.

Sąd nie podzielił też zarzutów procesowych, w szczególności odnoszących się do naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego, które uznał za wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Uchybienia organów w zakresie powołania podstawy prawnej rozstrzygnięć nie miały wpływu na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. L. reprezentowany przez adwokata.

Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego poprzez

- niewłaściwe zastosowanie art. 190 ust. 1 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym polegające na wadliwym przyjęciu, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, iż skarżący zrezygnował ze studiów, podczas gdy w rzeczywistości on się ich w ogóle nie podjął;

- niezastosowanie art. 190 ust. 1 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nie skreślenie skarżącego na podstawie tego, że nie podjął się on studiów, mimo tego iż podjęcie się studiów (co nie należy mylić z przyjęciem na studia jak to bezpodstawnie czyni sąd I instancji) następuje dopiero z chwilą poddania się studenta przewidzianemu planem studiów programowi nauczania tj. zapisania się i uczestnictwie w ćwiczeniach oraz organizowanych wykładach, ewentualnie z chwilą przystąpienia do kolokwiów tudzież egzaminów semestralnych, czego jednak skarżący nie uczynił i paradoksalnie co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku, a jednak bezzasadnie przyjął, iż można zrezygnować ze studiów, których się w ogóle nie podjęto;

- błędną wykładnię art. 170 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym polegającą na przekonaniu, iż status studenta kandydat nabywa dopiero z chwilą immatrykulacji, pomimo tego że akt immatrykulacji przesądza jedynie o nabyciu wewnątrzzakładowych uprawnień przez studenta (np. możliwości ubiegania się o stypendium lub umorzenie czesnego), gdyż jego statut determinuje fakt uostatecznienia się decyzji o przyjęciu go w poczet studentów. Kolejność czynności odbywa się zatem w ten sposób, iż kandydat zostaje objęty danym porządkiem zakładowym wskutek wydania i niezaskarżenia decyzji o przyjęciu go w poczet studentów, a nabycie przezeń uprawnień wewnętrznych następuje dopiero z chwilą aktu immatrykulacji i złożenia ślubowania. Brak tych ostatnich czynności nie oznacza, iż danej osoby nie można traktować jako studenta.

II. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 1 § 1 oraz § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 236 k.p.c. polegający na przeprowadzeniu dowodu z nieznanego, niedopuszczalnego źródła dowodowego dla postępowania sądowoadministracyjnego, a mianowicie z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach na okoliczność daty, z jaką nastąpił akt immatrykulacji skarżącego, innymi słowy przeprowadzenie dowodu z oględzin i nieodzwierciedlenie tego faktu w protokole rozprawy z dnia 8 stycznia 2013 r. stosownym postanowieniem dowodowym;

- art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wiele wątpliwości (o czym świadczy już choćby fakt przeprowadzania przez sąd I instancji dowodu z oględzin), które przy uzupełnieniu materiału dowodowego przechyliłyby szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o wyjaśnienia skarżącego oraz innych świadków na okoliczność ustalenia czy student podjął się studiów czy może nie, a co za tym idzie czy wystąpiły przesłanki do skreślenia studenta ze względu na niepodjęcie się czy może ze względu na rezygnację przezeń ze studiów.;

- art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że powołana przez organ podstawa nie pozwalała na jednoznaczne stwierdzenie, która przesłanka stanowiła faktyczną podstawę skreślenia skarżącego z listy studentów;

- art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na tym, że sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że decyzja została wydana w wyniku rażącego naruszenia prawa, ponieważ skarżący nie podjął się studiów, a mimo to został skreślony jakby sytuacja ta nie miała miejsca i organ wydał decyzję o skreśleniu ww. ze względu na rzekomą rezygnację ze studiów.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych w czterokrotnej stawce minimalnej, określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwagi na rozmiar niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach należało uwzględnić skargę kasacyjną jako opartą na usprawiedliwionych podstawach.

Zasadnie skarżący zarzucił naruszenie przez Sąd I instancji art. 190 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 1 tej ustawy Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów w przypadku niepodjęcia studiów, w myśl zaś art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy przyczyną skreślenia z listy studentów jest rezygnacja ze studiów.

Słusznie we wniesionej skardze kasacyjnej akcentuje się, że obie wskazane w ustawie przyczyny stanowią niezależne od siebie odrębne przesłanki podjęcia obligatoryjnej decyzji o skreśleniu z listy studentów. Pominięcie przez Sąd I instancji tej odrębności spowodowało naruszenie powołanego wyżej przepisu prawa materialnego. Zdaniem Sądu I instancji, przywołanie w podstawie prawnej decyzji prawidłowego przepisu i sporządzenie właściwego uzasadnienia decyzji było w sprawie kwestią drugorzędną, bowiem w sprawach wymienionych w art. 190 ust. 1 ustawy, w których organ szkoły podejmuje decyzję związaną, wystarczające jest ustalenie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 190 ust. 1 ustawy, a stwierdzenie takiej okoliczności skutkuje w każdej sytuacji wydaniem orzeczenia o skreśleniu z listy studentów. Z taką interpretacją wskazanego przepisu nie można się zgodzić.

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie definiuje pojęcia "niepodjęcie studiów", jednakże już z samej konstrukcji artykułu 190 ust. 1 w sposób oczywisty wynika, że ustawodawca odróżnia wymienione w tym artykule przesłanki skreślenia, w tym sytuację niepodjęcia studiów od sytuacji rezygnacji ze studiów. Nie zasługiwał zatem na akceptację Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że przyczyny i zastosowana podstawa prawna skreślenia z listy studentów nie mają w tych przypadkach istotnego znaczenia w sprawie, skoro bez względu na powody organ zobowiązany jest do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów. Należy mieć na uwadze, że niezależnie od jednakowej treści rozstrzygnięcia w postaci skreślenia z listy studentów w każdym z przypadków, o których mowa w art. 190 ust. 1 ustawy stwierdzone być musi wystąpienie odmiennych okoliczności faktycznych, których zaistnienie skutkuje zastosowaniem przez organ uczelni konkretnej normy materialnoprawnej.

Inne mogą być także skutki zastosowania określonej podstawy prawnej skreślenia, chociażby, jak w sprawie niniejszej, finansowe dla strony. Sąd I instancji niesłusznie uznał za nieistotne precyzyjne wskazanie w decyzji konkretnej przesłanki skreślenia z listy studentów, błędnie akceptując wydane w sprawie rozstrzygnięcia. Sąd I instancji oddalając skargę wniesioną w niniejszej sprawie zignorował fakt, że orzekające w sprawie organy całkowicie zaniechały ustalenia w sprawie stanu faktycznego w kontekście odnoszącym się do konkretnej przesłanki skreślenia z listy studentów, mimo że dokonane w sprawie ustalenia faktyczne winny uzasadniać zastosowanie przez organ danej, precyzyjnie wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co wynika wprost z art. 107 § 3 k.p.a.

Wielokrotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwracano uwagę na konieczność określania podstawy prawnej według najmniejszych jednostek redakcyjnych danego przepisu. Wymagania takie kierowane są przede wszystkim do organów, ale także do stron w postępowaniu kasacyjnym. W przypadku zaskarżenia decyzji nie jest rolą sądu administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie konkretnego przepisu prawnego stanowiącego podstawę żądania czy rozstrzygnięcia. W sytuacjach, gdy ustawodawca odróżnia od siebie przesłanki wystąpienia danego stanu prawnego akceptacja decyzji wydanej na podstawie przepisu, który nie został wskazany konkretnie, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie może być aprobowana.

Stwierdzone wyżej naruszenie w postępowaniu sadowoadministracyjnym art. 190 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przesądziło o uwzględnieniu skargi kasacyjnej. Dokonana przez Sąd I instancji interpretacja prawa materialnego i przyjęcie założenia, że brak istotnego znaczenia dla oceny pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma okoliczność, która z przesłanek wskazanych w powołanych normach stanowiła w istocie podstawę skreślenia skarżącego z listy studentów spowodowała, że przeprowadzona przez ten Sąd kontrola decyzji pod względem zgodności z prawem okazała się wadliwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, jak tego wymaga art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewłaściwy wynik tej kontroli i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. było przede wszystkim konsekwencją wskazanych wyżej uchybień materialnoprawnych , dlatego też zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., chociaż uzasadnione, z uwagi na ich wtórny charakter w stosunku do naruszenia art. 190 § 1 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie stanowiły przeszkody w zastosowaniu w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 188 p.p.s.a.

Nie jest natomiast zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w związku z art. 236 k.p.c. poprzez przeprowadzenie dowodu z nieznanego, niedopuszczalnego źródła dowodowego dla postępowania sądowoadministracyjnego w postaci informacji zamieszczonej na stronie internetowej Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach na okoliczność daty, z jaką nastąpił akt immatrykulacji skarżącego. Zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a. "Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony". Fakty powszechnie znane, to fakty, o istnieniu których każdy wie lub łatwo może się dowiedzieć z powszechnie dostępnych źródeł i za takiego rodzaju fakt uznane być mogą powyższe informacje zamieszczone na stronie internetowej szkoły. Uwzględnienie tego rodzaju okoliczności nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie mogły więc być w sprawie naruszone przez Sąd omawiane przepisy dotyczące uzupełniającego postępowania dowodowego.

Za chybiony uznać także należało zarzut naruszenia art. 170 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Sąd I instancji przedstawił regulację zawartą w tym przepisie w sposób odpowiadający brzmieniu tej normy, zgodnie z którą: "Osoba przyjęta na studia nabywa prawa studenta z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania, którego treść określa statut uczelni".

Oceniając pod względem zgodności z prawem wydane w sprawie decyzje podnieść należy, że stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym m.in. do decyzji o skreśleniu z listy studentów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oznacza, że choć decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkól wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Organy Uczelni powinny zatem przed podjęciem decyzji poczynić ustalenia w oparciu o zebrany materiał dowodowy, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i przedstawić motywy rozstrzygnięcia stosownie do wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. W tym zakresie, zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja pierwszoinstancyjna, zawierają wady. W obu decyzjach zabrakło ustaleń co do faktycznych podstaw skreślenia z listy studentów, organy Uczelni w rozpoznawanej sprawie nie powołały też we właściwy sposób podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zakresie określenia podstawy prawnej decyzja w przedmiocie skreślenia z listy studentów winna wskazywać konkretną przesłankę wymieniona w ustawie. Zaskarżona decyzja powinna zawierać odniesienie się do zarzutów odwołania i przekonujące dla strony uzasadnienie faktycznej i prawnej podstawy rozstrzygnięcia. W konsekwencji należało uchylić decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe z zastosowaniem wymogów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie pozwalającym na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, przede wszystkim należy ustalić czy skarżący rozpoczął studia, a więc czy podjął czynności, które dla danego roku studiów określa plan studiów i program nauczania. Ustalenia te przesądzą o podstawie skreślenia z listy studentów. Uzasadnienie decyzji sporządzone być powinno zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Należy przy tym mieć na uwadze, że odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie zwalnia organów uczelni z należytego przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

O kosztach postępowania za obie instancje orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U.2013.461), przy czym Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie czterokrotnej stawki minimalnej, o jakiej mowa w powołanym przepisie rozporządzenia.