Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 977/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 75 ust. 1 pkt 1, art. 103 ust. 1 pkt 1a
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: par. 10 ust. 1,par. 12 ust. 1, par. 13 ust. 2, par. 17 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 133
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do  kierowania pojazdami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 22 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 roku sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi z zakresu kategorii B 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz M. J. kwotę 457,- (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30. poz. 151 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. nr 79 z 2001r., poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. znak: [...]w sprawie cofnięcia M. J. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii B, zobowiązaniu strony do zwrotu prawa jazdy kategorii B nr [...], nr druku: C [...] wydanego w dniu [...] r. oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujący stan faktyczny sprawy;

M. J. nabył uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii B od dnia 18 grudnia 2001 r. W dniu 15 października 2012 r. do organu I instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 5 października 2012 r., wystawione przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami z Przychodni A. w Ł., z treści którego wynika, iż w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich u M. J. stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych na uzyskanie pozwolenia do kierowania tramwajem.

Pismem z dnia 17 października 2012 r. Prezydent Miasta Ł. poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, wzywając jednocześnie stronę do zajęcia stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik strony zgłosił zastrzeżenia co do przedmiotu wszczętego postępowania, albowiem orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 5 października 2012 r. nie dotyczyło przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi.

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] umorzył postępowanie wszczęte w dniu 17 października 2012 r. z uwagi na bezprzedmiotowość. Organ uznał bowiem, że orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 5 października 2012 r. nie może stanowić podstawy do cofnięcia M. J. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym

W dniu 12 listopada 2012 r. do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r. wystawione przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami Instytutu Medycyny Pracy w Ł., z treści którego wynika, iż po przeprowadzeniu badań lekarskich w trybie odwoławczym, stwierdzono u M. J. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, A1, B, B1, T, B+E, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenie do kierowania tramwajem.

Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia 15 listopada 2012 r. poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, wzywając jednocześnie skarżącego do zajęcia stanowiska w sprawie.

M. J., za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika, pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. przedłożył dokumentację medyczną z treści której - w ocenie strony - wynika, iż u skarżącego brak jest przeciwwskazań natury psychiatrycznej do prowadzenia pojazdów silnikowych. Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia 25 stycznia 2013 r. skierował powyższą dokumentację oraz zastrzeżenia do Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Ł. celem zajęcia stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na powyższe, specjalista medycyny pracy tego Instytutu stwierdził, że zgłoszone zastrzeżenia pełnomocnika strony są niezasadne i nie mają wpływu na treść wydanego orzeczenia lekarskiego.

Prezydent Miasta Ł. w dniu [...] r. wydał decyzję znak: [...] w sprawie cofnięcia M. J. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, w zakresie prawa jazdy kategorii B, zobowiązaniu strony do zwrotu prawa jazdy kategorii B nr [...], nr druku: C [...] wydanego w dniu 22 grudnia 2001 r. oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołując się na przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, wskazał że przyczyną cofnięcia uprawnień było stwierdzenie orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r. wydanym przez lekarza uprawnionego do badań kierowców Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Ł., przy ul. [...], istnienie u M. J. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, A1, B, B1, T, B+E, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenie do kierowania tramwajem.

Pismem z dnia 6 czerwca 2013 r. pełnomocnik M. J. złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:

1/ art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, z pominięciem słusznego interesu obywatela, w szczególności poprzez zgromadzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy;

2/ art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza specjalisty z zakresu neurologii, psychiatrii i psychologii na okoliczność ustalenia, czy stan zdrowia skarżącego uprawnia do stwierdzenia, iż istnieją przeciwwskazania natury neurologicznej i psychiatrycznej do prowadzenia przez niego pojazdów silnikowych w sytuacji, gdy z przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej wynika brak przeciwwskazań natury psychiatrycznej i nieurologicznej do prowadzenia pojazdów silnikowych przez M. J., gdyż nie cierpi on na organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego uniemożliwiające mu prowadzenie pojazdów silnikowych;

3/ art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej obejmującej badanie elektroencefalograficznego z dnia 27 listopada 2012 r., zaświadczenie wydane przez lekarza - specjalistę psychiatrę z dnia 30 listopada 2012 r., zaświadczenie z dnia 20 lipca 2011 r. wydane przez lekarza psychologa wskazującej na okoliczność, iż brak jest przeciwwskazań natury psychiatrycznej do prowadzenia pojazdów silnikowych przez M. J., iż nie cierpi on na organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego uniemożliwiające mu prowadzenie pojazdów silnikowych oraz wskazujące, iż skarżący nie cierpi na jakiekolwiek zaburzenia psychologiczne:

4/ art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dowolne uznanie, że decyzji organu I instancji należało nadać rygor natychmiastowej wykonalności, podczas gdy w rzeczywistości brak było przesłanek "niezbędności", które wskazywałyby na zagrożenie życia lub zdrowia;

5/ art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niezasadne zastosowanie w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że u skarżącego istnieją przeciwwskazania natury neurologicznej i psychiatrycznej do prowadzenia przez niego pojazdów silnikowych.

Dodatkowo, pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. pełnomocnik strony przedłożył orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 18 czerwca 2013 r., z treści którego wynika, iż w wyniku przeprowadzonych - na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 1137 z późniejszymi zmianami) - badań lekarskich u M. J. nie stwierdzono istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawda jazdy kategorii B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując powyższe odwołanie uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta Ł. orzekał na podstawi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Przytoczona wyżej norma, zdaniem Kolegium, nie pozostawia organowi swobody przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Organ podkreślił, iż w sprawie nie jest sporne, że orzeczenie nr [...], stwierdza jednoznacznie u M. J. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, A1, B, B1, T, B+E C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem.

Zgodnie natomiast z mającym zastosowanie w niniejszej sprawie § 10 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15), to uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Kolegium wskazało, iż M. J. kwestionując prawidłowość orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 5 października 2012 r., stosownie do § 12 powołanego powyżej rozporządzenia, wniósł od niego odwołanie. Podjęte przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Ł., przy ul. [...] nr [...], które w swojej treści jest "dalej idące" niż ww. orzeczenie nr [...], zostało wydane w trybie § 13 wyżej wymienionego rozporządzenia i jest ostateczne (§ 13 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Organ odwoławczy zaznaczył, iż ocena czy u kierowcy występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, leży zatem w gestii uprawnionych lekarzy, wykonujących stosowne badania w upoważnionych do tego jednostkach. Orzeczenia lekarskie uprawnionych lekarzy podmiotu odwoławczego mają walor ostateczności. Bez tych orzeczeń lub sprzecznie z nimi organ nie może dokonywać samodzielnych ocen, co do tego, czy kierowca - ze względu na stan zdrowia - jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt: I OSK 2028/06; niepublikowane).

Treść załączonych do akt orzeczeń lekarskich, tj. orzeczenia nr [...] z dnia 5 października 2012 r. (wydanego przez lekarza uprawnionego do badań kierowców Przychodni A. w Ł. przy ul. A.) oraz orzeczenia nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r. (wydanego przez lekarza uprawnionego do badań kierowców Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Ł., przy ul. [...]), nie pozostawia wątpliwości, iż zostały one wydane przez lekarzy uprawnionych do badań kierowców. Z drugiego orzeczenia jednoznacznie wynika również istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez M. J. pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, A1, B, B1, T, B+E, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. Kolegium wskazało, że w związku z tym, iż organy związane są takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń, należy uznać, iż cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi było w przedmiotowej sprawie obligatoryjne.

Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony organ podkreślił, że związanie organów ostatecznym orzeczeniem lekarskim (w niniejszej sprawie orzeczeniem nr [...] z dnia 24 stycznia 2013 r. wydanym na podstawie § 13 cytowanego wyżej rozporządzenia), wykluczało ewentualną możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy dowodu z opinii biegłego, co do treści zawartych w tym orzeczeniu, jak również powodowało, iż przedłożone przez stronę orzeczenie lekarskie nie ma jakiegokolwiek wpływu na rozpoznawaną sprawę.

Ustosunkowując się do zarzutu strony, co do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, Kolegium stwierdziło, że stosownie do art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późniejszymi zmianami), decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Ocena, czy istnieją przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, należy do organu, który wydał decyzję, jednakże gdy organ stwierdzi, że istnieją przesłanki określone w art. 108 § 1, wówczas obowiązany jest nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., niewątpliwie w interesie społecznym jest nadanie przedmiotowego rygoru natychmiastowej wykonalności, co do decyzji o cofnięciu kierowcy uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych, jeżeli w stosunku do tego kierowcy bezsprzecznie już stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Trudno bowiem uznać, iż strona kierując samochodem - pomimo stwierdzonego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi - takiego zagrożenia nie powoduje.

Z powyższych względów, organ odwoławczy uznał decyzję Prezydenta Miasta Ł. za odpowiadającą prawu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik M. J. zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 103 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niezasadne zastosowanie w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że u skarżącego istnieją przeciwwskazania natury neurologicznej i psychiatrycznej do prowadzenia przez niego pojazdów silnikowych;

- przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, z pominięciem słusznego interesu obywatela, w szczególności poprzez zgromadzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy,

• art. 7 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza specjalisty z zakresu neurologii, psychiatrii i psychologii na okoliczność ustalenia, czy stan zdrowia skarżącego uprawnia do stwierdzenia, iż istnieją przeciwwskazania natury neurologicznej i psychiatrycznej do prowadzenia przez niego pojazdów silnikowych w sytuacji, gdy z przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej wynika brak przeciwwskazań natury psychiatrycznej i neurologicznej do prowadzenia przez M. J. pojazdów silnikowych, gdyż nie cierpi on na organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego uniemożliwiające mu prowadzenie pojazdów silnikowych,

• art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem organy administracyjne nie odniosły się w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji do przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej obejmującej: badanie elektroencefalograficznego z dnia 27.11.2012 r., zaświadczenie wydane przez lekarza - specjalistę psychiatrę z dnia 30.11.2012 r., zaświadczenie z dnia 20.07.2011 r. wydane przez lekarza psychologa wskazującej na okoliczność, iż brak jest przeciwwskazań natury psychiatrycznej do prowadzenia pojazdów silnikowych przez skarżącego, iż nie cierpi on na organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego uniemożliwiające mu prowadzenie pojazdów silnikowych oraz nie cierpi na jakiekolwiek zaburzenia psychologiczne, jak również orzeczenie lekarskie nr 78/2013 z dn. 18.06.2013 r. wydane przez W. B., lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami nr zaświadczenia [...], z którego wynika brak przeciwwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami silnikowymi,

• art. 108 § 1 k.p.a. poprzez dowolne uznanie, że decyzji organu I instancji należało nadać rygor natychmiastowej wykonalności, podczas gdy w rzeczywistości brak było przesłanek "niezbędności", które wskazywałyby na zagrożenie życia lub zdrowia.

W tym stanie rzeczy strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji do czasu rozstrzygnięcia wniesionej skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, dlatego w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, ale w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, Sąd stwierdził, że oba rozstrzygnięcia naruszają przepisy prawa, co w konsekwencji powoduje ich uchylenie.

Wskazać na wstępie należy, iż orzeczenia lekarskie stanowiące w niniejszej sprawie podstawę wszczęcia postępowania, wydane zostały w okresie obowiązywania ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) i w trybie wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 133). Jednak, stosownie do treści art. 137 - obowiązującej w dniu wydawania zaskarżonych decyzji ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U nr 30, poz. 151 ze zm.), dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie m.in. art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień określonych w niniejszej ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Stosownie do treści przepisu ww. artykułu, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Wykładnia powyższego przepisu wraz z pozostałymi przepisami ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia wątpliwości, że wydanie orzeczenia lekarskiego o określonej treści pociąga za sobą obowiązek organu wydania na podstawie art. 103 ustawy decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Nie podlega bowiem dyskusji, że stan zdrowia kierowcy jest okolicznością mogącą podlegać zmianie, a względy bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego wymagają takich instrumentów prawnych, które pozwalałyby weryfikować stan zdrowia osoby uprawnionej do kierowania pojazdami mechanicznymi. Zasadnie zatem prawodawca zdecydował, że organ administracji publicznej nie dysponuje wiedzą medyczną pozwalającą na samodzielne ocenianie, czy osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi określonej kategorii ze względu na swój stan zdrowia może z uprawnień tych nadal korzystać. Z tego powodu, o istnieniu ewentualnych przeciwwskazań do kierowania pojazdami, rozstrzygają uprawnieni lekarze orzecznicy.

Szczegółowy tryb postępowania w przedmiocie wydawania przez lekarza orzeczenia o braku lub istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami regulują przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie z § 10 ust. 1 cyt. rozporządzenia, uprawniony lekarz na podstawie badań lekarskich wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Uprawniony lekarz wystawia orzeczenie lekarskie z kopią, przy czym oryginał orzeczenia otrzymuje osoba badana, zaś kopię orzeczenia dołącza do dokumentacji medycznej, o której mowa w § 17 ust. 1 (§ 11 ust. 1). Stosownie do § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia, osoba badana lub podmiot kierujący na badania może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego, którym jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania badanego, z zastrzeżeniem ust. 3. Orzeczenie wydane natomiast na skutek wniesionego odwołania przez uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego jest ostateczne (§ 13 ust. 2 rozporządzenia).

W ustawie o kierujących pojazdami również zostały zawarte przepisy dotyczące przeprowadzania badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy, z treści których wynika, że osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81. Ponowne badanie lekarskie jest przeprowadzane na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy. (art. 79 ust. 4 ustawy). Jednostka, o której mowa w ust. 4, mająca przeprowadzać badania w trybie odwoławczym powinna być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne. Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 5-7 ustawy).

Ponadto wskazać należy, że w myśl art. 75 ust. ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem, która - zgodnie z treścią ust. 2 tego przepisu - sama zgłasza się na badanie lekarskie bez skierowania, natomiast osoba, co do której stanu zdrowia istnieją zastrzeżenia, jest kierowana przez starostę na tego rodzaju badania (art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy). Taka sama regulacja wynikała z treści art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym w związku z brzmieniem § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. oraz art. 122 ust. 1 pkt 4 tej ustawy w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia.

Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że z akt administracyjnych wynika, iż badania lekarskie, którym poddał się M. J. w Przychodni A. w Ł. przy ul. A. (orzeczenie nr [...] z dnia 5 października 2012 r.) oraz Instytucie Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Ł., przy ul. [...] (orzeczenie nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r.), zostały przeprowadzone w związku z ubieganiem się przez skarżącego o uzyskanie pozwolenia do kierowania tramwajem. Były to zatem badania przeprowadzone w postępowaniu prowadzonym na jego wniosek i z jego inicjatywy. Wskazuje na powyższe podstawa prawna wydania opisanych wyżej orzeczeń lekarskich, tj. art. 122 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, który obowiązywał do dnia 18 stycznia 2013 r. w brzmieniu: "Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega: 1) osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy".

Przesłanie przez Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Ł. orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r. spowodowało natomiast wszczęcie nowego postępowania – tym razem z urzędu – o cofnięcie M. J. posiadanego przez niego od roku 2001 prawa jazdy kategorii B (k. 7 akt admin.).

Zapadła w postępowaniu wszczętym z urzędu decyzja nie mogła jednak opierać się (i to praktycznie wyłącznie) na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 8 listopada 2012 r. Orzeczenie to było bowiem, orzeczeniem ostatecznym – w rozumieniu § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. – ale tylko w postępowaniu o uzyskanie przez stronę uprawnienia do kierowania tramwajem. Natomiast w postępowaniu wszczętym z urzędu o cofnięcie skarżącemu prawa jazdy kategorii B, starosta winien dopiero skierować stronę na stosowne badania lekarskie, zgodnie z trybem postępowania określonym w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i cytowanym wyżej rozporządzeniu z dnia 7 stycznia 2004 r., a po wejściu w życie obowiązującej w tym zakresie od dnia 19 stycznia 2013 r. ustawy o kierujących pojazdami - w trybie art. 75 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W oparciu o tak przeprowadzone badania, organ miałby dopiero podstawy do prowadzenia ewentualnego postępowania o cofnięcie M. J. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B.

Oparcie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej o treść orzeczenia lekarskiego, wydanego wprawdzie przez uprawniony Instytut, ale w innej sprawie, narusza przepisy regulujące sposób postępowania w sprawach o cofnięcie stronie prawa jazdy i pozbawia ją możliwości skorzystania z wniesienia w tej sprawie odwołania w przypadku wydania orzeczenia lekarskiego dla niej niekorzystnego, co narusza słuszny interes strony (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r. w spr. o sygn. akt I OSK 43/08, dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarówno bowiem przepisy ustawy o kierujących pojazdami, jak i rozporządzenia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami wyraźnie przyznają stronie prawo do tego, aby jej stan zdrowia w zakresie uprawnienia, o które się stara, jak również co do którego zaistniały uzasadnione przesłanki do skierowania jej na badania w celu ustalenia istnienia lub barku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, został dwukrotnie oceniony przez uprawnionego lekarza orzecznika. W niniejszej sprawie, w zakresie istnienia lub barku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, M. J. został przebadany tylko raz – przez Instytut Medycyny Pracy w Ł.. Bowiem jak wynika bezspornie z orzeczenia Przychodni A. w Ł. z dnia 5 października 2012 r. nr 181/2012, badanie w tej jednostce medycznej dotyczyło wyłącznie pozwolenia do kierowania tramwajem. Od treści tego orzeczenia, tj. o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do uzyskania pozwolenia na kierowanie tramwajem, M. J. odwołał się zgodnie z pouczeniem do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., który z nieznanych sądowi przyczyn objął swoim badaniem nie tylko pozwolenie, o które skarżący się starał, ale również wszystkie pozostałe kategorie prawa jazdy, w tym posiadane przez skarżącego prawo jazdy kategorii B.

Brak jest jednak możliwości uznania w tej sytuacji, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r. posiada walor ostateczności w zakresie orzeczenia o istnieniu u M. J. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Orzeczenie w tej części nie zostało bowiem wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego w zakresie prawa jazdy kategorii B, czego wymaga art. 79 ust. 5-7 ustawy o kierujących pojazdami i § 13 ust. 2 rozporządzenia.

Należy zatem stwierdzić, iż organy obu instancji naruszyły istotnie w niniejszej sprawie przepisy proceduralne, bowiem decyzje wydano z uchybieniem norm prawnych wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Pierwszy z powołanych przepisów nakłada na organy administracji publicznej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ramach tego obowiązku organ winien dążyć do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, przy założeniu, że wątpliwości te nie mogą działać na niekorzyść strony, a także uwzględnić przy rozstrzyganiu słuszny interes strony, jeżeli nie koliduje on z interesem społecznym. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ orzekający ma obowiązek zebrać i ustosunkować się w tym zakresie do całości materiałów dowodowych, pod kątem mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego. Poprzez naruszenie przepisów dotyczących sposobu postępowania w sprawie o cofnięcie prawa jazdy została naruszona zasada praworządności (art. 7 k.p.a.), a nieprzeprowadzenie w tym postępowaniu badania lekarskiego M. J. w zakresie posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B - zgodnie z treścią ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. - świadczyło o niezebraniu, a w związku z tym i nierozpatrzeniu przez organy całego materiału dowodowego, który w tej sprawie winien być zgromadzony (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. znak: [...].

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wymienionej ustawy, natomiast o wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji – mając na uwadze orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 8 listopada 2012 r. – winien skierować M. J. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanego przez niego prawa jazdy kategorii B w trybie art. 75 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Po uzyskaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego w przedmiocie istnienia lub braku istnienia u M. J. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B, należy podjąć dalsze czynności w sprawie.

e.o.