Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 3279/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego
Powołane przepisy: article: art. 271 pkt 2, art. 280-281
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi J. W. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2019 r., sygn. akt II FSK 872/19 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 472/18 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2018 r. sygn. akt [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. zwrócić J. W. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 50.000 (słownie: pięćdziesiąt tysięcy) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 października 2019 r., sygn. akt II FSK 872/19, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 472/18, oraz oddalił skargę J. W. (dalej: skarżący) inicjującą postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony obu pełnomocnikom skarżącego odpowiednio 17 października 2019 r. (k. 255 akt sądowych) oraz 18 października 2019 r. (k. 256 akt sądowych).

Pismem z 23 grudnia 2019 r., złożonym w biurze podawczym Naczelnego Sądu Administracyjnego tego samego dnia, skarżący zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o wznowienie postępowania w sprawie toczącej się przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, sygn. akt II FSK 872/19, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku z 8 października 2019 r. w całości poprzez jego uchylenie w całości i oddalenie skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: organ odwoławczy), a nadto zasądzenia na swoją rzecz od strony przeciwnej kosztów postępowania wznowieniowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego oraz kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Skarga o wznowienie postępowania została oparta na podstawie art. 271 pkt 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) z uwagi na pozbawienie skarżącego możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa, tj.:

1) art. 183 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy z przekroczeniem granic kognicji wyznaczonych podstawami kasacyjnymi w skardze kasacyjnej organu odwoławczego;

2) art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm., dalej: p.u.s.a.) poprzez uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji i rozpoznanie skargi (wydanie wyroku reformatoryjnego), w sytuacji, w której istota sprawy sądowoadministracyjnej nie została dostatecznie wyjaśniona (sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów skargi, uznając ich rozpoznanie za przedwczesne), co w konsekwencji stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny - zamiast sprawować nadzór nad działalnością wojewódzkiego sądu administracyjnego - zastąpił go w orzekaniu; które to uchybienia skutkowały nierozpoznaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnych zagadnień sprawy.

W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania skarżący wskazał na uchybienia, jakich jego zdaniem dopuścił się Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie naruszenia m. in. art. 183 § 1 p.p.s.a., art. 188 p.p.s.a. czy art. 199a § 2 o.p., opisując istotę ich obrazy, a nadto powołał się na okoliczność poczynienia przez ten Sąd nowych ustaleń faktycznych sprawy, przedstawionych w uzasadnieniu wyroku z 8 października 2019 r., co doprowadziło ostatecznie do pozbawienia skarżącego merytorycznej, dwuinstancyjnej kontroli rozważań poczynionych w sprawie.

W treści petitum skargi o wznowienie postępowania, w części poświęconej oznaczeniu zaskarżonego orzeczenia, skarżący poczynił wzmiankę o dacie doręczenia odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z uzasadnieniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na gruncie procedury sądowoadministracyjnej obowiązuje zasada niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądowych, zaś przepisy określające warunki umożliwiające na ich uchylenie lub zmianę winny być jako wyjątki wykładane w sposób ścisły. Istota nadzwyczajnego trybu wznowieniowego polega na przysługującym poza tokiem instancyjnym środku prowadzącym do zniesienia wadliwego procesu i reasumpcji orzeczenia zapadłego w sprawie orzeczeniem nowym, wydanym po rozpoznaniu sprawy w granicach zakreślonych podstawą wznowienia. Nadzwyczajny charakter skargi o wznowienie postępowania i jej ściśle określony zakres możliwego zastosowania, implikuje konieczność podporządkowania skargi szczególnym rygorom, zarówno co do formy, jak również co do jej treści. Jako wysoce sformalizowany środek kontroli nadzwyczajnej, sporządzany przez profesjonalnego pełnomocnika, winien cechować się wysokim stopniem szczegółowości i konsekwentnie podlegać rygorystycznemu badaniu ze strony sądu.

Katalog podstaw wznowieniowych został zawarty w art. 271-273 p.p.s.a. i ma charakter zamknięty, co oznacza, iż jakiekolwiek okoliczności niewypełniające którejkolwiek z sytuacji taksatywnie wymienionych w ww. przepisach nie mogą stanowić oparcia dla skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie postępowania nie jest narzędziem służącym zapewnieniu jednolitości orzeczeń sądowych (również w sprawach tożsamych faktycznie i prawnie) ani nie stanowi alternatywy dla kolejnej - nieistniejącej - merytorycznej kontroli instancyjnej zapadłego orzeczenia. Omawianego środka zaskarżenia nie można utożsamiać jako oręża do kwestionowania prawomocnego orzeczenia sądu ostatniej instancji tylko z tego powodu, iż nie odpowiada prawu lub nie wpisuje się w oczekiwania strony.

Wartym odnotowania pozostaje, że rygoryzm związany ze stanowieniem podatków jest przeszkodą do swobodnego posiłkowania się instytucjami cywilistycznymi przy wykładni jasno zdefiniowanych przez ustawodawcę przesłanek zawartych w przepisach podatkowych. Również w sferze procesowej, postępowanie sądowoadministracyjne cechuje odrębność i niezależność względem pozostałych procedur sądowych, zaś zasady i tryb przeprowadzania postępowania przed sądami administracyjnymi kompleksowo regulują przepisy p.p.s.a. Ilekroć intencją ustawodawcy było odniesienie się wprost do regulacji procesowych innych procedur sądowych (w tym cywilnej), daje temu jednoznaczny wyraz w treści określonej normy prawnej o charakterze odsyłającym.

Nie należy przy tym tracić z pola widzenia, iż zbliżony charakter regulacji określonych instytucji, przy zachowaniu odrębności procedury sądowoadministracyjnej, nie pozwala na całkowite oderwanie się od dorobku Sądu Najwyższego wydanego na kanwie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. - Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 z późn. zm., dalej: k.p.c.) w odniesieniu do instytucji skargi o wznowienie postępowania (art. 399 - art. 4161 k.p.c.). Jakkolwiek zatem niektóre z przytoczonych w niniejszym uzasadnieniu wyroków zapadły na gruncie spraw cywilnych, przedstawiona w nich argumentacja pozostaje w znacznej części aktualna w kontekście analizowanej sprawy i może stanowić wartość dodaną dla prezentowanego wywodu prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę o wznowienie postępowanie stoi na stanowisku, że wskazanie podstaw wznowienia oraz ich uzasadnienie, jak również okoliczności świadczących o zachowaniu terminu do wniesienia omawianego środka zaskarżenia, są elementami obligatoryjnymi skargi o wznowienie, których brak prowadzi do niemożności merytorycznego rozpoznania żądań skarżącego w trybie wznowieniowym oraz obliguje sąd do zastosowania sankcji odrzucenia skargi o wznowienie. Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiada utrwalonej linii orzeczniczej w podobnych sprawach (tytułem przykładu: postanowienie NSA z 27 marca 2008 r., I OZ 347/08; postanowienie NSA z 1 marca 2010 r., I OSK 277/10; postanowienie SN z 18 lutego 2015 r., I CZ 3/15; postanowienie SN z 16 listopada 2017 r., V CZ 79/17).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Sądu Najwyższego, ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym przesłanka do odrzucenia skargi o wznowienie zachodzi zarówno w sytuacji, gdy powołana przez zainteresowanego w treści pisma podstawa wznowieniowa została sformułowana w sposób nieodpowiadający treści ustawowej regulacji, jak również w razie wskazania w skardze okoliczności wprawdzie odpowiadających dyspozycji norm prawnych traktujących o podstawach wznowienia, niemniej w istocie nie zachodzących. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia wynika, iż podnoszona podstawa nie zachodzi. Sytuacja ta implikuje konieczność odrzucenia skargi jako nieopartej na ustawowej podstawie wznowienia (postanowienie SN z 30 stycznia 2014 r., IV CZ 112/13; postanowienie SN z 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06; postanowienie SN z 5 listopada 2010 r., I CZ 107/10; postanowienie SN z 25 maja 2012 r., I CZ 35/12; wyrok SN z 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09; postanowienie SN 16 listopada 2017 r., V CZ 79/17; postanowienie SN z 30 maja 2007 r., IV CZ 22/07; postanowienie NSA z 5 lipca 2012 r., I OSK 1057/12; R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, CH Beck, Warszawa 2011 r., str. 906 i powołane tamże orzecznictwo sądów administracyjnych; postanowienie SN z 18 grudnia 2014 r., II UZ 58/14). Nie chodzi przy tym o weryfikację merytoryczną podstawy wznowienia, tj. badanie, czy w realiach konkretnej sprawy w istocie miała miejsce dana podstawa, a o zweryfikowanie, czy powoływane przez skarżącego twierdzenia tę podstawę rzeczywiście wypełniają (postanowienie NSA z 27 marca 2012 r., I GSK 71/12; postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., I GSK 170/12; postanowienie NSA z 25 listopada 2008 r., I OSK 1390/08). Wnioskodawca obowiązany jest w tym celu do przedstawienia odpowiadającej dyspozycji art. 271-273 p.p.s.a. argumentacji świadczącej o zachodzeniu tej konkretnej (lub kilku konkretnych) ustawowych przesłanek wznowienia. Dopiero tak określona podstawa wznowieniowa pozwala sądowi przejść do fazy merytorycznego rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sądowego - tym razem pod kątem ustalenia, czy na gruncie danej konkretnej sprawy, twierdzenia i zgłoszone na ich poparcie dowody pozwalają stwierdzić, iż do owej sytuacji faktycznej wypełniającej znamiona określonej podstawy wznowieniowej w rzeczywistości doszło. Powyższe wynika z konieczności wyraźnego rozróżnienia kwestii dopuszczalności skargi od dopuszczalności wznowienia postępowania.

Jakkolwiek na etapie kontroli wstępnej poddaje się badaniu jedynie kwestie, o których mowa w art. 280 § 1 p.p.s.a., dla prawidłowej oceny przesłanki oparcia skargi o wznowienie w kształcie zaproponowanym przez skarżącego, niezbędne jest odniesienie się do istoty zagadnienia, to jest tzw. nieważnościowej podstawy wznowienia w postaci pozbawienia możności działania strony wskutek naruszeń przepisów prawa.

Najogólniej rzecz ujmując, sytuację tę należy rozumieć jako ograniczenie, utrudnianie lub całkowite uniemożliwienie stronie przedstawienia i popierania swojego stanowiska w toczącym się postępowaniu (postanowienie SN z 30 stycznia 2014 r., IV CZ 112/13; wyrok SN z 10 lipca 1974 r., II CR 331/74; wyrok SN z 14 czerwca 1968 r., I CR 432/667; postanowienie SN z 28 października 1999 r., II UKN 174/00; postanowienie SN z 21 września 2007 r., V CZ 88/07; postanowienie SN z 30 listopada 2016 r., III CZ 51/16). Niezależnie przy tym, czy opowie się za koncepcją wymogu całkowitości i bezwzględności wyłączenia możności obrony (orzeczenie SN z 21 czerwca 1961 r., 3 CR 953/60; orzeczenie SN z 1 lutego 1961 r., 4 CR 151/60; ; por. wyrok NSA z 16 maja 2008 r., I OSK 1226/07 oraz powołane w orzeczeniu wyroki SN z 1 października 1998 r., I PKN 359/98; z 2 kwietnia 1998 r., I PKN 521/97; z 10 marca 1998 r., I CKN 524/97; wyrok SN z 7 kwietnia 2010 r., II PK 291/09; postanowienie SN z 22 sierpnia 2012 r., I UZ 88/12), czy jedynie jej ograniczenia/utrudnienia w określonym stopniu w zależności od realiów konkretnej sprawy (postanowienie SN z 16 listopada 2017 r., V CZ 79/17; Z. Krzemiński, Glosa do orzeczenia z dnia 3 marca 1997 r., III CKN 10/96, MoP 1998, nr 4, str. 148–149; M. Grego-Hoffmann, Rola pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, LEX 2012, rozdział III.6.6.2.), istotnym pozostaje, iż niemożność działania odnosi się do samego przebiegu postępowania, do znajdujących swoje źródło w odpowiednich przepisach proceduralnych czynności procesowych, jakie strona uprawniona jest powziąć w trakcie trwania postępowania. Należy wyraźnie poddać emfazie, iż chodzi o podejmowanie w procesie czynności procesowych (wyrok NSA z 9 grudnia 2011 r., II FSK 1144/10), o niemożność brania udziału w całym lub istotnej części postępowania (postanowienie SN z 6 czerwca 2012 r., IV CZ 6/12; postanowienie SN z 19 listopada 2014 r., II CZ 79/14; postanowienie SN z 6 marca 1998 r., III CKN 34/98), nie zaś możność poznania stanowiska sądu orzekającego w sprawie i argumentacji na jego poparcie. W szczególności wskazuje się, iż nie ma podstaw do uznania jakoby strona była w jakimkolwiek stopniu pozbawiona możności działania, jeżeli na każdym etapie postępowania miała możność reakcji, składania pism procesowych i stawiennictwa na rozprawach (postanowienie SN z 6 czerwca 2012 r., IV CZ 6/12; postanowienie SN z 8 marca 2016 r., II UZ 55/15). Tak więc logiczną pozostaje konstatacja, iż okoliczności uzasadniające omawianą podstawę wznowieniową muszą zaistnieć w toku postępowania, którego wznowienia domaga się skarżący. Niemożliwą do zaakceptowania jest wykładnia jakoby okoliczność umiejscowiona w czasie po zakończeniu postępowania mogła w choć minimalnym stopniu ingerować na możliwość działania strony w toku postępowania.

Cechą charakterystyczną przyczyn nieważności w ogólności jako podstaw wznowienia jest brak ich powiązania z orzeczeniem zapadłym w sprawie (brak konieczności występowania związku przyczynowego), co oznacza, iż bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy zaskarżone orzeczenie cechuje się trafnością i słusznością, jeśli tylko w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów procesowych skutkujących pozbawieniem strony możności działania. Istotna jest zatem tylko okoliczność, czy w toku postępowania rzeczywiście strona została pozbawiona możności działania wskutek naruszenia przez sąd przepisów prawa.

Nieprawidłowe metodycznie i nieznajdujące potwierdzenia w przepisach prawa jest upatrywanie istoty pozbawienia skarżącego możności działania w sprawie toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o sygn. akt II FSK 872/19, w wydaniu wyroku określonej treści i zaprezentowaniu określonego toku myślowego w uzasadnieniu orzeczenia Sądu (tak też: postanowienie NSA z 28 września 2010 r., I FSK 1051/09). Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie podkreśla, iż nie chodzi przy tym o ocenę trafności zaprezentowanego osądu, lecz o brak tożsamości prezentowanych przez skarżącego twierdzeń z istotą omawianej podstawy wznowieniowej (nieważność postępowania spowodowana pozbawieniem strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa). Porównanie podstawy przytoczonej w skardze ze wzorcem ustawowym prowadzi do wniosku, że okoliczności dotyczące naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny m. in. art. 183 § 1 p.p.s.a., art. 188 p.p.s.a. czy art. 199a § 2 o.p., czy poczynienia przez Sąd własnych ustaleń faktycznych sprawy, o ile w ogóle miały miejsce (czego na obecnym etapie Sąd nie bada), nie stanowią podstawy wznowieniowej wskazanej w ustawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnym argumentacja zaprezentowana na poparcie istnienia podstawy wznowieniowej w istocie stanowi próbę polemiki ze strony skarżącego z dokonaną przez Sąd oceną prawną i próbę podważenia trafności zapadłego rozstrzygnięcia, co nie stanowi podstawy wznowienia w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

W myśl art. 279 p.p.s.a., o czym była już mowa we wcześniejszej części uzasadnienia, skarga o wznowienie postępowania winna zawierać m. in. podstawę wznowienia i jej uzasadnienie. Oznacza to, że dopiera wypadkowa badania obu tych elementów pozwala sądowi orzekającemu ustalić, czy skarżący zasadnie opiera się na konkretnej, wskazywanej przez siebie przesłance wznowieniowej (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2006 r., II FSK 30/06). Analiza niniejszej skargi o wznowienie postępowania prowadzi do wniosku, iż zachodzi wyraźny rozdźwięk pomiędzy wskazywaną przez skarżącego podstawą wznowienia a jej uzasadnieniem. Z uzasadnienia skargi wyraźnie wynika, że argumenty powoływane przez skarżącego nie wypełniają dyspozycji art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Badana skarga, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie podkreśla, iż nie przesądza w tym miejscu, czy w rzeczywistości w toku postępowania strona mogła lub była realnie pozbawiona możności działania. Taka ocena byłaby możliwa na etapie orzekania w trybie wznowieniowym. Na obecnym etapie rozpoznania skargi konieczne jest zwrócenie uwagi, że przytoczone argumenty i wyszczególnione uchybienia procesowe Sądu nie odpowiadają istocie przesłanki pozbawienia strony możności działania, na którą powołuje się skarżący.

Ponadto należy wskazać, że skarga o wznowienie postępowania nie spełnia również drugiego wymogu przewidzianego w art. 279 p.p.s.a., tj. wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Skarżący nie powołał w treści petitum ani uzasadnieniu skargi jakichkolwiek okoliczności świadczących o dacie, w której upatruje on zdarzenie otwierające bieg 3-miesięcznego terminu do wniesienia skargi liczonego od dnia, w którym strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy dowiedziała się o orzeczeniu (w odniesieniu do pozbawienia możności działania). Wprawdzie w treści petitum skargi o wznowienie postępowania, w części poświęconej oznaczeniu zaskarżonego orzeczenia, skarżący poczynił wzmiankę o dacie doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dacie 17 października 2019 r. (która skądinąd jest błędna, bowiem ten pełnomocnik odpis wyroku z uzasadnieniem otrzymał 18 października 2019 r.), niemniej zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest to data, od której winno się liczyć owy 3-miesięczny termin biegnący dla skarżącego. W kontekście podstawy wznowieniowej z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. ww. termin winno się liczyć bowiem od daty ogłoszenia wyroku, o czym w żaden sposób skarżący nie wspomina. Jedynie sygnalnie warto nadmienić, iż pełnomocnik skarżącego był obecny tak na rozprawie, jak i na ogłoszeniu orzeczenia (k. 222 i 231 akt sądowych).

Okoliczność zachowania terminu, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a., tj. data ogłoszenia orzeczenia w sprawie II FSK 872/19, nie jest wątpliwa i znana tutejszemu Sądowi. Powyższe jednakże nie może być jednoznaczne z przyjęciem, iż skarżący sprostał ciążącemu nań obowiązkowi przytoczenia okoliczności stwierdzających zachowanie tego terminu, skoro o tej dacie w żaden sposób nie wspomina.

Wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest elementem obligatoryjnym tego środka zaskarżenia, którego brak powoduje, iż podstawa wznowieniowa, co do której nie podano okoliczności stwierdzających zachowanie terminu, nie może być przez Sąd rozpoznana merytorycznie. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje treść art. 276 p.p.s.a. wprowadzającego wymóg zachowania rygoru adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do skargi o wznowienie postępowania będącej w kognicji jurydycznej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Profesjonalny pełnomocnik winien wszakże przy dokonywaniu czynności zawodowych legitymować się należytą starannością w prowadzeniu spraw swoich klientów, w tym przy sporządzaniu skargi o wznowienie postępowania, zaś Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny do wyręczania w tym zakresie pełnomocnika i samodzielnego czynienia ustaleń w jakimkolwiek zakresie bądź domyślania się określonych faktów.

Mając na względzie ogół powyższej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi o wznowienie postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.