Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 630/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 229
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 2 a
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi R.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia 19 sierpnia 2011 r., nr [...], orzekł:

1) w punkcie 1 o zwrocie nieruchomości położonych w jednostce ewidencyjnej O. miasto, obręb O., stanowiących własność Gminy Miasto [...], oznaczonych, jako działki:

< nr [...] o pow. 0,0219 ha obj. księgą wieczystą nr [...],

< nr [...] o pow. 0,0016 ha powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,0854 ha obj. księgą wieczystą nr [...],

< nr [...] o pow. 0,0179 ha, powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,0140 ha (powierzchnia przed zniesieniem), po uprzednim zniesieniu do niej działek: nr [...] o pow. 0,0106 ha, nr [...] o pow. 0,0008 ha, nr [...] o pow. 0,0029 ha i nr [...] o pow. 0,0008 ha, obj. księgą wieczystą nr [...],

< nr [...] o pow. 0,0037 ha, powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,0678 ha, obj. księgą wieczystą nr [...],

na rzecz: B. S. w 1/3 części, R. T. w 1/3 części i A. T. w 1/3 części;

2) w punkcie 2 o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, stanowiących części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej O. miasto obręb O.;

3) w punkcie 3 o nałożeniu na wymienione w punkcie 1 osoby obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w łącznej kwocie 2 477,23 zł na rzecz Gminy Miasto [...] w następujący sposób: B. S. - 825,75 zł, R. T. - 825,74 zł, A. T. - 825,74 zł;

4) w punkcie 4 o tym, iż w przypadku nieterminowego uregulowania należności będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego;

5) w punkcie 5 o tym, że decyzja zatwierdza podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,0678 ha z księgi wieczystej nr [...] na działki nr [...] o pow. 0,0037 ha i nr [...] o pow. 0,0641 ha, podział nieruchomości stanowiącej działkę [...] o pow. 0,0854 ha z księgi wieczystej nr [...] na działki nr [...] o pow. 0,0016 ha i nr [...] o pow. 0,0838 ha, zniesienie w księdze wieczystej nr [...] działek nr [...] o pow. 0,0106 ha, nr [...] o pow. 0,0008 ha, nr [...] o pow. 0,0029 ha i nr [...] o pow. 0,0008 ha do działki nr [...] o pow. 0,0140 ha, a następnie jej podział na działki nr [...] o pow. 0,0179 ha i nr [...] o pow. 0,0112 ha, zgodnie z projektem podziału przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 grudnia 2010 r. pod nr [...], stanowiącym załącznik nr 1 do mniejszej decyzji;

6) w punkcie 6 o tym, że decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych.

U podstaw rozstrzygnięcia znalazły się następujące ustalenia:

Wnioskiem z 17 czerwca 1999 r. J. T. i S. T. wystąpili o zwrot "zabranych gruntów w latach 70-tych pod Osiedle Domków Jednorodzinnych [...]".

Wywłaszczenie nastąpiło podstawie Zarządzenia Nr [...] Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście [...] i jego podziale na normatywne działki budowlane, na rzecz Skarbu Państwa, którym przejęte zostały m.in. nieruchomości J. i S. T., stanowiące działki oznaczone jako pb [...], pgr. [...], pgr. [...], pgr. [...], pgr. [...] i pgr. [...] - o łącznej powierzchni 3 245 m2. Zarządzenie zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bielsku-Białej w dniu 15 września 1977 r. (nr 3 poz. 45), co oznacza, że nieruchomości J. i S. T. przeszły na własność Skarbu Państwa z dniem 15 s0tycznia 1978 r.

Decyzją Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami przy Prezydencie Miasta [...] z 20 czerwca 1980 r. nr [...] ustalono odszkodowanie za przejęte na rzecz Skarbu Państwa wymienione wyżej działki na rzecz: J. T. w udziale 12/20 części i S. T. w udziale 8/20 części. Odszkodowanie za grunt zostało pomniejszone o powierzchnię działek nr [...] (0,0335 ha) i nr [...] (0,0410 ha), które zostały nadane na własność dzieciom Państwa T. , tj. R. T. i B. S. i wyniosło 47 982,00 zł, w tym: za grunt o powierzchni 2500 m2 kwota 45 000,00 zł, za składniki roślinne kwota 459,00 zł i za składniki budowlane kwota 2 523,00 zł.

W trakcie postępowania przed organem I instancji w 2006 r. zmarł S. T., a w 2010 r. zmarła J. T.. Spadek po S. T., na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 28 stycznia 2009 r. sygn. akt [...] nabyli: żona J. T. oraz dzieci: B. S., R. T. i A. T., a spadek po J. T. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 26 października 2010 r. sygn. Akt [...] nabyły jej dzieci: B. S., R. T. i A. T..

Na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w grudniu 2010 r. przez uprawnionego geodetę T. K. organ ustalił, że wywłaszczonym parcelom J. i S. T. odpowiadają następujące działki lub ich części: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] (aktualnie w wyniku podziału działki nr [...] operatem pomiarowym [...] - część działki nr [...]).

W związku z wycofaniem w dniu 16 czerwca 2009 r. przez R. T. (działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik B. S. i A. T.), wniosku o zwrot działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] poł. w O. przy ul. [...] Starosta [...] decyzją z 6 lipca 2009 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwrotu wymienionych działek. Wobec niezaskarżenia decyzja ta uzyskała walor ostateczności.

Z uwagi na powyższe postępowaniem objęte zostały działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w O. przy ul. [...]

Dalej wskazano, że odmowa zwrotu działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] nastąpiła na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Na podstawie mapy uzupełniającej z podziałem terenów budownictwa jednorodzinnego os. "[...]" przyjętej do ewidencji składnicy geodezyjnej w [...] w dniu 29 kwietnia 1977 r. ustalono, że działka nr [...] została wydzielona pod projektowaną drogę dojazdową do nowo wydzielonych działek budowlanych. Nieruchomość ta stanowi drogę miejską w [...], tj. ulicę [...] której właścicielem jest Gmina Miasto [...], działka ta nie podlega więc zwrotowi.

Z odpisu z księgi wieczystej [...] wynika, że na podstawie umowy sprzedaży z [...] lipca 2001 r. Rep. A Nr [...] w księdze tej, w dniu 19 lipca 2001 r. wpisano prawo własności do działki nr [...] na rzecz W. i B. G.. Działka ta została zbyta przez Gminę Miasto [...] po dniu 1 stycznia 1998 r., co oznacza, że nie ma zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Działka ta jednak stanowi własność osób trzecich, które legalnie, w dobrej wierze nabyły własność tej nieruchomości.

Natomiast w stosunku do działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], Starosta [...] orzekł o ich zwrocie na rzecz B. S., R. T. i A. T.. Działki te są zbędne na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, bowiem pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym Zarządzenie Nr [...] Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście [...] i jego podziale na normatywne działki budowlane stało się ostateczne nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, ani też pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym Zarządzenie to stało się ostateczne, cel ten nie został zrealizowany.

Rzeczoznawca majątkowy A. K. wykazała, że łączna wartość rynkowa działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wynosi 46 654,00 zł i jest taka sama w dacie wywłaszczenia oraz w dacie zwrotu, z uwagi na brak nakładów na tych działkach, poczynionych po ich wywłaszczeniu. Kwota zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonego przez organ I instancji proporcjonalnie do powierzchni zwracanych działek (tj. 0,0451 ha) wyniosła 2 477,23 zł i nie przekroczyła 50% aktualnej wartości zwracanych działek.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli R. T., W. Z., działający w imieniu córek: B. S. i A. T. oraz Prezydent Miasta [...].

Wojewoda decyzją z dnia 9 maja 2012 r., znak: [...]:

I. utrzymał w mocy:

- punkty: 1, 3, 4, 5 i 6 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2011 r., nr [...],

- część punktu 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. nr [...], w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, stanowiących części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej O. miasto obręb O.;

II. uchylił część punktu 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. nr. [...] w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej cześć działki nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej O. miasto obręb O. i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W zakresie, w jakim decyzja I instancji została utrzymana w mocy organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonaną przez Starostę.

Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] Wojewoda uznał, że rozstrzygnięcie o odmowie jej zwrotu jest przedwczesne. Sam fakt pozostawania nieruchomości we własności osób trzecich nie uzasadnia wydania decyzji o odmowie jej zwrotu, bez uprzedniego podjęcia prób przywrócenia prawa własności tej nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego. Po stwierdzeniu, że ewentualnie istnieją przewidziane w ustawie przesłanki jej zwrotu, organ powinien zawiesić postępowanie i podjąć działania mające na celu odzyskanie własności tej nieruchomości.

Skargi na powyższą decyzję Wojewody z dnia 9 maja 2012 r., złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Prezydent Miasta [...], R. T., W. G. i B. G..

Wyrokiem z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1019/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wszystkie skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. T., a także B. G. i W. G.. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie 10 października 2014 r. sygn. akt I OSK 453/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Kr 1640/14 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

W wyniku ponownego rozpoznania złożonych odwołań, decyzją z dnia 20 listopada 2015 r. znak: [...] Wojewoda:

I. utrzymał w mocy:

a) punkty: 1, 3, 4, 5 i 6 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...]

b) część punktu 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] - w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, stanowiących części działek: nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...]. położonych w jednostce ewidencyjnej O. miasto, obręb O.:

II. uchylił część punktu 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] — w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej stanowiącej części działek nr [...] i nr [...]. położonej w jednostce ewidencyjnej O. miasto, obręb O. - i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, iż podziela stanowisko organu I instancji dotyczące zasadności zwrotu działek: nr [...], nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) - po uprzednim zniesieniu do niej działek: nr [...], nr [...] i nr [...] o pow, 0,0008 ha, oraz działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), jak również o odmowy zwrotu części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...].

W zakresie natomiast odmowy zwrotu działek nr [...] i nr [...] organ II instancji wskazał, iż nie podziela stanowiska Starosty [...], gdyż w przypadku działki nr [...] organ I instancji poprzestał jedynie na stwierdzeniu, iż stanowi ona własność osoby trzeciej (przy czym nie zachodzą przesłanki z art. 229 u.g.n.), zaś odnośnie działki nr [...], iż stanowi ona część drogi publicznej, równocześnie nie badając w ogóle ich zbędności na cel wywłaszczenia.

Skargę na ww. decyzję Wojewody złożył 21 grudnia 2015 r. R. T.. W wyniku jej rozpatrzenia, wyrokiem z 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 97/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że nie zostały wykonane wskazania wynikające z prawomocnych wyroków NSA i WSA w Krakowie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda decyzją z dnia 10 marca 2017 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...]

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że mając na uwadze powołane wcześniej zalecenia zawarte w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach, pismami z 19 maja 2015 r. i z 1 czerwca 2015 r. zwrócono się do organu I instancji o przekazanie kopii dokumentów lub opracowań geodezyjnych świadczących o zmianie oznaczenia i konfiguracji pgr. l. kat. [...], pomiędzy rokiem 1962 a datą wejścia w życie Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] o terenach budownictwa jednorodzinnego z roku 1976 i opracowanego na podstawie tego zarządzenia operatu geodezyjnego obejmującego podział terenów na działki budowlane, jak również o pozyskanie z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej i przesłanie do Wojewody:

- czytelnej kopii mapy podziału pod budownictwo jednorodzinne, stanowiącej część operatu [...] w części obejmującej działki nr [...], nr [...] i nr [...], uwzględniającej także granice parcel katastralnych objętych podziałem (tzw. stan stary i stan nowy),

- kopii sprawozdania technicznego z operatu nr [...],

- kopii zarysów z operatu nr [...] dotyczących wskazanych wyżej działek, powołanych w opinii J. A. z 28 kwietnia 2005 r. sporządzonej do sprawy o sygn. [...],

- kopii wykazów zmian /równoważników z operatu nr [...],

- kopii rejestrów obrazujących stan prawny parcel przed i po podziale, tj. stan przed parcelacją i po parcelacji,

- kopii szkiców, protokołów, opinii, sprawozdania technicznego, zawartych w operacie sporządzonym przez J. H., w ramach zgłoszenia 3011-29/07 z dnia 24.01.2007, określonym w zgłoszeniu jako mapa do celów prawnych (wznowienie punktów granicznych) działki nr [...] i nr [...], wykonanego na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] do sygn. [...]

W odpowiedzi, pismem z 23 czerwca 2015 r. organ I instancji przekazał dokumenty geodezyjne obrazujące kolejne zniesienia i podziały pgr. [...], tj:

- plan sytuacyjny pgr. l. kat. [...] przyjęty do składnicy geodezyjnej pod nr [...] z dnia 12 listopada 1962 r., obrazujący podział pgr. [...], po wcześniejszym zniesieniu do niej innych parcel;

- plan sytuacyjny pgr. l. kat. [...] przyjęty do składnicy geodezyjnej pod nr [...] z 27 lutego 1963 r., obrazujący podział pgr. [...] po wcześniejszym zniesieniu do niej innych parcel;

- mapę sytuacyjna podziału realności, przyjęta do składnicy geodezyjnej pod nr [...] z 19 kwietnia 1967 r. obrazującą podział pgr. [...] (2 egzemplarze).

Ponadto - z operatu pomiarowego [...] - przesłano następujące dokumenty:

< projekt podziału terenu pod budownictwo jednorodzinne os. [...];

< kopię sprawozdania technicznego;

< rejestr pomiarowy nieruchomości przeznaczonych pod0 budownictwo jednorodzinne (zagrodowe), sporządzony dla kompleksu VI, przedstawiający stary stan (przed podziałem) i nowy stan (po podziale), który jak wskazało Starostwo [...] nie obrazuje natomiast jakiej starej parceli odpowiada nowa;

< zarys pomiarowy dla kompleksu V i VI, którego fragment stanowi załącznik do opinii biegłego sądowego J. A..

Dalej Wojewoda wyjaśnił kwestię wykonania przez J. H. prac geodezyjnych. Pismem z 14 sierpnia 2015 r. znak [...] Starostwo Powiatowe w [...] wyjaśniło m.in., iż pomimo dokonania przez geodetę inż. J. H. zgłoszenia w dniu 24 stycznia 2007 r. prac geodezyjnych pod nr [...], do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] nie wpłynęła dokumentacja geodezyjna wykonana w ramach tego zgłoszenia, w związku z czym, mając na uwadze wieloletnią praktykę funkcjonowania tej jednostki, uznano, że "skoro zasób geodezyjny od 8 lat nie otrzymał żadnych dokumentów w tej sprawie to z pewnością geodeta zrezygnował z pracy zgodnej ze zgłoszeniem, a co za tym idzie i z przekazania do zasobu dokumentacji geodezyjnej czyli mapy do celów prawnych po wznowieniu znaków granicznych".

Następnie przeprowadzono szczegółową analizę znajdujących się w aktach dokumentów, która doprowadziła Wojewodę do wniosku, że nie można uznać, że wskazana pgr l. kat. [...] (wg stanu z 1950 r.) jest tożsama z pgr l. kat. [...] włączoną do terenów budownictwa jednorodzinnego w wyniku Zarządzenia Nr [...] Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r.

Odnosząc się do drugiej ze wskazywanych w ww. wyrokach sądów administracyjnych kwestii, dotyczącej zaleconej przez te Sądy konieczności dokonania szczegółowej analizy pozyskanej na potrzeby niniejszej sprawy dokumentacji geodezyjnej autorstwa uprawnionego geodety T. K., której część obejmuje projekt podziału nieruchomości stanowiący załącznik do decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. - organ odwoławczy stwierdził, iż opracowanie to może stanowić wiarygodny środek dowodowy w niniejszej sprawie. Wykonując wskazania wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 97/16 organ II instancji, działając na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił Staroście [...]

- weryfikację prawidłowości sporządzonej w dniu 10 grudnia 2010 r. przez geodetę T. K. dokumentacji geodezyjnej dotyczącej nieruchomości objętych przedmiotowym postępowaniem, poprzez ponowne przeprowadzenie przez biegłego - w obecności organu I instancji oraz stron postępowania - czynności w terenie polegających na wznowieniu znaków granicznych, oraz uzyskanie od tych stron ich stanowisk w zakresie powyższych ustaleń, a w razie braku ich aprobaty w tym zakresie - także uzyskanie ich argumentacji na tę okoliczność,

- uzyskanie pełnych i wyczerpujących wyjaśnień od geodety T. K. w przedmiocie sporządzonej przez niego dokumentacji geodezyjnej dotyczącej nieruchomości objętych przedmiotowym postępowaniem, w kontekście treści dokumentów przedstawionych w sprawie przez R. T. tj. kopii mapy katastralnej z 1950 r. oraz planu sytuacyjnego.

W efekcie powyższego pozyskano dodatkowe wyjaśnienia T. K., zawarte z dnia 9 września 2016 r., które Wojewoda uznał za przekonujące i znajdujące potwierdzenie w zgromadzonych materiałach geodezyjnych.

Dodatkowo w celu niebudzącego wątpliwości wyjaśnienia kwestii poruszonych w ww. wyroku WSA w Krakowie, Wojewoda pozyskał dodatkową opinię biegłego w postaci opracowania autorstwa geodety uprawnionego G. S. z dnia 28 listopada 2016 r. pt. "Operat techniczny - Mapa do celów prawnych - Analiza ewidencyjno-prawna dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w O. odpowiadających parcelom katastralnym: p. bud. [...]. p. gr. l. kat. [...], [...], [...], [...] i [...] objętym Lwh [...] (zamkn.) gm. kat. O. gm. kat. O.", przyjętego do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 9 grudnia 2016 r. pod numerem [...]. Po szczegółowym omówieniu tego opracowania organ II instancji uznał, iż ww. opinia G. S. z dnia [...] listopada 2016 r. jest dowodem przydatnym dla potrzeb niniejszego postępowania, który z kolei w pełni potwierdza prawidłowość wcześniejszej dokumentacji geodezyjno-prawnej, sporządzonej w dniu [...] grudnia 2010 r. przez geodetę uprawnionego T. K., w oparciu o którą wydana została zaskarżona decyzja Starosty [...].

Zdaniem organu w świetle wiążących w niniejszej sprawie wyroków sądowych brak było podstaw do uznania za uzasadnione i konieczne przeprowadzenie z urzędu przez organ odwoławczy dowodu w postaci wnioskowanych przez R. T. czynności w terenie przeprowadzonych przez innego geodetę uprawnionego. O ile bowiem Sąd tym samym zwrócił uwagę na konieczność dokonania przez tutejszy organ stosownej oceny wartości dowodowej ww. dokumentacji geodezyjnej autorstwa T. K. (co uczyniono powyżej), o tyle stwierdził brak podstaw do podważania prawidłowości samych czynności przeprowadzonych przez ww. geodetę na nieruchomości, w oparciu o które dokumentacja ta powstała. Tym niemniej, pismem z dnia 22 grudnia 2016 r. informując o powyższym, wskazano jednocześnie R. T. na możliwość przeprowadzenia ww. czynności jako dokonywanych na jego żądanie, co jednak wiązałoby się obciążeniem go kosztami ich przeprowadzenia oraz uprzednim złożeniem stosownej zaliczki na pokrycie tych kosztów. W odpowiedzi na ww. pismo z dnia 4 stycznia 2017 r. R. T. stwierdził, że nie ma "absolutnie żadnych podstaw" do obciążenia go kosztami opinii.

W świetle powyższego, zdaniem Wojewody raz jeszcze należy w tym miejscu wskazać, iż z pozyskanej na potrzeby niniejszej sprawy, prawidłowo sporządzonej przez uprawnionego geodetę T. K. dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wynika w sposób jednoznaczny, że dawnym, przejętym na rzecz Skarbu Państwa parcelom: pb. [...]. pgr. [...], pgr. [...]. pgr. [...]. pgr. [...] i pgr. [...] odpowiadają obecnie następujące działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (należącej do Państwa G. nr [...], nr [...] (podzielonej następnie na działki nr [...] i [...]), nr [...].

Następnie organ odwoławczy przeszedł do analizy przesłanek zbędności wnioskowanych do zwrotu nieruchomości na cel ich przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Przywołano art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n., a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11.

W zakresie celu wywłaszczenia wskazano, że w § 1 Zarządzenia wywłaszczającego wskazano: "Zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr 45/371/70 z 29 grudnia 1970 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Nr 4/71, poz. 22, przeznacza się pod budownictwo jednorodzinne teren położony w O. w obrębie ulic: S. , K. K. , Ł. , B. ustalając go jako "teren budowlany".

Natomiast w świetle § 4 tego zarządzenia "Na niniejszym terenie budowlanym w ramach terenowych planów gospodarczych zostaną wybudowane następujące urządzenia komunalne:

1. sieć elektryczna z terminem zakończenia robót do 1980 r.;

2. ulice z terminem zakończenia robót do 1980 r.;

3. sieć wodociągowa z terminem zakończenia robót do 1980 r."

W opinii organu odwoławczego, dowody, jakimi posłużył się Starosta [...] dla ustalenia sposobu zagospodarowania wywłaszczonych parcel w terminach określonych w okresie od dnia 15 stycznia 1978 r. do dnia 15 stycznia 1988 r. są wystarczające dla uznania, iż na zwracanych obecnie nieruchomościach nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, tj. budownictwo jednorodzinne.

Jak bowiem wynika z treści sprawozdania Prezydenta Miasta [...] z 30 lipca 1982 r. znak [...], dotyczącego realizacji budownictwa jednorodzinnego, teren osiedla domów jednorodzinnych [...] "nie został jeszcze w pełni uzbrojony, co stanowi główną przyczynę braku rozpoczęcia i realizacji budowy domów jednorodzinnych przez poszczególnych inwestorów (...) Odnośnie osiedla [...]" brak jest dokumentacji technicznej, którą wykonuje Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego w [...] a termin opracowania ustalono na dzień 6 października 1982 r. (...) Innym z powodów braku właściwej realizacji budownictwa jednorodzinnego w m. O. jest niedostateczny rozdział materiałów budowlanych, a w szczególności znikome dostawy w stosunku do istniejących potrzeb".

Dodatkowo organ I instancji w dniu 20 stycznia 2011 r. skierował do mieszkańców i właścicieli nieruchomości położonych w rejonie ul. [...] pisma z prośbą o wskazanie osób, które posiadają wiedzę na temat sposobu zagospodarowania nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania w okresie od 1978 do 1988 r., załączając kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym obszarem działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

W dniu 3 lutego 2011 r. do Starostwa Powiatowego zgłosili się D. i T. G., którzy przedłożyli do akt sprawy kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym terenem, który zdaniem pana G. winien być zwrócony na rzecz spadkobierców J. i S. T. oraz oświadczył, iż wraz z żoną zamieszkują w sąsiedztwie terenów, będących przedmiotem postępowania zwrotowego od 40 lat.

W trakcie przesłuchania świadków w dniu 14 kwietnia 2011 r. T. G. oświadczył, iż na terenie wywłaszczonym od Państwa T. , konkretnie na działce nr [...] w późniejszych latach powstał jeden budynek. Na pozostałym terenie, jak wskazał świadek nie były prowadzone żadne prace budowlane. W. Z. dodał, iż budynek ten powstał w latach 1992 - 1993, a R. T. sprecyzował, iż było to w roku 1995.

Podobnie zeznała świadek - D. G. wskazując, iż na terenie obecnych działek: nr [...], nr [...], nr [...]. nr [...] oraz części działek [...] i nr [...] nigdy nie były prowadzone prace budowlane zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia. Dodatkowo świadek zeznała, że części działek nr [...] i nr [...] (oznaczone w projekcie podziału jako działki nr [...] i nr [...]) od zawsze były użytkowane przez Państwa T. , również po dniu przejęcia tych terenów na rzecz Skarbu Państwa i są użytkowane przez R. T. do chwili obecnej.

W aktach sprawy organu I instancji znajduje się ponadto fotografia załączona przez Państwa Z. wykonana wiosną 1980 r., w tle której widnieje obszar obecnej działki nr [...]. Zdjęcie to potwierdza stan nieruchomości opisany przez świadków, obszar widoczny na zdjęciu nie nosi bowiem znamion prowadzenia na tym terenie prac budowlanych.

W oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dowody oraz przytoczone powyżej zeznania świadków, Starosta [...] uznał, iż na nieruchomościach wywłaszczonych od Państwa T. , w części odpowiadającej aktualnym działkom: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nie zrealizowano celu wywłaszczenia, jakim miała być budowa osiedla domów jednorodzinnych "[...]". Nie pozostawia żadnych wątpliwości, fakt iż rozpoczęcie budowy osiedla domów jednorodzinnych na terenach wywłaszczonych od Państwa T. odpowiadających wyżej wymienionym działkom nigdy nie nastąpiło (dowód z zeznań świadków, sprawozdania Prezydenta Miasta [...] z 30 lipca 1982 r. znak [...], dokumentacja fotograficzna w przedmiotowej sprawie). Zgromadzony w aktach organu I instancji materiał dowodowy świadczy wyraźnie o tym, iż po wywłaszczeniu nie podjęto na wnioskowanych do zwrotu ww. działkach jakichkolwiek działań dla zrealizowania celu określonego w Zarządzeniu Nr [...] Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r.

W zakresie zwrotu na rzecz Gminy Miasta [...] (jako dotychczasowego właściciela przedmiotowej nieruchomości) zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - Wojewoda stwierdził, iż przeprowadzone w tym zakresie przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające również należy uznać za prawidłowe i zgodne z przepisami art. 139 i art. 140 u.g.n. W wydanej uprzednio w przedmiotowej sprawie decyzji Wojewody z 15 czerwca 2012 r. znak [...] dokonano analizy sporządzonych na potrzeby niniejszego postępowania operatów szacunkowych z [...] czerwca 2011 r. (wraz z aneksami), w oparciu o które ustalono, iż kwota zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasta [...] nie przekracza 50% aktualnej wartości zwracanych nieruchomości, ustalonej wówczas w kwocie 46 654 zł, organ odwoławczy uznał te opracowania za wykonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, pozytywnie oceniając wtedy przydatność dowodową tych opracowań w niniejszej sprawie. Z kolei w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach NSA z 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 453/13 oraz WSA w Krakowie z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1640/14 oraz z 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 97/16 nie dokonano negatywnej oceny zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w omawianym zakresie. Z uwagi na fakt, że na przedmiotowej nieruchomości nie stwierdzono żadnych nakładów związanych z realizacją celu wywłaszczenia, w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania regulacja art. 140 ust. 4 u.g.n., w związku czym zaskarżoną decyzję Starosty [...] również w tym zakresie należy uznać za prawidłową.

W dalszej kolejności, odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w części punktu 2 decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. - w zakresie orzekającym o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, stanowiących części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej O. - miasto, obręb O. - należy wskazać, iż było ono prawidłowe i w związku z tym również należało je utrzymać w mocy.

W odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działki nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej O. miasto obręb O., należy bowiem stwierdzić, iż w tym zakresie znajduje zastosowanie przepis art. 229 u.g.n.

Natomiast w stosunku do działki nr [...], jedn. ewid. O. - miasto, obręb O., organ I instancji orzekł o odmowie zwrotu tej działki na rzecz wnioskodawców z uwagi na okoliczność, iż stanowi ona drogę publiczną - gminną. Oczywiście - jak słusznie wskazał organ I instancji - przedmiotowa działka, jako część drogi publicznej, nie może podlegać zwrotowi z uwagi na treść art. 2a ustawy o drogach publicznych w związku z art. 2 u.g.n., zgodnie z którym drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy, co w świetle poglądów orzecznictwa stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zdaniem Wojewody okoliczność ta posiada drugorzędne znaczenie w zakresie dokonanej przez Wojewodę oceny braku zaistnienia przesłanek jej zwrotu na rzecz wnioskodawców.

Za prawidłowe uznać wreszcie należało rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie odmowy zwrotu działki nr [...], poł. w O., odnośnie której, jak wynika z treści odpisu księgi wieczystej nr [...], na podstawie umowy sprzedaży z [...] lipca 2001 r. Rep. A Nr [...] w księdze tej, 19 lipca 2001 r., wpisano prawo własności tej działki na rzecz W. i B. G.. Wobec tej działki nie znajduje zastosowania art. 229 u.g.n., bowiem zbycie nieruchomości nastąpiło po wejściu w życie u.g.n. Organ I instancji uznał jednak, iż należy odmówić zwrotu działki nr [...] z uwagi na fakt, iż nieruchomość ta stanowi własność osób trzecich, które legalnie, w dobrej wierze nabyły jej własność. Organ odwoławczy podziela to stanowisko, gdyż w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 3/14, stwierdzono, że: "jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 sierpnia 2011 r. (sygn. akt I CSK 573/2010 LexPolonica nr 3873652) - «Jeżeli na skutek utraty przez Gminę tytułu do wywłaszczonej nieruchomości orzekanie o zwrocie tej nieruchomości w postępowaniu administracyjnym stało się bezprzedmiotowe, to do ustalania istnienia podstaw tego zwrotu w momencie dokonywanej przez Gminę zamiany nieruchomości, jako przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, uprawnionym jest sąd (powszechny)». W takiej sytuacji sądy powszechne oceniają zadysponowanie wywłaszczoną nieruchomością w kategorii deliktu uzasadniającego odpowiedzialność odszkodowawczą. Potwierdza to teza zawarta w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt V CSK 384/13 - «przekazanie działki na cele niezgodne ze wskazanymi w decyzji wywłaszczeniowej jest czynem niedozwolonym. Byłym właścicielom przysługuje wtedy roszczenie o odszkodowanie. Bieg terminu jego przedawnienia rozpoczyna się z dniem wydania ostatecznej decyzji gminy odmawiającej zwrotu nieruchomości.»".

Z powyższego wynika zatem brak konieczności badania zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w sytuacji, gdy z uwagi na aktualny stan prawny tej nieruchomości (brak tytułu własności po stronie Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego) nie jest możliwym orzeczenie o jej zwrocie przez organy administracji publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 103/15 oraz wyrok NSA z 8 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 264/15 - CBOSA).

W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniach: Gminy Miasta [...], A. T. i B. S. oraz R. T., Wojewoda stwierdził co następuje.

W złożonym odwołaniu Prezydent Miasta [...] działający w imieniu Gminy Miasta [...], wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w jej punkcie l w części dotyczącej zwrotu działki nr [...] i orzeczenie o odmowie zwrotu tej działki, a jeśliby takie orzeczenie było niemożliwe - przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewoda przypomniał, że [...] lutego 1990 r. została zawarta umowa użytkowania wieczystego parceli gruntowej [...] (z której następnie w wyniku przekształceń powstała działka nr [...]) i - jakkolwiek prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej nr [...] - to jednak następnie, 17 lutego 2000 r., zostało z tej księgi wykreślone. Skoro w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez Starostę [...], tj. 19 sierpnia 2011 r., działka nr [...] stanowiła własność Gminy Miasta [...] i nie była już obciążona prawem użytkowania wieczystego, to odpadła konieczność ochrony praw byłego użytkownika wieczystego, a zatem należało orzec o jej zwrocie.

W dalszej kolejności odniesiono się do zarzutów zawartych w odwołaniu A. T. oraz B. S., w którym strony skarżące wniosły o uwzględnienie uwag dotyczących:

1. ,,zasadności zwrotu działki [...] zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

2. nie uwzględnienia w decyzji Starosty konieczności ustanowienia służebności przejazdu po działce [...] do działki [...] oraz faktu, iż

3. do zwaloryzowanego zwrotu wypłaconego odszkodowania nie doliczono wzrostu wartości działek w chwili obecnej".

Odnosząc się do pierwszego z przytoczonych zarzutów, organ odwoławczy pragnie przypomnieć, iż podzielił pogląd Starosty [...], iż działka nr [...], obr. O., jedn. ewid. O. - miasto, stała się - w świetle przepisów art. 137 ust. 1 u.g.n - zbędna na cel określony w Zarządzeniu Nr [...] Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście [...] i jego podziale na normatywne działki budowlane. Szczegółowe uzasadnienie swego stanowiska przedstawił Wojewoda we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszej decyzji.

Kolejną kwestią poruszoną w odwołaniu jest prośba o ustanowienie służebności przejazdu po działce nr [...] do działki nr [...]. Zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta [...] z 22 czerwca 2004 r. znak [...], zatwierdzającą projekt podziału m.in. działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...], w świetle której: "Zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu nowo wydzielonych parceli gruntowych nastąpi ustanowienie służebności gruntowych pasem szerokości 4,5 m (...) do pgr [...] - południową stroną pgr [...] (...) zgodnie z opisaną służebnością na projekcie podziału na rzecz każdorazowych ich właścicieli lub użytkowników".

Odnosząc się do powyższego Wojewoda wskazał, iż organy administracji publicznej co do zasady nie są wyposażone w kompetencje do ustanawiania służebności, w tym także służebności gruntowych.

Kolejny zarzut sformułowany w ww. odwołaniu dotyczy sposobu ustalenia przez Starostę [...] odszkodowania, które winni zwrócić na rzecz Gminy Miasta [...] B. S., R. T. oraz A. T.. Stanowisko Wojewody w przedmiocie zarówno prawidłowości sporządzenia wyceny zwracanych działek jak i sposobu ustalenia odszkodowania, o którym mowa powyżej, przedstawione zostało we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszej decyzji, potwierdzającej w tym zakresie prawidłowość ustaleń organu I instancji.

Z kolei R. T. w złożonym odwołaniu wskazał, iż jego zdaniem "Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego i niezgodnie z zaleceniami Szanownego Wojewody, które znalazły się w decyzjach nr: [...] z 18.12.2009 r., [...] z 21.12.2009 r., [...] z 22.12.2009 r." Skarżący zgłosił zarzuty co do sposobu wykonania prac geodezyjnych przez mgr. inż. T. K., sposobu określenia udziałów Państwa [...] we współwłasności wywłaszczonych nieruchomości, nie zgodził się również z wartością nieruchomości, określoną w operatach szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego. Dodatkowo zakwestionował zasadność odmowy zwrotu działki nr [...] wskazując, iż jego zdaniem nie znajduje tu zastosowania art. 229 u.g.n.

W odpowiedzi na powyższe zarzuty Wojewoda przywołał swoje wcześniejsze rozważania dotyczące sposobu przeprowadzenia prac geodezyjnych, kwestii sporządzenia operatów szacunkowych oraz odmowy zwrotu działki nr [...]. Wojewoda nie zgodził się z twierdzeniem R. T., jakoby dokumentacja sporządzona przez geodetę T. K. zawierała nieścisłości dotyczące określenia udziałów J. i S. T. w wywłaszczonej nieruchomości. Geodeta wskazał bowiem, iż przejęte na rzecz Skarbu Państwa parcele: pb. [...] oraz pgr.: [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiły "własność J. T. c. P. i W. w 9/20 cz, S. T. s. M. i W. w 5/20 cz. J. i S. T. w 6/20 cz na prawach ustawowej wspólności majątkowe - stan na 15.04.1975 r." Jak słusznie zauważył organ I instancji, zapis ten odpowiada zapisowi zamieszczonemu w "badaniu hipotecznym" księgi wieczystej nr [...], przeprowadzonym na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego i stanowiącym część składową operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] 29 kwietnia 1977 r. Powyższe wynika również z decyzji Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami przy Prezydencie Miasta [...] znak [...] z 20 czerwca 1980 r. o odszkodowaniu za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa w gm. kat. O..

Podsumowując powyższe rozważania Wojewoda uznał, iż należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...]

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. T., zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania, a to poprzez przyjęcie jako dowodu w sprawie:

- opinii biegłego geodety T. K., która była kwestionowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 października 2014 roku, do sygn. I OSK 453/13, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2015 roku, do sygn. II SA/Kr 1640/14, jak i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2016 roku, do sygn. II SA/Kr 97/16, a także nie dokonanie wnikliwej analizy przedłożonych przez skarżącego dokumentów w postaci kopii mapy katastralnej z 1950 roku (L.Ks.zam. [...]) i planu sytuacyjnego Lwh [...], które to miały zostać wzięte pod uwagę zgodnie z wytycznymi wskazanymi w powyższych wyrokach,

- opinii geodety G. S. z dnia [...] listopada 2016 roku, która została oparta w głównej mierze na opinii geodety T. K., a także również w tym przypadku analizowany był stan prawny na 1975 rok, a nie według załączonych przez skarżącego dokumentów oddających stan na 1950 roku, a ponadto w wykazie synchronizacyjnym w ogóle nie wskazano pgr. nr [...] i [...],

2. błąd w ustaleniach faktycznych, a to poprzez:

- wskazanie, iż parcela pgr. l kat. [...] w dacie sporządzenia mapy w 1950 roku nie stanowiła własności poprzedników prawnych skarżącego, natomiast W. G. była babką skarżącego,

- uznanie, iż pomiary geodety T. K. były zrobione zgodnie z przedstawionymi przeze mnie mapkami, a to kopii mapy katastralnej z 1950 roku (LKs.zam. [...]) i planu sytuacyjnego Lwh [...], podczas gdy w sprawozdaniu technicznym do operatu okazania granic katastralnych oraz podziału nieruchomości (nr ks. zam. [...]) sporządzonym przez geodetę T. K. w dniu 10 grudnia 2010 roku w punkcie dotyczącym ustalenia granic wyraźnie wskazano, iż "Uwaga! Punktom nr 3 i 4 obliczono współrzędne z przecięć granic i nie są tożsame z punktami katastralnymi 3 i 4 .",

- przyjęcie, iż w dniu 8 grudnia 2010 roku geodeta T. K. dokonał jedynie pomiarów terenowych metodą biegunową - na podstawie znaków granicznych odszukanych i wyznaczonych w dniu 2 grudnia 2010 roku, podczas gdy skarżący podnosił, iż w dniu 8 grudnia 2010 roku w rzeczywistości doszło do zmiany oznakowania granic nieruchomości, a poinformowałem Wojewodę w dniu 13 grudnia 2010 roku, że paliki powbijane w dniu 2 grudnia 2010 roku zmieniły swoje położenie,

- przyjęcie, iż właścicielką pogranicza [...] według stanu na 14 marca 1967 roku byli J. T. i S. T. po 1/4 części oraz babka skarżącego W. G. w 2/4 części bowiem zgodnie z planem sytuacyjnym z 1962 roku, (załączony do skargi), właścicielami wskazanego pogranicza byli P. G. i wspólnicy, czyli dziadek skarżącego i jego dzieci,

- przyjęcie, iż B. i W. G. weszli w posiadanie działki nr 16 42 w sposób legalny, podczas gdy w toku niniejszego postępowania po 17 latach ujawniono, iż nie posiadają oni aktu własności powyższej działki, a która to umowa sprzedaży rzekomo widnieje w księgach wieczystych przedmiotowej nieruchomości,

- przyjęcie, iż pgr. [...] zgodnie z planem sytuacyjnym z dnia 12 listopada 1962 roku została zniesiona do pgr. [...] i otrzymała nowe oznaczenie pgr. [...], podczas gdy - jak wskazano w decyzji Starosty [...] z dnia 4 września 2009 roku (znak: [...]) - parcela [...] została prawidłowo oznaczona na mapie, jednak jej zakres obszarowy nie został powiększony o pgr. [...] czyli o 1a 51 m2.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości decyzji Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2011 roku, znak: [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zasądzenie na moją rzecz, jako skarżącego kosztów tego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie zostały wydane trzy wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz jeden wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Pierwotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1019/12 oddalił skargi na decyzję Wojewody z dnia 9 maja 2012 r. nr [...]

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 października 2014 r. sygn. I OSK 453/13 uchylił ten wyrok i przekazał sprawę WSA w Krakowie do ponownego rozpatrzenia.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, będąc związanym wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Kr 1640/14 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Wojewoda w ponownie prowadzonym postępowaniu wydał w dniu 20 listopada 2015 r. znak [...], która została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 97/16.

Następnie Wojewoda wydał decyzję z dnia 10 marca 2017 r., znak [...], która obecnie jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. II OSK 518/09, LEX nr 746901).

Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (por., wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1929/09, LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. II GSK 614/08, LEX nr 528074). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. II SA/Kr 1152/15).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do wniosku, że organ odwoławczy prawidłowo wykonał wszelkie wskazania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. II SA/Kr 97/16, które były również konsekwencją wiążących wskazań wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 października 2014r. sygn. I OSK 453/13.

Na wstępie wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono, że objęte wnioskiem o zwrot nieruchomości zostały wywłaszczone na cele budownictwa jednorodzinnego. Wywłaszczenie obejmowało pb [...], pgr. [...], pgr. [...], pgr. [...], pgr. [...] i pgr. [...], o łącznej powierzchni 3 245 m2. Z wnioskiem o zwrot zwrócili się następcy prawni poprzednich właścicieli.

Zaskarżona decyzja nie budzi zastrzeżeń co do utrzymania w mocy decyzji Starosty w zakresie, w jakim orzeczono o zwrocie na rzecz poprzednich właścicieli działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Wojewoda szczegółowo opisał na podstawie jakich dowodów ustalił, że cel wywłaszczenia - budownictwo jednorodzinne - nie został na tych działkach zrealizowany, a zatem są one zbędne na cel wywłaszczenia. Były to zarówno dowody z dokumentów, dokumentacja fotograficzna, jak i zeznania świadków, które nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Z dowodów tych wynika jednoznacznie fakt, iż rozpoczęcie budowy osiedla domów jednorodzinnych na terenach wywłaszczonych od Państwa T. odpowiadających wyżej wymienionym działkom nigdy nie nastąpiło, a zatem ich zwrot poprzednim właścicielom jest prawidłowy.

W odniesieniu do działki nr [...] prawidłowo przyjęto, że podlega ona zwrotowi poprzedniemu właścicielowi. Wprawdzie w dacie 1 stycznia 1998 r. (tj. w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami) działka ta była w użytkowaniu wieczystym, co wypełniało przesłankę z art. 229 u.g.n., jednak później umowa wieczystego użytkowania została rozwiązana, a w dniu 17 lutego 2000 r. prawo użytkowania wieczystego zostało z księgi wieczystej wykreślone. W dacie wydania decyzji przez organy obu instancji działka stanowiła własność Gminy i nie była obciążona prawem użytkowania wieczystego, a zatem brak było przeszkód prawnych do orzeczenia o jej zwrocie. Rozważania Wojewody w tym zakresie są prawidłowo i Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni je podziela.

Nie budzi również wątpliwości sposób wyliczenia zwaloryzowanego odszkodowania, które podlega zwrotowi oraz prawidłowość zastosowania przepisów prawa w tym zakresie, jak również orzeczenie zawarte w punktach 4 - 6 decyzji Starosty [...], utrzymanej w mocy przez Wojewodę. Organ poddał analizie i ocenił pozytywnie operaty szacunkowe nie stwierdzając, aby dotknięte one były brakami. Poprawnie też organ odniósł się do kwestii służebności, którą – zdaniem odwołujących się - winna być obciążona działka nr [...].

Nie budzi również wątpliwości zasadność odmowy zwrotu części działek nr [...], [...], [...], [...] oraz działki nr [...]. W odniesieniu do nich spełniona została hipoteza art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono szczegółowo, kiedy powyższe nieruchomości zostały oddane w użytkowanie wieczyste albo sprzedane i kiedy transakcja ta została wpisana do księgi wieczystej. Uwzględnienie wniosku o zwrot tych nieruchomości nie było możliwe.

Nie budzi wątpliwości także odmowa zwrotu działki nr [...], stanowiącej część drogi publicznej. Wprawdzie w drugiej z wydanych przez Wojewodę decyzji w niniejszej sprawie zakwestionowano orzeczenie o zwrocie tej działki jako przedwczesne, jednakże nie było to prawidłowe. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono: "organ odwoławczy nie kwestionując faktu niemożności zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, która stanowi część drogi publicznej, pragnie podkreślić, iż niezależnie od zaistnienia tego typu sytuacji, organ prowadzący postępowanie winien jednak w pierwszej kolejności ustalić, czy nieruchomość taka stała się zbędna na cel wywłaszczenia, zaś dopiero w dalszej kolejności poczynić ustalenia w zakresie tego, czy faktycznie dana nieruchomość stanowi część drogi publicznej, co odróżnia tego typu sytuację od okoliczności polegającej na wystąpieniu przesłanki, o której mowa w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami". Podkreślić należy, że w żadnym z wydanych w sprawie prawomocnych wyroków sąd administracyjny nie wypowiadał się w kwestii zasadności orzeczenia o zwrocie tej nieruchomości, a zatem brak jest wiążących wskazań w tym zakresie. W kontrolowanej obecnie decyzji Wojewoda oparł orzeczenie o odmowie zwrotu na dwóch przesłankach: budowa drogi stanowiła realizację celu wywłaszczenia, a ponadto działka ta jako część drogi publicznej jest wyłączona z obrotu na mocy art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 z późn. zm.). Z treści tego przepisu wynika zakaz przenoszenia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz innych podmiotów niż wskazane w jego treści. Wyeliminowana została również dopuszczalność zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stanowiących drogi publiczne ich byłym właścicielom lub spadkobiercom (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 września 2010 r. sygn. I OSK 1438/09). W ocenie Sądu każda z tych okoliczności mogłaby samodzielnie stanowić podstawę orzeczenia o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W świetle ustalonego stanu faktycznego organ prawidłowo orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej działki.

Dalej, odnośnie działki nr [...] wskazać należy, że w poprzednio wydanych w sprawie decyzjach z 9 maja 2012 r. i z 20 listopada 2015 r. Wojewoda uchylał rozstrzygnięcie Starosty w zakresie działki nr [...], która wprawdzie stanowi obecnie własność osoby trzeciej, jednakże przejście tej własności nastąpiło w okolicznościach uniemożliwiających zastosowanie art. 229 u.g.n. tj. po 1 stycznia 1998 r. Organ odwoławczy przyjmował, że odmowa zwrotu tej nieruchomości była przedwczesna, bowiem nastąpiła bez podjęcia czynności umożliwiających stronom przywrócenie poprzedniego stanu prawnego.

W odniesieniu do tej działki WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Kr 1640/14 wskazał, że "organ II instancji nie dokonał wyczerpującej oceny materiału dowodowego, co skutkowało brakiem ustalenia czy działka [...] powinna być przedmiotem postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący również trafnie zakwestionowali prawidłowość sporządzenia przez biegłego T. K. opinii na potrzeby całego postępowania. Już w odwołaniu skarżący podnosili wątpliwości czy działka nr [...] stanowiła fragment wywłaszczonej nieruchomości i jaki był przebieg granicy wywłaszczonych działek w stosunku do obecnej działki nr [...]. Zobowiązanie stron do wszczęcia postępowania sądowego mającego na celu zbadanie ważności dokonanej czynności prawnej jest przedwczesne w kontekście zasadniczych zarzutów odnośnie prawidłowości sporządzonej przez biegłego T. K. opinii oraz czy działka [...] wchodziła w skład wywłaszczonej nieruchomości". Z kolei w wyroku z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 97/16 WSA w Krakowie stwierdził: "w ramach przedstawionego powyżej argumentowania organu II instancji brak jest zindywidualizowanej wypowiedzi w odniesieniu do działki nr [...] (należącej do Państwa G. ), co do której NSA miał uzasadnione wątpliwości, czy była objęta przedmiotowym wywłaszczeniem. Wniosek dotyczący tej nieruchomości zawarty jest w ogólnikowej ocenie dotyczącej wszystkich nieruchomości".

W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji powyższe wskazania zostały wykonane (o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia), a samo orzeczenie o odmowie zwrotu tej nieruchomości nie budzi wątpliwości w świetle uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 3/14. Teza tej uchwały brzmi: "Jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy". Wojewoda w zaskarżonej decyzji słusznie więc uznał, że brak jest konieczności badania zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w sytuacji, gdy z uwagi na aktualny stan prawny tej nieruchomości (brak tytułu własności po stronie Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego) nie jest możliwym orzeczenie o jej zwrocie przez organy administracji publicznej. W tym przypadku orzeczenie o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie następuje na podstawie art. 229 u.g.n., lecz z uwagi na aktualny stan prawny nieruchomości umożliwiający orzeczenie o jej zwrocie poprzedniemu właścicielowi, któremu przysługuje jedynie roszczenie odszkodowawcze.

W świetle powyższego bezzasadny jest zarzut skargi, iż "Państwo G. nie weszli w jej posiadanie w sposób legalny, działka została nam bowiem odebrana przemocą w dniu 2 sierpnia 2001 roku przy użyciu siły fizycznej przez straż miejską. Na potwierdzenie powyższego do poprzedniej skargi przedłożyłem obdukcję lekarską mojej żony H. z dnia [...] sierpnia 2011 roku. Ponadto, w niniejszym postępowaniu po 17 latach ujawniono dopiero, iż właściwie Państwo G. nie posiadają aktu własności powyższej działki, co również poddaje w wątpliwość legalność ich działania".

Z akt sprawy wynika, że B. i W. G. kupili działkę nr [...] umową z dnia [...] lipca 2001 r., Rep. A [...] w trybie bezprzetargowym, zgodnie z uchwałą Zarządu Miasta [...] z dnia 16 maja 2001 r. Fakt, że B. i W. G. są właścicielami tej działki znajduje również niezaprzeczalne potwierdzenie w treści elektronicznej księgi wieczystej nr [...], dostępnej na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, którą Sąd również zbadał z urzędu. Zatem zarzuty skarżącego odnośnie "braku aktu własności" działki [...] przez państwa G. , nie znajdują potwierdzenia.

Główny spór w sprawie, zasadnicza część zarzutów skargi oraz najważniejsze wskazania zawarte w poprzednio wydanych wyrokach sądów administarcyjnych, dotyczą:

1. wyjaśnienia czy czynności geodezyjne wykonane przez geodetę w dniu 8 grudnia 2010 r. nie wpłynęły na oznakowanie nieruchomości dokonane w dniu 2 grudnia 2010 r. oraz

2. oceny prawidłowości dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę T. K. w kontekście przedłożonych przez skarżącego dokumentów tj. kopii mapy katastralnej z 1950 roku (L.Ks.zam. [...]) oraz planu sytuacyjnego dla p. gr. I. kat. [...], sporządzonego w dniu 4 października 1962 r.

Kwestie związane z czynnościami dokonanymi przez geodetę w dniu 8 grudnia 2010 r. objęte zostały wiążącymi wskazaniami zawartymi w wyroku NSA z dnia 10.10.2015 r. sygn. I OSK 453/13 o treści:

"Organ administracyjny powinien wyjaśnić, jakie dokładnie czynności były przeprowadzone przez geodetę w dniu 8 grudnia 2010 r i ustalić czy nie wpłynęły one na oznakowanie nieruchomości dokonane w dniu 2 grudnia 2010 r. (...)"

Wątpliwości te zostały następnie rozstrzygnięte w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie do sygn. IISA/Kr 97/16. Sąd wówczas jednoznacznie potwierdził w uzasadnieniu wyroku:

"Sąd stwierdza, że prawidłowo, w sposób nie budzący wątpliwości organ II Instancji wyjaśnił, jakie dokładnie czynności były przeprowadzone przez geodetę w dniu 8 grudnia 2010 r. i ustalił, że nie wpłynęły one na oznakowanie nieruchomości dokonane w dniu 2 grudnia 2010 r. W tym zakresie organ wykazał, w oparciu o dowody znajdujące się w aktach sprawy, że w dniu 8 grudnia 2010 r. geodeta uprawniony T. K. dokonał jedynie pomiarów terenowych metodą biegunową - na podstawie znaków granicznych odszukanych i wyznaczonych w dniu 2 grudnia 2010 r. - zgodnie z ww. protokołem z czynności wznowienia znaków granicznych wg stanu z roku 1975, który to dokument został w dniu 10 grudnia 2010 r. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]."

Wobec powyższego i w związku z brzmieniem art. 153 p.p.s.a., okoliczności te nie podlegają już dalszemu badaniu przez Sąd w niniejszym postępowaniu i nie mogą odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące kwestionowania czynności geodety T. K. w dniu 8 grudnia 2010 roku.

Odnośnie natomiast oceny prawidłowości dokumentacji geodezyjnej, NSA w wyroku z dnia 10.10.2015 r. sygn. I OSK 453/13, wskazał co następuje:

"Obowiązkiem organu było dokonanie oceny dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez geodetę T. K. z uwzględnieniem dowodów przedłożonych przez skarżącego i wyprowadzenie z tak dokonanego porównania oceny tej pierwszej".

Natomiast w WSA w wyroku do sygn. II SA/Kr 97/16 wskazał:

"Skład orzekający nie przesądza w tym miejscu w żaden sposób, czy dokumentacja geodezyjna autorstwa biegłego T. K. jest prawidłowa, czy też nie. Sąd stwierdza, że organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym pominął zalecenia WSA dotyczące weryfikacji dokumentacji geodezyjnej w świetle danych wynikających z kopii mapy katastralnej z 1950 r oraz planu sytuacyjnego dostarczonymi do akt sprawy przez R. T. , naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. i ponownie art. 75 § 1 kpa , art. 77 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa , art. 79 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego. (...) Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zadaniem organu II instancji będzie przeprowadzenie analizy i oceny dokumentacji geodezyjnej biegłego T. K. tym razem z wyraźnym uwzględnieniem, ustosunkowaniem się w tej ocenie do danych wynikających z ww. kopii mapy katastralnej z 1950 r oraz z planu sytuacyjnego dostarczonymi do akt sprawy przez R. T. , w ten sposób, aby nie mogło być w sprawie skutecznie podnoszonych wątpliwości co do tego, czy i jeśli tak, to kiedy, doszło do zmiany granic nieruchomości, wobec wykazania przez skarżącego przebiegu granic zgodnie z pierwotnym zapisem katastralnym z 1950 r."

Wykonując wskazania Sądu, Wojewoda zlecił sporządzenie opinii w postaci opracowania autorstwa geodety uprawnionego G. S. z dnia [...] listopada 2016 r. pt. "Operat techniczny - Mapa do celów prawnych - Analiza ewidencyjno-prawna dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w O. odpowiadających parcelom katastralnym: p. bud. [...]. p. gr. l. kat. [...], [...], [...], [...] i [...] objętym Lwh [...] (zamkn.) gm. kat. O. gm. kat. O.", przyjętego do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 9 grudnia 2016 r. pod numerem [...]

Opinia ta zawiera miedzy innymi szczegółowa analizę stanu ewidencyjnego (k. 10 – 12) oraz dwa załączniki graficzne:

1. Wykaz synchronizacyjny dla p. bud. [...], p. gr. I. kat. [...],[...][...],[...],[...] objętych dawnym wykazem hipotecznym Lwh [...] gm. kat. O. (zamkn.), sporządzony z uwzględnieniem planu sytuacyjnego dla p. gr. I. kat. [...] gm. kat. O. w skali 1: 2880, przez geodetę W. K., L. ks. robót [...], przyjętego w dniu 12 listopada 1962 r. pod nr [...] do ewidencji składnicy geodezyjnej w O. oraz z uwzględnieniem mapy ewidencji gruntów w skali 1 : 1000, wykonanej dnia 10 grudnia 2010 r. przez geodetę uprawnionego T. K., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty [...] pod nr [...] - wykonany dla potrzeb postępowania odwoławczego, znak: [...] prowadzonego przez [...] Urząd Wojewódzki w [...], oraz

2. Wykaz synchronizacyjny dla p. gr. I. kat. [...] objętej dawnym wykazem hipotecznym Lwh [...] gm. kat. O. (zamkn.), sporządzony z uwzględnieniem kopii mapy katastralnej gm. kat. O. w skali 1: 2880, L. ks. zam. [...], potwierdzonej za zgodność z oryginałem 31 maja 1950 r. przez mierniczego powiatowego Starostwa Powiatowego [...] oraz mapy ewidencji gruntów w skali 1 : 1000, wykonanej dnia 10 grudnia 2010 r. przez geodetę uprawnionego T. K., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty [...] pod nr [...] - dla potrzeb postępowania odwoławczego, znak: [...] prowadzonego przez [...] Urząd Wojewódzki w [...]

W części tekstowej opinii, uprawniony geodeta G. S., w celu wykazania, jakie działki ewidencyjne w aktualnie obowiązującej ewidencji gruntów odpowiadają dawnym parcelom katastralnym, szczegółowo przeanalizowała i wskazała dokumenty, na podstawie których następowały zmiany ewidencyjne a następnie wskazała, że: "Po przeprowadzeniu analizy opisanych wyżej dokumentów geodezyjnych stwierdza się, że od 1950 r. do 1976 r. p. gr. 1. kat. [...], ulegała zmianom, tzn. zmieniała konfigurację i powierzchnię, dołączane były do niej inne parcele oraz była wielokrotnie dzielona, w wyniku czego otrzymała ostatecznie oznaczenie [...] i pow. 33 a 47 nr, zatem p. gr. [...] przedstawiona na kopii mapy katastralnej gm. kat. O. w skali 1 : 2880, 1. karty mapy 5. L ks. zam. [...] nie jest tożsamą parcelą, która była wywłaszczona pod budownictwo jednorodzinne w 1976 r., tj. parcelą [...]. Parcele [...] i [...] różnią się nic tylko oznaczeniem, ale również powierzchnią oraz mają inną konfigurację."

W opinii tej jednoznacznie potwierdzono również, że: "opisana wyżej dokumentacja geodezyjno - prawna, sporządzona w dniu 10 grudnia 2010 r. przez geodetę uprawnionego P. T. K. , przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty [...] pod nr [...] spełnia wymogi zawarte w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. 2016.1629) oraz w rozporządzeniu Ministra Spraw- Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2011 nr 263 poz. 1572) i stanowi wiarygodny dowód w przedmiotowej sprawie."

Nadto z przywołanych wyżej załączników graficznych jednoznacznie wynika, ze obecna działka nr [...] stanowiąca własność państwa G. wchodziła (w niewielkim zakresie) w skład p.gr. [...], a zatem nieruchomości, która podlegała wywłaszczeniu. W tym miejscu należy zatem wskazać, że prawidłowe było ustalenie dokonane w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym jakie działki obecnie odpowiadają nieruchomościom wywłaszczonym - czyli ustalenie zakresu wywłaszczenia i tym samym zakresu obecnego postępowania.

Podkreślić należy, że wywłaszczenie nastąpiło ponad 25 lat po sporządzeniu mapy katastralnej z 1950 r., w tym okresie miały miejsce zmiany ewidencyjne szczegółowo opisane przez biegłą i nie jest możliwe dalsze usprawiedliwione twierdzenie, że wywłaszczenie dotyczyło stanu geodezyjnego i ewidencyjnego z roku 1950, skoro nastąpiło w roku 1978 r.

Zatem niezasadne są zarzuty skargi, że organ opierając się na opinii biegłego geodety T. K. oraz opinii geodety G. S. z dnia [...] listopada 2016 roku naruszył przepisy postępowania, a także, że organ nie dokonał wnikliwej analizy przedłożonych przez skarżącego dokumentów w postaci kopii mapy katastralnej z 1950 roku (L.Ks.zam. [...]) i planu sytuacyjnego Lwh [...]. Jest wręcz odwrotnie – organ tym razem uczynił zadość swoim obowiązkom dowodowym.

Podkreślić nadto należy, że w żadnym z zapadłych w ramach niniejszej sprawy wyroków sądowych nie została zakwestionowana prawidłowość sporządzenia dokumentacji geodezyjnej przez geodetę T. K.. Sądy kwestionowały jedynie fakt, że organy administracyjne nie dokonały oceny tej dokumentacji w kontekście przedstawionych przez skarżącego dokumentów. Obecnie jednak zarzut ten jest bezpodstawny, bo sporządzona na zlecenie Wojewody opinia jest rzetelna, czytelna i jasna oraz wyjaśnia wątpliwości, które w tym zakresie istniały.

W tym miejscu wskazać też należy, że organ nie miał obowiązku zlecać kolejnej opinii innemu biegłemu, czego oczekiwał skarżący. Organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśniania sprawy, nie zaś wszystkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To, czy dany dowód zostanie przeprowadzony, zależy od przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ ma wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do przeprowadzenia w sprawie na podstawie art. 75 k.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzenia, jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony. Jeżeli strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 k.p.a., wedle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 marca 2017 r. sygn. II OSK 1936/15 oraz w wyroku z dnia 6 października 2015 r. sygn. II OSK 314/14).

W świetle powyższych ustaleń nie jest też uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego, dotyczący wskazania, że "parcela pgr. l kat. [...] w dacie sporządzenia mapy w 1950 roku nie stanowiła własności poprzedników prawnych skarżącego, natomiast W. G. była jego babką".

Ustalanie stanu własności nieruchomości na stan poprzedzający wywłaszczenie o 28 lat jest całkowicie zbędne – istotny jest bowiem stan własności nieruchomości na datę jej wywłaszczenia, nie zaś żaden inny (wcześniejszy lub późniejszy). Nadto jak już wyżej wskazano p. gr. [...] przedstawiona na kopii mapy katastralnej z 1950 r. nie jest tożsamą parcelą, która była wywłaszczona pod budownictwo jednorodzinne w 1976 r., tj. parcelą [...]. Podobnie rzecz się ma z zarzutem skargi dotyczącym "przyjęcia, iż właścicielką pogranicza [...] według stanu na 14 marca 1967 roku byli J. T. i S. T. po 1/4 części oraz babka skarżącego W. G. w 2/4 części".

Niezasadny jest zarzut, że organ nieprawidłowo (za biegłą) stwierdził, iż "pgr. [...] zgodnie z planem sytuacyjnym z dnia 12 listopada 1962 roku została zniesiona do pgr. [...] i otrzymała nowe oznaczenie pgr. [...], podczas gdy - jak wskazano w decyzji Starosty [...] z dnia 4 września 2009 roku (znak: [...]) - parcela [...] została prawidłowo oznaczona na mapie, jednak jej zakres obszarowy nie został powiększony o pgr. [...] czyli o 1a 51 m2."

Tymczasem stwierdzenie, że "znosi się pgr. [...] do pgr. [...], zmienia konfiguracje pgr. [...] na [...]" - są zawarte w dokumencie na który powołuje się skarżący i który dołączył do skargi (k. 10 akt sądowych) tj. planie sytuacyjnym w skali 1 : 2880 dla p. gr. I. kat. [...] objętej Lwh [...] gm. kat. O. k. m. 5, sporządzonym w dniu 4 października 1962 r. przez Geodezyjną Spółdzielnię Pracy - geodetę W. K., wpisanym w dniu 12 listopada 1962 r. pod nr operatu [...] do ewidencji w składnicy geodezyjnej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...].

Nadto w roku 1978 wywłaszczona została p.gr nr [...] utworzona w roku 1962, a nie istniejące wcześniej parcele gruntowe [...] i [...]

Wobec powyższego skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.