Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 113/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1  pkt 2,4,  art. 21 par. 2 i 3,  art. 122,  art. 187 par. 1,  art. 191,  art. 145 par. 1 lit. c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 21,  art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 3 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: par. 10 ust. 2,  par. 11
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. i S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. i S. Ś. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. i S. Ś. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] ustalającej podatek od nieruchomości na 2004r. w kwocie 17.618,20 zł utrzymało w mocy decyzję organu I instancji

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia J. i S. małż. Ś. wysokości podatku od nieruchomości za 2004r. W uzasadnieniu tego postanowienia podał, iż kontrola podatkowa przeprowadzona w Spółce z o.o. A. ujawniła, że właścicielami nieruchomości położonej w B. przy ul. S. są J. i S. małż. Ś., a nie wykorzystująca te nieruchomości w działalności gospodarczej Spółka A. Ustalenia te dały podstawę do wydania przez organ I instancji decyzji ustalającej J. i S. małż Ś. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2004r.

Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji J. i S. małż. Ś. wnieśli odwołanie, w którym zarzucili wydanie tej decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121, art.122, art. 180, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie dowodów z dokumentów, a w szczególności z aktu notarialnego nr [...] z dnia 27 sierpnia 2003r. oraz deklaracji podatkowej, znajdującej się w posiadaniu organu podatkowego i dowolne przyjęcie, z naruszeniem art.2, art.3, art.4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych i uchwały Rady Miasta z dnia 12 grudnia 2004r. nr IX/59/03 w sprawie podatku od nieruchomości, że nadal są właścicielami przedmiotowych nieruchomości, brak wskazania konkretnych przepisów mających zastosowanie w sprawie, a także naruszenie art. 3 ust. 3 oraz ust. 1 pkt. 2 tej ustawy poprzez ustalenie podatku od nieruchomości od osób fizycznych w kwocie wskazanej w decyzji na 2004r. i w oparciu o te zarzuty wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W ocenie skarżących podatnikiem podatku od nieruchomości powinna być Spółka A. jako posiadacz samoistny, a obecnie właściciel przedmiotowych nieruchomości. Potwierdzają to dokumenty w postaci aktów notarialnych oraz ewidencji środków trwałych, na którą powołuje się organ podatkowy w swojej decyzji. Przedmiotowe działki oraz budynki i budowle wniesione zostały jako aport do Spółki A., która złożyła stosowną deklarację i zapłaciła podatek. Podnieśli nadto, iż postanowieniem skierowanym do Spółki A. z dnia [...] organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości od osób fizycznych za 2004r. Decyzja w tej sprawie skierowana została do Spółki oraz do nich. W wyniku złożonego przez nich odwołania decyzja ta została uchylona i umorzono postępowanie w sprawie, a zatem w stosunku do Spółki A. decyzja jest prawomocna.

Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż podstawowym problemem w sprawie jest prawidłowe ustalenie strony postępowania wymiarowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r. Powołując treść art. 133 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wskazał, iż o tym, kto jest podatnikiem decydują przepisy ustawy podatkowej. Przytaczając następnie treść przepisu art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opatach lokalnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz.84 z późn. zm.), a także art. 336 k.c. oraz art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz.1086 z późn.zm.) organ wskazał, iż rozstrzygające znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów i w przypadku ujawnienia w niej właściciela, organ podatkowy nie może podważać wiarygodności tych zapisów i prowadzić postępowania zmierzającego do ustalenia ewentualnego posiadacza samoistnego. Gdy zaś właściciel twierdzi, że jego nieruchomość jest wykorzystywana przez posiadacza samoistnego, powinien doprowadzić do zmian w ewidencji gruntów i budynków. Identycznie powinien postąpić samoistny posiadacz zainteresowany płaceniem podatku, bowiem wpis do ewidencji przesądza o obowiązku jego płacenia. Mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 i 2 a także art. 1a ust.1 pkt.1 powołanej ustawy wywiódł, iż opodatkowując nieruchomość bierze się pod uwagę jej faktyczne wykorzystanie oraz stan posiadania ujawniony w ewidencji gruntów. Wg zaś wpisu do ewidencji gruntów wg stanu na dzień 9 grudnia 2004r. właścicielami przedmiotowych nieruchomości byli małż. J. i S. Ś. Jeśli zaś chodzi o dokumenty, na które powołuje się strona, to wynika z nich, iż dopiero aktem notarialnym z dnia 3 grudnia 2004r. Rep. [...] sporządzono umowę przenoszącą własność m.in. przedmiotowych nieruchomości, stanowiących własność, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej J. i S. Ś. na rzecz Spółki A. Umowa ta spowodowała zmianę w ewidencji gruntów, co przyczyniło się do wygaśnięcia z końcem 2004r. obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości wobec małż Ś., a to zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Powołując treść art. 158 § 1 i 3 kodeksu spółek handlowych organ odwoławczy wskazał, iż jeżeli wspólnik zobowiązał się do przeniesienia nieruchomości na rzecz spółki, konieczne jest zachowanie wszelkich wymagań regulujących obrót nieruchomościami, w tym zachowanie formy aktu notarialnego dla oświadczenia o przeniesieniu danej nieruchomości na jej rzecz. W ocenie organu odwoławczego, nie miał znaczenia fakt, iż Spółka w 2003r. i 2004r. użytkowała przedmiot opodatkowania, bowiem nie była właścicielem ani samoistnym posiadaczem. Stąd, trafne było stanowisko organu I instancji, iż to na odwołujących się przez cały 2004r. ciążył obowiązek podatkowy.

Ustosunkowując się do zarzutu istnienia w obiegu prawnym dwóch decyzji wymiarowych za 2004r. ustalających podatek od nieruchomości, tak odwołującym się jak i Spółce A. organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja wymiarowa wobec Spółki A., wydana na skutek wszczęcia postępowania postanowieniem z dnia [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek jej uchylenia przez SKO i chociaż podjęte rozstrzygnięcie zapadło na skutek odwołania małż. J. i S. W., skierowane było i wiążące jest dla wszystkich stron postępowania, a więc również do Spółki A.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, przy czym wysokość stawek podatkowych uzależniona jest od sposobu użytkowania nieruchomości. Powołał się na uchwałę Rady Miasta z dnia 12 grudnia 2003r. Nr IX/59/03 wskazując, iż stawki w niej przyjęte mieszczą się w górnych granicach stawek podatkowych, a nadto, iż podstawa opodatkowania nie była sporna i mając na uwadze te ustalenia i wnioski orzekł jak w decyzji.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli J. i S. małż. Ś. Podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu, zarzucali nadto naruszenie art. 133 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2006 r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że decyzją z dnia [...] skierowaną do Spółki A. oraz małż. J. i S. Ś. organ podatkowy I instancji ustalił podatek od osób fizycznych na rok 2004r. Następnie, w wyniku odwołania, organ II instancji, decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił ww. decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] organ podatkowy I instancji ustalił J. i S. małż. Ś. podatek od nieruchomości na rok 2004, a decyzja ta utrzymana została w mocy zaskarżoną decyzją. Decyzją organu I instancji z dnia [...] nr [...] oraz utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja skierowane są do J. i S. małż. Ś., a przedmiotem postępowania był wymiar podatku od nieruchomości położonych w B. przy ul. S. o pow. 2479 m2 oraz S. 44 o pow. 661 m2 za 2004r.

Zatem zachodzi tożsamość stanu faktycznego, stanu prawnego oraz tożsamość podmiotowa i przedmiotowa postępowania w stosunku do postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...], co oznacza, iż spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 247 § 1 pkt. 4 Ordynacji.

Od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożyło skargę kasacyjną zarzucając naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, naruszenie prawa materialnego tj. art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię, poprzez przyjęcie, że w sprawie wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji organu podatkowego I i II instancji, ponieważ w sprawie poprzednio zapadła już inna ostateczna decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości na rok podatkowy 2004 dla małż. Ś.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej wymiar podatku z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) - art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, może nastąpić gdy zachodzi kumulatywnie tożsamość czterech elementów występujących w obu sprawach a mianowicie: podmiotów, przedmiotów, stanu faktycznego i stanu prawnego. W sprawie nie zachodziła tożsamość podmiotów podatkowych. Decyzja organu podatkowego I instancji z dnia [...] dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2004 dla Spółki A. i J. i S. Ś. Natomiast decyzją organu I instancji z dnia [...] nr [...] ustalono wymiar podatkowy za 2004 rok wyłącznie dla J. i S. Ś. - z pominięciem Spółki z A. . W tej sytuacji nie zachodziła tożsamość podmiotów, zobowiązanych do uiszczenia należnego podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2004.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lubinie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej tylko wtedy będzie spełniona, gdy organ podatkowy dwa razy rozpatrzy tożsamą sprawę i dwa razy kolejno po sobie będą wydane decyzje ostateczne w rozumieniu art. 128 tej ustawy. Tożsamość spraw zaistnieje wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot spraw, jest w nich identyczny stan prawny oraz taki sam stan faktyczny.

W rozpatrywanej sprawie decyzja organu podatkowego I instancji z dnia [...] dotycząca wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2004r. skierowana była do trzech podmiotów: Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. oraz J. i S. Ś. Postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia prawidłowego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2004r. zostało wszczęte z urzędu w stosunki do Spółki. Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta i umorzyło postępowanie podatkowe ustalające wymiar podatku od nieruchomości w stosunku do trzech podmiotów. Kolejne decyzje wymiarowe organów I i II instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r. skierowane były wyłącznie do osób fizycznych J. i S. małż. Ś.

Sąd I instancji nie wykazał tożsamości podmiotowej w w/w decyzjach. W rozważaniach Sądu pominięto całkowicie jako podmiot spółkę z o.o. A, która to była stroną pierwszego postępowania podatkowego. Także zagadnienie dotyczące samego rozstrzygnięcia prawnego organów podatkowych i jego następstw tj. umorzenia postępowania podatkowego, Sąd pozostawił bez głębszej analizy prawnej. Przeprowadzenie takiej analizy, z uwzględnieniem dotychczasowego orzecznictwa, jak też stanowiska doktryny, jest niezbędne w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, ze względu na następstwa przyjęcia przez organy podatkowe , iż stroną w umorzonym postępowaniu podatkowym jest zarówno osoba prawna: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i osoby fizyczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:

Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd jest związany wyrokiem NSA z dnia 23 stycznia 2008 r.

W pierwszej kolejności należy więc rozstrzygnąć, czy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w warunkach uzasadniających stwierdzenie jej nieważności z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie tego przepisu jest możliwe , gdy wystąpi tożsamość spraw, w których zostały wydane kolejno po sobie dwie decyzje. Tożsamość spraw zaistnieje wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot spraw, a stan faktyczny oraz stan prawny jest w nich identyczny.

Stan faktyczny w sprawie wszczętej postanowieniem z dnia [...] przedstawiał się następująco. W dniu 15 stycznia 2004 r. Spółka A. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2004. W dniu 4 grudnia 2004 r. w Spółce wszczęto kontrolę, której przedmiotem była "poprawność złożonych deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości" za lata 2003-2004. W trakcie kontroli ustalono, że w złożonej deklaracji podatkowej za 2004 r. nieprawidłowo wykazano przedmiot opodatkowania. Konsekwencją dokonanych w postępowaniu kontrolnym ustaleń było wszczęcie postępowania podatkowego wobec Spółki A. W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu postępowania wskazano, iż " na podstawie kontroli podatkowej zakończonej w dniu 17 stycznia 2005 r. ustalono, że złożona deklaracja podatkowa za 2004 r. jest niezgodna ze stanem faktycznym. W związku z powyższym należy wydać decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od osób fizycznych po uprzednim wszczęciu postępowania." W dniu 28 lutego 2005 r. powiadomiono Spółkę o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, a w dniu [...] wydano decyzję , której adresatem jest A. Spółka z o.o., J. Ś., S. Ś. ul. S. . Decyzję tą doręczono jedynie Spółce. Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez J. Ś. i S. Ś. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2004.

Następnie postanowieniem z dnia [...] wszczęto postępowanie podatkowe w stosunku do J. Ś. i S. Ś. , którego przedmiotem było ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości od osób fizycznych za 2004 r. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji ustalającej J. Ś. i S. Ś. zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2004, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].

Zgodnie z art.21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty. Przepis § 3 stanowi, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Przepis art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na osoby prawne obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy a także wpłacania obliczonego w tej deklaracji podatku od nieruchomości w terminie do dnia 15 każdego miesiąca.

Z przedstawionego wyżej stanu faktycznego wynika iż Spółka A. uznając się za podatnika podatku od nieruchomości położonej w B. przy ul. S. złożyła na rok 2004 deklarację podatkową, w której wykazała podatek do zapłaty w kwocie 9.586,81 zł. Organ podatkowy uznając iż Spółka nie jest podatnikiem tego podatku, chcąc doprowadzić do zmiany wysokości zobowiązania wykazanego w deklaracji – które do czasu zmiany jego wysokości poprzez wydanie decyzji jest zobowiązaniem należnym - wszczął postępowanie, w którym zakwestionował rzetelność złożonej przez Spółkę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004 r. oraz wykazane w niej zobowiązanie podatkowe.

Powyższe ustalenia pozwalają na przyjęcie, iż postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] nie toczyło się wobec J. Ś. i S. Ś. tylko wobec Spółki A. Wynika to z treści postanowienia o wszczęciu postępowania jak też z przebiegu prowadzonego postępowania podatkowego.

Organ odwoławczy decyzją z dnia 17 czerwca 2006 r. uchylił decyzję z dnia [...] skierowaną do Spółki, a także do J. Ś. i S. Ś. i umorzył postępowanie w sprawie wszczętej w stosunku do Spółki, w przedmiocie zasadności zadeklarowanego przez Spółkę zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2004 r.

Natomiast, jak wyżej wykazano, stronami postępowania wszczętego w dniu 14 lipca 2005 r. byli J. Ś. i S. Ś. a przedmiotem postępowania było ustalenie tym podatnikom zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2004.

Z powyższego wynika, iż w tych dwu postępowaniach nie występuje tożsamość podmiotów – w pierwszym postępowaniu stroną jest Spółka A., a w drugim J. Ś. i S. Ś. - jak też tożsamość przedmiotów postępowań podatkowych – w pierwszym postępowaniu weryfikacji podlegała deklaracja na podatek od nieruchomości na rok 2004 złożona przez osobę prawną - Spółkę A. oraz zadeklarowana tam wysokość zobowiązania podatkowego, natomiast drugie postępowanie zostało wszczęte i było prowadzone w celu ustalenia osobom fizycznym podatku od nieruchomości za rok 2004.

Nie można więc stwierdzić iż zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

W tej sytuacji zbędne są rozważania w przedmiocie skutków umorzenia postępowania skoro decyzja w sprawie umorzenia postępowania nie zapadła w postępowaniu tożsamym z postępowaniem wszczętym w stosunku do małżonków Ś. w dniu 14 lipca 2005 r.

Nie znajduje także uzasadnienia zarzut nieważności decyzji, jako wydanej bez podstawy prawnej (art. 247 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej), gdyż stan taki zachodzi, wówczas gdy w systemie prawa brak jest normy prawnej uzasadniającej wydanie takiej decyzji, podczas gdy w przypadku decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2004 r. podstawę prawną wydania decyzji stanowił art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Także zarzut naruszenia art. 133 Ordynacji podatkowej nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte, o czym była mowa wyżej, jedynie w stosunku do skarżących, brak więc było podstaw do zawiadamiania o toczącym się postępowaniu nie będącej stroną Spółki A.

Podzielić należy natomiast zarzut skarżących o przeprowadzeniu postępowania podatkowego z naruszeniem podstawowych zasad procedury, w szczególności art. 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zakresie dokonanych ustaleń i ich oceny dotyczących prawidłowego określenia osoby, na której w 2004 r. ciążył obowiązek w podatku od nieruchomości położonych w B. przy ul. S.

Art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.) stanowi, iż podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, natomiast zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 tej ustawy, jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Przepis ten oznacza więc, iż w przypadku, gdy nieruchomością lub obiektem budowlanym włada posiadacz samoistny, wówczas on jest podatnikiem podatku od tych nieruchomości, i w takim przypadku obowiązek podatkowy nie dotyczy właściciela tych rzeczy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, powołując treść art. 336 k.c., że posiadanie jest to stan faktyczny określonego władztwa, zaś posiadaczem samoistnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą jak właściciel, bez ograniczenia do przypadków władania zgodnego z prawem, bowiem rozstrzygające znaczenie ma zakres władania rzeczą, na wzór prawa własności, chociażby nawet nie poparty przysługującemu posiadaczowi prawem własności.

Analizując stan prawny przedmiotowej nieruchomości organ odwoławczy zasadnie wskazał także, że ustalając zobowiązanie w podatku od nieruchomości należy brać pod uwagę treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst. jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 170, poz. 2027 ze zm.) zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które to dane są wiążące dla organów podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło jednak w swoich rozważaniach przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, który stanowi, iż w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Z uregulowania tego wynika, iż obowiązek ujawnienia w ewidencji, poza właścicielem, innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, występuje jedynie w przypadku gruntów państwowych i samorządowych. Podobnie, przepisy § 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) zobowiązują do wskazania w ewidencji innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części jedynie w przypadku gruntów państwowych i samorządowych, natomiast § 10 ust. 2 tego rozporządzenia nakazuje ujawnienie tych osób w przypadku, gdy brak jest danych dotyczących właściciela.

W sprawie jest okolicznością bezsporną, iż przedmioty opodatkowania do 3 grudnia 2004 r. były własnością skarżących, którzy są osobami fizycznymi, stąd też nie występował obowiązek ujawniania w ewidencji innych, poza nimi, osób mających w posiadaniu przedmiotowe nieruchomości.

W tym stanie prawnym nieuprawniony jest zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd organu, iż w przypadku "gdy właściciel twierdzi, chcąc uwolnić się od ciążącego na nim obowiązku podatkowego, że jego nieruchomość jest wykorzystywana przez posiadacza samoistnego, powinien wnioskować o zmianę danych zawartych w ewidencji", który to wpis "przesądza o obowiązku płacenia podatku od nieruchomości".

Przyjmując, w oparciu o zebrany materiał dowodowy i mając na uwadze treść art. 21 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, iż aktem notarialnym z dnia 27 sierpnia 2003 r., skarżący nie przenieśli własności przedmiotowej nieruchomości na Spółkę A. nie można podzielić stanowiska organów, iż zobowiązujący charakter potwierdzonej aktem notarialnym czynności wyklucza możliwość samoistnego posiadania przez Spółkę przedmiotowej nieruchomości. Istotą instytucji posiadania samoistnego, jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu decyzji, jest pewien stan faktyczny, sprowadzający się do "władania rzeczą jak właściciel", bez ograniczenia do przypadków władania zgodnego z prawem. Wskazać też należy, że w utrwalonym i jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego w sposób oczywisty przyjmuje się, że umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości zawarta w formie aktu notarialnego nie tylko nie wyklucza możliwości uzyskania przez nabywcę przymiotu posiadacza samoistnego, ale także (- co w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia) może uzasadniać występowanie po jego stronie, wprawdzie błędnego ale uzasadnionego przekonania, że przysługuje mu prawo własności (por. postanowienie SN z dnia 24 marca 1999 r. I CKN 1081/97, z dnia 23 kwietnia 1997 r. I CKN 74/97, z dnia 19 lipca 2000 r. II CKN 282/00).

W rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygające potraktowały tę okoliczność jako drugoplanową, nie dokonując żadnych ustaleń dotyczących objęcia przez Spółkę "A." nieruchomości w posiadanie ani też nie oceniając zebranego materiału dowodowego (treści aktu notarialnego, ewidencji środków trwałych, deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości, wyjaśnień strony składanych w toku postępowania podatkowego, a także wyjaśnień zainteresowanego – Spółki "A.") co do charakteru posiadania przedmiotowej nieruchomości.

Dopiero wnikliwa ocena tych okoliczności pozwoli na określenie charakteru "władztwa" Spółki nad przedmiotową nieruchomością i stwierdzenie czy było ono, co do swojej istoty, takie "jak właściciel", czy też ograniczone, co w konsekwencji pozwoli na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 w/w ustawy.