Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 689/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2, ust. 5 art. 141, art. 89 ust. 1, ust. 2, art. 129-140, art. 3, art. 6, art. 7, art. 70, art. 14
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37  art. 1 pkt 11, art. 10
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędziowie Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją automatu do gier poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego [...] ([...]) złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), Dyrektor Izby Celnej we W., po rozpatrzeniu odwołania B Sp. z o.o. z/s we W., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] r. (nr [...]), nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, w związku z urządzaniem gier na automacie o nazwie HOT SPOT nr [...] poza kasynem gry.

Z akt sprawy wynika, że [...] r. funkcjonariusze celni Urzędu Celnego we W. przeprowadzili kontrolę w punkcie o nazwie C zlokalizowanym we W. przy ul. O. [...], w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych.

W jej wyniku stwierdzono, że w ww. miejscu znajduje się urządzenie do gier o nazwie HOT SPOT nr [...], które stanowiło własność (zgodnie z umową najmu powierzchni w lokalu użytkowym, zawartą [...] r.) przedsiębiorcy A Sp. z o.o. z/s we Wrocławiu, będącej organizatorem gier (wykorzystującym przedmiot najmu na zainstalowanie i eksploatację automatu do gier).

W ramach kontroli przeprowadzono eksperyment, doświadczenie i odtworzenie możliwości gry na kontrolowanym urządzeniu. W efekcie rozegranej gry stwierdzono, że cechy psychomotoryczne gracza, w tym zdolności manualne i umiejętności grającego nie mają żadnego wpływu na przebieg rozgrywanych gier, w szczególności na zatrzymanie wirujących bębnów zgodnie z wolą gracza, lecz toczą się poza wolą gracza, sterowane są przez program sterujący komputera urządzenia. Ustalono, że gra na tym urządzeniu wyczerpuje znamiona definicji gry na automacie, zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej: u.g.h., ustawa o grach hazardowych). W trakcie kontroli przesłuchano także świadka pracownika zajmującego się obsługą baru, który zeznał między innymi, że w barze prowadzone są zapisy dotyczące automatów do gier

Mając na uwadze powyższe, Naczelnik UC - postanowieniem z [...] r. - wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automacie HOT SPOT nr [...], poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji. Postępowanie zostało wszczęte wobec podmiotu B Sp. z o.o. jako wynajmującego powierzchnię w lokalu przy ul O. [...] we W. na zainstalowanie i eksploatację automatów do gier.

W związku z ustaleniem, że rodzaj urządzenia potwierdza, iż został naruszony przepis art. 6 ust. 1 u.g.h., który stanowi, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, Naczelnik UC uznał, że prowadzone postępowanie wymaga dodatkowych wiadomości o charakterze specjalistycznym.

Z uwagi na to - postanowieniem z [...] r. - dopuścił, jako dowód w toczącym się postępowaniu, ekspertyzę z dnia [...] r., dotyczącą urządzenia typu HOT SPOT nr [...], sporządzoną przez biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier przy Sądzie Okręgowym w Słupsku.

W ekspertyzie biegły potwierdził między innymi, że: badane urządzenie jest automatem do gier w którym zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowymi; wynik uzyskany w każdej grze jest losowy i niezależny od umiejętności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psychomotorycznych; w automacie zainstalowany jest "hopper" służący do wypłaty wygranych; badany automat umożliwia rozgrywanie gier o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

Zdaniem Naczelnika UC, zebrany w sprawie materiał dowodowy - zwłaszcza przeprowadzony dowód z opinii biegłego - przesądził, że na zatrzymanym urządzeniu urządzane były gry hazardowe, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.

Naczelnik UC stwierdził, że w świetle w/w materiału dowodowego, B Sp z o.o. była urządzającym gry hazardowe w punkcie C, ul. O. [...],[...]-[...] W. Spółka wiedziała w jaki sposób wykorzystywany będzie przedmiot najmu a pracownicy baru uczestniczyli w obsłudze automatów poprzez wypłaty wygranych oraz prowadzenie zapisów dotyczących automatów (rejestr wypłacanych wygranych wraz z danymi osobistymi graczy, rozliczenie depozytu).

Ustalenia i rozstrzygnięcia Naczelnika UC zasadniczo znalazły potwierdzenie

w powołanej na wstępie decyzji tego organu z dnia [...] r., nakładającej na spółkę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, w związku z urządzaniem gier na automacie o nazwie HOT SPOT nr [...] poza kasynem gry. Materialno-prawną podstawę tej decyzji stanowiły art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 i 2 u.g.h.

W odwołaniu, spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie. Skarżonej odwołaniem decyzji zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ustawy o grach hazardowych, który został wobec Strony zastosowany w sytuacji, gdy Strona nie urządzała nigdy żadnych gier na automatach w lokalu przy ul. O. [...],[...]-[...] W., a jedynie dzierżawiła powierzchnię lokalu innemu podmiotowi, na jego wyłączne ryzyko i odpowiedzialność, a ponadto kara pieniężna nie powinna być nałożona, gdyż zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem nie został odpowiednio notyfikowany Komisji Europejskiej, co powoduje, że nie można stosować żadnych sankcji za jego przekroczenie.

W dniu [...] r. wpłynęło do organu drugiej instancji pismo skarżącej spółki zawierające wniosek o włączenie w poczet materiału dowodowego umowy współpracy z dnia [...] r.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Dyrektor IC w zaskarżonej decyzji powołał się na art. 2 ust. 5 u.g.h., zgodnie z którym grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, na których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Według Dyrektora IC, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że urządzane na kontrolowanym automacie gry miały charakter losowy i niewątpliwie komercyjny oraz że - wobec tego - spełniono przesłanki z art. 2 ust. 5 u.g.h. Wynika to z przeprowadzonego eksperymentu i opinii biegłego sądowego.

Organ odwoławczy stwierdził, że urządzającym gry na automacie była Spółka z o.o. B, co w opinii organu potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał w tym m.in.: • treść wspomnianej wcześniej umowy najmu powierzchni w lokalu użytkowym z dnia [...], którą Spółka B wynajmuje Sp. z o.o. P., za którą Wynajmujący otrzymuje miesięczny stały czynsz najmu w wysokości [...]zł. Kwota ustalona stanowi kwotę brutto, zawierającą podatek VAT, należnego czynszu najmu.

• treść umowy współpracy z dnia [...]r., którą Spółka z o.o. B (kontrahent l)zawarła ze Sp. z o.o. C (kontrahent 2), za którą Kontrahent 1 otrzymuje miesięczny stały czynsz najmu w wysokości [...]zł. Kwota ustalona stanowi kwotę brutto, zawierającą podatek VAT, należnego czynszu najmu.

Dyrektor IC wywiódł, że gry miały charakter losowy, gdyż grający nie miał żadnego wpływu na ich wynik. Spełniona została więc przesłanka losowego charakteru gry. O komercyjnym celu gry na kontrolowanym automacie przesądziła - w ocenie Dyrektora IC - odpłatność za grę.

Dyrektor IC podkreślił, że w sprawie pozyskano legalne dowody. Zgodnie bowiem z art. 30 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), kontrola wykonywana przez Służbę Celną polega na sprawdzaniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa przez zobowiązany do tego podmiot poddany kontroli, zaś - w świetle ust. 2 pkt 3 cyt. przepisu - kontroli podlega przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. W myśl art. 32 ust. 1 pkt 13 tej ustawy, funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieni do przeprowadzenia,

w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtwarzania możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu.

Organ odwoławczy zauważył, że dowód w postaci ww. opinii został sporządzony przez biegłego sądowego a wiedza, jaką posiada ten biegły, została zweryfikowana przez sąd powszechny, gdyż został on wpisany na listę biegłych z zakresu informatyki tegoż sądu. To zaś oznacza, że jego wiedza i doświadczenie zawodowe są wystarczające do tego, aby mógł być powołany oraz wydawać opinie, jako biegły, w niniejszej sprawie.

W opinii Dyrektora IC, wskazane dowody są dowodami, o których mowa w art. 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: o.p., Ordynacja podatkowa) i które - w myśl art. 180 § 1 o.p. - należało dopuścić jako przyczyniające się do wyjaśnienia sprawy. W jego ocenie, tak zgromadzony materiał dowodowy stał się podstawą rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 187 § 1 i art. 191 o.p.

Podsumowując podjęte rozstrzygnięcie, Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych dowodów przeciw tezie, że na przedmiotowych urządzeniach gry, prowadzone były w celach komercyjnych i miały losowy charakter.

Dyrektor IC odniósł się do zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia prawa Unii Europejskiej, tj. naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez jego zastosowanie wobec spółki, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej,

a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany. Podał, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, Trybunał jednoznacznie wypowiedział się jedynie na temat art. 14 ust. 1 u.g.h., wskazując na jego techniczny charakter (w rozumieniu ww. dyrektywy). Podniósł, że TSUE wyraził także pogląd, że przepisy przejściowe u.g.h. nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych oraz że te przepisy przejściowe to: art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. Zauważył, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie został oceniony w tym orzeczeniu i że - poza tym - przepis ten znajduje się w rozdziale 10 u.g.h., zatytułowanym "Kary pieniężne" - nie jest zatem także przepisem przejściowym, gdyż te znajdują się w rozdziale 12. Nie tego przepisu dotyczył zatem - zdaniem organu - analizowany wyrok TSUE. Organ podkreślił, że pytania prejudycjalne, inicjujące wydanie omawianego wyroku, dotyczyły rzeczywiście przepisów przejściowych, tj. art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. oraz że rozszerzające traktowanie znaczenia omawianego orzeczenia TSUE (tu: odnoszone do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) wydaje się być nieuprawnione.

Organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby pominąć powyższą argumentację, uznając, że analizowany wyrok dotyczy także art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., to należy zauważyć, w orzeczeniu TSUE nie przesądził jednoznacznie kwestii, czy przepisy tam wskazane (faktycznie art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 2 u.g.h.) mają charakter "przepisów technicznych'', wskazując jedynie, że taki ich charakter jest potencjalnie możliwy.

Zdaniem Dyrektora IC, skoro brak jest orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (dalej: Trybunał, TK), które stwierdzałoby niezgodność art. 89 u.g.h. z Konstytucją RP, to przepis ten winien być przez organ administracji państwowej traktowany jako obowiązujący. Stanowi on zatem samodzielną przesłankę do nałożenia kary we wskazanych w nim okolicznościach faktyczno-prawnych. Dyrektor IC odwołał się w tym zakresie także do licznych wyroków sądów administracyjnych.

Reasumując, Dyrektor IC wywiódł, że - w sprawie - nałożenie kary pieniężnej trzeba uznać za zasadne. Skoro bowiem oceniane urządzenie stanowiło urządzenie,

o którym mowa w art. 2 ust. 5 u.g.h., to urządzanie na nim gier dopuszczalne było tylko na podstawie posiadanej koncesji w kasynie gry (art. 3 i art. 6 ust. 1 u.g.h.). W niniejszej sprawie przedmiotowy lokal nie był kasynem gry w rozumieniu u.g.h., a spółka nie posiadała zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju ośrodka. Tym samym, zgodnie

z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., należało spółce wymierzyć karę w wysokości 12.000 zł.

W skardze, spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora IC w całości. Zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego, w postaci obrazy: art. 89 ustawy o grach hazardowych, przez wymierzenie skarżącej kary w wysokości 12.000,00 zł podczas gdy z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że to nie skarżąca urządzała gry na automatach w lokalu przy ul O. [...] we W., a jedynie dzierżawiła powierzchnię lokalu innemu podmiotowi "C'' Sp. z o.o., na jej wyłączne ryzyko i odpowiedzialność, a ponadto kara pieniężna nie powinna być nałożona, gdyż zakaz uzrądzania gier na automatach poza kasynem gry nie został odpowiednio notyfikowany Komisji Europejskiej, co powoduje, że nie można stosować żadnych sankcji za jego przekroczenie,

- art. 49 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej przez zastosowanie sankcji za naruszenie nienotyfikowanego przepisu technicznego podczas gdy nie można skazać za czyn, który wg prawa krajowego lub prawa międzynarodowego nie stanowi czynu zabronionego w czasie jego popełnienia,

- art. 8 ust 1 dyrektywy 98/34 przez zastosowanie sankcji, podczas gdy z przepisu jednoznacznie wynika, iż wszelkie przepisy techniczne muszą zostać notyfikowane przez państwa członkowskie, zaś niespełnienie powyższego wiąże się z brakiem możliwości nałożenia kary,

- Nadto skarżąca spółka zarzuciła obrazę przepisów postępowania, a mianowicie

- 77 § 1 kpa - przez brak wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału i brak w ogóle logicznego odniesienia przez organ do zawartych umów dzierżawy, i w konsekwencji uznanie, iż to skarżąca jest urządzającym gry na automacie.

Mając na uwadze powyższe, spółka wniosła o: uchylenie w całości skarżonej decyzji.

Spółka przedstawiła obszerne uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie.

W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy Sąd przyjął, co

następuje;

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny, w toku podjętych czynności rozpoznawczych, dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Działając w granicach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania decyzji przepisów prawnych, stwierdził konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. ([...]) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] r. w przedmiocie wymierzenia spółce z ograniczoną odpowiedzialnością B administracyjnej kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automacie poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji. Kwestionowana decyzja administracyjna została wydana na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 i art. 90 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (j.t. Dz. U. 2015 r. poz. 612 ze zm. dalej w skrócie u.g.h.), które należą do sfery materialnego prawa administracyjnego, co podporządkowuje czynności procesowe, w tym orzeczenie podejmowane w sprawie, której przedmiot regulowany jest tą ustawą, przepisom ordynacji podatkowej (art. 8 u.g.h.). Wymagało to od organów orzekających w niniejszej sprawie przeprowadzenia postępowania administracyjnego przy zachowaniu reguł wynikających z art. 120, art. 122, art. 187, art. 188 i art. 191 k.p.a. oraz przedstawienia wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 210 § 4 o.p. oraz art. 124 o.p.

Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy, co nieodzownie wiąże się z koniecznością prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów administracji publicznej z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy na skarżąca spółkę została nałożona kara administracyjna w wysokości 12 tysięcy złotych za prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automacie Hot Spot nr [...] poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 o.p. i ust. 2 pkt 2 o.p., które stanowiły materialnoprawną podstawę dla ukarania spółki przywołaną przez organy celne, "Karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry" (ust. 1 pkt 2); "Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12 000 zł od każdego automatu;"

W rozpoznawanej sprawie na podstawie kontroli administracyjnej punktu D położonego we W. przy ul. O. pracownicy organu celnego, przeprowadzili eksperyment na automacie Hot Spot [...] mający na celu ustalenie przebiegu gry na tym automacie. W wyniku tego eksperymentu automat wypłacił jedną monetę 5,00 zł, pozostawiając na kredycie 6 pkt. W wyniku przesłuchania pracownika baru D, organ ustalił, że świadek nie wie kto jest właścicielem urządzeń do gier stojących w lokalu, a zgodnie z jego wyjaśnieniami codziennie do obsługi tych urządzeń przyjeżdża Pan T. - świadek nie wie jak ten Pan się nazywa i nie posiada do niego numeru telefonu. Nie wie także w jaki sposób Pan T. rozlicza urządzenia gdyż nie uczestniczy w tego typu czynnościach. Organ na podstawie wyjaśnień świadka ustalił, że Pan T. wyjmuje z urządzeń do gier banknoty, uzupełnia je bilonem (5,00 zł), a obsłudze w barze pozostawia gotówkę w formie depozytu na ewentualne wypłaty wygranych grających na tych maszynach. Są to różne kwoty zdaniem świadka nie wyższe niż [...] zł. Jeżeli gracz wygra kwotę przewyższającą depozyt, wówczas różnica odnotowywana jest w zeszycie i wypłacana dnia następnego, po uzupełnieniu depozytu przez Pana T. Natomiast w barze prowadzone są zapisy dotyczące automatów w dwóch zeszytach formatu A5.

Dodatkowo na podstawie ekspertyzy biegły sądowy potwierdził, że zbadane urządzenie jest automatem do gier, w którym zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym, gdyż grający poprzez swoją zręczność nie ma wpływu na wynik gry. Ponadto ekspertyza potwierdziła komercyjny charakter gier na badanym automacie, rozpoczęcie gry wymaga zasilenia automatu pieniędzmi, a gry prowadzone są za środki pieniężne, którymi zasilamy automat. Po wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków automat uniemożliwia dalszą grę. Automat umożliwia realizację wypłat wygranych pieniężnych za pośrednictwem wbudowanego "hoppera", wyczerpuje definicję gier na automatach z art. 2 ust. 3 u.g.h.. Dodatkowo organ ustalił, że na podstawie umowy najmu powierzchni w lokalu użytkowym zawartej w dniu [...] r pomiędzy przedsiębiorcami B Sp. z o.o. a A Sp. z o.o. wynika, że właścicielem automatu Hot Spot nr [...] jest A Sp z o.o. W umowie zaznaczono, że firma A Sp. z o.o. pełniąc funkcję organizatora gier, będzie wykorzystywać przedmiot najmu tj. 1 m2 powierzchni w lokalu na zainstalowanie i eksploatację automatów do gier w ilości i rodzaju ustalonym przez strony umowy. Wynagrodzenie za wynajmowaną powierzchnię stanowiła kwota zryczałtowana w wysokości [...] zł płatna do 10-tego dnia każdego miesiąca. Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się również umowa współpracy zawarta pomiędzy skarżącą spółką, a spółką z o.o. D na podstawie której spóła z o.o. B oddaje do dyspozycji lokal użytkowy położony we W. przy ul O. [...],w umowie tej opłatę czynszu strony ustaliły na kwotę 1000,00 zł płatną do 30 dnia każdego miesiąca. Umowa ta została dołączona do akt pismem procesowym z dnia [...] r. w trakcie postępowania odwoławczego, w którym strona wnosiła o dopuszczenie tej umowy jako dowodu w sprawie.

Okoliczności te stanowiły podstawę do utrzymania w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego na podstawie, której nałożono na skarżącą spółkę kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 , ust,2 pkt 2 u.g.h. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że urządzającym gry na automacie była Spółka z o.o. B. Potwierdzał to w opinii organu zgromadzony w sprawie materiał w tym między innymi treść umowy najmu powierzchni w lokalu użytkowym z dnia [...] r., którą Spółka B wynajmuje Sp. z o.o. A, za którą wynajmujący otrzymuje miesięczny stały czynsz najmu w wysokości [...] zł oraz treść umowy współpracy z dnia [...] r., którą Spółka z o.o. B (kontrahent l) zawarła ze Sp. z o.o. D (kontrahent 2), za którą kontrahent 1 otrzymuje miesięczny stały czynsz najmu w wysokości [...] zł.

Podsumowując organ drugiej instancji podkreślił, że strona prowadziła gry na urządzeniach, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy o grach I hazardowych poza kasynem gry i zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy należało wymierzyć jej karę w wysokości 12.000 zł z tytułu użytkowania każdego z nich. Zgodnie bowiem z tym przepisem karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry a jak wynika z art. 89 ust. 2 pkt. 2 wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 wynosi 12.000 zł od każdego automatu.

Z akt sprawy wynika, że fakt, iż gry prowadzone na kontrolowanym automacie są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych nie jest przez stronę kwestionowany. W rozpoznawanej sprawie istota problemu spoczywa w innym miejscu. Skarżąca spółka konsekwentnie – w toku postępowania pierwszoinstancyjnego oraz postępowania odwoławczego - podnosiła bowiem, że nie jest ona urządzającym grami na automacie w lokalu przy ul O. [...] we W.

Okoliczność tę – w jej ocenie – potwierdzała przedstawiona przez nią dokumentacja, w szczególności umowa współpracy z dnia [...] r. Do tych oświadczeń i wniosków skarżącej nie ustosunkował się jednak organ drugiej instancji, poza arbitralnym stwierdzeniem, że ww. umowa jest dowodem na kwestionowaną przez stronę okoliczność, że jest ona urządzającym gry na automatach – co wynika wprost z treści decyzji.

Zgodnie zatem z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego wynikającymi z przepisów ordynacji podatkowej, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, a w efekcie wydający decyzję, powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 121 § 1 o.p.). Winien więc działać na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 121 § 2 o.p.) i w toku postępowania stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 122 o.p.), jak i wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art.124 o.p.). Powinien też mieć na względzie, że zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje jednak – zdaniem Sądu – że organ uchybił wielu z przedstawionych wyżej zasad w trakcie postepowania kontrolnego, jak i przy rozstrzyganiu sprawy.

Przywołany wcześniej obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 210 o.p.

Przywołany przepis art. 210 o.p. określa bowiem podstawowe części składowe, jakie powinna zawierać decyzja. Do tych części ustawodawca zaliczył między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralny składnik decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 124 o.p., a realizowanej na mocy art. 210 § 4 o.p. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. W świetle art. 210 § 4 o.p. w uzasadnieniu faktycznym należy przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach uzasadniania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego obowiązku winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Postawiona powyżej teza znajduje oparcie w utrwalonym - w tym zakresie - orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładem takiego sposobu rozstrzygania może być wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635, w którym to stwierdzono, że pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy przy tym podkreślić, że istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zawartą w art. 127 o.p. jest zasadą dwuinstancyjności, jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy w pełnym jej zakresie. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że na organie odwoławczym ciąży również obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 210 § 4 o.p., przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Nadto organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie przywołane przepisy niewątpliwie zostały naruszone. W trakcie postępowania strona złożyła bowiem oświadczenie oraz dokumenty, którymi starała się wykazać, że nie jest podmiotem urządzającym gry na automatach, bowiem zgodnie z przedłożoną umową współpracy cała nieruchomość położona przy O. [...] we W. nie była w posiadaniu skarżącej, nie była przez nią użytkowana.

Organ nie ustosunkował się do zarzutów odwołania, w szczególności odnoszących się do niezrozumiałego dla strony faktycznego pominięcia okoliczności wynikających z przedstawionych przez nią dowodów. Już tylko uchybienie przedstawionym wyżej wymogom procesowym stanowi wystarczająca podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Rolą Sądu nie jest bowiem ustosunkowanie się, zamiast organu, do zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu. Sąd może jedynie skontrolować legalność podjętego rozstrzygnięcia, nie może zaś zstępować organu w rozstrzyganiu sprawy.

W takich okolicznościach, przed podjęciem kwestionowanej decyzji należało – wobec złożonego przez stronę wniosku - przede wszystkim rozpoznać i ocenić, czy wynajęcie przez skarżącą spółkę lokalu przy ul O. [...] we W. spółce D w kwietniu 2014 r. umożliwiało nałożenie na spółkę kary za urządzanie gier na automatach. Sąd stwierdza, że brak było zarówno w decyzji organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego odniesienia się do znaczenia "urządzający gry". Bezspornym jest, że brak jest legalnej definicji tego pojęcia w ustawie o grach hazardowych, co zmusza przy interpretacji art. 89 u.g.h. do rozumienia potocznego znaczenia tego przymiotnika odczasownikowego. Brak jakiegokolwiek odniesienia w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, do podnoszonych przez stronę kwestii, oznacza, że pozostały one poza uwagą organu, a to prowadzi do wniosku, że naruszony został nie tylko przepis art. 210 § 4 o.p., ale również dyrektywy proceduralne zawarte w art. 122 i art. 187 o.p. oraz 233 o.p.

Należy również podkreślić, że biorąc pod uwagę bardzo dotkliwe sankcje przewidziane przez ustawodawcę wobec urządzających gry na automatach wbrew wymogom ustawy o grach hazardowych, konieczne staje się niezwykle wnikliwe i staranne badanie każdej tego rodzaju sprawy przez organy administracji publicznej.

Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie istnieją rozbieżności w ustalonym stanie faktycznym przez organy celne. Organ I instancji w uzasadnieniu mając na uwadze treść opinii biegłego uzasadnił, że gry na automacie poddanym w rozpatrywanej sprawie kontroli umożliwia realizację wypłat wygranych pieniężnych tym samym są grami na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 u.g.h.). Natomiast organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu wskazał, że przedmiotowy automat był automatem, o którym mowa w art. 2 ust. 5 u.g.h. to znaczy urządzeniem mechanicznym, elektromechanicznym lub elektronicznym, w tym komputerowym, którym gry organizowane są w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Powyższa niczym nie uzasadniona rozbieżność, wobec wyżej wskazanych nieprawidłowości pozwala stwierdzić, że organ II instancji nie dość wnikliwie rozpatrzył niniejsza sprawę.

Z przedstawionych wyżej względów uznać należało, że zaskarżana decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 oraz art. 233 o.p. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą kompetentnego organu będzie zatem wszechstronne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, zwłaszcza zaś stwierdzenie, czy w świetle dołączonych przez stronę dokumentów skarżącą spółka była urządzającym gry na automacie Hot Spot ustawionym w lokalu przy ul. O. [...] we W. Organ II instancji powinien również wyjaśnić pojęcie urządzający gry i odnieść je do sytuacji skarżącej spółki.

Ocena dokonana w tym zakresie powinna znaleźć wyczerpujące umotywowanie w uzasadnieniu decyzji – zgodnie z wymogami art. 210 § 4 o.p.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.