Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1199/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Protokolant specjalista Aleksandra Połaczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi "A" przy ul. B[...] [...] w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Związku Międzygminnego "B" z siedzibą w S. z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz "A" przy ul. B[...] [...] w O. kwotę 2.083,00 zł (dwa tysiące osiemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej jako: SKO, organ odwoławczy, Kolegium), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.; dalej: O.p.) w zw. z art. 6o ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 z późn. zm. oraz Dz. U. z 2013 r. poz. 1399, z późn. zm.; dalej: u.c.p.g.), utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r., nr [...] Zarządu Związku Międzygminnego S. z siedzibą w S. (dalej jako: organ I instancji), określającą Wspólnocie Mieszkaniowej ul. [...] O. (dalej jako: strona, skarżący, Wspólnota) wysokość opłaty za gospodarowanie segregowanymi odpadami komunalnymi w kwocie 237,50 zł miesięcznie z obowiązkiem ponoszenia opłaty w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r., w kwocie 250,00 zł z obowiązkiem ponoszenia opłaty w okresie od 1 września 2013 r. do 30 czerwca 2014 r. oraz w kwocie 287,50 zł z obowiązkiem ponoszenia opłaty w okresie od 1 lipca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r.) oraz wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie zmieszanymi odpadami komunalnymi (w kwocie 72,00 zł w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r., w kwocie 36,00 zł z obowiązkiem ponoszenia opłaty w okresie od 1 września 2013 r. do 31 października 2013 r..

Postanowieniem z dnia [...] r., organ I instancji wszczął wobec Wspólnoty postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2015 r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] organ I instancji określił Wspólnocie jako właścicielowi nieruchomości wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu organ wskazał na powzięte wątpliwości w zakresie deklaracji złożonej przez Wspólnotę w dniu 2 lipca 2015 r. W jego ocenie, obowiązek opłatowy powstał nie od dnia 1 lipca 2015 r., ale od dnia 1 lipca 2013 r. Kolejno organ przedstawił uzasadnienie tego stanowiska. Wskazał, że w przypadku podmiotu typu wspólnota mieszkaniowa, w której członkostwo mieszkańców jest obligatoryjne, obowiązek uiszczenia opłat nie ciąży na poszczególnych właścicielach lokali. Opisano przebieg postępowania i dokonane w nim ustalenia, w tym niezłożenie, mimo wezwania, korekty deklaracji z datą powstania obowiązku uiszczenia opłaty od dnia 1 lipca 2013 r. Celem ustalenia wysokości opłaty organ wykorzystał dane zawarte w deklaracjach złożonych indywidualnie przez mieszkańców zamieszkujących poszczególne lokale, znane organowi pierwszej instancji z urzędu (zgromadzone w Systemie Monitorowania Odpadów Komunalnych).

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 6h u.c.p.g. (w stanie prawnym obowiązującym w okresie, za który określono opłatę) właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c są obowiązani ponosić na rzecz gminy na terenie której są położone ich nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. przez właścicieli nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, a także podmioty władające nieruchomością. W przypadku zaś gdy nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) lub właścicieli lokali jeżeli zarząd nie został wybrany (art. 2 ust. 3 u.c.p.g.). Organ wskazał, że kluczowe znaczenie w sprawie ma ustalenie podmiotu, któremu w sprawie dotyczącej opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przysługuje przymiot strony. Niewątpliwie stroną w sprawie jest właściciel nieruchomości, jednakże definicja właściciela nieruchomości na gruncie u.c.p.g. jest odmienna niż ta stosowania w prawie cywilnym. W każdym przypadku, gdy tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z członkostwem w określonej korporacji (spółdzielnia, wspólnota mieszkaniowa powyżej 7 członków, TBS), tj. w trwałym zrzeszeniu osób, stroną postępowania będzie zawsze jednostka organizacyjna lub osoba (fizyczna lub prawna) posiadająca nieruchomość w zarządzie, tj. m.in. zarządca nieruchomości wspólnej. Rozumienie pojęcia "osób sprawujących zarząd nieruchomością wspólną" należy z kolei dekodować w oparciu o przepisy ustawy o własności lokali. Podmiotem uprawnionym do zarządzania nieruchomością wspólną jest osoba fizyczna lub prawna (zarządca). Organ wskazał także, że pojęcie zarządcy należy odróżnić od pojęcia zarządu wspólnoty, który reprezentuje wspólnotę na zewnątrz i w sprawach zwykłego zarządu oraz składa oświadczenia woli za wspólnotę. Ustanowienie zarządcy na podstawie art. 18 ustawy o własności lokali, wyłącza możliwość utworzenia zarządu na podstawie art. 20 tej ustawy. Osobnym zagadnieniem jest ponadto powierzenie czynności zarządzania nieruchomością wspólną osobom fizycznym lub prawnym na podstawie umowy podobnej do umowy zlecenia. Tak wybrany administrator nie uzyskuje jednak statusu zarządcy w rozumieniu art. 18 ustawy o własności lokali i tym samym nie dochodzi do zmiany ustawowego sposobu sprawowania zarządu i przesunięcia obowiązku w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na administratora. W sprawie, zarządca był osobą sprawującą zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali. Zarząd powierzono zatem Spółce (dop. Sądu: A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. – vide: akt notarialny z dnia [...] r. rep. [...] k. [...] akt administracyjnych sprawy). Zgodnie z ww. aktem właściciele lokali znajdujących się w budynku w O. przy ul. [...] podjęli uchwałę w sprawie powierzenia Spółce zarządu nieruchomością wspólną na czas nieokreślony. Wskazano, że zarząd będzie sprawowany zgodnie z art. 21 ustawy o własności lokali. W ocenie organu odwoławczego to na Spółce ciążył zatem obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uiszczenia tej opłaty.

W wyniku ponownego rozpoznania, organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...] określił Wspólnocie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu wskazał, że "(...) W okresie od 01.07.2013 r. do 31.01.2015 r. w przypadku budynków wielolokalowych, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążały w pierwszej kolejności osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną. Dopiero w przypadku nie wybrania zarządcy łub zarządu

właścicieli lokali. (...). Dlatego należy przyjąć, że właściciel (w rozumieniu cywilnym), użytkownik wieczysty lub władający nieruchomością na podstawie innego tytułu, będzie zobowiązanym do złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty, o której mowa w rozdziale 3a Ustawy, a w konsekwencji będzie stroną postępowania wymiarowego oraz zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym tylko wówczas, gdy występuje sam - autonomicznie. Natomiast tam, gdzie jakikolwiek jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z członkostwem (obowiązkowym lub nieobowiązkowym) w określonej korporacji typu wspólnota mieszkaniowa (powyżej 7 członków) (...) - a więc trwałym (obligatoryjnym lub fakultatywnym) zrzeszeniu osób, którego celem jest realizacja określonych wspólnych działań, to podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty, o której mowa w rozdziale 3a Ustawy, a w konsekwencji stroną postępowania wymiarowego oraz zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym będzie zawsze jednostka organizacyjna lub osoba (fizyczna bądź prawna) posiadająca nieruchomość w zarządzie - czyli odpowiednio: (...) zarządca nieruchomości wspólnej (osoba fizyczna lub prawna) (...). Stąd w odniesieniu do nieruchomości pozostających w zarządzie zarządcy nieruchomości, obowiązki z zakresu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (deklaracja, status strony, zobowiązany) spoczywały na zarządcy nieruchomości, który traktowany był jak podmiot, któremu zarząd nieruchomością (przestrzeń publiczna) został powierzony." (Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w uzasadnieniu decyzji nr SKO W., [...] z dnia [...] r.). (...) Zgodnie z art. 2 ust. 3 Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 250 ze zm.), w brzmieniu obecnie obowiązującym, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Zarówno nowelizacja Ustawy, jak również orzecznictwo Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oparte na stanach faktycznych dotyczących poszczególnych mieszkańców Związku Międzygminnego S., zamieszkujących nieruchomości wielolokalowe przesądzają, że tak w poprzednim stanie prawnym jak i w obecnym, poszczególni właściciele lokali w budynkach wielolokalowych, spółdzielniach, oraz budynkach wielolokalowych należących do gmin nie byli i nie są uprawnieni do składania indywidualnych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. (...) W niniejszym postępowaniu organ, powołując się na dane zgromadzone w Systemie Monitorowania Odpadów Komunalnych dla ewidencjonowania deklaracji złożonych przez mieszkańców oraz na deklaracje i korekty deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składane przez mieszkańców indywidualnie, w szczególności dane dotyczące ilości osób zamieszkujących dany lokal mieszkalny oraz sposób gromadzenia odpadów w sposób zmieszany lub selektywny, jako dokumenty stanowiące dowód w rozumieniu przepisu art. 180 i 181 Ordynacji podatkowej, a zgromadzone w w/w Systemie Monitorowania Odpadów Komunalnych oraz dane wynikające z zestawienia dotyczącego zużycia wody w nieruchomości [...] O., ul. [...] lokal nr [...], ustalił liczbę osób zamieszkujących nieruchomość położoną przy ul. [...], [...] O. (deklaracja DO-1), której właścicielem w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 3 w związku z przepisem art. 2 ust. 1 pkt. 4) Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] O. oraz ustalił sposób gromadzenia odpadów. Dane te nie budziły wątpliwości organu. Jednocześnie organ przyjął, że z uwagi na treść przedłożonego przez stronę aktu notarialnego z dnia [...] r., Rep. [...] o powierzeniu zarządu nieruchomością wspólną spółce A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W., a w szczególności z uwagi na zapis § 4 ust. 1 pkt d) ww. aktu, zgodnie z którym Zarządca reprezentuje wspólnotę mieszkaniową na zewnątrz, Zarządca uprawniony był do biernej reprezentacji Wspólnoty, w tym do odbierania korespondencji kierowanej do Wspólnoty na adres wskazany w deklaracji jako adres do korespondencji. Treść złożonej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z uwagi na nie przedłożenie przez Wspólnotę pełnomocnictwa do sporządzania i podpisywania deklaracji podatkowych, została przez organ przyjęta jako pismo informacyjne, do którego złożenia Zarządca był uprawniony w oparciu o umowę o powierzeniu zarządu nieruchomością wspólną. W szczególności z dokumentu tego organ uzyskał informację o adresie do korespondencji dla Wspólnoty. Wskazać bowiem należy, że adres siedziby Strony ujawniony w rejestrze REGON nie pozwala na skuteczne doręczenie korespondencji dla Wspólnoty. Nieruchomość przy ul. [...] jest nieruchomością wielolokalową, a brak wskazania przy adresie (ul. [...]) numeru lokalu uniemożliwia skuteczne doręczenie korespondencji".

Po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że poza sporem pozostaje fakt, że Wspólnota złożyła deklarację. Uczyniła to jednak dopiero 2 lipca 2015 r. ze wskazaniem daty powstania obowiązku opłatowego od dnia 1 lipca 2015 r. Deklaracja została złożona wraz z aktem notarialnym z dnia [...] r. na mocy którego Wspólnota zawarła umowę określającą sposób zarządu nieruchomością wspólną przez spółkę A sp. z o.o. we W.. SKO rozważyło, czy od dnia 1 lipca 2013 r. na Wspólnocie spoczywał obowiązek deklarowania i uiszczania opłat wskazując, że w stanie prawnym obowiązującym w okresie, za który określono opłatę, zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości są obowiązani do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przytaczając regulacje u.c.p.g. i ustawy o własności lokali Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że stroną w sprawie jest Wspólnota. Wspólnota zawarła wprawdzie w drodze aktu notarialnego umowę określającą sposób zarządu nieruchomością wspólną i powierzyła ten zarząd spółce A Wykonywanie poszczególnych czynności – na mocy § 4 aktu notarialnego, Wspólnota powierzyła Zarządcy (m.in. reprezentowanie Wspólnoty na zewnątrz). Na podstawie tego zlecenia zarządca mógł w zakresie zwykłego zarządu nieruchomością wspólną np. składać deklaracje dotyczącą opłaty. Pomimo wybrania Spółki jako zarządcy, Wspólnota nie zrezygnowała jednak z ustawowego sposobu jej reprezentacji przez zarząd. W myśl postanowień umowy (§ 4 ust. 1 lit. c) możliwe było powołanie jedno lub kilkuosobowego zarządu oraz udzielenie pełnomocnictw zarządowi do zawierania umów przekraczających zakres zwykłego zarządu (§ 4 ust. 1 lit. f) aktu notarialnego). Tym, samym zarządca nie był osobą sprawująca zarząd w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.c.p.g., choć udzielone mu zlecenie odpowiadało szczególnej formie prawnej określonej w art. 18 ustawy o własności lokali. To jednak umowny sposób ukształtowania zarządu nieruchomością, przewidywał istnienie zarządu - organu Wspólnoty. Z powyższych względów, organ nie podzielił zarzutów strony odnośnie wadliwego określenia adresata decyzji. Wspólnota była "właścicielem nieruchomości' w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.c.p.g. i dlatego ciążył na niej obowiązek zadeklarowania i uiszczania opłaty od dnia 1 lipca 2013 r. Następnie SKO przedstawiło rozważania dotyczące wyliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sporny okres.

W skardze na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania w sprawie oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 2 ust. 3 u.c.p.g., poprzez jego błędną interpretację prowadzącą do wszczęcia postępowania i wydanie decyzji przeciw Wspólnocie i poprzez uznanie, że Wspólnota jest stroną w sprawie,

2) błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że organem Wspólnoty nie jest zarządca, któremu powierzono zarząd (art. 18 ustawy o własności lokali), lecz zarząd wspólnoty (art. 20 ustawy o własności lokali),

3) bezpodstawne naliczenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi Wspólnocie, która nie mogła być stroną postępowania i tym samym nie była zobowiązana do wykonywania obowiązków związanych z opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h i 6m w zw. z art. 6c u.c.p.g.) w okresie objętym zaskarżoną decyzją,

4) obarczenie decyzji kwalifikowaną wadą prawną, z uwagi na okoliczność, że decyzja ta nie zawiera kwoty objętej decyzją, nie wynika z niej jak ma być rozumiany określony nią obowiązek pieniężny w sytuacji gdy określono równe wysokości kwot należnej opłaty w odniesieniu do różnych okresów co spowodowało, że organ nie sprecyzował jaki obowiązek spoczywa na podatniku,

5) żądanie od Wspólnoty rzekomo zaległych opłat z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, pomimo że właściciele lokalu złożyli deklarację i wnosili opłaty zgodnie z obowiązującym prawem w tym zakresie i pomimo tego, że na koncie organu znajdują się wpłacone środki finansowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności przytoczenia wymagają przepisy mające zastosowanie w okresie, za który organy określiły Wspólnocie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj. w okresie od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2015 r.

Zgodnie z dyspozycją art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W myśl art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (dop. Sądu: powyższe przepisy posiadały identyczne brzmienie zarówno w poprzednim stanie prawnym, jak i po nowelizacji z 1 lutego 2015 r.). Z kolei treść kluczowego w przedmiotowej sprawie przepisu, bo decydującego o statusie "właściciela nieruchomości" w rozumieniu przepisów u.c.p.g., obowiązanego do podjęcia czynności dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, kształtowała się odmiennie przed i po nowelizacji z 1 lutego 2015 r. Zgodnie ze stanem prawnym przed zmianą przepisów, jeżeli nieruchomość była zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążały osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Po wspomnianej nowelizacji, w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową.

Organy podatkowe, oceniając treść umowy określającej sposób zarządu nieruchomością wspólną położoną przy ul. [...] w O. (akt notarialny z dnia [...] r. rep. [...]) dostrzegły, że na podstawie § 3 ww. aktu, Wspólnota powierzyła sprawowanie zarządu nieruchomością wspólną spółce A Sp. z o.o. na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Jednocześnie doszły do przekonania, że na mocy postanowienia § 4 ust. 1 pkt d), który stanowi, że: "Zarządca kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali" Spółka A była uprawniona jedynie do biernej reprezentacji Wspólnoty, w tym do odbierania korespondencji kierowanej do Wspólnoty. Co więcej, organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie ww. postanowienia (zlecenia) zarządca mógł w zakresie zwykłego zarządu nieruchomością wspólną np. składać deklaracje dotyczącą opłaty. Kolegium jednocześnie stwierdziło, że pomimo wybrania Spółki jako zarządcy, Wspólnota nie zrezygnowała z ustawowego sposobu jej reprezentacji przez zarząd. Zdaniem organu odwoławczego, zarządca był powołany do wykonywania poszczególnych czynności, jednakże możliwe było jednoczesne powołanie jedno lub kilkuosobowego zarządu oraz udzielenie mu pełnomocnictw do zawierania umów przekraczających zakres zwykłego zarządu. Dlatego też zarządca nie był osobą sprawującą zarząd w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.c.p.g., choć udzielone mu zlecenie odpowiadało szczególnej formie prawnej określonej w art. 18 ustawy o własności lokali. Umowny sposób ukształtowania zarządu nieruchomością, przewidywał również istnienie zarządu, jako organu Wspólnoty i dlatego właśnie stroną postępowania winna być Wspólnota, reprezentowana przez zarząd.

Stanowisko wyrażone przez organy podatkowe w niniejszej sprawie należy uznać za błędne. Przede wszystkim należy wskazać, że – jeżeli chodzi o okres sprzed nowelizacji z dnia 1 lutego 2015 r., co do którego orzeczono w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, definicja "właściciela nieruchomości" obowiązanego do złożenia deklaracji była rozumiana szeroko i obejmowała m.in. podmioty sprawujące zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali. Z powołanego powyżej aktu notarialnego wynika wprost, że zarząd spółce A Wspólnota powierzyła na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. W myśl tego przepisu właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że zarząd nieruchomością wspólną może być powierzony zarządcy na podstawie umowy. Ustawodawca przyznał zatem pierwszeństwo woli właścicieli lokali, przed postanowieniami ustawy. Jednocześnie, co w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie może budzić żadnych wątpliwości - ustanowienie zarządcy w znaczeniu funkcjonalnym na podstawie art. 18 ustawy o własności lokali wyklucza możliwość utworzenia zarządu w znaczeniu podmiotowym w oparciu o art. 20 tej ustawy. Nie może zatem funkcjonować zarządzanie nieruchomością wspólną przez zarządcę i przez zarząd wspólnoty (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. III CZP 96/11, OSNC 2012/7-8/88; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2005 r., sygn. III CZP 62/05, LEX nr LEX nr 171751; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1339/16; LEX nr 2506736), co jest uzasadnione brakiem potrzeby mnożenia struktur zarządu nieruchomością i ewentualnego rozdziału pomiędzy nie określonych zadań. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że błędnym był pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że pomimo ustanowienia zarządcy na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, nie wykluczono możliwości powołania zarządu działającym m.in. w zakresie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu na podstawie uchwały właścicieli lokali. Należy zauważyć, że z postanowień ww. umowy nie wynika fakt jednoczesnego istnienia zarządcy któremu powierzono zarządzanie nieruchomością i zarządu jako organu Wspólnoty (tj. zarządu w rozumieniu art. 20 ustawy o własności lokali). Jednocześnie z ww. umowy wynika wyraźnie, że kierowanie sprawami Wspólnoty i reprezentowanie jej na zewnątrz powierzono Spółce A, tj. zarządcy (w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali). Nie może ponadto ulegać wątpliwości, że osoba sprawująca zarząd nieruchomością wspólną jest zobowiązany do złożenia deklaracji i ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi - w odniesieniu do stanu prawnego sprzed nowelizacji (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 marca 2014 r., sygn. I SA/Wr 67/14, LEX nr 1486724).

Mając powyższe na uwadze, zasadnymi były zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego ustalenia strony postępowania. Na mocy zawartej umowy, nastąpiło swoiste "przesunięcie" obowiązków Wspólnoty na zarządcę – Spółkę A również w zakresie czynności związanych z opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Nie sposób ponadto nie dostrzec rażącej niekonsekwencji organów podatkowych w przedmiocie prawidłowego ustalenia strony postępowania w niniejszej sprawie. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na sekwencję decyzji, które zapadały w niniejszej sprawie. Pierwotnie, tj. w decyzji organu I instancji z dnia 9 marca 2017 r., jako stronę postępowania wskazano Wspólnotę. Następnie powyższa decyzja została uchylona przez Kolegium (decyzja SKO we W. z dnia [...] r.) które wskazało, że stroną postępowania jest ustanowiony przez Wspólnotę Zarządca (A sp. z o.o.). Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organ I instancji ponownie uczynił stroną postępowania Wspólnotę dochodząc do wniosku, że z aktu notarialnego wynika prawo zarządcy do biernej reprezentacji Wspólnoty oraz że w sprawie nie przedłożono pełnomocnictwa dla Zarządcy do sporządzania i podpisywania deklaracji podatkowych. Kolejno, organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji, wskazując Wspólnotę, jako stronę postepowania przytaczając argumentację, iż ww. umowa nie wykluczała istnienia zarządu Wspólnoty, zatem to ona właśnie winna być stroną w sprawie. Tak dalece odmienna i niespójna argumentacja organów w zakresie interpretacji przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie na poszczególnych etapach postępowania, w ocenie Sądu spowodowało naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego tj. zasady legalizmu, prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady przekonywania.

Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe będą zobowiązane do uwzględnienia wykładni zawartej w powyższym wyroku, w szczególności do prawidłowego ustalenia strony postępowania w odniesieniu do okresu za który określą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września 2017 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) i zasądził na rzecz skarżącej od organu kwotę 2.083,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 266,00 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata w wysokości 1800,00 zł praz kwotę 17,00 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa.