Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1332/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 121
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. S. i H. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego I. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu zażalenia K. S. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].06.2011r. nałożonego decyzją PINB [...] Nr [...] z dnia 20.09.2000r., znak: [...], nakazującej H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki postawionej bez wymaganego zgłoszenia konstrukcji metalowej szkieletu kontenera o wym. 2,20 m x 6,30 m i wys. 3,00 m znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...] od strony ul. [...] w [...].

Postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

W związku z niewykonaniem przez H. S. i K. S. (żyjących inwestorów) obowiązku wskazanego w ww. decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r. znak: [...], organ I instancji działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.

W dniu 12 lutego 2001 r. do zobowiązanych skierował upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki postawionej bez wymaganego zgłoszenia konstrukcji metalowej szkieletu kontenera znajdującego się na działce nr ew. [...], od strony ul. [...] w [...]. Następnie [...] czerwca 2011 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanym 27 czerwca 2011 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Skarżący K. S. od wskazanego tytułu wykonawczego wniósł zarzuty, które postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] organ I instancji uznał za nieuzasadnione.

Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] organ I instancji nałożył na H. S. i K. S. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r., nakazującej dokonanie rozbiórki.

Wobec dalszego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania egzekwowanego obowiązku w dniu [...].02.2012r. organ I instancji wydał postanowienie Nr [...]w przedmiocie skierowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr [...] do wykonania zastępczego.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy w/w postanowienie w przedmiocie skierowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr [...] do wykonania zastępczego wskazując w uzasadnieniu, że ze względu na uchylanie się przez zobowiązanych - H. S. i K. S. od wykonania egzekwowanego obowiązku, PINB [...] zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy cytowanej ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że według art. 128 § 1 w/w ustawy, w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się H. S. i K. S., złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie wydanych rozstrzygnięć.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 5 marca 2013 r. skarżąca H. S. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie :

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) naruszenie art. 77 i art. 108 kpa polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie wyjaśnieniu, kto był inwestorem samowoli budowlanej tj. budowy konstrukcji kontenera znajdującego się na działce nr ew. [...],

b) naruszenie art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 80 kpa, polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie wyjaśnienia dlaczego organ l-instancji nałożył na skarżącą obowiązek wykonania zastępczego, w sytuacji gdy mamy do czynienia z konstrukcją, która nie może być uznana za budynek lub jego część, ponieważ nie jest trwale związany z gruntem i nie wymaga pozwolenia na budowę,

c) naruszenie art. 8 i 107 § 3 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, w szczególności nie wyjaśnienie okoliczności nałożenia na stronę wykonania obowiązku w celu przymuszenia,

d) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia organu l-instancji w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego,

e) naruszenie art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niedoręczenie zobowiązanej H. S. upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania rozbiórki konstrukcji kontenera postawionego bez wymaganego zgłoszenia na działce nr ew. [...], z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji naruszenie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 5a i art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez uznanie że pozwolenia na budowę i zgłoszenia właściwemu organowi wymaga także budowa tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, podczas gdy organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania dowodowego i nie wyjaśniły kiedy przedmiotowa konstrukcja kontenera, została postawiona.

Na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. Sąd, po rozpoznaniu wniosku W. S. sprecyzowanego w piśmie z dnia 1 lutego 2013 roku (karta 77 akt sprawy), w którym piszący wskazuje między innymi, iż jest inwestorem obiektu, postanowił na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270) dopuścić W. S. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć wypada, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego i zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy powoływanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). W toku tego postępowania organ skierował do zobowiązanych upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera. Następnie [...] czerwca 2011 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanym [...] czerwca 2011 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Skarżący wnieśli zarzuty wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego, których organy obu instancji nie uwzględniły. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] organ I instancji nałożył na H. S. i K. S. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r., nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie postawionej konstrukcji metalowej szkieletu kontenera.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skarg K. S. i H. S. w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz w przedmiocie nałożenia grzywny wyrokami z dnia 21 lutego 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienia organu pierwszej instancji odmawiające uwzględnienia zarzutów i nakładające grzywnę w celu przymuszenia . Sąd uzasadniając powyższe wyroki stwierdził m. innymi, że za słuszny należy uznać zarzut skarżącej, iż w zaskarżonym postanowieniu nie ma zastosowania art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem ma on zastosowanie w przypadku rozbiórki budynku lub jego części. Konstrukcja metalowa szkieletu kontenera jakiej mowa w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2000 roku Nr [...], będącej źródłem egzekwowanego obowiązku nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie jest bowiem trwale związana z gruntem. W przypadku, gdy nakaz rozbiórki orzeczono w stosunku do obiektów budowlanych nie będących budynkami, przy nakładaniu grzywien w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki zastosowanie ma art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a.

Sąd wskazał jednocześnie, iż dla prawidłowego przeprowadzenia egzekucji administracyjnej niezbędne jest prawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Podstawą obowiązku jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] września 2000 roku, nakazująca H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki samowolnie postawionej konstrukcji metalowej szkieletu kontenera o wymiarach 2,20 x 6,30 m i wysokości 3,00 m, bez wymaganego prawem zgłoszenia, znajdującego się pa działce Nr ew. [...], obręb [...] od strony ulicy [...] w [...]. Zdaniem Sądu, w swoich działaniach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ pominął okoliczność powoływanych przez skarżących zmian podmiotowych, które jak podają skarżący nastąpiły po dacie wydania decyzji Nr [...] poprzez umowy sprzedaży i darowizny oraz zaniechał ustalenia następców prawnych w zakresie dotyczącym egzekwowanego obowiązku, zmarłego w dniu 11 września 2004 roku H. S.. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.ja i c p.p.s.a w/ w orzekł o uchyleniu zaskarżonych postanowień oraz poprzedzającymi) je postanowień organu I instancji dot. uznania zarzutów za nieuzasadnione i nakładającej grzywnę w celu przymuszenia.

Skoro więc uchylone zostały w/w postanowienia organów z przyczyn wyżej opisanych, które podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie to uzasadnione jest również uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].06.2011 r.. Wykonanie zastępcze nie może być realizowane bez uprzedniego naprawienia błędów wskazanych przez Sąd.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.