Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1017/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 128
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: O tym czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma.

W razie wątpliwości co do treści pisma, organ administracyjny powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania zawartego w piśmie, bowiem ustalenie jego treści ma dla strony i organu zasadnicze znaczenie.

TEZY

O tym czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma.

W razie wątpliwości co do treści pisma, organ administracyjny powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania zawartego w piśmie, bowiem ustalenie jego treści ma dla strony i organu zasadnicze znaczenie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi "K.-P." - Spółka z o.o. w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17 marca 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru należności celnych - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 marca 1998 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł, powołując się na przepisy art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. zawartą w dokumencie SAD z dnia 22 listopada 1995 (...).

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 22 listopada 1995 r. Dyrektor UC w W. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym i wymierzył należności celne od importowanego towaru, to jest myjek ciśnieniowych, sprężarek i zespołów prądotwórczych.

Wartość celną towaru ustalono na podstawie dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego przez importującą Spółkę z o.o. "K.-P.", fakturę z dnia 6 listopada 1995 r. oraz deklarację wartości celnej.

W piśmie z dnia 29 listopada 1995 r. strona wniosła o zwrot nadpłaconego cła i podatku granicznego. Wyjaśniła, że decyzją Dyrektora UC w W. zawartą w dokumencie SAD (...) z dnia 31 października 1995 r. dopuszczono do obrotu i wymierzono cło od importowanych z Austrii myjek ciśnieniowych, sekatorów i zespołów prądotwórczych. Wartość celną towaru ustalono wówczas na podstawie załączonych do dokumentu SAD faktur.

W związku z ujawnionym po odprawie celnej brakiem dwóch palet, w listopadzie 1995 r. sprowadzono je do kraju i na podstawie dokumentu SAD (...) z dnia 22 listopada 1995 r. dokonano wymiaru należności celnych.

Dyrektor UC w W. nie znalazł podstaw do uwzględnienia roszczeń strony i pismo jej, jako odwołanie, przekazał do rozpatrzenia przez organ II instancji.

Prezes Głównego Urzędu Ceł stanął na stanowisku, że odprawa celna w dniu 22 listopada 1995 r. została dokonana w oparciu o dane, których prawdziwości i kompletności strona nie kwestionowała, a także zgodnie z dyspozycją art. 23 ust. 1 Prawa Celnego.

Jedyną podstawą ustalania należności celnych może być wartość oceniana na podstawie dokumentów przedłożonych organowi celnemu w dniu dokonania odprawy celnej.

Stanowisko przeciwne mogłoby doprowadzić do praktyki "korygowania" należności celnych nawet po znacznym upływie czasu od dokonania odprawy celnej.

Towar przestaje już wówczas być towarem celnym w rozumieniu art. 2 pkt 2 Prawa Celnego i w sytuacji, gdy nie znajduje się pod dozorem celnym, brak jest możliwości dokonania jakiejkolwiek kontroli w celu ewentualnej weryfikacji danych zawartych w przedłożonych przez stronę dokumentach.

Prezes GUC stwierdził ponadto, że odprawa celna z dnia 31 października 1995 r. nie została przez stronę zakwestionowana. Nie zostały również zgłoszone braki towarowe, ani zarzut nadpłaty cła.

W związku z tym decyzja o wymiarze cła zawarta w dokumencie SAD z dnia 31 października 1995 r. stała się ostateczna i nie została skutecznie podważona.

Brak jest zatem podstaw prawnych do żądania zaliczenia kwot z tytułu cła zapłaconego 31 października 1995 r. na poczet cła wymierzonego 22 listopada 1995 r.

Przepis art. 83 ust. 2 Prawa celnego nie dotyczy dwóch funkcjonujących decyzji o wymiarze cła, dotyczących dwóch różnych odpraw celnych.

Tylko wówczas, gdyby w postępowaniu dotyczącym decyzji z dnia 31 października 1995 r. wykazano, że cło zostało nadpłacone lub nienależnie uiszczone, byłaby możliwość zaliczenia go na cło bieżące. Musiałby jednak zostać spełniony warunek uchylenia lub zmiany decyzji o wymiarze cła z dnia 31 października 1995 r., który w niniejszej sprawie nie został spełniony.

Podsumowując, Prezes Głównego Urzędu Ceł wyraził przekonanie, że zaskarżona decyzja z dnia 22 listopada 1995 r. odpowiada prawu i brak jest podstaw do zaliczenia uprzednio zapłaconego cła na poczet cła wymierzonego zaskarżonym rozstrzygnięciem, jak również zwolnienia od cła powyższej partii towaru.

W skardze na powyższą decyzję /nazwanej pozwem/ Spółka "K.-P." wniosła o jej uchylenie.

Wyjaśniła, że nigdy nie kwestionowała zasadności decyzji zawartej w dokumencie SAD z dnia 22 listopada 1995 r., ani wysokości naliczonych wówczas należności, bowiem dotyczyły one towarów które fizycznie przeszły granicę państwa.

Spółka negowała natomiast część należności wynikających z decyzji z dnia 31 października 1995 r., jako związanych z towarami których nie było. Tę część określiła jako nadpłatę.

Zwróciła uwagę, iż nie jest kwestionowany stan faktyczny sprawy, to jest okoliczność, że na skutek zaniedbania przewoźnika w dniu 31 października 1995 r. towar został odprawiony w stanie niekompletnym.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy decydujące znaczenie ma ustalenie charakteru pisma skarżącej Spółki z dnia 29 listopada 1995 r.

Dokonując tej oceny należy mieć na uwadze, że kodeks postępowania administracyjnego wyraża, m.in. w przepisach art. 63, art. 65, art. 128 i art. 140, zasadę odformalizowania postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania oraz odwołań, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją strony.

O tym, czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma /por. wyrok NSA z dnia 2 stycznia 1988 r., SA/Wr 815/87 - ONSA 1988 Nr 1 poz. 31/.

Natomiast w razie wątpliwości co do treści pisma, organ administracyjny powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania zawartego w piśmie, bowiem ustalenie jego treści ma dla strony i organu zasadnicze znaczenie.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organ celny dokonał bardzo pobieżnej oceny charakteru pisma z dnia 29 listopada 1995 r.

Strona przedstawiła w nim szczegółowo stan sprawy i wniosła o "zwrot nadpłaconego cła oraz podatku granicznego (...) za część dostawy".

Z treści pisma wynikało również, że w dniu 31 października 1995 r. faktycznie odprawiona została jedynie część towaru, natomiast w dniu 22 listopada 1995 r. brakująca część dostawy.

Załączone do wniosku dodatkowe pisma dodatkowo uwiarygodniały przedstawione okoliczności.

Dokonując oceny pisma organ celny winien w pierwszym rzędzie rozważyć, czy nie jest to, zgodnie z nagłówkiem, samoistny wniosek o wszczęcie postępowania w zakresie zwrotu nadpłaconego cła. Przedstawione w piśmie okoliczności mogłyby także wskazywać na zamiar wystąpienia o wszczęcie postępowania w trybie art. 154 Kpa ewentualnie art. 155 Kpa. Wykazywanie przez stronę wadliwości związanych z odprawą celną dokonaną w dniu 31 października 1995 r., a jednocześnie potwierdzenie faktu rzeczywistego sprowadzenia towaru w dniu 22 listopada 1995 r., mogłoby wskazywać na zamiar strony wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 31 października 1995 r.

Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody wynikały z dołączonych do pisma dokumentów /art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa/.

Za potraktowaniem pisma jako odwołania od decyzji z dnia 22 listopada 1995 r. przemawiało jego złożenie w terminie określonym przepisem art. 129 par. 2 Kpa, ale jednocześnie strona nie wykazywała w piśmie podstawowej przesłanki odwołania, to jest tego, że jest niezadowolona właśnie z rozstrzygnięcia wydanego we wskazanej dacie. Powoływana się jedynie na nowe okoliczności faktyczne, których uwzględnienie powinno doprowadził do zmiany decyzji w zakresie wymiaru cła.

Tego rodzaju wątpliwości należało usunąć przez wezwanie strony do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł jak w sentencji wyroku.