Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 99/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.37, art.40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.),, sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia istniejących ścian drewnianych budynku gospodarczego do kryteriów ściany oddzielenia pożarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].10.2014 r. znak [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej B. R. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PINB w B.) z dnia [...] października 2014 r., nr [...], nakazującą B. K. doprowadzenie, w terminie do [...] kwietnia 2015 r., istniejących od strony działki nr geod. [...] ścian drewnianych budynku gospodarczego, znajdującego się na działce nr geod. [...] w S. przy ul. [...], do kryteriów ściany oddzielenia pożarowego o godzinnej odporności ogniowej, poprzez wykonanie muru z cegły pełnej gr. 12 cm na całej szerokości, wyprowadzonej do niepalnego pokrycia dachu oraz naprawę i uzupełnienie odpadającego i uszkodzonego pokrycia dachowego, wyposażenie połaci dachu od strony działki nr geod. [...] w obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe, odprowadzające wody opadowe z dachu na własną działkę.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2013 r. przez pracowników PINB w B. ustalono, że na działce nr geod. [...] w S. przy ul. [...], znajduje się nieużytkowany drewniany parterowy budynek o wym. 6,40 m x 4,00 m z przybudówką o wym. 2,95 m x 4,15 m, dawniej wykorzystywany do celów mieszkalnych. Budynek posadowiony jest na stopach betonowych o wym. 0,30 m x 0,30 m, wys. 0,30 m, zagłębionych 0,10 m w gruncie. Przybudówka wykonana jest na fundamencie betonowym zagłębionym w gruncie 0,30 m. Ściany zewnętrzne wykonane są z bali grubości 0,14 m. Strop na belkach drewnianych ocieplony jest trocinami z wapnem. Dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej pokryty jest dachówką. Komin został wykonany z cegły ceramicznej. Ponadto ustalono, że obiekt został wybudowany w 1977 r. przez poprzednich właścicieli działki oraz, że obecna właścicielka – B. K. nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających legalność wybudowania przedmiotowego budynku. Z opisu technicznego znajdującego się w dokumentacji projektowanego na tej samej działce budynku mieszkalnego (który nie powstał) wynika, że przedmiotowy obiekt miał służyć do tymczasowego użytkowania w związku z planowaną inwestycją. W budynku tym zameldowany był ojciec właścicielki – K. S., który mieszkał tam do czasu przekazania nieruchomości córce.

PINB w B. stwierdził, że budynek został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z uwagi na datę budowy, organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy- Prawo budowlane z 1994 r., zastosował w niniejszej sprawie przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Mając na względzie art. 37 ust. 1 ww. ustawy, nie stwierdził, by obiekt znajdował się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Nie stwierdzono także, aby obiekt powodował niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W związku z powyższym, PINB w B., decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., nakazał B. K., w terminie do dnia [...] grudnia 2014 r., wykonanie w budynku o wym. 6,40 m x 4,00 m z przybudówką o wym. 2,95 m x 4,15 m, znajdującym się na działce nr geod. [...] w S. przy ul. [...], zmian i przeróbek w celu spełnienia wymagań użytkowania budynku, jako mieszkalnego, polegających na: (1) wykonaniu (podbiciu) fundamentów pod istniejącym budynkiem do normatywnej głębokości min. 1,20 m z jednoczesnym wykonaniem ściany oddzielenia pożarowego murowanej pełnej w nieużytkowanym budynku mieszkalnym, od strony działki nr [...], grubości co najmniej 12 cm dla osłonięcia wszystkich drewnianych elementów konstrukcyjnych, wyprowadzonej do niepalnego pokrycia dachu, (2) podniesieniu stropu drewnianego nad parterem do minimalnej normatywnej wysokości 2,50 m, (3) wykonanie nowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem, (4) ocieplenie posadzki i stropu, wykonanie izolacji, (5) wykonanie nowych kominów wentylacyjnych i dymowych, (6) montaż nowej stolarki okiennej i drzwiowej, (7) wykonanie instalacji wodnej, instalacji kanalizacyjnej i instalacji elektrycznej.

Po rozpatrzeniu odwołania B. R., [...]WINB w B. decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], uchylił ww. decyzję organu I instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ odwoławczy podniósł, że zaskarżona decyzja nakazywała remont i przebudowę na budynek mieszkalny obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy przepis prawa uprawniał organ tylko do nakazania niezbędnych zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nieuzasadnione było zatem zakwalifikowanie samowoli budowlanej jako budynku mieszkalnego, skoro stan prawny obiektu jest nieuregulowany.

Ponownie prowadząc postępowanie, organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny w dniu [...] września 2014 r., podczas których ustalił m.in., że przedmiotowy budynek znajduje się w odległości 0,45 m od drewnianego ogrodzenia z działką nr [...] i w odległości 0,26 m od fundamentu znajdującego się na tej działce. Właścicielka budynku oświadczyła, że chce go wykorzystywać na cele gospodarcze.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], PINB

w B., nakazał B. K., w terminie do [...] kwietnia 2015 r., doprowadzenie istniejących od strony działki nr geod. [...] ścian drewnianych budynku gospodarczego, znajdującego się na działce nr geod. [...] w S. przy ul. [...], do kryteriów ściany oddzielenia pożarowego o godzinnej odporności ogniowej, poprzez wykonanie muru z cegły pełnej gr. 12 cm na całej szerokości, wyprowadzonej do niepalnego pokrycia dachu oraz naprawę i uzupełnienie odpadającego i uszkodzonego pokrycia dachowego, wyposażenie połaci dachu od strony działki nr geod. [...] w obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe, odprowadzające wody opadowe z dachu na własną działkę.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. R. zażądała nakazania B. K. dokładnego wytyczenia linii granicznej, ponieważ przebieg granicy nie jest znany i zachodzi obawa jej naruszenia poprzez wykonanie ściany oddzielenia pożarowego.

[...]WINB w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany w 1977 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wskazał, że zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., przepisu art. 48 ww. ustawy, dotyczącego wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że organ I instancji zastosował przepisy właściwej ustawy.

W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył treść art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, gdyż obiekt znajduje się na terenie istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z towarzyszącą zabudową gospodarczą oraz zabudową letniskową. Podniósł, że dodatkowe oględziny przeprowadzone w dniu [...] września 2014 r. wykazały również, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka przymusowej rozbiórki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Zdaniem [...]WINB w B. zagrożenie pożarowe, które obecnie przedmiotowy obiekt stwarza jest możliwe do usunięcia poprzez wykonanie ściany oddzielenia pożarowego. Budynek znajduje się w odległości 0,45 m od granicy sąsiedniej działki, istnieje zatem miejsce na wykonanie nakazanego ogniomuru o grubości 12 cm. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji prawidłowo nakazał właścicielce obiektu doprowadzenie go do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie odprowadzania wód opadowych z dachu.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu żądania nakazania właścicielce budynku dokładnego wytyczenia linii granicznej [...]WINB w B. wyjaśnił, że przepisy prawa budowlanego nie przewidują możliwości wydania takiego nakazu, co oznacza, że wznowienie punktów granicznych pozostaje w wyłącznej gestii właścicieli nieruchomości. W związku z tym, podejmując rozstrzygnięcie, organ zobowiązany jest uznać za prawdopodobny przebieg granicy widoczny w terenie (ogrodzenia, miedze). Zaznaczył również, że zasadniczym celem decyzji nakazującej wykonanie ściany oddzielenia pożarowego jest usunięcie zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Końcowo organ odwoławczy podniósł, że w przypadku ewentualnego naruszenia własności gruntu przy wznoszeniu obiektów budowlanych, strony powinny dokonać wzajemnych rozliczeń zgodnie z przepisem art. 231 Kodeksu cywilnego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, B. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

(Dz. U. z dnia 30 października 1974 r.), poprzez pominięcie zapewnienia ogólnej zasady prawa budowlanego dotyczącej poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, gdyż niedokonanie rozbiórki obiektu utrzyma bezprawny stan niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, który koliduje z prawnie chronionym interesem skarżącej poprzez naruszenie obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych,

b) art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez

nierozpatrzenie wszystkich przesłanek przemawiających za nakazaniem rozbiórki budynku gospodarczego wynikających z wyżej wymienionych przepisów, w tym w szczególność zachodzących w przedmiotowej sprawie "innych ważnych przyczyn",

c) § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia

2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), poprzez nieuwzględnienie, że odległość 0,45 m jest w istocie zbyt małą odległością posadowienia budynku od granicy sąsiedniej działki, ponadto poprzez błędne przyjęcie, że doprowadzenie istniejących ścian drewnianych budynku gospodarczego, do kryteriów ściany oddzielenia pożarowego o godzinnej odporności ogniowej, poprzez wykonanie muru z cegły pełnej gr. 12 cm na całej szerokości, wyprowadzonej do niepalnego pokrycia dachu oraz naprawę i uzupełnienie odpadającego i uszkodzonego pokrycia dachowego, wyposażenie połaci dachu od strony działki nr geod. [...] w obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe, odprowadzające wody opadowe z dachu na własną działkę, spowoduje usunięcie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi i zapewni zgodność posadowienia budynku z obowiązującymi przepisami prawa, przede wszystkim z przepisami techniczno - budowlanymi,

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niedostateczne i niepełne wyjaśnienie skarżącej wniesionych zastrzeżeń z podaniem podstaw znajdujących odzwierciedlenie w przepisach prawa, oraz pominięcie zbadania podnoszonego przez skarżącą zarzutu nieprawidłowego ustalenia odległości dzielącej budynek gospodarczy od granicy działki, ze względu na konieczność przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości w celu przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych,

art. 11 k.p.a. poprzez nieuczynienie zadość wyrażonej w tym przepisie zasadzie przekonywania obligującej organy administracji publicznej do wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy wyjaśnianiu sprawy, co przejawiło się w szczególności w pominięciu wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji tj. art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.,

art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji

z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i tym samym skonstruowanie uzasadnienia w sposób, który nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania organu w celu kontroli słuszności przyjętej wykładni.

Mając powyższe zarzuty na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty oraz przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych na ich poparcie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja [...]WINB w B. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PINB w B. z dnia [...] października 2014 r., nr [...].

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), a w szczególności przepisy art. 37 P.b. oraz art. 40 P.b.

Art. 40 P.b. stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z kolei z art. 37 ust. 1 P.b. wynika, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Ponadto z art. 137 ust. 2 P.b. wynika, że terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy oba organy stanęły na stanowisku, że brak jest podstaw do zastosowania regulacji wynikającej z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b., a wobec powyższego należy rozstrzygnąć na mocy art. 40 P.b.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcia organów są przedwczesne. Jak wynika bowiem z uzasadnień obu decyzji, organy pominęły w ogóle regulację wynikającą z art. 37 ust. 2 P.b. A przecież art. 37 P.b. z 1974 r. stanowi o trzech niezależnych podstawach zastosowania przymusowej rozbiórki, określone w ust. 1 pkt 1, w ust. 1 pkt 2 oraz w ust. 2. Przy czym z dyspozycji art. 37 ust. 2 P.b. wynika, że można nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami niezależnie od tego, że zrealizowana budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, jak również nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia czy też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przez określenie "inna przyczyna" w rozumieniu cytowanego przepisu należy rozumieć taką przyczynę, której ustalenie i jej ocena prawna mieści się w zakresie działania organu administracji państwowej właściwego w sprawach nadzoru nad budownictwem (por. wyrok NSA z dnia 15 września 1987 r., sygn. akt IV SA 430/87). Inną ważną przyczyną uzasadniającą wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce stanowiącej skutki samowoli budowlanej, które godziłyby w interesy społeczne inne aniżeli wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b., są nie tylko wartości chronione prawem jak zabytki czy też elementy przyrodnicze środowiska bądź też normy obowiązujące w budownictwie, lecz także naruszenie taką samowolną budową podstawowego, chronionego przecież konstytucyjnie, prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2192/12).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, co zostało już wskazane powyżej, oba organy nie rozważały przesłanek z art. 37 ust. 2 P.b., czym naruszyły ten przepis, a to stanowi naruszenie prawa materialnego, które w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, w ocenie Sądu, oba organy naruszyły także przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b., które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., także miało wpływ na wynik sprawy.

Jak trafnie podniesiono bowiem w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1886/12, przesłanka "niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" będzie spełniona wówczas, gdy samowolna rozbudowa obiektu budowlanego skutkować będzie niedopuszczalnym pogorszeniem w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej na skutek naruszenia wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 p.b. z 1974 r. Samo zaś naruszenie warunków dotyczących usytuowania obiektów budowlanych nie może być utożsamiane z niedopuszczalnym pogorszeniem warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a które automatycznie skutkują rozbiórką. Konieczne jest zatem ustalenie, jaka zabudowa powstała na działce sąsiedniej, kiedy wzniesiono na niej zabudowania oraz czy samowolnie wzniesiony obiekt powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków korzystania z działki sąsiedniej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 850/13). Uzasadnione interesy osób trzecich powinny być chronione na każdym etapie postępowania inwestycyjnego. Nie jest zatem możliwe przyjęcie, że podlegają one ochronie tylko w trakcie udzielania pozwolenia na budowę. Uprawienia osób trzecich korzystają z ochrony w tym postępowaniu, ale również w postępowaniu zmierzającym do oceny samowoli budowlanej i określenia warunków jej ewentualnej legalizacji (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2350/12).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy oba organy zajęły się analizą art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. w zakresie, czy przedmiotowy obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, pozostawiając całkowicie poza sferą rozważań, czy stanowi on niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Powyższe zaś było tym bardziej uzasadnione, gdy się zważy, że właściciel obiektu wystąpił do organu architektoniczno – budowlanego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego obiektu (w wersji rozbudowanej) i uzyskał decyzję odmowną (decyzja Burmistrza S. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], oraz decyzja SKO w B. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...]). Przyczyną odmowy była odmowa uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w B. (postanowienie z dnia [...] marca 2014 r.) ze względu na fakt, że obiekt zlokalizowany jest na obszarze, którego dotyczą zakazy budowlane.

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że organy naruszyły także art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b., które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. miało również wpływ na wynik sprawy.

Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt

II OSK 1874/11, to nie organ nadzoru budowlanego dokonuje oceny zgodności inwestycji na podstawie art. 61 u.p.z.p. Organ nadzoru budowlanego obowiązany jest jedynie do zbadania, czy właściwy organ wydał inwestorowi taką decyzję (art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. w zw. z art. 48 ust. 3 P.b. z 1994 r.). W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (a tak jest w niniejszej sprawie) decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw. Skoro inwestor może wykazać w postępowaniu dotyczącym samowolnie postawionego obiektu budowlanego przy pomocy decyzji o warunkach zabudowy, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, został postawiony na terenie, na którym dopuszczalna jest tego rodzaju zabudowa, na organie spoczywa obowiązek ustalenia, czy taką decyzją inwestor w niniejszej sprawie dysponuje, bądź umożliwić mu, udzielając odpowiedniego czasu, wystąpienie do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, potwierdzającej, że istniejący sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1320/09).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy nie ustaliły, czy B. K. posiada decyzję o warunkach zabudowy na przedmiotowy obiekt (w wersji bez jego rozbudowy), a także nie nakazały jej uzyskania takiej decyzji (w przypadku jej braku) , co stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powyższe zaś, w okolicznościach niniejszej sprawy jest uzasadnione tym bardziej, gdy się zważy, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. PINB w B. na mocy art. 40 P.b. nakazał B. K. wykonanie prac budowlanych na przedmiotowym obiekcie budowlanym polegających między innymi na wykonaniu fundamentów pod istniejącym budynkiem do normatywnej głębokości 1,2 m, wykonanie nowej konstrukcji dachu wraz z podszyciem, ocieplenie posadzki i stropu, wykonanie izolacji, wykonanie nowych kominów wentylacyjnych i dymowych, montaż nowej stolarki okiennej i drzwiowej, wykonanie instalacji elektrycznej. Wprawdzie powyższa decyzja została uchylona przez PWINB w B. decyzją z dnia [...] września 2014 r., ale uczyniono to ze względu na próbę przekształcenia przedmiotowego budynku z gospodarczego w mieszkalny, a nie ze względu na konieczność wykonania prac, które są wymagane ze względu na stan techniczny budynku. W niniejszym postępowaniu organy nakazują właścicielce budynku oprócz wybudowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, także naprawę i uzupełnienie opadającego i uszkodzonego poszycia dachowego. Przy czym nie biorą one pod uwagę, że wymiany w przedmiotowym budynku potrzebuje nie tylko poszycie dachu, ale także jego konstrukcja, a także zachodzi potrzeba wzmocnienia fundamentów. Organy nie uzasadniają, czy naprawa i uzupełnienie uszkodzonego poszycia dachowego są w ogóle możliwe bez wcześniejszej wymiany konstrukcji dachu i wzmocnienia fundamentów. Organy nie analizują także, czy dopuszczalne jest wybudowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na obszarze, na którym występuje zakaz określonej zabudowy (patrz brak uzgodnień środowiskowych dla rozbudowy obiektu).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a także naruszenia art. 8 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a., są uzasadnione. Bez wyjaśnienia kwestii podniesionych powyżej, brak jest podstaw do prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

Stwierdzone wyżej naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego sprawy czyni przedwczesną ocenę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zarzutów skargi odnośnie prawidłowości zastosowania pozostałych przepisów prawa materialnego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej kolejności przeprowadzona jest bowiem kontrola aktów administracyjnych z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji lub dających podstawę do uchylenia decyzji. Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem decyzji uzasadnione jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad decyzji powodujących stwierdzenie jej nieważności lub dających podstawę do jej uchylenia czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarze, T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, WP LexisNexis; W-wa 2005, str. 461). Z tych przyczyn poza rozważaniami pozostają pozostałe zarzuty skargi.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Na mocy art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461, j.t.).