Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1555/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spraw.) Sędzia WSA Adam Lipiński Protokolant Paweł Wyszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia rozkazu personalnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Z. S. z dnia 14 kwietnia 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją Szefa ABW nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o odmowie uchylenia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. o zwolnieniu ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.

Stan faktyczny w sprawie przedstawiał się w sposób następujący:

Raportem z dnia 14 marca 2007 r. Z. S. zwrócił się do Szefa ABW z prośbą o zwolnienie go ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Szef ABW pozytywnie rozpatrzył raport funkcjonariusza i rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2007 roku, działając na podstawie art. 50 oraz art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), z dniem 30 kwietnia 2007 r. zwolnił go ze służby w ABW.

Rozkaz ten zawierał pouczenie, iż stronie niezadowolonej z decyzji przysługuje prawo wystąpienia do Szefa ABW z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia zapoznania się z rozkazem. Z. S. nie wystąpił do Szefa ABW z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wobec czego rozkaz stał się ostateczny.

Wnioskiem z dnia 1 września 2009 r. na podstawie o art. 145 § 1 pkt 5 kpa, Z. S. wystąpił do Szefa ABW o wznowienie postępowania w sprawie rozstrzygniętej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2007 r.

We wniosku wskazał, że w sprawie ujawnione zostały nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. Z. S. podał, że tym nowym dowodem w sprawie jest protokół przesłuchania świadka K. B., występującego w postępowaniu przygotowawczym toczącym sie przed Prokuraturą Rejonową [...] o sygn. akt [...] .

Szef Agencji Bezpieczestwa Wewnętrznego rozpoznając ten wniosek, postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art 149 kpa wznowił postępowanie zakończone rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w ABW Z. S.

Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, Szef ABW odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2007 r. o zwolnieniu Z. S. ze służby w ABW.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej, jeżeli postępowanie, w którym zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyczerpująco wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Wskazał też, że przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 149 § 2 kpa, wedle którego przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 kpa.

Organ podał, że z uwagi na okoliczności sprawy i zarzuty podniesione przez Z. S., postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny tego, czy w sprawie zaszła przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Nastepnie przytaczając treść powołanego przepisu organ podał, że podstawą do wznowienia postępowania jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznawia się postępowanie na tej podstawie wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art.145 § 1 pkt 5) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (p. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 35).

Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej.

I wreszcie trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nie były znane organowi, który wydał decyzję. Organ podał też, że nowe okoliczności i dowody muszą należeć do rzędu tych, które mają bezpośredni związek z treścią rozstrzygnięcia sprawy, a także mają znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron, o których organ administracji orzekł w decyzji ostatecznej.

Ujawnienie nowych okoliczności bądź nowych dowodów powinno uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były one znane organowi wydającemu decyzję w postępowaniu głównym, to treść tej decyzji przedstawiałaby się inaczej niż to przyjęto ostatecznie w toku dotychczasowego postępowania, tzn. że gdyby organ wcześniej wiedział tj. przed wydaniem poprzedniej decyzji, o istnieniu nowych faktów lub dowodów, to prawdopodobnie wydałby inne rozstrzygniecie w sprawie.

Organ podał, że Z. S.o nowych okolicznościach faktycznych, jego zdaniem będących podstawą do wznowienia niniejszego postępowania administracyjnego, dowiedział się w dniu 7 sierpnia 2009 r., z nadesłanej mu z Prokuratury Rejonowej [...] kserokopii przesłuchania świadka K. B., biorącego udział w postępowaniu o sygn. [...] .

Zdaniem Z. S. w przedmiotowej sprawie zaistniał nowy dowód dotyczący "zmuszenia go przez przełożonego, do złożenia podpisu w raporcie dotyczącym odejścia ze służby, który nie został sporządzony nie przez niego i wbrew jego woli poprzez zastosowanie przez dyrektora szantażu."

Odmawiając uchylenia decyzji o zwolnieniu Z. S. ze służby w ABW organ stwierdził, że jak wynika z protokołu przesłuchania świadka z dnia 5 marca 2009 r., w postępowaniu o sygn. [...] , K. B. nie był obecny przy rozmowie Z. S. z dyrektorem placówki na temat jego zwolnienia ze służby. Relacja z tej rozmowy została mu jedynie przekazana przez Z. S. K. B. zeznał bowiem, że "nie ma wiedzy, aby Z. S. w jakikolwiek sposób grożono w związku z odmową odejścia ze służby ".

Po dokonaniu analizy przesłanki wznowieniowej, na którą powołuje się Z. S. organ stwierdził, że zeznania ww. świadka nie dają podstawy do uchylenia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2007 r.

Organ podał też, że zgodnie z przyjętym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, wady oświadczeń woli, w rozumieniu przepisów art. 82-86 Kodeksu Cywilnego, nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Dopiero sąd powszechny może dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej objętego stanem faktycznym sprawy oświadczenia woli. Wskazał, że czym innym są bowiem ustalenia dotyczące złożenia oświadczenia woli i jego treści, a czym innym jego kwalifikacja prawna zmierzająca do przypisania mu określonych skutków prawnych. Ustalenie faktów w postaci oświadczeń woli następuje według reguł postępowania dowodowego (art. 227 i nast. k.p.c.) oraz dyrektyw wykładni oświadczeń woli. Kwalifikacja prawna oświadczeń woli polega zaś na właściwym określeniu tworzonej przez te oświadczenia czynności prawnej, dla ustalenia wywieranych przez nią skutków prawnych. Następuje więc już po ustaleniu faktu złożenia określonych oświadczeń woli i dlatego powinna być odróżniana od procesu zmierzającego do ustalenia tego faktu (p. orzeczenie NSA z dn. 11 lipca 2007 r., II OSK1042/06. Iex nr 366751) .

Organ podał też, że zarzut zwolnienia ze służby w ABW pod wpływem przymusu i szantażu był już formułowany przez Z. S. we wniosku z dnia 17 i 24 sierpnia 2007 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., który to wnniosek zakończył się decyzją Szefa ABW z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] , w której odmówiono stwierdzenia nieważności rozkazu o zwolnieniu Z. S. ze służby w ABW. Powyższa decyzja była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 198/08, oddalił skargę i stwierdził, że rozkaz zwalniający skarżącego ze służby nie jest dotknięty żadną kwalifikowaną wadą prawną o której mowa w art. 156 § 1 kpa.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd m.in. stwierdził, że "wielokrotnie akcentowana przez skarżącego okoliczność, iż składając raport o zwolnienie ze służby działał on pod wpływem błędu, przymusu lub szantażu, nie mogła doprowadzić do uwzględnienia skargi. To skarżący powinien wykazać, że taka okoliczność istotnie zaistniała". Ponadto tenże Sąd orzekł, że "skarżący składając raport o zwolnienie zainicjował tym samym postępowanie w przedmiocie zwolnienia. Wiedział zatem, że takie postępowanie się toczy i mógł w związku z tym zgłaszać wszełkie wnioski w tej sprawie i prezentować swoje stanowisko i zarzuty, w tym też i taki, który dotyczyłby ewentualnej wady jego oświadczenia woli".

Z. S. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże Szef ABW zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu decyzji, organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, a odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku, przypomniał, że Z. S. pismem z dnia 15 pażdziernika 2009 r. wystąpił do Szefa ABW z wnioskiem obejmującym żądanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w postaci przesłuchhania strony jako świadka oraz świadków, odebrania od strony “zaoferowanych“ dowodów, powołania biegłego z zakresu pisma ręcznego na okoliczność potwierdzenia faktów stanowiących podstawę wznowienia. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ na podstawie art. 78 § 1 w zwiazku z art. 123 kpa, postanowieniem z dnia 28 pażdziernika 2009 r. odmówił uwzględnienia ww. żądań, z uwagi na fakt, iż okoliczności mające być przedmiotem dowodu nie miały istotnego znaczenia dla prawidłowego ustalenia stanu sprawy oraz nie miały znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ na poparcie swojego stanowiska przywołał stwierdzenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 1726/09, który oddalając skargę Z. S.na decyzję Szefa ABW z dnia [...] sierpnia 2009 r. o odmowie wznowienia postępowania stwierdził, że “bez wpływu na skuteczność oświadczenia woli wyrażonego w raporcie pozostaje to, kto wpisał datę znajdująca się na raporcie. Skoro więc Z. S. złozył swój podpis pod raportem to uznać to należy za jednoznaczne z akceptacją przez niego treści zawartej w raporcie, w tym także ujawnionej w nim daty". Ponadto organ wskazał, że w tym samym wyroku WSA stwierdził, iż "samo powołanie się przez skarżącego na okoliczność wymuszenia na nim podpisania raportu z dnia 14 marca 2007 r. w drodze szantażu, nie niweluje skuteczności oświadczenia woli zawartego w tym raporcie. Ta skuteczność mogłaby jedynie zostać obalona przez stronę w drodze złożenia przez nią oświadczenia w trybie art. 88 k.c. o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli zawartego w raporcie. Z akt niniejszej sprawy, ani z treści skargi nie wynika jednak, aby takie oświadczenie woli zostało przez stronę złożone. Stąd też, po stronie organu istniało pełne prawo do wydania rozkazu o zwolnieniu ze służby w ABW Z. S. w oparciu o wolę strony wyrażoną w raporcie z dnia 14 marca 2007 r."

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi Z. S., do Wojewewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismem z dnia 29 lipca 2011 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 75, art. 77, art. 79, art. 80, art. 84, art. 86, art. 107, art. 35 i art. 38 kpa.

W uzasadnieniu skargi Z. S. zarzucił organowi, że ten będąc zobligowany do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie uczynił tego ażeby nie dysponować materiałem obciążającym kierownictwo ABW. Skarżący zarzucił organowi, że mimo iż w sprawie został ujawniony istotny dowód z dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, będący protokołem przesłuchania świadka K. B., który potwierdził fakt, że ówcześnie urzędujący dyrektor BAG ABW poprzez stosowanie szantażu wymusił na funkcjonariuszach złożenie podpisów na niesporządzonych przez nich raportach dotyczących rozwiązania stosunku służbowego w ABW w dniu 14 marca 2007 r., to organ nie przeprowadził na tę okolicznośc postępowania. Skarżacy zarzucił też, że organ odmówił uwzględnienia jego żądań zgłoszonych we wniosku dowodowym z dnia 15 października 2009 r., a to z kolei narusza art. 107 § 3 kpa. W piśmie uzupełniającym z dnia 29 lipca 2011 r. skarżący ponownie zarzucił organowi nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okolicznośc niewyrażenia przez niego, we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem oświadczenia woli stanowiącego dobrowolne rozwiązanie stosunku służbowego. Zarzucił, że organ pozbawił skarżącego uzyskania dowodów osobowych z zeznań świadków jak I dowodów z informacji specjalnych stanowiących opinię biegłego z listy Sądu Okręgowego w [...] z zakresu pisma ręcznego w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby, celem dowiedzenia, że cyfra 14 w dacie marzec 2007 r. nie została sporządzona ręką skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest instytucją szczególną, gdyż sprzeciwia się ona jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. – określonej w art. 16 kpa – zasadzie trwałości decyzji administracyjnej. Zgodnie z tą zasadą, decyzje od których nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, która nie może być wzruszona w zwykłym trybie instancyjnym, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 kpa.

Celem wznowionego postępowania jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa.

Istota zagadnienia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy istniały podstawy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania wskutek wystąpienia wskazywanej przez skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z tym przepisem – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wynika stąd, że powyższa przesłanka jest spełniona wtedy, gdy:

1. ujawnią się w sprawie okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji;

2. okoliczności te lub dowody nie były znane organowi, a więc będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego;

3. okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, a więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Przy czym należy podkreślić, że wszystkie te trzy elementy muszą zostać spełnione łącznie.

Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Szefa ABW z dnia [...] marca 2007 r. o zwolnieniu ze służby w ABW wskazał, iż żąda wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie wnioskodawcy, przesłanki wymienione w tym przepisie zostały spełnione, albowiem w dniu 7 sierpnia 2009 r. skarżący dowiedział się z nadesłanej mu z Prokuratury Rejonowej [...] kserokopii przesłuchania świadka K. B., biorącego udział w postępowaniu o sygnaturze akt [...] . Skarżący podniósł, iż okoliczność, na którą się powołuje, istniała w czasie wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby i wyszła na jaw już po wydaniu decyzji ostatecznej.

W świetle postanowień art. 145 § 1 pkt 5 kpa., warunkiem wznowienia postępowania na tej podstawie jest pojawienie się tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, są one nowe i istniały w dniu wydania decyzji oraz że nie były one znane organowi administracyjnemu. Granice postępowania wznowieniowego wyznaczone są zakresem treści ostatecznej decyzji. Oznacza to prowadzenie postępowania w sprawie tożsamej pod względem przedmiotowym, podmiotowym i co do podstawy prawnej ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną. Uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Wskazać należy, że jak wynika z analizy akt sprawy organ pismem dnia 20 pażdziernika 2009 r. zwrócił się do Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] o nadesłanie kopii protokołu przesłuchania ww. świadka. Pismem z dnia 21 pażdziernika 2009 r. wpłynęła do organu kopia wyżej wymienionego dokumentu. Organ dokonując analizy tego dokumentu stwierdził, że powyższe zeznania w żaden sposób nie udowodniły ani nie uprawdopodoniły faktu, iż został on "bezprawną grożbą, podstępem i szantażem zmuszony do podpisania niesporządzonego przez niego raportu o rozwiązanie stosunku służbowego w ABW" Sąd badający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone przez organ w uzasadnieniu decyzji. Wskazać należy, że jeśli chodzi o wady oświadczenia woli to z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że skoro ani ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, ani przepisy prawa administracyjnego nie regulują tej problematyki, należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące składania oświadczeń woli oraz wad oświadczeń woli (tak np. wyrok NSA z dnia 13 września 1999 r., sygn. akt II SA 1091/99, LEX nr 47394, zob. też wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 379/99, LEX nr 47388).

Zgodnie z art. 82 k.c., nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Jednak przyczyna wyłączająca swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli musi tkwić w samym oświadczającym, a nie w sytuacji zewnętrznej, w jakiej się znalazł. Brak swobody musi być odniesiony do okoliczności wewnętrznych, a nie zewnętrznych; przyczyna wyłączająca swobodne podjęcie decyzji musi być umiejscowiona w samym podmiocie składającym oświadczenie, a nie w jakiejś sytuacji zewnętrznej, w jakiej ta osoba została postawiona (tak K. Piasecki – Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003 r., kom. do art. 82 k.c,, cyt. za LEX Omega).

W rozpoznawanej sprawie okoliczności wskazywane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania nie dowodzą, by w chwili składania oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby skarżący znajdował się w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Nie potwierdza tego również, zgłoszony przez skarżącego, jako dowód w sprawie protokół przesłuchania w charakterze świadka K. B. Z protokołu tego wynika bowiem, że K. B. nie był obecny przy rozmowie skarżacego z dyrektorem na temat zwolnienia go ze służby. Relacja z tej rozmowy przekazana mu jedynie została przez skarżącego.

Ponadto wskazać należy, że wady oświadczenia woli, w rozumieniu przepisów art. 82 – 86 k.c. nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Dopiero sąd powszechny może dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej objętego stanem faktycznym sprawy oświadczenia woli. Czym innym są bowiem ustalenia dotyczące złożenia oświadczenia woli i jego treści, a czym innym jego kwalifikacja prawna zmierzająca do przypisania mu określonych skutków prawnych. Ustalenie faktów w postacci oświadczenia woli następuje według reguł postępowania dowodowego (art. 227 i nast. Kpc) oraz dyrektyw wykładni oświadczeń woli. Kwalifikacja prawna oświadczeń woli polega zaś na właściwym określeniu tworzonej przez te oświadczenia czynności prawnej, dla ustalenia wywieranych przez nią skutków prawnych. Natępuje więc już po ustaleniu faktu złożenia określonych oświadczeń woli i dlatego powinna być odróżniona od procesu zmierzającego do ustalenia tego faktu (por. orzeczenie NSA z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1042/06).

Ponadto przywołać tu należy stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia II SA/Wa 1726/09 z dnia 15 kwietnia 2010 r. , które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, “iż samo powołanie się przez skarżacego na okoliczność wymuszenia na nim podpisania raportu z dnia 14 marca 2007 r. w drodze szantażu, nie niweluje skuteczności oświadczenia woli zawartego w tym raporcie. Ta skuteczność mogaby jedynie zostać obalona przez stronę w drodze złożenia przez nią oświadczenia w trybie art. 88 k.c. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli zawartego w raporcie. Z akt niniejszej sprawy, ani z treści skargi nie wynika jednak, aby takie oświadczenie woli zostało przez stronę złożone".

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, iż organ prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do uchylenia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. o zwolnieniu skarżacego ze służby w ABW w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Z zebranego w sprawie materiału nie wynika, ażeby istniały podstawy do uznania, iż oświadczenie woli złożone przez skarżacego dotknięte było wadą umożliwiającą uchylenie się od skutków prawnych jego złożenia .

Sąd nie podzielił również zarzutu skarżacego o nieprzeprowadzeniu przez organ opinii z zakresu pisma ręcznego na okoliczność przeprowadzenia ekspertyzy celem wykluczenia, iż autorem raportu z dnia 14 marca 2007 r. o zwolnieniu ze służby w ABW był Z. S. W kwestii tej bowiem wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 15 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 1726/09, którym oddalił skargę Z. S. na decyzję o odmowie wznowienia postępowania, i w którym stwierdził "że bez wpływu na skuteczność oświadczenia woli wyrażonego w raporcie pozostaje to, kto wpisał datę znajdującą się na raporcie. Skoro więc Z. S. złożył swój podpis pod raportem, to uznać należy za jednoznaczne z akceptacją przez niego treści zawartej w raporcie, w tym także ujawnionej w nim daty".

W tym stanie sprawy, uznając iż skarga jest niezasadna, gdyż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).