Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 949/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6230 System oceny zgodności, certyfikacja
Hasła tematyczne: Normalizacja
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 3 i 5, art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 4, art. 7 ust. 1 i ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 881
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2008 r. sprawy ze skarg T. Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r.: 1) nr [...] 2) nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu wyrobu budowlanego oddala skargi


UZASADNIENIE

I.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] nakazującą:

• wycofanie z obrotu wyrobu budowlanego – belka nadprożowa [...] o dług. 1,80 m wprowadzonego do obrotu na podstawie polskiej Normy PN-EN 845-2:2004 pt. "Specyfika wyrobów dodatkowych do murów-Część 2:Nadproża"

• powiadomienie konsumentów i użytkowników wyrobu budowlanego o stwierdzonych niezgodnościach z wymaganiami określonymi w ustawie o wyrobach budowlanych w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji, poprzez wywieszenie ogłoszenia z w.w. informacją w miejscu sprzedaży wyrobu, tj, zakładzie P. sp. z o. o. z siedzibą w Ś., w sposób widoczny i ogólnodostępny dla konsumentów i odbiorców, przez okres 3 miesięcy.

II.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] nakazującą:

• wycofanie z obrotu wyrobu budowlanego – belka nadprozowa [...] o dług. 2,40 m wprowadzonego do obrotu na podstawie polskiej Normy PN-EN 845-2:2004 pt."Specyfika wyrobów dodatkowych do murów-Część 2:Nadproża"

• powiadomienie konsumentów i użytkowników wyrobu budowlanego o stwierdzonych niezgodnościach z wymaganiami określonymi w ustawie o wyrobach budowlanych w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji, poprzez wywieszenie ogłoszenia z w.w. informacją w miejscu sprzedaży wyrobu, tj, zakładzie P. sp. z o.o. z siedzibą w Ś., w sposób widoczny i ogólnodostępny dla konsumentów i odbiorców, przez okres 3 miesięcy.

III.

Obie decyzje zostały wydane w oparciu o tę samą podstawę prawną: art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881).

IV.

Obie decyzje zostały wydane w oparciu o ustalenia faktyczne dokonane w wyniku kontroli wyrobów budowlanych przeprowadzonej od 7 do 20 sierpnia 2007 roku z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego u producenta P..

Kontrolą objęto między innymi wyroby budowlane wyprodukowane przez skarżącą belki nadprożowe [...] o rozpiętościach od 0,90 m do 3.00 m co 0.30 m, do wbudowywania w ścianach konstrukcyjnych (typ [...]), które były oznakowane znakiem budowlanym oraz znakiem CE.

W oparciu o ustalenia dotyczące belek nadprożowych [...] o długości 1,80 m oraz belek nadprożowych [...] o długości 2,40 m [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowania administracyjne ze względu na wątpliwości prawidłowego wprowadzenia tych wyrobów do obrotu w zakresie poprawności przeprowadzenia oceny zgodności wyrobów, a tym samym oznakowania go znakiem budowlanym oraz znakiem CE.

Według ustaleń zebranego przez oba organy materiału dowodowego stwierdzono, że: skarżąca P. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. jest producentem obu przedmiotowych wyrobów budowlanych: belki nadprożowej [...] o dł. 1,80 m i belki nadprożowej [...] o dł. 2,40 m. Oznaczyła oba wyroby znakiem budowlanym i oznakowaniem CE, przywołując jako specyfikację techniczną - dokument odniesienia - Polską Normę PN-EN 845-2:2004 pt. "Specyfika wyrobów dodatkowych do murów - Część 2: Nadproża". Wydała deklaracje zgodności nr [...] z [...] grudnia 2006 r.. Posiada raport z badań typu nr [...] "Belki nadprożowe [...]" wykonanych przez akredytowane Laboratorium Badawcze [...] w czerwcu 2006 r. Przeznaczenie i zakres stosowania przedmiotowych obu wyrobów budowlanych, to konstruowanie nadproży nad otworami okiennymi i drzwiowymi.

Ustalono także, że producent dysponuje stosownymi procedurami (procedura nr [...]) w ramach Systemu Zakładowej Kontroli Produkcji mającymi na celu kontrolę jakości produkowanych wyrobów. Wykonuje także bieżące badania wyrobów w ramach procedur określonych w Systemie Zakładowej Kontroli Produkcji. Ponadto [...] września 2007 r. uzyskał Certyfikat Zakładowej Kontroli Produkcji o numerze[...]. W czerwcu 2007 roku otrzymał od autorów projektu technicznego belek nadprożowych [...] mgr inż. M. M. i mgr inż. J. S. nową, zmienioną wersję projektu technicznego tych belek. Zmiany w stosunku do projektu pierwotnego z lutego 2006 r. dotyczyły zmiany terminologii polegającej na zastąpieniu słowa "typ" (występującego w projekcie pierwotnym) słowem "odmiana", a także dopuszczenia nowego, alternatywnego wariantu zbrojenia belki na ścinanie (strzemiona) poprzez rezygnację z dodatkowych siatek przypodporowych i wprowadzenie jednej siatki na całej długości belki o strzemionach wykonanych z prętów o średnicy Ø 5 mm przy zachowanym odstępie strzemion tj. 120 mm i nie zmienionym gatunku stali (w projekcie pierwotnym strzemiona rozstawione były również co 120 mm i miały średnicę Ø 3 mm). Przedstawił także opinię mgr inż. A. M. odnoszącą się do nazewnictwa użytego w projekcie "Żelbetowe belki nadprożowe [...]", z załączonymi wybranymi kartami "Zestawu kart katalogu budownictwa [...]" z [...] grudnia 1974 r.

Organ powołał się na wiedzę, jaką posiadał na temat treści projektu pierwotnego z wcześniejszego postępowania prowadzonego w stosunku do wyrobu jakim jest belka nadprożowa [...] długości 1,20 m produkowanego przez tego samego producenta, który był kontrolowany [...] lutego 2007 r. r. u sprzedawcy – [...].

W świetle powyższych dowodów uznał, że podstawową kwestią przy rozpatrywaniu prawidłowości wprowadzenia obu przedmiotowych wyrobów budowlanych do obrotu było ustalenie, czy skarżąca jako producent dokonała prawidłowej oceny zgodności wyrobu zgodnie z wymogami ustawy o wyrobach budowlanych z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wskazał, że dla tej grupy wyrobów, zgodnie z normą PN-EN 845-2:2004, obowiązujący system oceny zgodności to system 3. Oznacza to, że producent zobowiązany jest deklarować zgodność wyrobu z normą na podstawie prowadzonej zakładowej kontroli produkcji oraz wykonanych badaniach typu w zakresie parametrów określonych w tablicy ZA. 1. normy PN-EN 845-2:2004 - z wyjątkiem tych cech, których badanie winno być wykonane przez laboratorium jednostki akredytowanej (lub notyfikowanej). Należą do nich: nośność, obciążenie zginające odpowiadające ustalonemu ugięciu, ognioodporność, trwałość (odporność na zamrażanie-odmrażanie).

Ocenił, że w przypadku obu kontrolowanych wyrobów brak jest takich badań typu wykonanych przez jednostkę akredytowaną (lub notyfikowaną). Wprawdzie producent podczas kontroli przedstawił raport z badań typu nr [...] jednakże w oparciu o zapisy na stronie tytułowej raportu, opisy wyrobu w treści raportu oraz ostatecznie wyniki z badań, to odnoszą się one wyłącznie do belek nadprożowych [...]. Ocenił, że o tej wyłączności świadczy także zapis na ostatniej, dwunastej stronie ww. raportu stwierdzający, że wyniki badań zawarte w raporcie odnoszą się wyłącznie do zbadanych wyrobów.

Organ wywiódł, że nie ma żadnych podstaw do przeniesienia wyników badań uzyskanych dla belki nadprożowej [...] na wszystkie pozostałe belki nadprożowe [...] - niezależnie od ich długości, rodzaju i średnic zastosowanego zbrojenia oraz wskazanego zastosowania (a konkretnie miejsca wbudowania wyrobu).

Podkreślił, że opracowanie projektowe wyraźnie różnicuje belki nadprożowe ze względu na sposób zastosowania i rodzaje obciążenia dzieląc je na trzy podstawowe typy (nazwane później odmianami) belek:

- typ (odmiana) D - do wykonywania nadproży drzwiowych w ścianach obciążonych dwoma stropami,

- typ (odmiana) N - do wykonywania nadproży okiennych obciążonych stropami;

- typ (odmiana) S - do wykonywania nadproży okiennych w ścianach osłonowych i samonośnych.

Ocenił na tej podstawie, że belki odmiany "D" przeznaczone są do wykonywania najbardziej obciążonych nadproży (wskazują na to maksymalne obciążenia przyjęte w projekcie), natomiast belki odmiany "S" do wykonywania nadproży najlżej obciążonych.

Zwrócił uwagę, iż niektóre belki, nawet w ramach tej samej odmiany, różnią się między sobą przekrojem zbrojenia głównego (pręty dolne). W pierwszym wariancie zbrojenia (wariant "A" w opracowaniu projektowym przedstawionym w czerwcu 2007 r.) różnią się także zbrojeniem na ścinanie występującym w postaci siatek układanych w strefach przypodporowych belek. Siatki te, o ile występują, mają różne długości dla różnych belek. Wariant "B" zbrojenia nie przewiduje już układania dodatkowych siatek w strefach przypodporowych, za to strzemiona (wygięte w kształcie litery L, ułożone w rozstawie 120 mm) łączące zbrojenie górne i dolne, mają pogrubioną średnicę Ø do 5 mm (w wariancie "A" strzemiona miały średnicę Ø 3 mm). Wywiódł, że wprowadzenie wariantu "B" miało zapewne na celu uproszczenie procesu technologicznego produkcji belek, nawet kosztem nieco większego zużycia stali w przypadku przekrojów mniej obciążonych siłami ścinającymi.

Organ tym samym ustalił, że poszczególne wyroby, mimo identycznego kształtu przekroju poprzecznego, zasadniczo różnią się między sobą nie tylko długością, ale dopuszczalnym obciążeniem, wielkością zbrojenia głównego, wielkością ugięć przy danym obciążeniu. Ocenił, że są to w istocie odmienne wyroby budowlane. Dlatego uznał, że nie można przenosić wyników badań typu jednego wyrobu np. belki nadprożowej [...] i odnosić do innego, różnego wyrobu np. belki nadprożowej [...] o dł. 2,40 m, czy belki nadprożowej [...] o dł. 1,80 m. Podał jako przykład, iż z raportu z badań typu nr [...] wynika, że nośność belki żelbetowej odmiany "N" o długości 210 cm wynosi 40 kN. Na tej podstawie nie można określić nośności belki odmiany "S" o długości 300 cm, która jest dłuższa i słabiej uzbrojona, zarówno co do zbrojenia głównego, jak i odnośnie ugięć.

Z powyższego wynika, że uzyskanych wyników badań nie można odnieść do innych belek nadprożowych [...]. Te parametry wyrobów, które winny być deklarowane przez producenta oraz zamieszczane na etykiecie wyrobu, są wynikiem laboratoryjnych badań typu danego wyrobu budowlanego.

Organy nadzoru budowlanego nie zgodziły się z poglądem producenta (wynikającym z zeznań świadków, opinii autorów projektu oraz A. M.), że zastrzeżenia co do prawidłowości przeprowadzenia oceny zgodności wyrobu i badań typu wynikają z niefortunnego użycia w projekcie technicznym wyrobu słowa "typ", w odniesieniu do grup lub odmian wyrobu oznaczonych symbolami "N", "D", "S", że wszystkie belki nadprożowe [...] są prefabrykatami tego samego typu i z tego względu wykonanie badań dla jednej belki z całego ich szeregu jest wystarczające i należy je uznać za wymagane badanie typu.

Podkreśliły, że analiza materiałów dowodowych przez nie polegała na powierzchownym odczytywaniu użytych w projekcie terminów, występujących zbieżności w nazewnictwie (np. "badanie typu", "belka nadprożowa typu [...]"). Nie kwestionowały, że kontrolowane belki nadprożowe są prefabrykatami tego samego typu uznając, że o typie decyduje proces prefabrykacji czyli przemysłowa technologia wykonania. W przypadku przedmiotowych belek jest ona praktycznie identyczna. Nie oznacza to jednak, że w wyniku podobnego procesu produkcyjnego powstają identyczne wyrobu budowlane o identycznych własnościach, a badanie typu odnosi się do badania wyrobu budowlanego, a nie prefabrykatu.

Organ stwierdził, że trzeci system oceny zgodności, właściwy dla wyrobów dla których dokumentem odniesienia jest norma PN-EN 845-2:2004 wymaga także, aby producent deklarował zgodność wyrobu na podstawie zakładowej kontroli produkcji. Ustalił, że w trakcie kontroli producent przedstawił wyniki bieżących badań wytwarzanych wyrobów (belek nadprożowych) w zakresie wytrzymałości próbek betonu użytego do formowania belek oraz wymiarów zewnętrznych, zniekształceń i uszkodzeń gotowych wyrobów. Przedłożył także procedury (stanowiące część opracowania zwanego "Systemem Zakładowej Kontroli Produkcji") regulujące proces produkcji i kontrolę jakości wyrobu, które jednak nie były podpisane przez osoby odpowiedzialne za ich realizację, ani też przez prezesa zakładu. Jednakże w trakcie postępowania ustalono, że skarżąca jako producent dobrowolnie poczyniła starania o uzyskanie Certyfikatu Zakładowej Kontroli Produkcji w stosunku do belek nadprożowych [...]. Certyfikat nr [...] wydany przez C. uzyskała [...] września 2007 r. i w tej sytuacji organ przyjął, że procedury Zakładowej Kontroli Produkcji są aktualnie prawidłowe, także pod względem formalnym.

Nie mniej jednak uznał, że sam fakt uzyskania Certyfikatu Zakładowej Kontroli Produkcji nie świadczy o prawidłowej ocenie zgodności wyrobu. Teoretycznie fakt ten mógłby wskazywać, że wyrób podawany jest ocenie zgodności w systemie 2 lub 2 h, ale w tym przypadku nie znajduje to uzasadnienia. Producent nie posiada badań typu kontrolowanych wyrobów, także wymaganych przez wspomniane systemy. Podkreślił, że norma PN-EN 845-2:2004 jednoznacznie określa system oceny zgodności jako system 3 (a nie np. jako co najmniej trzeci) i wg tego systemu należy dokonywać oceny zgodności wyrobu.

Z tego względu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] uznał uzyskanie Certyfikatu Zakładowej Kontroli Produkcji za wyłącznie dobrowolne działanie producenta, nie mające zasadniczo wpływu na dokonaną ocenę zebranego materiału dowodowego. Orzekł, że kontrolowane wyroby o nazwach: belka nadprożowa [...] o długości 1,80 m i belka nadprożowa [...] o długości 2,40 m nie przeszły wymaganej prawem oceny zgodności. Stąd bezzasadnie zostały oznakowane znakiem budowlanym oraz znakiem CE - i jako niespełniające wymagań ustawy o wyrobach budowlanych z dnia 16 kwietnia 2004 r. - zostały w sposób nieprawidłowy wprowadzone do obrotu.

Tym samym, opisanymi na wstępie decyzjami z [...] listopada 2007 r. nr [...] i nr [...] nakazał wycofanie z obrotu obu opisanych wyżej wyrobów wprowadzonych do obrotu na podstawie polskiej Normy PN-EN 845-2:2004 pt. "Specyfika wyrobów dodatkowych do murów-Część 2:Nadproża" i powiadomienie konsumentów i użytkowników tych wyrobów o stwierdzonych niezgodnościach w oparciu o zasady określone w art. 31 ust. 1 pkt. 2 ustawy o wyrobach budowlanych.

Od obu decyzji skarżąca się odwołała do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wnosząc o ich zmianę i umorzenie postępowań, ewentualnie o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- procesowych: art. 7, art. 10 i art. 77, Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez: nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań;

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami logiki, doświadczenia życiowego, a także wiedzy i sztuki budowlanej ocenę materiału dowodowego – poprzez przyjęcie, że wyroby budowlane o nazwie belka nadprożowa [...] o dł. 1,80 m i belka nadprożowa [...] o dł. 2,40 m są innymi wyrobami niż belka [...] o dł. 2,10 m w sytuacji, gdy z dowodów w postaci: projektu technicznego żelbetowej belki nadprożowej [...] M. M. i J. S. z czerwca 2007 r., podręcznika "Zestaw kart katalogu budownictwa", opinii A. M. oraz zeznań świadków wynika, że kontrolowane wyroby budowlane są tymi samymi wyrobami co belka [...] o dł. 2,10 m;

- materialnych: art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych w zw. z § 4 ust. 3 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu ich znakowania znakiem budowlanym poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, ze badaniu podlega każdy nieidentyczny wyrób budowlany, gdy przepisy stanowią o badaniu typu wyrobu budowlanego.

Organ odwoławczy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając ponownie sprawę nie podzielił zarzutów skarżącej w żadnej z obu decyzji z [...] lutego 2008 r.: zarówno nr [...] jak i nr [...].

Odnosząc się, podobnie w obu sprawach, do zarzutów procesowych stwierdził, że zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Nie miała na nie wpływu używana terminologia. Strona w obu postępowaniach miała zapewniony czynny udział w przeprowadzonym postępowaniu m.in. przez zawiadamianie o wszelkich podejmowanych przez organ czynnościach oraz udostępnianie zgromadzonego materiału dowodowego.

Odnosząc się, podobnie w obu sprawach, do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazał, że mandat M/116 (CONSTRUCT 97/145A, rev.3 ze zmianami wprowadzonymi przez mandat M/137) pn. "Wyroby do wznoszenia murów" udzielony przez Komisję europejską na opracowanie europejskich norm zharmonizowanych swoim zakresem przedmiotowym obejmuje m.in. nadproża. Wynika to z Załącznika Nr 1 do Obwieszczenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 lipca 2004 r. w sprawie wykazu mandatów udzielonych przez Komisją Europejską na opracowanie europejskich norm zharmonizowanych oraz wytycznych do europejskich aprobat technicznych, wraz z zakresem przedmiotowym tych mandatów (M.P. Nr 32, poz. 571). Stwierdził zatem, iż oba wyroby: "Belka nadprożowa [...] o dług. 1,80 m" i "Belka nadprożowa [...] o dług. 2,40 m" są wyrobami budowlanymi, do których mają zastosowanie przepisy ustawy o wyrobach budowlanych.

Powołał się na art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych stanowiący, że wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych. Z kolei wyrób budowlany nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w myśl art. 5 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli jest:

1) oznakowany CE, co oznacza, że dokonano wymaganej oceny zgodności z normą zharmonizowaną albo europejską aprobatą techniczną bądź krajową specyfikacją techniczną państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, uznaną przez Komisję Europejską za zgodną z wymaganiami podstawowymi, albo

2) umieszczony w określonym przez Komisję Europejską wykazie wyrobów mających niewielkie znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa, dla których producent wydał deklarację zgodności z uznanymi regułami sztuki budowlanej -dotychczas Komisja Europejska nie określiła takiego wykazu, albo

3) oznakowany znakiem budowlanym, którego wzór określa załącznik nr 1 do ww. ustawy - z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 tej ustawy

Natomiast oznakowanie wyrobu budowlanego znakiem budowlanym jest dopuszczalne, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli producent dokonał oceny zgodności wyrobu i wydał, na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną.

Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy wyrób budowlany został oznakowany znakiem CE i B. Zarówno dla oznakowania wyrobu znakiem B jak i CE wymagane jest wystawienie przez producenta, na jego wyłączną odpowiedzialność, deklaracji zgodności, które musi być poprzedzone dokonaniem stosownej oceny zgodności wyrobu ze specyfikacją techniczną. Zgodnie z normą PN-EN 845-2:2004 pt. "Specyfikacja wyrobów dodatkowych do murów - Część 2: Nadproża", ocenę zgodności przedmiotowego wyrobu budowlanego producent powinien dokonać według systemu 3.

Oznacza to, iż deklarowanie zgodności wyrobu przez producenta powinno następować na podstawie wstępnego badania typu prowadzonego przez akredytowane/notyfikowane laboratorium i zakładowej kontroli produkcji. Wskazuje na to § 4 ust. 2 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. Nr 198, poz. 2041) i § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U. Nr 195, poz. 2011) oraz Załącznik do tego rozporządzenia.

Zgodnie z zapisem punktu 8.2 ww. normy PN-EN 845-2:2004, wstępne badania typu przeprowadza się w celu potwierdzenia prognozowanych właściwości, określonych w wymaganiach tej normy oraz wartości deklarowanych dla wyrobu. Producent powinien ustalić, w celu określenia odpowiednich właściwości charakterystycznych, co stanowi o danym typie wyrobu - czy odchylenia od wymiarów osiowych nadproża w określonym zakresie, szczególnie jego długości, mogą być przyjęte dla danego typu wyrobu. Podkreślił, że przy określeniu typu wyrobu decydujące znaczenie mają odpowiednie właściwości charakterystyczne wyrobu, a nie jego kształt.

Zwrócił uwagę, że w aktach spraw znajdują się badania typu wykonane dla belki nadprożowej [...] o dł. 1,80 m i belki nadprożowej [...] o dł. 2,10 m (raport z badań typu [...] - sporządzony przez Laboratorium Badawcze [...], ale ani w trakcie kontroli, ani podczas prowadzonego postępowania producent nie dostarczył dokumentu, z którego wynikałoby, że spełnił on wymagania stawiane przez wyżej cytowany punkt 8.2 normy PN - EN 845:2004. Z żadnego dowodu nie wynika, że wszystkie belki wyszczególnione w deklaracji zgodności nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. należą do jednego typu.

Uznał, ze próbka do badań typu, zgodnie z przyjętą praktyką, powinna zostać dobrana w taki sposób, aby uzyskane wyniki badania były miarodajne dla wyrobów zaliczających się do danego typu. Zazwyczaj dobierana jest próbka o największej rozpiętości, ale przy założeniu stosowania tej samej grubości, rodzaju oraz ilości prętów zbrojeniowych oraz tych samych deklarowanych właściwościach użytkowych. Powołał się na stanowisko Instytutu Techniki Budowlanej - Zakładu Certyfikacji wyrażone w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...].

Organ odwoławczy ocenił, że z przedłożonej przez producenta dokumentacji technicznej, tj. projektu technicznego pn. "Żelbetowe belki nadprożowe [...] - sporządzonego przez mgr inż. M. M. i zweryfikowanego przez mgr inż. J. S. wynika, że konstrukcja belki nadprożowej [...] o dł. 1,80 m i belki nadprożowej [...] o dł. 2,40 m różni się w sposób zasadniczy od konstrukcji belki poddanej badaniu typu, tj. belki nadprożowej [...] o dł. 2,10 m.

Występujące różnice między belką nadprożową [...] o dł. 1,80 m, czy belką nadprożową [...] o dł. 2,40 m i belką nadprożową [...] o dł. 2,10 m - w zakresie długości, rodzaju i grubości zastosowanego zbrojenia - dają podstawę do stwierdzenia, iż wbrew twierdzeniom strony, są to wyroby nienależące do tego samego typu. Zobowiązuje to producenta do dokonania oceny zgodności każdego z nich odrębnie przed wprowadzeniem tych wyrobów do obrotu. Powoływanie się na badania jednego typu wyrobu, w celu wykazania zgodności ze specyfikacją techniczną innego typu wyrobu, uznał za niedopuszczalne.

W tej sytuacji także organ odwoławczy uznał, że producent nie dokonał wymaganej przepisami oceny zgodności wyrobu ze specyfikacją techniczną, z normą PN - EN 845:2004, w związku z czym nie był uprawniony do wystawienia deklaracji zgodności dla belki nadprożowej [...] o dł. 1,80 m i belki nadprożowej [...] o dł. 2,40 m i do oznakowania wyrobu znakiem CE, czy znakiem B. Powyższe oznacza, że oba te wyroby nie spełniają wymagań ustawy o wyrobach budowlanych i w związku z tym należało nakazać ich wycofanie z obrotu.

W skargach złożonych do tutejszego Sądu na obie decyzje w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 949/08 i VI SA/Wa 950/08, skarżąca - identycznie jak w odwołaniach - zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a. poprzez: nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań;

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami logiki, doświadczenia życiowego, a także wiedzy i sztuki budowlanej ocenę materiału dowodowego – poprzez przyjęcie, że wyroby budowlane o nazwie belka nadprożowa [...] o dł. 1,80 m i belka nadprożowa [...] o dł. 2,40 m są innymi wyrobami niż belka [...] o dł. 2,10 m w sytuacji, gdy z dowodów w postaci: projektu technicznego żelbetowej belki nadprożowej [...] M. M. i J. S. z czerwca 2007 r., podręcznika "Zestaw kart katalogu budownictwa", opinii A. M. oraz zeznań świadków wynika, że kontrolowane wyroby budowlane są tymi samymi wyrobami co belka [...] o dł. 2,10 m;

Zarzuciła także, jak w odwołaniu, naruszenie prawa materialnego: art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych w zw. z § 4 ust. 3 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu ich znakowania znakiem budowlanym poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, ze badaniu podlega każdy nieidentyczny wyrób budowlany, gdy przepisy stanowią o badaniu typu wyrobu budowlanego.

Wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W zakresie przesłanek procesowych skarżąca wskazała, że organy administracji zobligowane były do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, a nie wskazały, co legło u podstaw dyskredytacji złożonych dowodów i z jakich przyczyn nie zasługiwały na uwzględnienie. Zobowiązane do zapewnienia stronie czynnego udziału w całym postępowaniu z możliwością ustosunkowania się do całego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, nie dopełniły powyższego. Za realizację uprawnienia z art. 10 § 1 k.p.a. nie można uznać pism organu z 31 sierpnia 2007 r., skoro strona wniosła o uzupełnienie materiału dowodowego i nowe dowody zostały przeprowadzone.

Skarżąca zakwestionowała przede wszystkim dokonaną przez organy ocenę stanu faktycznego polegającą na błędnym przyjęciu, że belki nadprożowa typ [...] o długościach 1,80 metra, 2,40 metra i 2,10 metra są różnymi typami belek nadprożowych podlegających wstępnemu badaniu typu każda. Jej zdaniem, zgodnie z zasadami sztuki i wiedzy budowlanej w ramach jednego typu belki [...] możliwe jest wyróżnienie różnych grup ("N", "D", "S"), jak i długości modularnych 1,80; 2,40 i 2,10m, co nie stanowi o zasadniczych różnicach w konstrukcji, jak i przyjęciu różnych typów belek i nie nakłada obowiązku przeprowadzania badania wstępnego dla każdej ze wskazanych długości belek.

Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego wskazywała, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych oznakowanie wyrobu znakiem budowlanym jest dopuszczalne, z zastrzeżeniem ust. 2-4, jeżeli producent, mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonał oceny zgodności i wydał na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną. W oparciu o Polską Normę PN - EN 845 - 2:2004 oraz § 4 ust. 3 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu ich znakowania znakiem budowlanym, producent upoważniony jest do deklarowania zgodności wyrobu budowlanego na podstawie wstępnego badania typu przeprowadzonego przez akredytowane laboratorium lub zakładowej kontroli produkcji. Z powyższego wynika, że producent zamierzający wprowadzić do obrotu wyrób budowlany oznaczony znakiem budowlanym zobowiązany jest do przeprowadzenia albo badania typu wyrobu budowlanego albo zadeklarowania zgodności wyrobu na podstawie zakładowej kontroli produkcji. Skarżąca wybrała pierwszy z wymienionych sposobów i dokonała oceny zgodności wyrobu budowlanego belki typu [...], na podstawie badań przeprowadzonych przez akredytowane Laboratorium Badawcze [...].

W przypadku przedmiotowych belek żelbetowych typem jest belka nadprożowa typ [...], a nie jak interpretuje organ belka nadprożowa [...] o długości 2,40 m, czy belka nadprożowa [...] o długości 2,10, czy belka nadprożowa [...] o długości 2,10.

Skarżąca przyznała, ze zarówno przepisy prawa budowlanego jak i powoływane rozporządzenie Ministra Infrastruktury nie definiują pojęcia typu wyrobu budowlanego, jednakże analiza art. 7 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych nakazuje przyjąć, że pojęcie badania typu jest równoznaczne z pojęciem badania reprezentatywnego wzorca. posiłkować się należy zaleceniami w Polskiej Normie PN - EN 845 - 2:2004, w szczególności w pkt 8.2 pt. "Wstępne badania pełne typu", regułami wykładni językowej oraz terminologią funkcjonującą w budownictwie. Polska Norma stanowi, że na producencie ciąży ustalenie, co decyduje o danym typie wyrobu, dlatego wstępne badanie nowego typu ma na celu potwierdzenie założeń producenta odnośnie deklarowanych wartości i założeń określonych w normie. Tym samym określa cel badania, a określenie przesłanek decydujących o uznaniu danego wyrobu za typ pozostawia producentowi. Posiłkując się "Małym słownikiem języka polskiego" pod red. St. Skorupki i in. (W-wa 1968) skarżąca wskazała, że pojęcie "typ" oznacza zbiór jednostek (przedmiotów) mających wspólne cechy. Natomiast "reprezentatywny wzorzec" to wzór, schemat mający cechy charakterystyczne dla jakiejś zbiorowości oraz mogący być normą dla innych przedmiotów lub zjawisk danego typu. Wywiodła stąd, że istotą obu pojęć nie jest identyczność, ale wspólność charakterystycznych cech. Biorąc pod uwagę terminologie stosowana w budownictwie uznać należy, ze typem belki nadprożowej, jej reprezentacyjnym wzorcem jest belka [...], czy [...], niezależnie od długości.

W odpowiedzi na skargi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Odnosząc się zarzutów stwierdził, iż skarżąca wskazując, że belki nadprożowe [...] o dł. 1,80 m i [...] o dł. 2,40 m poza pewnymi elementami wspólnymi z belką [...] o dł. 2,10 m (przekrój poprzeczny - kształt litery L, wysokość - 190 mm, szerokość podstawy - 90 mm, rodzaj - sposób zbrojenia - siatka S3 - wariant B projektu) przyznaje jednocześnie występujące różnice w zakresie właściwości charakterystycznych (konstrukcji) belek. Przyznaje też, że może występować też różnica w średnicy (grubości) zbrojenia. Powoływanie się na belki nadprożowe [...] "odmiana S" (o takiej samej średnicy zbrojenia), których zbrojenie główne składa się z dwóch prętów Ø6, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Producent poddał badaniom typu jedynie belkę nadprożową o długości 2,10 m, której zbrojenie główne składa się z dwóch prętów jednak nie o średnicy Ø 6, a Ø 8 (raport z badań typu Nr [...] - sporządzony przez Laboratorium Badawcze [...] nr [...]).

Dodatkowo wskazał, że odnoszenie produkcji belki nadprożowej [...] o dł. 1,80 m i belki nadprożowej [...] o dł. 2,40 m do projektu technicznego z 2007 r. - wariant B - również nie daje producentowi uprawnienia do przedkładania badań typu wykonanych dla belki nadprożowej [...] o dł. 2,10 m, albowiem została wyprodukowana w oparciu o pierwotny projekt. Badanie typu wykonane w okresie [...]-[...] czerwca 2006 r. dla belki nadprożowej [...] o dł. 2,10 m (ww. raport z badań typu Nr[...] ) nie mogło być przeprowadzone dla belki wyprodukowanej na podstawie projektu technicznego z czerwca 2007 r. - projektu wprowadzającego wariant B i nieróżniącego się zasadniczo od uprzedniego projektu z lutego 2006, uzupełnionego aneksem z marca 2006 r. (były one dowodami w postępowaniu prowadzonym, po kontroli u sprzedawcy, w sprawie wyrobu budowlanego pn. ..belka nadprożową [...] typ 1,20" zakończonym ostateczną decyzją GINB z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...]). Ponadto wyrób budowlany objęty skarżoną decyzją nie został poddany badaniom typu - ani ten wyprodukowany na podstawie pierwotnego projektu technicznego, ani ten na podstawie projektu z czerwca 2007 r.

Na rozprawie Sąd połączył obie skargi w sprawach sygn. akt VI SA/Wa 949/08 i sygn. akt VI SA/Wa 949/08 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VI SA/Wa 949/08.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Wymaga podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). Istotnym jest nadto, że ewentualnie stwierdzone przez Sąd naruszenie przez organ w zaskarżonych aktach przepisów postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś ewentualnie stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego musi mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia ( art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a.).

Badając obie sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów, w ocenie Sądu skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w sposób wyżej określony.

W zakresie zarzutów procesowych skarżąca nie wskazuje jaki, istotny wpływ na wynik sprawy mają podnoszone naruszenia wskazanych norm procesowych.

Przyznać należy, że organ odwoławczy lakonicznie odparł zarzuty procesowe, niemniej jednak przedmiotem zarzutów strony nie była wadliwość ustalonego stanu faktycznego, a jego ocena, dokonana według strony z naruszeniem art. 80 k.p.a. Organ de facto nie pominął jednak żadnego z dowodów złożonego przez stronę. Dokonał ich oceny w kontekście podstawy materialnoprawnej wydanej decyzji.

Wskazać należy, że jeżeli strona podnosiła zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., to w jej interesie leżało wykazanie istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Nie nasuwało to zresztą skarżącej trudności, skoro twierdziła zarówno w odwołaniu jak i w skardze, że uniemożliwienie jej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, doprowadziło do wydania tego rodzaju wadliwej decyzji. Tym bardziej dłuższy okres, jaki upłynął między datą doręczenia mu decyzji, a datą rozpoznania sprawy przez Sąd, umożliwiał jej przygotowanie wypowiedzi wykazującej wadliwość mającą istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast przed Sądem skarżąca nie przedstawiła istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, to znaczy, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy (tak również wypowiedział się na gruncie przepisów ordynacji podatkowej Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ uchwale składu 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66).

W ocenie Sądu, zgromadzony przez organy obu instancji materiał dowodowy był wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu, zostało dostatecznie uzasadnione. Organ uwzględnił w tej ocenie wszystkie dowody powołane przez skarżącą i wyjaśnił, dlaczego nie miały on wpływu na rozstrzygnięcie, korzystając z zasady swobodnej ich oceny.

Innymi słowy, w niniejszej sprawie kwestią sporną jest de facto ocena materiału dowodowego w kontekście podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia.

Stanowisko skarżącej, iż obie zakwestionowane belki nadprożowe [...] typ (odmiana) 1,80 m i [...] typ (odmiana) 2,40 m, to takie same wyroby budowlane, jak poddana badaniu belka nadprożowa [...] typ (odmiana) 2,10 m nie mogło być zaakceptowane w oparciu o wyniki badania tej ostatniej. Do takich twierdzeń nie upoważniało bowiem wykonanie jednego projektu technicznego dotyczącego wszystkich produkowanych belek [...].

Poddając analizie obowiązujące normy ustawy o wyrobach budowlanych wyrób budowlany nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, jeżeli m.in. jest:

- oznakowany CE, co oznacza, że dokonano wymaganej oceny zgodności z normą zharmonizowaną albo europejską aprobatą techniczną bądź krajową specyfikacją techniczną państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, uznaną przez Komisję Europejską za zgodną z wymaganiami podstawowymi (art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o wyrobach budowlanych), albo

- oznakowany znakiem budowlanym, którego wzór określa załącznik nr 1 do ww. ustawy - z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 tej ustawy (art. 5 ust 1 pkt 3).

Nadmienić należy, że Ustawodawca w art. 2 pkt 3 wyjaśnia, że przez europejską aprobatę techniczną - należy rozumieć pozytywną ocenę techniczną przydatności wyrobu budowlanego do zamierzonego stosowania, uzależnioną od spełnienia wymagań podstawowych przez obiekty budowlane, w których wyrób jest stosowany, wydaną zgodnie z wymaganiami Unii Europejskiej.

Wyjaśnienie oznaczenia CE zawiera wprost art. 6 stanowiąc, że oznakowania CE wyrobu budowlanego wprowadzonego do obrotu na podstawie niniejszej ustawy, do którego mają zastosowanie przepisy wydane na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. Nr 166, poz. 1360, z 2003 r. Nr 80, poz. 718, Nr 130, poz. 1188, Nr 170, poz. 1652 i Nr 229, poz. 2275 oraz z 2004 r. Nr 70, poz. 631) przewidujące takie oznakowanie, wskazuje, że wyrób budowlany spełnia wymagania zasadnicze, określone w tych przepisach.

Ustawodawca wyjaśnił także pojęcie znaku budowlanego, które w myśl art. 2 pkt 5 oznacza zastrzeżony znak wskazujący zapewnienie odpowiedniego stopnia zaufania, to znaczy, że dany wyrób budowlany jest zgodny z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną.

Poza sporem pozostaje, że kontrolowane przez organ wyroby budowlane zostały oznakowane przez skarżącą, jako producenta znakiem CE i B.

Oznakowanie wyrobu znakiem CE jak i budowlanym wymaga wystawienia przez producenta, na jego wyłączną odpowiedzialność, deklaracji zgodności, która musi być poprzedzona dokonaniem stosownej oceny zgodności wyrobu ze specyfikacją techniczną. Stanowi o tym precyzyjnie art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych, w którym Ustawodawca przyjął zasadę, że oznakowanie wyrobu budowlanego znakiem budowlanym jest dopuszczalne, jeżeli producent dokonał oceny zgodności wyrobu i wydał, na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną.

Metody, jakie można stosować przy dokonywaniu oceny zgodności, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 wymienia z kolei art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych. Art. 7 ust. 3 pkt 1 stanowi, że minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej ogłosi, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" wykaz mandatów udzielonych przez Komisję Europejską na opracowanie: europejskich norm zharmonizowanych oraz wytycznych do europejskich aprobat technicznych, wraz z zakresem przedmiotowym tych mandatów. W konsekwencji, jak wynika z Załącznika Nr 1 poz. 17 do Obwieszczenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 lipca 2004 r. w sprawie wykazu mandatów udzielonych przez Komisją Europejską na opracowanie europejskich norm zharmonizowanych oraz wytycznych do europejskich aprobat technicznych, wraz z zakresem przedmiotowym tych mandatów (M.P. Nr 32, poz. 571) mandat M/116 (CONSTRUCT 97/145A, rev.3 ze zmianami wprowadzonymi przez mandat M/137) pn. "Wyroby do wznoszenia murów" udzielony przez Komisję europejską na opracowanie europejskich norm zharmonizowanych swoim zakresem przedmiotowym obejmuje m.in. nadproża jako wyroby pomocnicze.

Zgodnie z Polską Normą PN-EN 845-2:2004 pt. "Specyfikacja wyrobów dodatkowych do murów - Część 2: Nadproża", ocenę zgodności przedmiotowego wyrobu budowlanego producent powinien dokonać według systemu 3.

Oznacza to, iż deklarowanie zgodności wyrobu przez producenta powinno następować na podstawie wstępnego badania typu prowadzonego przez akredytowane / notyfikowane laboratorium i zakładowej kontroli produkcji. Wskazuje na to § 4 ust. 2 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. Nr 198, poz. 2041) i § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U. Nr 195, poz. 2011) oraz Załącznik do tego rozporządzenia.

Zgodnie z zapisem punktu 8.2 ww. normy PN-EN 845-2:2004, wstępne badania typu przeprowadza się w celu potwierdzenia prognozowanych właściwości, określonych w wymaganiach tej normy oraz wartości deklarowanych dla wyrobu. Producent powinien ustalić, w celu określenia odpowiednich właściwości charakterystycznych, co stanowi o danym typie wyrobu - czy odchylenia od wymiarów osiowych nadproża w określonym zakresie, szczególnie jego długości, mogą być przyjęte dla danego typu wyrobu.

Sąd podzielił pogląd organu, że przy określeniu typu wyrobu decydujące znaczenie mają odpowiednie właściwości charakterystyczne wyrobu, a nie jego kształt.

Badania typu wykonane dla belki nadprożowej [...] o dł. 1,80 m i belki nadprożowej [...] o dł. 2,10 m (raport z badań typu Nr [...] – sporządzone zostały przez Laboratorium Badawcze [...] nr [...]), ale ani w trakcie kontroli, ani podczas prowadzonego postępowania administracyjnego producent nie dostarczył dokumentu, z którego wynikałoby, że spełnił on wymagania stawiane przez wyżej cytowany punkt 8.2 normy PN - EN 845:2004. Z żadnego dowodu nie wynika, że wszystkie belki wyszczególnione w deklaracji zgodności nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. należą do jednego typu.

Próbka do badań typu, zgodnie z przyjętą praktyką, powinna zostać dobrana w taki sposób, aby uzyskane wyniki badania były miarodajne dla wyrobów zaliczających się do danego typu. Zazwyczaj dobierana jest próbka o największej rozpiętości, ale przy założeniu stosowania tej samej grubości, rodzaju oraz ilości prętów zbrojeniowych oraz tych samych deklarowanych właściwościach użytkowych. Stanowi o tym także stanowisko Instytutu Techniki Budowlanej - Zakładu Certyfikacji wyrażone w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...].

Organ odwoławczy prawidłowo zatem ocenił, że z przedłożonej przez producenta dokumentacji technicznej, tj. projektu technicznego pn. "Żelbetowe belki nadprożowe [...] - sporządzonego przez mgr inż. M. M. i zweryfikowanego przez mgr inż. J. S. wynika, że konstrukcja belki nadprożowej [...] o dł. 1,80 m i belki nadprożowej [...] o dł. 2,40 m różni się w sposób zasadniczy od konstrukcji belki poddanej badaniu typu, tj. belki nadprożowej [...] o dł. 2,10 m.

Występujące różnice między belką nadprożową [...] o dł. 1,80 m, czy belką nadprożową [...] o dł. 2,40 m i belką nadprożową [...] o dł. 2,10 m - w zakresie długości, rodzaju i grubości zastosowanego zbrojenia - dają podstawę do stwierdzenia, iż wbrew twierdzeniom strony, są to wyroby nienależące do tego samego typu. Zobowiązywało to producenta do dokonania oceny zgodności każdego z nich odrębnie przed wprowadzeniem tych wyrobów do obrotu. Powoływanie się na badania jednego typu wyrobu, w celu wykazania zgodności ze specyfikacją techniczną innego typu wyrobu, należało uznać za niedopuszczalne.

W tej sytuacji nie można podzielić poglądu skarżącego, że organ odwoławczy naruszył prawo poprzez uznanie, że producent nie dokonał wymaganej przepisami oceny zgodności wyrobu ze specyfikacją techniczną, z normą PN - EN 845:2004, w związku z czym nie był uprawniony do wystawienia deklaracji zgodności dla belki nadprożowej [...] o dł. 1,80 m i belki nadprożowej [...] o dł. 2,40 m i do oznakowania obu wyrobów znakiem CE czy znakiem B. innymi słowy oba te wyroby nie spełniały wymagań ustawy o wyrobach budowlanych i w związku z tym istniała podstawa: art. 31 ust. 1 pkt 2 tej ustawy do nakazania ich wycofanie z obrotu.

Błędem było powoływanie się w deklaracji zgodności - dotyczącej kontrolowanych belek [...] typ (odmiana) 1,80 m i belki [...] typ (odmiana) 2,40 m na wyniki badań innej belki [...] typu 2,10 m. Do takiego postępowania nie upoważniało wykonanie jednego projektu technicznego dotyczącego wszystkich produkowanych belek [...].

Wprawdzie, opracowanie projektowe jest jedno, ale jego zawartość jednoznacznie wskazuje na zróżnicowanie typów belek nadprożowych ze względu na sposób ich zastosowania i rodzaje obciążenia. Przedłożony projekt wymieniał bowiem trzy podstawowe typy belek:

1) typ D do wykonywania nadproży drzwiowych w ścianach obciążonych dwoma stropami,

2) typ N - do wykonywania nadproży okiennych obciążonych stropami,

3) typ S - do wykonywania nadproży w ścianach osłonowych i samonośnych.

Każdy z ww. typów zawierał szereg belek o różnych długościach modularnych. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z projektem belki różnią się między sobą nie tylko typem i długością modularną. Niektóre z nich (nawet w obrębie jednego typu) różnią się między sobą grubością zastosowanego zbrojenia poprzecznego. Belka o długości 1,80 m - będąca przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego - posiadała zbrojenie główne składające się z dwóch prętów ø6, natomiast belka o długości 2,10 m, której raport z badań został przedłożony, posiadała inne zbrojenie główne, Składało się także z dwóch prętów, jednak nie o średnicy ø6, a ø8. Belki różnią się zatem nie tylko długością, ale także wielkością i sposobem zbrojenia, dlatego powoływanie się w deklaracji zgodności jednego wyrobu na wyniki badań innego wyrobu stanowiło naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych. Zgodnie z tym przepisem oznakowanie wyrobu budowlanego znakiem budowlanym jest dopuszczalne, jeżeli producent dokonał jego oceny zgodności (tego wyrobu, a nie innego) i wydał na swoją wyłączną odpowiedzialność krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną.

Organ odwoławczy zasadnie zatem uznał, że kontrolowana belka - określona przez producenta nazwą "belka nadprożowa [...]" o długości 2,40 m także różni się od belki poddanej badaniom tj. "belki nadprożowej [...] 2,10" nie tylko długością i grubością zbrojenia poprzecznego, ale także grubością zbrojenia głównego i sposobem zbrojenia. Belka [...] 2,10m ma nie tylko zbrojenie główne składające się z dwóch prętów o średnicy ø8 mm., ma także dodatkowe zbrojenie podporowe na ścinanie z siatki S2, w co nie została wyposażona kontrolowana belka o długości 2,40 m. Oznacza to, iż ww. belki jako wyroby o innej konstrukcji powinny być poddane badaniom oddzielnie.

Należy podkreślić, co podniósł organ odwoławczy, że przedłożona deklaracja zgodności nie określa parametrów technicznych wskazanych w niej wyrobów budowlanych, takich jak: nośność w kN, obciążenie zginające dla ustalonej wartości ugięcia, masa (kg) i masa na jednostkę przekroju poprzecznego nadproża. W ww. deklaracji zgodności jedynie blankietowo zamieszczono odesłanie w pkt 6 "deklarowane cechy techniczne wyrobu budowlanego zgodnie ze specyfikacją techniczną".

Takie stwierdzenie jest niewystarczające, gdyż właściwości techniczne wynikające z badań typu wyrobu nie zostały podane - a tego wymaga specyfikacja techniczna, tj. Polska Norma PN - EN 845:2004.

Słuszny jest także zarzut organu, że w deklaracji zgodności nie został określony prawidłowo typ wyrobu ze względu na sposób jego zastosowania. W pkt 4 deklaracji zgodności "Przeznaczenie i zakres stosowania wyrobu budowlanego" określono, iż wyroby te są przeznaczone do konstruowania nadproży nad otworami okiennymi i drzwiowymi. Jednakże z przedłożonego projektu wynika, że (pomijając długości przedmiotowych belek) są to dwa różne typy belek nadprożowych - do nadproży drzwiowych służą belki typu D, a do nadproży okiennych służą belki typu N. Ponadto ww. parametry techniczne - nieujęte w deklaracji zgodności wyrobu - nie zostały również dołączone do kontrolowanego wyrobu, co naruszało § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym. Należy podkreślić, że brak informacji o ww. parametrach technicznych wyrobu stanowi poważne zagrożenie w przypadku jego ewentualnego zastosowania, gdyż istnieje duże prawdopodobieństwo jego niewłaściwego zastosowania w obiekcie budowlanym, co może doprowadzić nawet do katastrofy budowlanej. Według ww. projektu belki nawet o tej samej długości w ramach różnych typów (D, N, S) wizualnie są identyczne, natomiast różnią się charakterystyką właściwości.

Skoro są to wyroby innego typu oznacza to obowiązek producenta do dokonania oceny zgodności każdego z nich przed wprowadzeniem tych wyrobów do obrotu.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.