Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 325/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymienił dom o powierzchni [...] m² oraz dwie nieruchomości zabezpieczone hipoteką, z czego jedna stanowiąca siedzibę firmy o wartości księgowej [...] zł. Oświadczył również, że posiada zobowiązanie finansowe w wysokości [...] zł z terminem spłaty do końca 2017 r. W wyniku uzupełnienia wniosku skarżący złożył zeznanie podatkowe za 2014 r. z wykazanym przychodem z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł przy kosztach uzyskania przychodów [...]zł i za 2015 r. przychód – [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, wyciągi z rachunków bankowych, kserokopie zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, ugodę w formie aktu notarialnego zawartą między małżonkami, co do wysokości alimentów skarżącego na dwoje dzieci w kwocie [...] zł na każde dziecko oraz faktury za wodę, energię i gaz.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 w/w ustawy przysługuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przy czym sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem natomiast do Sądu należy ocena wykazanych okoliczności.

Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić tych kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Przy czym przez uszczerbek ten należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005 r., sygn. akt. FZ 794/04 ). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na pozostałych podatników. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. post. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i post. NSA z dnia 10.01.2005 r., sygn. akt FZ 478/04)

Podkreślić również należy, że zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.

Przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru powszechnego i winno być stosowane w szczególności w stosunku do osób bezrobotnych, bez majątku, czy też takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie możliwości zdobycia środków do życia. Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004 r. , sygn. akt. OZ 862/04 ).

Rozpoznając przedmiotowy wniosek przede wszystkim podkreślić należy, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, co wynika z załączonych zeznań podatkowych. Należy zatem traktować go jako przedsiębiorcę, a w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotne zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Poza tym jest on również prezesem zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i z tego tytułu również osiąga dochody.

Sytuacja finansowa skarżącego nie może być trudna także z tego powodu, że zobowiązał się on, w ramach zawartej z żoną ugody, do alimentów w wysokości [...] zł na dwoje dzieci. Problemów finansowych nie potwierdzają również wyciągi z rachunków bankowych, na których wartość operacji ([...]) wynosiła we wrześniu 2015 r. ponad [...] zł, w okresie styczeń – marzec 2016 r. od [...] do [...] zł. Również operacje na rachunku w [...] – wpływy jak i przelewy wychodzące nie wskazują aby skarżący miał problemy z realizowaniem bieżących zobowiązań.

Wobec powyższego uznać należy, że skarżący nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, by w aktualnej sytuacji finansowej nie był w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego.

Mając na uwadze powyższe na art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.