Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 438/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 106; art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 92 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1998 nr 91 poz 578
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
article: art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji I. Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2005r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania , III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ M. Kwiecińska /-/ A. Zieliński /-/ B. Drzazga


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2004 r. V. Sp. z o.o. zwróciła się do Prezydenta Miasta P. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania i budowie parkingu dla samochodów ciężarowych wraz z przyłączem kanalizacji deszczowej na działce nr [...] art. [...] obr. G, poł. przy ul. S. Pismem z dnia [...] marca 2005 r. Prezydent Miasta P. zwrócił się do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. o uzgodnienie w trybie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: k.p.a.) możliwości ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.

Postanowieniem z dnia 16 marca 2005 r. Zastępca Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P., uzgodnił inwestycję opisaną we wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że działka nr [...] stanowi teren zabudowany oraz grunt rolny klasy VI z gleb pochodzenia mineralnego, co do którego nie jest wymagane wydanie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej. W postanowieniu zawarto adnotację o poleceniu jego doręczenia Urzędowi Miasta P., V. Sp. z o.o.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Stowarzyszenie E. wezwało Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego G. do doręczenia postanowienia wskazując, że jest stroną postępowania głównego prowadzonego przez Prezydenta Miasta P. Na dowód Stowarzyszenie załączyło postanowienie z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu, z adnotacją, iż otrzymało je [...] marca 2005 r. Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego G. doręczył Stowarzyszeniu postanowienie (z [...] marca 2005 r.) wraz z pismem wyjaśniającym z dnia [...] maja 2005 r.

W zażaleniu na postanowienie Stowarzyszenie domagało się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciło naruszenie art. 106 § 4 w związku z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 126 w związku z art. 107 § 3 i 4 k.p.a. Zdaniem Stowarzyszenia organ uzgadniający nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, a nadto z naruszeniem przepisów k.p.a. odstąpił od sporządzenia uzasadnienia pomimo, iż postanowienie nie uwzględniało w całości żądania strony.

Utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych

i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266), Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż Stowarzyszenie nie skonkretyzowało należycie i nie uzasadniło zarzutów odwołania. Organ odwoławczy uznał przyjęte w sprawie ustalenia, dokonane na podstawie ewidencji gruntów i mapy glebowo-rolniczej, za prawidłowe i wystarczające do podjęcia postanowienia.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło Stowarzyszenie E., domagając się jego uchylenia i zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 106 § 4 w związku z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na nie zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do rozstrzygnięcia. Wskazano także na naruszenie art. 126 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia i brak stanowiska co do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.

Wyrokiem z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Po 869/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie. Stwierdził, że organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien zbadać czy zażalenie zostało ono wniesione w terminie. Taka potrzeba istniała tym bardziej, że przekazując owo zażalenie przy piśmie z dnia 31 maja 2005 r. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego informował organ odwoławczy, że zażalenie zostało złożone z jego uchybieniem. Po dokonanej kontroli akt sprawy Sądu zwrócił także uwagę, że doręczenie skarżącemu kopii postanowienia z dnia 16 marca 2005 r. dopiero w maju 2005 r. i to na jego wniosek, nie miało żadnego wpływu na bieg terminu do zaskarżenia postanowienia. Uznał bowiem, że przymiotu ostateczności postanowienia nie może pozbawić późniejsze jego otrzymanie stronę. Rozważając zagadnienie legitymacji skargowej Stowarzyszenia Sąd wskazał na fakt dopuszczenia go do udziału w sprawie.

Od wyroku skargę kasacyjną złożyła V. Sp. z o.o. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, art. 50 § 1 p.p.s.a. - poprzez rozpoznanie skargi wniesionej przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia skargi (niespełniający przesłanek wskazanych w tym przepisie); art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - poprzez nieodrzucenie skargi w sytuacji, gdy wnoszący skargę nie był uprawniony do jej wniesienia; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy skarga powinna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy; art. 111 § 2 w związku z art. 135 p.p.s.a. - poprzez brak połączenia ze sobą kilku oddzielnych spraw, mimo że dotyczą aktów wydanych w granicach tej samej sprawy administracyjnej, tym bardziej, że skargi zostały złożone w tym samym dniu.

Stowarzyszenie E. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 374/07 uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Podzielił stanowisko V. Sp. z o.o., iż Sąd pierwszej instancji powinien dokonać ustaleń dotyczących legitymacji skargowej Stowarzyszenia (art. 50 § 1 p.p.s.a.), uznając, że samo stwierdzenie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym o legitymacji tej nie przesądza. W pozostałym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przez co rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Ponownie rozpatrując sprawę Sąd pierwszej instancji rozpoznaje zarzuty skargi w zakresie określonym w art. 134 p.p.s.a., a więc ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego rozstrzygając w granicach danej sprawy i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Uchylając wyrok z dnia 25 maja 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż postępowanie sądowoadministracyjne należało uzupełnić o ustalenia dotyczące legitymacji skargowej Stowarzyszenia E..

Po ponownej analizie sprawy Sąd doszedł do przekonania, że Stowarzyszeniu legitymacja skargowa przysługiwała, a to ze względu na przedmiot zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Badania legitymacji skargowej Sąd dokonuje niezależnie od kwalifikacji danego podmiotu przez organy administracji (strona, uczestnik) i nie jest związany rozstrzygnięciami w tym zakresie. Dotyczy to w szczególności dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniu administracyjnym na postawie art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: k.p.a.), w myśl którego organizację społeczną dopuszcza się do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Oznacza to, że Sąd badając skargę dokonuje ponownej oceny: czy sprawa leży w zakresie statutowej działalności organizacji społecznej oraz czy brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Oceniając kwestię pozostawania sprawy w zakresie statutowej działalności organizacji Sąd dokonuje własnych ustaleń i nie jest związany stanowiskiem organu, jakie ten wyraził wydając postanowienie o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006, s. 138).

Szerszy zakres ma badanie przez Sąd, czy organizacja społeczna brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu (postanowieniem) jest warunkiem koniecznym przyznania jej legitymacji skargowej (por. postanowienie z dnia 7 grudnia 1983 r., sygn. akt III SA 1603/83, ONSA 1983 Nr 2, poz. 104). Nie jest to jednakże warunek wystarczający. W doktrynie (T.Woś [w:] T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005), jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 264/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), ugruntowany został pogląd, że Sąd nie powinien poprzestać na stwierdzeniu formalnego dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, ale powinien kontrolować czy za jej udziałem na tym etapie przemawiał też interes społeczny (art. 31 § 1 k.p.a.) oraz czy w tym interesie wniesiono skargę (postanowienie z dnia 19 sierpnia 2004 r. sygn. akt OZ 340/04, publ. ONSAiWSA 2004 r. Nr 3, poz. 52).

Przedmiotem skargi w tej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie uzgodnieniowe wydane na podstawie art. 60 ust. 1, art. 64 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm. - dalej: u.p.z.p.) oraz art. 106 § 5 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami decyzję o warunkach zabudowy wydaje prezydent miasta po uzgodnieniu z organami wymienionymi w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi (art. 60 ust. 1 u.p.z.p.). W myśl art. 64 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Postanowienie uzgodnieniowe jest elementem głównego rozstrzygnięcia sprawy następującego w formie decyzji administracyjnej. Ma ono znaczenie materialne i stanowi część rozstrzygnięcia przyjętego w danej sprawie (uchwała z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. akt OPS 8/98, pub. ONSA 1999 r. Nr 1, poz. 7). Warunkiem zaskarżenia (do sądu administracyjnego) rozstrzygnięcia utrzymującego je w mocy jest posiadanie legitymacji skargowej przez wnoszącego skargę w odniesieniu do kwestionowanego postanowienia. Art. 50 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem o uprawnieniu do wniesienia skargi, której przedmiotem jest jedynie zaskarżony akt (w tym przypadku postanowienie utrzymujące uzgodnienie w mocy).

Zaskarżone w sprawie postanowienie uzgodnieniowe dotyczyło ochrony gruntów rolnych i leśnych określonej w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Jego przedmiotem były zagadnienia objęte zakresem działalności Stowarzyszenia E., które zostało powołane w szczególności do ochrony przyrody, wspierania zrównoważonej gospodarki zasobami przyrody, w tym gleby, oraz ochrony gleb i terenów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie lub uszkodzenie i o specjalnym znaczeniu społecznym. Z tego powodu Sąd uznał, że Stowarzyszenie posiadało legitymację do zaskarżenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2005 r.

W ocenie Sądu zaskarżenie postanowienia uzgodnieniowego dotyczącego ochrony gruntów rolnych i leśnych, a następnie złożenie skargi, było również zbieżne z interesem społecznym. Reprezentowało ono bowiem interes lokalnej społeczności (którą zrzeszało) w zakresie ochrony przyrody, do czego zgodnie z postanowieniami statutu zostało powołane.

Uznając uprawnienie Stowarzyszenia do skutecznego uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego Sąd, zgodnie z zasadą oficjalności, obowiązany był zbadać legalność zaskarżonego aktu w pełnym zakresie określonym w art. 134 p.p.s.a. W toku tego badania Sąd dostrzegł z urzędu przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P..

Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Stosownie do treści art. 53 ust. 5 tej ustawy, uzgodnienia tego dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. Przepis ten reguluje współdziałanie organów przy wydawaniu decyzji, przy czym, co wydaje się oczywiste, ale co jednak w warunkach niniejszej sprawy wymaga podkreślenia, reguluje on współdziałanie różnych organów. Jest to wyrażone wprost w art. 106 § 1 k.p.a., który uzależnienia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez "inny" organ. Tryb wskazany w art. 106 k.p.a. nie będzie miał zatem zastosowania do sytuacji, w których przed podjęciem decyzji organ administracji publicznej zwraca się o wyrażenie stanowiska do jednostki organizacyjnej jemu podległej, nie będącej innym organem administracji publicznej.

Organem właściwym do wydania decyzji o warunkach zabudowy jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, z wyjątkiem decyzji o warunkach zabudowy na terenach zamkniętych, którą wydaje wojewoda (art. 60 ust. 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) organem właściwym do ochrony gruntów rolnych jest starosta wykonujący w tym zakresie zadania z zakresu administracji rządowej. Z uzasadnienia postanowienia z dnia 16 marca 2005 r. wynika, że prowadzenie spraw dotyczących ochrony gruntów rolnych na terenie Miasta P. powierzono miejskiej jednostce budżetowej - Zarządowi Geodezji I Katastru Miejskiego G. w P. na podstawie uchwały Rady Miejskiej Miasta P. z dnia 25 stycznia 1999 r. nr VI/46/99, zmieniającej uchwałę z dnia 25 czerwca 1991 r. nr XXXII/177/91 w sprawie przekształcenia P. Przedsiębiorstwa Geodezyjno Kartograficznego G. w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego G..

Powyższe przeniesienie zadań z zakresu ochrony gruntów rolnych na jednostkę podległą Prezydentowi Miasta nie oznacza przeniesienia kompetencji organu. Pomimo wydanych uchwał pozostał on nadal organem właściwym w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jest nim bowiem starosta (Prezydent miasta na prawach powiatu), zaś jednostka budżetowa - Zarząd Geodezji jest jednostką organizacyjną, przy pomocy której wykonuje on swoje obowiązki. Jednostka taka nie może być traktowana jako odrębny organ, nawet wtedy, gdy jej Dyrektor uzyskał upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych. Jego uprawnienie wynika bowiem z upoważnienia Prezydenta (co zresztą oznaczono choćby w pieczęci zamieszczonej na postanowieniu).

Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 1998 r. 91, poz. 578 ze zm.) funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawują rada miasta oraz prezydent miasta. Miasto P. jest miastem na prawach powiatu w rozumieniu tego przepisu (zob. załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, Dz.U. z 1998 r. 105, poz. 652), stąd też Prezydent Miasta wykonuje jednocześnie uprawnienia starosty określone w ustawach. W sytuacji określonej w art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, właściwym do wydania decyzji o warunkach zabudowy i postanowienia uzgodnieniowego w tym zakresie, będzie zatem jeden i ten sam organ administracji publicznej - Prezydent Miasta P. W takim przypadku uzgodnienie w trybie art. 106 k.p.a. jest niedopuszczalne, gdyż, jak wskazano, z istoty tej instytucji wynika, iż ma ona zastosowanie w razie współdziałania różnych organów. Należy w związku z tym uznać, że art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera obowiązku uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy, gdy prezydent miasta wykonuje jednocześnie funkcję starosty w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Wymaga też podkreślenia, że obowiązek ten nie istnieje nawet wtedy, gdy w mieście sprawy z zakresu ochrony gruntów rolnych i leśnych prowadzi wyodrębniona organizacyjnie miejska jednostka budżetowa.

Skoro w określonej sytuacji faktycznej art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymaga uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy, to dokonane mimo tego uzgodnienie Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego należało ocenić jako pozbawione podstawy prawnej i - tym samym - dotknięte wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. Dotyczyło to również postanowienia utrzymującego je w mocy. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 719/05, publ. ONSAiWSA 3/2008, poz. 48; wyrok z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06, publ. www.orzeczenia.nsa.pl i Lex 340121; wyrok z dnia 11 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 739/06; wyrok z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 245/08; publ. www.orzeczenia.nsa.pl).

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że przedstawiona wykładnia nie narusza uprawnienia Prezydenta Miasta, który jest jednocześnie starostą, do zasięgnięcia od podległej mu wyspecjalizowanej jednostki organizacyjnej opinii przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Czynność ta nie może jednak przybierać postaci uzgodnienia podejmowanego w trybie art. 106 k.p.a., ani być uznana za konieczną, a jej wynik za wiążący. Brak takiej opinii albo jej nieuwzględnienie przez organ może być natomiast ewentualnie kwalifikowane jako naruszenie zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym (art. 7 k.p.a.).

Jedynie na marginesie sprawy, z uwagi na fakt, że postanowienie z dnia [...] marca 2005 r. może być traktowane właśnie jako opinia stanowiąca element postępowania dowodowego w postępowaniu głównym w przedmiocie warunków zabudowy (parkingu dla samochodów ciężarowych wraz z przyłączem kanalizacji deszczowej na działce nr [...] art. [...] obr. G.), Sąd wskazuje, że stanowisko tam wyrażone in meriti było prawidłowe. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego złożył mapę glebowo-rolniczą obszaru obejmującego obręb G. Dla działki nr [...] nie zawarto oznaczeń właściwych dla gleb pochodzenia organicznego (T; Tn; Tv; Emt; Etm; M) określając działkę jako Tz (zabudowane gleby o niewykształconym profilu). W przypadku gleb innych niż organiczne, dla klasy VI nie wydaje się zezwolenia na wyłączenie z produkcji (art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych).

Powyższe rozważania wymagają uzupełnienia o kwestię dochowania terminu do złożenia zażalenia. W poprzednio wydanym wyroku Sąd powziął wątpliwość, czy zażalenie zostało złożone w terminie i z tego powodu uchylił postanowienie drugiej instancji. Nie kwestionując co do zasady poglądów wyrażonych w wyroku z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Po 869/05, Sąd w obecnym składzie doszedł jednak do przekonania, że zażalenie złożono w terminie. Po pierwsze, z akt sprawy wynika, że postanowienie doręczono [...] maja 2005 r (zażalenie złożono [...] maja 2005 r.). Po drugie, w ocenie Sądu, późniejsze (niż innym stronom) doręczenie postanowienia Stowarzyszeniu E. nie naruszało zasady ochrony praw nabytych, bowiem już przed jego wydaniem Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu, a postanowienie w tym przedmiocie doręczono innym stronom postępowania (V. Sp. z o.o.). Miały one zatem świadomość, kto w postępowaniu uczestniczy i w jakim terminie przypuszczalnie postanowienie uzgodnieniowe stanie się ostateczne (upłynie termin do złożenia zażalenia). Ponadto, postanowienie uzgodnieniowe, jako takie, nie nadawało się do wykonania oraz nie przyznawało stronom bezpośrednio praw i obowiązków, wobec tego przyjęcie tak kategorycznego stanowiska w kwestii ochrony praw nabytych jak wyrażono w (często powoływanym przez doktrynę) wyroku z dnia 4 czerwca 1982 r. sygn. akt I SA 235/82, (publ. ONSA 1982, Nr 1, poz. 52), byłoby zbyt daleko idące.

Skoro podjęte w tej sprawie postanowienia są dotknięte wadą nieważności, Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast na mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o wykonalności zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

/-/ M.Kwiecińska /-/ A.Zieliński /-/ B.Drzazga

MK