Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3425/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 13k ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2012r., nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13 k ust. 1 pkt 1, art. 13 k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm., dalej także: "u.d.p." lub "ustawa") oraz załącznika nr 1 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., nr 80, poz. 433 ze zm., dalej także: "rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r."), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: "u.t.d.") po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez M. G. (dalej: "skarżący" lub "strona"), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 24 sierpnia 2011 r. o godz. 16:45 w mieście [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki Volvo o nr rej. [...]wraz z naczepą marki Schmitz o nr rej. [...]. Pojazdem kierował skarżący. Na podstawie okazanych dowodów rejestracyjnych stwierdzono, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego wynosi 42 t. Pojazd członowy poruszał się odcinkiem drogi krajowej S6 klasy S bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Powyższy odcinek drogi krajowej jest wskazany w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r. Pojazd został skontrolowany przez urządzenie DSRC, skanujące pojazdy poruszające się zainstalowane w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego [...], w trakcie przejazdu po drodze krajowej S6.

W wyniku skanowania OBU zainstalowanego w ww. pojeździe stwierdzono 206 naruszeń polegających na braku środków na koncie. Brak środków na koncie stwierdzono w następujących okresach:

- dnia 04.08.2011r. od godz. 20:49 UTC do 22:05 UTC (15 incydentów),

- dnia 07.08.2011r. od godz. 17:58 UTC do 19:18 UTC (15 incydentów),

- dnia 08.08.2011r. od godz. 16:03 UTC do 18:00 UTC (15 incydentów),

- dnia 09.08.2011r. od godz. 19:21 UTC do 20:43 UTC (17 incydentów),

- dnia 10.08.2011r. od godz. 15:24 UTC do 17:08 UTC (17 incydentów),

- dnia 11.08.2011r. od godz. 17:30 UTC do 19:16 UTC (18 incydentów),

- dnia 15.08.2011r. od godz. 18:39 UTC do 19:54 UTC (18 incydentów),

- dnia 16.08.2011r. od godz. 14:59 UTC do 16:38 UTC (18 incydentów),

- dnia 18.08.2011r. od godz. 15:30 UTC do 17:04 UTC (18 incydentów),

- dnia 20.08.2011r. od godz. 09:49 UTC do 11.06 UTC (15 incydentów),

- dnia 22.08.2011r. od godz. 14:35 UTC do 16:20 UTC (17 incydentów),

- dnia 23.08.2011r. od godz. 16:07 UTC do 16:43 UTC (17 incydentów),

- dnia 24.08.2011r. od godz. 14:09 UTC do 14:36 UTC (6 incydentów).

Kontrolowany kierowca okazał do kontroli wykresówki, z następujących dni: 04.08.2011 r., 07.08.2011 r., 08.08.2011 r., 09.08.2011 r., 10.08.2011 r., 11.08.2011 r., 15.08.2011 r, 16.08.2011 r., 18.08.2011 r., 20.08.2011 r., 22.08.2011 r., 23.08.2011 r. oraz 24.08.2011 r., które wskazywały, że kierującym pojazdem marki Volvo nr rej. [...]w ww. dniach był skarżący. Jednocześnie kierujący przesłuchany w charakterze świadka, potwierdził, że kontrolowanym pojazdem wykonuje przewozy wyłącznie osobiście i w w/w okresach prowadził kontrolowany pojazd.

Jednocześnie powyższe ustalenia udokumentowano protokołem kontroli z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...].

W związku z powyższym w dniu 24 sierpnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając z upoważnienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych.

Strona wypowiedziała się w sprawie wskazując, że droga, po której się poruszała nie była oznakowana jako droga płatna. Kierujący nie przypuszczał, że porusza się po drodze płatnej. Ponadto skarżący podkreślił, że zainstalowane w pojeździe urządzenie wydawało różne, mylące dźwięki, tak więc nie umiał ich jednoznacznie zinterpretować. Kierujący wskazał, że opłaty reguluje firma i był pewny, że są uiszczone.

W toku postępowania drogą mailową organ I instancji uzyskał informację od operatora systemu opłaty elektronicznej, że na urządzenie zainstalowane w pojeździe marki Volvo o nr rej. [...] została zawarta umowa z przedsiębiorcą określonym w systemie jako: [...].

Następnie pismem z dnia 25 sierpnia 2011 r. zwrócono się z prośbą do operatora systemu opłaty elektronicznej Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie o przesłanie następujących informacji:

- jaki rodzaj umowy na dokonywanie opłaty elektronicznej posiada przedsiębiorca: [...]?

- czy w podanych powyżej okresach saldo na koncie przedmiotowego przedsiębiorcy było zerowe lub ujemne?

- od kiedy (podanie daty) konto przedmiotowego przedsiębiorcy wykazywało brak środków?

W odpowiedzi na przedmiotowe pismo Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. poinformowała, że we wskazanych powyżej okresach na koncie klienta o ID [...], czyli przedsiębiorcy: [...] nie było środków. Przedmiotowy klient podpisał umowę przedpłaconą z płatnością ręczną, zaś po raz pierwszy na koncie klienta nie było środków w dniu 3 sierpnia 2011 r.

Z uwagi na powyższe w dniu 21 października 2011 r. zwrócono się do Biura Elektronicznego Poboru Opłat Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w wnioskiem o przekazanie zdjęć z bramownic kontrolnych systemu poboru opłaty elektronicznej w celu potwierdzenia, iż w ww. dniach kontrolowany pojazd wykonywał przewóz drogowy po drodze objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej.

W dniu 2 grudnia 2011 r. do organu I instancji wpłynęły drogą elektroniczną zdjęcia z bramownic kontrolnych umieszczonych na drodze S6 w dniu 23 sierpnia 2011 r.

W związku z powyższym w dniu 15 grudnia 2011 r. wyłączono do odrębnych postępowań naruszenia z poszczególnych dni, z których otrzymano materiał zdjęciowy potwierdzający popełnienie naruszeń.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. zawiadomiono stronę postępowania o zmianie kwalifikacji naruszenia stwierdzonego protokołem kontroli nr [...]polegającego na przejeździe po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 23 sierpnia 2011 r., o godz. 17:36.56 na 320,8 km drogi krajowej nr S-6 na naruszenie polegające na niezjechaniu z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 23 sierpnia 2011 r. potwierdzone zdjęciem z bramownicy kontrolnej wykonanym o godz. 17:36.56 na 320,8 km drogi krajowej nr S-6.

Podstawą zmiany kwalifikacji naruszenia była ponowna analiza zgromadzonego materiału dowodowego. Z dokumentacji zdjęciowej z bramownic kontrolnych przesłanej przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego oraz po sprawdzeniu umiejscowienia ww. bramownic na odcinku drogi krajowej S6 podlegającym obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej - [...]stwierdzono, że w dniu 23 sierpnia 2011 r. przejazd pojazdu członowego marki Volvo o nr rej. [...]z naczepą marki Schmitz o nr rej. [...]ww. odcinkiem drogi S6, został zarejestrowany przez bramownicę umiejscowioną na 326,3 km drogi S6 o godz. 17:32.59 oraz przez bramownicę umiejscowioną na 320,8 km ww. drogi o godz. 17:36.56. Pomiędzy ww. bramownicami kontrolnymi istnieje możliwość zjazdu z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej - na węźle [...], do czego zobowiązany był kierujący pojazdem, zgodnie z art. 13 i ust. 4b u.d.p.

W związku z powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 16 lutego 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł za naruszenie polegające na niezjechaniu z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 23 sierpnia 2011 r., potwierdzone zdjęciem z bramownicy kontrolnej na 320,8 km wykonanym o godz. 17:36.56 stwierdzone w trakcie kontroli drogowej udokumentowanej protokołem kontroli z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...].

Pismem z dnia 29 lutego 2012 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał, pismem z dnia 17 maja 2012 r. Kapsch Telematic Services Sp. z o.o., do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazd określony w decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. została uiszczona.

Pismem z dnia 22 maja 2012 r. Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. wskazała, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdem o numerze [...] w dniu 23 sierpnia 2011 r. o godz. 17:36 CEST nie została uiszczona. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viabox. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu.

Pismem z dnia 14 czerwca 2012 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o nowym materiale dowodowym i poinformował, że strona przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

Skarżący w piśmie z dnia 27 czerwca 2012 r. nie zgodził się z wyjaśnieniami operatora, że w powyższej sprawie nie składał reklamacji. Strona do powyższego pisma dołączyła kopię reklamacji złożonych w Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. Przedmiotowe pismo nie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem strony.

Organ pismem z dnia 17 września 2012 r. wezwał Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. do wskazania jaki był stan salda konta użytkownika określony w systemie CRM pomiędzy 4 a 24 sierpnia 2011 r.

W dniu 28 września 2012 r. wpłynęło do organu pismo od operatora systemu Viatoll, w którym wskazano, że stan salda konta użytkownika w dniach od 4 do 24 sierpnia 2011 r. wynosił 0 zł.

W dniu 12 października 2012 r. wpłynęło do organu pismo skarżącego z dnia 27 czerwca 2012 r. opatrzone własnoręcznym podpisem.

W dniu 7 listopada 2012 r. wpłynęło do organu kolejne pismo skarżącego, który przedstawił kserokopię artykułu prasowego red. D. M. "Droga przez mękę", który ukazał się w dniu 24 października 2012 r. w [...]. Zdaniem strony potwierdza on nieprawidłowości w działaniu systemu Viatoll. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów na potwierdzenie wadliwości działania systemu elektronicznego poboru opłat (dowód z opinii biegłych, przesłuchanie [...]). Pismo to nie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem strony.

Organ ponownie rozpoznając stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się w dniu 23 sierpnia 2011 r. o godz. 17:36 po drodze wymienionej w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13 k ust. 1 i 2 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych też względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, zdaniem organu nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania niniejszej sprawy administracyjnej.

Organ, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego wskazał, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Z pisma Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. z dnia 22 maja 2012 r. w sposób niebudzący wątpliwości wynika bowiem, że za kontrolowany przejazd opłata elektroniczna nie została uiszczona. Ponadto w piśmie z dnia 27 września 2012 r. operator wskazał stan salda konta użytkownika pomiędzy 4 a 24 sierpnia 2012 r., który wynosił 0 zł. Na koncie użytkownika nie było więc żadnych środków potrzebnych do uiszczenia opłaty elektronicznej. Wyjaśnienia złożone przez operatora systemu pozostają w sprzeczności z twierdzeniami strony zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż na koncie Viatoll znajdowały się środki na uiszczenie opłaty elektronicznej. Organ wyjaśnił, że Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za obsługę krajowego systemu poboru opłat. Skoro zaś podmiot odpowiedzialny za obsługę powyższego systemu ustalił, że opłata nie została uiszczana, a strona nie przedstawia żadnych dowodów świadczących, iż opłatę uiściła, to organ dał wiarę informacji pochodzącej bezpośrednio od podmiotu obsługującego elektroniczny system poboru opłat. Ponadto organ stwierdził, że reklamacja złożona u operatora systemu nie jest podstawą do umorzenia przedmiotowego postępowania. Organ nie miał również podstaw, aby uważać, że jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu systemu Viatoll przyczyniły się do nieuiszczenia opłaty przez stronę. Wyjaśnienia operatora są w tym zakresie jednoznaczne i nie budzą wątpliwości. Strona nie mogła uiścić opłaty elektronicznej za przejazdy po płatnych odcinkach dróg, jeśli stan konta pomiędzy 4 a 24 sierpnia 2012 r. wynosił 0 zł.

Organ odnosząc się zarzutu o wielokrotnym nakładaniu kary finansowej wskazał, że każdy przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej, tj. odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Ustawodawca nie przewidział możliwości sumowania w jednej decyzji administracyjnej kar pieniężnych za kilka naruszeń opisanych w art. 13 k ust. 1 i 2 u.d.p, stanowiących odrębne sprawy administracyjne w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a.

Z powyższych względów Główny Inspektor Transportu Drogowego wyodrębnił tyle spraw administracyjnych, ile w protokole kontroli stwierdzono przejazdów za które nie została uiszczona opłata elektroniczna, a każda z nich stanowiła podstawę do wydania odrębnej decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Przy wyodrębnieniu spraw administracyjnych organ kierował się następującymi okolicznościami: dniem popełnienia naruszenia, różnym odcinkiem drogi krajowej za który istniej obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej oraz czasem popełnienia naruszenia. Odmienność którejkolwiek z powyższych przesłanek przesądza bowiem o fakcie dokonania odrębnego przejazdu za który pobierana jest opłata elektroniczna. Zdaniem organu powyższe okoliczności świadczą o dokonaniu odrębnego naruszenia przez kierującego pojazdem, które polega na naruszeniu obowiązku w innym stanie faktycznym, co do miejsca (inny odcinek) lub czasu, a zatem stanowi odrębną indywidualną sprawę administracyjną, która powinna zostać załatwiona osobną decyzją administracyjną.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a mianowicie:

a. przepisu art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w sytuacji, gdy podstawą decyzji wydanej przez organ w I instancji było naruszenie polegające na niezajechaniu z drogi objętej, obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej (a więc art. 13 k ust 2 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.), a podstawą decyzji wydanej przez organ w II instancji było nieuiszczenie opłaty za przejazd (a więc art. 13 k ust 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.). Dodatkowo organ rozpoznając sprawę w II instancji, naruszając wskazane wyżej przepisy nie umotywował przyczyn zmiany kwalifikacji i ustaleń faktycznych w sprawie.

b. przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (zarówno na etapie przed jak i w trakcie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie niniejszej sprawy) wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony w szczególności poprzez nieuwzględnienie lub brak ustosunkowania się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, stanowiska w zakresie niewłaściwego działania urządzenia viabox zamontowanego w samochodzie Volvo [...]oraz niewłaściwego działania systemu poboru opłat, faktycznego stanu środków pieniężnych na koncie użytkownika.

c. przepisu art. 78 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony jako nieistotnych dla rozpoznania sprawy w szczególności w zakresie:

- zwrócenia się Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. o wskazanie osób lub podmiotów, które zajmowały się obsługą systemu viaTOLL w miesiącu lipcu i sierpniu 2011 r. w zakresie dotyczącym użytkownika B. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] i przesłuchanie ich w charakterze świadków na okoliczności wskazane w skardze i wniosku z dnia 2 lipca 2012 r. a dotyczące ustalenia kiedy i jakim środkiem komunikacji przekazana została użytkownikowi informacja dotyczącą osiągnięcia pułapu ostrzegawczego czy też braku środków na koncie oraz błędnych i mylących wskazań systemu viaTOLL w zakresie ilości środków na koncie użytkownika (jak wynika ze skargi i wniosku z dnia 2 lipca 2012 r. po doładowaniu dnia 24 sierpnia 2011 r. kwotą 500 zł i naliczeniu raportu tygodniowego na dzień 24 sierpnia 2011 r. na saldzie kwoty 106,95 zł, zakładka systemowa pozostałe saldo wykazywała niezmiennie na dodatnia kwotę w wysokości 458,21 zł),

- zwrócenia się do B. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...]o okazanie urządzenia viabox (id [...]) zmontowanego w samochodzie Volvo o nr rej. [...]którym kierował skarżący w sierpniu 2011 r. i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy to urządzenie funkcjonowało w sposób prawidłowy i czy w związku z tym skarżący miał obiektywną możliwość zorientowania się, że jest uszkodzone lub że konto jest nienaładowane a tym samym czy mógł uniknąć naruszenia przepisów ustawy, a także jaki był faktyczny stan środków pieniężnych na koncie użytkownika tego systemu,

- dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy działanie systemu viaTOLL (m.in. konto systemowe użytkownika B. K., sposób obsługi użytkownika B. K., przekazywanie informacji między urządzeniami składającymi się na system) w zakresie miejscowo i czasowo odpowiadającym przedmiotowemu postępowaniu było prawidłowe, a w związku z tym ustalenie czy użytkownik miał obiektywną możliwość zorientowania się w stanie konta a także czy kierowca miał możliwość jednoznacznego stwierdzenia, że system działa nieprawidłowo lub że konto jest nienaładowane, a tym samym czy mógł uniknąć naruszenia przepisów ustawy, a także jaki był faktyczny stan środków pieniężnych na koncie użytkownika systemu.

d. naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. poprzez:

- przyjęcie, że podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22.03.2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków na których pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia opłaty podczas, gdy podstawą decyzji organu w I instancji było niezjechanie z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej,

- przyjęcie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego dowolnych ustaleń, nie wynikających z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez uznanie, że w przedmiotowym okresie na koncie użytkownika nie było środków pozwalających na uiszczenie opłaty elektronicznej, opłata ta nie została uiszczona, urządzenie viabox i pozostałe urządzenia składające się na system elektronicznego poboru opłat działały w sposób prawidłowy.

e. przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności w odniesieniu do oceny zasadności pominięcia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w toku postępowania,

- brak odniesienia się przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego do całokształtu zarzutów zaprezentowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a. art. 8 Konstytucji RP w zw. z art. 13 u.d.p. poprzez zaniechanie odmowy zastosowania wskazanego przepisu ustawy jako sprzecznego z Konstytucją w zakresie w którym:

- pozwala na kumulowanie kar administracyjnych w sytuacji, gdy jedno zachowanie wyczerpuje znamiona dwóch lub więcej wskazanych w tym przepisie deliktów administracyjnych co prowadzi do nieuzasadnionej multipenalizacji i wielokrotnego karania za jeden czyn jako niezgodnej z zasadą demokratycznego państwa prawnego i zasadą proporcjonalności,

- pozwala na kumulowanie kar administracyjnych w sytuacji, gdy jedno zachowanie wyczerpuje znamiona dwóch lub więcej wskazanych w tym przepisie deliktów administracyjnych co może prowadzić do sytuacji, iż kierujący pojazdem bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej po drodze krajowej na odcinku o długości np. 10 km na którym znajduje się np. 10 bramownic z urządzeniami rejestrującymi (ilość bramownic jest zależna od ilości dróg dojazdowych umożliwiających wjazd lub zjazd z drogi krajowej) obciążony zostanie karami administracyjnymi w wymiarze 30.000 zł (po 3000 zł za przekroczenie każdej bramownicy), podczas gdy kierujący pojazdem bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej po drodze krajowej na odcinku o długości 10 km na którym znajdują się np. tylko 2 bramownice zostanie obciążony karami administracyjnymi w wymiarze 6 000 zł, co w ocenie skarżącego jest pogwałceniem zasady równości wobec prawa, zasady proporcjonalności i zasady demokratycznego państwa prawnego,

- pozwala na nałożenie kary administracyjnej w kwocie 3000 zł w sytuacji gdy koszt nieuiszczonej opłaty za przejazd może wynosić tylko 60 groszy, co narusza zasadę proporcjonalności oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego,

- przewiduje nałożenie kary administracyjnej za przejazd bez uiszczonej opłaty na kierowcę a nie na stronę umowy z podmiotem pobierającym opłaty z wykorzystaniem sytemu elektronicznego poboru opłat i zarazem użytkownika urządzenia umożliwiającego pobieranie tych opłat jak również systemu informacji i obsługi konta (co w warunkach Polskich jest regułą i dotyczy relacji pracodawca i pracownik) co łamie zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę sprawiedliwości społecznej,

- wysokość kar pieniężnych jest określona w sposób bezwzględnie sztywny co nie dopuszcza uwzględnienia ewentualnego stopnia zawinienia czy też okoliczności danego deliktu co narusza zasady sprawiedliwości społecznej,

- przewidziana w ustawie odpowiedzialność ma charakter bezwzględny co wyklucza jakiekolwiek dowodzenie przez podmiot odpowiedzialny okoliczności ekskulpujacych (np. błędu co do prawa, błędu co faktu przez wykazanie że zostało uczynione wszystko czego można było od niego rozsądnie wymagać aby nie dopuścić do naruszenie normy prawa) co narusza zasady sprawiedliwości społecznej,

- została wprowadzona zmiana przepisów ustawy oraz system Viatoll.

b. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 k ust. 1 pkt. 1 u.d.p. poprzez niewłaściwa wykładnię i zastosowanie polegające na naliczaniu kar za przekroczenie poszczególnych bramownic czy też odcinków dróg w sytuacji gdy kara jest nakładana za przejazd po drodze publicznej bez względu na ilość przekroczonych bramownic czy też odcinków dróg.

c. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 k ust. 2 pkt. 2 w zw. z art. 13 k ust 1 pkt 1 u.d.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy te zezwalają na kumulowanie kar administracyjnych w sytuacji gdy jedno zachowanie wyczerpuje znamiona dwóch deliktów administracyjnych.

Mając na uwadze zaprezentowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji dnia 16 lutego 2012 r. i umorzenie postępowania.

Skarżący ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu:

a. z akt sprawy GITD o sygn. akt:

- [...],

- [...],

- [...]

b. pisma RPO z dnia 4 stycznia 2013 r. i 7 stycznia 2013 r. na okoliczności wskazane w uzasadnieniu przedmiotowej skargi.

Skarżący jednocześnie wniósł o rozważenie możliwości zwrócenia się przez Sąd w trybie art. 193 Konstytucji RP z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 13 u.d.p. z Konstytucją i umowami międzynarodowymi:

- w zakresie w którym pozwala on na kumulowanie kar administracyjnych w sytuacji, gdy jedno zachowanie wyczerpuje znamiona dwóch lub więcej wskazanych w tym przepisie deliktów administracyjnych co prowadzi do nieuzasadnionej multipenalizacji i wielokrotnego karania za jeden czyn jako niezgodnej z zasadą demokratycznego państwa prawnego i zasadą proporcjonalności,

- w zakresie w którym pozwala on na kumulowanie kar administracyjnych w sytuacji, gdy jedno zachowanie wyczerpuje znamiona dwóch lub więcej wskazanych w tym przepisie (deliktów administracyjnych co może prowadzić do sytuacji, iż kierujący pojazdem bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej po drodze krajowej na odcinku o długości np. 10 km na którym znajduje się np. 10 bramownic z urządzeniami rejestrującymi (ilość bramownic jest zależna od ilości dróg dojazdowych umożliwiających wjazd lub zjazd z drogi krajowej) obciążony zostanie karami administracyjnymi w wymiarze 30.000 zł (po 3000 zł za przekroczenie każdej bramownicy), podczas gdy ten sam kierujący pojazdem bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej po drodze krajowej na odcinku o długości 10 km na którym znajdują się np. tylko 2 bramownice zostanie obciążony karami administracyjnymi w wymiarze 6 000 zł, co jest pogwałceniem zasady równości wobec prawa, zasady proporcjonalności i zasady demokratycznego państwa prawnego,

- w zakresie w którym pozwala na nałożenie kary administracyjnej w kwocie 3000 zł w sytuacji gdy koszt nieuiszczonej opłaty za przejazd może wynosić tylko 60 groszy, co narusza zasadę proporcjonalności oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego,

- w zakresie w którym przewiduje nałożenie kary administracyjnej za przejazd bez uiszczonej opłaty na kierowcę a nie na stronę umowy z podmiotem pobierającym opłaty z wykorzystaniem sytemu elektronicznego poboru opłat i zarazem użytkownika urządzenia umożliwiającego pobieranie tych opłat, jak również systemu informacji i obsługi konta (co w polskich warunkach jest regułą i dotyczy relacji pracodawca - pracownik) co łamie zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę sprawiedliwości społecznej,

- w zakresie w którym wysokość kar pieniężnych jest określona w sposób bezwzględnie sztywny co nie dopuszcza uwzględnienia ewentualnego stopnia zawinienia czy też okoliczności danego deliktu co narusza zasady sprawiedliwości społecznej,

- w zakresie w którym przewidziana w ustawie odpowiedzialność ma charakter absolutny co wyklucza jakiekolwiek dowodzenie przez podmiot odpowiedzialny okoliczności ekskulpujacych (np. błędu co do prawa, błędu co faktu przez wykazanie że zostało uczynione wszystko czego można było od niego rozsądnie wymagać aby nie dopuścić do złamania przepisów prawa) co narusza zasady sprawiedliwości społecznej.

- w zakresie w jakim została wprowadzona zmiana przepisów ustawy oraz system Viatoll.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Badając skargę Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Organ uznał, że za sporny przejazd po drodze płatnej nie została uiszczona opłata elektroniczna, natomiast Sąd nie podziela powyższego stanowiska uznając je, w świetle okoliczności badanej sprawy, co najmniej za przedwczesne.

Na wstępie należy zauważyć, że nadesłane przez organ akta administracyjne niniejszej sprawy, pomijając nawet, że nie są uporządkowane (nieponumerowane strony, brak wykazu kolejnych dokumentów, niezachowanie kolejności ich wpływu do organu) nie zawierają wszystkich dokumentów, na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji. W nadesłanych aktach brakuje pisma spółki Kapsch z dnia 2 lipca 2012 r. które, z punktu widzenia podjętej decyzji ma znaczenie dla sprawy (v. strona 5 skarżonej decyzji in fine).

Podkreślić wypada, że organ nie jest zwolniony z przedstawienia Sądowi materiału dowodowego, na którym oparto wydane rozstrzygnięcie. Zaskarżona decyzja została wydana w indywidualnie oznaczonej sprawie nawet, jeżeli część dowodów pozyskano w innej sprawie, toczącej się z udziałem tego samego skarżącego. Innymi słowy, organ ma obowiązek przekazać Sądowi kompletne akta administracyjne sprawy, której dotyczy zaskarżona decyzja. Z kolei Sąd rozpoznając skargę, nie ma obowiązku poszukiwać z własnej inicjatywy dokumentów stanowiących materiał dowodowy potrzebny do przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji. Sąd wydając wyrok na podstawie akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) powinien dysponować aktami kompletnymi, ze starannie ponumerowanymi wszystkimi kartami, a wszelkie braki (uchybienia) w tym zakresie są oceniane z punktu widzenia wpływu takiego uchybienia na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, brak w aktach sprawy wzmiankowanego pisma spółki Kapsch z dnia 2 lipca 2012r. w istocie nie pozwala na przeprowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji, gdyż Sąd nie jest w stanie skonfronotować treści tego pisma z wywodami organu, które - co należy zaakcentować - są niekorzystne dla skarżącego.

Już tylko z tego powodu, decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 grudnia 2012 r. podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) p.p.s.a.

Oprócz opisanego wyżej mankamentu, na gruncie rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że Sąd nie podziela stanowiska GITD, iż to, że kierowca zeznał, że nie posiada wiedzy na temat znaczenia sygnałów z urządzenia viaBox wyklucza uwzględnienie, że na koncie użytkownika były środki zapewniające opłacenie spornego przejazdu. W tej sprawie, bez przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego nie można bezkrytycznie dać wiary twierdzeniom spółki Kapsch, że od 4 do 24 sierpnia 2011 r. stan konta użytkownika wynosił 0 zł (v. pismo Kapsch -wpływ do organu 28 września 2012r.) choćby z tego powodu, że we wcześniejszych pismach spółka Kapsch mijała się z prawdą twierdząc, że użytkownik nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem systemu (brak informacji zwrotnej o niskim stanie środków na koncie) czemu przeczy przedłożony przez skarżącego materiał dowodowy dotyczący przedmiotowej reklamacji (patrz szczególnie reklamacja, w której opisano doładowanie konta w dniu 26 maja 2012 r. oraz 25 lipca 2012 r.. a więc przed dniem przejazdu, za który nałożono niniejszą karę). Sąd zwraca uwagę, że niewniesienie wymaganej opłaty za pomocą systemu elektronicznego jej pobierania jest podstawą do nałożenia sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej w kwocie 3000 złotych, zatem konieczne jest, nie budzące wątpliwości ustalenie, że pojazd przejechał pod bramownicą bez uiszczenia opłaty.

W ocenie Sądu, wykazanie wadliwości systemu poboru opłat z powodów leżących po stronie podmiotu odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat (w tym przykładowo: wykazanie braku możliwości połączenia urządzenia ViaBox zamontowanego w pojeździe z systemem poboru opłat) a w konsekwencji niepobranie środków dostępnych na koncie użytkownika na dany przejazd po drodze płatnej nie powinno stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjne wyrażony w wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1467/12, w którym zwrócono uwagę na konieczność dokonywania wykładni przepisu art. 13 k. ust.1 pkt 1 u.d.p. w zgodzie z art. 2 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku zwrócił uwagę, że prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, to jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest taka sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów a przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, w realizacji programu rządowego ViaTOLL i za pomocą tego systemu, dokonuje poboru opłat elektronicznych. Firma Kapsch natomiast dba o prawidłowość działania systemu elektronicznego, odczytującego przejazd konkretnego pojazdu i "skasowanie" opłaty. Opłaty wnoszone przez użytkowników systemu Viatoll zasilają konta operatora systemu (Kapsch), a finalnie Krajowego Funduszu Drogowego (KFD) zarządzanego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Do KFD trafiają również kary za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach płatnych.

W myśl art. 40a ust. 5 pkt 1 u.d.p. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia tryb, sposób i termin wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania, w tym tryb dokonywania zwrotu nienależnie pobranych opłat elektronicznych.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał w dniu 30 kwietnia 2011 r. Rozporządzenie w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. z 2011 r. Nr 91, poz.524).

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w razie wniesienia opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 ww. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości oznacza, że korzystający z drogi płatnej zastosował się do przepisów regulujących kwestie uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg płatnych. Zdaniem Sądu, jeżeli niepobranie stosownej opłaty wynika z błędów

leżących po stronie systemu poboru opłat, to wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 13 k ust.1 pkt 1 u.d.p., za brak opłaty elektronicznej jest w istocie konsekwencją niedopełnienia obowiązku należytego zabezpieczenia systemu poboru opłat przez organ realizujący program rządowy ViaTOLL. W takiej sytuacji, zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest pogląd, że można stronie wymierzyć karę na podstawie wymienionego przepisu.

Na gruncie rozpatrywanego przypadku, wobec ustalenia, że doszło do złożenia reklamacji, w której zakwestionowano prawidłowość działania systemu poboru opłat, organ powinien w sposób rzetelny wyjaśnić dlaczego uznaje, że negatywny wynik takiej reklamacji nie ma wpływu na wynik sprawy. Sąd nie podziela stanowiska organu, że reklamacja złożona u operatora systemu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem wykazania przez skarżącego, że w chwili spornego przejazdu posiadał na koncie środki umożliwiające pobranie przez system poboru opłat kwoty należnej za ten przejazd, nie byłoby podstaw do nakładania na skarżącego kary pieniężnej za przejazd drogą płatną bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Na stronie 5 zaskarżonej decyzji organ wskazuje: w piśmie z dnia 2 lipca 2012r. operator potwierdził fakt, iż użytkownik składał reklamacje dotyczącą nieprawidłowej sygnalizacji niskiego poziomu środków na koncie, jednak reklamacja ta została rozpatrzona negatywnie, a użytkownik został pouczony o treści zawartej umowy oraz treści ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011r. Powyższe stwierdzenia w żaden sposób nie wyjaśniają, z jakich powodów reklamacja została rozpatrzona negatywnie, natomiast skarżący konsekwentnie twierdzi, że podczas krytycznego przejazdu działanie systemu poboru opłat było wadliwe przez co użytkownik pojazdu (B. K. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...]) oraz kierowca (skarżący M. G.) nie mieli obiektywnej możliwości zorientowania się w stanie konta. Brak wyjaśnienia powyższych kwestii świadczy o naruszeniu przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zwraca uwagę, że w tej i podobnych sprawach skarżący przeważnie podnoszą, że zabezpieczyli środki na koncie i na poszczególnych bramownicach były one pobierane przez system. Spółka Kapsch w takich sytuacjach stwierdza, że zapisy na zestawieniu operacji finansowych użytkownika przedstawiają operacje zarejestrowane na jego koncie, które nie są równoznaczne z faktem uiszczenia opłat za przejazd po płatnym odcinku drogi. Jednocześnie Kapsch nie przedstawia żadnych dowodów stwierdzających, w jaki sposób odbywała się procedura przejazdu pod poszczególnymi bramownicami i w jaki sposób system odnotowywał (w zakresie opłat) te przejazdy - które bramownice odnotowały przejazd bez wniesienia opłaty, a które jej uiszczenie potwierdziły i w jakich wysokościach. Jeżeli zatem organ Inspekcji Transportu Drogowego opiera się na dowodach dostarczonych przez firmę Kapsch, to powinien domagać się kompletnej dokumentacji w tym zakresie, by przedstawić ją (zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.) w motywach rozstrzygnięcia. Przyjęcie za dowody w sprawie stwierdzeń firmy Kapsch, nie popartych właściwą dokumentacją, nie można uznać za prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, do którego przeprowadzenia Inspekcja Transportu Drogowego w tego rodzaju sprawie jest obowiązana.

Jeszcze raz trzeba podkreślić, że w świetle zebranego materiału dowodowego nie można jednoznacznie stwierdzić, że w chwili spornego przejazdu nie było na koncie użytkownika środków na uiszczenie opłaty elektronicznej. Nie można także stwierdzić, czy urządzenie ViaBox i pozostałe urządzenia składające się na system elektronicznego poboru opłat działały w sposób prawidłowy. Ponadto, co podnosił skarżący, droga po której się poruszał nie była oznaczona jako płatna. Ta kwestia też nie została w żaden sposób przez organ wyjaśniona. Zważywszy, że sporny przejazd odbył się niespełna miesiąc od wprowadzenia w Polsce przedmiotowego systemu opłat a Sądowi z urzędu wiadomo o analogicznych zarzutach podnoszonych przez skarżących w innych, lecz przedmiotowo tożsamych, sprawach rozpatrywanych w tutejszym Wydziale, wyjaśnienie powyższych kwestii jest szczególnie konieczne. Na kwestię braku oznaczenia drogi, jako płatnej wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonym wyżej wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r.

Zdaniem Sądu, bezkrytyczne przyjęcie materiału przedstawionego przez spółkę Kapsch nie czyni zadość wymaganiom, jakie stawiają przed organem powołane przepisy procedury administracyjnej. Należy też dodać, że w uzasadnieniu decyzji GITD nie wyjaśnił logicznie i wyczerpująco powstałych wątpliwości, podnoszonych przez skarżącego.

W świetle zarzutów podniesionych przez skarżącego a mianowicie, że wzmiankowana kara pieniężna powinna zostać nałożona na podmiot na rzecz, którego był wykonywany sporny przejazd wypada wskazać, że w stanie prawnym adekwatnym dla potrzeb rozpatrywanej sprawy, obowiązek wniesienia opłaty elektronicznej spoczywa na innym podmiocie niż ten, wobec którego mogła być zastosowana kara.

Jak zasadnie podnosi strona skarżąca, jedynie użytkownik pojazdu jest podmiotem uprawnionym do zawarcia stosownej umowy oraz odbioru urządzenia ViaBox. Jest on także zobowiązany do instalacji tego urządzenia w pojeździe i zapewnienia środków na koncie, z którego są pobierane opłaty. Z kolei, zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. karę pieniężną, o której mowa w tym uregulowaniu wymierza się kierującemu pojazdem, a więc osobie, która prowadzi pojazd w momencie zaistnienia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ( w razie braku tejże opłaty). Jednakże, co należy podkreślić, osoba kierująca pojazdem wyposażonym w urządzenie ViaBox ( a z taką sytuacja mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy) ma możliwość uniknięcia kary, jeżeli będzie respektować postanowienia zawarte w art. 13 i) ust. 4a) u.d.p. w związku z art. 13 i) ust.4 b) tego aktu (dla potrzeb rozpoznawanej sprawy- w brzmieniu obowiązującym na dzień spornego przejazdu tj. 23 sierpnia 2011 r.).

Mianowicie: kierujący pojazdem po włączeniu urządzenia podczas przejazdu po drodze płatnej, wprowadzeniu do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu oraz używaniu urządzenia zgodnie z przeznaczeniem, po usłyszeniu odpowiedniej liczby sygnałów informujących o zbliżającym się braku / lub o braku środków powinien zjechać niezwłocznie z drogi płatnej. Analogicznie powinien uczynić w przypadku stwierdzenia niesprawności tego urządzenia.

Sąd przy tym ponownie zauważa, że możliwość uwolnienia się kierowcy od odpowiedzialności administracyjnej jest ściśle związana z prawidłowością działania systemu poboru opłat elektronicznych, o czym była mowa wyżej. W ocenie Sądu, nawet kwestia niesprawności urządzenia musi być spowodowana wadą samego urządzenia ViaBox a nie wadą systemu poboru opłat, co można wykazywać w toku postępowania administracyjnego w sprawie o nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest brak uzasadnienia organu, co do konieczności uiszczenia opłaty elektronicznej za sporny przejazd pomimo, że w dniu 23 sierpnia 2011 r. system poboru opłat odnotował 17 tzw. incydentów. Sąd wskazuje, iż na tym samym odcinku drogi płatnej (droga S 6 – 326,3 km), miał miejsce przejazd dokonywany przez skarżącego o godz. 17.32, za który nałożono karę pieniężną (decyzja z dnia 20.12.2012 r. – sprawa zawisła przez tut. Sądem (sygn. akt VI SA/Wa 3112/14). Uwzględniając decyzję wydaną w niniejszej sprawie należy podkreślić, że przejazd w tym przypadku nastąpił o godzinie 17:36, tj. cztery minuty po zarejestrowanym wcześniej incydencie stanowiącym p[odstawę nałożenia stosownej kary administracyjnej. W takiej sytuacji w ocenie Sądu należy bezwzględnie wyjaśnić, co podnosił również skarżący, czy w badanej sprawie nie doszło do multiplikacji nakładanych kar za przejazd pod bramownicami, (zamiast za jeden przejazd danym odcinkiem drogi płatnej), co nie jest dopuszczalne w świetle przepisu art. 13 k. ust.1 u.d.p. wykładanego zgodnie z regułami wyznaczonymi przez Konstytucję na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 10 września 2014r. sygn.. akt P 36/13 a także Rzecznik Praw Obywatelskich w wystąpieniu z dnia 4 stycznia 2013r. znak RPO-691806-V/12/ GM skierowanym do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.