Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1340/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 4-5, art. 9 ust. 1-2, art. 15 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 1-2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 17 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: K.p.a.), art. 2 pkt 4 i 5, art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.), art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) – po rozpatrzeniu wniosku M. R. orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. W. od 1 października 2011 r. argumentując, że miesięczny dochód rodziny w 2010 r. w przeliczeniu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni przekroczył ustawowy próg dochodowy tj. 725,00 zł. i wyniósł 748,02 zł.

W odwołaniu od wspomnianego rozstrzygnięcia M. R. wskazała, że podjęta decyzja organu jest niesłuszna i krzywdząca, gdyż samotnie wychowuje dziecko, a dochód z tytułu umowy o pracę jest jedynym źródłem utrzymania rodziny. Podniosła również, że jej dochód jest obciążony zajęciem komorniczym w znacznej kwocie, została pozbawiona zasiłku rodzinnego na córkę i nie przysługuje jej dodatek mieszkaniowy ani stypendium w szkole. W opinii skarżącej organ niesłusznie doliczył do dochodu za 2010 r. jednorazową zapomogę socjalną z zakładu pracy, którą otrzymała ze względu na niezwykle trudną sytuację życiową i materialną. Była to zapomoga jednorazowa z przeznaczeniem na konkretny cel – częściowy remont lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowy zasobu gminnego.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.) i art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść powołanych przepisów i podkreślił, że dochód rodziny skarżącej za 2010 r. został ustalony w oparciu o zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-B. o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych i skorygowany o składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wobec uzyskania przez rodzinę dochodu przekraczającego kryterium dochodowe, nie została spełniona przesłanka z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i w związku z tym prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko skarżącej nie przysługuje. Organ II instancji oceniając przeprowadzenie postępowania w sposób szczegółowy i rzetelny, uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub o jej uchylenie. Zaskarżyła decyzję w całości zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 9 ust. 1-2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z: art. 2 pkt 5 tej ustawy, art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dochód skarżącej przekracza ustawowy próg dochodowy w sytuacji, gdy zwiększył się on czasowo z powodu jednorazowej zapomogi, a ponadto dochód skarżącej objęty jest egzekucją komorniczą;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a. poprzez ograniczenie się do okoliczności, że skarżąca przekroczyła próg ustawowy, a niepodjęcie działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy i ustalenia, że dochód skarżącej zwiększył się czasowo, a także, że dochód objęty jest egzekucją komorniczą.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. skarżąca oświadczyła, że w 2010 r. otrzymała kwotę jednorazowej zapomogi na remont mieszkania w kwocie 2600 zł brutto, a ponadto kwotę 735 zł brutto oraz 120 zł brutto w formie bonów świątecznych. Od tych kwot odprowadzony został podatek. Skarżąca oświadczyła również, że nie kwestionuje wyliczenia jej dochodu wynikającego z zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego Ł.-B., które to zaświadczenie stanowiło podstawę ustaleń organu wydającego decyzję w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cytowanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 p.p.s.a., który obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.). Wskazać należy, że powyższa ustawa reguluje pomoc państwa osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 powołanej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 15 ust. 1 ustawy).

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem M. R. z dnia 6 września 2011 r., do którego dołączyła zaświadczenie Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy oraz zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych.

Stosownie do treści art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł (art. 10 ust. 1 ustawy).

W zakresie pojęcia dochodu i dochodu rodziny ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów odwołuje się w art. 2 pkt 4 i 5 powołanej ustawy do ich znaczenia w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 992 ze zm.), dochód – to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na dzieci.

Z powyższej definicji wynika, że zajęcie części dochodu na poczet należności objętych egzekucją komorniczą nie powoduje zmniejszenia dochodu.

Z kolei art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W tym miejscu należy odwołać się jeszcze do adekwatnego do okresu zasiłkowego, przewidzianego w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, okresu świadczeniowego (art. 2 pkt 8), który oznacza okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.

Z powyższego wynika, że w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego organy administracji publicznej obowiązane są do ustalenia, czy spełnione zostało kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że wynagrodzenie skarżącej z tytułu umowy o pracę i dodatkowe kwoty uzyskane od pracodawcy tytułem zapomóg i bonów świątecznych podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Z tego faktu wynika, że dla celów ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dowodem, w oparciu o który organy miały obowiązek ustalenia wysokości dochodu rodziny skarżącej było stosownie do art. 15 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego.

W niniejszej sprawie organy administracji wyliczyły dochód miesięczny przypadający na osobę w rodzinie M. R. i wydały rozstrzygnięcie odmawiające prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. W. na okres od 1 października 2011 r. Organy ustaliły, że w 2010 r. skarżąca uzyskała dochód, ustalony w oparciu o zaświadczenie Naczelnika I Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia 31 sierpnia 2011 r. o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (PIT 37) i skorygowany w oparciu o rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 123, poz. 836) o składki na ubezpieczenie zdrowotne – w kwocie 17 952,53 zł. W związku z tym, że rodzina skarżącej składa się z dwóch osób, organy ustaliły, że dochód na osobę w rodzinie wyniósł 748,02 zł. Kwota ta przekroczyła ustawowe kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. 725 zł, co przesądziło o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia.

W tym miejscu należy wskazać, że dane dotyczące dochodu podatnika wykazane w zaświadczeniu urzędu skarbowego nie podlegają ocenie organów administracji właściwych w sprawach ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Zaświadczenie stanowi bowiem urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 217 § 2 i art. 218 § 1 K.p.a.). Dane zawarte w zaświadczeniu są więc wiążące tak dla organu jak i dla sądu administracyjnego, a uprawnienie do kwestionowania tych danych przysługuje jedynie skarżącej na gruncie prawa podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1368/08; wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 154/08; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 23/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, zarówno organy orzekające w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny nie były uprawnione do samodzielnego ustalania znaczenia danych zawartych w treści ww. zaświadczenia.

Wobec powyższego nie można podzielić zarzutu skarżącej, jakoby organy administracji naruszyły art. 7 i 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie za dochód skarżącej kwoty wskazanej w zaświadczeniu i ograniczenie się tym samym do uznania, że skarżąca przekroczyła próg ustawowy, nie biorąc pod uwagę okoliczności, że dochód skarżącej zmienił się tylko czasowo z racji jednorazowej zapomogi. Jak już powyżej wskazano kwota tej zapomogi stanowiła dochód rodziny skarżącej w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 992 ze zm.) i organ zobligowany był do jej uwzględnienia przy ustalaniu dochodu warunkującego przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Na marginesie podkreślić należy, że skarżąca nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego wysokości kwot wskazanych w zaświadczeniu urzędu skarbowego.

Organy administracji ustaliły dochód skarżącej na podstawie wspomnianego zaświadczenia, dokonując jedynie skorygowania tego dochodu w oparciu o przepisy rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Zgodnie bowiem z § 15 ust. 2 tego rozporządzenia w przypadku, gdy członek rodziny osiąga dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, pomniejszającą dochód członka rodziny, oblicza się według wzoru S = Sp (P-Sus), gdzie S oznacza składkę na ubezpieczenie zdrowotne, Sp - stopę procentową składki na ubezpieczenie zdrowotne, P – przychód, a Sus – składkę na ubezpieczenia społeczne. Na tej podstawie organy administracji słusznie wyliczyły, biorąc za podstawę dane zawarte w zaświadczeniu z urzędu skarbowego, że wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejszająca dochód członka rodziny wynosi w niniejszej sprawie 1 907,55 zł ( wg wzoru rozporządzenia: 9% x (23 921,26 – 2 726,17) = 1 907,55). Dochód roczny rodziny skarżącej przyjęty przez organy administracji w kwocie 22 586,26 zł, pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie 2 726,17 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł zatem 17 952,53 zł. Miesięczny dochód rodziny organy administracji prawidłowo wyliczyły na kwotę 1 496,04 zł (17 952,53 : 12 = 1 496,04), a miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w kwocie 748,02 zł (1 496,04 : 2 = 748,02) .

W obliczu powyższych rozważań na akceptację zasługują wyliczenia organu prowadzące do wniosku, iż skarżąca przekroczyła w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w 2010 r., kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego o kwotę 23,02 zł. W kontrolowanej sprawie organ zasadnie stwierdził, iż nie został spełniony warunek z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Tym samym odmowa przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia znajduje oparcie w obowiązujących przepisach.

Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

n.k.