Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 338/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 83 § 3, art. 86
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 702/07 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 702/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...].

W dniu 5 stycznia 2007 r. W. P. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w Niemcach pisemny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z odpisem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt VII U [...], który zmienił orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie w ten sposób, że ustalił, iż syn wnioskodawczyni K. P. do dnia 31 stycznia 2008 r. wymaga stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W oparciu o ten wniosek Wójt Gminy Niemce decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] przyznał W. P. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem K. P., w kwocie 420,00 zł miesięcznie, na okres od 5 stycznia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r.

W. P. odwołała się od tej decyzji domagając się przyznania świadczenia od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 stycznia 2008 r., gdyż, jak twierdziła, zgłosiła ustnie do protokołu wniosek o świadczenie w dniu 24 stycznia 2006 r. Zdaniem skarżącej organ powinien był zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (w związku z zawiadomieniem pracownika, że będzie odwoływała się od niekorzystnego dla niej orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie), lub wydać stosowną decyzję w przedmiocie tego wniosku. Odwołująca zarzuciła także organowi naruszenie art. 9 k.p.a. oraz art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie przyznano jej świadczenia do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2007 r. o uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Kolegium zobowiązało organ pierwszej instancji do wyjaśnienia z udziałem odwołującej oraz pracownika socjalnego, czy faktycznie miało miejsce złożenie wniosku do protokołu. Z czynności tej organ pierwszej instancji miał sporządzić protokół z przesłuchania strony i pracownika socjalnego pod odpowiedzialnością karną, podpisany przez uczestników postępowania. Organ ten został również zobligowany do wyjaśnienia, czy W. P. pobierała wcześniej świadczenie pielęgnacyjne na dziecko, ponieważ jest to niezbędne dla ustalenia, czy w sprawie zachodzi kontynuacja świadczenia, czy też jest to nowa sprawa, wszczęta na wniosek ustny lub pisemny strony. Kolegium podkreśliło również, że zgadza się z odwołującą, iż w przypadku złożenia wniosku ustnego do protokołu organ powinien był zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania odwoławczego o ustalenie niepełnosprawności, a także za trafny uznało zarzut, że świadczenie pielęgnacyjne należało przyznać do końca ważności orzeczenia o niepełnosprawności dziecka.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Wójt przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem K. P. w kwocie 420,00 zł miesięcznie, na okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. W punkcie 2 sentencji organ ten orzekł o wyrównaniu świadczenia za okres od 1 stycznia 2007 r. do 4 stycznia 2007 r. w wysokości 42,00 zł , w punkcie 3 i 4 orzekł o sposobie wypłaty świadczenia. Organ pierwszej instancji podkreślił, iż świadczenie przyznano od miesiąca złożenia wniosku z prawidłowo wypełnioną dokumentacją do końca okresu zasiłkowego. Organ - powołując się na protokół z przesłuchania strony - stanowczo zaprzeczył, iż W. P. w styczniu 2006 r. złożyła wniosek pisemny lub ustny do protokołu.

Po rozpoznaniu ponownego odwołania W. P., decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., wydaną na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1-4, art. 23 ust. 1 i 3, art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w punkcie 1 sentencji i przyznało świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 420,00 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2008 r., a w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż świadczenie przyznano od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca ważności orzeczenia o niepełnosprawności dziecka. Z akt sprawy wynikało bowiem, iż skarżąca wcześniej nie pobierała takiego świadczenia i po raz pierwszy wystąpiła o jego przyznanie w dniu 5 stycznia 2007 r., to jest w dniu złożenia wniosku na wzorcowym druku wraz z pełną dokumentacją medyczną. Kolegium nie dało wiary oświadczeniu odwołującej, że w dniu 24 stycznia 2006 r. złożyła ustny wniosek do protokołu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, skoro w aktach sprawy nie ma protokołu, a strona nie jest w stanie wskazać osoby, która przyjęła wniosek do protokołu i nie wie, czy z tej czynności został sporządzony protokół. Zdaniem organu odwoławczego odwołująca składając wniosek została poinformowana o braku możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i to skłoniło ją do wniesienia środka zaskarżenia od niekorzystnego orzeczenia o niepełnosprawności syna. Organ pierwszej instancji nie mógł uznać, iż strona składa ustny wniosek do protokołu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ zabrakło wyraźnego oświadczenia woli odwołującej się, że składa taki wniosek. Kolegium wskazało też na fakt, że w dniu 5 stycznia 2007 r. skarżąca złożyła wniosek na druku urzędowym (nie domagała się natomiast rozpoznania ustnego wniosku złożonego do protokołu). Wobec braku wiarygodnego dowodu potwierdzającego wniesienie ustnego wniosku do protokołu w dniu 24 stycznia 2006 r., Kolegium uznało, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostało wszczęte wnioskiem z dnia 5 stycznia 2007 r.

W skardze W. P. domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Niemce, w części dotyczącej okresu wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego oraz zobowiązania organu do wydania decyzji przyznającej świadczenie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 stycznia 2008 r. Decyzjom organów obu instancji skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oraz oparcie rozstrzygnięcia na wadliwie zgromadzonym materiale dowodowym; art. 9 K.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; art. 83 § 3 K.p.a., poprzez odebranie zeznań od strony pomimo braku uprzedzenia o odpowiedzialności za fałszywe zeznania; art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu obu decyzji do argumentów prawnych i faktycznych podniesionych w oświadczeniu z dnia 18 maja 2007 r. oraz art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2007 r. zamiast od miesiąca stycznia 2006 r., w którym złożony został w organie wniosek ustnie do protokołu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wyjaśnił dodatkowo, że dopiero w dniu 17 stycznia 2007 r. skarżąca uzyskała dokumentację medyczną uprawniającą do wnioskowanego świadczenia. Stąd należało przyznać je od dnia 1 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2008 r.

Oddalając skargę wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r. o sygn. akt II SA/Lu 702/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd podkreślił, że ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego następuje na wniosek uprawnionego podmiotu (art. 23 ust. 1). Prawo do świadczeń ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego albo na okres do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności (art. 24 ust. 2 i ust. 3 - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Jednocześnie Sąd wskazał na treść przepisów art. 24 ust. 3a i ust. 3b ustawy, które dotyczą kontynuacji niepełnosprawności i świadczenia rodzinnego. W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. W takiej sytuacji osoba do wniosku o świadczenie rodzinne dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Wskazując na powyższe Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2007 r. zamiast od dnia 1 stycznia 2006 r. Skarżąca nie udowodniła bowiem, że złożyła w organie wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ustnie do protokołu w dniu 24 stycznia 2006 r., a w aktach nie ma protokołu z tej czynności. Fakt złożenia wniosku nie został również udowodniony w toku przeprowadzonego w dniu 15 maja 2007 r. przesłuchania strony ani w oświadczeniu strony z dnia 18 maja 2007 r. Z protokołu sporządzonego z przesłuchania oraz z wskazanego wyżej oświadczenia wynika natomiast, iż skarżąca nie potrafi wskazać pracownika organu, który przyjął złożony przez nią ustnie wniosek, a także nie wie, czy protokół stwierdzający złożenie ustnego wniosku o świadczenie został sporządzony. Po analizie akt sprawy Sąd ustalił, iż W. P. w dniu 5 stycznia 2007 r. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w Niemcach na druku urzędowym wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad synem K. P. Do wniosku dołączyła następnie własne oświadczenie z dnia 12 stycznia 2007 r., stwierdzające, iż w związku z chorobą swego syna nie pracuje w gospodarstwie rolnym i nie zajmuje się produkcją rolniczą. W dniu 26 stycznia 2007 r. skarżąca złożyła do akt sprawy wydane w wykonaniu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 16 listopada 2006 r. orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], stwierdzające, iż syn skarżącej K. P. w okresie od października 2005 r. do dnia 31 stycznia 2008 r. wymaga stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Sąd zaznaczył również, że w sprawie nie zachodzą wyjątki wskazane w art. 24 ust. 3a i ust. 3b ustawy, pozwalające na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od daty wcześniejszej niż miesiąc złożenia wniosku. Przepis ten dopuszcza taką możliwość jedynie w przypadku kontynuacji niepełnosprawności oraz kontynuacji prawa do świadczenia rodzinnego, a skarżąca nie ubiegała się wcześniej o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności dla syna, ani nie miała ustalonego prawa do świadczenia rodzinnego uzależnionego od jego niepełnosprawności.

W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie:

art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że prawo do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego powstaje z dniem złożenia wniosku na piśmie i ustalenie prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2007 r. zamiast od dnia 1 stycznia 2006 r.;

art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa;

art. 83 § 3 w zw. z art. 86 K.p.a. przez odebranie zeznań od strony przez organ pierwszej instancji pomimo braku pouczenia o odpowiedzialności karnej za składania fałszywych zeznań;

art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że organ administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadził w sposób prawidłowy zalecone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowanie dowodowe.

Wskazując na powyższe W. P. wniosła o uchylenie wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że spór dotyczy ustalenia daty początkowej, od której należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne. Wymaga to ustalenia daty złożenia wniosku. Skarżąca podniosła, że w dniu 24 stycznia 2006 r. przed pracownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej złożyła oświadczenie woli, że składa orzeczenie o niepełnosprawności syna w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Pracownik udzielił informacji, że złożone orzeczenie nie uprawnia jej do takiego świadczenia. Skarżąca potwierdziła wówczas, że chce otrzymać świadczenie pielęgnacyjne na syna i odwoła się od orzeczenia o niepełnosprawności. Zdaniem W. P. w takiej sytuacji organ obowiązany jest do załatwienia sprawy i nie może poprzestać tylko na udzieleniu stronie informacji o braku możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Ponadto zgodnie z art. 67 § 2 pkt 1 K.p.a. wniosek należało wciągnąć do akt sprawy utrwalając go w formie protokołu (oraz zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności lub wydać decyzję odmawiającą I przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego). Mając to na względzie, przed wydaniem zaskarżonej decyzji organy powinny ustalić kto przyjmował ustny wniosek W. P. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Było to istotne tym bardziej, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzją z dnia [...] marca 2007 r.) zobowiązało organ pierwszej instancji do wyjaśnienia z udziałem skarżącej oraz pracownika socjalnego, który ją obsługiwał w dniu 24 stycznia 2006 r., czy miało miejsce złożenie wniosku do protokółu. Z czynności tej organ miał sporządzić protokół z przesłuchania strony i pracownika socjalnego pod odpowiedzialnością karną, podpisany przez uczestników postępowania. Organ ten został również zobligowany do wyjaśnienia czy strona pobierała wcześniej świadczenia pielęgnacyjne na dziecko. W dniu 15 maja 2007 r. sporządzony został protokół z przesłuchania strony, z treścią którego W. P. nie zgodziła się składając w dniu 18 maja 2007 r. własne oświadczenie. Mając na względzie te fakty - w ocenie skarżącej - Sąd nietrafnie przyjął, że organ wywiązał się z obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wójt nie tylko nie ustalił czy w sprawie zachodzi kontynuacja świadczenia, ale także nie zrealizował innych istotnych dla rozstrzygnięcia wytycznych. Wprawdzie przeprowadzono przesłuchanie z udziałem W. P., lecz naruszono wiążące organ pierwszej instancji wskazania Kolegium, co do sposobu przeprowadzenia czynności. Nie sporządzono protokołu z przesłuchania strony pod odpowiedzialnością karną, uchybiając tym art. 83 § 3 w zw. z art. 86 K.p.a. Ponadto organ powinien przesłuchać pracownicę Ośrodka Pomocy Społecznej, która odebrała od skarżącej ustny wniosek i stwierdziła zgodność z oryginałem orzeczenia o niepełnosprawności (w dniu 24 stycznia 2006 r.). W konkluzji skarżąca wyjaśniła, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powinien zatem uwzględnić naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Na wstępie należy wskazać, że wbrew wnioskowi skarżącej Sąd nie może orzekać o istocie sprawy administracyjnej. Nawet jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny zdecydowałby się rozpoznać skargę (art. 188 P.p.s.a.), to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uprawniony jest do uchylenia, stwierdzenia nieważności albo stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Stąd wniosek skargi kasacyjnej obejmujący żądanie rozpoznania sprawy co do istoty, jako błędnie sformułowany, został przez Naczelny Sąd Administracyjny pominięty.

Zaskarżając wyrok W. P. skoncentrowała się w istocie na wykazaniu, iż Sąd pierwszej instancji, nienależycie wykonując kontrolę legalności decyzji (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych) pominął istotne uchybienia organów polegające na niewywiązaniu się z wytycznych sformułowanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku pierwszego rozpoznania sprawy, a także naruszeniu zasad dotyczących postępowania dowodowego (art. 83 § 3 w zw. z art. 86 K.p.a.).

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Skuteczność zarzutu obejmującego naruszenie tego przepisu wymaga od autora skargi kasacyjnej wykazania, że w toku postępowania organy uchybiły prawu w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a Sąd - nie dostrzegając tego uchybienia lub nienależycie je oceniając - oddala skargę. Wskazane przez W. P. naruszenia przepisów postępowania nie dawały podstawy do uwzględnienia skargi, w szczególności nie uzasadniały twierdzenia, jakoby Sąd pierwszej instancji nienależycie dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, zarzut naruszenia art. 83 § 3 w zw. z art. 86 K.p.a. przez odebranie od strony zeznań (przez organ pierwszej instancji) pomimo braku pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań - nie miał wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z tymi przepisami, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę (art. 86 K.p.a.). Przed odebraniem zeznania organ uprzedza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 83 § 2 K.p.a.). Choć trafnie wskazała skarżąca, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uchylającej decyzji z dnia [...] marca 2007 r. nakazało przeprowadzić dowód z przesłuchania strony i pracownika socjalnego, a wytyczne te nie zostały całkowicie wykonane w dalszym toku postępowania, to jednak nie zmienia faktu, iż podnoszone uchybienia art. 83 § 3 w zw. z art. 86 K.p.a. w żaden sposób nie ograniczyły rozpoznania sprawy i nie miały wpływu na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. W szczególności, nawet bez pouczenia o jakim mowa w art. 83 § 3 K.p.a., strona miała możliwość wyrazić swoje stanowisko. W tej sprawie nie ma też podstaw do uznania - co wydaje się sugerować skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - że oświadczenie strony niepoparte rygorem odpowiedzialności karnej miało niższy walor dowodowy. Strona wyraziła swoje stanowisko w sposób wyraźny w piśmie z dnia 18 maja 2007 r., które zostało uwzględnione i należycie rozważone w dalszym toku postępowania. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż nie badał relacji pomiędzy wytycznymi Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartymi w decyzji z dnia [...] marca 2007 r., a zakresem później przeprowadzonego postępowania dowodowego z punktu widzenia związania nimi organu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej nie zawarto bowiem zarzutu naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., a Naczelny Sąd Administracyjny - z uwagi na związanie jej podstawami - nie mógł tej kwestii kontrolować z urzędu.

Całkowicie chybiony okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. Przepis ten nie znalazł bowiem w sprawie zastosowania. Dotyczy on związania sądu i organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku. Tymczasem ta sprawa administracyjna nie była wcześniej przedmiotem postępowania sądowoadministracjnego, w którym ocena prawna lub wskazania mogły być sformułowane.

Zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych - został przez skarżącą błędnie sformułowany i nie mógł zostać rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Ustalenie czy przepis ten został prawidłowo zastosowany wymaga w pierwszej kolejności stwierdzenia i przesądzenia w jakiej dacie został złożony wniosek. W. P. w skardze kasacyjnej podkreślała, że - wbrew stanowisku organów i Sądu pierwszej instancji - jako datę złożenia wniosku należało uznać 24 stycznia 2006 r., kiedy to złożyła stosowne oświadczenie do protokołu. Zarzuty skarżącej w istocie dotyczyły zatem błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (daty złożenia wniosku), a nie wadliwego zastosowania art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie jednak w skardze kasacyjnej nie wskazała, jakie przepisy postępowania dowodowego zostały jej zdaniem naruszone (np. art. 7, 75 § 1, 77, 80 K.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł w tym zakresie czynić domniemań (zob. art. 183 § 1 P.p.s.a.).

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.