Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1063/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka (spr.) WSA Jerzy Siegień Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi Izby Skarbowej w Z. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, co następuje:

Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] ustalił z dniem 1 stycznia 2001 r. opłatę roczną dla Izby Skarbowej z siedzibą w Z. w kwocie [...] zł. z tytułu przysługującego stronie z mocy prawa trwałego zarządu nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa, położoną w G. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni [...] m.kw.

Pismem z dnia [...] lipca 2005 r. Izba Skarbowa w Z. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Prezydenta Miasta G. powołując, jako podstawę prawną art.156 §1 pkt 2 kpa. i podnosząc, że decyzja ustalająca opłaty z tytułu trwałego zarządu nieruchomością została wydana i doręczona Izbie Skarbowej w Z. w 2005 r., podczas gdy przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło w 2000 r., a treść decyzji wskazuje na konieczność zapłaty przez Izbę Skarbową odsetek ustawowych za zwłokę.

Wojewoda [...] pismem z dnia [...] listopada 2005 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2005 r. a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2005 r. W uzasadnieniu organ podał, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art.156 §1 pkt 2 kpa oraz wskazał, że zgodnie z art. 17 ust.1 i ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej nabywają nieruchomości na własność lub w użytkowanie wieczyste Skarbu Państwa i uzyskują do nabytych nieruchomości trwały zarząd z mocy prawa z dniem ich nabycia. W dniu [...] lutego 2000 r. Izba Skarbowa w Z. uzyskała do nabytej nieruchomości trwały zarząd z mocy prawa tj. z dniem zawarcia umowy notarialnej kupna - sprzedaży nieruchomości, mocą której Miasto G. sprzedało Skarbowi Państwa - Ministrowi Finansów działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] położoną w G., a Dyrektor Izby Skarbowej w Z. działkę te nabył na rzecz Skarbu Państwa - Ministra Finansów w trwały zarząd Izby Skarbowej w Z. z przeznaczeniem na realizacje celu publicznego tj. budowę Urzędu Skarbowego i Ośrodka Zamiejscowego Izby Skarbowej. Wojewoda przytoczył treść art.89 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym w razie nabycia trwałego zarządu z mocy prawa opłaty roczne ustala właściwy organ w drodze decyzji, zaś opłaty tej nie pobiera się za rok, w którym nastąpiło nabycie trwałego zarządu. Prezydent Miasta G. prawidłowo, w ocenie organu, ustalił dla Izby Skarbowej w Z. opłatę z tytułu trwałego zarządu nabytej nieruchomości począwszy od [...] stycznia 2001 r. Organ nie podzielił stanowiska Izby Skarbowej, zawartego we wniosku o stwierdzenie nieważności, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - ordynacja podatkowa, bowiem kwestionowana decyzja nie była wydawana w oparciu o procedurę i zasady zawarte w ustawie Ordynacja podatkowa. Ponadto argument, że zobowiązania są przedawnione, nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że ustalająca je decyzja rażąco narusza prawo.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyła Izba Skarbowa w Z., podnosząc, że ostateczna decyzja, której stwierdzenia nieważności żąda, ustala opłatę roczną począwszy od 1 stycznia 2001 r. i zobowiązuje Izbę Skarbową do jej zapłaty wraz z odsetkami począwszy od [...] marca 2001 r., co w kontekście ustawy o finansach publicznych musi budzić sprzeciw. Odwołująca się zarzuciła organowi nadzoru nie wyjaśnienie kwestii prawidłowości wydania w 2005 r. decyzji przez Prezydenta Miasta G. w przedmiocie opłaty rocznej począwszy od 2001 r. wraz z odsetkami od dnia [...]marca 2001 r.

Minister Transportu i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania Izby Skarbowej w Z., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2005 r. Organ podzielił stanowisko Wojewody [...], iż nie zachodzą podstawy wymienione w art.156 §1 kpa do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta G. Opłata roczna z tytułu trwałego zarządu ustalona została na podstawie art.17 ust.3 i art. 89 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i w aspekcie zgodności z tymi przepisami Wojewoda [...] oceniał kwestionowaną decyzję. W ocenie organu Wojewoda [...] zasadnie uznał, że Prezydent Miasta G. prawidłowo ustalił dla Izby Skarbowej w Z. opłatę z tytułu ustanowienia trwałego zarządu przedmiotową nieruchomością z dniem [...] stycznia 2001 r., biorąc pod uwagę fakt nabycia tej nieruchomości w dniu [...] lutego 2000 r. Minister wskazał także, że kwestionowana decyzja nie nakłada na Izbę Skarbową w Z. obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę za okres od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia [...] maja 2005 r. tj. do dnia wydania kwestionowanej decyzji, gdyż w tym okresie Izba Skarbowa nie była w zwłoce w uiszczaniu opłaty. Organ nadzoru podkreślił, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ordynacji podatkowej, jak trafnie wskazał Wojewoda [...].

Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Izba Skarbowa w Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W skardze podniesiono zarzut braku uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji w zakresie zastosowania instytucji przedawnienia odsetek oraz niewyjaśnienia prawidłowości wydania decyzji Prezydenta Miasta G. w przedmiocie opłaty począwszy od [...] stycznia 2001 r. wraz z odsetkami od [...] marca 2001 r. Skarżąca zarzuciła również, że Minister Transportu i Budownictwa dokonał wykładni kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta G. sprzecznej z treścią tej decyzji, a polegającej na przyjęciu, że z kwestionowanej decyzji nie wynika obowiązek zapłaty odsetek za okres od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia [...] maja 2005 r. Zdaniem skarżącej decyzja, objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności, jest wadliwa, gdyż opłata roczna z tytułu trwałego zarządu w części została ustalona za okres, za który uległa przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisami prawa materialnego, jak również z przepisami postępowania administracyjnego.

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, w toku którego organ nie dokonuje ponownej kontroli sprawy pod względem merytorycznym (co do jej istoty), lecz obowiązany jest ustalić, czy wydana w sprawie decyzja obarczona jest wadami wymienionymi w art.156 §1 kpa. Z przepisu art.156§1 pkt 2 kpa wynika, że organ wyższego stopnia obowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji, gdy została ona wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądowoadministracyjnym o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyrażonym i nie budzącym wątpliwości przepisem prawnym, naruszenie w danej sprawie przez organ przepisów ustrojowych procesowych lub przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę wydania decyzji musi mieć charakter oczywisty i bezsporny. Jednocześnie naruszenie tego rodzaju musi mieć tak duży ciężar gatunkowy, że zachodzi konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania w postępowaniu nadzorczym organy prawidłowo ustaliły, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art.156 §1 pkt 2 kpa.

Podstawę prawną badanej decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2005 r. stanowiły przepisy art.17 ust.3, art. 89, art. 82 i art.83 ust.1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., 261, poz.2603 ze zm.).

Stosownie do art.17 ust.1 zd.1 i ust.3 powyższej ustawy państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej nabywają nieruchomości - na własność lub w użytkowanie wieczyste Skarbu Państwa i uzyskują do nabytych nieruchomości trwały zarząd z mocy prawa z dniem ich nabycia. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość położona w G. oznaczona numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m.kw. została nabyta na rzecz Skarbu Państwa - Ministra Finansów w trwały zarząd Izby Skarbowej w Z. mocą aktu kupna - sprzedaży, zawartego w formie aktu notarialnego w dniu [...] lutego 2000 r. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że z datą [...] lutego 2000 r. ustanowiony został trwały zarząd przedmiotowej nieruchomości na rzecz Izby Skarbowej w Z. Jak wynika bowiem z powołanego powyżej art.17 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd powstaje z mocy samego prawa z dniem nabycia nieruchomości. Konsekwencją takiego uregulowania jest obowiązek uiszczania opłat z tytułu trwałego zarządu, przy czym opłaty nie pobiera się za rok, w którym nastąpiło nabycie trwałego zarządu (art.89 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zatem przepisy określające obowiązek opłat za trwały zarząd i początkową datę powstania tego obowiązku są jasne i nie nasuwają żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Za prawidłowe należy uznać ustalenia organów nadzoru, że kwestionowana decyzja została wydana zgodnie z wymienionymi wyżej przepisami. Nie można zatem twierdzić, że nastąpiło naruszenie przepisów, będących podstawą prawną wydania kwestionowanej decyzji, a tym bardziej nie doszło do rażącego naruszenia prawa. W tej kwestii stanowisko organów orzekających w sprawie należy uznać za prawidłowe.

Należy podzielić stanowisko organów nadzoru, że nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.

W ocenie skarżącej, z uwagi na fakt wydania decyzji dopiero w 2005 r., po jej stronie powstał obowiązek zapłaty odsetek za okres od 2001 r. do 2005 r., tymczasem z treści decyzji wynika jedynie, że z dniem [...] stycznia 2001 r. ustala się dla Izby Skarbowej w Z. opłatę roczną w kwocie [...] zł., opłaty roczne należy wnosić przez cały okres trwałego zarządu w terminie do dnia 31 marca każdego roku z góry. Natomiast w przypadku zwłoki w uiszczaniu opłaty naliczane będą odsetki ustawowe. W przypadku wydania decyzji ustalającej opłatę z tytułu trwałego zarządu dopiero w dniu [...] maja 2005 r. nie może być mowy o zwłoce w uiszczeniu opłaty, albowiem dłużnik jest w zwłoce ze spełnieniem świadczenia, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela, przy czym nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (art.476 kodeksu cywilnego).

W przedmiotowej sprawie termin spełnienia świadczenia nie był przecież oznaczony, a wobec wydania przez Prezydenta Miasta G. decyzji ustalającej opłaty po upływie czterech lat od momentu powstania trwałego zarządu, należy przyjąć, iż w okresie od 2001 r. do [...] maja 2005 r. nie było wymierzonej opłaty, a zatem w żaden sposób nie można przyjąć, że skarżąca w tym okresie była w zwłoce ze spełnieniem świadczenia. Należy zatem przyznać rację organowi nadzoru, gdy twierdzi, że Izba Skarbowa nie była w zwłoce ze spełnieniem świadczenia w okresie od [...] stycznia 2001 r. do dnia doręczenia jej decyzji z dnia [...] maja 2005 r.

Sąd podziela również stanowisko organów nadzoru orzekających w sprawie, że sam fakt przedawnienia części opłat nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłaty. Okoliczność ta może być natomiast podniesiona, jako zarzut przedawnienia w procesie o zapłatę należności wynikających z decyzji ustalającej opłaty za trwały zarząd, lecz nie może stanowić podstawy do uznania, iż kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Dodatkowo należy nadmienić, że powoływanie się przez skarżącą na przepisy ordynacji podatkowej jest całkowicie nieuzasadnione, albowiem podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś zakres przedmiotowy powoływanej przez Izbę Skarbową ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005 r. , Nr 8, poz.60 ze zm.), wyznacza przepis art.2 tej ustawy i nie ma żadnego związku z rozpoznawaną sprawą.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.