Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1020/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1-4, art. 32, art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 83 ust. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 17 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Szymon Widłak WSA Marek Sachajko (spr) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2015 r. [...] złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wskazał, że utrzymuje się z zasiłku w kwocie [...] zł miesięcznie. Stan zdrowia nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek pracy, nawet dorywczej. Wskazał, że jest po licznych operacjach i oczekuje na rehabilitację. Wnioskodawca wskazał, że posiada zobowiązania alimentacyjne, które do października 2014 r. były dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym, które okazało się bezskuteczne. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości oraz pojazdów. Posiada stopień niepełnosprawności umiarkowany. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. umorzono należności z tytułu składek za okres od 03/2009 do 07/2010. Wnioskodawca wskazał, że nadal zachodzą przesłanki umożliwiające zastosowanie przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, albowiem jego sytuacja się nie poprawiła. Do wniosku załączono oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

Pismem z dnia [...] marca 2015 r., doręczonym w dniu [...] marca 2015 r., poinformowano [...] o możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty potwierdzające okoliczności uzasadniające umorzenie. Poinformowano również wnioskodawcę o możliwości zapoznania się z aktami w terminie 7 dni.

W odpowiedzi [...] wskazał, że nie posiada żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających okoliczności uzasadniające umorzenie.

W dniu [...] maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] wydał decyzję nr [...], w której na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 – 3, ust. 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., zwanej dalej u.s.u.s.):

- odmówiono umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 06/2001-02/2002, 11/2002-02-02/2009 w kwocie [...] zł, na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 06/2001–03/2002, 11/2002-02/2009 w kwocie [...] zł oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 06/2001-02/2002, 11/2002-02/2009 w kwocie [...] zł,

- odmówiono umorzenia odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 9 marca 2015 r. w kwocie [...] zł,

- odmówiono umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek na własne ubezpieczenia na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 06-12/2001, 01-02,11-12/2002, 01-12/2003, 01-12/2004, 01-12/2005, 01-12/2006, 01-12/2007, 01-12/2008, 01-02/2009 w kwocie [...] zł z tytułu składek w kwocie [...] zł; odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 9 marca 2015 r. w kwocie [...] zł; na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 06-12/2001, 01-03,11-12/2002, 01-12/2003, 01- 12/2004, 01-12/2005, 01-12/2006, 01-12/2007, 01-12/2008, 01-02/2009 w kwocie [...] zł z tytułu składek w kwocie [...] zł, odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 9 marca 2015 r. [...] zł oraz na Fundusz Pracy za okres 06-12/2001, 01-02,11-12/2002, 01-12/2003, 01-12/2004, 01-12/2005, 01-12/2006, 01-12/2007, 01-12/2008, 01-02/2009 w kwocie [...] zł z tytułu składek w kwocie [...] zł i odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 9 marca 2015 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że według danych zawartych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS [...] prowadził działalność gospodarczą od 01.02.2000 r. do 31.07.2010 r. (z przerwą od 12.08.2000 r. do 17.08.2000 r.) Z tytułu nieopłaconych składek w ww. okresie powstało zadłużenie. Na dzień złożenia wniosku, tj. [...].03.2015 r. zaległość wynosiła [...] zł w tym należności na składki w kwocie [...] zł i odsetki w kwocie [...] zł.

Organ wskazał, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Oznacza to, że decyzja w tym zakresie należy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który może - na warunkach określonych tym przepisem - umarzać należności składkowe. Zgodnie z art. 28 ust. 2 cytowanej ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust. 3a. Organ ustalił, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] w [...] stwierdził wobec wnioskodawcy przesłankę całkowitej nieściągalności biorąc pod uwagę: pobierany zasiłek z MOPR w kwocie [...] zł niepodlegający zajęciu komorniczemu oraz fakt, że nie figuruje jako właściciel pojazdu w rejestrach MSWiA, jak również sytuację, która wskazuje na brak zidentyfikowanego aktualnego, pracodawcy. Jednakże w dniu 31 marca 2015 r. wygasło orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i brak jest informacji o dalszej niemożności podjęcia zatrudnienia, a tym samym pozyskania środków na spłatę zadłużenia.

Po przeprowadzeniu analizy sytuacji rodzinnej i materialno-bytowej, biorąc pod uwagę wiek, jak również brak bieżących informacji o niemożności podjęcia zatrudnienia, Organ nie stwierdził jednoznacznie spełnienia przestanek z punktu 1 ww. rozporządzenia. Brak jest również informacji by było konieczne sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby skarżącego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ wziął również pod uwagę stan zdrowia skarżącego uwzględniając umiarkowany stopień niepełnosprawności. Jednakże z dostarczonej dokumentacji medycznej oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie wynika by nie mógł podejmować działań zmierzających do generowania dochodu. Ponadto, z informacji tam zawartych wynika, iż skarżący może podejmować czynności związane z zatrudnieniem na stanowisku do tego przystosowanym. Organ podkreślił, że decyzja o umorzeniu należności ma charakter uznaniowy.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazał, że na podstawie tych samych przesłanek wcześniej umorzono należności z tytułu składek. Podkreślił, że kwotę zasiłku przeznacza na utrzymanie.

W trakcie postępowania wyjaśniającego w sprawie o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie [...] dostarczył decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2015 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stwierdzono wobec skarżącego przesłankę całkowitej nieściągalności biorąc pod uwagę uzyskiwany wyłącznie dochód w formie zasiłku z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w kwocie [...] zł, nie podlegający zajęciu komorniczemu oraz fakt, że nie figuruje on jako właściciel pojazdu w rejestrach MSWiA - Departament Rejestrów Państwowych dłużników, jak również brak zidentyfikowanego aktualnego pracodawcy. Jednakże organ zaznaczył, że według orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności na czas określony do 31 marca 2016 r. skarżący może podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności płatnikowi składek zobowiązanemu do opłacania należności z tytułu składek jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Umorzenie jest wyrazem definitywnej rezygnacji z możliwości wyegzekwowania należności z tytułu nieopłaconych składek od podmiotów zobowiązanych do ich uregulowania. Zakład zaznaczył, że z uwagi na publicznoprawny charakter umorzenie jest rozwiązaniem o charakterze wyjątkowym, bowiem terminowe opłacenie należności z tytułu składek jest obowiązkiem płatników. Z danych zgromadzonych w sprawie wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Miesięczny dochód uzyskiwany przez niego, to kwota [...] zł z tytułu zasiłku z MOPR-u. Skarżący wskazał, że ponosi jedynie wydatki związane z zakupem leków w miesięcznej kwocie [...] zł. Brak jest jednak informacji w zakresie wydatków ponoszonych z związku z lokalem mieszkalnym.

Ponadto organ wskazał, iż umorzenie zaległych składek jest możliwe tylko w sytuacji, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia oraz inne względy społeczne nie jest możliwe wywiązanie się ze zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zakład wskazał również, że należności z tytułu składek za pracowników nigdy nie będą mogły zostać umorzone. Umorzone wcześniej zaległości z tytułu składek dotyczyły okresu, w którym skarżący nie zatrudniał pracowników. Według przedłożonego przez skarżącego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności na czas określony do dnia 31 marca 2016 r. wynika, że stopień niepełnosprawności skarżącego został zakwalifikowany jako umiarkowany, co w konsekwencji pozwala podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej. Skarżący był nadto poddawany różnym zabiegom mającym na celu poprawę jego stanu zdrowia. Nie wskazał również by poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić skarżącego możliwości dalszego egzystowania.

Zakład wziął pod uwagę problemy zdrowotne skarżącego, jak również przedłożone orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z których wynika, że ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, który jednak pozwala podjąć pracę w warunkach pracy chronionej. Brak jest natomiast informacji, by konieczne było sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby skarżącego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Na powyższą decyzję skarżący [...] wniósł skargę, w której wskazał, że z decyzją nie można się zgodzić, gdyż jest ona krzywdząca. Skarżący podtrzymał stanowisko, że wcześniej, na podstawie tych samych argumentów umorzono mu należności z tytułu składek. Skarżący zarzucił również, że nie otrzymał informacji o możliwości umorzenia składek na podstawie ustawy abolicyjnej. Podkreślił, że ocena sytuacji zobowiązanego powinna być dokonana według stanu z chwili orzekania, a ustalenia organu odnośnie przyszłej poprawy tego stanu majątkowego mają znaczenie drugorzędne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j. ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem, natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, ponieważ znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Jak zasadnie wskazał organ I instancji, podstawą prawną dla podjęcia decyzji z dnia [...] maja 2015 r. był art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1-4, art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm. - dalej "u.s.u.s.") oraz § 3 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 - dalej "Rozporządzenie").

Decyzja organu z dnia [...] lipca 2015r. została prawidłowo wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a."), w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s.

Organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia należności:

- z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 06/2001-02/2002, 11/2002-02-02/2009 w kwocie [...] zł, na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 06/2001–03/2002, 11/2002-02/2009 w kwocie [...] zł oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 06/2001-02/2002, 11/2002-02/2009 w kwocie [...] zł,

- z tytułu odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 9 marca 2015 r. w kwocie [...] zł,

- z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek na własne ubezpieczenia na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 06-12/2001, 01-02,11-12/2002, 01-12/2003, 01-12/2004, 01-12/2005, 01-12/2006, 01-12/2007, 01-12/2008, 01-02/2009 w kwocie [...] zł z tytułu składek w kwocie [...] zł; odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 9 marca 2015 r. w kwocie [...] zł; na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 06-12/2001, 01-03,11-12/2002, 01-12/2003, 01-12/2004, 01-12/2005, 01-12/2006, 01-12/2007, 01-12/2008, 01-02/2009 w kwocie [...] zł z tytułu składek w kwocie [...] zł, odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 9 marca 2015 r. [...] zł oraz na Fundusz Pracy za okres 06-12/2001, 01-02,11-12/2002, 01-12/2003, 01-12/2004, 01-12/2005, 01-12/2006, 01-12/2007, 01-12/2008, 01-02/2009 w kwocie [...] zł z tytułu składek w kwocie [...] zł i odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 9 marca 2015 r. w kwocie [...] zł.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 3 Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.

Z treści przepisu art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wynika, że należności z tytułu składek mogą być przez ZUS umarzane w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust. 3a.

Całkowita nieściągalność, o której mowa powyżej, zachodzi zaś w sytuacjach wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., a zatem gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W sytuacji braku całkowitej nieściągalności, a zatem gdy nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., może dojść do umorzenia należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Przepis ten ma jednak zastosowanie jedynie do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Do umorzenia tego typu należności może dojść tylko w uzasadnionych przypadkach o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

W przepisie tym wskazano, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Warto również zaznaczyć, że umorzenie składek (dokonane zarówno na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jak i na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s.) powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Dodać przy tym należy, że decyzja w sprawie umorzenia należności składkowych ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może, ale nie musi udzielić stosownej ulgi, nawet w przypadku spełnienia przez podatnika przesłanek określonych w którymś z ww. przepisów.

Świadczy o tym użycie w art. 28 ust. 2 i 3a u.s.u.s. wyrażenia "mogą być umarzane" oraz zastosowanie w konstrukcji § 3 ust. 1 Rozporządzenia terminu "może". Nawet zatem w przypadku wystąpienia okoliczności unormowanych w ww. przepisach Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia należności składkowych. Nie oznacza to jednak, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek może być dowolna. Wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada praworządności zobowiązuje organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek wymaga od organu – stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. – wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego w celu dokładnego ustalenia sytuacji osobistej i materialnej dłużnika i na tej podstawie zbadania, czy zaistniały przesłanki umorzenia należności określone w powyższych przepisach prawnych. Dopiero wówczas organ jest uprawniony do wyboru określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności o charakterze uznaniowym (umorzenie bądź odmowa umorzenia). Zarówno poczynione ustalenia w sprawie oraz ich analiza z punktu widzenia przesłanek umorzenia, jak i motywy wyboru rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności winny przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

Organ prawidłowo przyjął, po uwzględnieniu materiału dowodowego i ustaleniu stanu faktycznego, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wyżej określone przesłanki umorzenia należności z tytułu całkowitej nieściągalności składek.

Po wniesieniu odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2015 r. organ II instancji dokonał powtórnej analizy finansowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego w oparciu o dotychczas zgromadzone dowody.

Organ prawidłowo ustalił, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] w [...], stwierdził wobec wnioskodawcy przesłankę całkowitej nieściągalności biorąc pod uwagę: pobierany zasiłek z MOPR w kwocie [...] zł niepodlegający zajęciu komorniczemu oraz fakt, że nie figuruje jako właściciel pojazdu w rejestrach MSWiA, jak również sytuację, która wskazuje na brak zidentyfikowanego aktualnego, pracodawcy.

Organ uwzględnił również, że z przedłożonego przez skarżącego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności na czas określony do dnia 31 marca 2016r. wynika, iż stopień niepełnosprawności skarżącego został zakwalifikowany jako umiarkowany, co w konsekwencji pozwala podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej.

Organ ustalił również, że skarżący był poddawany różnym zabiegom mającym na celu poprawę stanu zdrowia. Skarżący nie wskazał również, by poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić skarżącego możliwości dalszego egzystowania.

Zakład wziął zatem pod uwagę problemy zdrowotne skarżącego, jak również przedłożone orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z których wynika, że ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, który jednak pozwala podjąć pracę w warunkach pracy chronionej. Wskazał również, że brak jest informacji, by konieczne było sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby skarżącego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W świetle powyższego nie można było zatem uznać, że skarżący jest trwale i całkowicie niezdolny do pracy. Organ prawidłowo uznał, że obecna sytuacja materialna skarżącego jest trudna, a postępowanie egzekucyjne w stosunku do niego zostało umorzone, jednak należy uznać, że stan ten nie ma charakteru trwałego. Skarżący może bowiem podjąć pracę w warunkach chronionych, pomimo orzeczonej niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Wynika to wprost z załączonego do akt administracyjnych orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które wskazuje, że w przypadku skarżącego dopuszczalna jest praca w warunkach chronionych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo przyjął, że uwzględniając stan faktyczny niniejszej sprawy, nie wystąpiły żadne przesłanki umorzenia należności z tytułu niezapłaconych składek określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia.

Tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącego wskazane w skardze. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny. Ponadto, ewentualne uprawnienie do złożenia wniosku o umorzenie należności na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, nie miało znaczenia dla rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącego.

Sąd podkreśla, że opłacanie składek jest podstawowym obowiązkiem płatnika składek, natomiast umorzenie zaległości powoduje utratę dochodów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zasadą jest płacenie składek, a nie ich umarzanie, będące instytucją o charakterze nadzwyczajnym. Dlatego przyczyny ewentualnego umorzenia składek również muszą cechować się nadzwyczajnym charakterem, a konieczność spłaty zobowiązań publicznoprawnych powinna być traktowana przez dłużnika najwyżej w hierarchii wszystkich zobowiązań.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a w niniejszej sprawie nie doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy lub innego naruszenia przepisów postępowania albo przepisów prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.