Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 125/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, 3, 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Asystent Marta Kwietniewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 sierpnia 2019 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Pismem z dnia 5 lipca 2019 r. A. L. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "Zakład", "Organ") z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek.

Decyzją z dnia 19 sierpnia 2019 r. ZUS: 1) na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 30 i art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300) - dalej: "u.s.u.s.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego

o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne za okres od marca 2014 r. do lipca

2017 r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okresy: od marca 2014 r. do marca 2017 r.

i od maja do lipca 2017 r. za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych; 2) na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 83b ust. 1 u.s.u.s. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od marca 2014 r. do lipca 2017 r. oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: "FGŚP") za okres od marca 2014 r. do lipca 2017 r. za pracowników w części finansowanej przez płatnika.

W uzasadnieniu Zakład wskazał, że na koncie płatnika składek figurują m.in. zaległe składki za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz w części finansowanej przez płatnika. Organ zwrócił uwagę, że w myśl art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 tej ustawy, na podstawie którego ZUS umarza należności z tytułu składek. Podkreślono, że w przepisie tym ustawodawca użył sformułowania "nie stosuje się", co oznacza, że w stosunku do wskazanych w nim należności Zakład nie może podjąć jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie ich umorzenia. Dotyczy to zarówno rozstrzygnięcia pozytywnego, jak i negatywnego. W przypadku tego rodzaju składek Zakład nie może badać przesłanek umorzenia przewidzianych w art. 28 u.s.u.s.

Organ wskazał następnie, że zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w uzasadnionych przypadkach możliwe jest umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczonych, którzy są równocześnie płatnikami tych składek, gdy nie są one całkowicie nieściągalne. Zakład może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie może opłacić tych należności. Oznacza to, że umorzenie z powodu trudnej sytuacji może dotyczyć wyłącznie składek na własne ubezpieczenia płatnika składek. Organ podniósł, że w odniesieniu do należności z tytułu składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez płatnika, które figurują na koncie płatnika składek, przepis ten nie ma zastosowania. Oznacza to, że Zakład nie może podjąć jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na podstawie tego przepisu.

Końcowo wskazano, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W art. 83b u.s.u.s. wskazano natomiast, że w przypadkach, gdy k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia kończącego postępowanie, Zakład wydaje decyzję. Oznacza to, że w sprawie wniosku

z dnia 5 lipca 2019 r. Zakład musiał wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania

i nie mógł prowadzić postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

W wyniku złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS decyzją z dnia 22 listopada 2019 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 19 sierpnia

2019 r.

W uzasadnieniu Zakład podniósł, że w decyzji z dnia 19 sierpnia 2019 r., która stanowi informację szczególną i ma charakter komplementarny wobec decyzji merytorycznej z zakresu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, wskazano na brak możliwości przeprowadzenia postępowania z wniosku o umorzenie należności opisanych w tej decyzji, tj. składek należnych za ubezpieczonego niebędącego płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, określając zarazem stosowne podstawy prawne,

w szczególności art. 28 ust. 3a i art. 30 u.s.u.s.

Organ podkreślił, że obowiązek terminowego opłacania składek na poszczególne fundusze istnieje bez względu na uzyskiwanie, bądź też nieuzyskiwanie dochodu z tytułu prowadzonej przez płatnika działalności.

Zakład zwrócił uwagę, że do składek (należności główne) finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, które wynoszą 13.446,53 zł na ubezpieczenia społeczne i 8.146,03 zł na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie ze stanem na dzień 5 lipca 2019 r., na mocy art. 30 u.s.u.s. nie stosuje się art. 28 tej ustawy, a więc również art. 28 ust. 3a i 3b.

Odnosząc się do wniosku o umorzenie należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, tj.: 1) odsetek za zwłokę pochodnych od składek na ubezpieczenia społeczne, finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w kwocie 4.086 zł, 2) odsetek za zwłokę pochodnych od składek na ubezpieczenie zdrowotne, finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w kwocie 2.459 zł, 3) należności głównej (składki) na ubezpieczenia społeczne w kwocie 17.770,04 zł, 4) odsetek za zwłokę pochodnych od składek na ubezpieczenia społeczne, wymienionych w punkcie trzecim,

w kwocie 5.405 zł, 5) należności głównej (składki) na Fundusz Pracy i FGŚP w kwocie 2.504,55 zł, 6) odsetek za zwłokę pochodnych od składek na Fundusz Pracy i FGŚP, wymienionych w punkcie piątym (stan na dzień 5 lipca 2019 r.) w kwocie 762 zł - biorąc pod uwagę, że należności te nie podlegają przepisom rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r.

Nr 141, poz. 1365) - dalej "rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.", Zakład wskazał,

że obowiązany był do wydania decyzji odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku

o ich umorzenie, właśnie w oparciu o rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.

W skardze na decyzję z dnia 22 listopada 2019 r. A. L. zarzucił jej naruszenie:

1. art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) przez ich niezastosowanie prowadzące do uznania, że istnieją podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek odprowadzanych do ZUS przez płatnika składek: za siebie i osoby zatrudnione u płatnika składek;

1. art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. przez ich niezastosowanie wobec zgłoszonego przez skarżącego wniosku o umorzenie należności z tytułu składek za siebie, tj. skarżącego;

2. art. 61a § 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie prowadzące do uznania, że istnieją podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku

o umorzenie należności z tytułu składek odprowadzanych do ZUS przez płatnika składek: za siebie;

3. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez ich niezastosowanie prowadzące do nierozpoznania całości wniosku skarżącego o umorzenie należności

z tytułu składek: za siebie oraz osoby zatrudnione, przez brak odniesienia się do zarzutu przedawnienia roszczenia ZUS o zapłatę składek: za skarżącego oraz za osoby zatrudnione u skarżącego;

4. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez ich niezastosowanie prowadzące do wydania decyzji bez wskazania podstawy prawnej w zakresie zarzutu przedawnienia roszczenia ZUS o zapłatę przez skarżącego należności z tytułu składek: tak za siebie, jak i za osoby zatrudnione u skarżącego;

5. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez ich niezastosowanie prowadzące do wydania decyzji bez wskazania uzasadnienia faktycznego ustosunkowującego się do zgłoszonego przez skarżącego zarzutu przedawnienia roszczenia ZUS o zapłatę składek: tak za siebie, jak i za osoby zatrudnione u skarżącego.

Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przez umorzenie należności skarżącego z tytułu składek ZUS: za siebie i osoby zatrudnione w całości, zasądzenie od ZUS na rzecz skarżącego kosztów postępowania, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - wezwania przedsądowego do ZUS z dnia 19 sierpnia 2019 r.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżący złożył wniosek o umorzenie należności

z tytułu składek: za siebie oraz za osoby u niego zatrudnione, powołując się na: 1) zarzut przedawnienia roszczenia w zakresie roszczenia o zapłatę świadczeń na ubezpieczenie zdrowotne, społeczne, składki na Fundusz Pracy, Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych, FGŚP za okres od marca do sierpnia 2014 r., 2) brak możliwości ściągnięcia należności z uwagi na trudną sytuację życiowo-majątkową skarżącego.

Wskazano, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

Zarzucono, że do dnia wniesienia skargi Organ nie odniósł się w żadnej mierze do zgłaszanego przez skarżącego zarzutu przedawnienia roszczenia, a bez wątpienia przedawnienie roszczenia skutkuje wygaśnięciem zobowiązania. Skoro zaś zobowiązanie wygasa Organ powinien wydać decyzję w przedmiocie umorzenia należności z powodu przedawnienia roszczenia.

Zdaniem skarżącego, Zakład nie rozpoznał sprawy w całości, pomijając istotne okoliczności stanu faktycznego, tj. nie orzekł w granicach wniosku skarżącego o umorzenie należności. W rezultacie także nie podał podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego do zarzutu skarżącego w przedmiocie przedawnienia roszczenia. Wniosek ten został złożony pismem z dnia 9 sierpnia 2019 r. W ocenie strony, Organ powinien rozstrzygnąć w tym zakresie w drodze decyzji administracyjnej. Skoro zaś w zaskarżonej decyzji orzekł

o odmowie wszczęcia postępowania, w podstawie prawnej i uzasadnieniu faktycznym powinny znaleźć się także zapisy w zakresie przedawnienia roszczenia. Jeśli bowiem ZUS do dnia wniesienia skargi nie sprzeciwił się zarzutowi przedawnienia, uznać należy,

że organ administracji publicznej uznał zasadność tego roszczenia w trybie art. 122a k.p.a. (tzw. milcząca zgoda).

ZUS w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisów art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności

z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli jest decyzja Zakładu z dnia 22 listopada 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 19 sierpnia 2019 r., którą odmówiono skarżącemu A. L.: 1) wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz

2) wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i FGŚP za pracowników w części finansowanej przez płatnika.

Wydając zaskarżoną decyzję ZUS odwołał się do treści art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie

z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z art. 61 § 1 k.p.a. wynika natomiast, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane

w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W ustępie 2 tego przepisu postanowiono, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, której przesłanki wymieniono enumeratywnie w ust. 3 pkt 1-6,

z zastrzeżeniem ust. 3a.

Stosownie do treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być także umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zasady umarzania należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określa rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.

Należy zauważyć, że z treści art. 30 u.s.u.s. wynika, iż do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29 tej ustawy. Przepis ten zawiera zatem wyłączenie co do możliwości umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

W wyroku z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 461/13 (1579391) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") stwierdził, że możliwość umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami została bezwzględnie wyłączona. Płatnikowi składek w ogóle nie przysługuje prawo domagania się ich umorzenia, gdyż to nie on,

a ubezpieczony poniósł rzeczywisty ciężar finansowy tych składek. Płatnik jest jedynie pośrednikiem, który odprowadza składki do ZUS, a zatrzymanie tych składek lub rozporządzenie nimi stanowi w istocie naruszenie przepisów u.s.u.s.

Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, że w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami w ogóle ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności. Innymi słowy, nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego w tej części. Nie można więc rozpoznać w tym zakresie wniosku

o umorzenie należności, który to wniosek wszczął postępowanie. Organ zobligowany był więc do odmowy wszczęcia postępowania w tym zakresie, co znajduje potwierdzenie

w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki NSA: z dnia

7 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3080/15, LEX nr 2356404 i z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2277/15, LEX nr 2314934; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 lutego 2020 r.

sygn. akt III SA/Po 886/19, LEX nr 2854673; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1400/19, LEX nr 2757653).

W związku z powyższym Zakład zasadnie odmówił wszczęcia postępowania

w sprawie wniosku A. L. o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 i art. 83b u.s.u.s. Jest to zatem rozstrzygnięcie formalne.

Zakwestionować natomiast należało rozstrzygnięcie Organu w zakresie odmowy wszczęcia postępowania w części dotyczącej należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek.

ZUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika powołując się na art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 83b ust. 1 u.s.u.s. Zdaniem ZUS, art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ma zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu składek na własne ubezpieczenie płatnika składek. W związku z tym przepis ten nie ma zastosowania do należności z tytułu składek za osoby zgłaszane do ubezpieczenia w części finansowanej przez płatnika, co uniemożliwia orzekanie w tej sprawie na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Wymaga jednak podkreślenia, że umorzenie składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika jest dopuszczalne w przypadku całkowitej ich nieściągalności, na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., co powoduje, że Organ był zobowiązany do oceny wniosku pod względem spełnienia przesłanek wymienionych w tych przepisach. Tymczasem w zaskarżonej decyzji ZUS nie dokonał oceny wniosku w tym zakresie. Tym samym, nie orzekł o całości sprawy dotyczącej należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika, czym naruszył art. 104 § 2 k.p.a. Regulacja ta przewiduje możliwość wydania decyzji częściowej, a jest to dopuszczalne, gdy przedmiot postępowania może być podzielony w tym znaczeniu, że możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek. Kryterium dopuszczalności wydania decyzji częściowej ma zatem charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy (tak NSA w wyrokach z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1976/13, LEX nr 1769228 i z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1769/11, LEX nr 1234201).

Należy podkreślić, że wniosek uprawnionego podmiotu o umorzenie należności

z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne skierowany do właściwego organu wszczyna postępowanie w jednej sprawie administracyjnej. Przedmiotem postępowania są wszystkie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, których umorzenia żąda strona. Bezprzedmiotowe jest postępowanie w stosunku do należności, które wygasły (wskutek przedawnienia) oraz w stosunku do należności, co do których ustawodawca nie przewidział w żadnym zakresie możliwości ich umarzania. Pozostałe należności stanowią przedmiot postępowania, co do którego należy orzec załatwiając sprawę co do istoty (umarzając należności albo odmawiając ich umorzenia). Jeżeli w sprawie występują roszczenia, co do których organ jest obowiązany orzec merytorycznie oraz roszczenia, co do których powinien orzec formalnie (odmawiając wszczęcia postępowania, bądź umarzając postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość), dopuszczalne jest wydanie dwóch odrębnych decyzji w sensie formalnym: decyzji orzekającej co do istoty sprawy i decyzji umarzającej postępowanie. W przypadku roszczeń podzielnych (takim roszczeniem jest każda składka za konkretny miesiąc) nie będzie naruszeniem prawa, jeżeli organ rozstrzygnie w stosunku do każdej ze składek w odrębnej decyzji. Natomiast niedopuszczalne jest orzekanie odrębnie co do każdej z przesłanek umorzenia, ale

w odniesieniu do tych samych składek. Orzekając w stosunku do każdej z należności organ jest obowiązany rozpoznać żądanie wniosku w oparciu o wszystkie znajdujące zastosowanie do tej należności przesłanki umorzenia (art. 28 ust. 2, ust. 3 oraz ust. 3a u.s.u.s.). Rodzaj należności decyduje o tym, ile przesłanek należy zbadać w postępowaniu w sprawie ich umorzenia. W przypadku składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika należało zbadać, czy zachodzą przesłanki całkowitej ich nieściągalności,

a zatem należało rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. Odmawiając zatem wszczęcia postępowania w tym zakresie ZUS w sposób wadliwy zastosował przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie, a niedające podstaw do wydawania odrębnych orzeczeń co do poszczególnych przesłanek umorzenia tych samych należności składkowych. Odmówił bowiem wszczęcia postępowania, które posiadało przedmiot tego postępowania, a jedynie miało ograniczony zakres postępowania rozpoznawczego. Wskazane naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Organ wyda rozstrzygnięcie mając na względzie ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku; w szczególności w zakresie granic sprawy administracyjnej i wyznaczonych przepisem art. 104 § 2 k.p.a. zasad jej załatwienia oraz kwalifikacji roszczeń w zakresie ich podzielności. Zakład zapewni skarżącemu czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwi mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję Zakładu z dnia 19 sierpnia 2019 r.