Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 932/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Artur Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zapłaty kwoty z tytułu usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "organ odwoławczy") decyzją z [...] marca 2019 r. (znak [...]) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2196, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...] – utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta", "organ I instancji") z [...] listopada 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie nałożenia obowiązku zapłaty kwoty z tytułu usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu. W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił szczegółowo stan faktyczny sprawy wskazując, że nie dostrzegł w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia odwołania.

W niniejszej sprawie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Starosta [...] nałożył na [...] S.A. i K. J. obowiązek zapłaty kwoty w wysokości 13 041,00 zł tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki Audi A4 o numerze rejestracyjnym [...] i numerze identyfikacyjnym pojazdu [...]. Obowiązek powyższy określono w następujący sposób: a) kwota 10 590,00 zł stanowiła zobowiązanie solidarne [...] S.A. i K. J., b) kwota 2 451,00 zł stanowiła zobowiązanie K. J.

2. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył [...] S.A. w [...], zaskarżając ją w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nieobciążanie kosztami usunięcia oraz przechowywania pojazdu. Skarżący wniósł jednocześnie o umorzenie postępowania w organu instancji. Wskazano na naruszenie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz.U. z 2011 r. nr 143 poz. 846) poprzez:

- wysłanie zawiadomienia właścicielowi o usunięciu pojazdu w terminie, który przez stronę skarżącą nie wyczerpywał definicji "działania niezwłocznego",

- wykluczenie możliwości odebrania pojazdu przez [...] S.A. w [...],

- wysłanie zawiadomienia na błędny adres (naruszenie art. 45 k.p.a.).

Skarżąca podkreśliła, że istotą sprawy jest ustalenie, czy [...] S.A. jest zobowiązany do poniesienia kosztów wywołanych wyłącznie błędnym działaniem organów administracji publicznej. W opinii skarżącej, orzeczenie sądu powszechnego o przepadku pojazdu nie stoi na przeszkodzie, by kwestionować w prowadzonym postępowaniu administracyjnym ustalenie kosztów usunięcia, przechowywania i złomowania pojazdu oraz obciążenia kosztami właściwego podmiotu.

W odwołaniu od decyzji wykazywano również, że pojazd był posiadany przez K. J. bezprawnie. Pomimo tego, [...] nie został prawidłowo zawiadomiony o zabezpieczeniu przedmiotowego pojazdu przez policję. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób niezmierzający do ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

Przekazując odwołanie organowi wyższej instancji Starosta [...] podkreślił, że w sprawie nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a.

3. SKO po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659), orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji

Organ odwoławczy stwierdził, że niezasadnym jest zarzut, że [...] nie został o fakcie usunięcia pojazdu i skutkach jego nieodebrania w terminie prawidłowo powiadomiony. SKO podkreśliło również zasadność solidarnego poniesienia kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu w okresie od usunięcia pojazdu, do dnia przeniesienia prawa własności na K. J. Ponadto organ odwoławczy nie dostrzegł w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia odwołania. Stwierdził również prawidłowość w ustaleniu wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów.

4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję SKO złożył [...] S.A. w [...], zaskarżając decyzję w części dotyczącej [...]. Strona skarżąca zarzuciła decyzji:

a) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 45 k.p.a., poprzez przyjęcie, że [...] S.A. z siedzibą w [...] został prawidłowo powiadomiony w trybie art. 130a pkt 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2020, dalej: "p.r.d."), podczas gdy informacja o usunięciu pojazdu została skierowana do nieistniejącego już w tej dacie podmiotu, tj. [...] S.A. oraz pod niewłaściwy adres oddziału w [...] przy ul. [...];

- art. 7 k.p.a., 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem słusznego interesu strony;

- art. 8 k.p.a. oraz art. 130a pkt.10 p.r.d. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; podkreślono, że skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji za zaniechanie organu, który w znaczący sposób przedłużał postępowanie i nie wniósł o orzeczenie przepadku w ustawowym terminie;

- art. 35 k.p.a., poprzez rażące naruszenie terminów rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy (organ rozpatrzył odwołanie od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2016 r. przesłane przez skarżącego 5 grudnia 2016 r. po ponad 2 latach).

W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację zawartą w zarzutach. W związku ze wskazanymi zarzutami, Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej [...] S.A. w [...], jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], w sprawie obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki Audi A4 o nr rej.[...], nr identyfikacyjny pojazdu [...], w części dotyczącej wnoszącego skargę – [...]. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i wstrzymanie wykonania decyzji w całości.

5. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

1. Istotą sprawy jest to, czy zasadnie organy w zaskarżonych decyzjach nałożyły solidarnie na [...] S.A. i Pana K. J. obowiązek zapłaty określonej w decyzjach kwoty tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania i oszacowania samochodu, który z uwagi na nietrzeźwość kierującego został odholowany na parking strzeżony a następnie Sąd orzekł o jego przepadku.

2. Ze stanu faktycznego wynikają następujące ustalenia, które miały wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcia:

- dnia 6 listopada 2011 r. w miejscowości [...] funkcjonariusz Policji wydał dyspozycję usunięcia pojazdu z uwagi na nietrzeźwość kierującego; pojazd został odholowany na parking strzeżony;

- bezsporne jest to, że w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu dysponentem pojazdu był Pan K. J. a właścicielem [...] S.A.;

- pismem z 9 stycznia 2012 r. K. J. został poinformowany, o usunięciu pojazdu na parking strzeżony i konsekwencjach jego nieodebrania;

- w związku z nieodebraniem pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia wnioskiem z [...] września 2012 r. Starosta [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu [...];

- Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z [...] października 2012 r. (sygn. akt [...]) orzekł o przepadku pojazdu na rzecz powiatu (postanowienie stało się prawomocne 15 listopada 2012 r.);

- w dniu 1 października 2012 r. do Starosty [...] wpłynęło pismo [...] S.A., z którego wynika, iż w związku z całkowitą spłatą zobowiązań w dniu 14 września 2012 r. [...] S.A. przeniósł wszelkie prawa własności przedmiotowego pojazdu na Pana K. J.

W związku z takim stanem faktycznym i prawnym organy obu instancji wydały decyzje, z których wynika, że:

a) właściciel pojazdu ([...] S.A.) oraz osoba dysponująca nim w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (K. J.) powinni solidarnie ponieść koszty usunięcia i przechowywania pojazdu od dnia 26 listopada 2011 r. (usunięcie pojazdu) do dnia 14 września 2012 r. (przeniesienie prawa własności na Pana K. J.);

b) za przechowywanie pojazdu i jego oszacowanie od dnia 14 września 2012 r. (przeniesienie prawa własności pojazdu na Pana K. J.) do dnia 15 listopada 2012 r. (uprawomocnienie się postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o przepadku pojazdu na rzecz powiatu [...]), wskazane w decyzji koszty powinien ponieść Pan K. J.

Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcia Starosty [...] i SKO w [...] są prawidłowe i znajdują oparcie w przepisach prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentacje organów, które legły u podstaw rozstrzygnięć podjętych w zaskarżonych decyzjach. Ocenia je jako prawidłowe i wyczerpujące. Przyjmuje za własne.

3. W pierwszej kolejności należy wskazać przepisy prawa będące podstawą wydania zaskarżonych decyzji.

Zgodnie z art. 130a ust. 2 pkt 1 lit a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1990, dalej "p.r.d.), "pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy: (...) kierowała nim osoba: (...) znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu (...)".

Zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. "koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta".

Zgodnie z art. 130a ust. 10i p.r.d. "Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h".

Zatem nie ulega wątpliwości, że przepis art. 130a ust. 10i p.r.d. nakazuje pociągnąć do współodpowiedzialności za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, osobę, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego usunięcie pojazdu. Chodzi tu o osobę, która kierowała pojazdem, nie będąc jego właścicielem. Wystarczające jest ustalenie, że osoba ta władała pojazdem i nie jest jego właścicielem (por. wyrok WSA w Szczecinie z 25 października 2018 r., sygn. akt w II SA/Sz 724/18). Z kolei przejście prawa własności na inny podmiot powoduje, że od tej daty wszystkie koszty obciążają kolejnego właściciela (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Op 589/17).

Zdaniem Sądu zasadnie zatem organy wskazały w decyzjach i "rozdzieliły" koszty solidarnie na [...] S.A. i Pana K. J. (za okres od 26 listopada 2011 r. do 14 września 2012 r.) i wyłącznie na Pana K. J. (od 14 września 2012 r. do 15 listopada 2012 r.). Rozstrzygnięcie takie w świetle przytoczonych wyżej przepisów i orzecznictwa jest zatem zasadne.

4. W skardze wskazuje się również na naruszenie przez organy art. 45 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem: "jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio".

Z akt sprawy wynika, że z pisma z dnia [...] kwietnia 2012 r. Komisariatu Policji w [...], wynika, iż [...] S.A. odebrała pismo informujące o fakcie usunięcia pojazdu na koszt właściciela. Następnie [...] uczestniczył czynnie w postępowaniu administracyjnym. W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru pisma Komisariatu Policji w [...] z dnia [...] marca 2012 r. dotycząca usunięcia pojazdu. Z potwierdzenia odbioru wynika, że pracownik spółki potwierdzając to podpisem i pieczęcią spółki odebrał pismo 5 kwietnia 2012 r. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że na potwierdzeniu odbioru tegoż pisma widnieje pieczęć adresata przesyłki oraz własnoręczny podpis osoby odbierającej przesyłkę. Gdyby osoba obierająca pismo nie czuła się upoważniona do jego odbioru, winna odmówić jego przyjęcia, udzielając stosownych wyjaśnień i informacji. Tak w sprawie nie było. Zatem fakt, że dana osoba była czynna w siedzibie strony, posługiwała się pieczęcią strony skarżącej przesądza o tym, że osoba ta była uprawniona do odbioru korespondencji dla strony skarżącej. Należy podkreślić, że prawidłowa organizacja tak istotnej kwestii jak odbiór korespondencji, stanowi obowiązek każdego podmiotu funkcjonującego w profesjonalnym obrocie gospodarczym. To rolą spółki, a nie doręczyciela, jest zapewnienie, aby w godzinach pracy, na terenie firmy, możliwe było bezproblemowe doręczenie korespondencji (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1257/17).

Dodatkowo [...] zareagował na powiadomienie z [...] marca 2012 r. pismem z dnia 8 maja 2012 r. wskazując swoją siedzibę w [...] przy ul. [...] oraz adres dyrektora podpisującego pismo: [...] ul. [...]. Istotne jest również, że "zawiadomienie o wszczęciu postępowania" z 3 kwietnia 2013 r. w sprawie obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu oraz decyzja z [...] lipca 2013 r. (odebrana 29 lipca 2013 r.) skierowane zostało do [...] na adres: [...] ul. [...]. Obowiązek określony w art. 41 § 1 k.p.a. (zawiadomienia o zmianie adresu) powstaje od daty zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i dotyczy tego konkretnego postępowania administracyjnego - to znaczy tylko w tym konkretnym postępowaniu uchybienie temu obowiązkowi powodować może niekorzystne dla strony skutki, o których mówi art. 41 § 2 k.p.a. Zatem zarzut, że [...] do tej pory nie został o fakcie usunięcia pojazdu i skutkach jego nieodebrania w terminie prawidłowo powiadomiony z uwagi na fakt, iż adres: ul. [...], [...][...] nigdy nie był siedzibą [...] jest niezasadny.

W związku z tym, zdaniem Sądu, w sprawie nie naruszono również § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2285), zgodnie z którym: "Podmiot, który wydał dyspozycję, po usunięciu pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie: (...) 1) właściwego dla miejsca zdarzenia komendanta powiatowego (miejskiego, rejonowego) Policji, ze wskazaniem parkingu strzeżonego, na którym umieszczono pojazd, przesyłając mu kopię dyspozycji; 2) właściciela pojazdu; 3) osobę, która dysponowała pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego w chwili jego usunięcia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 130a ust. 1 pkt 1, 4 i 5 albo ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (...)".

Doręczenie pisma osobie prawnej jest skuteczne, jeżeli pismo odebrał jej pracownik poświadczając odbiór własnoręcznym podpisem i pieczątką firmową. Nie jest istotne, czy pracownik miał do tego stosowne pełnomocnictwo (por. wyrok WSA w Szczecinie z 21 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 883/18). Uzasadniony jest zatem pogląd, że to strona odpowiada za ewentualną winę osób, którymi się posługuje (por. wyrok NSA z 21 września 2007 r. sygn. akt I FSK 1152/06). Nawet gdyby osoba odbierająca korespondencję dla adresata, nie była upoważniona do jej odbioru, to jeżeli dysponuje pieczęciami jednostki i potwierdza odbiór korespondencji, to można przyjąć domniemanie faktyczne, iż jest ona upoważniona do odbioru pism (por. postanowienie NSA z 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 478/07).

5. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151 p.p.s.a.