Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 472/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 70, 70b
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: Par. 10
journal: Dz.U. 2010 nr 244 poz 1626
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu
article: Par. 2
journal: Dz.U. 1996 nr 60 poz 278
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 457,00 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] 2012 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 70b ust. 6 w związku z art. 70b ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. nr 97, poz. 479), rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. nr 103, poz. 472) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. nr 244, poz. 1626), odmówił przyznania S. A. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. K.

Organ I instancji wskazał, że 17 października 2012 r. S. A. złożył wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. K. Do wniosku dołączył wymagane dokumenty, w tym: kopię dyplomu mistrza w zawodzie ślusarz samochodowy silników (nr [...]) oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu (Nr [...]), ponadto kopię umowy z młodocianym pracownikiem P. K. zawartą w celu przygotowania zawodowego na okres od 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2012 r., a także kopię dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe ucznia w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych z dnia 21 września 2012 r.

W myśl przepisów § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać. Burmistrz powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 450/08 z dnia 11 marca 2009 r. i stwierdził, że zawód mechanik pojazdów samochodowych jest zawodem określonym w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 7), lecz zawód ślusarz samochodowy silników nie jest zawodem określonym w tej klasyfikacji i nie jest określona podstawa programowa kształcenia w tym zawodzie. Dlatego, zdaniem organu I instancji, S. A. nie posiada wymaganych kwalifikacji do kształcenia młodocianych pracowników w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. A., zarzucając, że po ukończeniu ZSZ Mechanik Pojazdów w 1971 r. zaliczył staż pracy w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych w Zakładzie Robót Zmechanizowanych KPRD. Staż ten był niezbędnym warunkiem starania się o tytuł mistrza w zawodzie po pięciu latach. W 1976 r otrzymał tytuł mistrza o specjalności ślusarz samochodowy silników, wg obowiązującego wówczas nazewnictwa. Odwołujący się podał, że w 1980 r., pracując w Technicznej Obsłudze Samochodów, odbył kurs doskonalenia kadr FSO. Zakres kursu obejmował technologię serwisowo - naprawczą samochodu. W 1995 r. ukończył kurs pedagogiczny dla instruktorów nauki zawodu. Odwołujący się podkreślił, że prowadząc działalność gospodarczą w zakresie mechaniki pojazdów, wykształcił do tej pory około 10 czeladników w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Wszyscy oni zdali egzamin czeladniczy w tym zawodzie. Odwołujący się wyjaśnił, że dawna nazwa zawodu ślusarz samochodowy silników jest adekwatna do obecnej nazwy mechanik pojazdów samochodowych, gdyż 40 lat temu taka właśnie obowiązywała nomenklatura i zakres uprawnień w tym zawodzie obejmował mechanikę pojazdów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 marca 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. u. 1996 r. nr 60 poz. 278 ze zm.), rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wyjaśniło, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Kolegium wskazało, że zawód S. A. - ślusarz samochodowy silników nie jest zawodem określonym w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego i nie jest określona podstawa programowa kształcenia w tym zawodzie. Zatem nie sposób wydać opinii, czy zawód ślusarz samochodowy silników wchodzi w zakres zawodu mechanik pojazdów samochodowych. W związku z tym Kolegium stwierdziło, że zawód, w którym S. A. w 1976 r. uzyskał tytuł mistrza jest zawodem "wymarłym" i już nie istnieje w świetle prawa. Kolegium podkreśliło też, że nie posiada kwalifikacji do kwestionowania ustaleń Wydziału Nadzoru Pedagogicznego Kuratorium Oświaty. Dlatego też Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji odnośnie odmowy przyznania S. A. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. K.

Skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. A., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, dopuszczenia dowodów z załączonych dokumentów oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 70b ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty w związku z § 10 ust.4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Ponadto podniesiono naruszenie art.7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i brak wyczerpującego zebrania i nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w latach poprzednich Burmistrz Miasta i Gminy przyznał skarżącemu dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników, a Wojewódzka Komenda OHP zawarła i wykonała umowę o refundacji wynagrodzeń i składek młodocianych pracowników, zatrudnionych u skarżącego w celu przygotowania zawodowego. Zdaniem skarżącego treść pisma Kuratora Oświaty, z którego wynika, że zawód ślusarza samochodowego silników nie wchodzi w zakres zawodu mechanika - operatora pojazdów i maszyn rolniczych nie zawiera odpowiedniego uzasadnienia i dlatego nie można ustalić, dlaczego Kuratorium Oświaty uznało, że zawód posiadany przez skarżącego nie wchodzi w zakres zawodu przez niego nauczanego. Skarżący zarzucił, że nie zostało wyjaśnione, czym zajmuje się ślusarz samochodowy silników, a czym mechanik pojazdów samochodowych, jakie są obowiązki osób wykonujących oba zawody, na czym polega ich praca i jakie są harmonogramy nauczania w obu zawodach. Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich tych kwestii można ustalić, czy zawód posiadany przez skarżącego wchodzi w zakres zawodu przez niego nauczanego. W ocenie skarżącego oba zawody (tzn. ślusarza i mechanika) są pokrewne, czynności, podejmowane przez ślusarza silników samochodowych i mechanika pojazdów samochodowych są takie same, co wynika także z dotąd zebranych w sprawie dokumentów dotyczących kwalifikacji skarżącego (ukończenie ZSZ Mechanik Pojazdów, staż pracy w zawodzie mechanik pojazdów, mistrz w zawodzie ślusarz samochodowy silników według wówczas obowiązującej nomenklatury, kurs technologii serwisowo - naprawczej samochodów). Dla poparcia swojego stanowiska skarżący przywołał wyrok WSA w Łodzi z 11 marca 2009 r. sygn. III SA/Łd 450/08 zapadły w zbliżonym stanie faktycznym. Ponadto w piśmie z dnia 11 października 2013 r. skarżący złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z pisma MEN Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego z dnia 7 marca 2013 r. na okoliczność, ze skarżący spełnia warunki instruktora i posiada kwalifikacje do prowadzenia praktycznej nauki zawodu w zawodzie mechanik samochodowy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadzi la do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Stosownie do przepisu art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej ustawa, praktyczna nauka zawodu może odbywać się w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, u pracodawców, a także w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Ust. 2. tego przepisu stanowi, że praktyczna nauka zawodu odbywa się w podmiotach, o których mowa w ust. 1, na podstawie umowy zawartej pomiędzy szkołą a tym podmiotem. Umowa powinna określać w art. 70 ust. 4 ustawy szczególności sposób ponoszenia kosztów realizowania praktycznej nauki zawodu.

W ust. 4 tego przepisu, w brzmieniu nadanym przez art. 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. 20209.157.1241) zawarto delegację ustawową dla Ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, do określenia w drodze rozporządzenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, warunków i trybu organizowania praktycznej nauki zawodu w warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, a także w innych podmiotach wymienionych w ust. 1, z uwzględnieniem zakresu spraw, które powinny być określone w umowie, o której mowa w ust. 2, w tym praw i obowiązków podmiotów, o których mowa w ust. 1, a także kwalifikacji wymaganych od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujących im uprawnień.

Z kolei zgodnie z przepisem art. 70b ust. 1 ustawy, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin zgodnie z odrębnymi przepisami.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70 ust. 4 ustawy, Minister Edukacji Narodowej wydał w dniu 15 grudnia 2010 r. rozporządzenie w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. 2010.244.1626), które zastąpiło obowiązujące do dnia 1 stycznia 2011 r. rozporządzenie z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Natomiast aktem zawierającym przepisy w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, o których mowa w art. 70b ust. 1 pkt. 1 ustawy jest Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. 1996.60.278 ze zm.). Powyższe regulacje stanowi podstawę prawną rozstrzygania w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników, z którymi pracodawcy zawierają umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (w stanie prawnym na datę wydania zaskarżonej decyzji) .

Z przepisu § 2 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania wynika, że przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić pracodawca , osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy i osoba zatrudniona u pracodawcy – pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Przepis ten zamieszczony w akcie prawnym z 1996 r. zawiera odwołanie do "przepisów dotyczących praktycznej nauki zawodu" a więc do aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących powyższej materii, co w kontrolowanej sprawie oznacza przepisy rozporządzenia MEN z dnia 15 grudnia 2010r. w sprawie

praktycznej nauki zawodu. § 1 tego rozporządzenia stanowi, że określa ono warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu w warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia.

Zgodnie z § 10 ust. 1 w/w rozporządzenia, zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele. Ust. 2 tego przepisu stanowi, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić : 1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianych dla nauczycieli, 2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym, niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy - zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu".

Z dalszej treści § 10 - ust. 3, 4 i 5 wynika, że ustawodawca zróżnicował wymogi w zakresie kompetencji pedagogicznych i zawodowych osób prowadzących zajęcia praktyczne w zależności od tego, czy praktyczną naukę zawodu prowadzi osoba wymieniona w §10 ust. 2 pkt. 1, czy też osoba wymieniona w § 10 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia. Przepis § 10 ust. 2 dotyczy instruktorów praktycznej nauki zawodu, dla których praca dydaktyczna nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w wymiarze określonym w tym przepisie. W tym wypadku rozróżniono dwie sytuacje, wymienione w ust. 4 i ust. 5 § 10. Po pierwsze : zajęcia praktyczne może prowadzić instruktor praktycznej nauki zawodu posiadający co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będzie nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będzie nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.-,§ 10 ust.4. Ustęp 5 § 10 dotyczy natomiast wymagań dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, nie mających tytułu mistrza w zawodzie. Do stanu faktycznego sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją odnosi się więc treść regulacji przewidzianej w § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu. Treść owej regulacji wskazuje na konieczność kumulatywnego spełnienia przez pracodawcę albo osobę, o której mowa w art. 70b ust. 1 pkt. 1 ustawy, warunków w zakresie przygotowania zawodowego i pedagogicznego, aby pracodawcy przysługiwało dofinansowanie kosztów kształcenia. Oczywiście muszą przy tym zostać spełnione warunki określone w art. 70b ust. 1 pkt. 2 ustawy, tj. ukończenie przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdanie egzaminu. Wszystkie powyższe okoliczności winny być potwierdzone dokumentami, o których mowa w ust. 7 art. 70b ustawy.

Stan faktyczny kontrolowanej sprawy wymaga podkreślenia, że z obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji regulacji prawnej wynika, iż podstawą ustalenia przez organ istnienia po stronie osoby prowadzącej przygotowanie zawodowe młodocianych, o której mowa w § 10 ust. 2 pkt. 2 rozp. w sprawie praktycznej nauki zawodu z 15 grudnia 2010 r. (tj osoby, o której mowa jednocześnie w § 2 rozp. RM z 30.05. 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania) kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu jest wyłącznie spełnienie przez tę osobę warunków, o których mowa we wskazanym wyżej przepisie § 10 ust. 4 rozporządzenia MEN z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, jako aktu wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 70 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Warunkami tymi są więc : posiadanie co najmniej tytułu mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać. Organ pierwszej instancji, na uzasadnienie braku po stronie skarżącego kwalifikacji, o których mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, całkowicie błędnie posłużył się argumentem wywiedzionym z treści załącznika do rozporządzenia MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz.U. z 2012 . 7), co wynika z następujących przyczyn :

zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o systemie oświaty Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, na wniosek ministra właściwego w zakresie zawodu, którego dotyczy wniosek, określi, w drodze rozporządzenia, klasyfikację zawodów szkolnictwa zawodowego, z uwzględnieniem klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy. Zgodnie z ust. 2. Klasyfikacja zawodów, o której mowa w ust. 1, wskazuje także typy szkół ponadgimnazjalnych, w których może odbywać się kształcenie w danym zawodzie, kwalifikacje wyodrębnione w zawodzie, zawody, w których nie wyodrębnia się kwalifikacji, wnioskodawcę oraz obszary kształcenia, do których są przypisane zawody, a także kwalifikacje w zawodzie, których kształcenie może być prowadzone na kwalifikacyjnych kursach zawodowych.

Dalsza część przepisu art. 24 ustawy zawiera regulacje dotyczące procedury wprowadzania zawodu do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego. Należy podzielić pogląd M. Pilcha (Komentarz do art. 24 ustawy o systemie oświaty, System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 44/2013, że celem wydania klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego jest ujednolicenie nazewnictwa zawodów dla potrzeb kształcenia zawodowego. Dzięki ich uzgodnieniu z klasyfikacją zawodów wydawaną przez ministra właściwego do spraw pracy możliwa jest również standaryzacja szkolnictwa zawodowego, oraz jego powiązanie z potrzebami rynku pracy. Jak wskazuje Autor (op. cit), wprowadzenie do systemu oświaty kształcenia w profilach miało być jednym z elementów reformy systemu oświaty, przy argumentacji, że dla funkcjonowania rynku pracy coraz częściej potrzebne są "zestawy" kwalifikacji z różnych obszarów zawodowych, przy czym założenia te nie sprawdziły się także z tego względu, że absolwentom nie zagwarantowano możliwości złożenia egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Dodać należy, że profile kształcenia zawodowego odpowiadają grupowaniom rodzajów działalności wymienionych w EKD. Z powyższego wynika zdaniem Sądu, że wprowadzona przepisem art. 24 ustawy o systemie oświaty klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego wprowadzona została dla całkowicie odmiennych celów, niż odczytały to organy orzekające w sprawie (SKO powieliło sposób rozumowania organu pierwszej instancji). Załącznik do rozporządzenia w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego z dnia 23 grudnia 2011 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 7) nie stanowi przewidzianej ustawą o systemie oświaty podstawy do dokonywania przez organy ustaleń w przedmiocie, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu. Innymi słowy, fakt, iż w załączniku do aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego brak zawodu o określonej nazwie, nie oznacza, że zachodzi brak możliwości rozstrzygnięcia, czy instruktor praktycznej nauki zawodu posiada tytuł mistrza w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego nauczał. W niniejszej sprawie oznacza to, że okoliczność braku istnienia w tym załączniku zawodu o nazwie "ślusarz samochodowy silników" nie oznacza, że nie ma możliwości ustalenia, czy zawód ten wchodzi w zakres zawodu, którego skarżący nauczał. Oczywistą konsekwencją powyższego jest, że stanowisko organów, iż skarżący nie posiada wymaganych kwalifikacji do kształcenia młodocianych pracowników w zawodzie mechanik pojazdów jest co najmniej przedwczesne. Gdyby stanowisko organów uznać za słuszne, możliwość dofinansowania kosztów kształcenia w przypadku nauczania młodocianego przez "instruktora praktycznej nauki zawodu" (§ 10 ust. 2 pkt. 2 rozp. w sprawie praktycznej nauki zawodu) istniałaby tylko wówczas, gdyby zawód wchodzący w zakres zawodu, którego będą nauczać wymieniony był każdorazowo w załączniku do rozporządzenia wydanego na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Takiego ograniczenia nie przewiduje ani ta ustawa ani akty wykonawcze mające do niej zastosowanie. Co więcej, analiza aktów wykonawczych wydanych na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie oświaty wskazuje, iż na podstawie tego przepisu wydano łącznie osiem rozporządzeń w przedmiocie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (bądź "profilów kształcenia zawodowego), każdy z tych aktów zawierał załącznik – listę zawodów, odmienną od poprzedniego. Przyjęcie stanowiska organów oznaczałoby więc, że nie istnieją zawody nie wymienione w załączniku do aktualnego rozporządzenia. Tak zresztą – błędnie - stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, określając zawód skarżącego jako "wymarły", używając na uzasadnienie negatywnej dla skarżącego decyzji określenia nie wynikającego z żadnego z przepisów mających zastosowanie w sprawie i pomijając istotę regulacji zawartej w § 10 ust.4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu. To właśnie z treści § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu wynika, że organy ustalające okoliczność istnienia wymaganych kwalifikacji po stronie prowadzącego zajęcia praktyczne obowiązek porównania zakresu zawodu nauczanego i zawodu posiadanego przez osobę prowadzącą zajęcia praktyczne, celem stwierdzenia, czy w sprawie istnieją przesłanki wymagane tym przepisem. Słusznie organ pierwszej instancji stwierdził, powołując się na wyrok WSA w Łodzi (z dnia 11 marca 2009 r. III SA/Łd 450/08) że należy wyjaśnić, czym zajmuje się ślusarz samochody silników a czym "mechanik pojazdów samochodowych", jakie są obowiązki osób wykonujących oba zawody i jakie są "harmonogramy nauczania" w obu zawodach. Efektem tych wyjaśnień winno być ustalenie, czy zrealizowane są przesłanki z § 10 ust.4 rozporządzenia. Przedstawienie przez organ pierwszej instancji stanowiska WSA w Łodzi sprowadziło się jednak tylko do zacytowania fragmentów uzasadnienia wyroku, bez przeprowadzenia stosownego dochodzenia, rozumowania i analizy, celem ustalenia, czy skarżący spełnił prawne przesłanki ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia P. K. Okoliczność, iż zawód wykonywany przez skarżącego nie posiada aktualnie "odpowiednika" w wykazie zawodów zawartym w załączniku do rozporządzenia MEN z 23.12.2011 r. nie oznacza przecież, że skarżący utracił wyuczony zawód, czy tez umiejętności zawodowe, które były w przeszłości podstawą uzyskania tytułu mistrza w zawodzie. Odwołać się należy regulacji obowiązującej w dacie uzyskania przez skarżącego tytułu mistrza w zawodzie "ślusarz samochodowy silników" W dacie 3 czerwca 1976 r., czyli – jak wynika z akt administracyjnych - w dacie uzyskania przez skarżącego tytułu mistrza w zawodzie ślusarz samochodowy (k. 24 akt adm.), obowiązywała Uchwała nr 367 Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 1959 r. w sprawie przyznawania robotnikom tytułów kwalifikacyjnych (M.P. Nr 76, poz. 402). Akt ten obowiązywał do 13 listopada 1993 r. Skoro na podstawie przewidzianej przepisami prawa skarżący uzyskał tytuł mistrza w zawodzie, to nie jest uprawnione pozaustawowe jak wskazano już wyżej określenie, że jest to zawód "wymarły". Jest to zawód, który tylko nie znajduje się aktualnie w wykazie zawodów zawartym w załączniku, do którego odwołały się organy.

Zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa naczelną zasadą postępowania - zasadą prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Realizację tej zasady zapewnić mają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe, l tak stosownie do treści art. 77 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu tego materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona - art. 80 kpa. Z ustanowionej w Konstytucji RP i wyrażonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności wynika, że sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, co oznacza, że tak organ l instancji, jak i organ II instancji mają obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Stwierdzić trzeba, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem tych przepisów. Organy bowiem były obowiązane uzyskać dane o zawodzie, w którym skarżący posiada tytuł mistrza za pomocą wszelkich środków dowodowych, aby uzyskać podstawę do ustalenia, czy zachodzi sytuacja opisana w § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, a nie ograniczyć się tylko do analizy treści wspomnianego załącznika. To treść normy prawa materialnego decyduje o zakresie i celu prowadzonego w sprawie postępowania dowodowego. Ponadto, żaden przepis ustawy o systemie oświaty, ani rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy nie przewiduje, aby wiążąca dla ustalenia istnienia przesłanek z § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, była opinia Kuratorium Oświaty, na której właściwie – jako zasadniczym dowodzie oparły się organy rozstrzygając o wniosku skarżącego. Nadto SKO całkowicie pominęło treść dokumentów złożonych przez skarżącego przy odwołaniu, mimo, że zawierają one istotne dla rozstrzygnięcia treści. Uzasadnienie decyzji administracyjnej winno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem tego przepisu, oraz wyżej wskazanych powyższych przepisów postępowania. Rozpoznając sprawę na skutek odwołania wniesionego przez skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się do opisania stanu faktycznego i przedstawienia treści przepisów prawa konkludując, że decyzja organu l instancji jest prawidłowa. Analiza tak istotnej przesłanki przyznania dofinansowania kosztów kształcenia, o jakiej mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia, t.j. posiadanie tytułu mistrza w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego nauczał, sprowadzona została do stwierdzenia, że Kolegium podziela stanowisko organu pierwszej instancji, oraz, że zawód skarżącego jest zawodem "wymarłym".

Opisane wyżej wady zaskarżonej decyzji stanowią naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty i § 10 ust. 4 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu mające wpływ na wynik postępowania, oraz art. 77, 80 i 107 § 1 i § 2 kpa bez wątpienia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały przedwcześnie, z pominięciem obowiązku poczynienia niezbędnych dla rozstrzygnięcia ustaleń. Kontrolna funkcja sądu administracyjnego nie może polegać na wyręczaniu organów administracji w sprawowaniu ich funkcji orzeczniczej i czynieniu przez sąd niezbędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego rozstrzyganej przez organy sprawy. Organy powinny przeprowadzić ponownie postępowanie z uwzględnieniem przedstawionej wyżej wykładni pojęcia "zawód wchodzący w zakres zawodu, którego będą nauczać", oraz przeprowadzić szczegółową analizę posiadanych przez skarżącego kwalifikacji zawodowych pod kątem istnienia przesłanek z § 10 ust. 4 rozporządzenia. Wszystkie te ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia ponownego rozstrzygnięcia, stosownie do treści art. 107 § 1 i § 3 kpa.

Skoro więc zaskarżona decyzja, oraz decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy i z naruszeniem przepisów postępowania niewątpliwie mogącym mieć wpływ na jej wynik, to na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.