Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1489/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 102 par. 1, art. 103 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 13 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie w pkt 3 oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2020 r. sygn. akt: [...] w pkt 4. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. W. kwotę [...]zł ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 01 września 2021 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO, organ II instancji, Kolegium), po rozpoznaniu zażalenia K. W. (dalej jako Skarżący, Strona) na postanowienie z 18 marca 2020 r. ([...]) wydane przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji z upoważnienia Prezydenta Miasta K. (dalej jako: Prezydent Miasta, organ I instancji) w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdów – 1) uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pkt 2) i w tym zakresie umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe; 2) uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pkt 3) i w tym zakresie przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; 3) w pozostałej części (pkt 4) utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał następujące ustalenia.

W piśmie z [...] listopada 2018 r. Skarżący wezwał organ I instancji do usunięcia pojazdów [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] i wskazał, że łączna kwota należności za holowanie i przechowywanie tych pojazdów na parkingu strzeżonym wyliczona została w oparciu o uchwałę Rady Miasta K. z dnia 28 czerwca 2018r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu i wynosi 787.819,00 zł.

Prezydent Miasta pismem z 13 grudnia 2018 r. poinformował Skarżącego, że jego roszczenie może dotyczyć jedynie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta K. oraz posiadających kompletną dokumentację, umożliwiającą rozpoczęcie postępowania w sprawie przepadku mienia na rzecz Miasta. Wezwano Stronę do przedłożenia stosownej dokumentacji.

Ponadto organ zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji w K. oraz Urzędu Miasta K. z zapytaniem, czy w posiadanych dokumentacjach znajdują się materiały dotyczące przedmiotowych pojazdów (tj. oryginały dyspozycji, będące podstawą usunięcia pojazdów z drogi; powiadomienia właścicieli wysyłane przez Komendę Miejską Policji; powiadomienia Komendy Miejskiej Policji o nieodebraniu pojazdów z parkingu w ustawowym czasie; aktualne informacje od Komendy Miejskiej Policji o wyniku postępowań w zakresie usuniętych pojazdów wraz ze wskazaniem właściciela).

Pismem z 9 lipca 2019 r., organ ponownie wezwał Skarżącego do przesłania materiałów znajdujących się w jego posiadaniu w celu przyspieszenia postępowania. Wskazano, że w pierwotnym piśmie Skarżący nie podał dokładnych ram czasowych, co utrudnia ustalenie i zgromadzenie dokumentacji.

Pismem z 25 września 2019 r. Skarżący wniósł o przyznanie wynagrodzenia za dozór 8 pojazdów, które zostały usunięte z drogi na podstawie dyspozycji usunięcia wystawionych przez Komendę Miejską Policji w K. - z uwagi na okoliczności określone w art. 130a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 110, dalej w skrócie "p.r.d."). Dyspozycje te zostały zrealizowane, a pojazdy od wielu lat znajdują się na parkingu strzeżonym za co strona nie otrzymała żadnego wynagrodzenia. Jako podstawę wypłacenia wynagrodzenia wskazano przepis art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438, dalej w skrócie "u.p.e.a."). Jednocześnie zmienił żądanie i wskazał, że łączna suma o jaką wnioskuje to 482.708,00 zł, a ponadto 1.040,00 zł tytułem usunięcia z drogi pojazdów (tj. 130 zł za pojazd). Do pisma załączono także cennik netto (miesięczny) innego przedsiębiorcy, prowadzącego działalność m.in. w zakresie parkingu strzeżonego od 2005 r.

W aktach sprawy znajdują się dyspozycje usunięcia z drogi pojazdów: [...], [...] [...], [...] [...], [...].

Postanowieniem z 13 stycznia 2020 r. Prezydent Miasta wyłączył do osobnego rozpatrzenia sprawę przyznania zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdu [...] oraz przyznania wynagrodzenia za jego dozór – w związku z pismem Komendy Miejskiej Policji w K., która zobowiązała się odtworzyć dokumentację dot. m.in. tego pojazdu.

Prezydent Miasta postanowieniem z 18 marca 2020r. ([...]):

1) przyznał Skarżącemu zwrot koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdów marki: [...] nr rej. [...] (dalej jako: [...] [...] nr rej. [...] (dalej jako: [...]); [...] nr rej. [...] (dalej jako: [...]); [...] nr rej. [...] (dalej jako: [...]); [...] nr rej. [...] (dalej jako: [...]); [...] nr rej. [...] (dalej jako: [...]) oraz przyznać wynagrodzenie za ich dozór w łącznej wysokości [...] zł za okres dla pojazdu:

a. [...] od dnia 30 lipca 2002r. do dnia 30 stycznia 2003r. oraz od dnia 19 stycznia 2004r. do dnia 18 marca 2020r.;

b. [...] 5 od dnia 5 marca 2009r. do dnia 5 września 2009r. oraz od dnia 8 maja 2014r. do dnia 18 marca 2020r.;

c. [...] od dnia 23 października 2010r. do dnia 23 stycznia 2011 r. oraz od dnia 8 maja 2014r. do dnia 18 marca 2020r.;

d. [...] 19 od dnia 12 marca 2007r. do dnia 12 września 2007r. oraz od dnia 3 listopada 2008r. do dnia 18 marca 2020r.;

e. [...] od dnia 16 kwietnia 2008r. do dnia 16 października 2008r. oraz od dnia 3 listopada 2008r. do dnia 18 marca 2020r.;

f. [...] od dnia 21 maja 2016r. do dnia 21 sierpnia 2016r. oraz od dnia 19 listopada 2018r. do dnia 18 marca 2020r.;

2) odmówił Stronie zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] (dalej jako [...]) oraz odmówił przyznania wynagrodzenia za jego dozór z uwagi na wyłączenie powyższego pojazdu do rozpoznania w innym postępowaniu;

3) odmówił Stronie zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdu marki [...] nr rej[...] (dalej jako "[...]") oraz odmówiono przyznania wynagrodzenia za jego dozór;

4) odmówił zwrotu kosztów i wynagrodzenia za okres oraz po stawce wskazanej przez Stronę.

W uzasadnieniu Prezydent Miasta przytoczył przepisy i wyjaśnił okoliczności stanowiące podstawę roszczenia Skarżącego, a także przyczyny, z powodu których odmówił wypłacenia kosztów związanych z pojazdami: [...] oraz [...]. Następnie powołał art. 102 § 2 u.p.e.a. i wskazał, że przyznanie i zwrot koniecznych wydatków następuje w stosunku do realiów konkretnego dozorcy i pojazdu. Kwota ta nie jest natomiast wyliczana na podstawie uchwały rady powiatu, która odnosi się do właściciela danego pojazdu w przypadku odbioru tego pojazdu w ustawowym terminie. Organ wskazał następnie podjęte czynności, w tym ustalenie kosztów z tytułu dozoru nad przedmiotowymi pojazdami i uzasadnił przyjęte okresy.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie w części, tj. w zakresie punktu 2, 3 i 4, zatem w części, która odmawia zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdów oraz odmawia przyznania wynagrodzenia za ich dozór na następujące okresy:

a) [...] od dnia 31 stycznia 2003r. do dnia 18 stycznia 2004r.;

b) [...] od dnia 6 września 2009r. do dnia 7 maja 2014r.;

c) [...] od dnia 24 stycznia 2011 r. do dnia 7 maja 2014r.;

d) [...] od dnia 13 września 2007r. do dnia 2 listopada 2008r.;

e) [...] od dnia 17 października 2008r. do dnia 2 listopada 2008r.;

f) [...] od dnia 22 sierpnia 2016r. do dnia 18 listopada 2018r.

Skoro kwestie związane z [...] i [...] zostały wyłączone z przedmiotu postępowania, to organ winien w ogóle pominąć w sentencji orzekanie co do tych pojazdów. W zakresie pkt 4 stwierdził, że wskazane przez Prezydenta Miasta okresy stanowią od upływu terminu do odebrania pojazdu przez właściciela do dnia powiadomienia o tym przez Skarżącego właściwy organ.

Dalej SKO podkreśliło, że sprawa była rozpatrzona przez SKO postanowieniem z 01 lipca 2020 r. ([...]), którego wskutek skargi Skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 09 kwietnia 2021 r., III SA/Po 704/20, stwierdził nieważność.

Sąd wskazał w szczególności, że SKO uchyliło postanowienie organu I instancji w części - nie orzekając merytorycznie w części pozostałej, co skutkowało pozostawieniem tej części bez rozstrzygnięcia. Ponadto organ objął merytorycznie rozpoznaniem część postanowienia pierwszoinstancyjnego, które nie zostało objęte zażaleniem - a więc stało się już prawomocne.

Wskazanym we wstępie postanowieniem z 01 września 2021 r. ([...]) Kolegium: 1) uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pkt 2) i w tym zakresie umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe; 2) uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pkt 3) i w tym zakresie przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; 3) w pozostałej części (pkt 4) utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO przytoczyło art. 102 § 2 u.p.e.a. oraz art. 130a p.r.d. wraz z odnoszącą się do niego uchwałą I OPS 1/10. Zaznaczyło, że sam fakt, że przedsiębiorca prowadzący parking strzeżony podjął się wykonania dyspozycji usunięcia pojazdów nie oznacza automatycznie, że tego usunięcia dokonał (oraz wykonywał dozór nad tymi pojazdami) w trybie art. 130 p.r.d. Muszą bowiem być spełnione przesłanki nawiązania stosunku administracyjnego przez władcze działania organów władzy publicznej polegające na usunięciu z drogi pojazdu w trybie przepisów art. 130a p.r.d. oraz umieszczenie go na parkingu wyznaczonym do tego celu przez właściwy organ. W niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że parking strzeżony prowadzony przez Skarżącego był jednostką wyznaczoną przez właściwe organy, a pojazdy: [...] [...], [...], [...], [...] oraz [...] zostały usunięte z drogi na podstawie dyspozycji ich usunięcia wydanej przez właściwe służby.

Odnośnie pkt 2 zaskarżonego postanowienia – skoro organ I instancji wyłączył kwestię zwrotu koniecznych wydatków za dozór nad [...] oraz wynagrodzenia za ten dozór to w ogóle nie powinien odnosić się do tych kwestii w zaskarżonym postanowieniu, stąd należało ten punkt uchylić i umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe.

W zakresie pkt 3 postanowienia organu I instancji – skoro organ I instancji uznał, że nie jest organem właściwym w kwestiach [...] to również nie powinien merytorycznie orzekać co do tego pojazdu, lecz przekazać podanie do organu właściwego.

Odnośnie pkt 4 – przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków winny być adekwatne do okoliczności, a Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających faktycznie poniesione wydatki poza faktem, że znajdowały się one na terenie parkingu strzeżonego. Co więcej, pomimo przechowywania tych pojazdów przez okres kilku lat domaga się ustalenia należności w oparciu o stawki dobowe, podczas gdy zdaniem Kolegium winny być uwzględniane stawki abonamentowe (miesięczne). Ponadto stawki wskazane w uchwale skierowane są niejako do właściciela pojazdu usuniętego z drogi i stanowią dochód własny powiatu; czym innym są kwoty przyznanego wynagrodzenia osobie prowadzącej dany parking strzeżony w przypadku, kiedy właściciel danego pojazdu nie odebrał go w terminie. W odpowiedzi na pytania organu I instancji ustalono, że koszt miesięczny u podmiotów konkurencyjnych to odpowiednio: 70 zł, 170 zł, 150 zł, 170 zł, zatem po odrzuceniu najniższej stawki (a także stawek wskazanych przez Skarżącego) – średnio 163,33 zł miesięcznie. Wyliczenia organu są dla Skarżącego korzystne. Zasadniczo ciężar dowodu udowodnienia wysokości koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia leży po stronie podmiotu sprawującego dozór, a organ wezwał Skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego, lecz Skarżący w odpowiedzi przedstawił jedynie dokumentację zdjęciową.

W konsekwencji Prezydent Miasta przyznał Skarżącemu wynagrodzenie i zwrot kosztów za [...], [...], [...], [...], [...], [...] za okresy wskazane w postanowieniu (niezaskarżonej części), tj. za okresy w których pojazdy winny być odebrane przez właścicieli oraz od dnia wydania powiadomienia właściwego organu o nieodebraniu pojazdu przez właściciela do dnia wydania zaskarżonego postanowienia. Tym samym nie przyznano Skarżącemu kosztów za dozór pojazdów za okresy od upływu terminu na odebranie pojazdu przez właściciela do dnia powiadomienia o tym fakcie przez stronę właściwego organu (a Skarżący domaga się przyznania zwrotu wynagrodzenia i zwrotu kosztów dozoru także za te okresy). W tym miejscu organ wskazał, że obowiązek zawiadomienia właściwego organu wynikał z różnych przepisów prawa w różnych okresach (ze wskazaniem tych przepisów), zaś obowiązek terminowego zawiadomienia organu o nieodebraniu pojazdu stanowi jeden z elementów ustawowego obowiązku dochowania należytej staranności z art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej w skrócie u.p.e.a.). Przepisy nie przewidują wprost sankcji za naruszenie obowiązku terminowego (niezwłocznego) powiadomienia organów o upływie okresu na odbiór danego pojazdu przez właściciela, jednak zdaniem SKO uzasadnioną konsekwencją jest wówczas odmowa przyznania zwrotu kosztów poniesionych związanych z przechowywaniem oraz odmowa wypłacenia wynagrodzenia za dozór – w szczególności, gdy opóźnienie ma charakter rażący (wielomiesięczny czy wieloletni). Ponadto zdaniem organu przedmiotowe pojazdy (a właściwie wraki z uwagi na stan techniczny) nie wymagały jakichkolwiek nakładów i czynności w celu dozoru nad nimi.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o jego uchylenie wraz z postanowieniem je poprzedzającym i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie:

1) art. 102 § 2 u.p.e.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na odmowie zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdów oraz odmowie przyznania wynagrodzenia za ich dozór, za okres czasu od dnia upływu ustawowego terminu przechowywania pojazdu, do dnia poprzedzającego złożenie przez skarżącego wniosku do właściwego organu;

2) art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a., art. 126 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na odmowie rzeczowego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów skarżącego zawartych w zażaleniu i piśmie procesowym z 11 czerwca 2021 r.

W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że organ odwoławczy uznał, że opóźnienie w powiadomieniu przez dozorcę właściwego organu o fakcie nieodebrania pojazdu usuniętego z drogi publicznej z parkingu strzeżonego stanowi podstawę odmowy przyznania stosownego wynagrodzenia za dozór za okres tego opóźnienia. Tymczasem WSA w Poznaniu w wyroku z 09 kwietnia 2021 r., I SA/Po 703/20, wskazał, iż błędny jest pogląd, że skoro dozorca pojazdu nie wywiązał się z obowiązku zawiadomienia organu w określonym terminie o nieodebraniu pojazdu przez właściciela, to tym samym nie należy mu się zwrot koniecznych wydatków i wynagrodzenia związanego ze sprawowaniem dozoru w tym okresie. Nie ma bowiem takiego "prostego" przełożenia. Tym samym niedopuszczalna jest odmowa ustalenia należnego dozorcy wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków za taki okres, lecz powinna ona nastąpić z uwzględnieniem tego, czy brak terminowego zawiadomienia spowodował powstanie szkody po stronie organu w związku z przechowywanym pojazdem i z ewentualnym potrąceniem obu tych wartości. Wyrok ten musiał być organowi znany, gdyż zapadł w sprawie ze skargi na postanowienie tego organu i został wprost wskazany w piśmie Skarżącego z 11 czerwca 2021 r., a organ się do tej kwestii nie odniósł. Jednocześnie szkody po stronie organu nie da(łoby się) wykazać, gdyż ewentualne opóźnienie w zawiadomieniu nie mogło jej spowodować. Z dyspozycji usunięcia pojazdów, stanu wynikającego z oględzin oraz ich nieodebrania przez właścicieli wynika brak ich wartości zbywczej w chwili usunięcia ich z drogi. Nadto ewentualna utrata wartości może obciążać wyłącznie organy, skoro większość pojazdów była dozorowana przez wiele lat od chwili zwrócenia się przez Skarżącego do Komendy Miejskiej Policji, Urzędu Skarbowego i Prezydenta Miasta o ich odebranie. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność braku istnienia przepisów przewidujących obowiązek powiadomienia podmiotu wydającego decyzję usunięcia pojazdu i Urzędu Skarbowego o fakcie nieodebrania pojazdu przez właściciela w ustawowym czasie wobec [...] i [...]. Skarżącemu należy się zatem pełne wynagrodzenie za cały czas dozoru pojazdów, niezależnie zresztą od stanu technicznego odbieranych pojazdów (wraków).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem zaskarżenia była wyłącznie odmowa przyznania stronie skarżącej przez organy zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdów oraz odmowie przyznania wynagrodzenia za ich dozór za okres czasu od dnia upływu ustawowego terminu przechowywania pojazdu do dnia poprzedzającego złożenie przez skarżącego wniosku do właściwego organu.

Zatem przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest czy skarżącemu (dozorcy) należało przyznać wynagrodzenie za cały okres sprawowania przez niego dozoru nad pojazdami – czego domagał się skarżący, czy opóźnienie w powiadomieniu przez dozorcę właściwego organu o fakcie nieodebrania pojazdu usuniętego z drogi publicznej z parkingu strzeżonego, stanowiło podstawę odmowy przyznania stosownego wynagrodzenia - jak przyjęły organy.

Sąd podzielił stanowisko SKO, że dozorca pojazdu nie wywiązał się z obowiązku zawiadamiania właściwych organów w określonych przepisami prawa terminach. Jednakże w ocenie Sądu brak realizacji w/w obowiązku nie miał wpływu na wysokość tego wynagrodzenia za okres sprawowania dozoru, za który należy przyznać wynagrodzenie.

Zauważyć bowiem należy, że - jak wynika z art. 102 § 1 u.p.e.a. - dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Obowiązek dochowania staranności przez dozorcę jest obowiązkiem ustawowym i obejmuje zarówno podejmowanie określonych czynności faktycznych, związanych z zabezpieczeniem przechowywanych ruchomości, jak i czynności prawnych ( patrz : Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 lutego 2019 r., I OSK 333/18; dostępny: CBOSA). W przypadku, gdy przedmiotem dozoru są pojazdy usunięte z drogi, to zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie usuwania pojazdów, w okresie od 11.09 2002 r. do 08.03.2004 r., dozorca zobowiązany był w przypadku nieodebrania pojazdu powiadomić o tym właściwy miejscowy urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycje usunięcia pojazdu. Sąd podzielił stanowisko organów, że brak wskazania konkretnego terminu, powodował, że taka czynność powinna zostać dokonana przez dozorcę bez zbędnej zwłoki. Natomiast w pozostałych okresach obowiązywania rozporzadzenia MSWiA w sprawie usuwania pojazdów, obowiązek powiadomienia zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia, powinien był nastąpić nie później niż trzeciego dnia od dnia jego upływu. Począwszy od 4 września 2010 r., obowiązek ten został określony w art. 130a ust. 10g p.r.d. zgodnie z którym jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od upływu określonego terminu.

Zgodzić trzeba się z NSA, który w powołanym wyroku wyraził stanowisko, że nałożony na podmioty prowadzące parking obowiązek terminowego zawiadomienia właściwych organów o nieodebraniu pojazdu jednoznacznie wynika z przepisów prawa a w konsekwencji jest jednym z elementów ustawowego obowiązku dochowania należytej staranności, o którym mowa w art. 102 § 1 u.p.e.a.

Nakładając na podmioty prowadzące parking obowiązek zawiadomienia właściwego organu, brak jest w przepisach szczególnych regulacji odnośnie skutków prawnych naruszenia tego obowiązku. Stąd też za NSA (patrz: powołany wyżej wyrok) trzeba przyjąć, że rozstrzygnięcia w tym przedmiocie należy poszukiwać w ustawie egzekucyjnej (u.p.e.a.). Zgodnie bowiem z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r., Nr 46, poz. 237), do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 u.p.e.a.

Powoływany wcześniej art. 102 § 1 u.p.e.a. nakłada na dozorcę obowiązek przechowywania zajętej ruchomości z taką starannością, aby nie straciła ona na wartości. Z kolei art. 103 § 1 u.p.e.a. stanowi, że dozorca nie odpowiada za uszkodzenie, zniszczenie lub zaginięcie zajętej ruchomości, wynikłe wskutek przypadku lub siły wyższej. Z powyższych przepisów można wyprowadzić wniosek, że dozorca, który przechowuje ruchomości bez zachowania należytej staranności, ponosi odpowiedzialność za szkody, które powstały w dozorowanych ruchomościach, chyba że uszkodzenie, zniszczenie lub zaginięcie wynikło wskutek przypadku lub siły wyższej. A to oznacza, że pomiędzy brakiem zachowania należytej staranności a powstałą szkodą w dozorowanych ruchomościach musi istnieć związek przyczynowy. Tym samym, odpowiedzialność dozorcy nie wynika z samego faktu naruszenia zasad należytej staranności w dozorowaniu ruchomości ale z faktu, że naruszenie tych zasad spowodowało powstanie szkody w dozorowanych ruchomościach. Stąd też skutkiem naruszenia zasady należytej staranności w dozorowaniu ruchomości, a jednym z przejawów tej zasady jest obowiązek zawiadomienia przez prowadzącego parking właściwych organów o nieodebraniu pojazdu, winno być ustalenie, czy powstała szkoda w dozorowanych ruchomościach i wynikające z tego tytułu roszczenie organu. Ustalenie powyższych okoliczności będzie miało istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia w sprawie przyznania dozorcy należnego wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem.

Abstrahując od powyższego, należy zwrócić uwagę na charakter prawny czynności dozoru wykonywanych przez dozorcę (skarżącego) nad pojazdami w sytuacji powierzenia tego dozoru przez organ administracji publicznej. Na problem ten zwrócił uwagę NSA w uchwale z 29 listopada 2010 r. (I OPS 1/10; dostępna: CBOSA) wskazując, że istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym; jest ono wykonywane przez organy administracji publicznej ale w części także z przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadania z zakresu administracji publicznej a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym. Zatem relacje, jakie zachodzą pomiędzy dozorcą, czyli podmiotem prowadzącym parking a organem administracji, który powierzył temu podmiotowi wykonywanie dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi, mają charakter administracyjnoprawny. W konsekwencji, rozliczenia z tego tytułu następują w trybie administracyjnym. Stąd też, w sytuacji, gdy prowadzone jest - na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. - postępowanie w sprawie ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdów i zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem, możliwe jest dokonanie potrącenia roszczenia, jakie ma organ w stosunku do podmiotu wykonującego dozór z tytułu szkody powstałej w związku z niezachowaniem należytej staranności przy wykonywaniu dozoru ( patrz: wyroki NSA z 20 kwietnia 2018 r., I OSK 2747/17 i z 24 września 2014 r., I OSK 218/13 dostępne: CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, organ I instancji prowadząc ponownie postępowanie w części zaskarżonej, powinien ustalić należne dozorcy wynagrodzenie i zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem a także rozważyć, czy niedochowanie zasady należytej staranności przez skarżącego w postaci naruszenia obowiązku terminowego zawiadomienia stosownego organu o nieodebraniu pojazdu, spowodowało powstanie szkody po stronie organu w związku z przechowywanym pojazdem, a jeżeli tak to dokonać stosownego potrącenia.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 dalej: p.p.s.a.), należało orzec jak w pkt. 1 sentencji . O kosztach orzeczono w pkt. 2 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a oraz § 14 pkt 1 ppkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015. poz 1800 ).