Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 526/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1 pkt 1, art. 57 par. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi L. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 15 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.


UZASADNIENIE

L. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2015 r. nr [...].

Postanowienie to wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Tytułem wykonawczym z dnia 23 kwietnia 2015 r., doręczonym w dniu 29 kwietnia 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie egzekucyjne mające na celu doprowadzenie do wykonania przez L. D. decyzji tegoż organu z dnia 19 czerwca 2012 r. nr [...]. Decyzja tą nałożono na L. D. i L. D. obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem i łącznikiem łączącym ten obiekt z obiektem budowlanym znajdującym się na sąsiedniej działce nr [...] oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) i konstrukcji stalowej pod beczkę, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], położnej w K., gmina K. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2014 r. nr [...]. Na decyzję organu odwoławczego L. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W toku postępowania egzekucyjnego, w dniu 25 maja 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uzyskał informację, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 725/14, wstrzymał wykonanie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2014 r. i w związku z powyższym, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r., wydanym na podstawie art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.), zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do dnia podjęcia rozstrzygnięcia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym.

Na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie wniosła L. D., zarzucając brak podstawy prawnej do zawieszenia postępowania. Stwierdziła, że nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisy art. 56 § 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które to organ wskazał jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej wstrzymanie wykonalności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2014 r. nie stanowi zaś żadnej z przesłanek określonych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowienie Sądu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest z kolei, w jej ocenie, podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 czerwca 2015 r. Organ odwoławczy uznał bowiem, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie było słuszne przy uwzględnieniu treści art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że fakt pominięcia w podstawie prawnej art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z jednoczesnym prawidłowym jego przywołaniem w treści wydanego postanowienia i w uzasadnieniu, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia a wstrzymanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

We wniesionej do Sądu skardze L. D. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, podtrzymując zarzuty przedstawione w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości dotychczasową argumentację w sprawie. Dodatkowo wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 725/14, oddalił skargę L. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2015 r. ale wyrok ten w dacie wydawania postanowienia z dnia 15 lipca 2015 r. nie był prawomocny i tym samym nadal istniała podstawa do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2015 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa.

Będący podstawą prawną kontrolowanych w sprawie postanowień art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.) stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej.

Z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy wynika wprost, że w razie wstrzymania wykonania obowiązku (a zatem w razie wstrzymania wykonalności decyzji egzekwowanej), postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z mocy prawa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 220/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym do wstrzymania wykonalności decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego może dojść zarówno w toku postępowania odwoławczego, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 16 maja 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 974/96, LEX nr 30244).

Tym samym, wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 725/12 postanowienia z dnia 8 maja 2015 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2014 r. obligowało Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie, a wszczętego w dniu 29 kwietnia 2015 r. Rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 56 § 1 powołanej ustawy ma charakter związany, to znaczy, że jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanej określonych w art. 56 § 1 pkt 1 - 5 to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt III SA/351/08, LEX nr 513205).

Jednakże, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał już podstaw do utrzymania w mocy wydanego na tej podstawie postanowienia organu I instancji.

Art. 57 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje bowiem, że organ egzekucyjny podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia, zawiadamiając o tym zobowiązanego. Jednocześnie organ egzekucyjny przystępuje do czynności egzekucyjnych. A zatem organ egzekucyjny podejmie postępowanie zawieszone na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po: nadejściu terminu, do którego było wstrzymane wykonanie obowiązku; terminu, do którego było odroczone wykonanie obowiązku lub terminu spłaty należności rozłożonej na raty. Terminy te wynikają z postanowienia o zawieszeniu postępowania (zob. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer. Warszawa 2015 r., str. 264).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu podjęcia rozstrzygnięcia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym tj. do czasu rozpatrzenia przez Sąd skargi L. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2014 r. Termin ten wynika z istoty instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej do sądu decyzji a która uregulowana została w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami egzekucyjnymi (DZ.U. z 2012 r., poz. 270 z e zm.). Przepis art. 61 § 3 tej ustawy wyjaśnia, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Art. 61 § 6 tej ustawy, w mającym zastosowanie w niniejszej sprawie brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r. stanowił zaś, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Z regulacji tej wynika, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może funkcjonować w obrocie, co do zasady, do chwili wydania przez sąd administracyjny orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji, a więc do chwili wydania wyroku w sprawie. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają charakter tymczasowy i okres obowiązywania skutków takiego postanowienia nieodwołalnie kończy się po wydaniu w sprawie orzeczenia w I instancji, i to niezależnie od jego treści (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 790/08, Legalis). Postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności mogło funkcjonować w obrocie wyłącznie do chwili wydania przez sąd administracyjny orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, tj. wyroku uwzględniającego lub oddalającego skargę, albo też postanowienia (zob. komentarz do art. 61 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, J. P. Tarno, Warszawa 2012). Dla funkcjonowania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności nie miała zaś znaczenia data uprawomocnienia się wyroku sądu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając wniesione przez L. D. zażalenie, powinien zatem uwzględnić fakt, że z dniem wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 725/14, straciło moc postanowienie Sądu z dnia 8 maja 2015 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje bowiem w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji a orzeczeniem II instancji.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił kontrolowane postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2015 r.

Sąd uznał jednocześnie, że podniesione przez skarżącą zarówno w zażaleniu, jak skardze, zarzuty nie były zasadne.

Podstawę prawną zawieszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie stanowił art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na który organ ten wskazał wyraźnie w uzasadnieniu wydanego postanowienia, a który to uzasadniała zawieszenie postępowania egzekucyjnego wyłącznie do daty wydania orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne.

Wbrew twierdzeniom skarżącej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2015 r. nie mogło stanowić podstawy do umorzenia prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje w sytuacjach, gdy postępowanie to nie może się toczyć, przy czym przyczyny niedopuszczalności egzekucji maja charakter trwały a nie przejściowy.

W szczególności zaś przepis art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Przepis ten dotyczy sytuacji trojakiego rodzaju. Po pierwsze dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nie jest wymagalny, co oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Okoliczności te muszą jednak istnieć już w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i trwać w momencie wydawania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli pojawią się one w toku postępowania, to będą stanowić podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy (zob. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer. Warszawa 2015 r., str. 270).

Jeżeli zatem wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w czasie gdy w obrocie prawnym funkcjonowało postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek, to takie postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z powodu niewymagalności obowiązku. Jeżeli natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przed wstrzymaniem wykonania decyzji nakładającej obowiązek, to wydanie postępowanie podlega zawieszeniu.

W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęto przed wydaniem postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki. Tytuł wykonawczy z dnia 23 kwietnia 2015 r. został bowiem doręczony skarżącej w dniu 29 kwietnia 2015 r., natomiast postanowienie wstrzymujące wykonanie wydano dnia 8 maja 2015 r. To zaś uzasadniało jedynie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a nie jego umorzenie.

Z uwagi na całkowitą niezasadność podniesionych przez skarżącą zarzutów oraz z uwagi na uwzględnienie skargi jedynie z przyczyn zauważonych przez Sąd z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 206 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dodanym nowelą z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.