Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 361/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 128, art. 240 par. 1, art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 11
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 14 czerwca 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: Ostateczna decyzja administracyjna posiada - w swym założeniu - cechy trwałego rozstrzygnięcia i przysługuje jej przymiot domniemania prawdziwości ustaleń faktycznych, poczynionych w danej sprawie i stanowiących podstawę decyzji /art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Naruszenie tego domniemania, a w konsekwencji ostatecznej decyzji, w drodze wznowienia postępowania, może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych i dlatego przepisy określające zakres stosowania tej instytucji nie mogą być poddawane wykładni rozszerzającej.

TEZY

Ostateczna decyzja administracyjna posiada - w swym założeniu - cechy trwałego rozstrzygnięcia i przysługuje jej przymiot domniemania prawdziwości ustaleń faktycznych, poczynionych w danej sprawie i stanowiących podstawę decyzji /art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Naruszenie tego domniemania, a w konsekwencji ostatecznej decyzji, w drodze wznowienia postępowania, może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych i dlatego przepisy określające zakres stosowania tej instytucji nie mogą być poddawane wykładni rozszerzającej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Przemysłu Bawełnianego "Z." Spółki Akcyjnej z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 grudnia 2004 r. I SA/Bk 289/04 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Przemysłu Bawełnianego "Z." Spółki Akcyjnej z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 14 lipca 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej określenia straty za 1999 r. - oddala skargę kasacyjną; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Przedsiębiorstwa Przemysłu Bawełnianego "Z." S.A. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 14 lipca 2004 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W dniu 11 marca 2004 r. do Izby Skarbowej w B. wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa Przemysłu Bawełnianego "Z." S.A. w Z. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 4 kwietnia 2002 r. w sprawie straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2004 r., wznowił postępowanie i następnie, decyzją z dnia 11 maja 2004 r. (...), odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej z dnia 4 kwietnia 2004 r.

Odwołanie złożone przez Spółkę nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 14 lipca 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję z dnia 11 maja 2004 r. W jej uzasadnieniu podkreślił, że okoliczności podnoszone przez pełnomocnika Spółki były już podnoszone w trakcie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wymiarową i nie były to nowe okoliczności w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zwrócił uwagę na to, że przesłanki do zmiany decyzji w postępowaniu o wznowienie nie stanowi ani odmienna wykładnia przepisów prawa ani też przeprowadzona przez skarżącą odmienna ocena okoliczności faktyczno-prawnych, w tym przedstawiona przez pełnomocnika Spółki wykładnia art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654 ze zm./.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Przedsiębiorstwo Przemysłu Bawełnianego "Z." S.A. w Z. wniosło o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 lipca 2004 r. zarzucając, że podjęto ją z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, tj. art. 240 par. 1 pkt 5, 6 i 7 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie tych przepisów, art. 123 par. 1 i art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez wyznaczenie stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego za pomocą jednego postanowienia w sprawie prowadzonej na podstawie trzech odrębnych postanowień o wszczęciu postępowania, art. 122 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie jakichkolwiek działań prowadzących do wyjaśnienia stanu faktycznego i szczegółowego rozważenia podstaw wznowienia, art. 245 par. 1 w związku z art. 210 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania podstawy prawnej w wydanej decyzji, art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez przyjęcie, że istniały przesłanki do zastosowania tego przepisu - bez poczynienia w tym przedmiocie ustaleń oraz art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego przez ich zastosowanie w sprawie podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, oddalając skargę, nie podzielił jej zarzutów. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że w art. 128 Ordynacji podatkowej ustanowiono ogólną zasadę trwałości decyzji podatkowej, natomiast w art. 240 tejże ustawy wymieniono w sposób wyczerpujący podstawy wznowienia co oznacza, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na podstawie innej niż wskazana w art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Zauważył w związku z tym, że przedstawione w skardze argumenty dotyczące zastosowania w ostatecznej decyzji z dnia 4 kwietnia 2002 r. art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niedopuszczalności zastosowania art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego do oceny czynności dokonywanych przez podatnika nie zostały wymienione w żadnym z punktów art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej. Argumenty te w żaden sposób nie wskazywały także na takie wady decyzji, które dawałyby podstawę do wznowienia postępowania, a tym samym nie mogły być podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie, gdyż w rzeczywistości były to zarzuty materialnoprawne wobec ostatecznej i prawomocnej decyzji. Sąd zwrócił uwagę na to, że odmienna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Jeżeli chodzi o wskazane przez pełnomocnika - jako podstawa wznowienia w trybie art. 245 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej - oświadczenia kontrahentów zagranicznych, u których zaopatrywali się pośrednicy dostarczający surowiec do Przedsiębiorstwa "Z." o odmowie współpracy z podatnikiem, nie posiadały przymiotu nowości, gdyż w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną skarżąca Spółka powoływała się na odmowę współpracy i dostaw od kontrahentów zagranicznych.

Podobnie Sąd ocenił dowód w postaci cen sprzedaży surowca obowiązujących w firmach zagranicznych, który istniał w dniu wydania decyzji i zaznaczył, że nie była to nowa okoliczność chociażby z tego powodu, że w decyzji wymiarowej skorygowano wysokość kosztów uzyskania przychodu o różnice pomiędzy wartością surowca zużytego w 1999 r., obliczoną według cen wynikających z faktur wystawionych Spółce przez podmioty krajowe a cenami wynikającymi z faktur dostawców zagranicznych. To - zdaniem Sądu - oznaczało, że obowiązujące w firmach zagranicznych ceny sprzedaży surowca były organowi podatkowemu znane. Sąd wskazał także, iż nie miała w sprawie zastosowania przesłanka wymieniona w art. 240 par. 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej z uwagi na to, że przy wydawaniu decyzji wymiarowej żaden przepis prawa podatkowego nie nakładał na organy podatkowe obowiązku współdziałania z innymi organami podatkowymi poprzez wyrażenie przez ten organ zgody, opinii czy też stanowiska w innej formie. Nie wystąpiła również w ocenie Sądu przesłanka, o której mowa w art. 240 par. 1 w pkt 7 Ordynacji podatkowej, gdyż nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania odmienna interpretacja tego samego stanu faktycznego dokonana w decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług.

Kontynuując powyższe wywody Sąd podkreślił, że przy wznowieniu postępowania nie było potrzeby włączania do akt, poprzez wydanie postanowienia materiału dowodowego, który stanowił podstawę do wydania decyzji, która była przedmiotem wznowienia. Sąd wskazał ponadto, że praktyka organów podatkowych dotycząca wydania jednego postanowienie umożliwiającego wypowiedzenie się stronie odnośnie zebranego materiału dowodowego za poszczególne lata podatkowe nie była właściwa, jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie procesowe mogłoby być podstawą uchylenia decyzji przez sąd administracyjny. W rezultacie Sąd podkreślił, że przy wydawaniu decyzji organy podatkowe nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów regulujących podstawy wznowienia postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej Spółki zaskarżył powyższy wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zarzucił, że wydano go z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez brak uwzględnienia skargi i nie uchylenie decyzji organu podatkowego II instancji mimo, że nastąpiło naruszenie powołanego przepisu Ordynacji podatkowej, jako, że wyszły w rozpatrywanej sprawie nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane organowi podatkowemu, który wydał decyzję

2. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 122 i art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak uwzględnienia skargi i nie uchylenie decyzji organu podatkowego II instancji mimo, że nastąpiło naruszenie zasady prawdy obiektywnej

3. art. 141 par. 1 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nie odniesienie się w wyroku, a zwłaszcza w uzasadnieniu do okoliczności, jaką były ceny występujące u podmiotów nie będących kontrahentami skarżącej Spółki.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu autor skargi, uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, podniósł, że w postępowaniu podatkowym zakończonym ostateczną decyzją w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r., organy podatkowe zakwestionowały między innymi sposób zakupu surowca w systemie pośrednictwa, który w ich ocenie przyczynił się do zawyżenia cen i podwyższenia kosztów. Według tychże organów zawyżenie kosztów zakupu surowca wiązało się między innymi z zapłatą marży pośrednikom importującym surowiec, podczas gdy istniała możliwość zawarcia umów bez pośrednictwa. Według autora skargi kasacyjnej istotną okolicznością w tej sprawie była wola kontrahenta zagranicznego co do zawierania umów na dostawy surowca i ustalenie, że kontrahent zagraniczny nie chciał dostarczać surowca skarżącej. To zaś wskazywało na to, że w istocie nie miała ona możliwości nabywania surowców bezpośrednio za granicą, bez konieczności korzystania z usług pośredników.

Autor skargi kasacyjnej argumentował ponadto, że okoliczność jaką była wola kontrahenta zagranicznego "istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej kończącej postępowanie w sprawie określenia wysokości straty za 1999 r." i nie była znana organowi podatkowemu wydającemu decyzję, gdyż organ podatkowy pominął w postępowaniu podatkowym jej zbadanie. Tym samym - według autora skargi kasacyjnej - była to nowa okoliczność w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W dalszych wywodach autor skargi kasacyjnej zarzucił, że w postępowaniu toczącym się w wyniku wznowienia nie sprawdzono kontrahentów zagranicznego Spółki "co do woli i okoliczności zawierania umów na dostawy surowca oraz możliwości zakupu bez udziału pośredników" oraz nie wyjaśniono czy były to nowe i istotne okoliczności w sprawie. Podniósł, że sposób postępowania organów podatkowych w postępowaniu toczącym się w wyniku wznowienia godził w zasadę prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, jak również w zasadę postępowania dowodowego wyrażoną w art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą organy podatkowe obowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutu naruszenia przez organy podatkowe podanych wyżej przepisów postępowania podatkowego, to naruszył art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kolejną nową okolicznością faktyczną w sprawie, która istniała w dniu wydania ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie, a nieznaną organowi podatkowemu wydającemu decyzję były - według autora skargi kasacyjnej - ceny rynkowe surowców nabywanych przez Spółkę, które stosowali na polskim rynku krajowym pośrednicy, importerzy surowców, którzy nie byli jej kontrahentami ani firmy "K.". Ceny takie istniały w dniu wydania decyzji, jednakże z okoliczności sprawy nie wynikało, aby były one znane organowi wydającemu decyzję i tym samym także stanowiły nową okoliczność w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Porównanie tych cen z cenami stosowanymi przez kontrahentów Spółki mogłoby doprowadzić do wniosku, że ceny stosowane przez kontrahentów Spółki były cenami rynkowymi i wobec tego powiązania tych podmiotów ze Spółką nie stanowiło przesłanki do zastosowania art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Autor skargi kasacyjnej zarzucił, że podzielając stanowisko organów podatkowych co do braku przesłanek z art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowe i pomijając okoliczności jakimi były ceny stosowane przez podmioty nie będące kontrahentami skarżącej Spółki, Sąd nie wyjaśnił dostatecznie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Ostateczna decyzja administracyjna posiada - w swym założeniu - cechy trwałego rozstrzygnięcia i przysługuje jej przymiot domniemania prawdziwości ustaleń faktycznych, poczynionych w danej sprawie i stanowiących podstawę decyzji /art. 128 Ordynacji podatkowej/. Naruszenie tego domniemania, a w konsekwencji ostatecznej decyzji, w drodze wznowienia postępowania, może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych i dlatego przepisy określające zakres stosowania tej instytucji nie mogą być poddawane wykładni rozszerzającej.

W wyniku postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 4 kwietnia 2002 r., organy podatkowe ustaliły między innymi, że koszty zużycia surowców do produkcji przędzy i tkanin zostały w 1999 r. zawyżone o kwotę 536.833 zł z powodu nieuzasadnionego - w punktu widzenia interesów Spółki - korzystania z pośrednictwa firmy PPUiH "K." Monika K., córki Prezesa Zarządu Spółki "Z.". PPUiH "K." - bezpośredni importer surowców - "fakturował" ich sprzedaż na rzecz innych podmiotów, osób fizycznych /"C.", "K." i "T."/, które niezwłocznie wystawiały faktury VAT dokumentujące sprzedaż tych samych surowców Spółce "Z.". Według dalszych ustaleń organów podatkowych analiza zapłat za surowce wykazała, że środki finansowe, którymi firma "K." regulowała zapłaty za surowce dostawcom zagranicznym w całości pochodziły od Spółki "Z.". Z ustalonego w toku postępowania mechanizmu wypłat wynikało przy tym, że zapłata odbywała się przelewem za pośrednictwem firm "C.", "K." i "T.", które następnie te środki przekazywały firmie "K.". W konsekwencji organy podatkowe przyjęły, że poniesienie zakwestionowanej części wydatków na zakup zużytych do produkcji surowców nie wynikało z konieczności gospodarczej, lecz miało na celu umożliwienie czerpania dochodów podmiotowi prywatnemu "w ciężar kosztów Spółki". Ocenę tę - generalnie rzecz ujmując - podzielił Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, w wyroku z dnia 17 grudnia 2002 r. /SA/Bk 657/02/ oddalającym skargę na decyzję, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania.

Okoliczności, na które powoływała się strona skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania, a później powieliła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, tj. konieczność zbadania "woli kontrahenta zagranicznego w zakresie zawierania umów dostawy surowca" /wedle twierdzeń skarżącej kontrahent nie chciał jej dostarczać surowca bez udziału pośredników/ oraz brak podstaw do zastosowania art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż ceny stosowane przez kontrahentów skarżącej były "cenami rynkowymi" nie miały cech nowości w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Wedle utrwalonych poglądów "nowe okoliczności faktyczne", to takie które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organom podatkowym obu instancji oraz stronie, a także po raz pierwszy zgłoszone przez stronę okoliczności jej znane, ale nie przedstawione organowi orzekającemu w postępowaniu zwykłym. Przez okoliczności faktyczne nieznane organowi, który wydał decyzję rozumieć trzeba tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały. Zawarta w aktach sprawy okoliczność faktyczna, jak i dowód, powoduje że nie jest to "nowa okoliczność faktyczna" lub "nowy dowód" w sprawie /por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r.,. III SA 1454/99 - ONSA 2001 Nr 3 poz. 123 oraz OSP 2001 z. 2 poz. 21 wraz z glosą aprobującą B. Adamiak/. "Nową okolicznością faktyczną" w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek pomiędzy różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa i jego wykładnią /por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 1994 r., III SA 1800/93 - ONSA 1995 Nr 3 poz. 114/.

Okolicznościami faktycznymi w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej są okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja. Dokonaną oceną organ jest związany i ani zmiana tej oceny, ani odmienna ocena przez stronę faktów, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi wydającemu decyzję, nie uzasadniają wznowienia postępowania /por.: wyrok NSA z dnia 15 września 1987 r., IV SA 436/87/.

Skarżąca zarzuca, że organy podatkowe odstąpiły w toku postępowania od "sprawdzenia kontrahenta zagranicznego w zakresie badania woli i okoliczności zawierania umów (...)", gdyż uznały, że "wystarczająco udowodniły niezasadność ponoszenia przez skarżącą kosztów pośrednictwa w imporcie surowców". W istocie stawia zatem zarzut, że organy podatkowe nie wyjaśniły i nie przeprowadziły w toku postępowania dowodu na okoliczność czy kontrahenci zagraniczni chcieli dostarczać jej surowiec do produkcji bez udziału pośredników. Godne podkreślenia w tym miejscu jest to, że kwestie związane z udziałem pośredników w imporcie surowców włókienniczych były przedmiotem analizy organów podatkowych obu instancji przy wydawaniu decyzji, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania. Wprost o tym była mowa w uzasadnieniu decyzji Izby Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2002 r., w którym przyjęto, że stosowany przez skarżącą system pośrednictwa był nieuzasadniony, gdyż "Z.", z uwagi na swój majątek trwały, był dla podmiotów zagranicznych wiarygodnym kontrahentem.

Ocenę tę podzielił Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 grudnia 2002 r. /SA/Bk 657/02/, stwierdzając, że "skarżąca miała możliwość nabywania surowców bezpośrednio za granicą o czym świadczy to, że jej pracownicy występowali w imieniu firmy "K." w kontraktach z dostawcami zagranicznymi". Jak z powyższego wynika organy podatkowe wyjaśniały w toku postępowania okoliczności związane z zakupem przez skarżącą surowców z udziałem pośredników i odstąpiły od "badania woli kontrahentów zagranicznych", gdyż uznały, że nie są to okoliczności prawnie doniosłe.

Taką ocenę podzielił Naczelny Sąd Administracyjny OZ w powołanym wyżej wyroku z dnia 17 grudnia 2002 r. Przesądza to o braku przesłanki w postaci wymienionej w art. 240 pkt 5 Ordynacji podatkowej "nowej okoliczności", na którą powołuje się strona w postępowaniu wznowieniowym. Przepis ten nie daje podstaw do uchylenia decyzji w tym trybie z powodu zaniechania przeprowadzenia dowodu znanego organom podatkowym oraz z powodu błędnie ustalonego stanu faktycznego, czy też błędnej oceny tego stanu.

Cech "nowości" w wyżej podanym znaczeniu nie miała także druga z powołanych w sprawie okoliczności, tj. zarzut, że organy podatkowe nie porównały cen surowców nabywanych przez skarżącą od pośredników z cenami stosowanymi przez podmioty zagraniczne nie będące kontrahentami skarżącej i przez to błędnie ustaliły, że ceny stosowane przez skarżącą nie były cenami rynkowymi. W odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji skarżąca powoływała się między innymi na to, że firma "K." sprzedawała importowany surowiec "po cenach nie odbiegających od cen, po których surowiec podatnik nabywał bezpośrednio za granicą" i że "ostateczna cena surowca nabywanego przez PPB "Z." SA nie odbiegała od cen stosowanych w umowach z innymi podmiotami - całkowicie niezależnymi od podatnika" /str. 12 odwołania/. Innymi słowy skarżąca powoływała się na to, że ceny, po których nabywała surowiec były cenami rynkowymi.

Obecnie stawiany zarzut, że organy podatkowe nie wyjaśniły tej okoliczności w żadnej mierze nie może dawać podstaw do uchylenia decyzji z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż nie była to "nowa okoliczność, nie znana organowi, który wydał decyzję (...)". W gruncie rzeczy skarżąca stawia zarzut, że brak było podstaw do stosowania art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż - jak zaznacza w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - samo występowanie powiązań gospodarczych /rodzinnych, kapitałowych/ nie może rodzić ujemnych skutków podatkowych dla podmiotów powiązanych. To zaś nie jest przesłanką do wznowienia postępowania, gdyż zarzut naruszenia art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dotyczy nieprawidłowego /zdaniem skarżącej/ zastosowania przepisu prawa materialnego.

Wszystko to prowadziło do wniosku, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej okazał się chybiony, gdyż - wbrew jej wywodom - podnoszone okoliczności nie były "nowe" i były znane organom prowadzącym postępowanie podatkowe.

Podobnie chybione były pozostałe zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej. Stawiając zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 122 oraz art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej skarżąca powtarza, że w postępowaniu wznowieniowym "nie sprawdzono kontrahenta zagranicznego w zakresie badania woli i okoliczności zawierania umów bez udziału pośredników". Skoro - jak to już zostało wyżej powiedziane - nie była to "nowa okoliczność" w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, to prowadzenie w postępowaniu wznowieniowym postępowania dowodowego było niedopuszczalne. Postępowanie to nie jest prostą kontynuacją postępowania podatkowego. W toku wznowionego postępowania w pierwszym rzędzie właściwy organ podatkowy bada, czy rzeczywiście zaistniały podstawy do wznowienia postępowania wymienione w art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej. W razie negatywnego wyniku wydaje - w oparciu o art. 245 par. 1 pkt 1 - decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. W takiej sytuacji nie przystępuje do merytorycznego rozpoznania sprawy podatkowej i nie może zweryfikować decyzji dotychczasowej, nawet jeśli stwierdzi jej wadliwość. Wyjście poza podstawy wznowienia byłoby bowiem rażącym naruszeniem prawa, będącym podstawą stwierdzenia nieważności decyzji /por. B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, W-wa 1996, str. 664/.

Podobne uwagi dotyczą zarzutu naruszenia art. 141 par. 1 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do okoliczności, jaką były ceny występujące u podmiotów nie będących kontrahentami skarżącego, ani też kontrahentami firmy "K". Ta okoliczność nie miała cech "nowości" w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż skarżąca podnosiła ją już w odwołaniu od decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Kwestia cen była przedmiotem postępowania podatkowego i odniósł się do niej Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zarzut, że organy podatkowe błędnie przyjęły, że ceny stosowane przez kontrahentów skarżącej nie były cenami rynkowymi nie mógł być podstawą do uchylenia dotychczasowej decyzji w oparciu o art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie zawierała uzasadnionych podstaw i podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określając ich wysokość na podstawie par. 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./.