Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 462/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 i 2;
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Protokolant Lidia Maląg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J.K. i J.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania zniszczenia towaru oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną z powołaniem się na przepisy

art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw.

z art. 261, art. 59 § 2 pkt 2, art. 184 pkt 2, art. 186 § 4, art. 1904 ustawy z dnia

9 stycznia 1997 r. Kodeks celny oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i ust. 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 07 grudnia 2001 r. w sprawie zwolnienia od cła towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego w związku

z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania przez J. K. i J. K., Dyrektor Izby Celnej w S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] nakazującą zniszczenie wyrobów tytoniowych w postaci: 560 paczek papierosów marki Golden American, 276 paczek papierosów marki Golden American Ligths, 10 paczek papierosów marki President, 50 paczek papierosów marki Pall Mall, 620 paczek papierosów marki L&M Ligths oraz wyrobów spirytusowych w postaci 40 butelek spirytusu.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż postępowanie celne wobec J. K. i J. K. zostało wszczęte z urzędu po uprawomocnieniu postanowienia z dnia 27 czerwca 2005 r., zatwierdzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. ,o umorzeniu śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 63 § 5 kks polegające na imporcie wyrobów akcyzowych, bez ich uprzedniego oznaczenia znakami akcyzy. Na podstawie pkt IV w/w postanowienia Naczelnikowi Urzędu Celnego w K. przekazano do odrębnego postępowania celnego wyroby tytoniowe, tj. 560 paczek papierosów marki Golden American, 276 paczek papierosów marki Golden American Lights, 50 paczek papierosów marki PalI MaIl, 10 paczek papierosów marki President, 620 paczek papierosów marki L&M Lights oraz wyrobów spirytusowych, tj. 40 butelek spirytusu.

Postanowieniem z dnia 09 listopada 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego

w K. wszczął z urzędu postępowanie celne wobec J. K.

i J. K. w sprawie uregulowania sytuacji w/w towarów. Następnie wnioskiem z dnia 23 grudnia 2005 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w K. o orzeczenie przepadku na rzecz Skarbu Państwa w/w wyrobów tytoniowych

i spirytusowych, a ujawnionych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej

w K., w mieszkaniu zajmowanym m.in. przez państwa J. i J. K. Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 31 stycznia 2006 r. oddalił wniosek w całości.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. po dokonaniu ponownej oceny faktów

i dowodów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania karnego skarbowego i celnego, i ustaleniu, że przedmiotowy towar wprowadzony był na polski obszar celny w Ś., przekazał sprawę Naczelnikowi Urzędu Celnego w S., wg właściwości.

Postanowieniem z dnia 26 września 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego

w S. wszczął z urzędu postępowanie celne wobec J. K.

i J. K. w sprawie uregulowania sytuacji w/w towarów, poprzez ich zniszczenie.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] o nakazie zniszczenia przedmiotowych wyrobów tytoniowych i spirytusowych, Naczelnik Urzędu Celnego w

S. wskazał, iż ilość zajętego towaru wskazuje o jego przeznaczeniu na cele handlowe oraz nie posiadał on oznaczenia znakami akcyzy.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. i J. K. podnieśli, iż organ I instancji oparł swoje rozstrzygniecie na błędnych ustaleniach faktycznych. Przyjął bowiem, że towary zostały przywiezione bezpośrednio przed ich zajęciem w dniu 19 stycznia 2005 r. i w związku z tym zastosował przepisy obowiązujące w tej dacie, które nakładały obowiązek oznaczania znakami akcyzy

i zakaz sprowadzania z zagranicy takich towarów, bez uprzedniego dopełnienia w/w obowiązku. Natomiast strony sporny towar wprowadziły do kraju znacznie wcześniej, przed zmianą przepisów dotyczących znakowania, w trakcie, gdy taki przywóz był dopuszczalny.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez strony odwołania, Dyrektor Izby Celnej

w S. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podzielił stanowisko stron, iż zajęty towar został wprowadzony do Polski na przestrzeni lat 2002 -2004. W dniu

1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, której art. 26 stanowi, że dotychczasowe przepisy stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W związku z tym, zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia

9 stycznia 1997 r. Kodeks celny oraz Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy Kodeks celny wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie uprawnień i obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa w tym umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w chwili wprowadzania przedmiotowych towarów na polski obszar celny, tj. przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej obowiązywał przepis art. 1904 Kodeksu celnego, na podstawie którego "zwalniane są z cła, w ramach ustanowionych norm, towary przywożone

w bagażu osobistym podróżnego przybywającego na polski obszar celny, jeżeli ilość

i rodzaj tych towarów nie wskazuje na przeznaczenie handlowe." Normy takie ustalone zostały w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i ust. 2 lit. "a" Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie zwolnienia od cła towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego (Dz. U. Nr 148 ze zm.), który stanowił, iż ustanowione normy ilościowe, pozwalają nie częściej niż jeden raz

w miesiącu na przywóz wyrobów spirytusowych oraz napojów alkoholowych innych niż wyrobów winiarskich i piwa – w ilości nie większej niż 11 łącznie oraz tytoniu

i wyrobów tytoniowych – papierosów – nie więcej niż 200 sztuk.

Natomiast z § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r.

w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej (Dz. U. Nr 80 z 1999 r., poz. 909 ze zm.) wynika, że jeżeli przepisy prawa celnego ograniczają uprawnienia do korzystania zwolnienia od cła przez osoby wielokrotnie przekraczające granicę państwową, osoba przekraczająca granicę, przy zgłoszeniu towarów podlegających zwolnieniu od cła składa deklarację. W wymaganej deklaracji osoba wprowadzająca towar akcyzowy na polski obszar celny oświadczała, że w okresie ostatniego miesiąca nie skorzystała ze zwolnienia od cła w ramach normy przewidzianej dla wyrobów alkoholowych i tytoniowych określonej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie zwolnienia od cła towarów przywożonych

w bagażu osobistym podróżnego. Złożenie takiej deklaracji było obowiązkiem osoby przekraczającej granicę.

Dyrektor Izby Celnej wskazał na zeznania J. K. i J. K. zgromadzone w trakcie postępowania skarbowego jaki celnego, z których wynika, że strony nie przyznały się do zarzucanego im czynu stanowiącego, że zajęte do sprawy towary, zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny oraz stwierdzili, iż zajęte towary zostały legalnie wprowadzone na terytorium kraju również przez innych członków rodziny zgodnie z przysługującymi normami. Organ powołał się na znajdujące w się w aktach sprawy informacje od Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w Ś. (pismo z dnia 15 czerwca 2005 r.) oraz informacje z Oddziału Celnego w Ś. (pismo z dnia 13 czerwca 2005 r.) z których wynika, że we wskazanym przez strony postępowania czasie od roku 2002 do 2004 roku, tj. w ciągu 19 miesięcy, pan J. K. przekroczył granicę 400 razy i złożył tylko 6 deklaracji, pani J. K.

w czasie 12 miesięcy przekroczyła granicę 80 razy i złożyła tylko jedną deklarację. Natomiast członkowie rodziny stron: T. K. przekroczył granicę

230 razy i złożył tylko 8 deklaracji, pani G. K. przekroczyła granicę 240 razy i złożyła tylko 5 deklaracji.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż strony swoim działaniem w pełni świadomie naruszały § 2 us.t 1 pkt 1 lit. "a" i ust. 2 lit. "a" Rozporządzenia Ministra Finansów

w sprawie zwolnienia od cła towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego. Wskazane w rozporządzeniu normy w stosunku do ujawnionych ilości, tj. 34.500 szt. papierosów oraz 20 l wyrobów spirytusowych, zostały wielokrotnie, przez J. i J. K. przekroczone, co spowodowało naruszenie przepisów ww. rozporządzenia jak również cytowanego przepisu Kodeksu celnego

Organ odwoławczy podkreślił, iż strony postępowania nie przedstawiły żadnych dowodów, że zabezpieczony w mieszkaniu towar został przywieziony legalnie w ramach dozwolonych norm ilościowych. Poza tym ilości zatrzymanych towarów wskazują na przeznaczenie handlowe, co podważa wyjaśnienia stron, że był on przeznaczony na użytek własny. Nie ma w sprawie znaczenia, że część towaru wprowadziła rodzina, bowiem nie zmienia to faktu, że towar wprowadzony został z naruszeniem przepisów celnych.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przytoczył treść art. 59 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, zgodnie z którym jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne uzależniają posiadanie, obrót lub rozpowszechnianie towarów od spełnienia określonych wymogów, to przywóz lub wywóz tych towarów może być dokonany pod warunkiem ich spełnienia. W wypadku niespełnienia tych wymogów organ celny cofa towar za granicę lub na polski obszar celny, chyba że umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne przewidują jego przepadek albo inny sposób postępowania. Zgodnie z § 2 pkt 2 art. 59 Kodeksu celnego, jeżeli cofnięcie towaru o którym mowa jest niemożliwe lub niedopuszczalne, organ celny może nakazać zniszczenie towaru, w przypadku gdy dokonanie sprzedaży towaru będzie niemożliwe lub zacznie utrudnione. W związku z tym, że towar ujawniono na terenie kraju, nie jest możliwe wydanie decyzji nakazującej cofnięcie towaru za granicę, nie można również dopuścić go do obrotu, ponieważ

w myśl art. 2 w zw. z art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 grudnia 1993 r. o oznaczeniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, wyroby podlegające obowiązkowi oznaczania znakami akcyzy nie mogą być wydane z zakładu produkcyjnego, sprowadzone

z zagranicy lub wystąpić w obrocie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez ich uprzedniego prawidłowego oznaczenia. Obowiązek ten w myśl art. 5 ust. 1 pkt 5a przedmiotowej ustawy nie dotyczy wyrobów przywożonych przez podróżnych

w zakresie ustalonych norm. Strona natomiast jako osoba fizyczna nie może zakupić banderol, ponieważ obecnie obowiązująca ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym nie przewiduje możliwości nabycia przez osobę fizyczną znaków akcyzy.

Na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji J. K. i J. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Domagając się jej uchylenia w całości skarżący zarzucili jej:

- naruszenie prawa materialnego, mianowicie przepisu art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny poprzez jego zastosowanie w braku przesłanek w tym przepisie określonych, w szczególności braku podstaw do stwierdzenia, iż zabezpieczone u skarżących towary przywiezione zostały bez spełnienia wymogów prawa celnego, co miejsca nie miało,

- błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę decyzji, polegający na przyjęciu, iż zabezpieczony u skarżących towar, co do którego organ I instancji nakazał jego zniszczenie został sprowadzony z zagranicy w sposób nielegalny, a to wobec uznania, iż ilość zabezpieczonego towaru wskazuje na jego handlowe przeznaczenie i jego przewożenie przez granicę w ilościach każdorazowo większych niż określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2001 r.

w sprawie zwolnienia od cła towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego, w sytuacji gdy jak wynika z wyjaśnień skarżących i przedstawionych

w toku przeprowadzonego postępowania dowodów wyroby te przywożone były

z zagranicy w okresie 3 kolejnych lat (lata 2002 – 2004) przez kilka różnych osób, nie tylko skarżących, ale również członków ich rodziny, w czasie gdy przywóz taki był dopuszczalny i jeżeli odbywał się w dopuszczalnych normach zwolniony był od cła, a takich ilości skarżący nie przekraczali, a jedynie długi czas trwania tego procederu spowodował, iż ilości, jakie zostały u nich zabezpieczone są znaczne,

a w związku z tym o nieprawidłowościach w przewozie towarów nie może być mowy, a co za tym idzie nie są to towary podlegające obowiązkowi wywozu i jako stanowiące własność skarżących winny zostać im wydane.

W skardze podniesiono też, że organ nie ustalił aby skarżący wykorzystywali przywożone towary w sposób inny niż na własny użytek a w szczególności nie stwierdzono aby przeznaczali je na cele handlowe, a o tym iż skarżący nie naruszyli żadnych przepisów przy sprowadzaniu zajętych przez organ towarów, świadczy postanowienie o umorzeniu postępowania karno skarbowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, nie zachodzą bowiem podstawy do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.

Podstawowe znaczenie dla zasadności wydania rozstrzygnięcia miało ustalenie czy w sprawie zaistniały przesłanki dla zastosowania art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny. Bezspornym jest, iż skarżący wprowadzili wyroby tytoniowe i spirytusowe na polski obszar celny, przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne "przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej". W związku z tym organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy Kodeksu celnego z dnia 9 stycznia

1997 r., gdyż pojęcie "sprawy dotyczące długu celnego" należy rozumieć jako różnorodne stany faktyczne związane z przywozem towarów na polski obszar celny zaistniałe przed 1 maja 2004 r.

W niniejszej sprawie rozpatrywana jest kwestia zasadności nakazania zniszczenia towaru w związku z jego nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny w latach 2002-2004. W okresie tym osoby przekraczające granicę

i przewożące wyroby spirytusowe i tytoniowe, zwolnione były od uiszczania cła, jeżeli ilość tych towarów mieściła się w normie ustalonej w § 2 ust 1 pkt 1 lit. "a"

i ust. 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie zwolnienia od cła towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego. Jak trafnie wskazał organ, obowiązkiem osób przekraczających granicę przed dniem wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, było składanie deklaracji o których mowa

w § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej. W wymaganej deklaracji osoba wprowadzająca towar akcyzowy na polski obszar celny oświadczała, że w okresie ostatniego miesiąca nie skorzystała ze zwolnienia od cła- w ramach normy przewidzianej dla wyrobów alkoholowych i tytoniowych określonej w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zwolnienia od cła towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego. Natomiast ilość deklaracji składanych przez skarżących była znacznie mniejsza od faktycznej częstotliwości przekraczania przez nich granicy.

Odnosząc się do zarzutu skarżących, że organ nie ustalił aby skarżący wykorzystywali przywożone towary w sposób inny niż na własny użytek

a w szczególności nie stwierdzono aby przeznaczali je na cele handlowe, Sąd stwierdza mając na uwadze względy doświadczenia życiowego, iż ilości sprowadzanych wyrobów tytoniowych i spirytusowych nie mogły być zużywane do użytku osobistego skarżących, zwłaszcza iż w ten proceder zaangażowana była cała rodzina skarżących, z której każdy jej członek co najmniej raz w miesiącu przekraczał granicę przewożąc maksymalną albo znacznie przekraczającą normę ilościową wyrobów akcyzowych o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i ust. 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnienia od cła towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego (norma: wyrobów spirytusowych 1 litr i papierosów 200 sztuk, nie więcej niż raz w miesiącu ).

W przypadku przewożenia wyrobów akcyzowych przez podróżnych ponad ustalone normy, organ cofa towar za granicę lub na polski obszar celny, jeżeli cofnięcie towaru jest niedopuszczalne lub niemożliwe, organ może nakazać zniszczenie towaru, w przypadku, gdy dokonanie sprzedaży towaru będzie niemożliwe lub utrudnione. W związku z tym, że towar ujawniono na terenie kraju

i nie jest możliwe jego cofniecie za granicę, jak również jego sprzedaż w kraju powodu braku oznakowania towaru znakami akcyzy, właściwym przeznaczeniem celnym było orzeczenie przez organ zniszczenia towaru.

Za niezasadny należy uznać także zarzut skarżących, iż o legalności sprowadzania przez nich wyrobów akcyzowych świadczy postanowienie

o umorzeniu postępowania karno skarbowego, gdyż postępowanie karno skarbowe dotyczy spraw karno skarbowych prowadzonych w oparciu o kodeks karny skarbowy, natomiast postępowanie celne regulują przepisy kodeksu celnego. Ponadto należy wskazać, iż stosownie do brzmienia przepisu art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie o umorzeniu postępowania karno skarbowego, nie jest dla sądu administracyjnego wiążące.

Reasumując, zdaniem Sądu zaistniały stan faktyczny na tle obowiązujących w latach 2002 -2004 przepisów prawa dawał pełną podstawę do rozstrzygnięcia sprawy w sposób zawarty w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji uznać należało, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlega oddaleniu.