Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 413/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant – referendarz sądowy - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] października 2006 r. wniesionej przez T. K. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2006 r. nr [...] , wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 27.06.2005 r. (wniesionym 28.06.2005 r.)T. K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowite umorzenie należności z tytułu składek (tj. należności głównej, odsetek i kosztów) za lata 1999-2004, w czasie kiedy prowadził działalność gospodarczą jako wspólnik w Z. "S." s.c., przytaczając argumenty natury finansowej oraz zdrowotnej.

Dalej, z akt sprawy wynika, że 29 marca 2006 r. Ł. K. i T. K. złożyli pismo zatytułowane "uzupełnienie wniosku o umorzenie należności"., z którego treści wynika, iż uzupełniają oni złożone wcześniej indywidualnie wnioski o umorzenie należności, wniesione 10 lutego 2005 r. i 28 czerwca 2005 r. oraz wnoszą o całkowite umorzenie należności z tytułu składek obciążających ich konta indywidualne.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił T. K. umorzenia należności z tytułu składek na:

­ Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres : 11/2005;

­ Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres: 01/2004;07/2004; 11/2005;

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że zaległości objęte wnioskiem o umorzenie nie były objęte dochodzeniem w drodze postępowania egzekucyjnego. Zdaniem ZUS-u - w sprawie brak jest podstaw do umorzenia zadłużenia w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, iż jak wynika z materiału dowodowego przedłożonego w przedmiotowej sprawie rodzina T. K. składa się z czterech osób. Głównym źródłem dochodu rodziny jest emerytura matki S. K. w wysokości [...] zł oraz renta ojca E. K. w wysokości [...] zł. Brat T. K. – Ł. K. jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Na podstawie danych dostępnych w systemie informacyjnym ZUS KSI organ ustalił, że T. K. jest zarejestrowany w firmie "P." na 1/6 wymiaru czasu pracy z wynagrodzeniem [...] zł miesięcznie. Rodzina nie korzysta ze świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Organ podkreślił, że z materiału dowodowego wynika, iż dnia 5 listopada 1999 r. udzielono T. K. i Ł. K. kredytu gospodarczego w banku PKO BP S.A. w wysokości [...] zł. Natomiast 04.05.2005 r. zawarto umowę ugody według, której kredytobiorcy mają regulować niespłacone należności w miesięcznych ratach po [...] zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż z przedłożonych informacji wynika, że należności kredytowe są regulowane.

Następnie organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności wynikające z § 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141 poz. 1365). Zdaniem organu z dokumentów przedłożonych przez T. K. wynika, że terminowo regulowane są należności z tytułu zaciągniętego kredytu oraz, że ostateczna spłata kredytu, pozwoli na spłatę kolejnych zobowiązań.

W uzasadnieniu decyzji zostało również podkreślone, że T. K. nie przedstawił dokumentu świadczącego o tym, iż znalazł się w trudnej sytuacji materialnej z uwagi na zdarzenia losowe czy klęski żywiołowe, a zatem brak jest podstaw do umorzenia należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 3a w trybie § 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. tj. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

W ocenie Zakładu nie zachodzą również w sprawie przesłanki do umorzenia należności wynikające z § 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. tj. z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu. Organ podkreślił, że sytuacja taka ma miejsce gdy osoba zobowiązana do spłaty należności sprawuje bezpośrednią opiekę nad chorym członkiem rodziny, a sposób sprawowania tej opieki uniemożliwia jednoczesne pozyskiwanie dochodu niezbędnego do podjęcia spłaty zadłużenia. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. T. K. nie jest bowiem jedynym członkiem rodziny sprawującym opiekę nad ojcem E. K. Nadto Zakład zauważył, iż T. K. jest osobą zdrową i zdolną do pracy, zły stan zdrowia nie stanowi więc przeszkody do pozyskiwania środków pieniężnych na spłatę zadłużenia.

Pismem z dnia 1 sierpnia 2005 r. T. K. zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu tego wniosku podkreślił, iż Zakład rozpoznaje wniosek w dacie jego złożenia, zaś zarówno w dacie złożenia wniosku jak i nawet w dacie wydania decyzji opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Spłata zobowiązania przez wiele lat w części oznacza wieloletnią wegetację jego rodziny - tym bardzie spłata od razu w całości. Zdaniem T. K. argumentacja, że wspólnicy są osobami zdrowymi i zdolnymi do pracy i mogą pracować aby spłacić zadłużenie jest niewłaściwa bowiem zadłużenie obywatela z ZUS nie ma charakteru zobowiązania pańszczyźnianego.

Dalej T. K. podkreślił, że wspomniany w decyzji kredyt spłacają S. i E. K. – jako jego poręczyciele.

Zdaniem T. K. w niniejszej sprawie zachodzi także przesłanka umorzenia jako poniesienie strat materialnych z powodu innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Podkreślił, że w kraju panuje wieloletni kryzys, pieniądz z kraju odpływa, rynek jest w zapaści, tysiące ludzi stąd uciekają co powoduje, że utrzymywanie składek na takim poziomie jak dotychczas skutkuje zadłużeniem wielu rzesz ludności i osób prowadzących działalność gospodarczą.

W dalszej części uzasadnienia wniosku zostało podkreślone, że E. K. jest przewlekle chory i wymaga opieki. Podniesiono również to, że przepis prawa mówi o konieczności sprawowania opieki, zaś sprawowanie opieki z gruntu ma charakter bezpośredni i bezpośredni kontakt zakłada. Dalej podkreślono, iż przepis ten nie mówi nic o tym, że wyłącznie jeden wspólnik może się opiekować, a drugi już nie oraz, że osoba wnioskująca o umorzenie musi być jedynym członkiem rodziny opiekującym się przewlekle chorym członkiem rodziny.

Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia organ II instancji podniósł, iż 10 sierpnia 2006 r. zostało skierowane do T. K. pismo informujące o prawie złożenia nowych dowodów nie przedstawionych dotychczas w toczącym się postępowaniu oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych jak i zgłoszonych żądań. Z uwagi na nieprzedstawienie nowych istotnych dowodów w sprawie ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego.

Prezes Zakładu podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono bezskuteczności egzekucji. Należności składkowe nie były bowiem objęte postępowaniem egzekucyjnym. Nie zachodzą więc przesłanki do umorzenia należności składkowych wynikające z art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Organ II instancji również podkreślił, iż na podstawie materiału dowodowego nie stwierdzono, że sytuacja materialna i zdrowotna członków rodziny spełnia warunki umorzenia, a opłacenie należności z tytułu składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla osób wspólnie gospodarujących.

Zdaniem organu w świetle zebranego materiału dowodowego sytuacja finansowa T. K. nie jest związana z brakiem jakichkolwiek środków do życia a jedynie ze spłatą kredytu gotówkowego.

Następnie Prezes Zakładu stwierdził, iż T. K. nie przedstawił dokumentów świadczących o tym, iż poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności. Dalej podkreślił, że "nadzwyczajne zdarzenie" nie odnosi się do sytuacji panującej na rynku np. wysokiej konkurencji. Osoba prowadząca działalność gospodarczą zobowiązana jest do opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne- bez względu na dochody uzyskiwane z prowadzonej działalności jak i konkurencji panującej na rynku od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania.

W uzasadnieniu decyzji zostało również podkreślone, że T. K., matka S. K. oraz brat Ł. K., nie legitymują się orzeczeniem o niezdolności do pracy, bądź orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Natomiast ojciec E. K. posiada orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy.

Zdaniem organu II instancji brak jest przesłanki do umorzenia zadłużenia z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu, albowiem opieka nad ojcem może być sprawowana przez T. K. w taki sposób, który nie przeszkadzałby w podjęciu zatrudnienia czy prowadzeniu działalności. Prezes Zakładu podkreślił, że T. K. jest osobą zdrową i zdolną do pracy, zły stan zdrowia nie stanowi więc przeszkody do pozyskiwania środków pieniężnych na spłatę zadłużenia.

Następnie organ poinformował, iż zgodnie z art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych istnieje możliwość spłaty zadłużenia w układzie ratalnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2006 r. T. K. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

­ art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w nawiązaniu do art. 28 ust. 3 a tej ustawy w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1,2 i 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne;

­ art. 6-8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 77 § 4 k.p.a.;

­ art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi T. K. podtrzymał argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto podniósł m. in. to, że organ posiada nieaktualne dane co do firmy P., gdyż została ona wyrejestrowana z dniem 1 października 2006 r. Wskazał również, iż w sytuacji kiedy ustawy umarzały zadłużenia PKP i zadłużenia górnicze w ZUS odmowa umorzenia należności małej firmy przesądza o dyskryminacji sektora małych firm w kwestiach umorzeniowych. Zdaniem T. K., Zakład jest zobowiązany do stosowania przepisów k.p.a., a to znaczy, że ma załatwić sprawę zgodnie i z wnioskiem obywatela. Obywatel ma prawo wypowiedzieć się co do zebranych w sprawie dokumentów i dowodów, nie oznacza to jednak, że ma obowiązek dostarczać jakieś nowe dowody.

W dalszej części uzasadnienia skargi T. K. podniósł, że w niniejszej sprawie decyzję odmawiającą umorzenia wydawał zastępca dyrektora placówki ZUS o/w Z. W. z upoważnienia Prezesa ZUS, zaś powtórnie rozpatrywał sprawę sam dyrektor palcówki ZUS o/w Z. W.- też z upoważnienia Prezesa ZUS. W ocenie skarżącego jest oczywiste, że w sytuacji, kiedy niniejsza sprawa umorzeniowa przeszła jedynie z gabinetu zastępy dyrektora do gabinetu dyrektora właściwego tego samego organu to organ zawsze odmówi im umorzenia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

4 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie o połączeniu, na podstawie art. 111 § p.p.s.a., sprawy VSA/Wa 413/07 do wspólnego rozpoznania, ale odrębnego wyrokowania ze sprawą o sygn. akt VSA/Wa 411/07.

W dniu 19 kwietnia 2007 r. (data prezentaty) strona skarżąca złożyła pismo procesowe zatytułowane "Wnioski dowodowe", w którym wniosła:

1. na podstawie art. 187 § 2 pkt 4 kpc w zw. z art. 106 § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wydanie zarządzenia, aby w celu przygotowania rozprawy Główny Urząd Statystyczny dostarczył następujące dane statystyczne dotyczące zachodzących zmian:

a) Dochodu Narodowego - w latach 1998-2005;

b) Produktu Krajowego Brutto - w latach 1998-2005;

c) stopy inflacji - w latach 1998-2005;

d) stopy bezrobocia – w latach 1998-2005;

e) rentowności przedsiębiorstw - w latach 1998-2005;

f) dochodu rozporządzalnego gospodarstwa domowego - w latach 1998-2005;

g) kosztów związanych z zatrudnieniem - w latach 1998-2005;

h) rocznego wskaźnika cen, towarów i usług konsumpcyjnych - w latach 1998- 2005;

i) strat Skarbu Państwa z tytułu marnotrawstwa i afer finansowych.

2. na podstawie art. 187 § 2 pkt 3 kpc w zw. z art. 106 § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wydanie zarządzenia, aby w celu przygotowania rozprawy Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nadesłała dane wskazujące:

a) jaka jest obecnie wysokość zadłużenia w ZUS przedsiębiorców nie płacących składek ?

b) w jakim stopniu corocznie narasta zadłużenie w poszczególnych grupach przedsiębiorców począwszy od 01.01.1999r. do dnia 31.05.2005r.?;

c) jaką kwotę zadłużenia umorzono przedsiębiorcom na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publiczno-prawnych od przedsiębiorców [Dz. U. z 2002, nr 155, poz. 1287] w części dotyczącej zadłużenia wobec ZUS - od dnia wejścia w życie tej ustawy tj. od 30.09.2002r. do dnia 31.05.2005r.?;

d) jakie kwoty zadłużenia z tytułu należności dla ZUS umorzono: - mikroprzedsiębiorcom

- małym przedsiębiorcom

- średnim przedsiębiorcom

- wielkim przedsiębiorcom;

e) jakiej wysokości należności publiczno - prawne z tytułu składek ZUS umorzono spółkom węglowym?;

f) jaki jest stosunek maksymalnej wysokości kwoty zadłużenia możliwej do umorzenia do kwoty należności, którą trzeba spłacić w ramach postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie przepisów w/w ustawy z 30.08.2002r., aby restrukturyzacja nastąpiła?

3. o przeprowadzenie dowodu z w/w danych zawartych dokumentacji dostarczonej przez GUS - na okoliczność, że w okresie powstawania zadłużenia, o którego umorzenie się staramy w niniejszych sprawach spadały:

a. Dochód Narodowy;

b. Produkt Krajowy Brutto;

c. rentowność przedsiębiorstw;

d. dochód rozporządzalny gospodarstwa domowego;

e. roczny wskaźnik cen, towarów i usług konsumpcyjnych - w latach 1998- 2005:

- zaś wzrastały lub nie malały:

a. koszty związane z zatrudnieniem;

b. stopa inflacji;

c. stopa bezrobocia;

d. straty Skarbu Państwa z tytułu marnotrawstwa i afer finansowych.

- a zatem mali i mikro - przedsiębiorcy nie byli w stanie wywiązywać się z narzuconych im zobowiązań względem ZUS, gdyż zjawisko powstawania tych zadłużeń ma charakter ogólnopolski, co przesadza o tym, że zjawisko to ma charakter błędu w systemie, zaś narosłe w/w zobowiązania mają charakter zobowiązań pańszczyźnianych obliczonych na przerzucenie na płatników kosztów funkcjonowania tego systemu

4. o przeprowadzenie dowodu z w/w danych zawartych dokumentacji dostarczonej przez Centralę ZUS - na okoliczność, że zadłużenie przedsiębiorców w ZUS jest palącym problemem o zasięgu ogólnopolskim oraz, że ZUS umarza zaległości głownie spółkom Skarbu Państwa pozostawiając małych i mikro -przedsiębiorców na pastwę losu.

5. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów urzędowych:

a) Zapytania P. W. B. do Centrali ZUS z dnia 06.06.2005r. w sprawie wysokości zadłużenia w poszczególnych grupach przedsiębiorców;

b) Odpowiedzi Członka Zarządu ZUS I. F. z dnia 28.06.2005r. [FDi 070-38/05] na zapytanie p. W. B. w sprawie wysokości zadłużenia w poszczególnych grupach przedsiębiorców;

c) Interpelacji p. W. B. z [...] .07.2005r., nr [...] - w sprawie opracowania programu rządowego w zakresie umorzenia przedsiębiorcom długów wobec ZUS;

d) Odpowiedzi Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Polityki Społecznej z dnia 23.08.2005r. na interpelację p. W. B. z [...] .07.2005r., nr [...] - w sprawie opracowania programu rządowego w zakresie umorzenia przedsiębiorcom długów wobec ZUS -

- na okoliczność, że zadłużenie przedsiębiorców w ZUS jest palącym problemem o zasięgu ogólnopolskim oraz, że ZUS umarza zaległości głownie spółkom Skarbu Państwa pozostawiając małych i mikro - przedsiębiorców na pastwę losu, że zadłużenie przedsiębiorców w ZUS wynosiło w 2005r. ponad 72 mld zł., oraz że jak dotychczas nikt nie podjął prób rozwiązania tego problemu, mimo iż został on zasygnalizowany.

4. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów urzędowych (w załączeniu):

a): wyroku NSA z dnia 08 września 1999r., sygn. akt: I Sa/Lu 581/98 (niepublikowany);

b): wyroku NSA z dnia 03 lutego 2000r., sygn. akt: I Sa/Kr 983/98 (niepublikowany);

c): wyroku NSA z dnia 18 lutego 2000r., sygn. akt: III Sa 372/99 (niepublikowany);

d): wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2000r., sygn. akt: I SA/Gd 655/98 (niepublikowany);

- na okoliczność, że pominięcie przez Zakład istotnego materiału dowodowego oraz dokonanie oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego przesądza o wadliwości wydanych decyzji, oraz że Zakład powinien dokonać umorzenia zaległości, jeżeli powstały one z powodu wypadków niezależnych od sposobu postępowania płatnika, bądź zostały spowodowane działaniem czynników, na które płatnik ZUS nie mógł mieć wpływu lub też podważają w sposób istotny egzystencje płatnika i jego rodziny.

Do pisma procesowego strona skarżąca dołączyła następujące dokumenty:

1. Zapytanie P. W. B. do Centrali ZUS z dnia 06.06.2005r. w sprawie wysokości zadłużenia w poszczególnych grupach przedsiębiorców;

2. Odpowiedź Członka Zarządu ZUS I. F. z dnia 28.06.2005r. [[...] ] na zapytanie p. W. B. w sprawie wysokości zadłużenia w poszczególnych grupach przedsiębiorców;

3. I. p. W. B. z 25.07.2005r., nr [...] - w sprawie opracowania programu rządowego w zakresie umorzenia przedsiębiorcom długów wobec ZUS;

4. Odpowiedź Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Polityki Społecznej z dnia 23.08.2005r.na interpelację p. W. B. z 25.07.2005r., nr [...] - w sprawie opracowania programu rządowego w zakresie umorzenia przedsiębiorcom długów wobec ZUS;

oraz odpisy wyżej wymienionych wyroków NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie podniesienia wymaga, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Badając w powyższym świetle zaskarżoną decyzję, tj. oceniając orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami procesowymi a także z normami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do jej uchylenia zgodnie z żądaniem skargi.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż na rozprawie w dniu 20.04.2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie procesowym ( wniesionym do Sądu w dniu 19 kwietnia 2007 r.).

Wniosek strony skarżącej o uzupełnienie postępowania dowodowego nie został uwzględniony, albowiem sąd administracyjny orzeka co do zasady na podstawie stanu faktycznego i materiału dowodowego ustalonego i zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów jest niedopuszczalne. W postępowaniu sądowoadministracyjnym "nie dokonuje się ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy organ administracji państwowej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom". (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Lexis Nexis 2005 r., s. 357 i n.)

Prowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki:

1) jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości,

2) nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

"Prowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości.(...) Jednocześnie należy mieć na uwadze, że nie może to prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. (...) Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005 r., s. 255 i n.).

W niniejszej sprawie Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o uzupełnienie postępowania dowodowego, nie zwrócił się też o nadesłanie wskazanych w piśmie procesowym strony dokumentów, gdyż jak zostało to wyżej wskazane Sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie ocenia, czy organ ustalił ten stan zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto Sąd pragnie podkreślić, iż wskazane przez skarżącego w piśmie procesowym okoliczności, które miałyby być stwierdzone tymi dokumentami nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Z kolei dołączonych do pisma odpisów wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w ogóle nie można uznać za dowody. Są one wyrazem poglądów tego sądu, zaprezentowanych w konkretnej sprawie, stanowią zarazem dorobek orzeczniczy sądownictwa administracyjnego, który sąd orzekający bierze pod uwagę z urzędu.

Przed przejściem do oceny kolejnych zarzutów przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie jednak, czy chodzi o kwestię umorzenia należności z tytułu składek, czy także - w przypadku ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami - o kwestię umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ustawodawca, używając zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może - ale nie musi - je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. lub w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 365; powoływanego dalej jako rozporządzenie) - tj. w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek albo gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wytyczne, którymi powinien się kierować organ podejmując decyzję w tym zakresie, precyzuje powyższe rozporządzenie, którego § 3 stanowi, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności jest trzecią przesłanką wymienioną w przytoczonym rozporządzeniu. Pojęcia użyte w powołanym przepisie są nieostre, co wymaga ich szczególnie wnikliwej oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Ocena ta musi być dokonana w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Konieczne jest, aby znalazła ona należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa) uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne, a zwłaszcza przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach uzasadnienie powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem jej właściwą kontrolę ze strony sądu. Pogląd taki wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie, tak na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyżej przytoczony wyrok z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01) jak i na gruncie Kpa. I tak w wyroku z dnia 7 stycznia 2003 roku w/s I SA 1320/01 (LEX nr 137809) NSA podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 107 § 3 Kpa organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym decyzji m.in. dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi wówczas, gdy organ administracji działa w granicach uznania administracyjnego. Ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego, obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania. Pamiętać także należy, iż w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Należy wskazać, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności. Mimo iż pogląd ten został wyrażony przez Sąd Najwyższy na gruncie prawa podatkowego (por. wyrok z [...] listopada 1996 roku w/s [...] ), to zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie pozostaje on aktualny także w odniesieniu do problematyki umarzania składek na ZUS na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak swobody decyzji dla organu administracji i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01 (POP 2004/4/77) -ograniczone jest dyrektywami wyboru sformułowanymi tak w ustawie, jak i rozporządzeniu.

Oceniając sprawę pod tym kątem wskazać należy, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił niezbędny dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego materiał dowodowy. Zdaniem Sądu organ w sposób uzasadniony przyjął, że sytuacja materialna skarżącego oraz jego rodziny nie przemawia za całkowitym umorzeniem należności. Analiza zebranego materiału nie wskazuje by trudna sytuacja skarżącego była związana z brakiem jakichkolwiek środków do życia, a jedynie ze spłatą kredytu gotówkowego.

Sąd podziela argumentację organu II instancji, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o tym, że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności. Jednocześnie należy podzielić pogląd, że termin " nadzwyczajne zdarzenie " nie odnosi się do sytuacji panującej na rynku np. ostrej konkurencji. To osoba prowadząca działalności gospodarczą ponosi ryzyko gospodarcze i jeśli jest ono zbyt duże władna jest podjąć decyzję o zaniechaniu tej działalności, w przeciwnym

wypadku zobowiązana jest do opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne – bez względu na dochody uzyskiwane z prowadzonej działalności jak i konkurencji panującej na rynku - od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania.

Odnosząc się do podnoszonej wielokrotnie przez stronę kwestii konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym ojcem E. K., na wstępnie należy wskazać, iż zgodnie z § 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. należności z tytułu składek mogą zostać umorzone w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie Sądu, zasadnie przyjął organ administracji, iż w niniejszej sprawie w/w przesłanka nie została spełniona, albowiem skarżący nie jest jedynym członkiem rodziny sprawującym opiekę nad chorym ojcem, bowiem sprawują ją również brat Ł. K. oraz matka S. K. Opieka nad E. K. może być sprawowana przez członków rodziny w taki sposób, który nie przeszkadzałby w podjęciu zatrudnienia czy prowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącego. Potwierdzeniem tego jest w szczególności to, że matka S. K. jest na emeryturze i nie wynika z akt sprawy, aby stan jej zdrowia nie pozwalał na sprawowanie opieki nad chorym mężem w czasie nieobecności skarżącego.

Ponadto należy zauważyć, że T. K. jest osobą zdrową i zdolną do pracy więc także jego zły stan zdrowia nie stanowi przeszkody do pozyskiwania środków pieniężnych na spłatę zadłużenia. A zatem w przedmiotowej sprawie nie istnieje możliwość umorzenia należności z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego.

Słusznie również zauważył organ, że skarżący nie jest zobligowany do jednorazowej spłaty zadłużenia wobec ZUS, gdyż ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje możliwość spłaty zadłużenia w układzie ratalnym.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dot. tego, że organ posiada nieaktualne dane co do firmy P., gdyż została ona wyrejestrowana z dniem 1.10.2006 r., należy podkreślić, że nastąpiło to dzień przed wydaniem przez organ II instancji decyzji w niniejszej sprawie. Należy też podkreślić, że firma zanim została wyrejestrowana wcześniej musiała zaprzestać prowadzenia działalności, a zatem skarżący mógł poinformować o tym organ. W dniu 10.08.2006 r. zostało skierowane do niego pismo, w którym organ pouczył skarżącego o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz poinformował o prawie złożenia nowych dowodów nie przedstawionych dotychczas w toczącym się postępowaniu w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie skorzystał z tej możliwości i nie przedłożył nowych dowodów, które miałyby wpływ na zmianę decyzji pierwszej instancji.

Podsumowując należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego i jego rodziny została wyczerpująco i w oparciu o zebrany materiał dowodowy zanalizowana i oceniona, a organ dokonując tej oceny nie naruszył prawa materialnego.

Przechodząc do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych, Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania a tylko takie uchybienia stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. są podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się zatem do zarzutu strony skarżącej dotyczącego wydania w niniejszej sprawie decyzji przez zastępcę dyrektora placówki ZUS o/w Z. W. z upoważnienia Prezesa ZUS oraz powtórnego rozpatrywania sprawy przez dyrektora placówki ZUS o/w Z. W.- również z upoważnienia Prezesa ZUS, na wstępnie należy wskazać, iż stosownie do treści art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, od decyzji w sprawach umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego.

W rezultacie stwierdzić należy, że do decyzji Prezesa ZUS w sprawach należności z tytułu składek na ubezpieczenie, ma zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten różni się od odwołania tym, że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej, gdyż do jego istoty należy przede wszystkim to, że jest rozpatrywany przez ten sam organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Środki dewolutywne to takie, których użycie czyni właściwym do rozpoznania sprawy organ wyższego stopnia. Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie powoduje zatem skutku w postaci przesunięcia kompetencji do rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy na organ wyższego stopnia, lecz powierza ją ponownie temu samemu organowi.

Brak cechy dewolutywności, choćby względnej, powoduje określone konsekwencje w zakresie rezultatów odpowiedniego stosowania do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przepisów dotyczących odwołań od decyzji. Wymóg odpowiedniości ich stosowania oznacza, że do wniosku i wywołanego nim postępowania nie znajdują zastosowania te przepisy dotyczące odwołań i postępowania odwoławczego które związane są z cechą dewolutywności odwołania (komentarz do art. 127 k.p.a., G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Maton, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Tom I i II, Zakamycze, 2005). Nie będą zatem stosowane w tym postępowaniu m.in. art. 129 § 1, art. 132, art. 133, art. 138 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z 10 czerwca 1999 r., II SA 655/99). W orzecznictwie przyjęto, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przewidujący wyłączenie od udziału w postępowaniu z mocy prawa pracownika, który brał udział w niższej instancji w załatwieniu sprawy nie ma zastosowania w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (teza pierwsza wyroku NSA z 23 czerwca 1999 r., IV SA 1037/97; wyrok NSA z 22 listopada 1999 r., II SA 699/99, wyrok NSA z 14 kwietnia 1999 r. II SA 291/99) – [ komentarz do art. 127 k.p.a., P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Lexis Nexis, 2006].

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że decyzje w niniejszej sprawie nie zostały wydane przez tego samego pracownika albowiem decyzja I instancji została wydana przez zastępcę dyrektora oddziału ZUS w Z. W., natomiast decyzja II instancji została wydana przez dyrektora tej palcówki.

Odnosząc się natomiast do zarzutu strony skarżącej dotyczącego tego, że obaj pracownicy ZUS wydający decyzję w przedmiotowej sprawie zostali upoważnieni przez Prezesa ZUS należy wskazać, że na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i 2 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 80, poz. 914 ze zm.) Prezes ZUS kieruje działalnością Zakładu oraz reprezentuje go na zewnątrz. Ponadto może upoważniać m.in. dyrektorów oddziałów oraz innych pracowników ZUS do reprezentowania Zakładu i podejmowania decyzji w jego imieniu, w określonych przez niego sprawach. A zatem fakt, że w niniejszej sprawie Prezes ZUS udzielił upoważnienia zarówno zastępcy dyrektora oddziału ZUS w Z. W. jak i dyrektorowi tej placówki, wynika z przyjętej w przepisach konstrukcji reprezentacji ZUS i Prezesa ZUS.

Z tych wszystkich przyczyn zarzut dotyczący naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest niezasadny.

Z kolei jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 10 §1 k.p.a., to skarżący go nie uzasadnił. Zdaniem sądu nie jest on również zasadny. Organ w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy uczynił zadość obowiązkom wynikającym z tego przepisu ( akta administracyjne k 34), jednak skarżący nie skorzystał z możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, co jest oczywiście jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Fakt ten wskazuje jednocześnie, iż zdaniem skarżącego cała argumentacja i dowody zostały już w sprawie wyczerpane i zgłoszone.

Zarzuty dotyczące naruszenia pozostałych przepisów postępowania, w tym naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego i postępowania dowodowego, z tym uzasadnieniem, że obowiązkiem organu jest załatwienie sprawy zgodnie z wnioskiem obywatela, również należy uznać za chybione. Art. 7 k.p.a. statuuje zasadę, brania pod uwagę przez organ prowadzący postępowanie interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy równoważnym traktowaniu obu tych interesów. Nie oznacza to jednak wcale obowiązku bezwzględnego, pozytywnego załatwiania spraw, zgodnie z wnioskami stron. Umarzanie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego jest wyjątkiem od zasady bezwzględnego uiszczania tych należności i zostało pozostawione uznaniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zastosowanie rozumowania zaprezentowanego przez skarżącego oznaczałoby obowiązek ZUS-u umarzania należności każdego podmiotu, który z takim wnioskiem by wystąpił, co jest oczywiście absurdalne, ponadto sprzeczne z przepisem art. 28 u.s.u.s. Należy pokreślić, że obowiązek uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, FGŚP i ubezpieczenie zdrowotne stanowi element systemu gwarantowanych przez państwo świadczeń na rzecz obywateli, który ma doniosłe znaczenie z powodu szeroko rozumianej ochronny socjalnej. Cele te są realizowane, ze składek wnoszonych przez ustawowo określone podmioty, z kolei niewywiązywanie się z tych obowiązków degeneruje system i powoduje przerzucenie ich ciężaru na ogół obywateli. Ocena dokonana przez organ administracji, że młody zdrowy mężczyzna, nieobarczony własną rodziną i nieposiadający żadnych osób na utrzymaniu nie zasługuje na umorzenie składek, nie narusza zdaniem sądu powołanych w skardze ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Na marginesie już tylko wskazać należy, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku w/s III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Aczkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.