Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 24/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-12-27 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1  pkt 3,  art. 239  par. 1  pkt 1  lit. e,  art. 245  par. 3,  art. 258  par. 1 i  par. 2  pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania sprawy o umorzenie składek postanawia 1. odmówić przyznania stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W sprawie, A. B. skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania sprawy o umorzenie składek, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że w postępowaniu toczącym się przed sądem powszechnym jest reprezentowany przez adwokata z wyboru, wskazując jednocześnie, że w latach 2015, 2016 i 2017 nie przekazał adwokatowi żadnych środków z tytułu jego usług.

W sprawie zważono, co następuje.

Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu).

Stosownie do brzmienia art. 239 § 1 pkt 1) lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

W sprawie, przedmiotem skargi wnioskodawcy jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania sprawy o umorzenie składek, która stanowi bezczynność organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, wskazaną w powołanym przepisie art. 239 § 1 pkt 1) lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie ma zatem z mocy ustawy (podkreślenie referendarza sądowego) obowiązku uiszczania w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Dlatego postępowanie dotyczące jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w określonym na formularzu wniosku zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowe, i w konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, umorzyć.

Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 2. postanowienia.

Rozpoznaniu podlegał zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Zgodnie z art. 246 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (zd. 1). Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 zd.2 ustawy procesowej). Z przywołanego wyżej unormowania wynika, że zatrudnianie lub pozostawanie przez stronę skarżącą, która wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, w stosunku prawnym z takim pełnomocnikiem (pochodzącym z wyboru adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym) stanowi przesłankę negatywną, wyłączającą przyznanie jej prawa pomocy w tym zakresie. Wniosek ten pozostaje aktualny również w sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik procesowy z wyboru występuje w imieniu wnioskodawcy w postępowaniu innym niż przedmiotowe, w tym w innym postępowaniu niż toczące się przed sądem administracyjnym. Z punktu widzenia tej negatywnej, wykluczającej uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu przesłanki nie mają, wynikającego z obowiązującego prawa, znaczenia wskazane we wniosku moment uiszczenia wynagrodzenia za usługi adwokata z wyboru oraz rodzaj sprawy, w której świadczy on swoje usługi na rzecz skarżącego. Prawnie donośna jest okoliczność, że w chwili składania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wnioskodawca pozostawał w stosunku prawnym z takim pełnomocnikiem z wyboru. Co więcej, fakt korzystania przez skarżącego z usług adwokata z wyboru w innej sprawie świadczy o tym, że posiadał lub posiada środki finansowe na opłacenie usług tego adwokata, tj. ponoszenie kosztu swojego udziału w postępowaniu sądowym. Sprawą wnioskodawcy jest natomiast wykazanie, że takich środków nie posiada na chwilę złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, innym niż ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu.

Mając na uwadze przywołane przepisy prawa i wynikające z nich zasady rządzą-ce instytucją ustanowienia dla strony adwokata z urzędu, referendarz sądowy stwierdził, że A.B., jak wynika z jego oświadczenia, pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem reprezentującym go w postępowaniu przed sądem powszechnym oraz, że ten adwokat nie został wyznaczony dla skarżącego z urzędu, w ramach przyznanego prawa pomocy. Na tej podstawie referendarz sądowy ustalił, że skarżący pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem procesowym pochodzącym z wyboru. Tym samym nie mógł przyznać wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Dla tej przyczyny referendarz sądowy odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

W tym stanie, na podstawie art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi referendarz sądowy postanowił jak w punkcie 1. sentencji.