Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 393/96
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1997-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 5 lit. "d"
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Celem wprowadzenia art. 26 ust. 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ było preferowanie przeznaczenia przez podatników środków pieniężnych na powstawanie nowych mieszkań. Z tego punktu widzenia jest obojętne, czy lokal taki znajduje się w budynku nowo wybudowanym od podstaw, jako zupełnie nowy obiekt budowlany, czy też, znajduje się w budynku, który dopiero w skutek przebudowy, adaptacji, czy innych zabiegów budowlano-architektonicznych stał się budynkiem mieszkalnym, zmieniając swą funkcję z niemieszkalnej na mieszkalną. I w taki sposób może bowiem dojść do powstania zupełnie nowych, nie istniejących dotychczas mieszkań, w budynku, który stał się dopiero budynkiem mieszkalnym. Wydatki przeznaczone na zakup tego typu lokali, z punktu widzenia celu, jaki zamierzał osiągnąć ustawodawca, w niczym nie różnią się od wydatków poniesionych na zakup lokalu w budynku wybudowanym od podstaw. Nie ma zatem uzasadnienia dla różnicowania sytuacji podatników dokonujących takich wydatków mieszkaniowych.

TEZY

Celem wprowadzenia art. 26 ust. 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ było preferowanie przeznaczenia przez podatników środków pieniężnych na powstawanie nowych mieszkań. Z tego punktu widzenia jest obojętne, czy lokal taki znajduje się w budynku nowo wybudowanym od podstaw, jako zupełnie nowy obiekt budowlany, czy też, znajduje się w budynku, który dopiero w skutek przebudowy, adaptacji, czy innych zabiegów budowlano-architektonicznych stał się budynkiem mieszkalnym, zmieniając swą funkcję z niemieszkalnej na mieszkalną. I w taki sposób może bowiem dojść do powstania zupełnie nowych, nie istniejących dotychczas mieszkań, w budynku, który stał się dopiero budynkiem mieszkalnym. Wydatki przeznaczone na zakup tego typu lokali, z punktu widzenia celu, jaki zamierzał osiągnąć ustawodawca, w niczym nie różnią się od wydatków poniesionych na zakup lokalu w budynku wybudowanym od podstaw. Nie ma zatem uzasadnienia dla różnicowania sytuacji podatników dokonujących takich wydatków mieszkaniowych.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżoną decyzję wydano bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dalsze jednak wywody muszą być poprzedzone przypomnieniem art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z tego przepisu wynika, że w roku 1994 podatnik mógł odliczyć od dochodu podlegającego opodatkowaniu, między innymi, wydatki poniesione na cele mieszkaniowe przeznaczone na zakup lokalu mieszkalnego bądź remont i modernizację takiego lokalu. Możliwość ta została jednak obwarowana dodatkowymi warunkami. W pierwszym przypadku chodziło o zakup lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym od osób, które wybudowały ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a w drugim o remont i modernizację lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie tytułu prawnego.

Należy zatem ocenić, czy wydatkowane przez skarżącego w 1994 r. 54 mln zł można uznać za jeden z wymienionych tu wydatków mieszkaniowych, przy czym podkreślić należy, że tej samej kwoty pieniędzy nie można jednocześnie odliczyć od podstawy opodatkowania z dwóch odrębnych tytułów. Rozliczenie transakcji wynikające z treści aktu notarialnego wskazuje na to, że kwota ta została wpłacona przez skarżącego tytułem nabycia lokalu i ułamkowej części działki, na której usytuowany jest budynek. W akcie notarialnym zaznaczono, iż do momentu jego zawarcia skarżący wpłacił tytułem ceny lokalu 74.000.000 zł. Z dowodów znajdujących się w aktach wynika, że na kwotę tę składają się: wpłata 20.000.000 zł dokonana w 1993 r. oraz 54.000.000 zł wpłacone w 1994 r. Takie same informacje wynikają z zaświadczeń wydanych przez Urząd Miasta i Gminy. Jeśli zatem sporna kwota pieniędzy została wpłacona na poczet ceny mieszkania to nie można twierdzić, że jednocześnie była ona wydatkowana na remont i modernizację lokalu. Informacja, że "Gmina realizowała przebudowę lokali na cele mieszkalne zlecając prace firmom budowlanym" nie może tu oznaczać, że wydatki na ten cel poniósł skarżący, gdyż wpłata przez niego 54 mln zł została dokonana na poczet ceny mieszkania.

W tej sytuacji pozostaje rozważanie, czy wydatek ten nie może być odliczony od dochodu jako przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym od podmiotu, który wybudował ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej /art. 26 ust. 5 lit. "d"/. Zdaniem organów skarbowych na przeszkodzie przyjęciu takiego poglądu stoi fakt, iż lokal ten nie znajduje się w budynku nowo wybudowanym. W ocenie Sądu pogląd ten nie zasługuje na akceptację z punktu widzenia wykładni celowościowej stosowanego przepisu. Otóż celem jego wprowadzenia w życie było, a przyznaje to Izba Skarbowa w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, preferowanie przeznaczenia przez podatników środków pieniężnych na powstawanie nowych mieszkań. Z tego punktu widzenia jest obojętne, czy lokal taki znajduje się w budynku nowo wybudowanym od podstaw, jako zupełnie nowy obiekt budowlany, czy też znajduje się w budynku, który dopiero wskutek przebudowy, adaptacji, czy innych zabiegów budowlano-architektonicznych stał się budynkiem mieszkalnym, zmieniając swą funkcję z niemieszkalnej na mieszkalną. I w taki sposób może bowiem dojść do powstania zupełnie nowych, nie istniejących dotychczas mieszkań, w budynku, który stał się dopiero budynkiem mieszkalnym. Wydatki przeznaczone na zakup tego typu lokali, z punktu widzenia celu, jaki zamierzał osiągnąć ustawodawca, w niczym nie różnią się od wydatków poniesionych na zakup lokalu w budynku wybudowanym od podstaw. Nie ma zatem uzasadnienia dla różnicowania sytuacji podatników dokonujących takich wydatków mieszkaniowych. Przyjęcie tego rodzaju wykładni omawianego tu przepisu nakazuje stwierdzić, że w postępowaniu administracyjnym nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie zostało bowiem wyjaśnione jakie było dotychczasowe przeznaczenie budynku, w którym znajduje się zakupiony przez skarżącego lokal, jaki był jego stan w chwili rozpoczęcia prac budowlanych, jakiego rodzaju roboty budowlane wykonano i w jakim zakresie. Wyjaśnienie tych faktów mogłoby ułatwić ustalenie, czy mamy tu do czynienia z powstaniem nowych mieszkań w budynku, który nie był dotychczas budynkiem mieszkalnym, a zatem ustalenie okoliczności, które zgodnie z zaprezentowaną tu wykładnią art. 26 ust. 1 pkt. 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych decydują o uznaniu wydatku poniesionego na cele mieszkaniowe podatnika jako podlegającego odliczeniu od dochodu.

Mając to na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z mocy art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.