Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 370/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105, art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 2 a
journal: Dz.U. 2001 nr 4 poz 24
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lipca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Parku Narodowego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego [...] Parku Narodowego kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] orzekającą o wygaszeniu trwałego zarządu sprawowanego przez [...] Park Narodowy w stosunku do zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa, położonej we wsi W. gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 367/16 o pow. 0,0439 ha, objęta księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.

W podstawie prawnej Wojewoda powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwana dalej “k.p.a.") i art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. nr 4, poz. 24 ze zm. – zwana dalej “ustawą").

Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 19 września 2003 r. (data wpływu do organu) W. P. zwrócił się o sprzedaż zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej we wsi W., na którą posiada umowę najmu na czas nieokreślony. Podał, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym pod adresem [...]. Przydział na ww. lokal otrzymał w lutym 1999 r.

Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] orzekł o wygaszeniu trwałego zarządu sprawowanego przez [...] Park Narodowy w stosunku do zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej we wsi W. gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 367/16 o pow. 0,0439 ha, objęta księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że objęta wnioskiem nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie [...] Parku Narodowego. Po wszczęciu postępowania administracyjnego dokonano podziału działki nr 367 celem wydzielania zabudowanych nieruchomości i sprzedaży na rzecz najemców.

Z działki nr 367 powstała m.in. działka nr 367/16 o pow. 0,0439 ha zabudowana budynkiem mieszkalnym. Najemcą budynku jest W. P., który złożył w ustawowym terminie wniosek o nabycie zajmowanego mieszkania. Organ powołując się na art. 10 ustawy podał, że powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wygaszenia trwałego zarządu sprawowanego przez [...] Park Narodowy. Taki zaś pogląd znajduje uzasadnienie w stanowisku zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sygn. akt II SA/RZ 222/12.

Odwołanie od tej decyzji złożył Dyrektor [...] Parku Narodowego - reprezentowany przez radcę prawnego J. W., zarzucając naruszenie:

- art. 7 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. nr 224, poz. 1337 zwana dalej “ustawą z dnia 18.08.2011 r.") poprzez wygaszenie trwałego zarządu, pomimo nabycia przez parki narodowe prawa użytkowania wieczystego,

- art. 14 ustawy z dnia 18.08.2011 r., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, gdyż przepis ten ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny,

- art. 10 ust. 1 i ust. 2a ustawy poprzez zastosowanie instytucji wygaszenia trwałego zarządu, który wygasł mocą ustawy i w to miejsce powstało prawo użytkowania wieczystego gruntu,

- naruszenie art. 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie

i nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji zmiany stanu prawnego a mianowicie, że sporna nieruchomość z dniem 1 stycznia 2012 r. została ex lege oddana w użytkowanie wieczyste.

Odwołujący zawnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu. Wskazał, że organ

z urzędu winien uwzględnić zmianę stanu prawnego, która w sposób diametralny zmieniła status prawny parku narodowego oraz nieruchomości. Powyższe czyni niedopuszczalnym merytoryczne orzekanie w sprawie. Jednocześnie zwrócił uwagę, że uprawnionym osobom nie przysługuje roszczenie o nabycie najmowanego lokalu, lecz wyłącznie uprawnienie, którego realizacja jest uzależniona od uznaniowej decyzji reprezentującego Skarb Państwa. Podano, że art. 10 ustawy nie obliguje do wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu, a zbycie przedmiotowej nieruchomości wymaga decyzji Starosty Powiatu [...].

Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, mieszkanie stanowiące własność Skarbu Państwa, będące w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, może być zbyte osobie uprawnionej na jej wniosek po cenie pomniejszonej stosownie do art. 6 ustawy. Natomiast stosownie do treści art. 10 ust. 2 ustawy organ reprezentujący Skarb Państwa, po otrzymaniu wniosku osoby uprawnionej, wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części, której dotyczy wniosek. Wniosek o nabycie winien być złożony do 31 grudnia 2008 r.

Wojewoda zaznaczył, że z treści powołanego wyżej przepisu wynika obligatoryjność wygaszenia trwałego zarządu, na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy,

w sytuacji, gdy uprawniona osoba złoży wniosek o nabycie mieszkania w terminie do 31 grudnia 2008 r. Takie stanowisko aprobowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jedynym ograniczeniem jest konieczność wytyczenia powierzchni niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego i urządzeń z nim związanych. Ustawa nie ma bowiem zastosowania do budynków gospodarczych niezwiązanych

z budynkiem mieszkalnym.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że działka nr 367/16 (powstała z podziału działki nr 367) położona w obrębie W., gm. [...] jest własnością Skarbu Państwa w trwałym zarządzie [...] Parku Narodowego. Działka ta zabudowana jest budynkiem mieszkalnym. Wniosek o nabycie lokalu mieszkalnego złożył w przepisanym terminie najemca lokalu mieszkalnego – W. P. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. a ustawy osobą uprawnioną jest najemca, zajmujący mieszkanie na podstawie umowy najmu zawartej na czas nieoznaczony lub decyzji administracyjnej o przydziale.

W ocenie organu odwoławczego zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie w trybie art. 10 ust. 2a ustawy, decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu

w stosunku do nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, spełnione zostały warunki określone przepisami ustawy do wygaszenia trwałego zarządu (co jest czynnością obligatoryjną w sytuacji złożenia wniosku o nabycie mieszkania przez osobę uprawnioną). Zaznaczono jednakże, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy jest postępowaniem prowadzonym z urzędu, a nie na wniosek osoby uprawnionej (co wskazano w zaskarżonej decyzji). Uchybienie to organ uznał za nie mające wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Odnosząc się zaś do zarzutów wskazanych w odwołaniu Wojewoda wyjaśnił, że prowadzone postępowanie dotyczy wygaszenia trwałego zarządu, a nie sprzedaży nieruchomości. Obowiązku wygaszenia trwałego zarządu określonego

w przepisie art. 10 ust. 2a ustawy nie należy utożsamiać z fakultatywnym zbyciem mieszkania osobie uprawnionej, o czym mowa w ust. 1 tego przepisu. Na powyższe wskazuje sformułowanie "mieszkanie może być zbyte" (zawarte w art. 10 ust. 1 ustawy). Natomiast w przypadku wygaszenia zarządu (w trybie art. 10 ust. 2a ustawy) zostało wyraźnie wskazane, że po otrzymaniu wniosku organ, wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części, której dotyczy wniosek. Przepis ten stanowi odrębną (obok tych wymienionych w art. 46 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) podstawę do wygaszenia trwałego zarządu. Nadto redakcja przepisu wskazuje, że wygaszenie trwałego zarządu nie jest pozostawione uznaniowości organu orzekającego, ale jest obligatoryjne. Wola nabycia mieszkania wyrażona poprzez złożenie wniosku nie jest tożsama z obowiązkiem jego zbycia. Organ zaznaczył jednak, że sprzedaż nieruchomości jako czynność cywilnoprawna (a nie decyzja organu jak wskazano w odwołaniu) nie jest przedmiotem przeprowadzonego postępowania.

Odnośnie zarzutu kwestionującego dopuszczalność wygaszania prawa trwałego zarządu w trybie art. 10 ust 2a ustawy w związku z wejściem życie od 1 stycznia 2012 r. ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw, organ podał, że w jego ocenie art. 14 tej ustawy odnosi się do wszystkich spraw wszczętych (bez wskazania żadnych konkretnych). Zatem w przedmiotowej sprawie należało zastosować dotychczasowe brzmienie art. 10 ust. 2a ustawy z 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa. Dodatkowo wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy z 18.08.2011 r. nabycie prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożył [...] Park Narodowy – reprezentowany przez rad. pr. J. W. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1/ naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pomimo wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 2012 r. i równoczesnego powstania z mocy ustawy, prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków na nim posadowionych na rzecz państwowej osoby prawnej [...] Parku Narodowego, nadal dopuszczalne jest stwierdzenie konstytutywnego wygaśnięcia trwałego zarządu, podczas gdy trwały zarząd wygasł już uprzednio z mocy prawa a w jego miejsce powstało inne prawo do nieruchomości tj. prawo użytkowania wieczystego;

2/ naruszenie art. 14 ustawy z dnia 18.08.2011 r. poprzez jego błędną wykładnię

i przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie, podczas gdy ma on charakter procesowy a nie materialnoprawny. Skarżący podał, że żaden przepis przejściowy nie może być interpretowany w ten sposób, że po wejściu w życie nowej ustawy statuować będzie fikcję prawną, według której wobec wszczętego postępowania

o stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu, ten trwały zarząd nadal się utrzymuje na tym gruncie, a użytkowanie wieczyste nie powstaje;

3/ naruszenie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18.08.2011 r. poprzez jego błędną wykładnię. Uprawnienie do rozpoznania wniosku o sprzedaż lokalu w trybie art. 10 ustawy nie stanowi żadnego prawa nabytego, ma charakter prawnokształtujący. Decyzja w kwestii zbycia mieszkania w trybie art. 10 ustawy ma charakter uznaniowy. Po stronie uprawnionej osoby tworzy prawo do ubiegania się o wykup mieszkania, natomiast po stronie Skarbu Państwa nie tworzy żadnego zobowiązania do jego sprzedaży;

4/ naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji odwoławczej nieuwzględniającej zmianę stanu prawnego a mianowicie, że sporna nieruchomość z dniem 1 stycznia 2012 r. została ex lege oddana w użytkowanie wieczyste, a budynki przeszły na własność parku narodowego. W ocenie skarżącego bezprzedmiotowym było o orzeczenie o stwierdzeniu wygaśnięcia trwałego zarządu, w sytuacji gdy zarząd ten wygasł już wcześniej.

Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie podstawowych zasad postepowania administracyjnego. W rozwinięciu zarzutów podkreślono, że organ II instancji winien wziąć pod uwagę z urzędu zmianę przepisów prawa z dniem 1 stycznia 2012 r. dokonaną ustawą z dnia 18.08.2011 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - /Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."/). Uwzględnienie skargi następuje również

w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Po myśli art. 134 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Nadrzędnym bowiem obowiązkiem sądu administracyjnego jest – przez wydanie orzeczenia – stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt (lub czynność) organu administracji publicznej niezgodny z prawem (zob. wyrok NSA z dnia 11.01.2007 r., I OSK 275/06, Lex 293171).

Kierując się tymi przesłankami i oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. – w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn w niej podniesionych.

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny sprawy objętej skargą został ustalony w sposób odpowiadający przepisom prawa i między stronami jest niesporny.

Skarga [...] Parku Narodowego dotyczy decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu. Instytucja prawna trwałego zarządu została uregulowana w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami a także w aktach odrębnych wobec tej ustawy, czego przykładem są w przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.

o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U.

z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm. - zwana dalej "ustawą"). Orzecznictwo oraz literatura prawa zgodnie podkreślają, że trwały zarząd jest szczególną formą władania nieruchomością stanowiącą przedmiot własności publicznej przez określoną jednostkę organizacyjną (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt I SA 2372/02). Trwały zarząd można określić mianem modelu dopuszczającego używanie składnika mienia administracji wewnątrz jej struktur.

Zaskarżona do Sądu decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisów wskazanej wyżej ustawy. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 reguluje ona zasady i tryb zbywania mieszkań wchodzących w skład budynków mieszkalnych, będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa, osobom uprawnionym, na warunkach preferencyjnych. Zasadniczo polegają one na obniżeniu ceny nabycia. Uruchomienie preferencyjnego trybu nabycia mieszkań normowanego w art. 10 ustawy mogło nastąpić na skutek złożenia wniosku przez osobę uprawnioną do dnia 31 grudnia 2008 r.

Kontrolowane przez Sąd decyzje zostały wydane na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy, który przewiduje wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu, jeżeli wniosek o nabycia mieszkania zostanie złożony przez uprawnionego. Złożenie wniosku o sprzedaż nie jest wystarczające do wydania decyzji o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu. Organ stosując tę regulację nie może pomijać tak istotnych okoliczności jak :

1) zamiar sprzedaży mieszkania przez zbywcę, oraz

2) istnienie trwałego zarządu.

Wydanie decyzji bez uwzględnienia choćby jednej z tych okoliczności stanowi

o istotnym naruszeniu prawa.

W okolicznościach sprawy zarówno Starosta jak i Wojewoda rozstrzygali po dacie 1 stycznia 2012 r. W tym dniu weszły w życie przepisy ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. nr 224, poz. 1337 - zwana dalej "ustawą z dnia 18.08.2011 r."). Zasadnie zatem strona skarżąca zarzuca nieuwzględnienie przez organy obu instancji skutków wejścia w życie art. 7 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 18.08.2011 r.

W myśl tych regulacji z dniem wejścia w życie ustawy, czyli w dniu 1 stycznia 2012 r.:

1) parki narodowe będące państwowymi osobami prawnymi (także od tego dnia) nabyły z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych dotychczas w trwały zarząd parków narodowych będących państwowymi jednostkami budżetowymi oraz własność położonych na tych nieruchomościach budynków i innych urządzeń oraz lokali;

2) decyzje o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz parków narodowych będących państwowymi jednostkami budżetowymi wygasły z mocy prawa.

Przytoczone regulacje nie pozwalają wątpić, że od dnia 1 stycznia 2012 r. prawo trwałego zarządu ustanowione na rzecz parków narodowych zostało zastąpione przez ustawodawcę prawem użytkowania wieczystego, a skutek ten nastąpił z mocy prawa. Decyzja wojewody wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18.08.2011 r. ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Tego dnia nastąpiło też wygaśnięcie decyzji o ustanowieniu na rzecz wymienionych Parków

o ustanowieniu trwałego zarządu. W ten sposób ustawodawca przesądził o bycie prawnym aktów stanowiących źródło trwałego zarządu. Jednocześnie budynki położone na tych nieruchomościach stały się własnością Parków Narodowych jako nowopowstałych osób prawnych w tym [...] Parku Narodowego. [...] Park Narodowy 1 stycznia 2012 r. stał się bowiem państwową osobą prawną – [...] Parkiem Narodowym z siedzibą [...] (art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 18.08.2011 r.). W konsekwencji od 1 stycznia 2012 r. art. 10 ust. 2a ustawy nie mógł mieć zastosowania względem nieruchomości wcześniej oddanych w trwały zarząd tego Parku Narodowego. Po tym dniu prawo trwałego zarządu obejmujące dotychczas te nieruchomości przestało istnieć na skutek wygaśnięcia z mocy prawa decyzji o ustanowieniu na rzecz parków narodowych prawa trwałego zarządu (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18.08.2011 r.). Tym samym, orzekanie o wygaśnięciu trwałego zarządu stało się bezprzedmiotowe, o czym zadecydowały przyczyny mające oparcie w powołanych wyżej regulacjach. Powołane przez Wojewodę orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach wcześniej rozpatrzonych (m.in. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 222/12), w których organy stosowały art. 10 ustawy, dotyczą stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2012 r. czyli stanu, w którym właścicielem mieszkań był inny podmiot – Skarb Państwa, a nie osoba prawna – [...] Park Narodowy. Przed tą datą decyzje o trwałym zarządzie nieruchomości na rzecz Parku posiadały moc prawną. Stąd orzekanie o wygaszeniu trwałego zarządu miało swój przedmiot.

Za nietrafione należy uznać powoływanie się przez orzekające Organy na art. 14 ustawy z dnia 18.08.2011 r. Przepis ten nakazuje do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosować przepisy dotychczasowe. Ponieważ ustawa z dnia 18.08.2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody nie zmieniała przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań (...), to znaczy że reguła z art. 14 ustawy z dnia 18.08.2011 r., nie ma zastosowania do spraw wszczętych na jej podstawie. Stan prawny nieruchomości czy status prawny parku narodowego są także czym innym niż "dotychczasowe przepisy", o których w nim mowa. Ponadto, nakaz stosowania dotychczasowych regulacji nie może powodować odwrócenia czy zawieszenia skutków nabycia z mocy prawa, prawa własności budynków przez [...] Park Narodowy, a co najistotniejsze, nie powoduje także powrotu do stanu sprzed wygaśnięcia trwałego zarządu z mocy prawa. Z treści art. 14 ustawy z dnia 18.08.2011 r. nie wynika też, że decyzje o ustanowieniu trwałego zarządu zachowują moc prawną w przypadku złożenia wniosku o nabycie mieszkania. Powołany przepis nakazując stosowanie przepisów dotychczasowych nie wyklucza skutków wynikających z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18.08.2011 r., czyli nie nakazuje traktować jako nie wygaszonych decyzji o ustanowieniu na rzecz parków narodowych trwałego zarządu. Innymi słowy, art. 14 ustawy z dnia 18.08.2011 r. nakazuje jedynie stosować poprzednio obowiązujące regulacje, co nie jest równoznaczne z zastopowaniem w sferze obrotu cywilnoprawnego konsekwencji wejścia w życie art. 7 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 18.08.2011 r. Trafnie zauważa pełnomocnik strony skarżącej, że żaden przepis przejściowy nie może być interpretowany w sposób jaki zaprezentował organ tj. poprzez wyprowadzenie fikcji prawnej zakładającej kontynuację trwałego zarządu względem [...] Parku Narodowego po 1 stycznia 2012 r.

Zasadnie też strona skarżąca zarzuciła dokonanie błędnej interpretacji art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18.08.2011 r. Przepis ten chroni prawa nabyte osób trzecich. Nabycie prawa własności do znajdującego się w znajdującym się na gruncie oddanym w wieczyste użytkowanie budynku, mieszkania przez [...] Park Narodowy, nie pozbawia osoby uprawnionej możliwości ubiegania się o jego nabycie na korzystnych warunkach. Uprawniony nadal może nabyć mieszkanie na takich warunkach preferencyjnych, jak przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 18.08.2011 r. Warunki te określa m.in. art. 104a ust. 4 ustawy o ochronie przyrody.

W świetle tej regulacji park narodowy może sprzedawać nieprzydatne mu budynki mieszkalne, samodzielne lokale mieszkalne, samodzielne lokale użytkowe przeznaczone na garaże. Sąd podkreśla także, że złożenie wniosku nie oznaczało

w świetle przepisów ustawy, że uprawnionemu należało mieszkanie zbyć po wygaśnięciu trwałego zarządu. Jeżeli mieszkanie nie było przeznaczone do zbycia, to nie było też powodów do wydania decyzji na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy. Złożenie wniosku wyrażało jedynie wolę zainteresowanego co do nabycia mieszkania po cenie obniżonej, lecz nie skutkowało uzyskaniem przez niego roszczenia o przeniesienie praw do lokalu. Uprawnienie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy polegało jedynie na tym, że sprzedaż następowała z obniżeniem ceny według zasad kształtowanych art. 6 tego aktu normatywnego. Mówiąc inaczej, nic poza obniżeniem ceny z treści tego aktu nie wynika dla osoby określanej w w/w przepisach mianem uprawnionej. Do sprzedaży mieszkania niezbędna była wola obu stron, a nie tylko uprawnionego. Gdyby miało być inaczej to w art. 10 ust. 1 ustawy ustawodawca nie zawarłby wyrażenia: mieszkanie może zostać sprzedane. Decyzja o sprzedaży mieszkań miała charakter uznaniowy, wynikający np. z okoliczności ekonomicznych, społecznych. Złożenie wniosku o nabycie mieszkania na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy, przed 31 sierpnia 2008 r., zobowiązywało właściciela mieszkania tylko do jego rozpoznania. Uprawniony nie uzyskiwał roszczenia publicznoprawnego ani cywilnoprawnego (prawa podmiotowego) pozwalającego skutecznie domagać się od Skarbu Państwa przeniesienia prawa własności mieszkania. Jeżeli do takiego przeniesienia dochodziło, to uprzywilejowanie nabywcy przyjmowało postać obniżenia ceny.

Z powyższych przyczyn, wydane w przedmiotowej sprawie decyzje administracyjne naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W zaistniałych okolicznościach na skutek wejścia w życie przepisów ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody, postępowanie

w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu było w momencie wydawania rozstrzygnięć zarówno przez Starostę jak i Wojewodę bezprzedmiotowe – dotychczasowe decyzje o trwałym zarządzie uległy bowiem wygaśnięciu z mocy samego prawa – art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18.08.2011 r. Organy miały obowiązek uwzględnienia z urzędu zmiany stosunków prawnych, które nastąpiły za sprawą wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej. Zdaniem Sądu

w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy spełnione zostały warunki do umorzenia postępowania z przyczyn prawnych na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uniemożliwiało to wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.

W ponownym zatem postępowaniu, organy ponownie rozpatrując wniosek uwzględnią przedstawioną wyżej przez Sąd ocenę.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę i orzekł jak

w sentencji.

W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.