Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 72/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1, art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2016 r. sprawy ze skargi E. W., M. W., M. H., W. E. i S. H. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Geodeta Kraju postanowieniem wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art 144 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), określanej dalej jako k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], zwanego dalej WINGiK, z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], orzekającej "o dokonaniu zmiany zapisu użytku w działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] z dotychczasowego zapisu "Wp" - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi na zapis " Ws" grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi" utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie WINGiK z dnia [...] września 2015 r., znak: [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że zasadniczą przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], na wniosek złożony przez Państwo E. i M. W. oraz M. H., W. E., S. H., stanowi brak interesu prawnego lub obowiązku po stronie wnioskodawców, dającego podstawę do skutecznego wniesienia takiego wniosku.

Organ wskazał, że normy materialnoprawne określające krąg stron postępowania dotyczącego aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zaliczenia gruntu do określonego użytku gruntowego, na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], zawierały przepisy art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z późn. zm.), zgodnie z którymi w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się między innymi właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania,

W myśl natomiast przepisów § 10 i 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) ewidencja gruntów i budynków obejmuje między innymi dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa.

W przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także dane dotyczące:

a) użytkowników wieczystych gruntów,

b) jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami,

c) państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych,

d) organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości,

e) użytkowników gruntów państwowych i samorządowych.

Organ podał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. została wydana po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek Państwa J. i R. A., współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...]. W ocenie organu z powyższego wynika, że zarówno w dniu wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], jak i w dniu 13 listopada 2014 r. tj. w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, Państwo E. i M. W. oraz Pan M. H. nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Tym samym, z uwagi na fakt, że Państwo E. i M. W. oraz Pan M. H. nie posiadają żadnego tytułu prawnego do działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] w myśl powołanych powyżej przepisów, nie mogli być stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], orzekającej o dokonaniu zmiany zapisu użytku w działce nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] z dotychczasowego zapisu "Wp" - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi na zapis "Ws" - grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi. W ocenie organu stwierdzenie nieważności tej decyzji nie wpłynęłoby na sytuację prawną wnioskodawców, nie mają oni więc interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.

Organ wyraził stanowisko, że bak przymiotu strony uniemożliwia skuteczne wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...].

Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 157 § 2 k.p.a. poprzez nie wszczęcie postępowania z urzędu organ wyjaśnił, że postanowienie WINGiK z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] zostało wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku, w związku z czym organ orzekający nie mógł w tym samym postępowaniu orzekać z urzędu, bowiem niedopuszczalne jest mieszanie trybów postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczęte z urzędu może toczyć się ewentualnie jako odrębne postępowanie administracyjne, jeżeli zostanie wszczęte przez organ właściwy do prowadzenia tego postępowania.

Odpowiadając na zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, 9, 10 k.p.a. poprzez ich pominięcie w toczącym się postępowaniu organ podał, że postanowienie WINGiK z dniu [...] września 2015 r., znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] ma charakter formalny i zostało wydane po wstępnym zbadaniu sprawy, a nie w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Zatem nie można uznać, że do tego rodzaju postępowania należy stosować bezwzględnie wszystkie zasady postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności kwestii związanych z własnością gruntów jeziora [...], organ stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] dotyczyła działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...]. Jak wynika z akt sprawy (wydruk z księgi wieczystej nr [...], wypisu z rejestru gruntów - stan na dzień 3 listopada 2015 r.) współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr [...] w dniu wydania decyzji Starosty [...], jak i w dniu wydania decyzji, byli Państwo R. i J. P.

W skardze z 3 grudnia 2015 r. E. i M. W., M. H., S. H. i W. E. wniesiono o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...]09-2015 r. w całości. Skarżący zarzucili rażące naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez błędne przyjęcie, iż J. A. P. i R. A. P. są właścicielami gruntów pod jeziorem [...], podczas gdy grunty te wyłączone są z obrotu prawnego jako położone pod wodami płynącymi i naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 28 kpa poprzez jego nie zastosowanie w prawie i przyjęcie, iż skarżący nie maja interesu prawnego w sprawie i nie są tym samym stroną postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, polegający na przyjęciu, iż wnoszący wniosek o zmianę zapisu użytku na działce nr. [...] są jej właścicielami, podczas gdy grunty te są wyłączone z obrotu prawnego a właścicielem ich jest Skarb Państwa w zarządzie Marszałka Województwa [...].

Skarżący wyjaśnili, że upatrują swojego interesu prawnego w fakcie korzystania z wód publicznych, tj. jeziora [...]. Wskazali, że w myśl art. 5 ust. 3 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo wodne wodami płynącymi, są wody znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym bądź okresowym naturalnym dopływ lub odpływie wód powierzchniowych, a zgodnie z 14 ust. 2 tej ustawy wody takowe nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu i stanowią własność Skarbu Państwa. Przepis art. 27 ustawy Prawo wodne nakłada na właścicieli gruntów przyległych do powierzchniowych wód publicznych zakaz grodzenia w odległości co najmniej 1,5 m od linii brzegu, zaś art. 28 tej ustawy wskazuje, iż właściciel nieruchomości przyległej do wód objętych powszechnym korzystaniem jest obowiązany zapewnić dostęp do wody w sposób umożliwiający to korzystanie. Ponadto stwierdzili, że dokonano przekwalifikowania wbrew stanowi faktycznemu, gdyż do jeziora tego stale dopływa inny ciek wodny i jest tam także odpływ, powoduje, iż skarżący jako właściciele gruntów przyległych nie będą mogli korzystać z wód jeziora zgodnie z przepisami. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że jezioro zostało bezprawnie sprzedane, bowiem umowa taka, w myśl art. 58 Kodeksu cywilnego jest nieważna ex lege. W ocenie skarżących pozbawienie statusu strony zmierza jedynie do ugruntowania prawnego istniejącego bezprawia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje podstaw prawnych do skarżącym do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], orzekającej "o dokonaniu zmiany zapisu użytku w działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] z dotychczasowego zapisu "Wp" - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi na zapis " Ws" grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi", bowiem skarżący nie posiadają prawa własności tej działki.

Należy bowiem zauważyć, że rejestr gruntów ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Przedmiotowy charakter gruntu może wynikać tylko i wyłącznie z rejestru gruntów. Takie domniemanie natomiast nie dotyczy strony podmiotowej rejestru gruntów. Ustalenie właściciela, posiadacza, może wynikać z innych dokumentów: prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych itp. Decyzja o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że na jej podstawie strona nie nabywa prawa. Wpis w ewidencji gruntów i budynków określonej osoby jako właściciela nie przesądza zatem o jej prawach do danej nieruchomości, ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak odpowiednie wpisy w księdze wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Z tego też względu za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właściciela czy też uprawnień do władania nieruchomością.

W objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], orzekającej "o dokonaniu zmiany zapisu użytku w działce nr [...]" powołano jako podstawę prawną art. 22 ust. 1 i ust. 3 powoływanej wcześniej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepisy te stanowią o obowiązku, by w przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej podjęły działania niezbędne do jej zaktualizowania. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Dokonanie zmian w operacie możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów.

W art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy. Źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji (i zmian do niej wprowadzanych) są m.in. materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne (§ 35 pkt 1, 4, 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). To na ich podstawie, w tym na podstawie dokumentów złożonych w trybie art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne prowadzone jest m.in. postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Z akt sprawy wynika (wydruk z księgi wieczystej nr [...], wypisu z rejestru gruntów - stan na dzień 3 listopada 2015 r., teczka 1/2 akt sprawy), że współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr [...] w dniu wydania decyzji Starosty [...], jak i w dniu wydania decyzji, byli Państwo R. i J. A., a nie skarżący. W toku postępowania M. L. i T. L. oświadczyli, że są właścicielami nieruchomości o nr ew. [...], [...] i [...], graniczącymi z działką o nr ew. [...], przedkładając m.in. informację z rejestru gruntów (karta 143 i następne akt sprawy). Podobnie pozostali skarżący – przedłożyli oświadczenia i wypisy z rejestru gruntów świadczące o tym, że ich działki graniczą z działką nr [...] . Osoby te nie miały zatem interesu prawnego w dokonaniu zmiany danych w ewidencji.

O tym, kto jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rozstrzyga treść księgi wieczystej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707, z późn. zm.), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to może być obalone, co do zasady, wyłącznie w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej wszczętym na podstawie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., III CZP 123/10, OSNC 2011/9/96 i cyt. tam orzecznictwo). W każdym razie przedmiotowe domniemanie zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może być obalone w postępowaniu administracyjnym, podobnie jak w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. np. wyroki NSA: z 6 kwietnia 1999 r., IV SA 2338/98, LEX nr 47173; z 23 czerwca 2006 r., I OSK 1010/05, CBOSA; z 21 listopada 2008 r., I OSK 1630/07, CBOSA; z 9 kwietnia 2014 r., I GSK 1366/12, CBOSA; z 27 sierpnia 2015 r., I OSK 199/14, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl, określanej dalej jako CBOSA). Przypomnieć równocześnie należy, że domniemania z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie obala również dokonanie wpisu ostrzeżenia dotyczącego niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2011 r., I CSK 367/10). Tym bardziej domniemania tego nie obala pogląd skarżących, że jezioro zostało bezprawnie sprzedane, a umowa taka, w myśl art. 58 Kodeksu cywilnego jest nieważna ex lege.

Z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który - pełniąc funkcje informacyjno-techniczne - nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.

Również w kontekście art. 28 k.p.a. zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 28 k.p.a. nie jest samoistną normą prawną, która daje podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego jednostki. Przepis ten wymaga współstosowania z przepisami prawa materialnego będącego podstawą rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r., II OSK 1636/11, CBOSA). Pogląd ten koresponduje z tezą, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia bezpośredniego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się z realnością, co oznacza, że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danego podmiotu musi wpływać na jego sytuację prawną. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego. W kontekście okoliczności rozpatrywanej sprawie podkreślić należy, że z tego względu interes prawny nie istnieje w sytuacjach, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Interes prawny musi być nadto aktualny, a nie ewentualny. Poza tym, tak określony interes prawny musi być własny i indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (por. np. postanowienie NSA z 3 września 2014 r., II OZ 783/14, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo i piśmiennictwo).

Dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy istotna jest konieczność odróżniania interesu prawnego od interesu faktycznego (który nie daje prawa do wywodzenia interesu strony). Z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. postanowienie NSA z dnia 2 września 2014 r., II OZ 819/14, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że argument, iż skarżący jako właściciele gruntów przyległych nie będą mogli korzystać z wód jeziora zgodnie z przepisami nie kreuje po stronie skarżącej interesu prawnego. Interes ten jest bowiem kategorią obiektywną, a nadto musi być aktualny i bezpośredni.

Podstawy prawnej do skutecznego wywodzenia interesu prawnego nie może w rozpatrywanej sprawie stanowić również art. 127 ustawy Prawo wodne. Przepis art. 127 ust. 7 Prawa wodnego określa zamknięty krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, stanowiąc, że stroną takiego postępowania jest: 1) wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego; 2) właściciel wody w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 3) właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których będą wprowadzane ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego; 4) właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 5) właściciel powierzchni ziemi położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 6) uprawniony do korzystania oraz uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Przepis ten ma charakter proceduralny i jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., który ustala enumeratywnie wszystkie strony postępowania o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 548/10, CBOSA). Ponieważ katalog stron ma charakter zamknięty, inne podmioty nie mają w tym postępowaniu charakteru strony, nawet jeżeli wykażą interes prawny w tym postępowaniu.

Należy przypomnieć, że przedmiotem sprawy rozstrzygniętej przez objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], orzekającej o dokonaniu zmiany zapisu użytku w działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...]. Zmiana w ewidencji gruntu bezpośrednio nie wiąże się z sytuacjami wymienionymi w przywołanym wyżej przepisie art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne, lecz ma znaczenie ewidencyjne, co słusznie zauważył organ.

Powołany w skardze art. 27 ustawy Prawo wodne (nakładający na właścicieli gruntów przyległych do powierzchniowych wód publicznych zakaz grodzenia w odległości co najmniej 1,5 m od linii brzegu) oraz art. 28 tej ustawy (wskazujący, iż właściciel nieruchomości przyległej do wód objętych powszechnym korzystaniem jest obowiązany zapewnić dostęp do wody w sposób umożliwiający to korzystanie), nie stanowią podstawy do skutecznego wywodzenia interesu prawnego. Przeciwnie - przepisy te stanowią o konieczności zapewnienia dostępu do powierzchniowych wód publicznych. Ponadto, gdyby uznać, że skarżący upatrują w decyzji Starosty podstawy do utrudnienia im korzystania z wody, to wskazać należy, że dostęp do wody kwalifikowany jest w orzecznictwie jako interes faktyczny (por. wyrok WSA w Gdańsku z 25 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 545/13, wyrok NSA z 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 43/14, wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 945/12, CBOSA).

Brak interesu prawnego w analogicznej sytuacji, jak będąca przedmiotem rozpatrywania stanowił już przedmiot orzekania sądowoadministracyjnego. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 666/07, CBOSA, wprost przesadzono, że: "Stroną postępowania dotyczącego zmiany danych ewidencyjnych jest tylko właściciel lub inne podmioty władające konkretną działką ewidencyjną. Przymiot strony nie przysługuje natomiast właścicielowi lub współwłaścicielom sąsiedniej nieruchomości.", LEX nr 505243, CBOSA.

Słusznie organ przystępując do rozpatrzenia wniosku w pierwszej kolejności zbadał, czy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych, dostrzegając negatywną przesłankę podmiotową w postaci braku legitymacji strony. Odmowa wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej następuje w przypadkach, gdy jednoznacznie i niewątpliwie wiadomo, że podmiot składający podanie nie może być uznany za stronę postępowania i nie trzeba w tym zakresie przeprowadzać postępowania wyjaśniającego.

Z uwagi na to, że właśnie taka sytuacji wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.