Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 607/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi R.K. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu p.n. "Wzrost konkurencyjności firmy "A" w U. poprzez poszerzenie oferty o innowacyjny elewacyjny kamień półnaturalny będący wynikiem prac B + R" oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest uchwała nr [...] Zarządu Województwa (dalej: IZ RPO WP/ instytucja zarządzająca/organ) z dnia [...] września 2020r. w sprawie rozpatrzenia protestu R.K. (dalej: Wnioskodawca / Skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A, od negatywnej oceny formalnej wniosku pn. "Wzrost konkurencyjności firmy B. w U. przez poszerzenie oferty o innowacyjny elewacyjny kamień półnaturalny będący wynikiem prac B+R", nr RPPK [...], złożonego w ramach naboru nr [...] dla Osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działania 1.4 "Wsparcie MŚP", poddziałania 1 4.1 "Dotacje bezpośrednie, typ projektu "Rozwój MŚP" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.

Skarżona uchwała zapadła w następujących okolicznościach sprawy:

W dniu [...] grudnia 2019r. Wnioskodawca złożył do IZ RPO WP wniosek o dofinansowanie w/w projektu, który został zarejestrowany pod nr [...], a następnie poddany weryfikacji warunków formalnych i ocenie formalnej. Celem projektu, zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie, jest wprowadzenie na rynek nowego innowacyjnego produktu- kamienia półnaturalnego będącego wynikiem prac B+R.

W wyniku oceny formalnej wniosek został oceniony negatywnie pod względem formalnym, gdyż zdaniem IZ nie spełnił kryterium formalnego standardowego pn. Merytoryczna prawidłowość załączników do wniosku, o czym poinformowano Wnioskodawcę, który złożył protest, kwestionując prawidłowość takiej oceny wniosku.

W treści protestu Wnioskodawca podkreślił, że ocena negatywna wniosku, została dokonana jedynie w oparciu o wątpliwości IZ co do autentyczności dokumentów, do których Instytucja Zarządzająca i tak posiada dostęp jako strona postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę. Wnioskodawca zarzucił, że Instytucja Zarządzająca miała wiedzę, że żądane dokumenty zostały na jej wniosek zabrane Wnioskodawcy przez Prokuraturę i nie będzie on w stanie przedłożyć wymaganych oryginałów, a mimo to wezwała o ich przedłożenie, choć fakt wykonania prac badawczo – rozwojowych został wykazany innymi dokumentami.

Nie uwzględniając przedmiotowego protestu IZ wskazała, że przyczyną negatywnej oceny formalnej wniosku było nieprzedłożenie oryginałów dokumentów dotyczących innowacyjności projektu tj. opinii o innowacyjności oraz raportu z przeprowadzonych prac badawczo rozwojowych, do czego Wnioskodawca został zobowiązany zgodnie z zapisami § 16 lit. a ust. 5 Regulaminu konkursu, gdyż przedłożone przez niego pierwotnie dokumenty wzbudziły wątpliwości oceniających.

IZ wskazała, że projekt składany w przedmiotowym naborze jest oceniany niezależnie od innych wniosków tego samego Wnioskodawcy przedkładanych do Instytucji. Każdorazowo zatem, biorąc udział w konkursie, Wnioskodawca przedkłada wymaganą dokumentację aplikacyjną, nawet jeśli IZ z uwagi na wcześniejsze nabory jest w jej posiadaniu. Wnioskodawca obowiązany jest każdorazowo stosować się do wymogów konkursowych i przedłożyć kompletną dokumentację aplikacyjną w odpowiedzi na ogłoszony konkurs. Tym samym, skoro Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku i nie przedstawił żądanych oryginałów, wniesiony przez niego projekt został oceniony na podstawie całości zgromadzonej dokumentacji aplikacyjnej i złożonych wyjaśnień tj. jako nie spełanijący kryterium formalnego standardowego pn. Merytoryczna prawidłowość załączników do wniosku.

Organ wyjaśnił, że w poprzednim konkursie (nabór nr [...]), z uwagi na podejrzenia oceniających, co do autentyczności składanych przez Wnioskodawcę dokumentów dotyczących przeprowadzenia prac badawczo-rozwojowych, złożone zostało zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 304 § 2 K.p.k., w związku z czym dokumentacja konkursowa przedłożona przez Wnioskodawcę w wymienionym konkursie została przekazana organom ścigania. Z uwagi na tożsamy zakres rzeczowy obu wniosków o dofinansowanie (złożonych przez Wnioskodawcę w naborze nr [...]oraz w naborze nr [...]),chcąc rzetelnie ocenić projekt Wnioskodawcy, będący przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia wezwano wnioskodawcę o przedłożenie oryginałów opinii o innowacyjności wydanej przez [...] z dnia [...] marca 2019 r. oraz Raportu z przeprowadzonych prac badawczo- rozwojowych (B+R).

Odpowiadając na zarzut o nierówne traktowanie uczestników konkursu IZ podkreśliła, że ocena wniosków następowała we wszystkich przypadkach w oparciu o dokumenty aplikacyjne przedłożone w ramach przedmiotowego konkursu. Każdy z projektów oceniany był indywidualnie, zgodnie z Regulaminem konkursu, w ramach którego zgłoszono wniosek podlegający ocenie w niniejszej sprawie, ustawą wdrożeniową oraz innymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Podkreślono, że Wnioskodawca podpisując wniosek o dofinansowanie, zgodnie z § 2 ust 24 Regulaminu konkursu przyjął do wiadomości i zaakceptował reguły rządzące konkursem oraz złożył oświadczenie o zapoznaniu z Regulaminem konkursu oraz jego załącznikami. Wobec tego to na Wnioskodawcy spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi wszystkich uczestników.

Nieuzupełnienie wskazanych braków wniosku skutkowało niespełnieniem wymogów formalnych i skutkowało negatywną oceną formalną wniosku.

W skardze do Sądu Skarżący zarzucił opisanej na wstępie uchwale z dnia [...] września 2020 r. naruszenie art. 53 ust. 1 , 54 ust. 2 pkt 4 i 5 oraz art. 57 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 poz. 818, dalej: ustawa wdrożeniowa) poprzez rozpatrzenie protestu po upływie ustawowego terminu oraz naruszenie w postępowaniu konkursowym zasad uczciwej konkurencji, poprzez zwrócenie się do Wnioskodawcy o przedłożenie oryginałów dokumentów, w sytuacji gdy to na wniosek IZ o wszczęcie postępowania karnego, oryginały żądanych dokumentów zostały zabrane Wnioskodawcy na potrzeby postępowania przygotowawczego prowadzanego przez Prokuraturę.

Wnioskodawca zarzucił również, że IZ celowo pomija fakt, że w uprzednio prowadzonym postępowaniu konkursowym zwróciła się do [...] z zapytaniem czy uczelnia ta sporządziła dokumenty dla Wnioskodawcy, uzyskując informacje, że zostały one sporządzone na rzecz Skarżącego.

Wnioskodawca podkreślił również, że fakt przeprowadzenia prac badawczo- rozwojowych udokumentował przesyłając IZ oryginał oświadczenia uczelni o przekazaniu praw autorskich do prac badawczo- rozwojowych oraz fakturę wystawioną za przeprowadzanie przedmiotowych prac wraz z dowodem zapłaty, a także zlecenie opracowania koncepcji i wykonanie prac badawczo-rozwojowych pn. "analiza właściwości użytkowych próbek kamienia półnaturalnego". Dokumenty te nie budziły wątpliwości IZ co do autentyczności, a tym samym w ocenie Wnioskodawcy nie powinien ich budzić raport z przeprowadzonych prac badawczo-rozwojowych z [...] marca 2019r. - stanowiący załącznik nr 16 do wniosku o dofinansowanie.

W treści skargi Wnioskodawca zasugerował, że Instytucja organizująca Konkurs miała inny powód do negatywnej oceny jego wniosku. Wskazał na prawdopodobne animozje decydentów, wynikające z faktu wytknięcia tej instytucji wadliwości proceduralnych zaistniałych z jej winy w uprzednio prowadzonym postępowaniu konkursowym dotyczącym m. in. [...] Klastra Budownictwa Energooszczędnego i Pasywnego, w którego imieniu Wnioskodawca wystąpił wskazując istotne błędy w procedowaniu.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W kolejnych pismach procesowych strony pozostały przy swoich stanowiskach, ponawiając i rozwijając przedstawioną wcześniej argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kognicja Sądu w niniejszej sprawie wynika wprost z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej: P.p.s.a.). W przepisach ustawy wdrożeniowej przyjęto pewne autonomiczne regulacje procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd załatwiając skargę (art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej), a w pozostałym zakresie nieuregulowanym w ustawie wdrożeniowej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy P.p.s.a., określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 P.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej).

Zaznaczyć należy, że zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167 ze zm.) – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Do kryterium legalności ustawodawca nawiązał również w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, nakazując sądom uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.

Dokonując kontroli niniejszej sprawy w tak zakreślonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że ocena formalna przedstawionego przez Skarżącego wniosku o dofinasowanie przeprowadzona została w sposób zgodny z prawem, przy zachowaniu zasad konkurencji, w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem sporu jest przede wszystkim ocena kompletności wniosku złożonego przez Wnioskodawcę, uprawnienia IZ do żądania oryginałów dokumentów oraz konsekwencje braku zadośćuczynienia temu wezwaniu, w kontekście toczącego się postępowania przygotowawczego o czyn karalny, na poczet którego zabezpieczono oryginały przedmiotowych dokumentów.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów.

Rozstrzygając spór w przedmiotowej sprawie należy przypomnieć, że wynikł on na tle postępowania konkursowego, z charakteru którego wynika szereg obowiązków uczestnika konkursu - skoro projekt zostaje zgłoszony w trybie konkursowym, to na podmiocie aplikującym spoczywa ciężar przekonania instytucji dokonującej wyboru najlepszych z punktu widzenia celów danego priorytetu, w ramach którego organizowany jest konkurs projektów – do wiarygodności swych oświadczeń w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów.

Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zatem w każdym przypadku na Wnioskodawcy, a braki w złożonej dokumentacji, zarówno formalne jak i argumentacyjne, mogą skutkować zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów dopuszczających. Na instytucji zarządzającej nie ciążą natomiast jakiekolwiek obowiązki w zakresie sporządzenia, skompletowania czy też uzupełnienia wniosku o dofinansowanie. Jej rolą jest wyłącznie zapewnienie uczestnikom konkursu równego dostępu do informacji o konkursie oraz możliwości uczestnictwa w nim na zasadach uczciwej konkurencji, pozwalającej na wyłonienie najlepszego projektu, a także wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.

Aby ocena projektu mogła być uznana za rzetelną, prawidłową i wszechstronną, nie może opierać się jedynie na przyjęciu założenia, że wszystkie twierdzenia zamieszczone w projekcie są miarodajne, lecz winna zostać dokonana ich analiza aby ustalić, czy stan deklarowany odpowiada rzeczywistemu oraz w jakim wymiarze. Oceny dokonuje się na podstawie treści wniosku, wobec tego jego kompletność ma znaczenie pierwszoplanowe, przy czym błędem jest oczekiwanie od organu jakiegokolwiek zaangażowania w procesie uzupełnienia wniosku, gdyż jakiekolwiek zaangażowanie organu po stronie jednego z uczestników konkursu poczytywane musi być jako naruszenie zasady bezstronności.

Innymi słowy, wyrażony w treści skargi argument, że organ – mający, jako uczestnik postępowania przygotowawczego, dostęp do dokumentów – mógłby podjąć z urzędu czynności na rzecz pozyskania oryginałów dokumentów zastępując w tym uczestnika konkursu – jest pozbawiony racji.

Skoro postępowanie konkursowe jest każdorazowo prowadzone od początku tj. niezależnie od poprzedzających go postępowań, organ niezależnie od wiedzy zgromadzonej w poprzednich postępowaniach konkursowych, musi dokonać oceny wniosków w oparciu o dokumenty przedłożone do tego przedmiotowego konkursu. Nie może zatem ani korzystać z materiałów zgromadzonych poza konkursem, ani wyręczać wnioskodawcy w zakresie uzupełniania treści wniosku.

Odnosząc się zatem do głównego argumentu skargi należy podkreślić, że nawet w sytuacji gdy dokumenty zajęte na poczet postępowania karnego są potencjalnie dostępne dla instytucji organizującej konkurs to wszelkie działania zmierzające do wyręczenia strony w procesie uzupełnienia wniosku o te dokumenty, stanowią zaangażowanie po stronie jednego z uczestników konkursu i zaprzeczają bezstronności instytucji organizującej konkurs.

Nie leży natomiast w kompetencji Sądu wypowiadanie się w kwestii tego, czy wątpliwości osób oceniających kompletność złożonego przez Skarżącego wniosku o dofinansowanie były uzasadnione i czy słusznie wezwanie takie zostało do Wnioskodawcy skierowane. Ocena zgłoszonych projektów odbywa się bowiem w zakreślonych ramach prawnych, które przyznają osobom oceniającym wnioski pewien zakres uznaniowości. W ramach obowiązującej procedury IZ ma niewątpliwie możliwość wezwania Wnioskodawcy do uzupełnienia braków wniosku, zakres zaś owego uzupełnienia pozostawiony został swobodnemu uznaniu tej instytucji, której zadaniem jest wybór najlepszych - w jej ocenie – projektów. Skoro zatem istnieje postawa prawna do wezwania Wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku - skorzystanie z niej nie może zostać uznane za naruszenie zasad konkursowych. Nie będzie zatem skuteczny argument, że fakt wykonania przez Wnioskodawcę prac badawczo-rozwojowych został przez niego w sposób wystarczający wykazany innymi dokumentami. Skoro bowiem osoby oceniające projekt uznały takie dokumenty za niewystarczające, gdyż świadczące jedynie o fakcie wykonania przedmiotowych prac badawczych nie zaś o efekcie przeprowadzonych badań, w ramach przyznanej im swobody, miały prawo wezwać do uzupełnienia braków poprzez przedłożenie oryginałów dokumentów określonych jako załączniki do projektu. Działania takiego nie można poczytywać za naruszenie procedury konkursowej.

Wobec powyższego należy uznać, że mimo zastrzeżeń podniesionych przez Skarżącego, wyłanianie projektów w przedmiotowym naborze odbyło się z zachowaniem zasad równego traktowania wnioskodawców, zgodnie z obowiązującą w tym naborze dokumentacją konkursową. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że uczyniono zadość regułom konkursowym a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie nosi znamion arbitralności, czy dowolności.

W kwestii podniesionego zarzutu nierozpatrzenia protestu w ustawowym terminie, Sąd zważył, że jakkolwiek okoliczność ta miała miejsce i może mieć negatywny wpływa na wizerunek organu, to nie rzutuje na sytuację procesową Skarżącego tj. nie jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik oceny.

Podsumowując, wbrew stanowisku Skarżącego, ocena wniosku o dofinasowanie zaprezentowana w zaskarżonej uchwale nie jest dowolna i opiera się na racjonalnych przesłankach.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku.