Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 459/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6c ust. 1, art. 6d ust. 1, art. 6f, art. 6h art. 6i art. 6j , art. 6k oraz art. 6q
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Sekretarz sądowy Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. S.i M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2013r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 459/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej – O.p.), art. 6o w związku z art. 6h i 6i oraz art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U z 2013 r., poz. 1399 ze zm., dalej – u.c.p.g.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej – Kolegium, SKO) po rozpatrzeniu odwołania A w B. (dalej – strona, skarżąca, Spółdzielnia), od decyzji Prezydenta Miasta B. (dalej – organ pierwszej instancji) z dnia [...] o określeniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc listopad 2013 r. w kwocie 4.191 zł i za miesiąc grudzień 2013 r. w kwocie 4.191 zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podało, że w dniu 17 kwietnia 2013 r. Spółdzielnia złożyła w organie pierwszej instancji deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rok 2013 na formularzu według wzoru ustalonego załącznikiem nr 1 do uchwały Nr XXIV/225/12 Rady Miasta Biała Podlaska z dni 18 grudnia 2012 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2013 r., poz. 363, dalej – uchwała w sprawie wzoru deklaracji). Do deklaracji złączyła zestawienie lokali niemieszkalnych wraz z wykazem mieszkańców, specyfikując ich lokalizację i numerację, podając nazwiska posiadaczy lokali i zgłoszoną przez nich liczbę osób. W deklaracji wskazała ogólną liczbę mieszkańców oraz pojemność i liczbę pojemników przypadających na lokale użytkowe. Co do wysokości opłaty, Spółdzielnia wykazała liczbę 427 osób zamieszkujących na terenie nieruchomości i stwierdziła, że odpady komunalne odbierane będą w sposób selektywny, a łączna opłata miesięczna za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie wynosiła 2.753 zł. Następnie, w związku ze zmianami w liczbie mieszkańców i ilości odpadów, Spółdzielnia składała kolejne korekty deklaracji.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta B. poinformował Spółdzielnię, że pomimo wykazania w deklaracji selektywnego sposobu gromadzenia odpadów, obowiązek ten wykonywany jest w sposób nieprawidłowy i uprzedził o możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w razie dalszego niedopełniania obowiązku segregacji. W dniu 13 września 2013 r. Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "KB" Sp. z o.o. w B., poinformował Gminę Miejską B., że tylko pięć podmiotów segreguje odpady komunalne na obszarze zabudowy wielorodzinnej w sposób określony regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. Strona nie znalazła się wśród tych podmiotów.

W związku z powyższym, organ pierwszej instancji wszczął wobec Spółdzielni postępowanie w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W toku postępowania, Spółdzielnia w piśmie z dnia 30 października 2013 r. zarzuciła, że nie stworzono jej możliwości potwierdzenia braku segregacji odpadów przy ich odbiorze zarówno z osłon śmietnikowych jak też przy ich przekazywaniu do punktu selektywnej zbiórki odpadów prowadzonej przez Spółkę "C". Dodała, że administruje dwoma punktami zbiórki odpadów na terenie osiedla i nie ma wiedzy, którego punktu gromadzenia odpadów dotyczy postępowanie. Odpady dostarczane są do osłon śmietnikowych wyposażonych w kontenery przeznaczone na frakcję suchą i frakcję mokrą oraz pojemniki typu "dzwon" na makulaturę, szkło opakowaniowe i tworzywa sztuczne. Ponadto zarzuciła, że nie ustalono minimalnej wielkości udziału poszczególnych kategorii lub frakcji odpadów limitujących kwalifikowanie zbiórki odpadów jako zbieranych selektywnie.

W dniu 20 grudnia 2013 r. pracownik organu pierwszej instancji przeprowadził doraźną kontrolę obu punktów odbioru odpadów komunalnych należących do Spółdzielni, z której sporządził dokumentację fotograficzną.

Decyzją z tego samego dnia, organ pierwszej instancji określił stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uwzględniając, że odpady te, wbrew oświadczeniom zawartym w deklaracjach, nie są przez Spółdzielnie zbierane selektywnie. Ustosunkowując się do kwestii dowodzenia, czy odpady były przez Spółdzielnie zbierane selektywnie, czy - jak stwierdziła to Spółka "B" nie były tak zbierane, organ pierwszej instancji pokreślił, że bezspornym prawem Spółdzielni był udział jej przedstawiciela przy odbiorze przez uprawnionego przedsiębiorcę odpadów komunalnych z osłon śmietnikowych. Spółdzielnia mogła w ten sposób wspólnie z odbierającym odpady dokonać oceny stopnia ich segregacji i zgłosić zastrzeżenia lub uwagi, co do przyjętej kwalifikacji odpadów. Strona z prawa tego jednak nie skorzystała. W ocenie organu, Spółdzielnia takie działania powinna była podjąć zaraz po doręczeniu jej pisma z dnia 8 sierpnia 2013 r., w którym po raz pierwszy poinformowano ją o nieprawidłowościach przy segregacji odpadów. Odnosząc się do kwestii braku ustalenia minimalnej wielkości udziału poszczególnych kategorii lub frakcji odpadów limitujących kwalifikowane zbiórki odpadów jako zbieranych selektywnie organ wskazał, że nie mogła ona być ustalona, ponieważ nie wynika to z żadnych przepisów rangi ustawowej, podustawowej czy lokalnej. Określenie limitu zanieczyszczenia odpadów segregowanych do jakiego można byłoby je kwalifikować jako segregowane stanowiłoby natomiast naruszenie zasad: powszechności oraz równego traktowania uczestników nowego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Takie same działania są prowadzone w stosunku do właścicieli nieruchomości i odpadów powstających w zabudowie jednorodzinnej i takie samy zasady obowiązują na terenie zabudowy wielorodzinnej.

W odwołaniu od tej decyzji Spółdzielnia podniosła, że po wszczęciu postępowania prezes zarządu Spółdzielni zgłosił się do organu w celu zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją, jednakże organ nie okazał żadnych dowodów w sprawie. Wskazała, że odpady z należących do niej nieruchomości zbierane są selektywnie: frakcja sucha (makulatura, opakowania plastikowe) oraz szkło opakowaniowe w kontenerach typu "dzwon". Zarzuciła, że pomimo przedłużenia terminu do wydania decyzji, organ nie wezwał jej ponownie do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, co do niemożności określenia limitu zanieczyszczenia odpadów segregowanych ani też minimalnej wielkości udziału poszczególnych kategorii lub frakcji odpadów. Wyjaśniła, że z kontenerów typu "dzwon" odpady wyładowywane są na skrzynię ładunkową samochodu i "czystość" tych frakcji nie jest kwestionowana, a przy wyładunku następuje zmieszanie z odpadami znajdującymi się już na skrzyni ładunkowej. W przekonaniu Spółdzielni odpady z tych kontenerów nie są dostarczane do Zakładu Zagospodarowania Odpadów i nie są ewidencjonowane (brak raportów przyjęcia tych odpadów). Do odwołania Spółdzielnia dołączyła dwie kserokopie fotografii kontenerów ("dzwon"), wskazując, że odpady gromadzone są w nich w sposób prawidłowy.

SKO stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

Wyjaśniło, że kwestie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi regulują przepisy u.c.p.g. I tak, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości, rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Z przepisu tego, powiązanego z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1222) i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) wynika, że spółdzielnia mieszkaniowa jest właścicielem nieruchomości, a więc podmiotem zobowiązanym do uiszczania opłaty za odbieranie odpadów komunalnych, na zasadzie art. 6h u.c.p.g. W myśl bowiem tego przepisu, właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, a więc nieruchomości, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy ustawy (ust. 1) i na podstawie uchwały (ust. 2), są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6m u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdeklarowana w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy (art. 6 n u.c.p.g.). Do spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy O.p., z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta. Dotyczy to zarówno weryfikacji poprawności deklaracji i wzywania do złożenia deklaracji o wysokości opłaty na podstawie art. 274-274a O.p., postępowania podatkowego, jak i kontroli podatkowej w zakresie ustalenia stanu faktycznego, mającego wpływ na wysokość opłaty np. w odniesieniu do ustalenia liczby osób zamieszkujących lub też stanu zużycia wody (dział VI O.p.). Ze względu na pewne ograniczenia o jakich stanowi art. 288 O.p., dotyczące utrudnień przy kontrolowaniu nieruchomości mieszkalnych organ ma prawo skorzystać z regulacji art. 9u - 9 u.c.p.g. i przeprowadzić kontrolę stosując przepisy art. 379 i 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2013 r., poz. 1232 ze zm., dalej – u.p.o.ś.).

Następnie SKO wskazało, że obowiązującymi na terenie gminy miejskiej B przepisami prawa miejscowego, odnoszącymi się do utrzymania czystości i porządku jest uchwała Nr XXIV/224/12 Rady Miasta Biała Podlaska z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemniki (Dz. Urz. Woj. Lub z 2013r. poz. 362, dalej – uchwała w sprawie metody i stawki opłaty za gospodarowanie odpadami), która w § 1 ust. 1 stanowi, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, będzie obliczana w oparciu o liczbę mieszkańców jednak nie wyższą niż 5 zamieszkujących daną nieruchomość. W przypadku odpadów zbieranych w sposób selektywny opłata ta wynosi 5 zł miesięcznie od osoby, a w przypadku odpadów zbieranych w sposób nieselektywny 8 zł od osoby. Jednocześnie § 1 ust. 4 uchwały w sprawie określenia wzoru deklaracji stanowi, że do deklaracji należy dołączyć wykaz mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 2 do deklaracji. Zgodnie natomiast z przepisami uchwały Nr XXIV/227 Rady Miasta Biała Podlaska z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Lub. Z 2013r., poz. 365, dalej – uchwała w sprawie uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami), należną opłatę uiszcza się raz na kwartał kalendarzowy, w łącznej wysokości za trzy miesiące kalendarzowe w terminie do 10 dnia każdego pierwszego miesiąca kwartału kalendarzowego.

Odnosząc się do sprawy, Kolegium stwierdziło, że kwestię sporną stanowi w niej sposób postępowania skutkujący określeniem wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jak i sama wysokość określonej opłaty, związana z ustaleniem, że strona nie zbiera odpadów w sposób selektywny

W tym zakresie powołało się na art. 9f u.c.p.g., stosownie do którego, w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako zmieszane odpady komunalne i powiadamia o tym gminę. Stwierdziło też, że w myśl art. 9n u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązany jest do sporządzania kwartalnych sprawozdań przekazywanych wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy, zawierających między innymi informacje o masie poszczególnych rodzajów odebranych odpadów komunalnych oraz sposobie ich zagospodarowania, liczbę właścicieli nieruchomości, od których zostały odebrane odpady komunalne, a także wskazanie właścicieli nieruchomości, którzy zbierają odpady komunalne w sposób niegodny z regulaminem.

Podmiotem odbierającym odpady komunalne z nieruchomości pozostających we władaniu strony jest Spółka "B" wyłoniona w drodze przetargu (art. 6d u.c.p.g.), z którą Prezydent Miasta B. zawarł umowę na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (art. 6f u.c.p.g.).

W ocenie SKO, biorąc pod uwagę art. 9f u.c.p.g., w niniejszej sprawie podstawowym dowodem na okoliczność nieselektywnego zbierania odpadów przez Spółdzielnie jest informacja pochodząca od tej spółki, jako podmiotu odbierającego odpady komunalne. Strona miała wiedzę o przekazaniu organowi pierwszej instancji tej informacji, bowiem została o tym zawiadomiona pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. doręczonym skutecznie w dniu 13 sierpnia 2013 r. (o nieprawidłowościach w segregacji odpadów). Informacja przekazywana w trybie art. 9f u.c.p.g. ma charakter dowodu z dokumentu tworzonego w oparciu o konkretny przepis prawa, który pochodzi od uprawnionego podmiotu. Taki sam charakter posiada informacja przekazana przez Spółkę "B" w trybie przepisu art. 9n u.c.p.g. w formie sprawozdania kwartalnego, obejmująca między innymi dane dotyczące liczby właścicieli nieruchomości, od których zostały odebrane odpady komunalne w okresie objętym sprawozdaniem, a także wskazanie właścicieli nieruchomości, którzy zbierają odpady komunalne w sposób niezgodny z regulaminem, a więc nieselektywnie mimo deklarowania selektywnego zbierania odpadów. Informacje te jako akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych wiadomości stanowi dowód z dokumentu potwierdzającego fakty w nim zawarte. Ze strony organu pierwszej instancji nie wymagały więc dodatkowego dowodzenia a jedynie zakomunikowania ich stronie odwołującej się.

Dokumentacja fotograficzna wykonana przez pracownika organu w dniu 20 grudnia 2013 r. jest tylko potwierdzeniem tej informacji.

Stosując procedurę z art. 200 § 1 O.p. na etapie postępowania odwoławczego, Kolegium umożliwiło stronie zapoznanie się z pełnym materiałem dowodowym zgromadzonym, w sprawie w tym z dokumentacją fotograficzną z dnia 20 grudnia 2013 r., która w pewnym zakresie potwierdziła zarzuty odwołania dotyczące selektywnej zbiórki odpadów w kontenerach typu "dzwon". Nie ma to jednak znaczenia dla określenia wysokości opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi, bowiem to, że w kontenerach tego typu zasadniczo zbierane są odpady suche, nie oznacza, że Spółdzielnia zbiera odpady selektywnie. Wstępna kwalifikacja tych odpadów przez podmiot przyjmujący, tj. Zakład [...] będący jednostką Spółki [...] (właściciela międzygminnego składowiska odpadów przy ulicy [...]), potwierdziła, że we frakcji suchej i mokrej znajdują się elementy zanieczyszczające odpad segregowany. Taki stan rzeczy niezależnie od stopnia zanieczyszczenia nie pozwala na zakwalifikowanie ich jako odpady segregowane, dlatego też obowiązkiem podmiotu przyjmującego odpady było zakwalifikowanie ich do niesegregowanych. Zanieczyszczenie frakcji suchej i mokrej elementami, które do nich nie należą potwierdza znajdująca się w aktach dokumentacja fotograficzna. Każdorazowe przyjęcie odpadów przez ten podmiot ewidencjonowane jest na bieżąco poprzez wskazanie daty przyjęcia odpadów, numeru rejestracyjnego pojazdu, rodzaju asortymentu, kontrahenta, ilości w kg brutto, tary i netto przywiezionych odpadów, numeru wystawionego dowodu oraz przeznaczenia odpadów, stąd posiada on dostateczną wiedzę co do rodzaju i odpadów i właściciela nieruchomości na której powstały.

Z podanych względów, określenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zbieranymi w listopadzie i grudniu 2013 r. sposób nieselektywny, przez organ pierwszej instancji - jest zdaniem SKO prawidłowe.

W skardze ma powyższą decyzję, Spółdzielnia wniosła o jej uchylenie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię polegającą na błędnej interpretacji treści i znaczenia przepisów oraz niewłaściwe zastosowanie do rozstrzyganego stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. stanowiący załącznik do uchwały Nr XXVIII/266/13 Rady Miasta Biała Podlaska z dnia 24 czerwca 2013 roku w § 2 ust. 1 stanowi, że na terenie miasta obowiązuje segregacja zmieszanych odpadów komunalnych na frakcję mokrą i frakcję suchą, a w ust. 2 określa, że na terenie miasta obowiązuje selektywna zbiórka wyszczególnionych frakcji odpadów komunalnych.

W deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciel lub zarządca nieruchomości deklaruje, czy odpady będą zbierane w sposób selektywny czy nieselektywny. Od sposobu zbierania odpadów uzależniona jest wysokość stawki za ich usuwanie.

Skarżąca podkreśliła, że jest różnica pomiędzy segregacją odpadów, a selektywnym ich zbieraniem, przy czym ona deklaruje selektywne ich zbieranie. Selektywne zbieranie odpadów obejmuje m.in frakcje - papier, szkło, tworzywa sztuczne, które są zbierane w pojemnikach typu "dzwon" znajdujące się przy osłonach śmietnikowych na terenie osiedla zarządzanego przez skarżącego. Przy czym organy nie kwestionowały, że skarżąca prowadziła selektywną zbiórkę odpadów w kontenerach typu "dzwon".

Segregacja natomiast zmieszanych odpadów komunalnych jest terminem odmiennym od "zbiórki selektywnej". Definicja selektywnego zbierania odpadów do polskiego systemu prawnego przeniesiona została z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 200/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., a wskazuje się w niej, że przez selektywne zbieranie rozumie się zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia określonego sposobu przetwarzania, obejmuje jedynie rodzaje odpadów charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takim samym charakterem, w przypadku selektywnie zbieranych odpadów komunalnych obowiązuje zakaz ich zmieszania ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości, Selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmuje m.in. frakcje: makulatura, szklane opakowaniowe i plastik.

Strona zarzuciła także, że operator, odbierający odpady zbierane selektywnie na nieruchomości skarżącej, w swoim przedsiębiorstwie samodzielnie przygotowuje je do ponownego użycia, nie ujawniając w ewidencji faktu odbioru tych odpadów z nieruchomości skarżącej.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości, dotyczące utrzymania czystości i porządku oraz warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, określone są w przepisach u.c.p.g., przy czym zadania gmin wymienione są w Rozdziale 2, w przepisach art. 3 – art. 4 u.c.p.g., a właścicieli nieruchomości w Rozdziale 3, w przepisach art. 5 – art. 6 u.c.p.g.

Zgodzić się należy z organami administracji, że Spółdzielnia jest właścicielem nieruchomości, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.

Zgodnie z art. 6c ust. 1 i art. 6 h u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W myśl art. 6d ust. 1 i art. 6f ust. 1 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany zorganizować przetarg na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, albo przetarg na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów. Z przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wybranym w drodze przetargu, o którym mowa, wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiera umowę na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.

Stosownie do art. 6i u.c.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: w przypadku nieruchomości zamieszkałych - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec, a w przypadku nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady komunalne - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały takie odpady.

Sposób obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określony jest w przepisach art. 6j i art. 6k u.c.p.g. W przepisach tych określono również uprawnienie dla gmin do uchwalania stawek i metody ustalenia opłaty. Na podstawie art. 6l ust. 1 u.c.p.g., rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, termin, częstotliwość i tryb uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Stosownie do art. 6m u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany.

Zaznaczyć należy, że w przepisach u.c.p.g., nie zawarto definicji nieruchomości. Pojęcie nieruchomości regulują przepisy Kodeksu cywilnego, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o własności lokali. Jednakże z uwagi na przyjętą w u.c.p.g. systematykę uznać należy, że pod pojęciem nieruchomości należy rozumieć: nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem oraz nieruchomość lokalową. Przy czym pojęcie nieruchomości na gruncie tej ustawy jest pojęciem szczególnym w stosunku do art. 46 § 1 Kodeku cywilnego. U.c.p.g. nakłada na gminę obowiązek objęcia systemem gospodarowania odpadami komunalnymi nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkami (zabudowa wielorodzinna, domu wraz z przynależnymi do nich działkami) oraz nieruchomości lokalowych (wyodrębnione lokale w ramach zabudowy wielorodzinnej). Zauważyć należy także, że w przypadku spółdzielni mieszkaniowych w ich zasobach może znajdować się wiele budynków wielolokalowych. U.c.p.g. posługuje się dwiema kategoriami nieruchomości. Są to nieruchomości zamieszkane (art. 6c ust. 1) i nieruchomości niezamieszkane (art. 6c ust. 2). W piśmiennictwie przyjęto, że konstrukcja zawarta w art. 2 ust. 3, pozwala na stwierdzenie, że w przepisach u.c.p.g. kategorię nieruchomości możemy bezpośrednio wiązać z jej właścicielem tzn. jeżeli dana nieruchomość ma jednego właściciela, to będzie traktowana jako pewna całość bez względu na to, ile elementów składowych wchodzi w jej zakres. Takie rozumienie właściciela nieruchomości jest związane z nieruchomościami zabudowanymi budynkami wielolokalowymi (por. A. Modrzejewski, “Właściciel i nieruchomość w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach" – publ. Samorząd Terytorialny 1-2/2013, s. 88).

Wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, na podstawie art. 6n ust. 1 u.c.p.g., określa rada gminy w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego.

W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze art. 6o u.c.p.g.).

Zgodnie z art. 6q u.c.p.g., w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.

Rada Miasta Biała Podlaska w § 1 uchwały z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami ustaliła stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny w wysokości 5 zł miesięcznie a w sposób nieselektywny 8 zł. W § 2 i 3 ustaliła stawki opłaty za pojemniki, od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, podobnie wprowadzając różne stawki w zależności od tego, czy odpady zbierane są selektywnie czy nie.

Z kolei w uchwale Rady Miasta Nr XXVIII/266/16 z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawie regulaminu czystości i porządku na terenie miasta Biała Podlaska w § 2 ust. 1 postanowiono, że na terenie miasta obowiązuje segregacja zmieszanych odpadów u źródła w podziale na odpady komunalne zmieszane: 1) "frakcja mokra" obejmująca: odpady kuchenne, resztki i obierki owoców i warzyw, fusy z kawy i herbaty, skorupki jajek, odpady tytoniowe (niedopałki), rośliny i ziemia kwiatowa, zużyte ręczniki papierowe, zużyte chusteczki higieniczne, pieluchy jednorazowe i inne środki higieny osobistej, mokry karton i miękki papier, woreczki i torebki papierowe, pozostałości po domowej "hodowli" zwierząt, skoszona trawa, liście, pocięte gałęzie - bez opakowań szklanych, metalowych i tworzyw sztucznych i 2) "frakcja sucha" obejmująca: opakowania po produktach spożywczych, chemii gospodarstwa domowego, środkach czystości, folia, opakowania wielomateriałowe, butelki PET, kubki i sztućce jednorazowe, papier kolorowy, suchy karton, guma, skóra, drewno (fragmenty mieszczące się w pojemniku) – bez opakowań szklanych.

W przepisie § 2 ust. 2 postanowiono natomiast, że na terenie miasta B obowiązuje selektywna zbiórka następujących frakcji odpadów komunalnych:

1) papieru i tektury,

2) tworzyw sztucznych, w tym PET,

3) szkła opakowaniowego,

4) popiołu,

5) metalu,

6) przeterminowanych leków i chemikaliów,

7) mebli i odpadów wielkogabarytowych,

8) zużytych baterii i akumulatorów,

9) zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego,

10) zużytych opon,

11) odpadów budowlanych i rozbiórkowych,

12) odpadów ulegających biodegradacji (z ogrodów, terenów zielonych, parków,

cmentarzy oraz działek budowlanych niezabudowanych).

W ustępie 3 § 2 uchwały podano, jakie oznaczenie pojemników/worków stosuje się w celu zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, a w ustępie 4 ustalono zasady w zakresie prowadzenia selektywnego zbierania i odbierania odpadów. Wyjaśniono, że w przypadku frakcji suchej – odpady należy umieszczać w odpowiednich workach lub pojemnikach do selektywnej zbiórki odpadów - odpady opakowaniowe, jeżeli rodzaj materiału na to pozwala przed wrzuceniem do pojemnika lub worka należy trwale zgnieść, tak by zachowały zmniejszoną objętość; opakowania po żywności i inne, które uległy zabrudzeniu, należy przed włożeniem do pojemnika lub worka umyć; w przypadku szkła – należy umieszczać je w odpowiednich pojemnikach/workach celem dokonania selektywnej zbiorki; metalu – należy dostarczyć go do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub do punktów skupu zorganizowanych przez podmioty gospodarcze; przeterminowane leki - należy umieszczać je w specjalnych pojemnikach ustawionych w wyznaczonych aptekach na terenie miasta B.; chemikalia i inne odpady niebezpieczne - należy dostarczyć bezpośrednio do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych; meble i odpady wielkogabarytowe – należy dostarczyć do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych; zużyte baterie – należy umieszczać w specjalnych pojemnikach ustawionych na terenie miasta lub przekazywać placówkom handlowym prowadzącym ich sprzedaż detaliczną; zużyte akumulatory - należy przekazywać placówkom handlowym prowadzącym ich sprzedaż detaliczną; zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny – należy przekazywać placówkom handlowym prowadzącym ich sprzedaż detaliczną lub dostarczyć do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych; zużyte opony - należy dostarczyć do punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych; odpady budowlane i rozbiórkowe – odbierane są w zależności od potrzeb, po zgłoszeniu telefonicznym do przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne; odpady ulegające biodegradacji, które nie zostaną odebrane w ramach bezpośredniej zbiórki od mieszkańców - odpady zielone pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych – do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

W przepisie § 4 ust. 3 uchwały stwierdzono, że:

1) zabrania się wrzucania do pojemników na odpady komunalne zmieszane “frakcja mokra": opakowań szklanych, popiołu, opakowań metalowych i wielomateriałowych i tworzyw sztucznych;

2) zabrania się wrzucania do pojemników na odpady komunalne zmieszane “frakcja sucha": opakowań szklanych, popiołu i odpadów biodegradowalnych;

3) do pojemników na odpady z tworzyw sztucznych, rozmieszczonych w zabudowie wielorodzinnej i innych punktach na terenie miasta, zabrania się wrzucania:

a) opakowań z tworzyw sztucznych pochodzenia medycznego,

b) mokrych folii,

c) opakowań i butelek po smarach i olejach, puszek i pojemników po farbach

i lakierach,

d) opakowań po środkach ochrony roślin.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuciła organom administracji, że błędnie uznały, że w jej przypadku opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad i grudzień 2013 r. powinna być wyliczona przy uwzględnieniu, że nie były one zbierane w sposób selektywny.

W jej ocenie odpady zbierane były w sposób selektywny, o czym ma świadczyć fakt, że w pojemnikach typu “dzwon" na frakcję suchą, znajdują się suche odpady.

W ocenie natomiast organów, o tym, że odpady te nie były zbierane w sposób selektywny prawidłowo, świadczą informacje uzyskane od Spółki “B". SKO zwróciło przy tym uwagę, że informacje te potwierdza dodatkowo dokumentacja fotograficzna z kontroli przeprowadzonej w dniu 20 grudnia 2013 r. Dokumentacja ta jednak ma znaczenie marginalne, bowiem informacja przekazana przez uprawniony podmiot odbierający odpady w trybie art. 9f u.c.p.g. ma charakter dowodu z dokumentu tworzonego w oparciu o konkretny przepis prawa. Taki sam charakter posiada informacja przekazana przez Spółkę "B" w trybie przepisu art. 9n u.c.p.g. w formie sprawozdania kwartalnego obejmująca między innymi dane dotyczące liczby właścicieli nieruchomości, od których zostały odebrane odpady komunalne w okresie objętym sprawozdaniem, a także wskazanie właścicieli nieruchomości, którzy zbierają odpady komunalne w sposób niezgodny z regulaminem, a więc nieselektywnie mimo deklarowania selektywnego zbierania odpadów.

Jak wynika z akt sprawy i wydanych w sprawie decyzji, z informacji Spółki "B" bezspornie wynika, że strona nie zbierała w podanym okresie odpadów w sposób selektywny. Są to pisma: z dnia 7 sierpnia 2013 r., 12 września 2013 r. i 21 października 2013 r. (k. 70, 74 i 77 akt adm.). W aktach brak jest dowodów na potwierdzenie, że jest inaczej. Zdjęcia pojemników typu "dzwon" wraz ze znajdującymi się w nich odpadami suchymi, przedłożone przez stronę, nie przeczą bowiem powyższej informacji, skoro wynika z niej, że nieprawidłowość segregacji polega na tym, że odbierane odpady komunalne – frakcja sucha i mokra, zawierają w różnym stopniu elementy, które zanieczyszczają odpad segregowany. Zgodzić się przy tym należy z organami, że nie ma znaczenia w jakim stopniu odpady te są zanieczyszczone. W świetle bowiem przytoczonych wyżej przepisów (uchwały w sprawie regulaminu czystości i porządku na terenie miasta B.), nawet niewielkie zmieszanie frakcji powoduje, że nie można mówić o selektywnym zbieraniu odpadów.

Odnosząc się do powyższych ustaleń i oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, w ocenie sądu nie doszło w nim do uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Strona miała wiedzę o uzyskanych przez organ pierwszej instancji informacjach od Spółki "B". W dniu 8 sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta wystosował do strony pismo, w którym przypomniał główne zasady segregacji na terenie miasta i uprzedził, że w przypadku niedopełnienia obowiązku takiej segregacji z urzędu zostanie wszczęte postępowanie, którego celem będzie ustalenie wysokości opłaty zgodnej z faktycznym sposobem gromadzenia odpadów komunalnych (k. 74).

Pomimo tego monitu Spółdzielnia nie podjęła kroków w kierunku poprawy w zakresie selektywnego zbierania odpadów. Nie podjęła też próby kwestionowania rzetelności informacji udzielonej przez Spółkę "B", uczestnicząc w odbiorze odpadów i wykazując poprawność dokonywanej segregacji.

W toku postępowania ograniczyła się jedynie do kwestionowania tych informacji.

Zgodzić się z nią należy jedynie, że organ pierwszej instancji wydając decyzję bez wezwania jej wcześniej w trybie art. 200 § 1 O.p. do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym uchybił temu przepisowi. Uchybienie to jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, skoro Spółdzielnia miała wiedzę na temat informacji Spółki "B" na skutek której, organ ten wydał decyzje w sprawie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, organ będąc gotowym do wydania tej decyzji wezwał stronę w dniu 21 października 2013 r. do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, na podstawie powołanego wyżej przepisu (k. 78). W odpowiedzi, strona pismem z dnia 30 października 2013 r. wniosła o przedłużenie postępowania zarzucając, że nie stworzono jej możliwości wyjaśnienia kwestii braku segregacji przy odbiorze odpadów, i że nie ustalono minimalnej wielkości udziału poszczególnych kategorii lub frakcji odpadów limitujących kwalifikowania zbiórki odpadów jako zbieranych selektywnie (k. 79). W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 20 listopada 2013 r. organ pierwszej instancji przedłużył termin załatwienia sprawy (k. 80). Po wydaniu tego postanowienia strona nie dokonała żadnych czynności w sprawie. Zgodzić się przy tym należy z organem, że niepotrzebna była jego inicjatywa dowodowa, aby Spółdzielnia mogła uczestniczyć przy odbiorze odpadów z własnej posesji w celu wspólnej z odbiorcą oceny, czy odpady umieszczone są w pojemnikach zgodnie z zasadami dotyczącymi prawidłowej segregacji.

Odnosząc się ponadto do zarzutów strony dotyczących różnic pomiędzy segregacją odpadów i selektywnym ich zbieraniem – nie są one zasadne w świetle ustaleń, że nieselektywny sposób zbierania polegał na tym, że frakcja sucha i frakcja mokra zawierały elementy zanieczyszczające obie frakcje. W powołanych wcześniej przepisach Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. jasno określono, co powinny obejmować obie frakcje i że nie można w żadnym stopniu frakcji tych "zanieczyszczać".

Bezpodstawny jest także zarzut, że operator, odbierający odpady zbierane selektywnie na nieruchomości skarżącego, w swoim przedsiębiorstwie samodzielnie przygotowuje je do ponownego użycia, nie ujawniając w ewidencji faktu odbioru tych odpadów z nieruchomości skarżącej.

Uwzględniając powyższe sąd uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).