Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 348/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Anna Klotz Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 r. sprawy ze skargi spółki K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. dnia [...] r. decyzją nr [...] zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 18 września 2013 r. nałożył na K. – T. Sp. z o.o. z/s w P. – zwana dalej skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że dnia 18 września 2013 r. o godz. 7:55 w miejscowości Sławęcinek miała miejsce kontrola drogowa autobusu marki VOLVO o nr rej. [...] przeprowadzona przez Inspekcję Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem kierował A. C. Kierujący okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego osób oraz skrócony rozkład jazdy na linie Tl, T2, D i O. Kierowca nie okazał zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...].

W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca wniosła o cofnięcie kary twierdząc, że w dniu 21 sierpnia 2013 r. uzyskała informację o wyborze jej oferty w przedmiocie świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz gminy I., natomiast w dniu 2 września 2013 r. podpisała umowę na realizację przewozów od dnia 3 września 2013 r. Skarżąca twierdziła, że od dnia 2 września 2013 r. rozpoczęła procedurę celem uzyskania właściwego zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego, tj. wystąpiła do właścicieli przystanków lub ich zarządców o wydanie stosownych uzgodnień. W opinii skarżącej skompletowanie dokumentacji koniecznej do uzyskania zezwolenia trwa nawet kilka miesięcy i jest to okres niezależny od przedsiębiorcy. Spółka podniosła, że nie miała wpływu na uzyskanie zezwolenia w określonym terminie, natomiast zobowiązana została do realizacji przewozów zgodnie z zawartą umową. Do odwołania załączyła kserokopię dokumentacji związanej z postępowaniem przetargowym na świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz gminy I.

Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 4 pkt 7, 9 i 22, art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1a, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414) oraz lp. 2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji przytoczył zeznania kierowcy, zawarte w protokole z przesłuchania świadka.

Następnie organ odwoławczy podał, że w toku postępowania organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o kserokopię umowy nr [...] dotyczącej wykonywania usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego (komunikacji gminnej) zawartej w dniu 2 września 2013 r. między skarżącą, a Gminą I. Na mocy powyższej umowy skarżąca spółka zobowiązała się wykonywać usługi publicznego transportu zbiorowego na wskazanych liniach komunikacyjnych.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu organ odwoławczy zgodził się z zakwalifikowaniem przez organ I instancji przewozu z dnia kontroli, jako przewozu regularnego. Kontrolowany autobus był wyposażony w przednią tablicę kierunkową z napisem "O" I. - O.

Organ odwoławczy ustalił, że skarżąca do dnia 18 września 2013 r. nie złożyła wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego osób na trasie I. – S. (pismo ze Starostwa z dnia 18 września 2013 r. - w aktach sprawy).

Zdaniem organu bezspornym było, że na dzień kontroli, tj. 18 września 2013 r., skarżąca wykonywała przewóz regularny osób na trasie I. – S. bez wymaganego zezwolenia. Okoliczność w postaci kompletowania dokumentów do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia nie wyłącza odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenie. Obowiązkiem strony było złożenie wniosku o wydanie zezwolenia z odpowiednim wyprzedzeniem oraz powstrzymanie się z realizacją przewozów do czasu uzyskania zezwolenia, w przeciwnym razie skarżąca winna była liczyć się z możliwością nałożenia na nią sankcji za wykonywanie przewozów regularnych bez zezwolenia. Według organu skarżąca uczestnicząc w przetargu miała świadomość, iż w razie jego wygrania będzie miała możliwość zawarcia umowy na realizację przewozów regularnych skutkującą z jednej strony odpowiedzialnością z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, a z drugiej strony odpowiedzialnością administracyjnoprawną związaną z wykonywaniem przewozów regularnym bez właściwego zezwolenia. Nadto organ zważył, iż z treści odwołania strony wynika, że wiedzę na temat wyboru jej przedsiębiorstwa jako wykonawcy usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz gminy I. i konieczności uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych strona uzyskała w dniu 21 sierpnia 2013 r. W ocenie organu strona miała dość czasu na skompletowanie właściwych dokumentów, złożenie stosownego wniosku i uzyskanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych na trasie I. - S.

Organ podkreślił, że z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że nie miał do czynienia z przewozem regularnym specjalnym ograniczonym do dzieci dojeżdżających do szkoły, a z przewozem regularnym na linii I. – S., dostępnym dla wszystkich. Powyższe potwierdza chociażby Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia w przetargu nieograniczonym, gdzie jako przedmiot zamówienia wskazano świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz gminy I., a także umowa nr [...] dotycząca wykonywania usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego (komunikacji gminnej) zawarta w dniu 2 września 2013 r. między stroną a Gminą I.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących konieczność zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca spółka przedłożyła w toku postępowania administracyjnego wyłącznie kserokopię dokumentów związanych z zamówieniem publicznym na świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz gminy Inowrocław, nie przedłożyła natomiast żadnego dowodu na zaistnienie okoliczności, o której mowa w art. 92c ustawy o transporcie drogowym, ograniczając się do przedstawienia w odwołaniu jedynie tez kwestionujących własną odpowiedzialność. Okoliczność w postaci kompletowania dokumentacji koniecznej do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych nie wyłącza odpowiedzialności strony za popełnione naruszenie.

Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że umowa z gminą I. w zakresie przewozu dzieci i młodzieży do szkół zlokalizowanych na terenie gminy została podpisana ze stroną skarżącą dnia 2 września 2013 r., obowiązek świadczenia usług przewozowych na rzecz gminy I. nastąpił z dniem 3 września 2013 r. Na datę podpisania umowy, skarżąca podała, że nie miała żadnego wpływu. W ogólnej specyfikacji przetargowej zawarto, iż obowiązek świadczenia usług nastąpi z dniem podpisania umowy.

Skarżąca podała, że zezwolenie na linię komunikacyjną wydało Starostwo Powiatowe w I. po otrzymaniu dokumentów z gminy i miasta I. Każdy z tych organów miał ustawowo określony czas, od momentu otrzymania wniosku, wraz z podpisaną umową z gminą.

Skarżąca zaznaczyła, iż nie wykonywanie zadań wynikających z zawartej umowy skutkowałoby zerwaniem umowy ze strony gminy I., utratą wadium, które wynosiło [...] złotych i odsunięcie firmy minimum na okres trzech lat, od wszelkich przetargów i świadczenia usług przewozu osób w ogóle.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi, więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., którą nałożono na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł, za brak okazania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym.

Matrerialnoprawną podstawę ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, oraz załącznik do tej ustawy nr 3 poz.: lp. 2.1.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy). W załączniku nr 3 przewidziano kary pieniężne za naruszenia stwierdzone w niniejszej sprawie:

lp. 2.1. - Wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym – 8.000,00 zł.

Stosownie do treści art. 4 pkt 7 ww. ustawy przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz.U. z 2000 r., Nr 50, poz. 601, z późn. zm.).

Przewozem regularnym specjalnym jest niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (art. 4 pkt 9 ustawy).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 a ww. ustawy załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.

Do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołącza się m.in. proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej, podaną w kilometrach, i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy (art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Według art. 18 ust. 1 ww. ustawy wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia.

Przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy (art. 4 pkt 22 ustawy).

Jednakże kluczowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma przepis art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie o niekierowaniu pojazdem, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy osób przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że dnia 18 września 2013 r. w miejscowości Sławęcinek miała miejsce kontrola drogowa autobusu przeprowadzona przez Inspekcję Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem kierował A. C. Kierowca w imieniu skarżącej spółki wykonywał przewóz osób w krajowym transporcie drogowym. W trakcie kontroli kierowca złożył zeznania jako świadek. Następnie zostało wszczęte postępowanie administracyjne i decyzją z dnia [...] r. nałożono na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł za ww. naruszenia.

Stwierdzone przez organ pierwszej instancji naruszenia przepisów transportu drogowego nie budzą wątpliwości Sądu. Znajdują one potwierdzenie w materiale dowodowym i zostały obszernie opisane w decyzji organów obu instancji. Także skarżąca nie kwestionuje faktu, że takie naruszenia miały miejsce.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżąca spółka nie wyposażyła kierującego kontrolowanym pojazdem we wszystkie wymagane dokumenty, w omawianym przypadku w zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Faktem jest, że w chwili kontroli - 18 września 2013 r. - kierowca wymaganego zezwolenia nie okazał, czym doszło do naruszenia art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie, bowiem z tym przepisem, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, (...) odpowiednie zezwolenie lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy.

Powyższe wywody mają na celu właściwe odczytanie art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten nakazuje, by kierujący pojazdem samochodowym miał przy sobie w czasie kontroli odpowiednie dokumenty.

Kierowca powinien być wyposażony przez przedsiębiorcę w stosowną dokumentację przed rozpoczęciem przewozu drogowego. Na przewoźniku, bowiem jako na osobie profesjonalnie zajmującej się działalnością gospodarczą, ciąży obowiązek znajomości przepisów regulujących wykonywaną działalność w zakresie transportu drogowego. Należy jednocześnie w tym miejscu wskazać na pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 lipca 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 787/06), który Sąd orzekający w sprawie podziela, iż odpowiedzialność za naruszenia przepisów regulujących sprawy transportu drogowego jest niezależna od winy, a także od zaistniałej szkody bądź stanu zagrożenia nią. Zaistnienie określonych ustawą przesłanek zobowiązuje właściwy organ do wymierzenia kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia kary) bądź prowadzących do jej ograniczenia; co do zasady nie ma też - m.in. z racji oderwania od winy i wysokości szkody - możliwości miarkowania wysokości kary.

Zarzut zawarty w skardze, iż przedsiębiorca – strona skarżąca nie miała wystarczająco dużo czasu, aby uzyskać stosowane zezwolenie należy uznać za bezpodstawny i podzielić argumentację organów zawartą w decyzjach, ponieważ od profesjonalnego przedsiębiorcy należy oczekiwać tego, iż poprowadzi swoje sprawy z należytą nie tylko starannością, ale i zapobiegliwością. Skarżąca przystępując do postępowania przetargowego była świadoma stawianych przed nią wymagań – w tym uzyskania stosownego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.