Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5122/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23b ust. 5, art. 129 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 135
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M." Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I SA/Po 646/15 w sprawie ze skargi "M." Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I SA/Po 646/15, oddalił skargę M. sp. z o. o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w P. w ramach prowadzonego postępowania w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie HOT SPOT PLATIN, nr fabryczny [...], zlecił jednostce badającej upoważnionej przez ministra właściwego ds. finansów publicznych, tj. Izbie Celnej w Białymstoku - Wydział Laboratorium Celne przeprowadzenie badania sprawdzającego. W dniu 26 września 2014 r. jednostka badająca wydała opinię stwierdzającą, że automat do gier o niskich wygranych nie spełnia warunków określonych w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). W treści opinii stwierdzono, że badany automat nie spełnia warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, warunku o którym stanowi art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w jednej grze, wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, warunku zabezpieczenia liczników elektronicznych i elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań oraz nie wypełnia warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. obciążył skarżącą kosztami badania sprawdzającego ww. automatu do gier o niskich wygranych w wysokości 900,00 zł.

W wyniku wniesionego przez skarżącą zażalenia, Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił podstawę prawną regulującą kwestię kosztów przeprowadzania badań sprawdzających automatów do gier i potwierdził prawidłowość ustalenia kosztów postępowania przez organ I instancji.

W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż koszty badania sprawdzającego przeprowadzonego w tej sprawie obciążają stronę. Ponadto, zdaniem skarżącej przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, jako przepis nienotyfikowany, nie mógł stanowić podstawy dla przeprowadzenia czynności sprawdzających, stąd obciążenie strony spornymi kosztami stanowi naruszenie art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., stwierdził, że w tej sprawie istotą sporu jest zasadność obciążenia skarżącej kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Zdaniem WSA, wbrew zarzutom skargi, istniały podstawy do zastosowania art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych i obciążenia skarżącej kosztami przeprowadzonego badania sprawdzającego.

Sąd I instancji podkreślił, że organ odwoławczy wskazał i omówił podstawy prawne regulujące kwestię kosztów postępowania, potwierdzając słuszność ustalenia kosztów w drodze postanowienia. WSA wyjaśnił, że w sprawie miało miejsce uzasadnione podejrzenie, które zostało poparte opinią biegłego potwierdzającą, że sporny automat narusza warunki określone w ustawie o grach hazardowych. Sąd I instancji podkreślił, że zawarty w opinii z dnia 26 września 2014 r. wniosek końcowy z badania sprawdzającego został sformułowany w sposób jednoznaczny, przesądzający o negatywnej ocenie spełnienia przez automat warunków ustawowych do jego zakwalifikowania, jako automatu do gier o niskich wygranych. Powyższe ustalenia potwierdziły zasadność wystąpienia "uzasadnionego podejrzenia", bowiem wykazały, że automat ten umożliwia grę o wyższe stawki niż dopuszczalne przez ustawodawcę i z przekroczeniem dozwolonej stawki za jedną grę, a po drugie - stanowiły podstawę do zastosowania art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie obciążenia podmiotu kosztami badania sprawdzającego.

Sąd I instancji przedstawił szerokie rozważania na temat techniczności przepisów, w tym kwestii oceny przepisów ustawy o grach hazardowych mających zastosowanie w sprawie. W ocenie Sądu I instancji przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagał notyfikacji, a art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych został notyfikowany i jako taki mógł stanowić podstawę wydania zaskarżonego postanowienia.

W skardze kasacyjnej skarżąca spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niezgodne z prawem zaakceptowanie dokonanego przez organy celne naruszenia art. 129 ust. 1 i 3 oraz art. 135 ustawy o grach hazardowych, wyrażającego się w przyjęciu niezasadnego rozstrzygnięcia, iż przepisy te mogą stanowić podstawę dla przeprowadzenia czynności sprawdzających w niniejszej sprawie.

Argumentację na poparcie powyższego zarzutu skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu w przedmiocie kosztów postępowania za przeprowadzenie badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, zarzut skargi kasacyjnej oraz przedstawiona w jego uzasadnieniu argumentacja nie dają podstaw aby twierdzić, że wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 129 ust. 1 i 3 oraz art. 135 ustawy o grach hazardowych nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie. Według autora skargi kasacyjnej powyższe przepisy ustawy o grach hazardowych nie mogły stanowić podstawy dla przeprowadzenia czynności sprawdzających w rozpoznawanej sprawie, gdyż nie zostały notyfikowane w Komisji Europejskiej, pomimo ich technicznego charakteru w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy w pierwszej kolejności podkreślić, że zarzuty skargi kasacyjnej, aby były skuteczne, muszą odnosić się do tych przepisów prawa, które legły u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w skarżonym wyroku Sądu I instancji, bowiem skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi sądowemu, a jedynie pośrednio przeciwko rozstrzygnięciom administracyjnym, które podlegały kontroli sądowej (por. wyroki NSA dnia: 17 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1057/15; 7 września 2016 r., sygn. II GSK 283/15).

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia, jak również poprzedzającego je postanowienia organu I instancji był przepis art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, nie zaś art. 129 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 135 ustawy o grach hazardowych, naruszenie którego zarzuca strona skarżąca kasacyjnie. Legalność zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji oceniał więc wyłącznie z punktu widzenia ziszczenia się przesłanek do obciążenia strony kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych, o których mowa w art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, nie zaś przepisów art. 129 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 135 tej ustawy, które z oczywistych wręcz względów nie stanowiły i nie mogły stanowić normatywnych wzorców kontroli zgodności z prawem postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych.

Sąd I instancji nie mógł zatem naruszyć art. 129 ust. 1 i 3 oraz art. 135 ustawy o grach hazardowych w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, albowiem nie pozostawały one w żadnym związku ze sprawą w jakiej wydane zostało kontrolowane postanowienie, co oznacza również, że nie odnosiły się one w żadnym stopniu do ram prawnych wyznaczających granice rozpatrywanej sporawy, w których bez naruszenia prawa mógł operować i operował Sąd I instancji w postępowaniu wywołanym skargą na postanowienie w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego, zaś tak określonych granic sprawy autor skargi kasacyjnej skutecznie nie zakwestionował.

Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji, jako wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, przepisów art. 129 ust. 1 i 3 oraz art. 135 ustawy o grach hazardowych uznać należało za pozbawiony jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw.

Jednocześnie Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, w związku z czym nie podlegał obowiązkowi notyfikacji i słusznie również zwrócił uwagę na to, że stanowiący materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia art. 23b ustawy o grach hazardowych, został dodany ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę nr 98/34/WE.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

6