Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3171/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 6, art. 13k ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 4, art. 13l ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 33
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W dniu [...] marca 2013 r. o godz. [...] na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W. zatrzymano pojazd marki [...] o nr rej [...] o DMC 20500 kg wraz z naczepą marki [...] o nr rej [...], którym kierował A. C. (nazywany dalej "skarżącym").

Kontrola mobilna wykazała, że zatrzymany zespół pojazdów został wyposażony w urządzenie pokładowe ViaBox o numerze seryjnym [...], służące do naliczania i pobierania opłat elektronicznych.

Na podstawie danych uzyskanych z systemu elektronicznego poboru opłat stwierdzono, że zespół pojazdów o wyżej wymienionych numerach rejestracyjnych w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...] poruszał się po płatnym odcinku Autostrady [...] na odcinku węzeł N. ([...]) – węzeł P. bez uiszczenia opłaty elektronicznej, co zostało potwierdzone zapisem ewidencyjnym [...] o numerze [...] z urządzenia kontrolnego (bramownicy) nr [...]. Skarżący pokonał na odcinku W. – P. dystans 5020 metrów bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Naruszenie potwierdził również zapis na tachografie cyfrowym karcie kierowcy z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Odcinek drogi, po której poruszał się kontrolowany pojazd samochodowy została wyszczególniona w załączniku nr 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. 2011 r. Nr 80, poz. 433).

Ustalenia kontroli utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].

2. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. zawiadomiono skarżącego o wszczęciu z urzędu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuszczenia opłaty elektronicznej w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godz. [...] na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 2011 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., nazywanej dalej "u.d.p.").

3. Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr[...], na podstawie art. 13k ust. 4 i art. 13l ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. oraz art. 104 w zw. z art. 107 k.p.a. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości: 3000 zł stwierdziwszy, że kontrolowany zespół pojazdów w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...] poruszał się po płatnym odcinku Autostrady [...] na odcinku węzeł N. ([...]) – węzeł P. bez uiszczenia opłaty elektronicznej, co zostało potwierdzone zapisem z urządzenia kontrolnego (bramownicy) nr [...].

4. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GITD ITD. dnia [...] marca 2013 r., której strona zarzuciła:

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. do ustalonego stanu faktycznego,

- błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. w zw. z § 2 oraz § 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej w zw. z pkt 3 lit. a) załącznika nr 1 do ww. Rozporządzenia.

Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł na wstepie, że tego samego dnia dokonano kontroli, zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wydano decyzję w sprawie. Wobec tego strona nie miała możliwości na złożenie odpowiednich wyjaśnień, dzięki którym do nałożenia kary w ogóle by nie doszło. Skarżący jest obywatelem Litwy, zatrudnionym jako kierowca u przedsiębiorcy zagranicznego – U.. Nie wykonywał on przejazdu związanego z własnymi potrzebami lecz działał w ramach działalności gospodarczej swojego pracodawcy. Wobec powyższego należało wyznaczyć stronie termin 7 dni na złożenie odpowiednich wyjaśnień w sprawie, co umożliwiło by kontakt zarówno z pracodawcą, jak i na wyznaczenie pełnomocnika w Polsce. Dzięki temu strona mogła by dostarczyć dodatkowe dowody w sprawie, a organ - oprzeć decyzję na wszechstronnie wyjaśnionym stanie faktycznym.

Zgodnie z treścią Rozporządzenia Załącznik nr 1 pkt. 2 odcinkiem, na którym pobiera się opłatę jest autostrada [...] na odcinku węzeł M. - węzeł S. (z niewiadomych przyczyn organ wskazuje, że w pkt 2 Rozporządzenia dotyczy odcinka węzeł N. - węzeł P. na autostradzie [...]). Jak wynika z kolei z uzasadnienia decyzji, strona miała przejeżdżać na odcinku Z. - węzeł B. Wobec powyższego nie sposób nałożyć na stronę kary za przejazd, który nie miał miejsca na trasie wskazanej w uzasadnieniu decyzji nakładającej karę pieniężną.

Powołując się na a rt. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. skarżący zauważył, że pieniężną w wysokości 3.000 zł wymierza się karę za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty. Zgodnie zaś z § 2 Rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach, natomiast zgodnie z § 4: Początkiem albo końcem drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest: 1) punkt przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu albo 2) punkt przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granicą państwową. Z kolei drogi krajowe lub ich odcinki, na których pobiera się opłatę elektroniczną określone są w załączniku nr 1 do Rozporządzenia; w pkt. 3 lit. a wskazuje się autostradę [...] na odcinku: Z. - węzeł B.

Jak wynika z powyższych przepisów karę pieniężną można nałożyć wyłącznie za przejazd po drodze krajowej lub jej odcinku określonym w Rozporządzeniu. Innymi słowy za przejazd na odcinku Z. - węzeł B. powinna być na stronę nałożona kara pieniężna, czego strona nie kwestionuje. Jednakże za przejazd dnia [...] kwietnia 2012 r. na odcinku Z. - węzeł B. nałożono na skarżącego cztery kary pieniężne decyzjami z dnia [...] marca2013 r. o numerach: [...],

[...], [...] i [...]. Tym samym za jeden delikt administracyjny na stronę nałożono cztery kary pieniężne.

Powyższe działanie organu administracyjnego jest nie do zaakceptowania w świetle ww. przepisów. Nie uzasadnia go także okoliczność wskazana w uzasadnieniu, że trasa strony wiodła przez następujące miejscowości: G. – Z., J. – C., K. – K., ponieważ te odcinki nie są wymienione w Rozporządzeniu jako odcinki drogi krajowej, na których pobiera się opłatę elektroniczną.

Strona przyznała, że dnia [...] kwietnia 2012 r. dokonywała przejazdu na odcinku Z. - węzeł B. i nie posiadała środków pieniężnych w celu uiszczania opłat elektronicznych, a w jej ocenie nałożenie jednej kary pieniężnej, było by zasadne. Nie znajduje natomiast podstaw prawnych nałożenie kar pieniężnych - decyzjami z dnia [...].03.2013 r.[...], [...] i[...].

5. GITD decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. żart. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 u.d.p. oraz załącznika nr 1 pkt 5 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1263 z późn. zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265, nazywanej dalej "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję GITD nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. nakładającej karę pieniężną w wysokości 3 000 zł z tytułu nieziszczenia opłaty elektronicznej za przejazd zespołu pojazdów w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...] po autostradzie [...] na odcinku węzeł W. -węzeł W., co zarejestrowała bramownica [...]

Odcinek autostrady [...], po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...] został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 5 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 października 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1267) wprowadziło zmianę nazwy odcinka autostrady [...], tj. odcinek N. ([...]) - węzeł P. otrzymał brzmienie: węzeł W. – węzeł W. i został wyszczgólniony w załączniku nr 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.

W odpowiedzi na wezwanie GITD z dnia [...] kwietnia 2013 r., K. Sp. z o.o. – podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wyjaśnił, że opłata elektroniczna za przejazd zespołem pojazdów po wskazanym odcinku drogi autostrady [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...] nie została uiszczona. Stan salda konta użytkownika w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...] wynosił 0,00 zł. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu (umowa do konta w trybie przedpłaconym). Do pisma załączono: zestawienie wykonywanych doładowań konta w kwietniu 2012 r. (wskazujące na zasilenie konta w dniu [...] kwietnia 2012 r. kwotą 300 zł (słownie: trzysta złotych), zestawienie stanu salda konta użytkownika w kwietniu 2012 r. na godzinę [...] oraz wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika pojazdu o nr rej.[...] z podziałem na odcinki pomiędzy poszczególnymi bramownicami z oznaczeniem dokładnej daty i godziny poboru opłaty z wyszczególnieniem czy opłata została czy nie została uiszczona. Spółka podała, że bramownica kontrolna nr [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. działała prawidłowo.

W odpowiedzi na pismo GITD z dnia [...] maja 2013 r. informujące skarżącego o nowym materiale dowodowym, strona w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. podtrzymała stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymał wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy łącznie ze sprawami o nr:

[...], [...],

[...] i [...].

Odnosząc powyższe do obowiązującego stanu prawnego, GITD podał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych (w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.d.p.) pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Stosownie do art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

Wina i stopień ewentualnego zawinienia strony nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie przesłanką odpowiedzialności jest wyłącznie stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków.

Przyczyną odnotowania naruszenia był brak środków na koncie "Pre-pay". Stan salda konta użytkownika w systemie w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...] wynosił 0 zł. Z załączonego przez [...] do pisma z dnia [...] kwietnia 2013 r. zestawienia uiszczonych i nieuiszczonych opłat dla ww. pojazdu wynikało, że za przejazdy wykonywane w dniu [...] kwietnia 2012 r., w tym za sporny przejazd o godzinie [...], nie została uiszczona opłata elektroniczna. Przyczyną tego był brak środków na koncie. Co prawda użytkownik zasilił konto na kwotę 300 zł, lecz miało to miejsce w dniu [...] kwietnia 2012 r., a więc już po powstałym naruszeniu. W świetle przedstawionych okoliczności GITD stwierdził, że przyczyną niepobrania opłaty elektronicznej za sporny przejazd był brak środków na koncie w czasie wykonywania tego przejazdu.

GITD powołując się na art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. wyjaśnił, że karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych wymierza się za każdy stwierdzony przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty, który stanowi naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty w rozumieniu § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 133, poz. 773). W rozpatrywanej sprawie za przejazd wykonany w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...] po odcinku autostrady [...] i za ten przejazd nie została uiszczona wymagana opłata.

GITD na podstawie art. 123 k.p.a. odmówił połączenia sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] z dwiema sprawami zakończonymi decyzjami z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] i nr [...] do wspólnego ich rozpoznania.

GITD wyjaśnił, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U. z 2011 r., Nr 91, poz. 524) wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalającej na odbycie planowanego przejazdu w całości.

W świetle powyższych przepisów przed rozpoczęciem kontrolowanego przejazdu użytkownik nie dopełnił warunków w nich określonych w postaci zgromadzenia środków na opłacenie przejazdu w całości.

6. W skardze z dnia 10 marca 2014 r., wniesionej do WSA w Warszawie na decyzję GITD z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nałożenie decyzją z dnia [...] marca 2013 r. kary pieniężnej za przejazd w dniu [...] kwietnia 2012 r. po autostradzie [...] bez wymaganej opłaty, w wyniku czego skarżący został dwukrotnie ukarany za ten sam czyn – przejazd w tym samym dniu, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] nałożono na skarżącego karę także za przejazd po autostradzie [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. jedynie za przejazd po innym odcinku autostrady.

Skarżący zauważył, że w doręczonych decyzjach o numerach: [...],[...], [...], [...], na mocy których uchylono inne kary za przejazd wykonywany w dniu [...] kwietnia 2012 r. pojazdem [...], tj. decyzję [...], decyzję [...], decyzje nr [...], decyzję [...], wskazano orzeczenia WSA z dnia 10 maja 2013 r. i (VI SA/Wa 376/13) i z dnia 13 sierpnia 2013 r. (VI SA/Wa 427/13), w których rozstrzygnięto niedopuszczalność "mnożenia kar przez ilość odcinków dróg czy bramownic". Z niewyjaśnionych przyczyn zasada ta nie znalazła zastosowania w przedmiotowej sprawie i organ nie uchylił decyzji i nie umorzył postępowania w sprawie [...] za przejazd [...] kwietnia 2012 r. pojazdem [...], w sytuacji gdy już raz karę tę wymierzono w niezaskarżonej decyzji nr [...].

7. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

4. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 u.d.p.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl powołanego art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W ocenie Sądu, organy obu instancji słusznie stwierdziły, że kierujący pojazdami samochodowymi mają bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych, nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Należy ponadto wyraźnie podkreślić, że skoro obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie zmieniającej - z dnia 7 listopada 2008 r., to organy zasadnie przyjęły, mając na względzie ponad trzyletni okres vacatio legis, że użytkownicy dróg mieli wystarczająco dużo czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi.

Ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p., w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Zaznaczyć należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna, co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło- Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z 5 września 1995 r., sygn. III AZP 16/95, a także wyroki NSA z 14 października 1998 r., sygn. akt IV SA 1792/96; z 7 grudnia 1994 r., sygn. akt SA/Lu 49/94; z 5 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 2661/00).

W konsekwencji - kierując się także wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w wyroku z 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06 - należy uznać, że przepisy ustawy o drogach publicznych, powołane w decyzjach nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących w przewozach drogowych regulacji (w tym dotyczących opłat elektronicznych) od ustalenia winy podmiotu wykonującego dany przewóz. Niewątpliwie obowiązek posiadania sprawnego urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym.. Nie budzi również jakichkolwiek wątpliwości, iż w niniejszej sprawie podmiotem odpowiedzialnym za przejazd pojazdem bez uiszczenia opłaty elektronicznej był kierujący pojazdem - skarżący.

5. Incydent rozstrzygany w niniejszej sprawie dotyczył przejazdu w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...]. Skarżący poruszał się po płatnym odcinku Autostrady [...] na odcinku węzeł N. ([...]) – węzeł P. bez uiszczenia opłaty elektronicznej, co zostało potwierdzone zapisem ewidencyjnym ER o numerze [...] z urządzenia kontrolnego (bramownicy) nr [...]. Skarżący pokonał na odcinku W. – P. dystans 5020 metrów bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Naruszenie potwierdził również zapis na tachografie cyfrowym karcie kierowcy z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Odcinek drogi, po której poruszał się kontrolowany pojazd samochodowy został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. 2011 r. Nr 80, poz. 433). Ustalenia kontroli utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].

Powyższy incydent był pierwszym, z incydentów ujawnionych w trakcie kontroli mobilnej na płatnym odcinku autostrady [...].

6. Analiza licznych spraw z zakresu opłaty elektronicznej pozwala zauważyć, że organy nakładając na kierującego pojazdem samochodowym karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty, naliczają powyższą karę za przejazd pod każdą bramownicą, stosując posiłkowo § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. 2011.80.433 ze zm.), gdyż teoretycznie na każdym skrzyżowaniu można wjechać na drogę bądź z niej zjechać, a więc w ocenie organu każdy taki odcinek zawarty miedzy dwoma bramownicami stanowi odrębny przejazd po drodze krajowej lub jej odcinku, ponieważ zgodnie z treścią § 4 wskazanego powyżej rozporządzenia początkiem albo końcem drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest:

1) punkt przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu albo

2) punkt przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granicą państwową.

Wysokość stawek opłat elektronicznych zawiera zał. nr 3 .

Powyższy przepis, w ocenie Sądu, jest przepisem czysto technicznym wskazującym jedynie sposób naliczania opłaty elektronicznej i mającym na celu ułatwienie obliczenia wysokości opłaty elektronicznej za cześć odcinka po jakim porusza się kierujący. Inna interpretacja powyższego zapisu prowadziłaby do wniosku, że § 4 rozporządzenia wprowadza nowe pododcinki niezależne od treści zał. Nr 1 i 2 do powyższego rozporządzenia, a także przepisów ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 22 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U z 2012, poz. 1137), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. W przypadku uiszczenia opłaty w niepełnej wysokości wymierzana jest natomiast kara w wysokości 1.500 zł (art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy).

Z powyższego wynika wprost, że kara jest bezpośrednio powiązana z przejazdem po danej drodze krajowej lub jej odcinku. Ustawa o drogach publicznych nie zawiera definicji "przejazdu", jednak przyjęta prze organy definicja przejazdu w oparciu o definicję początku i końca drogi krajowej zawarta w § 4 rozporządzenia wydaje się błędna lub co najmniej niepełna, gdyż nie każdy przejazd zawarty jest miedzy dwoma najbliższymi punktami przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu, albo przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granica państwa.

W ocenie Sądu kara pieniężna winna być nakładana za przejazd bez uiszczenia opłaty po drodze krajowej lub jej odcinku (bez względu na długość przejazdu a nie za przejazd pomiędzy dwoma najbliższymi bramownicami), o których mowa w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia. Za taki przejazd jedną drogą krajową bez uiszczenia opłaty nakłada się karę w wysokości 3000 zł. Zgodnie z łacińską premią "Clara non sunt interpretanda" w procesie wykładni prawa w pierwszej kolejności należy opierać się wyłącznie na wykładni literalnej we wszystkich tych przypadkach w których treść normy jest klarowna i jasna.

7. Rozporządzenie Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie o drogach publicznych w art. 13 ha ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z powyższą delegacją Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia była upoważniona do:

1) określenia dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną,

2) ustalenia dla nich wysokość stawek opłaty elektronicznej za przejazd kilometra, dla danej kategorii pojazdu, w wysokości nie większej niż określona w ust. 4 art. 13ha ustawy o drogach publicznych

- mając na uwadze potrzeby utrzymania i ochrony dróg istotnych dla rozwoju sieci drogowej, koszty poboru opłaty elektronicznej oraz klasę drogi, na której jest pobierana opłata elektroniczna. Powyższa delegacja ustawowa upoważnia więc Radę Ministrów jedynie do wskazania dróg publicznych na których obowiązuje opłata elektroniczna, a także ustalenia wysokości stawek opłaty elektronicznej, w żądanym wypadku nie upoważnia do definiowania jakichkolwiek pojęć zawartych w ustawie. Wobec powyższego należy uznać, że w § 4 ustawodawca wskazał jedynie na najkrótszy odcinek drogi krajowej lub jej odcinka za jaki pobiera się opłatę elektroniczną, a odcinka powyższego w żadnym razie nie należy utożsamiać z przejazdem, gdyż za przejazd w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i przepisów rozporządzenia uznany winien być odcinek drogi krajowej lub jej odcinka od chwili wjazdu na drogę do chwili zjazdu z tej drogi niezależnie od ilości mijanych po drodze skrzyżowań czy węzłów. Przy czym należy przyjąć, że jeżeli na jednym ze skrzyżowań, czy węzłów drogowych nastąpi zjazd na inną płatną drogę publiczną to mamy do czynienia z kolejnym przejazdem. W sytuacji, gdy najpierw poruszamy się drogą płatną a potem bezpłatną i znowu płatną, z uwagi na sygnalizację jaką wydaje urządzenie viaBox prawidłowe jest nałożenie kary pieniężnej za oba przejazdy po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty.

8. Skarżący nie kwestionując faktu samego przejazdu w dniu [...] kwietnia 2012 r., podnosił w skardze, że został on dwukrotnie ukarany za ten sam czyn – przejazd w tym samym dniu, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wskazywał, że inną decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] nałożono na skarżącego karę także za przejazd po autostradzie [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r.

Z wyjaśnień GITD złożonych do akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]nałożono na skarżącego karę za przejazd po autostradzie w dniu [...] kwietnia 2012 r., ale chodziło o inny odcinek płatnej drogi krajowej, wymieniony oddzielnie w Rozporządzeniu RM z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków. Ww. decyzją GITD nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł w związku z wykonywaniem przejazdu po autostradzie [...] na odcinku Z. (granica państwa) - węzeł B., przekraczając o godzinie [...] czasu CEST stację poboru opłat nr [...].

Ponieważ incydent rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy przejazdu pod inną bramownicą na innym płatnym odcinku drogi krajowej organ prawidłowo nałożył na skarżącego karę za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, gdyż jak ustalono bezspornie w niniejszej sprawie, skarżący poruszał się po drodze płatnej pojazdem powyżej 3,5 t. i nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej. Na zakończenie należy dodać, że droga krajowa [...] i [...] jest płatna tylko na niektórych odcinkach, dlatego też zjechanie z odcinka płatnego na bezpłatny a następnie wjechanie na kolejny płatny odcinek powoduje konieczność uiszczenia kolejnej opłaty.

9. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.