Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 769/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno, Danuta Tryniszewska-Bytys /spr./, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B., S. R. L., M. P. L. i F. H. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2005r. sygn. akt IV SA 342/03 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt IV SA 342/03 oddalił skargę E. B. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] utrzymującą w mocy swoją decyzję stwierdzającą przejście prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Prezydenta Miasta [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Finansów stwierdził na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) zwanej dalej ustawą, przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] należącej do M. P. L., S. L. oraz F. L.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek wyżej wymienionych Minister Finansów powołaną wyżej decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].

Potwierdził stan faktyczny pierwotnie ustalony, iż sporna nieruchomość stanowiła własność H. L., który otrzymał za nią odszkodowanie decyzją Komisji Stanów Zjednoczonych ds. Uregulowania Roszczeń Zagranicznych

nr PO-3028 – na mocy Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej a Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej z dnia 16 lipca 1960 roku. Komisja mimo powołania w decyzji o odszkodowaniu ustawy z dnia 30 stycznia 1959 roku - Prawo lokalowe jako aktu prawnego ograniczającego możliwość korzystania

z nieruchomości w Polsce przez ich właścicieli (obywateli Stanów Zjednoczonych) faktycznie przyznała odszkodowanie za utratę prawa własności, mając na względzie pełną wartość nieruchomości, a nie utracone korzyści. Minister Finansów podkreślił, że Układ w art. I przewidywał, iż Rząd Polski zgadza się zapłacić 40.000.000 $

w zamian za uregulowanie roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych posiadających mienie w Polsce. Strona Polska wywiązała się z tego zobowiązania. Suma ta miała zostać rozdzielona w sposób i zgodnie z metodą podziału według uznania Rządu Stanów Zjednoczonych. Amerykańska Komisja Odszkodowawcza stwierdziła, że zgłaszający roszczenie H. L. ma prawo do odszkodowania, co było wiążące dla Ministra Finansów i stanowiło podstawę do oceny, iż H. L. odszkodowanie otrzymał. Nawet gdyby uprawniony nie otrzymał odszkodowania, to roszczenie przysługuje w stosunku do Rządu Stanów Zjednoczonych, zgodnie z art. IV Układu.

W zaistniałej sytuacji Minister Finansów uznał, że zachodziły podstawy do wydania decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa spornej nieruchomości.

Skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniósł E. B.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] rażąco naruszają prawo, albowiem samo przyznanie odszkodowania nie daje możliwości wydania deklaratoryjnej decyzji co do przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. H. L. (którego następcami prawnymi są M. L., F. L. i S. L.) nigdy nie utracił własności przedmiotowej nieruchomości, albowiem podczas jego nieobecności w Polsce zarządzał nią w jego imieniu S. M., a następnie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] – skarżący. Nadto E. B. wskazał, że H. L. nie mógł utracić prawa własności nieruchomości przy ulicy [...] w [...] na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku, gdyż nie zaistniała przesłanka art. I Układu – wyżej wymieniony nie zrzekł się praw do przedmiotowej nieruchomości. Nie zostały więc spełnione przesłanki Układu, które mogłyby przy zastosowaniu ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. stanowić podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji.

W toku postępowania sądowego E. B. wyjaśnił, iż skargę złożył we własnym imieniu oraz jako pełnomocnik spadkobierców H. L., z którymi pozostaje w wieloletnim stosunku zlecenia jako zarządca nieruchomości.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt IV SA 342/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd ocenił, że skarżący nie jest uprawniony do wniesienia skargi, nie posiada bowiem legitymacji do tej czynności wynikającej z art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego posiada osoba mająca własny interes prawny oraz podmioty instytucjonalne (prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna) działające w cudzej sprawie.

Skarżący nie wykazał własnego interesu prawnego i błędne jest jego przekonanie o prawie dysponowania sporną nieruchomością jak właściciel z racji kontynuowania wieloletniego stosunku zlecenia z następcami prawnymi H. L.

Zdaniem Sądu E. B. nie posiadał również przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, a bezskuteczne pozostaje jego oświadczenie z dnia 7 grudnia 2004 r. o złożeniu skargi w imieniu M. L., S. L. i F. L., skoro z treści skargi wynika, że działał we własnym imieniu.

Wobec brzmienia art. 35 p.p.s.a. skarżący nie może występować przed sądem administracyjnym jako pełnomocnik, nie jest bowiem adwokatem (radcą prawnym), ani nie należy do kręgu osób bliskich wyszczególnionych we wskazanym przepisie. Spadkobiercy H. L. udzielili mu wyłącznie pełnomocnictwa do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym (nie sądowym), a pełnomocnictwo udzielone przez F. L. wygasło z dniem 25 października 2004 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł działający w imieniu E. B., S. R. L., M. P. L. i F. H. L. pełnomocnik – adwokat. Powołując się na art. 173 oraz 174 § 1 i § 2 p.p.s.a (przepis art. 174 nie posiada paragrafów, a pkt. 1 i pkt. 2) zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

– naruszenie art. 6 w zw. z art. 31 § 1 i § 2 oraz art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez brak właściwego pouczenia – potrzebnych wskazówek, które winny być udzielone E. B. co do skutków braku legitymacji w rozumieniu art. 35 § 1 i wezwanie do usunięcia tych braków poprzez przedstawienie aktualnych pełnomocnictw od stron, a także potwierdzenie przez mocodawców dokonanych przez E. B. czynności procesowych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jak i czynności w postępowaniu przed Ministrem Finansów;

– naruszenie ustalonej linii orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego tj. orzeczeń z dnia 22 maja 1987 r. sygn. IV SA 1062/86 i z 27 maja 1988 r. sygn. akt IV SA 164/88, w których stwierdzono, iż podmiot do którego błędnie skierowano decyzję administracyjną jest stroną postępowania mającego na celu wzruszenie tej decyzji.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem faktu potwierdzenia przez następców prawnych H. L. czynności procesowych E. B. dokonanych w postępowaniu administracyjnym i sądowym.

Podtrzymał żądanie uchylenia obu decyzji Ministra Finansów o przejściu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że naruszenie przez sąd pierwszej instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, a w szczególności nieudzielanie E. B. działającemu bez profesjonalnego pełnomocnika potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz niepouczenie go o skutkach prawnych ich niewykonania spowodowało nieprzedstawienie w terminie wyznaczonym przez Sąd potwierdzeń czynności dokonanych przez wyżej wymienionego oraz nieprzedstawienie uaktualnionych pełnomocnictw od następców prawnych H. L., co w konsekwencji wpłynęło na oddalenie skargi.

Jak podniesiono – nieudzielając E. B. potrzebnych wskazówek Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył nie tylko przepisy art. 6 p.p.s.a., lecz także przepisy art. 31 § 1 i § 2 tej ustawy, bowiem widząc, iż strony postępowania zamieszkują za granicą nie wyznaczył odpowiedniego terminu na uzupełnienie należytego umocowania, a także nie wskazał, iż strony mogą zatwierdzić podjęte przez E. B. czynności procesowe. Nadto szczególna potrzeba udzielenia E. B. wskazówek i pouczeń wynikała z faktu, iż Minister Finansów w piśmie z dnia 14 listopada 2002 r. nadał E. B. przymiot strony w toku postępowania o uchylenie swojej decyzji z dnia [...]. Powołano się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1987 r. sygn. akt IV SA 1062/86 i z dnia 27 maja 1988 r. sygn. akt IV SA 164/88 stwierdzające, że stroną postępowania mającego na celu wzruszenie decyzji administracyjnej jest podmiot, do którego tę decyzję skierowano, nawet jeśli była skierowana błędnie.

Dowodzono faktu potwierdzenia ex post przez strony czynności dokonanych przez E. B. w postępowaniu administracyjnym oraz sądowym co wyłącza, według składającego skargę kasacyjną, możliwość przyjęcia przez Sąd, że pełnomocnik był nienależycie umocowany.

Nadto, nie precyzując w tym zakresie zarzutu, ustosunkowano się do decyzji Ministra Finansów oceniając ją jako błędną w sytuacji, gdy w materiale dowodowym brak jest dokumentu zrzeczenia się przez H. L. prawa do spornej nieruchomości, któremu przyznano odszkodowanie nie za nieruchomość, a za ograniczenie w korzystaniu i uszczuplenie prawa odnoszącego się do budynku usytuowanego na spornej nieruchomości w związku w wejściem w życie ustawy z dnia 30 stycznia 1959 roku – Prawo lokalowe.

Pismem z dnia 24 maja 2005 r. (data wpływu do Sądu) pełnomocnik wnoszących skargę kasacyjną podniósł nadto zarzut naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. – poprzez niewezwanie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania na prawach strony S. L., M. L. i F. L. przez zawiadomienie ich na adresy znajdujące się w aktach sprawy. Także z tego powodu domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z mocy art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Podstawy nieważności postępowania zostały określone w art. 183 § 2 pkt. 1- 6 p.p.s.a.

W sprawie niniejszej wnoszący skargę kasacyjną oparli ją na podstawie art. 174 § 1 i § 2 p.p.s.a. podczas, gdy przepis ten nie zawiera paragrafów, prawidłowa jego redakcja to pkt. 1 i pkt. 2. Jednak uchybienie to przy redakcji zarzutów skargi kasacyjnej należało potraktować jako oczywistą omyłkę – zatem przyjęto, że skarga kasacyjna odnosi się do podstaw kasacyjnych wskazanych w art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a.

Odnośnie uzupełnienia skargi kasacyjnej w piśmie z dnia 20 maja 2005 r. (nadesłanego drogą pocztową w dniu 24 maja 2005 r.) o zarzut naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. – to ten dodatkowy zarzut nie mógł być rozpoznany przez sąd drugiej instancji, jako że wskazany powyżej przepis art. 183 § 1 in fine pozwala jedynie na przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych, które zostały sprecyzowane w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II GSK 58/05 podkreślił, że brak zarzutów przeciwko zaskarżonemu wyrokowi nie może podlegać uzupełnieniu po wniesieniu skargi, gdyż według art. 183 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje skargę w jej granicach, a strony mogą przytaczać jedynie nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Czynność rozszerzenia zarzutów kasacyjnych byłaby skuteczna, gdyby mieściła się w terminie dopuszczającym wniesienie skargi kasacyjnej. W sprawie niniejszej skoro termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął dnia 18 maja 2005 r., a pismo zawierające nowy zarzut pochodzi z dnia 24 maja – to nie można było uznać jego skuteczności procesowej.

Dlatego rozpoznaniu Sądu drugiej instancji podlegały zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej z dnia 17 maja 2005 r. Ocenić je należało jako nieusprawiedliwione, przy czym analizując okoliczności, jakie Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany wziąć pod rozwagę z urzędu należało uznać, że

w sprawie niniejszej zachodzi podstawa nieważności wskazana w art. 183 § 2 pkt. 5 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swoich praw, to zachodzi nieważność postępowania.

Bezspornie skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] podpisał E. B., który w postępowaniu administracyjnym przedłożył pełnomocnictwa od S. R. L., M. P. L. i F. H. L., a także wykazał, iż pozostaje z wyżej wymienionymi w stosunku zlecenia i jest zarządcą spornej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Na zapytanie sądu pierwszej instancji wyżej wymieniony wyjaśnił, iż skargę składa zarówno jako pełnomocnik następców H. L., jak i w imieniu własnym. Sąd prawidłowo ocenił, iż E. B. nie przysługuje legitymacja procesowa do wniesienia skargi w swoim imieniu, bowiem nie wykazał własnego interesu prawnego. Również prawidłowo badał warunki art. 35 § 1 p.p.s.a. uznając, iż wyżej wymieniony nie może być pełnomocnikiem stron (S. L., M. L., F. L.). Same strony, w których imieniu działał E/ B. nie brały udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i nie zostały poinformowane o bezskuteczności udzielonego pełnomocnictwa w reprezentowaniu ich przed sądem. Nie zostały też zawiadomione o terminie rozpoznania sprawy. Stąd faktycznie zostały pozbawione możności obrony swoich praw, bowiem zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę z powodu braku legitymacji procesowej E. B. i nieskuteczności udzielonego mu pełnomocnictwa przez S. L., M. L. i F. L. – bez merytorycznego badania zarzutów skargi i przytoczonych w niej okoliczności. Błędnie wskazano w wyroku jako skarżącego wyłącznie E. B., skoro wcześniej powoływał się on także na reprezentowanie spadkobierców H. L.

W tym miejscu wskazać trzeba, że obowiązkiem sądu pierwszej instancji było zapewnienie od początku zawisłości sprawy udziału w postępowaniu wszystkim stronom określonym w art. 32 p.p.s.a. oraz ewentualnym uczestnikom na prawach strony, o których mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a. Zatem dopóki E. B. nie wyjaśnił (na wezwanie sądu), że skargę składa także jako pełnomocnik następców prawnych H. L. – to należało im zapewnić udział w postępowaniu jako uczestnikom na prawach strony (brali udział w postępowaniu administracyjnym, a wynik postępowania sądowego dotyczył ich interesu prawnego). Tymczasem wyżej wymienieni o terminie pierwszej rozprawy nie byli powiadomieni, nie doręczono im też odpisu skargi.

Po wyjaśnieniu E. B., że wnosi skargę także jako pełnomocnik spadkobierców H. L., przy uznaniu nieskuteczności znajdujących się w aktach administracyjnych pełnomocnictw, sąd miał obowiązek zapewnić im udział w postępowaniu jako stronom – skarżącym reprezentowanym przez osobę nie mogącą być pełnomocnikiem. Tego bezspornie nie uczyniono rozpoznając skargę na kolejnej rozprawie bez powiadomienia o terminie S. L., M. L. i F. L., czym dopuszczono się nieważności postępowania z podstawy określonej w art. 183 § 2 pkt. 5 p.p.s.a., co przesądzało o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przed wyznaczeniem terminu rozprawy poinformować należy S. L., P. L., F. L. (którzy udzielili pełnomocnictw E. B. i potwierdzili jego czynności) o treści art. 35 § 1 p.p.s.a. i zobowiązać ich do wskazania w wyznaczonym terminie, czy podtrzymują pełnomocnictwa udzielone E. B. do wywiedzenia skargi na decyzję z dnia [...] oraz reprezentowania ich przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, czy pełnomocnictwa udzielone adwokatowi A. M. w postępowaniu kasacyjnym obejmują także upoważnienia do reprezentacji przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, czy wyznaczają innego pełnomocnika (również należy przedłożyć pełnomocnictwa), bądź – jeśli nie wskażą pełnomocnika spełniającego warunki z art. 35 § 1 p.p.s.a. – należy zobowiązać wyżej wymienionych do podpisania skargi w wyznaczonym terminie pod rygorem jej odrzucenia.

O ile nie ustanowią pełnomocnika spełniającego wymogi art. 35 § 1 p.p.s.a. – należy zawiadomić wyżej wymienionych o terminie rozprawy. Jeśli pełnomocnictwa okażą się skuteczne, o terminie rozprawy powiadomi sąd pełnomocnika.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej E. B., S. L., M. L. i F. L. – to nie są one usprawiedliwione. Zbyt daleko idące pozostają oczekiwania skarżących co do obowiązków sądu wypływających z treści art. 6 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 i § 2 oraz art. 50 § 1 p.p.s.a. udzielania właściwego pouczenia stronie (w zakresie braku legitymacji procesowej do wnoszenia skargi).

W doktrynie oraz orzecznictwie przyjmuje się, że wskazówki i pouczenia sądu powinny dotyczyć tego, jakie czynności procesowe powinny zostać w sprawie podjęte, w jaki sposób i w jakim terminie powinny zostać usunięte stwierdzone przez sąd wadliwości w tych czynnościach, jakie są następstwa nieusunięcia tych braków w terminie oraz jakie skutki prawne pociągnie za sobą podjęcie tych czynności. Nie ma przy tym obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań. Natomiast sąd nie może dokonywać czynności procesowych zamiast strony. Informacja sądu nie może również dotyczyć kierunku rozstrzygnięcia sprawy ani przewidywanej in concreto wykładni prawa materialnego. Obowiązek odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu procesu i gwarancji procesowych strony. (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" J. P. Tarno, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 38; B. Dauter i inni – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Zakamycze 2005, str. 37, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt OSK 830/04 z dnia 1 grudnia 2004 r., Lex nr 162325, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2000 r. w sprawie sygn. akt II UKN 639/99, OSNP 2002/3/78). W postanowieniu z dnia 4 lutego 1987 r. w sprawie sygn. akt II CZ 5/87, Lex nr 8807 Sąd Najwyższy stwierdził, że nałożony na sąd przez art. 5 k.p.c. obowiązek udzielania stronom występującym bez adwokata pouczeń nie może sięgać do przekazywania stronie - sędziowskiej oceny jej legitymacji procesowej dla zamierzonego lub niezamierzonego wywołania odpowiedniej dyspozycji procesowej, gdyż informacja taka stanowi niezgodne z treścią art. 5 k.p.c. wnikanie w materialnoprawną ocenę treści i skuteczności czynności procesowych i uprzedzające właściwe rozpoznanie sprawy wypowiedzenie się o zakładanym z góry wyniku procesu.

Przepis art. 6 p.p.s.a stanowi odpowiednik art. 5 k.p.c. i uwagi odnoszące się do tego ostatniego przepisu dotyczą w jednakowym stopniu art. 6 p.p.s.a.

Reasumując – Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku pouczać E. B. o tym, czy przysługuje mu legitymacja do wniesienia skargi, gdyż stanowiłoby to wnikanie w sferę materialnoprawną i uprzedzałoby z góry o możliwym wyniku sprawy. Dlatego ten zarzut skargi kasacyjnej pozostaje bezzasadny.

Tak samo należało ocenić zarzut naruszenia ustalonej linii orzecznictwa przyjmującego, iż podmiot do którego błędnie skierowano decyzję administracyjną jest stroną postępowania mającego na celu wzruszenie tej decyzji. Pomijając, że nie został wskazany przepis prawa naruszony przez sąd, co dyskwalifikuje ten zarzut, to nie kwestionując wskazanej linii orzecznictwa należy stwierdzić, iż podniesiona w zarzucie sytuacja nie miała zastosowania w odniesieniu do skarżącego E. B.

Decyzja stwierdzająca przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa została skierowana do S. L., M. L. i F. L., nie do E. B. Jemu została tylko doręczona decyzja wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, jako pełnomocnikowi jej adresatów wyżej wskazanych. E. B. nie został wymieniony w treści rozstrzygnięcia jako podmiot tego rozstrzygnięcia. Nie wszystkie osoby, którym są doręczane decyzje administracyjne są adresatami rozstrzygnięcia. Nawet przy błędnym poinformowaniu E. B. przez Ministra Finansów w piśmie z dnia 14 listopada 2002 r. o służącym mu statusie strony nie można wyprowadzić wniosku, by decyzja w swoim rozstrzygnięciu dotyczyła jego praw. Ani z treści rozstrzygnięcia, ani z uzasadnienia decyzji E. B. nie miał podstaw do wnioskowania, by to on był podmiotem do którego skierowano zaskarżoną decyzję.

Jak wyżej wskazano, mimo braku usprawiedliwienia dla zarzutów skargi zaskarżony wyrok został wydany w postępowaniu objętym nieważnością, dlatego na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. podlegał uchyleniu, a sprawa przekazaniu do ponownego rozpoznania, o czym orzeczono jak wyżej.

Ponieważ w skardze kasacyjnej, ani przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie został zgłoszony wniosek o zwrot kosztów postępowania, stąd brak było podstawy prawnej do orzeczenia w tym przedmiocie (art. 209 i 210 § 1 p.p.s.a.).