Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1832/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze skarg B. H. na decyzje Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie: a) z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej; b) z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 1. uchyla zaskarżone decyzje, 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie na rzecz B. H. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. B.H. (dalej: Strona, Skarżąca) złożyła w dniu [...] czerwca 2016 r. w BP ARiMR w O. wniosek o przyznanie płatności na rok 2016, w którym ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), w tym przyznanie kosztów transakcyjnych wraz z załącznikami graficznymi.

W przedmiotowym wniosku Strona zadeklarowała działki rolne do następujących wariantów:

- w ramach wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji – powierzchnia 8, 84 ha,

- w ramach wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji – powierzchnia 17,64 ha,

- w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji – powierzchnia 42,70 ha.

W dniu 01.07.2016 r. został złożony plan działalności rolnośrodowiskowej Strony.

W gospodarstwie rolnika, w terminie między [...].09.2016 r. a [...].04.2017 r. przeprowadzona została kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, z której sporządzono protokół o nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości na następujących działkach rolnych:

- na działce rolnej A1 stwierdzono powierzchnię 3,36 ha wobec deklarowanej 3,54 ha,

- na działce rolnej A2 stwierdzono powierzchnię 0,78 ha wobec deklarowanej 0,60 ha,

- na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię 7,85 ha wobec deklarowanej 8,77 ha,

- na działce rolnej B1 stwierdzono powierzchnię 7,25 ha wobec deklarowanej 8,17 ha,

- na działce rolnej J stwierdzono powierzchnię 0,51 ha wobec deklarowanej 1,02 ha,

- na działce rolnej J1 stwierdzono powierzchnię 0,04 ha wobec deklarowanej 0,55 ha,

- na działce rolnej M stwierdzono powierzchnię 13,00 ha wobec deklarowanej 13,37 ha,

- na działce rolnej M2 stwierdzono powierzchnię 9,20 ha wobec deklarowanej 9,57 ha.

Oprócz tego na działkach rolnych B1,B3, C3 i D2 nie stwierdzono deklarowanej uprawy – zastosowano kod nieprawidłowości DR7.

B.H., po otrzymaniu protokołu z czynności kontrolnych złożyła zastrzeżenia. W dniu [...].06.2017 r. pismem nr [...] Biuro Kontroli na Miejscu udzieliło odpowiedzi Stronie, a wyniki kontroli zostały częściowo zmienione. Uwzględniono zastrzeżenia w stosunku do działki rolnej B1 i B3, gdzie uznano na części powierzchni deklarowaną uprawę. Na działce rolnej B1 stwierdzono powierzchnię 0,33 ha, zaś na działce rolnej B3 stwierdzono powierzchnię 0,60 ha.

W dniu [...].06.2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dokonał analizy danych wynikających z wykazu z Jednostki Certyfikującej B.

Kierownik BP ARiMR w O., po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej sprawy, na podstawie wyników z kontroli na miejscu, decyzją nr [...] z dnia [...].07.2017 r. przyznał Stronie płatność ekologiczną na rok 2016 w łącznej wysokości 12 263,65 zł, w tym:

- w ramach wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji w wysokości 4 839,02 zł,

- w ramach wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji w wysokości 7 424,63 zł,

- kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2016 w łącznej wysokości 713, 66 zł,

oraz odmówił przyznania płatności ekologicznej

- w ramach wariantu 7.1 uprawy rolnicze po okresie konwersji i nałożył sankcje wieloletnie w wysokości 15 552, 91 zł, która to będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

W dniu 24.07.2017 r. B.H. złożyła odwołanie od wydanej decyzji.

W efekcie Dyrektor [...] OR ARiMR w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. – stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny.

Odnosząc się do treści odwołania Dyrektor [...] OR ARiMR w W. stwierdził brak możliwości uznania wyjaśnień rolnika i przyznania płatności ekologicznej w pełnej wysokości.

Organ II instancji wskazał, że rozpatrując wniosek o przyznanie płatności B.H. na rok 2016, Organ I instancji ustalił powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności w oparciu o deklarację we wniosku oraz na załącznikach graficznych oraz w oparciu o wyniki z raportu z kontroli na miejscu. Kierownik BP ARiMR wziął również pod uwagę złożone przez rolnika zastrzeżenia do raportu z kontroli na miejscu oraz odpowiedź z Biura Kontroli na Miejscu, w której uznano częściowo zastrzeżenia rolnika.

W przypadku wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji powierzchnia stwierdzona wyniosła 8,84 ha, czyli była zgodna z żądaniem wyrażonym we wniosku. W związku z zadeklarowaniem do płatności ekologicznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności w ramach tego wariantu, określona na podstawie § 15 rozporządzenia MRiRW, wynosi 520,25 zł. A zatem kwota płatności ekologicznej w ramach wariantu 11.1 po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 15 rozporządzenia MRiRW, wynosi 4 839,02 zł. Kwota ta jest zgodna z zaskarżoną decyzją.

W przypadku wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wyniosła 17,45 ha w stosunku do zadeklarowanej 17,64 ha. Płatność została zmniejszona ze względu na stwierdzone nieprawidłowości na działce rolnej M2. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 1,09%. Płatność zatem została policzona na podstawie art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z dnia 20 czerwca 2014 r., str. 48), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym, jeśli powierzchnia zadeklarowana we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. W związku z zadeklarowaniem do płatności ekologicznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności w ramach tego wariantu 12.1, określona na podstawie § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015, poz. 370) zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW, wynosi 398,33 zł. A zatem kwota płatności ekologicznej w ramach wariantu 12.1 po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia MRiRW wynosi 7 424,63 zł. Kwota ta jest zgodna z zaskarżoną decyzją.

Odnośnie zaś wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji płatność została odmówiona i naliczono sankcje wieloletnie w wysokości 15 552,91 zł. Powierzchnia deklarowana w ramach tego wariantu wynosiła 42,70 ha, zaś powierzchnia stwierdzona wyniosła 21,60 ha, co dało różnicę procentową między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynoszącą 97,69%. Wykluczono z płatności obszar stanowiący 21,10 ha, z deklaracją uprawy: łubin wąskolistny. Obszar ten położony na działkach rolnych B1a, C3a oraz D2a nie został zakwalifikowany do płatności ekologicznej ze względu na stwierdzony inny rodzaj uprawy na działce. Podczas kontroli stwierdzono bowiem trawy na gruntach ornych i zastosowano kod nieprawidłowości DR7. Jedynie w przypadku działki rolnej B1a, po zastrzeżeniach rolnika, uwzględniono niewielki obszar do płatności, tj. 0,33 ha. Pozostałe działki rolne C3a (pow. 2,50 ha) i D2a (pow. 10,76 ha) zostały wykluczone z płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1. Płatność ekologiczna została odmówiona i nałożono sankcje na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym jeżeli obszar zadeklarowany przekracza obszar stwierdzony, a różnica procentowa przekracza 50%, rolnikowi nie przyznaje się pomocy w danym roku. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym. Kwota ta, zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, będzie potrącana ze wszystkich płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Kwota sankcji wynosząca 15 552,91 zł została wyliczona z uwzględnieniem stawki płatności do 1 ha w ramach wariantu 7.1, która została określona w załączniku nr 8 do rozporządzenia MRiRW i wynosi 737,104904283 zł. W związku z zadeklarowaniem do płatności ekologicznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności w ramach tego wariantu 7.1 określona na podstawie § 15 rozporządzenia MRiRW wynosi 737,10494283 zł. Kwota sankcji jest zgodna z kwotą sankcji w zaskarżonej decyzji i została obliczona następująco 21,1 ha × 7.37,10494283 zł = 15.552,91 zł.

Zdaniem Organu odwoławczego powyższe ustalenia Organu I instancji są prawidłowe, a decyzja została wydana w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Materiał zgromadzony podczas weryfikacji w terenie jest bezsporny. Podczas kontroli na miejscu dokonano pomiaru działek rolnych zadeklarowanych w ramach poszczególnych wariantów, w granicach deklarowanych działek ewidencyjnych. Stan faktyczny zobrazowano na szkicach terenowych oraz zdjęciach fotograficznych, które stanowią niepodważalny dowód w sprawie. Stan faktyczny istniejący w dniu kontroli potwierdza, iż Strona zadeklarowała powierzchnię większą niż stwierdzona w trakcie kontroli.

W przypadku działki rolnej M2 deklarowanej do wariantu 12.1 zmniejszono obszar kwalifikowany o 0,37 ha. Pomiaru działki dokonano po faktycznych granicach użytkowania, o czym świadczą m. in. zdjęcia 95, 101, 103, 104, 110, 112, 1141, 119-127. Dodatkowo na fot. 99 widoczne są zakrzaczenia, które wyłączono z pomiaru, o czym również świadczy szkic terenowy. Również zdjęcie nr 125 przedstawia teren zakrzaczony, który nie kwalifikuje się do pomiaru. Z pomiaru wykluczono również staw widniejący na fot. 120, drogę widoczną na fot. 110, 112, 114, zabudowania sfotografowane na zdjęciach nr 105, 117, 111, 116. Do płatności nie zaliczono obszaru zadrzewionego widocznego po lewej stronie zdjęcia nr 126 i po prawej zdjęcia nr 127. Zdaniem Organu II instancji wykonany pomiar jest prawidłowy, a materiał zdjęciowy potwierdza ustalenia pokontrolne. W związku z tym zasadnie wykluczono część obszaru i przyznano płatność do powierzchni stwierdzonej.

Odnośnie zaś wariantu 7.1, co istotne, odmowa płatności była przede wszystkim związana ze stwierdzonymi nieprawidłowościami na działkach rolnych B1a, C3a i D2a z deklaracją "łubinu". Wskazać należy, iż na części obszaru działki B1a stwierdzono powierzchnię zaoraną, zaś na pozostałej trawy na gruntach ornych. Część zaoraną potwierdzają zdjęcia nr 31, 44, 45. Trawy na gruntach ornych potwierdzają fot. 32-35. Dodatkowo, co widać na fot. 36 i 37, stwierdzono zadrzewienia, które zostały wykluczone, jak również wykluczono widoczne po lewej stronie na zdjęciu nr 40 zakrzaczenia. Granice użytkowania obrysowano na szkicach terenowych, na których wskazano również miejsca wykonywania poszczególnych zdjęć. Zdaniem Dyrektora [...] OR ARiMR prawidłowo zakwalifikowano do płatności jedynie obszar wynoszący 0,33 ha. Co należy zauważyć, działka ta zostaną poddana weryfikacji po zastrzeżeniach rolnika i częściowo uznano zarzuty strony za zasadne. Dokonano skreślenia kodu nieprawidłowości DR7 i stwierdzono obszar wynoszący 0,33 ha jako powierzchnię łubinu w stosunku do deklarowanej powierzchni 8,17 ha.

Podobnie na działce rolnej C3a, na której Strona zadeklarowała uprawę łubinu, nie stwierdzono deklarowanej rośliny. Stwierdzono na całej powierzchni działki rolnej trawy na gruntach ornych. Zdaniem organu odwoławczego słusznie wykluczono tę działkę z płatności, gdyż materiał zdjęciowy, m. in. fot. 10-13, 26 i 27 obrazują stwierdzoną uprawę. Co należy podkreślić, również ta działka była ponownie analizowana przez Biuro Kontroli na Miejscu i wyniki kontroli zostały podtrzymane.

Również odnośnie działki rolnej D2a dokumentacja fotograficzna (fot. 47-59) potwierdza występowanie na działce traw na gruntach ornych, nie zaś uprawy łubinu. Zdaniem organu odwoławczego materiał zgromadzony w trakcie kontroli na miejscu jest bezsporny. Prawidłowo zatem dokonano wykluczenia powierzchni wynoszącej 21,10 ha z płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1, co w konsekwencji miało wpływ na nałożenie sankcji finansowych ze względu na przedeklarowanie powierzchni.

Organ wskazał, iż rolnik podpisując wniosek podpisał jednocześnie zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na przyznanie płatności. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, w odniesieniu do płatności bezpośrednich, gdy beneficjent nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zachowuje on prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

W odniesieniu do środków rozwoju obszarów wiejskich przewidzianych w art. 28, 29, 33 i 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (DZ. Urz. UE L 3447 z 20 grudnia 2013 r., str. 487 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 1305/2013, jeżeli beneficjent nie jest w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, daną płatność wycofuje się proporcjonalne za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania, dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się wycofania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków i nie nakłada się kary administracyjnej.

W odniesieniu do innych środków rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie nie wymagają częściowego lub całkowitego zwrotu wsparcia w przypadku działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich, nie wymaga się zwrotu wsparcia otrzymanego w poprzednich latach, a zobowiązania lub płatności są kontynuowane w kolejnych latach zgodnie z ich pierwotnym okresem trwania.

Z ust. 2 wynika, iż przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Organ wskazał, że B.H. nie zgłosiła organowi, iż w jej gospodarstwie wystąpiła siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności, np. susza, w terminie określonym powyżej. Dopiero kontrola na miejscu wykryła nieprawidłowości. Powyższe nie ma jednak znaczenia dla prowadzonego postępowania, ponieważ w sprawach dotyczących płatności ekologicznej brak jest podstaw prawnych do uznania okoliczności siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Okoliczność taka może zostać wzięta pod uwagę jedynie w zakresie przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Tym samym, mając na uwadze powyższe przepisy Organ nie mógł w rozpatrywanej sprawie przyznać prawa do płatności, nawet gdyby uznać wystąpienie w gospodarstwie Skarżącej siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.

Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, zdaniem Dyrektora OR ARiMR w W., zarzuty Strony podnoszone w odwołaniu są niezasadne i niepoparte żadnymi innymi dowodami. Również złożone wraz z odwołaniem oświadczenia dwóch świadków nie mają znaczenia dla prowadzonego postępowania, gdyż nie świadczą o tym, iż na spornych działkach rolnych został zasiany łubin, na powierzchni wskazanej przez Stronę we wniosku.

Zdaniem Dyrektora [...] OR ARiMR w W., Kierownik BP ARiMR w O. szczegółowo przeanalizował całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Wziął pod uwagę wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika, a także uwagi do raportu oraz wyjaśnienia wykonawcy kontroli, który podtrzymał swoje wyniki zawarte w raporcie. Organ II instancji dokonał ponownej weryfikacji sprawy, w tym zdjęć z kontroli na miejscu, szkiców terenowych, wyjaśnień z Biura Kontroli na Miejscu i uznał, iż wyniki kontroli są prawidłowe. Brak jest podstaw do zmiany raportu w kontroli na miejscu, a zatem brak jest również podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Tym samym Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562), zwana dalej ustawą PROW, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby wpłynąć na wynik postępowania.

Dalej dostrzeżono, że zgodnie z przepisami art. 47 ust. 1 ustawy PROW czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane odpowiednio przez organ agencji płatniczej, właściwy organ podmiotu wdrażającego, właściwy organ instytucji pośredniczącej lub instytucję zarządzającą.

Kontrole te przeprowadzane są przez osoby do tego upoważnione zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 marca 2015 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym agencja płatnicza może powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 poz. 473). Zgodnie z §3 w/w rozporządzenia warunki kadrowe spełnia jednostka organizacyjna, która:

1) zatrudnia pracowników wykonujących czynności kontrolne:

a) w liczbie zapewniającej samodzielne wykonywanie tych czynności i dostosowanej do liczby powierzonych kontroli,

b) posiadających wykształcenie wyższe lub wykształcenie średnie i kwalifikacje, dostosowane do zakresu powierzonych im czynności kontrolnych oraz dające dostateczną wiedzę merytoryczną do wykonywania tych czynności, potwierdzone odpowiednim dyplomem lub świadectwem,

c) posiadających uprawnienia zawodowe w zakresie określonym w art. 43 pkt 1, 2, 5 lub pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.3)) - w przypadku osób zatwierdzających raporty z czynności kontrolnych związanych z ustalaniem przebiegu granic oraz powierzchni działek;

2) zapewnia przeprowadzanie, przed podjęciem czynności kontrolnych, szkoleń pracowników w zakresie wykonywania tych czynności, których odbycie powinno być potwierdzone odpowiednim zaświadczeniem.

Zgodnie zaś z § 4 w/w rozporządzenia warunki techniczne spełnia jednostka organizacyjna, która zapewnia:

1) sprzęt pomiarowy:

a) w liczbie umożliwiającej sprawne wykonywanie czynności kontrolnych, w tym pomiarów geodezyjnych i budowlanych,

b) umożliwiający spełnienie wymagań, o których mowa w art. 38 ust. 2 i 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności;

2) sprzęt informatyczny i oprogramowanie spełniające wymagania techniczne dotyczące przetwarzania i wymiany danych określone przez agencję płatniczą;

3) środki transportu i urządzenia telekomunikacyjne umożliwiające sprawne wykonywanie czynności kontrolnych.

Jedynie kontrolom przeprowadzonym w gospodarstwach wnioskodawców przez upoważnionych inspektorów ARiMR, których obowiązkiem jest ustalenie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności i sporządzenie szczegółowego protokołu z kontroli należy co do zasady przypisać przymiot wiarygodności – właśnie z racji przeprowadzenia kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 492/07).

Mając na uwadze powyższe, Organ uznał, iż kontrola w gospodarstwie B.H. została przeprowadzona przez osoby do tego przeszkolone, posiadające uprawnienia zawodowe, dysponujące odpowiednim sprzętem pomiarowym, a zatem uznać należy, iż pomiar został wykonany prawidłowo.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania płatności są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy PROW).

Organ wskazał, iż postępowanie w sprawie przyznania płatności ekologicznej jest postępowaniem wnioskowym. Rolnik składa żądanie we wniosku. Powinien przy tym zadeklarować działki rolne zgodnie ze stanem faktycznym, a podpisując wniosek składa oświadczenie, iż zna zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem. Rolnik powinien mieć świadomość nie tylko przyznawanych korzyści, ale również negatywnych konsekwencji w przypadku nie spełnienia warunków przyznawania płatności.

Organ zauważył, iż B.H., oprócz swoich sugestii co do błędnego przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie, nie przedstawia żadnego dowodu na potwierdzenie swojego stanowiska. Nie przedstawia żadnych dowodów, iż obszar zgłoszony do płatności kwalifikuje się w całości do przyznania płatności ekologicznej. Zebrany zaś materiał dowodowy w trakcie kontroli na miejscu przeczy zaś argumentom Strony i jest wiarygodny dla organów, gdyż został sporządzony przez osoby do tego przeszkolone, dysponujące wiedzą i odpowiednim sprzętem pomiarowym i środkami transportu. Warunki występujące na tamten czas nie przeszkadzały w przeprowadzeniu prawidłowej i obiektywnej kontroli na miejscu.

B. B.H. złożyła także w dniu [...] czerwca 2016 r. w tym samym BP ARiMR wniosek o przyznanie płatności na 2016 r. na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 278) dalej – ustawa, wraz z załącznikami graficznymi.

Na wniosku o przyznanie płatności Strona zaznaczyła, iż ubiega się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych, płatności do krów oraz płatności do bydła. We wniosku Strona zadeklarowała powierzchnię gruntów wynoszącą 92,26 ha.

W związku z tym w gospodarstwie rolnika przeprowadzona została kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, z której sporządzono protokół o nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości na następujących działkach rolnych:

- na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię 7,85 ha wobec deklarowanej 8,77 ha,

- na działce rolnej J stwierdzono powierzchnię 0,51 ha wobec deklarowanej 1,02 ha,

- na działce rolnej M stwierdzono powierzchnię 13,00 ha wobec deklarowanej 13,37 ha.

Oprócz tego na działkach rolnych B1, B3, C3 i D2 nie stwierdzono deklarowanej uprawy – zastosowano kod nieprawidłowości DR7.

B.H., po otrzymaniu protokołu z czynności kontrolnych, w dniu [...].05.2017 r. złożyła zastrzeżenia do protokołu.

W dniu [...].06.2017 r. pismem nr [...] Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. udzieliło odpowiedzi na zastrzeżenia rolnika do protokołu. Wyniki kontroli zostały częściowo zmienione. Uwzględniono zastrzeżenia w stosunku do działki rolnej B1 i B3, gdzie uznano na części powierzchni deklarowaną uprawę. Na działce rolnej B1 stwierdzono powierzchnię 0,33 ha, zaś na działce rolnej B3 stwierdzono powierzchnię 0,60 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej sprawy, na podstawie wyników z kontroli na miejscu, decyzją nr [...] z dnia [...].06.2017 r. przyznał Stronie płatności na rok 2016 w następującej wysokości:

- jednolitą płatność obszarową w wysokości 41 288,31 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 508,73 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność na zazielenienie w wysokości 27 710,22 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 341,43 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność dodatkową (redystrybucyjną) w wysokości 4 608,55 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 56,78 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność do bydła w wysokości 3 543,14 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 43,66 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność do krów w wysokości 7 329,94 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 90,32 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 1 051,33 zł,

a także odmówił przyznania:

- płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych i nałożył sankcje wieloletnie w wysokości 9 083,34 zł, która to będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

W dniu 24.07.2017 r. B.H. złożyła odwołanie od wydanej decyzji.

W efekcie Dyrektor [...] OR ARiMR w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r.- stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny.

Odnosząc się do odwołania Dyrektor [...] OR ARiMR w W. stwierdził, iż brak jest możliwości uznania wyjaśnień rolnika i przyznania płatności ekologicznej w pełnej wysokości.

Organ wskazał, że Organ I instancji, rozpatrując wniosek o przyznanie płatności B.H. na rok 2016, ustalił powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności w oparciu o deklarację we wniosku oraz na załącznikach graficznych oraz w oparciu o wyniki z raportu z kontroli na miejscu. Kierownik BP ARiMR wziął również pod uwagę złożone przez rolnika zastrzeżenia do raportu z kontroli na miejscu oraz odpowiedź z Biura Kontroli na Miejscu, w której uznano częściowo zastrzeżenia rolnika.

W przypadku jednolitej płatności obszarowej powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wyniosła 90,46 ha w stosunku do zadeklarowanej 92,26 ha. Płatność została zmniejszona ze względu na stwierdzone nieprawidłowości na działkach rolnych B, J i M. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 1,99%. Płatność zatem została policzona na podstawie art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym, jeśli powierzchnia zadeklarowana we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną oraz gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1702) i wynosi 462,05 zł.

A zatem początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosiła 41 797,04 zł.

90,46 ha × 462,05 zł. = 41 797,04 zł.

Początkowo kwota ta została również pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

W związku bowiem z art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 608 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia, w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatności związane z produkcją: do powierzchni upraw oraz płatności do zwierząt, płatność za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatność dodatkowa), w danym roku jest wyższa od równowartości 2 000 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2 000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,353905%. Zgodnie z art. 6 ust. 3 lit.c rozporządzenia (UE) nr 809/2014 oraz art. 3 rozporządzenia (UE) nr 639/2014, współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich. Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 85 521,08 zł., co przy kursie wymiany euro 4,3192 zł stanowi kwotę 19 800,21 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 17 800,21 euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,353905%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 241,00 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności jednolitej wynosi 508,73 złotych. O kwotę tą została pomniejszona kwota jednolitej płatności obszarowej. Kwota jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi zatem:

41 797,04 zł – 508,73 zł = 41 288,31 zł

Kwota ta jest zgodna z decyzją nr [...] z dnia [...].06.2017 r.

Płatność na zazielenienie została przyznana na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy, zgodnie z którym płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Jak wykazano w treści decyzji stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 90,46 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie.

Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2016 r. (Dz. U. poz. 1707) i wynosi 310,10 zł. Należna kwota płatności wyniosła więc:

90,46 ha × 310,10 zł = 28 051,65 zł.

Kwota ta również została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 241,00 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności na zazielenienie wynosi 341,43 złotych. O kwotę tą została pomniejszona kwota płatności na zazielenienie. Kwota płatności na zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi zatem:

28 051,65 zł - 341,43 zł = 27 710,22 zł

Kwota ta jest zgodna z decyzją nr [...] z dnia [...].06.2017 r.

Płatność dodatkowa została przyznana na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy. Powierzchnia przysługuje do obszarów zatwierdzonych do jednolitej płatności obszarowej. W przedmiotowej sprawie obszar zatwierdzony wyniósł 90,46 ha, po wykluczeniu powierzchni 1,80 ha na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu. Zgodnie z art. 18 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 jeżeli obszar zgłoszony w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej przekracza limit wyznaczony przez państwo członkowskie, obszar zgłoszony do płatności dodatkowej zmniejsza się do tego limitu. A zatem płatność dodatkowa może zostać przyznana maksymalnie do powierzchni 27,00 ha.

Stawka płatności dodatkowej w 2016 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej w 2016 r. (Dz. U. poz. 1708) i wynosi 172,79 zł. Należna kwota płatności dodatkowej została policzona w następujący sposób:

27 ha × 172,79 zł = 4 665,33 zł.

Kwota ta również została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 241,00 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności dodatkowej wynosi 56,78 złotych. O kwotę tą została pomniejszona kwota płatności dodatkowej.

Kwota płatności dodatkowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi zatem:

4 665,33 zł – 56,78 zł = 4 608,55 zł

Kwota ta jest zgodna z decyzją nr [...] z dnia [...].06.2017 r.

W przypadku płatności związanych do zwierząt Strona wnioskowała o przyznanie płatności do bydła oraz płatności do krów. Do płatności do krów organ zakwalifikował 23 sztuki, zgodnie z żądaniem, a zatem:

23 sztuki × 322,62 zł = 7 420,26 zł.

Kwota powyższa została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego wynoszącego proporcjonalnie 90,32 zł, a zatem:

7 420,26 zł – 90,32 zł = 7 329,94 zł.

Kwota ta jest zgodna z decyzją nr [...] z dnia [...].06.2017 r.

Do płatności do bydła Organ I instancji zakwalifikował 14 sztuk, co było zgodne z żądaniem wnioskodawcy.

14 sztuk × 256,20 zł = 3 586,80 zł.

Kwota ta została pomniejszona jedynie ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego wynoszącego proporcjonalnie 43,66 zł. A zatem:

3 586,80 zł – 43,66 zł = 3 543,14 zł.

Kwota ta jest zgodna z decyzją nr [...] z dnia [...].06.2017 r.

Odnośnie zaś płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych płatność została odmówiona i naliczono sankcje wieloletnie w wysokości 9 083,34 zł. Powierzchnia deklarowana do tej płatności wynosiła 25,49 ha, zaś powierzchnia stwierdzona wyniosła 4,39 ha, co dało różnicę procentową między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynoszącą 100%. Wykluczono z płatności obszar stanowiący 21,10 ha, z deklaracją uprawy: łubin wąskolistny. Obszar ten położony na działkach rolnych B1, C3 oraz D2 nie został zakwalifikowany do płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych ze względu na stwierdzony inny rodzaj uprawy na działce. Podczas kontroli stwierdzono bowiem trawy na gruntach ornych i zastosowano kod nieprawidłowości DR7. Jedynie w przypadku działki rolnej B1, po zastrzeżeniach rolnika, uwzględniono niewielki obszar do płatności, tj. 0,33 ha. Pozostałe działki rolne C3 (pow. 2,50 ha) i D2 (pow. 10,76 ha) zostały wykluczone z płatności. Płatność została odmówiona i nałożono sankcje na podst. art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym jeżeli obszar zadeklarowany przekracza obszar stwierdzony, a różnica procentowa przekracza 50%, rolnikowi nie przyznaje się pomocy w danym roku. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym. Kwota ta, zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, będzie potrącana ze wszystkich płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Kwota sankcji wynosząca 9 083,34 zł została wyliczona z uwzględnieniem stawki płatności do 1 ha, która została określona w rozporządzeniu MRiRW z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2016 r. (Dz. U. poz. 1704) i wynosi 430,49 zł. Kwota sankcji zatem została policzono następująco: 21,10 ha × 430,49 zł = 9 083, 34 zł. Kwota sankcji jest zgodna z kwotą sankcji w zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Organu odwoławczego powyższe ustalenia Organu I instancji są prawidłowe, a decyzja została wydana w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Materiał zgromadzony podczas weryfikacji w terenie jest bezsporny. Podczas kontroli na miejscu dokonano pomiaru działek rolnych zadeklarowanych w ramach poszczególnych wariantów, w granicach deklarowanych działek ewidencyjnych. Stan faktyczny istniejący w dniu kontroli potwierdza, iż Strona zadeklarowała powierzchnię większą niż stwierdzona w trakcie kontroli.

Podczas kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości na działce rolnej J o powierzchni deklarowanej 1,02 ha. Stwierdzono jedynie obszar 0,51 ha kwalifikujący się do przyznania płatności bezpośrednich. Inspektorzy terenowi dokonali pomiaru działki, wykonali szkice terenowe oraz zdjęcia fotograficzne o nr 15-18, 21, 22. Wykluczono z powierzchni działki obszar widoczny na zdjęciu nr 16 (zadrzewienia), 17 i 18, na których znajdują się tereny nieużytkowane rolniczo, z wysokimi chwastami, zakrzaczeniami i drzewami. Powierzchnia została ustalona prawidłowo.

W przypadku działki rolnej M zmniejszono obszar kwalifikowany o 0,37 ha. Pomiaru działki dokonano po faktycznych granicach użytkowania, o czym świadczą m.in. zdjęcia 95, 101, 103, 104, 110, 112, 1141, 119-127. Dodatkowo na fotografii 99 widoczne są zakrzaczenia, które wyłączono z pomiaru, o czym również świadczy szkic terenowy. Również zdjęcie nr 125 przedstawia teren zakrzaczony, który nie kwalifikuje się do pomiaru. Z pomiaru wykluczono również staw widniejący na fot. 120, drogę widoczną na fot. 110, 112, 114, zabudowania sfotografowane na zdjęciach nr 105, 117, 111, 116. Do płatności nie zaliczono obszaru zadrzewionego widocznego po lewej stronie zdjęcia nr 126 i po prawej zdjęcia nr 127. Zdaniem organu II instancji wykonany pomiar jest prawidłowy, a materiał zdjęciowy potwierdza ustalenia pokontrolne. W związku z tym zasadnie wykluczono część obszaru i przyznano płatność do powierzchni stwierdzonej.

Odnośnie zaś płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych odmowa i sankcje były konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości na działkach rolnych B1, C3 i D2 z deklaracją "łubinu". Wskazać należy, iż na części obszaru działki B1 stwierdzono powierzchnię zaoraną, zaś na pozostałej trawy na gruntach ornych. Część zaoraną potwierdzają zdjęcia nr 31, 44, 45. Trawy na gruntach ornych potwierdzają fot. 32-35. Dodatkowo, co widać na fot. 36 i 37, stwierdzono zadrzewienia, które zostały wykluczone, jak również wykluczono widoczne po lewej stronie na zdjęciu nr 40 zakrzaczenia. Granice użytkowania całej działki rolnej B, wraz z jej działkami podrzędnymi obrysowano na szkicach terenowych, na których wskazano również miejsca wykonywania poszczególnych zdjęć. Zdaniem Dyrektora [...] OR ARiMR prawidłowo zakwalifikowano do płatności jedynie obszar 7,85 ha, zaś w przypadku płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych obszar wynoszący 0,33 ha. Co należy zauważyć, działka ta została poddana weryfikacji po zastrzeżeniach rolnika i częściowo uznano zarzuty Strony za zasadne. Dokonano skreślenia kodu nieprawidłowości DR7 i stwierdzono obszar wynoszący 0,33 ha jako powierzchnię łubinu w stosunku do deklarowanej powierzchni 8,17 ha.

Podobnie na działce rolnej C3, na której Strona zadeklarowała uprawę łubinu, nie stwierdzono deklarowanej rośliny. Stwierdzono na całej powierzchni działki rolnej trawy na gruntach ornych. Zdaniem organu odwoławczego słusznie wykluczono tę działkę z płatności, gdyż materiał zdjęciowy, m. in. fot. 10-13, 26 i 27 obrazują stwierdzoną uprawę. Co należy podkreślić, również ta działka była ponownie analizowana przez Biuro Kontroli na Miejscu i wyniki kontroli zostały podtrzymane.

Również odnośnie działki rolnej D2 dokumentacja fotograficzna (fot. 47-59) potwierdza występowanie na działce traw na gruntach ornych, nie zaś uprawy łubinu. Zdaniem Organu odwoławczego materiał zgromadzony w trakcie kontroli na miejscu jest bezsporny. Prawidłowo zatem dokonano wykluczenia powierzchni wynoszącej 21,10 ha z płatności do powierzchni upraw wysokobiałkowych, co w konsekwencji miało wpływ na nałożenie sankcji finansowych ze względu na przedeklarowanie powierzchni.

Wskazać należy, iż rolnik podpisując wniosek podpisał jednocześnie zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na przyznanie płatności. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, w odniesieniu do płatności bezpośrednich, gdy beneficjent nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zachowuje on prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Z ust. 2 wynika, iż przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Należy wskazać, iż B.H. nie zgłosiła Organowi, iż w jej gospodarstwie wystąpiła siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności, np. susza, w terminie określonym powyżej. Dopiero kontrola na miejscu wykryła nieprawidłowości.

Tym samym, mając na uwadze powyższe przepisy, brak jest podstaw do uznania siły wyższej.

Mając na uwadze powyższe rozważania, zdaniem Dyrektora [...] OR ARiMR w W., zarzuty Strony podnoszone w odwołaniu są niezasadne i niepoparte żadnymi innymi dowodami. Również złożone wraz z odwołaniem oświadczenia dwóch świadków nie mają znaczenia dla prowadzonego postępowania, gdyż nie świadczą o tym, iż na spornych działkach rolnych został zasiany łubin, na powierzchni wskazanej przez Strony we wniosku.

Zdaniem Dyrektora [...] OR ARiMR w W., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. szczegółowo przeanalizował całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Wziął pod uwagę wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika, a także uwagi do raportu oraz wyjaśnienia wykonawcy kontroli, który podtrzymał swoje wyniki zawarte w raporcie. Organ II instancji dokonał ponownej weryfikacji sprawy, w tym zdjęć z kontroli na miejscu, szkiców terenowych, wyjaśnień z Biura Kontroli na Miejscu i uznał, iż wyniki kontroli są prawidłowe. Brak jest podstaw do zmiany raportu z kontroli na miejscu, a zatem brak jest również podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Tym samym organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby wpłynąć na wynik postępowania.

Następnie opisano, jakie wymagania formalne stawiane są podmiotom przeprowadzającym kontrolę na miejscu – w gospodarstwie rolnika, co scharakteryzowano w pkcie A uzasadnienia Sądu.

Mając na uwadze powyższe, Organ uznał, iż kontrola w gospodarstwie B.H. został przeprowadzona przez osoby do tego przeszkolone, posiadające uprawnienia zawodowe, dysponujące odpowiednim sprzętem pomiarowym.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania płatności są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 4 ustawy).

Organ wskazał, iż postępowanie w sprawie przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest postępowaniem wnioskowym. Rolnik składa żądanie we wniosku. Powinien przy tym zadeklarować działki rolne zgodnie ze stanem faktycznym, a podpisując wniosek składa oświadczenie, iż zna zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem, a zatem powinien mieć świadomość nie tylko przyznawanych korzyści, ale również negatywnych konsekwencji w przypadku nie spełnienia warunków przyznawanych płatności.

B.H., oprócz swoich sugestii co do błędnego przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie, nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie swojego stanowiska, w szczególności dowodów, iż obszar zgłoszony do płatności kwalifikuje się w całości do przyznania płatności bezpośrednich. Zebrany zaś materiał dowodowy w trakcie kontroli na miejscu przeczy zaś argumentom Strony i jest wiarygodny, gdyż został sporządzony przez osoby do tergo przeszkolone, dysponujące wiedzą i odpowiednim sprzętem pomiarowym i środkami transportu. Warunki występujące na tamten czas nie przeszkadzały w przeprowadzeniu prawidłowej i obiektywnej kontroli na miejscu.

C. W skargach – postulując wyłączenie z działki 634 powierzchni 50 arów – zażądano uchylenia zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpoznania celem dopuszczenia dowodów z zeznań świadków, a także dokumentów urzędowych i prywatnych. Alternatywnie wskazano na możliwość wydania przez Sąd merytorycznych rozstrzygnięć kończących postępowanie w obu sprawach (poprzez przyznanie płatności).

W przedmiocie ustaleń faktycznych wskazano, co następuje:

1) działka nr 634: w ocenie Skarżącej deklarowana powierzchnia 1,02 ha jest prawidłowa i "nie jest możliwe, aby z działki ponad 1 ha pozostało 0,04 a. Wprawdzie w raporcie po kontroli przyznałam rację, że nie znam dokładnie granic działki 634 i zgadzam się na pomniejszenie działki rolnej o część nie zgłoszoną w części botanicznej. Tej jestem pewna na 100%."

2) działka nr 3018: Skarżąca wskazała, że z racji na porost perzu i innych chwastów zasiew widoczny był w 20-30%. Na dodatek w materiale dowodowym widoczne są zdjęcia, na których wskazano datę różniącą się kilka miesięcy od ich faktycznego wykonania, co nosi znamiona fałszerstwa. Następnie Skarżąca opisała prace wiosenne w okresie lata i jesieni; reasumując wskazała: "posiadałam uprawę prawidłowo ale niestety ze względu na zakwaszenie nie widać uprawy w czystości a jedynie chwasty. Na tej działce nie dokonaliśmy zbioru na pasze i dlatego jest taka obrośnięta. Gdyby kontrola była przeprowadzona miesiąc wcześniej kontrolerzy nie mieliby wątpliwości co do zasiewu. Na koniec września porost chwastów jest bardzo silny (...). Jednostka certyfikująca potwierdziła obsianie uprawy. Stwierdzenie rozbieżności w stanie faktycznym nie jest prawidłowe. Kontroler jednostki był na miejscu na wszystkich działkach jak co roku (...). Na tej działce nie było i nie ma drzew."

3) Działka 3021/1: Skarżąca za negowała fakt wykonania zdjęcia nr 50 i 51 na jej działce wskazując, iż zostało ono poczynione na działce nr 985 lub 984 należącej do sąsiada. W rzeczywistości działka została skoszona i wykonano zabieg talerzowania, co odzwierciedlały zdjęcia okazane przez Organ w grudniu 2016 r., które później usunięto: "Bez wątpienia gdyby na tej działce nie została przeprowadzona uprawa, a następnie działka nie została skoszona i talerzowana, to wyglądałaby jak działka nr 3018, a porost byłby znaczniejszy".

4) Działka nr 3019: Skarżąca zanegowała sposób wykonania zdjęcia podnosząc, że "jest wykonane z dołu działki w sporej odległości od części pola uprawnego, zaś osoba wykonująca zdjęcia albo stoi na drodze albo na samym skraju łąki. Widać wyraźnie że darnina jest łąką a nie polem. W oddali widać uprawę w postaci kul, które są pozostawione na polu. Należy zwrócić uwagę, że na tej działce w samym zadołowaniu jest łąka a nie pole i jest ona zaznaczona na mapach załączonych do wniosku." Dalej zwraca uwagę na fakt, iż na działce "w dniu kontroli pozostały kule z uprawą, co widać na zdjęciach wyraźnie. Kontrolerzy mogli sprawdzić zawartość zbioru. Uprawa koszona jest bardzo nisko kosiarką dyskową a zachwaszczenie wtedy było wysokie. Stąd kontrola na miejscu mogła uznać, że rosły tam tylko trawy. Jest to błędne. Na wszystkich działkach bowiem znajdują się uprawiane grunty orne."

5) Działki nr 3017/1 i 3017/2: Skarżąca zanegowała prawidłowość pomiarów wskazując, że "działki te są po inwentaryzacji geodezyjnej i ich powierzchnia wynika z dokumentów urzędowych."

6) Działka 3028: Skarżąca wskazała, że jej wielkość była ustalona przez geodetę: "Na tej działce jest szykowana przez PROW sekcja C. Uprawiam ją i użytkuję rolniczo więcej niż zgłaszam we wniosku. Posiadam do niej aktualną mapę do celów projektowych z powierzchnią pomierzoną bardzo dokładnie. Pragnę zauważyć, że działka ta jest zabudowana siedliskowo i być może kontrolerzy nie uwzględnili jej części. Stanowi to uchybienie w ustalaniu stanu faktycznego i skutkuje wadliwością decyzji".

Końcowo Skarżąca podniosła, że poczynione ustalenia pozostają w sprzeczność z oświadczeniami osób, które brały udział w pracach polowych, a także raportem kontrolnym jednostki cerytyfikującej, która "kontrolowała pola i stwierdziła, że uprawy są na swoim miejscu".

Następnie zanegowano wyniki kontroli przeprowadzonej w kwietniu 2017r., jako nierzetelne, albowiem wtedy "zbiory z poprzednich zasiewów zostały zebrane, a pola przygotowane pod kolejny zasiew. Kontrola była spóźniona, przeprowadzona w dacie kiedy stwierdzenie obszaru, rodzaju i stanu upraw stało się niemożliwe. Stan prac polowych odzwierciedlał już przygotowanie do nowego sezonu, a nie zakończenie zbiorów uprzednich." W dalszej części Skarżąca dostrzegła: "Jestem rolnikiem prowadzącym duże gospodarstwo. Przeprowadzone kontrole IRZ nie wykazały żadnych uchybień. W moim odczuciu na tak dużych działkach geodezyjnych doszukano się nieistotnych niezgodności, wyłącznie aby doprowadzić do sankcji. Na całym gospodarstwie w wielkości 98 ha kontrolerzy podnieśli jedynie problem z uprawami wysokobiałkowymi. Wynika to z okoliczności, iż uprawy te są na działkach o słabej ziemi oraz trudnych glebach w uprawie. Pragnę zauważyć że także po to stosuje się uprawy wysokobiałkowe, aby spowodować użyźnienie ziemi."’

D. W odpowiedzi na skargi – żądając ich oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tego aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych - co do zasady - sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność (a niekiedy bezczynność) tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

Il. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki. Sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcje sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także

czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych - w pierwszym rzędzie weryfikowana poprzez prymat podstawowych zasad postępowania administracyjnego - stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparaty administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego Państwa (vide P. Piszczek: Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle orzecznictwa NSA, Episteme 2008, nr 79, s. 21-54).

III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części). jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego - Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm. ( dalej k.p.a.) lub w innych przepisach (np. w art. 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. - dalej O.p.). Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.

Za usprawniające tok postępowania administracyjnego należy uznać rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 145 § 3 p.p.s.a, polegające na tym, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza to postępowanie.

IV. Kolejną - istotną zmianą - służącą usprawnieniu postępowania administracyjnego jest przyznanie sądom administracyjnym uprawnienia do merytorycznego orzekania (art. 145a p.p.s.a.), które stanowi odstępstwo od funkcjonującego równolegle modelu kasacyjnego. Celem zmian jest przyznanie sądowi - w zakresie objętym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 p.p.s.a. - uprawnienia zobowiązania Organu w kwestii wydania decyzji lub postanowienia o wskazanym rozstrzygnięciu w określonym przez Sąd terminie. O ile okoliczności sprawy będą uzasadniały wydanie stosownego rozstrzygnięcia, Sąd nie tylko może uchylić zaskarżony akt administracyjny, ale wskazać - w wiążący sposób - tryb załatwienia sprawy, albo jej rozstrzygnięcie. Regulacja ta przyznaje więc Sądowi prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia, które jest jednak wyłączone, gdy przepisy pozostawiają to uznaniu Organu.

V. Istotnym - z punktu widzenia zakresu przedmiotowego kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne I instancji -jest art. 134 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; wprowadzony został jednak wyjątek od tej zasady dotyczący skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Przeprowadzona zmiana wynika z brzmienia dodanego art. 57a p.p.s.a., który wprost stanowi o związaniu sądu administracyjnego granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną w tego rodzaju sprawach.

VI. W powyższym kontekście – w nawiązaniu do treści wydanego na rozprawie postanowienia o uchyleniu zarządzeń sędziego sprawozdawcy- wskazać należy, że uchybienia, które miały miejsce w toku postępowania administracyjnego są tego rodzaju, że tylko część z nich mogła by zostać usunięta w toku wyznaczonego przez Sąd terminu dla dokonania tej czynności – przez ustanowionego pełnomocnika Organu.

Na marginesie zaznaczyć należy, że sędzia referent wezwał faxem do uzupełnienia braków oraz przedstawienia wyjaśnień lecz Organ zbył to milczeniem (k. 41 i nast. akt sądowych). Krótki termin dla dokonania tej czynności spowodowany był dwutygodniowym urlopem sędziego referenta, który bezpośrednio poprzedzał termin rozprawy.

Nie sanuje kwestii zbycia milczeniem wezwania do usunięcia braków ustanowienie pełnomocnika, który złożył pełnomocnictwo dopiero na rozprawie, albowiem w dobie telefonów komórkowych Organ mógł – wykazując dobrą wolę – skontaktować się ze swoim przedstawicielem i zobligować go do uzupełnień żądanych przez sędziego referenta.

VII. Przypomnieć zatem Organowi należy, że Sąd ma obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w ramach przeprowadzonej rozprawy, co wynika z treści art. 99 p.p.s.a.; możliwość odroczenia rozprawy jest wyjątkiem (vide też art. 109 p.p.s.a.).

Nie stanowi podstawy do takiej decyzji procesowej brak aktywności ze strony Organu, kiedy jest uprzednio wzywany do uzupełnienia braków. Sąd też nie skorzystał z oferowanej przez pełnomocnika możliwości złożenia uzupełniającej dokumentacji w zakreślonym terminie – co stwarzałoby konieczność odroczenia publikacji wyroku w trybie art. 139 p.p.s.a.- albowiem braki są tego rodzaju, że jest potrzeba fizycznej obecności szeregu dokumentów w aktach, co umożliwiałoby Sądowi stosowanie zasady prawdy obiektywnej w zakresie weryfikacji ustaleń faktycznych. Dalej – poprzez złożenie stosownych dokumentów/oświadczeń ze strony Organu można byłoby ustalić, czy nie naruszono praw B.H. do czynnego udziału w postępowaniu, o czym obszernie niżej.

VIII. Aktualnie dokumentacja załączona do akt sprawy jest tego rodzaju, że uniemożliwia elementarną weryfikację prawidłowości postępowania administracyjnego:

a) wydane w sprawie decyzje przez Organy pierwszej instancji, zawierające fotografie, są na tyle nieczytelne, że stanowią raczej przysłowiowe "czarne plamy" aniżeli odtwarzają to, co stwierdzili na miejscu kontrolerzy. Należy zatem dołączyć do akt czytelne decyzje – najlepiej - ich oryginały;

b) wadliwie wykonano też kserokopię decyzji znajdującej się na k. 148-151, albowiem na całej długości "obcięto" tekst kończący prawą stronę. Oczywiście należy ten brak sanować dołączając – najlepiej – oryginał decyzji;

c) zupełnie (w istotnej części) jest nieczytelna kopia raportu z kontroli gospodarstwa rolnego (k. 192-202), a zatem należy postulować dołączenie tego dokumentu w wersji, która umożliwiałaby poznanie treści tego dokumentu;

d) w aktach brakuje również dokumentu, który wskazywałby, że J.Z. został ustanowiony pełnomocnikiem B.H. – na co wskazuje fakt oznaczenia go w tym charakterze w decyzjach Organu I i II instancji. Dokument ten jest o tyle istotny, że należy ustalić – w kontekście jego treści – dlaczego inspektorzy terenowi P.W. i P.N. w dniu 24.04.2017 r. poinformowali o przeprowadzeniu czynności kontrolnych beneficjenta (czyli B.H.) zamiast pełnomocnika – zob. k. 120.

Gdyby pełnomocnictwo wyłączało udział J.Z. w czynnościach kontrolnych, to dokonane czynności przez kontrolerów są legalne; w przeciwnym razie – w przypadku zawiadomienia B. H. zamiast J.Z. – istotnie naruszają prawo beneficjentki do udziału w czynnościach kontrolnych.

e) w ocenie Sądu ostateczny raport z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie spełnia kryteriów dokumentu urzędowego. Zawarta w aktach wersja to pokreślone (częściowo) dane opatrzone jednym podpisem (na marginesie). Biorąc pod uwagę to, że w czynnościach kontrolnych brało udział szereg osób należałoby oczekiwać akceptacji tego dokumentu z poprawkami przez wszystkich.

Gdy się podda analizie treść pisma z k. 125-127, to w raporcie wykreślono pewne fragmenty błędnie ustalone (tzw. wartość archiwalna) lecz nie ujawniono prawidłowych ustaleń (tzw. wartość obowiązująca) - zob. dane ujęte w tabelce na k. 126.

Reasumując, dokument urzędowy, jakim jest raport z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni (k. 128-141) nie odzwierciedla wszystkich uwzględnionych modyfikacji zawartych w piśmie skierowanym do pełnomocnika strony (k. 125-127). Sąd takiej praktyki akceptować nie może, zwłaszcza, że nie odpowiada on wzorcowi nakreślonemu w treści art. 76 k.p.a.

f) zastrzeżenia Sądu budzi także to, że raportu z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie podpisała M.K. W związku z długotrwałą nieobecnością – o czym informuje notatka urzędowa z dnia 4.05.2017 r. (k. 117) - podpisy na tym dokumencie złożył Kierownik Kontroli na Miejscu M.G.

M.G. – jednocześnie po wniesieniu "Odwołania od raportu kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni" – stał się osobą, która oceniła zasadność środka zaskarżenia złożonego przez B.H. Stał się tym samym "sędzią we własnej sprawie", co jest niedopuszczalne.

g) istotnym uchybieniem jest także fakt, że w dwóch notatkach urzędowych (k. 121-124). M. K. i P.J. wypowiadają się odnośnie trafności uwag do raportu poczynionych przez B.H. gdy tymczasem brak jest jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o tym, że z treścią stanowiska beneficjentki zapoznali się: M. K., P. W. i P. N.

h) Na koniec dostrzec wypada, że działki rolne E, F, F1, G, H, I, I1, K, L, L1, M, M1 i M2 były kontrolowane tylko przez inspektorów: P. W. i P. N., których nie zobligowano w ogóle do złożenia oświadczeń, który to brak należy uzupełnić w ponownym postępowaniu. Taka potrzeba wynikała z zarzutów B. H. o charakterze ogólnym – patrz k. 118-119 np. w kwestii wielkości gospodarstwa, które – zdaniem Skarżącej – obejmuje obszar 92,26 ha.

Odnosząc się do kontroli pozostałych działek to niezrozumiałym jest, że w tej grupie wypowiedzieli się (w postaci notatek urzędowych) M. K. i P. J. – k. 121-124, zaś takiej możliwości pozbawiono M. K. Dostrzec też wypada, że każda z osób, która sporządziła notatkę urzędową wypowiada się w imieniu wszystkich uczestników tego fragmentu kontroli, co też nie jest prawidłowe.

IX. Końcowo wypada dostrzec, że w dalszym postępowaniu administracyjnym należy również ocenić – w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego – dokumenty załączone do akt sądowych na rozprawie, które zostały prawidłowo sporządzone – w przeciwieństwie do wadliwie sporządzonego raportu, o czym wyżej była mowa, tak w zakresie czynności, które wcześniej w sprawie podjęto, jak też jego ostatecznej postaci (patrz pkt VIII uzasadnienia). Nie może mieć bowiem większego znaczenia dokument wadliwie sporządzony w zestawieniu z dokumentami, które nie są w żaden sposób negowane także przez Organ, którego pełnomocnik także był na rozprawie.

W tym stanie rzeczy jedynym wiarygodnym dokumentem urzędowym jest nieczytelny (w aktach administracyjnych (k.192-22) i czytelny w sądowych (k. 63-73) protokół z kontroli gospodarstwa rolnego przez B. Sp. z o.o. Nie był on nigdy przez Organy w niniejszej sprawie negowany, a zatem jego treść – także w zakresie stwierdzonych na polach upraw – jest wiążąca dla Organów orzekających w sprawie; ma on zwiększoną moc dowodową – art. 76 § 1 k.p.a.

X. W dalszym postępowaniu należy ponownie ocenić treść odwołań wniesionych do Organu II instancji z uwzględnieniem uwag Sądu; bez prawidłowych ustaleń, zwłaszcza w postaci prawidłowo sporządzonego raportu, którym jest w sprawie protokół z kontroli gospodarstwa rolnego autorstwa B. Sp. z o.o. ocena podniesionych w skardze zarzutów byłaby przedwczesna.

XI. Widząc potrzebę uwzględnienia przez Organ – w dalszym postępowaniu – uwag Sądu należało stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 200 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.