Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1006/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 71 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, 3, 6-7, 10-12, art. 82 ust. 2 pkt 1, 3
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 136, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c., art. 200, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skarg [...] Towarzystwa P. z siedzibą w K., T. P., K. P., B. P. i W. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżących: [...] Towarzystwa P. z siedzibą w K. kwotę 200 (dwieście) złotych, T. P. i K. P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych, B. P. i W. P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], Generalny Dyrektor Ochrony Srodowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej K.p.a, oraz art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej ustawa o ocenach, po rozpatrzeniu odwołań: B. P., W. P., T. P., K. P. z dnia 22 lutego 2012 r., E. P. z dnia 25 lutego 2012 r. oraz G. z dnia 6 marca 2012 r., od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na opracowaniu projektu [...] na terenie W., M. i gmin sąsiednich — etap I (dokumentacja środowiskowa) dla wariantu I orzekł w następujący sposób:

1. uchylił pkt 1.3. podpunkt "h" decyzji i nadał mu nowe brzmienie w zakresie parametrów przejścia, szerokości i wysokości przejść dla zwierząt na poprzednio wskazanych odcinkach drogi;

2. uchylił pkt 1.3. podpunkt "i" decyzji w brzmieniu "Należy zapewnić możliwość swobodnej migracji drobnych zwierząt, w tym płazów i gadów poprzez zaprojektowanie przepustów suchych lub przepustów na drobnych ciekach i rowach w przekroju prostokątnym, zlokalizowanych w km 6+750 — 6+950, 14+100 — 14+600, 14+740, 21+400 - 22+100, 22+825 - 23+000, o szerokości co najmniej 1,50 m i wysokości co najmniej 1,0 m i wyposażonych w jedno (o szerokości 0,5 m) łub dwustronne (o szerokości 0,3 m) półki. Półki i sposób zagospodarowania terenu w rejonie przejść powinny umożliwić wchodzenie i przemieszczanie się małych zwierząt. Dno przepustów suchych należy pokryć warstwą ziemi mineralnej. Dno w części przeznaczonej dla zwierząt powinno mieć wyrównaną powierzchnię." w tym zakresie orzekł:

"Należy zapewnić możliwość swobodnej migracji drobnych zwierząt, w tym płazów i gadów poprzez zaprojektowanie przepustów suchych lub przepustów na drobnych ciekach i rowach w przekroju prostokątnym, zlokalizowanych w km 6+750 — 6+950, 14+100 — 14+600, 14+740, 21+400 - 22+100, 22+825 - 23+000, rozmieszczonych co 50,0 m, o szerokości co najmniej 1,50 m i wysokości co najmniej 1,0 m i wyposażonych w jedno (o szerokości 0,5 m) lub dwustronne (o szerokości 0,3 m) półki. Półki i sposób zagospodarowania terenu w rejonie przejść powinny umożliwić wchodzenie i przemieszczanie się małych zwierząt Dno przepustów suchych należy pokryć warstwą ziemi mineralnej. Dno przepustów w części przeznaczonej dla zwierząt powinno mieć wyrównaną powierzchnię."

3. uchylił pkt 1.3. podpunkt "g" tiret piąte podtiret drugie decyzji w brzmieniu:" System elementów ochronno - naprowadzających płazy do przepustów należy zaprojektować w następujący sposób: na odcinkach o długości minimum 100 m (w każdą stronę od osi przepustu)." w tym zakresie orzekł: "System elementów ochronno - naprowadzających płazy do przepustów należy zaprojektować w następujący sposób: na odcinkach pomiędzy przepustami, tj. o długości 50,0 m (w każdą stronę od osi przepustu) oraz na odcinkach o długości minimum 100,0 m od krawędzi skrajnych przepustów."

4. uchylił pkt 1.3. podpunkt "j" decyzji w brzmieniu: "Dla ochrony ptaków przed zderzeniami z ekranami akustycznymi należy zastosować szkło barwione lub w przypadku zastosowania ekranów przezroczystych należy zastosować skuteczne metody, które zapewnią, że ta przeszkoda widoczna będzie dla ptaków." w tym zakresie orzekł: "W sytuacji zastosowania przezroczystych ekranów akustycznych konieczne jest ich oznakowanie poprzez naklejenie na ich powierzchnię czarnych pionowych pasów taśmy, o szerokości 2,0 cm w rozstawie co 10,0 cm."

5. uchylił pkt III. podpunkt "c" decyzji w brzmieniu: "Nakładam obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Potrzeba ta wynika z konieczności dokonania analizy stanu faktycznego środowiska przyrodniczego, przy uwzględnieniu zmian w okresie między inwentaryzacją prowadzoną na potrzeby określenia warunków w zakresie ochrony przyrody i krajobrazu na etapie decyzji środowiskowej a przygotowaniem projektu budowlanego. Analizę należy przedstawić w formie tekstowej i graficznej, z uwzględnieniem dokładnej lokalizacji:

-terenów, gdzie nastąpi całkowita lub częściowa likwidacja miejsc rozrodu płazów oraz terenów, określonych jako siedliska zastępcze;

-cieków i terenów źródliskowych;

- obszarów, które będą wykluczone z lokalizacji zaplecza budowy, baz budowlanych i transportowych, parków maszynowych,

- przepustów i przejść dla zwierząt, w związku ze zmianami, które były wprowadzane na etapie sporządzania raportu, z określeniem sposobu zagospodarowania tych przejść;

-elementów naprowadzających i uniemożliwiających wejście zwierząt na drogę;

- inwentaryzacji drzew z opinią dendrologiczną w zakresie występowania gatunków chronionych roślin, grzybów i zwierząt;

-doprecyzowania skutecznych metod zapobiegania kolizjom ptaków z ekranami przeźroczystymi. Na etapie ponownej oceny należy także doprecyzować miejsce, sposób oraz termin wykonania zbiorników zastępczych, o których mowa w pkt 1.3.q niniejszej decyzji.

w tym zakresie orzekł: "Nakładam obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Potrzeba ta wynika z konieczności dokonania analizy stanu faktycznego środowiska przyrodniczego, przy uwzględnieniu zmian w okresie między inwentaryzacją prowadzoną na potrzeby określenia warunków w zakresie ochrony przyrody i krajobrazu w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz na etapie przygotowania projektu budowlanego. Analizę należy przedstawić w formie tekstowej i graficznej. W ponownej ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy uwzględnić między innymi:

- lokalizację terenów, na których nastąpi całkowita lub częściowa likwidacja miejsc rozrodu płazów oraz terenów, określonych jako siedliska zastępcze;

- lokalizację, sposób oraz termin wykonania zbiorników zastępczych dla płazów;

-lokalizację cieków i terenów źródliskowych;

- lokalizację obszarów, które będą wykluczone z lokalizacji zaplecza budowy, baz budowlanych i transportowych, parków maszynowych;

- lokalizację oraz informacje dotyczące parametrów technicznych przepustów i przejść dla zwierząt, w związku ze zmianami, które były wprowadzane na etapie sporządzania raportu, z określeniem sposobu zagospodarowania tych przejść;

- informacje dotyczące elementów naprowadzających i uniemożliwiających wejście zwierząt na drogę;

- informacje dotyczące inwentaryzacji drzew, wraz z opinią dendrologiczną w zakresie występowania gatunków chronionych roślin, grzybów i zwierząt;

- informacje-dotyczące analizy chiroptereologicznej na obszarze objętym zakresem przedsięwzięcia;

-informacje dotyczące lokalizacji i parametrów technicznych ekranów ekologicznych; informacje dotyczące skutecznych metod zapobiegania kolizjom ptaków i nietoperzy z ekranami przeźroczystymi."

6. w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazał na następujące okoliczności faktyczne i przedstawił ocenę prawną.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na opracowaniu projektu [...] na terenie W., M. i gmin sąsiednich - etap I (dokumentacja środowiskowa) dla wariantu I.

Od ww. decyzji odwołania wnieśli B. P., W. P., T. P., K. P., E. P. oraz G., dalej skarżący.

Towarzystwo podniosło następujące zarzuty:

1. nieprawidłowe sformułowanie warunku w punkcie 1.2.1, podpunkcie "h" tiret drugie, zaskarżonej decyzji, w brzmieniu: "w celu ochrony przed nieumyślnym zabijaniem zwierząt w trakcie realizacji przedsięwzięcia prace w korytach cieków należy prowadzić pozą okresem rozrodu zwierząt w nich żyjących, trwającym od 15 sierpnia do 15 marca. W sytuacjach wymuszonych technologią robót budowlanych dopuszcza się prowadzenie prac w obrębie cieków wodnych również w okresie, pod warunkiem Zapewnienia nadzoru przyrodniczego W ocenie skarżącego powyższy zapis jest błędny, gdyż jego wdrożenie skutkować będzie pracami właśnie w okresie rozrodu ryb;

2. nieprawidłowe sformułowanie warunku w punkcie 1.2.1, podpunkcie "P", zaskarżonej decyzji, w brzmieniu: "wszelkie prace związane z wycinką zieleni należy prowadzić pozą okresem lęgowym ptaków, trwającym od 6 października do końca lutego. Odcinkowo, w przypadkach wynikających z technologii prowadzonych prac, dopuszczą się wycinki również w okresie lęgowym, pod warunkiem zapewnienia nadzoru ornitologicznego". Według strony, ptaki dziko żyjące na naszej szerokości geograficznej nie rozmnażają się we wskazanym powyżej terminie. Ponadto G. podniosło, że warunek nie uwzględnia zależności wycinki zieleni od nadzoru ornitologicznego;

3. nieprawidłowe sformułowanie warunku w punkcie 1.2.1, podpunkcie "h" tiret trzecie, zaskarżonej decyzji, w brzmieniu: "przed niwelacją jakichkolwiek zagłębień wypełnionych wodą, w tym powstałych w trakcie realizacji inwestycji, należy ponieść stwierdzone wcześniej płazy, w tym osobniki dorosłe, formy rozwojowe lub młodociane, poza teren prowadzonych prac do stanowisk zastępczych, pod nadzorem przyrodniczym. Przy wyborze miejsca, do którego zwierzęta zostaną przeniesione należy wziąć pod uwagę możliwość ich przetrwania we właściwym stanie ochrony na nowym stanowisku, z uwzględnieniem czynników antropogenicznych Według skarżącego warunek jest nieprecyzyjny, ponieważ nie określono w nim chociażby przykładowych miejsc uwalniania odłowionych płazów;

4. nieprecyzyjne sformułowanie warunku w punkcie I.3., podpunkcie "g" tiret piąte, zaskarżonej decyzji, w brzmieniu: "system elementów ochronna — naprowadzających płazy do przepustów należy zaprojektować na odcinkach o długości min. 100 m (w każdą stronę od osi przepustu)".

W ocenie G. wymiar elementów ochronno - naprowadzających powinien być dostosowany do rzeczywistej szerokości strefy migracji płazów;

5. nieprecyzyjne określenie parametrów technicznych przejść dla zwierząt średnich w km 3+000 oraz w km 5+050;

6. nieprecyzyjne sformułowanie warunku w punkcie 1.3., podpunkcie "i", zaskarżonej decyzji, według którego na poszczególnych odcinkach planowanej inwestycji drogowej konieczne jest zaprojektowanie przepustów dla małych zwierząt. W ocenie skarżącego, zawarty w decyzji obowiązek jest nieprecyzyjny, ponieważ nie określa konkretnej lokalizacji ww. obiektów;

7. nieprawidłowe sformułowanie warunku w punkcie I.3., podpunkcie "j", zaskarżonej decyzji, w brzmieniu: "dla ochrony ptaków przed zderzeniami z ekranami akustycznymi należy zastosować szkło barwione lub w przypadku zastosowania ekranów przezroczystych należy zastosować skuteczne metody, które zapewnią że ta przeszkoda widoczna będzie dla ptaków. W ocenie skarżącego, sformułowanie powyższego warunku powinno precyzyjnie określać sposób zabezpieczenia ekranów transparentnych, który następnie mógłby być zastosowany w projekcie budowlanym;

8. nieprecyzyjne sformułowanie warunku w punkcie 1.3., podpunkcie "k", zaskarżonej decyzjipoprzez brak określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokładnych parametrów ekranów ekologicznych;

9. nałożenie w zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązku dotyczącego "zachowania dobrego stanu wód, bez określenia definicji lub znaczenia tego pojęcia;

10. nieprecyzyjne sformułowanie warunku w punkcie I.3., podpunkcie "g", zaskarżonej decyzji, w brzmieniu: "(...) Charakter ukształtowania linii brzegowej, dna i głębokości zbiorników zastępczych powinien być uzależniony od składu gatunkowego płazów danego terenu (...) W ocenie strony warunek jest sformułowany w sposób nazbyt ogólny i poddaje w wątpliwość wiedzę Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. na temat składu gatunkowego przedmiotowego obszaru;

11. nieprawidłowe sformułowanie warunku w punkcie I.3., podpunkcie "r" tiret piąte, zaskarżonej decyzji, w brzmieniu: "nadzór przyrodniczy, w tym ornitologiczny, winien obejmować w szczególności: (...) identyfikację i wskazanie miejsc, do których należy przenieść zwierzęta ich formy larwalne i młodociane"

W ocenie G. rozpoznanie powyższych kwestii powinno zostać wykonane na etapie właściwej procedury oceny oddziaływania na środowisko w ramach prawidłowo wykonanej inwentaryzacji przyrodniczej. Pozostawienie całości zagadnienia na przyszłość daje możliwość uwalniania zwierząt w miejscach całkowicie przypadkowych lub może skutkować zaniechaniem lub pozorowaniem działań ochronnych;

12. nałożenie w punkcie III., podpunkcie "c", zaskarżonej decyzji, obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w zakresie, który powinien być przedmiotem analizy w trakcie prowadzenia właściwej procedury oceny oddziaływania na środowisko;

13. brak określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach parametrów technicznych i terminu wykonania zbiorników zastępczych dla płazów;

14. brak określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach optymalnych wymiarów wygrodzeń planowanej inwestycji;

15. przyjęcie przez organ pierwszej instancji nieprawidłowego założenia, że z przeznaczonym do likwidacji zbiornikiem w km 1+450 nie są związane populacje płazów;

16. nieprawidłowe określenie w zaskarżonej decyzji lokalizacji i ilości zbiorników zastępczych;

17. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzoną inwentaryzację przyrodniczą;

18. nieprawidłowe określenie stref migracji płazów;

19. wydanie zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, w którym nie wskazano liczebności poszczególnych populacji w rejonie planowanej inwestycji.

20. braku w raporcie o oddziaływaniu na środowisko informacji z zakresu analizy chiropterologicznej.

G. wyraziło przy tym żądanie przeprowadzenia pełnej inwentaryzacji nietoperzy dla wszystkich wariantów, w buforze min. 2 x 550 m od osi drogi, a następnie uwzględnienia jej wyników w analizie wyboru wariantu realizacji przedsięwzięcia.

Organ II instancji, rozpoznając odwołanie wskazał, że podstawą do wydania decyzji były materiały dołączone przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji oraz stosowne opinie organów, wnioski i informacje przedstawione przez strony postępowania. Organ dokonał także analizy i oceny w zakresie wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi. Dokumentacja została zgromadzona w stopniu wystarczającym do rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona w: punkcie 1.3. podpunkcie "h" dotyczącym parametrów technicznych przejść dla średnich zwierząt, punkcie 1.3. podpunkcie "i" dotyczącym przejść i przepustów dla małych zwierząt, punkcie 1.3. podpunkcie "g" tiret piąte podtiret drugie dotyczącym systemu elementów ochronno-naprowadzających płazy do przepustów, punkcie 1.3. podpunkcie "j" dotyczącym sposobu oznakowania ekranów przezroczystych, punkcie III. podpunkcie "c" dotyczącym procedury ponownej oceny oddziaływania na środowisko, a w pozostałej części winna zostać utrzymana w mocy.

W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uwarunkowania środowiskowe wskazane w punkcie 1.3 podpunkcie "h" zaskarżonej decyzji, w sposób nieprecyzyjny określały wymagania nałożone na inwestora, bowiem nie zawierały szczegółowo zdefiniowanych parametrów szerokościowych przejść dolnych dla zwierząt średnich w km 3±000 oraz 5+050, wyrażonych jako "podwójna szerokość cieku. Nieprecyzyjne zatem określenie wymiarów obiektów, mających na celu zapewnienie swobodnej migracji fauny, nie czyniło zadość wymaganiu konkretności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec powyższego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił pkt 1.3. podpunkt "h" zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nadał mu nowe brzmienie, określające dokładne parametry tego rodzaju obiektów.

Modyfikacji uległy również nałożone na inwestora uwarunkowania środowiskowe w zakresie zaprojektowania przepustów dla płazów w ramach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia wyrażone w punktach 1.3. podpunkcie "i" i 1-3., podpunkcie "g" tiret piąte podtiret drugie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pierwszemu spośród ww. warunków w brzmieniu: "Należy zapewnić możliwość swobodnej migracji drobnych zwierząt w tym płazów i gadów poprzez zaprojektowanie przepustów suchych lub przepustów na drobnych ciekach i rowach w przekroju prostokątnym, zlokalizowanych w km 6+750 - 6+950, 14+100 - 14+600, 14+740, 21+400 - 22+100, 22+825 - 23+000, o szerokości co najmniej 1,50 m i wysokości co najmniej 1,0 m i wyposażonych w jedno (o szerokości 0,5 m) lub dwustronne (o szerokości 0,3 m) półki. Półki i sposób zagospodarowania terenu w rejonie przejść powinny umożliwić wchodzenie i przemieszczanie się, małych zwierząt. Dno przepustów suchych nalepy pokryć warstwą ziemi mineralnej. Dno w części przeznaczonej dla zwierząt powinno mieć wyrównaną powierzchnię", nadano brzmienie: "Nalepy zapewnić możliwość swobodnej migracji drobnych zwierząt, w tym płazów i gadów poprzez zaprojektowanie przepustów suchych lub przepustów na drobnych ciekach i rowach w przekroju prostokątnym, zlokalizowanych w km 6+750 - 6+950, 14+100 - 14+600, 14+740, 21+400 - 22+100, 22+825 - 23+000, rozmieszczonych co 50,0 m, o szerokości co najmniej 1,50 m i wysokości co najmniej 1,0 m i wyposażonych w jedno (o szerokości 0,5 m) lub dwustronne (o szerokości 0,3 m) półki. Półki i sposób zagospodarowania terenu w rejonie przejść powinny umożliwić wchodzenie i przemieszczanie się małych zwierząt. Dno przepustów suchych należy pokryć warstwą ziemi mineralnej. Dno przepustów w części przeznaczonej dla zwierząt powinno mieć wyrównaną powierzchnię" Dokonana zmiana, polegała na konkretyzacji usytuowania obiektów przeznaczonych do migracji płazów w obrębie przebiegu planowanej inwestycji, uwzględnieniem obszarów, na których stwierdzono regularne przemieszczanie się batrachofauny.

Zmiany w ww. pkt 1.3. podpunkcie "i" spowodowały konieczność modyfikacji punktu I.3., podpunktu "g", tiret piąte podtiret drugie przedmiotowej decyzji, w zakresie długości elementów ochronno — naprowadzających usytuowanych względem przepustów dla płazów. Zgodnie z poczynioną zmianą ww. elementy zostaną zaprojektowane pomiędzy oddalonymi od siebie o 50,0 m przepustami dla płazów, natomiast dla skrajnych przepustów długość tych elementów będzie wynosiła 100,0 m.

Warunku konkretności nie spełnia również obowiązek wyrażony w punkcie 1.3., podpunkcie "j", decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, według którego "dla ochrony ptaków przed zderzeniami z ekranami nalepy zastosować szkło barwione lub w przypadku zastosowania ekranów przeźroczystych należy zastosować skuteczne metody, które zapewnią, że ta przeszkoda widoczna będzie dla ptaków. Z treści powyższego warunku wynika, że nie sprecyzowano sposobu zabezpieczenia ekranów w celu ograniczenia kolizji z udziałem ptaków, poprzez poprawę ich widoczności. Dlatego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska orzekł o nowym brzmieniu ww. obowiązku, zgodnie z którym: "w sytuacji zastosowania przezroczystych ekranów akustycznych konieczne jest ich oznakowanie poprzez naklejenie na ich powierzchnię czarnych pionowych pasów taśmy, o szerokości 2,0 cm w rozstawie co 10,0 cm.

Nieznacznej zmianie uległ również obowiązek wyrażony w punkcie III. podpunkcie "c" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dotyczący procedury ponownej oceny oddziaływania na środowisko, w tym dokonania analizy chiropterologicznej.

Odnosząc się do zarzutów skarżących organ uznał zarzuty B. P., W. P., T. P. oraz K. P., iż w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wzięto pod uwagę i nie ustosunkowano się do pisemnych wniosków złożonych przy piśmie z dnia 20 października 2011 r., za niezasadne. Organ wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. pismem z dnia [...] października, 2011 r., znak: [...], zwrócił się do pełnomocnika inwestora o ustosunkowanie się do kwestii poruszanych w ww. piśmie. Piśmem z dnia 14 listopada 2011 r. wyjaśniono, że w odpowiedzi na wnioski składane na etapie konsultacji społecznych uwagi zostały uwzględnione w raporcie inwestora, który został przesłany do Urzędu Miasta w W., a odpowiedzi w nim zawarte pozostają nadal aktualne. W toku procedowania dwukrotnie umożliwiono stronom czynny udział w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, poprzez zawiadamianie o zebraniu materiału dowodowego i możliwością zapoznania się z nim, w tym z odpowiedzią inwestora na wysłane pismo, co uczynił K. P. Organ II instancji zwrócił uwaga, że konsultacje społeczne, w odróżnieniu od udziału społeczeństwa, nie są elementem procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w związku z czym zarzuty podnoszone w tym zakresie należy uznać za bezskuteczne. Składane w trakcie prowadzonego postępowania wnioski skarżących dotyczyły przesunięcia planowanej osi jezdni w km około 14+600 drogi, w sąsiedztwie działek o nr. ew. [...] i [...], które jak wynika z dokumentacji sprawy, objęte są granicą obszaru inwestycji i znajdują się w liniach zajętości terenu pod drogę. Decyzja, której dotyczą zarzuty, ma na celu określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy drogi na terenie miasta W. W postępowaniu tym organ wydający decyzję określa warunki realizacji trasy w wariancie wskazanym przez inwestora, o ile nie zachodzą, zgodnie z art. 81 ust. l ustawy o ocenach przesłanki odmowy wydania decyzji (przesłanki te nie wystąpiły w niniejszym przypadku). Liniowy charakter przedsięwzięcia drogowego powoduje przymus przecinania działek, co spowodowane jest wieloma czynnikami, zarówno natury ekonomicznej, jak i technicznej. Kwestie te są istotne dla właścicieli działek, o ile nie są podstawą do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pozostają w gestii inwestora. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie rodzi praw do terenu, a jedynie określa środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia, jeśli do niej dojdzie. Inwestor nie będzie mógł realizować inwestycji, póki nie pozyska terenu pod budowę, a wykup działek będzie etapem, w którym odwołujący się dochodzić będą swoich praw związanych z utratą wartości podzielonych inwestycją gruntów. Powyższy zarzut oraz żądanie przesunięcia inwestycji nie stanowią zatem podstawy do uchylenia decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony /środowiska w K.

Organ II instancji nie podzielił zarzutów nieaktualności map, w szczególności w aspekcie dotyczącym danych o liczbie obiektów do wyburzenia, stwierdził, że organ pierwszej instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie przeanalizował przedsięwzięcie pod kątem kryterium oddziaływania inwestycji na zdrowie i życie ludzi, w którym uwzględniono m.in. liczbę wyburzeń, czyli istniejących aktualnie na trasie projektowanego zamierzenia budowlanego budynków mieszkalnych, które będą wymagały likwidacji. Materiał dowodowy w prowadzonym postępowaniu został zgromadzony w sposób zapewniający pozyskanie aktualnych danych dotyczących potencjalnej liczby obiektów przeznaczonych do wyburzenia. Organ pierwszej instancji uzyskał informację na temat bieżącego zagospodarowania działek znajdujących się w pasie [...], co oznacza, że w momencie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dysponował wiarygodnymi informacjami w tym zakresie.

Analizując zarzut skierowany do organu architektoniczno - budowlanego, że w przy - wydawaniu pozwoleń na budowę nie informowano stron o planowanej budowie przedmiotowego przedsięwzięcia, organ stwierdził, że jest on całkowicie oderwany od kontekstu niniejszego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu braku w raporcie odpowiedniej analizy oddziaływań skumulowanych hałasu oraz zanieczyszczeń powietrza organ II instancji wyjaśnił, iż istotą analizy oddziaływań skumulowanych jest ocena możliwości wystąpienia ewentualnych dodatkowych uciążliwości dla środowiska, wynikających ze współoddziaływania przedmiotowego obiektu z innymi istniejącymi, bądź planowanymi do realizacji przedsięwzięciami. Procedura oceny oddziaływania na środowisko jest przeprowadzana na stosunkowo wczesnym etapie procesu inwestycyjnego, i dlatego w ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przedstawiona w raporcie o oddziaływaniu analiza oddziaływań skumulowanych cechuje się rzetelną i wystarczającą do oceny skutków realizacji przedsięwzięcia szczegółowością. Stanowisko tutejszego organu potwierdza fakt, iż w przedmiotowej analizie skupiono się na ocenie potencjalnych źródeł znajdujących się w pobliżu planowanego przedsięwzięcia, które mogą mieć istotny wpływ na środowisko, a ponadto mogą wzmocnić dodatkowo oddziaływanie [...]. Z analizy przedmiotowego dokumentu wynika, że kumulacja oddziaływań występować będzie zarówno podczas budowy, jak i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia i dotyczyć może przede wszystkim emisji produktów spalania paliw w silnikach samochodowych, emisji z terenów innych ciągów komunikacyjnych, co będzie związane ze zmianami natężenia ruchu drogowego na drogach dojazdowych i [...]. Prognozę ruchu (SDR) do roku 2030 w badanych przekrojach dróg wojewódzkich nr [...], nr [...], nr [...] i ul. [...] na terenie gminy P. wyznaczono wg prognozy PKB średniego, przyjmując wskaźniki rocznego procentowego wzrostu PKB dla podregionu "rybnicko- jastrzębskiego" oraz współczynniki elastyczności poszczególnych kategorii pojazdów. Z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, że powyższe prognozy ruchu obejmowały w szczególności: DW [...] - ul. [...], DW [...] - ul. [...], DW [...] - ul. [...], DW [...] — ul. [...], DW [...] — ul. [...] oraz wspomnianą ul. [...] w P. Dla ww. dróg prognoza emisji zanieczyszczeń została wykonana poprzez: oszacowanie emisji jednostkowej (określenie emisji zanieczyszczeń powietrza pojedynczego pojazdu samochodowego), sporządzenie prognozy zmian emisji jednostkowej w związku ze zmianami standardów emisyjnych w funkcji czasu dla wyznaczonych horyzontów czasowych (2010r., 2016r. i 2030 r.) oraz sporządzenie prognozy emisji drogowych dla odcinków obliczeniowych wyznaczonych w prognozie rozkładu przestrzennego immisji zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego.

Na podstawie prognozy ruchu, o której mowa powyżej, w analizie prognozy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń komunikacyjnych badano: benzen (C6H6), dwutlenek azotu (NO2, dwutlenek siarki (SO2, ołów (Pb) i pył zawieszony (PM10). Autorzy raportu odnieśli się również do kwestii kumulowania się oddziaływań w zakresie klimatu akustycznego na planowanej drodze głównej południowej, jak również na drogach dojazdowych do planowanej inwestycji. Z analizy informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż obecnie natężenie ruchu na ww. drogach jest wysokie, a projektowana inwestycja ma na celu ich odciążenie, poprzez przejęcie znacznej części ruchu samochodowego. Obliczenia dotyczące propagacji hałasu w przestrzeni wykonano w programie SoundPLAN, wykorzystując model obliczeniowy NMBP-Routes - 96 (zgodny z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 października 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów w środowisku substancji lub energii przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem, portem (Dz. U. Nr 192, poz. 1347). W wyniku obliczeń otrzymano zasięgi hałasu, pochodzącego od opisanych odcinków dróg krajowych, dla pory dnia oraz dla pory nocy. Stwierdzono wówczas, iż dochodzi tam do znacznych przekroczeń poziomów dopuszczalnych w zakresie hałasu. Prognozy ruchu wskazują na dalszy wzrost natężenia pojazdów samochodowych, co spowoduje pogorszenie i tak już bardzo niekorzystnego klimatu akustycznego. W związku z powyższym, stwierdzono, że budowa [...] wpłynie na poprawę stanu klimatu akustycznego w sąsiedztwie ww. dróg krajowych, na skutek przejęcia z nich znacznej części natężenia ruchu drogowego. Powyższe wskazuje, iż w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, została uwzględniona kwestia kumulacji oddziaływań z przedmiotowym przedsięwzięciem. Analiza propagacji hałasu, pochodzącego od drogi, wykazała, że pomimo zastosowania ekranów akustycznych, mogą wystąpić przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej. Z uwagi na możliwość wystąpienia korekty przebiegu osi jezdni oraz parametrów ekranów akustycznych na etapie wykonywania projektu budowlanego i tym samym wystąpienia zmian w zasięgach oddziaływania hałasu wzdłuż drogi, w zaskarżonej decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] lutego 2012 r. nałożono na inwestora obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (punkt III. podpunkt "c" decyzji), gdy znane będą szczegółowe rozwiązania techniczne. W decyzji nałożono również obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w terminie roku od oddania inwestycji do użytkowania. Zarówno na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, jak i analizy porealizacyjnej, możliwe będzie przyjęcie dalszych rozwiązań z zakresu ochrony przed hałasem, przewidzianych przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutu E. P. o przyjęciu błędnych ustaleń przy określaniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i brak wystarczającego uzasadnienia wskazującego, że planowana inwestycja nie wpłynie na stan siedliska kwaśnej buczyny, nie zweryfikowanie ogólnych twierdzeń inwestora, a wręcz przyjęcie ich jako dowód w sprawie, nieaktualności map i liczby budynków do wyburzenia, prawdopodobieństwo przekroczeń standardów jakości środowiska akustycznego organ stwierdził, że zarzuty te są niezasadne. Wyjaśnił, że nadrzędnym celem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia oraz wskazanie wymagań w zakresie ochrony środowiska, koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Odnosząc powyższe do zarzutów E. P. dotyczących usytuowania przedmiotowej inwestycji względem innych tras komunikacyjnych wskazał, że tutejszy organ, jak również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K., nie posiadają kompetencji do rozstrzygania w zakresie zaproponowanych przez inwestora rozwiązań technicznych, lokalizacyjnych i komunikacyjnych, ujętych we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W procedurze oceny oddziaływania na środowisko organ poddaje ocenie z zakresu ochrony środowiska, skonkretyzowaną we wniosku inwestycję i jej warianty, której dotyczy dołączona do wniosku dokumentacja, opierając się między innymi na raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z przedmiotowej dokumentacji wynika, iż zakres przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] nie uwzględniał żądania E. P. w zakresie zmiany lokalizacji przedsięwzięcia, które w konsekwencji nie zostało poddane analizie w ramach procedury oceny oddziaływania na środowisko. Mając na względzie powyższe ustalenia, należy stwierdzić, że zarzuty skarżącego są nieuzasadnione i brak jest podstaw do ich rozpatrzenia w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

Zarzut dotyczący nałożonego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. obowiązku przeprowadzenia analizy porealizacyjnej również, zdaniem organu, nie zasługuje na uwzględnienie. O braku słuszności przedstawionej przez E. P. argumentacji świadczy przede wszystkim fakt, że możliwość nałożenia na wnioskodawcę ww. obowiązku wynika wprost z przepisów prawa, tj. art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś. W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, organ pierwszej instancji słusznie skorzystał z instytucji zawartej w ww. przepisie, ponieważ, nałożona na inwestora analiza porealizacyjna będzie skupiała się przede wszystkim na porównaniu ustaleń określonych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko i wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. To właśnie wyniki analizy porealizacyjnej będą najwłaściwszym sposobem zweryfikowania konieczności zastosowania dodatkowych urządzeń ochrony środowiska, tj. innych niż te które zostały dotychczas określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nałożenie obowiązku analizy porealizacyjnej nie oznacza, że procedura oceny oddziaływania na środowisko została przeprowadzona w sposób niewłaściwy, czy też wadliwy. Należy mieć na względzie, że prowadzenie w ramach przedmiotowej procedury szczegółowych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska oraz modelowanie stanu środowiska w kolejnych horyzontach czasowych, nigdy nie pozwoli uzyskać idealnie precyzyjnego odwzorowania wielkości oddziaływań, które będą miały miejsce w rzeczywistości. Instrumentem korygującym ewentualnie pojawiające się nieścisłości jest właśnie analiza porealizacyjna, która niewątpliwie stanowi istotne narzędzie ochrony środowiska.

Odnosząc się do zarzutów G., w tym nieprawidłowe sformułowanie warunków wyrażonych w pkt 1.2.1, podpunkcie "h" tiet drugie decyzji, w brzmieniu: "w celu ochrony przed nieumyślnym zabijaniem zwierząt w trakcie realizacji przedsięwzięcia prace w korytach cieków należy prowadzić pozą okresem rozrodu zwierząt w nich żyjących, trwającym od 15 sierpnia do 15 marca. W sytuacjach wymuszonych technologią robót budowlanych dopuszczą się prowadzenie prac w obrębie cieków wodnych również w ww okresie, pod warunkiem zapewnienia nadzoru przyrodniczego oraz w punkcie 1.2.1, podpunkcie "f", zaskarżonej decyzji, w brzmieniu: "wszelkie prace związane z wycinką zieleni należy prowadzić pozą okresem lęgowym ptaków, trwającym od 6 października do końca lutego. W przypadkach wynikających z technologii prowadzonych prac, dopuszcza się wycinkę również w okresie lęgowym, pod warunkiem zapewnienia nadzoru ornitologicznego", jako zapisów błędnych, ponieważ ich wdrożenie skutkować będzie pracami właśnie w okresie rozrodu ryb oraz w okresie lęgowym ptaków, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że powyższe zarzuty, mimo słuszności merytorycznej, nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. w postanowieniu z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], sprostował omyłki pisarskie w tym zakresie i orzekł prawidłowe brzmienie ww. uwarunkowań środowiskowych, dzięki czemu nie istnieją wątpliwości co do określenia terminów wyłączeń prowadzenia prac budowlanych.

Co do zarzutu dotyczącego wadliwego sformułowania warunku w punkcie 1.2.1, podpunkcie "h" tiret trzecie, zaskarżonej decyzji, w brzmieniu: "przed niwelacją jakichkolwiek zagłębień napełnionych wodą, w tym powstałych w trakcie realizacji inwestycji, należy przenieść stwierdzone wcześniej płazy, w tym osobniki dorosłe, formy rozwojowe lub młodociane, poza teren prowadzonych prac do stanowisk zastępczych, pod nadzorem przyrodniczym. Przy wyborze miejsca, do którego zwierzęta zostaną przeniesione należy wziąć pod uwagę możliwość ich przetrwania we właściwym stanie ochrony na nowym stanowisku, z uwzględnieniem czynników antropogenicznych". Według skarżącego warunek jest nieprecyzyjny, ponieważ nie określono w nim chociażby przykładowych miejsc uwalniania odłowionych płazów, uchybień w zakresie działań dotyczących batrachofauny, nieprawidłowego sformułowania warunku w punkcie 1.3., podpunkcie "r" tiret piąte, w brzmieniu: "nadzór przyrodniczy, w tym ornitologiczny, winien obejmować w szczególności: (...) identyfikację i wskazanie miejsc, do których należy przenieść zwierzęta i ich larwalne i młodociane" , które to kwestie powinny być wykonane na etapie właściwej procedury oceny oddziaływania na środowisko w ramach prawidłowo wykonanej inwentaryzacji przyrodniczej, natomiast pozostawienie całości zagadnienia na przyszłość daje możliwość uwalniania zwierząt w miejscach całkowicie przypadkowych lub może skutkować zaniechaniem lub dozorowaniem działań ochronnych, brak konkretności sformułowania warunku w punkcie 1.3., ppkt q: "charakter ukształtowania linii brzegowej, dna i składu gatunkowego płazów danego terenu", organ uznał je za nie trafne a niektóre przedwczesne.

W zakresie ochrony batrachofauny, zarzuty dotyczące punktu 1.3., podpunktów "h", "q" i "r", są w ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przedwczesne. Opinia organu odwoławczego wynika z faktu, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. w zaskarżonej decyzji przedstawił stanowisko co do konieczności przeprowadzenia dla przedmiotowego przedsięwzięcia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Pogłębiona wiedza na temat terenu, w obrębie którego będą prowadzone prace budowlane, pozwoli szczegółowo wytypować miejsca, do których będą przenoszone zwierzęta z likwidowanych zbiorników, parametry techniczne i biologiczne zbiorników zastępczych oraz metodykę prowadzenia nadzoru przyrodniczego.

Co do sformułowania warunku w punkcie I.3., podpunkcie "k", decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w brzmieniu: "w celu ograniczenia niekorzystnego wpływu eksploatacji drogi na gatunki ptaków osiedlające stany w M., należy zastosować ekrany ekologiczne w km około 22+630 — 23+190 po stronie prawej drogi, które powinny stanowić kontynuację zaproponowanych ekranów akustycznych" poprzez brak określenia dokładnych parametrów ekranów ekologicznych, organ II instancji stwierdził, że zastrzeżenia w zakresie parametrów ekranów ekologicznych, nie powinny być uwzględnione, ponieważ Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. w zaskarżonej decyzji przedstawił stanowisko co do konieczności przeprowadzenia dla przedmiotowego przedsięwzięcia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, w ramach której powyższe kwestie zostaną doprecyzowane.

Dalej organ wywodził, że ,że w związku z możliwością kumulowania się negatywnych oddziaływań na środowisko organ wskazał na konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Dodać w tym miejscu również trzeba, wbrew odwołującemu się podmiotowi, iż instrument taki jak ponowna ocena oddziaływania na środowisko (także w zakresie gatunków chronionych), jest zgodny z wymogami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko oraz Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. o ochronie siedlisk przyrodniczych oraz dziko żyjącej fauny i flory, tzw. Dyrektywy Siedliskowej.

W opinii Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w analizowanym przypadku Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. słusznie zdiagnozował konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko (co potwierdza wskazywaną przez odwołującego się potrzebę dopracowania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, m.in. w kontekście batrachofauny — nie jest jednakże przesłanką do uchylenia decyzji, bowiem ocena we wskazanym przez G. zakresie dokonana zostanie na etapie ponownej oceny).

Zgodnie z warunkiem zawartym w punkcie III. decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., ponowna ocena oddziaływania na środowisko w szczególności dotyczyć będzie: analizy oddziaływania inwestycji na stan akustyczny (punkt III. a), analizy wpływu na środowisko wodne (punkt III. b), analizy stanu faktycznego środowiska przyrodniczego (III. c). Z zapisu tego wynika, iż kwestie poruszane w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostaną ostatecznie rozstrzygnięte na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, a zarzuty skarżącego podmiotu są przedwczesne.

Ponowna ocena oddziaływania na środowisko, składająca się z takich samych elementów jak ocena oddziaływania na środowisko na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tj. z weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskaniu stosownych opinii i uzgodnień oraz zapewnieniu możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu), opierać się będzie na raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie zgodnym z art. 67 ustawy o ocenach. Raport sporządzany w ramach ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawierać będzie wszystkie informacje, które zawiera raport sporządzany na potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dodatkowo określone ze szczegółowością i dokładnością odpowiednio do posiadanych danych wynikających z projektu budowlanego i innych informacji uzyskanych po wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również innych decyzji inwestycyjnych, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2-9, 11-13 i 15-18a ustawy ooś, jeżeli były już dla danego przedsięwzięcia wydane. Ponadto raport sporządzany w ramach ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa stopień i sposób uwzględnienia wymagań dotyczących ochrony środowiska, zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i decyzjach inwestycyjnych, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2-9, 11-13 i 15-18a ustawy ooś, jeżeli były już dla danego przedsięwzięcia wydane.Tym samym, na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, która przeprowadzana będzie na podstawie "uaktualnionego" raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, określone zostaną działania minimalizujące, takie jak: parametry i lokalizacja przejść i przepustów dla płazów, parametry i lokalizacja płotków naprowadzających oraz ogrodzeń ochronnych dla płazów, lokalizacja miejsc, do których będą przenoszone płazy z rejonu budowy oraz z rejonów zlikwidowanych zbiorników, terminy prowadzenia nadzoru herpetologicznego oraz ewentualne działania kompensujące (jeśli zajdzie taka potrzeba) w odniesieniu do batrachofauny. Takie regulacje, zgodne z dyrektywą 2011/92/UE i 92/43/EWG, dają pewność, iż właściwa ocena oddziaływania na środowisko, zostanie dokonana przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia. Nie dojdzie zatem do niekontrolowanych strat w środowisku, przedsięwzięcie będzie bowiem realizowane w wariancie optymalnym, uwzględniającym konieczne działania minimalizujące i ewentualne działania kompensujące.

Co do kwestionowanego nałożenie w zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązku dotyczącego "rachowania dobrego stanu wód" bez określenia definicji lub znaczenia tego pojęcia, organ wyjaśnił, że pojęcie "dobrego stanu wód' oznacza taki stan wód, w którym wartości biologicznych elementów jakości wskazują na niski poziom zakłóceń wynikający z działalności człowieka, przy czym dopuszczalne są niewielkie odchylenia od wartości biologicznych wskaźników jakości występujących w warunkach niezakłóconych. W tym ujęciu ocenie podlega stan wód nie tylko traktowanych jako zasoby gospodarcze, ale przede wszystkim jako element ekosystemu. Podstawy klasyfikacji, jak i prezentacji stanu wód powierzchniowych i podziemnych, reguluje Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, zwana Ramową Dyrektywą Wodną. System podziału wód powierzchniowych i podziemnych oparty jest na podstawie ich jakości, czyli szeroko rozumianego stanu ekologicznego. W krajach Unii Europejskiej, w tym w Polsce, stosowany jest system pięcioklasowy. Ocenę jakości przygotowuje się na podstawie różnego typu wskaźników jakości wód. Klasyfikacji wód dokonuje się poprzez porównanie miarodajnych stężeń zanieczyszczeń i struktury zasiedlających je biocenoz określonych wskaźnikami z normatywnymi stężeniami zanieczyszczeń i strukturą biocenoz referencyjnych określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych czyści wód powierzchniowych (Dz.U. z 2011., Nr 258, poz.1549). Mając na względzie, że przytoczone powyżej definicje pojęcia "dobry stan wód' wynikają z ww. aktów prawa powszechnie obowiązującego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. nie był zobowiązany do umieszczania tych informacji w zaskarżonej decyzji, co czyni stawiany zarzut bezskutecznym.

Argumentacja G. dotycząca braku określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach optymalnych wymiarów wygrodzeń planowanej inwestycji, również nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe stwierdzenie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzasadnia okolicznością, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. w punkcie I.3., podpunkcie "g", tiret drugie zaskarżonej decyzji określił precyzyjny warunek w przedmiocie podnoszonych powyżej kwestii, mianowicie nałożył obowiązek zaprojektowania "obustronnego wygrodzenia drogi, na całej długości trasy głównej, siatką o wysokości co najmniej 220 cm (od ziemi), ze zmniejszająca się średnicą oczek ku jej dołowi, z gęstej siatki od dołu do wysokości nie mniejszej niż 40 cm- aby zabezpieczyć gatunki kopiące łub żyjące w norach, siatka powinna być zakopana w ziemi na głębokość nie mniejsza niż 40 cm.

Odpowiadając na zarzut dotyczący braku wykonania badań inwentaryzacyjnych w buforze 2 x 500 m od pasa inwestycji, organ drugiej instancji wyjaśnił, iż w żadnych obowiązujących aktach prawnych nie ma jednoznacznego wskazania, jaka powinna być jego szerokość. W przypadku każdej inwestycji kwestia ta powinna być potraktowana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań przyrodniczych i terenowych panujących na i w sąsiedztwie obszaru, na którym będzie realizowane planowane przedsięwzięcie. Analizując przedmiotową sprawę, organ odwoławczy nie znalazł podstaw, aby uznać, iż sporządzona na potrzeby raportu inwentaryzacja przyrodnicza w odniesieniu do fauny została wykonana w buforze o zbyt małej szerokości.

W zakresie kwestionowanej prawidłowość inwentaryzacji w kontekście braku informacji o chiropterofaunie (pismo z dnia 7 sierpnia 2013 r.) i wniosku poszerzenie ich o informacje dotyczące opisu metodyki badań nietoperzy, analizy nagrań i indeksów aktywności, opisu charakteru siedlisk nietoperzy oraz proponowanych działań minimalizujących negatywny wpływ przedsięwzięcie na tą grupę zwierząt, organ wskazał, że kwestie dotyczące analizy oddziaływania inwestycji na chiropterofaunę oraz wiążące się z tym uwarunkowania środowiskowe, których organ pierwszej instancji nie mógł ustalić na etapie właściwej procedury oceny oddziaływania na środowisko, w myśl punktu 5 sentencji niniejszej decyzji, zostaną ustalone ostatecznie w trakcie ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Skargę na decyzję GDOŚ wywiodło G. z siedzibą w K., dalej Towarzystwo, skarżący 1.

Zaskarżonej decyzji zarzuciło:

I. nieuwzględnienie w niej wpływu inwestycji na nietoperze i nie wskazanie projektantowi rozwiązań pozwalających zminimalizować negatywny wpływ inwestycji na nietoperze takie jak: przejścia górne (mosty), i dolne (przepusty), bramownice, ekrany, odpowiednia aranżacja nasadzeń zieleni i oświetlenia.

Skarżący wskazał, że kwestia ta nie była w ogóle przedmiotem rozważań organu mimo, że była sygnalizowana w listopadzie 2012r.

II. wadliwe wykonanie inwentaryzacji przyrodniczej w buforze 2x250m od osi poszczególnych wariantów zamiast w osi 2x500 m. Zdaniem skarżącego taki obszar jest zbyt mały w szczególności z powodu dużych parametrów inwestycji, zagrożenia dla płazów i zwierząt płynące z braku odpowiedniej liczby przejść (droga stanowi dla nich nieprzekraczalną barierę). Ponadto, w ocenie skarżącego przeprowadzona inwentaryzacja nie jest pełna w szczególności jak chodzi o stwierdzoną liczbę płazów (stwierdzono tylko żabę moczarową i trawną oraz żaby zielone). Doświadczenie autora skargi wskazuje na to, że powinny na tak dużym obszarze występować inne gatunki płazów. W rejonie K. i S. zaobserwował on kumaki górskie i ropuchy zielone. Ponadto skarżący wskazuje na rozbieżności liczby miejsc rozrodu płazów wskazanych w raporcie z liczbą zbiorników stwierdzoną w oparciu o interpretację ortofotomap (pominięto 17 zbiorników). Niepełne wyniki inwentaryzacji przyrodniczej nie pozwalają oszacować oddziaływań. Poza tym wadliwie nie stwierdzono płazów w kolidującym z inwestycją zbiorniku w km. 1+100. Dla likwidowanego zbiornika nie przewidziano kompensacji, nie zaplanowano harmonogramu odłowu płazów. Biorąc pod uwagę pas terenu pod zainwestowanie, wyliczony przez skarżącego na 100 m, skarżący poddał w wątpliwość konieczność likwidacji wyłącznie 4 zbiorników wodnych (w km 1+450), i 3 w km 14+100-14+650). Pas o szerokości 2x50 m od osi planowanej drogi, w km 14+100-14+650, koliduje z 7 zbiornikami oraz częściowo z trzema, czego raport nie uwzględnia. Towarzystwo sugerowało zmianę przebiegu drogi na tym odcinku w piśmie z 7 sierpnia 2013 r. i podnosiło ten argument w odwołaniu. Wobec znaczącego ograniczenia powierzchni siedliska trudno będzie tam dokonać skutecznej kompensacji.

III. brak wystarczających środków ochrony płazów tj. zastosowanie wyłącznie przejść podczas gdy konieczna jest kompensacji utraconych siedlisk. Likwidacja jednego miejsca rozrodu powinna skutkować powstaniem dwóch nowych, po przeciwnych stronach drogi. W powyższej sytuacji mogą zaistnieć przesłanki budowy zbiorników kompensacyjnych na wysokości km 0+500, 1+050, 11, 9+800 i 22+800. Skuteczna kompensacja wymaga jednak dobrej inwentaryzacji przyrodniczej a w tym wypadku, zdaniem skarżącego, istnieją poważne zagrożenia co do kompletności jej wyników.

IV. niewłaściwe zastosowanie przejść zespolonych z ciekiem, wyposażonych w półki jednostronne i ich szerokość. Ich zastosowanie jest nieefektywne i traktowane jako błąd projektowy a szerokość powinna wynosić od 0,4-0,5 m. Nie podano także liczby przepustów a jedynie zagęszczenie. Nie wiadomo także czy w przypadku zastosowania tego rozwiązania spełniony będzie warunek odległości od górnej ściany przepustu – powyższe znajduje uzasadnienie w literaturze specjalistycznej. Ponadto w pkt I.3 ppkt g brakuje zapisu, że długość wygrodzeń naprowadzających płazy powinna wynikać z szerokości strefy migracji zatem system elementów ochronno-naprowadzających powinien wychodzić poza zasięg strefy migracji i być wyznaczony na podstawie badań terenowych.

V. brak zapisu by zbiorniki kompensacyjne wykonać przed rozpoczęciem prac ziemnych związanych z realizacją inwestycji, co umożliwi ewakuację odłowionych zwierząt do nowopowstałych siedlisk rozrodu a nie pozostawienie tej kwestii na etap ponownej oceny oddziaływania (pkt III, pkt c).

VI. brak zapisu o konieczności szczelnego połączenia podstaw ekranów akustycznych z gruntem w rejonie 6+700 km, 9+800, 11+250, 14 +500. Takie rozwiązanie pozwala uniemożliwić małym zwierzętom dojście do pasa jezdni. Wątpliwości co do lokalizacji i zbyt małej długości wygrodzeń gerpetologicznych, które powinny wykraczać poza strefę migracji zwierząt (wskazano na jakich odcinkach). Konieczność podania długości wygrodzeń wynika z faktu że po zrealizowaniu projektu korekty przebiegu nawet drobnych elementów są trudne.

Skarżący wskazał, że kompletna inwentaryzacja przyrodnicza jest istotna ponieważ zapewnia poprawną merytorycznie możliwość wykonania wariantowania inwestycji, wskazuje projektantowi jasne wytyczne co do projektu budowalnego, zapewnia możliwość odwołania od decyzji do organu wyższego rzędu.

W tym aspekcie skarżący wskazał na wadliwe odsunięcie wykonania inwentaryzacji na etap ponownej oceny co prowadzi do uniemożliwienia rozpatrzenia wszystkich aspektów podczas wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Pominięcie części kryteriów istotnych wskutek niedostatecznego rozpoznania środowiska przyrodniczego uniemożliwia przeprowadzenie środowiskowych analiz będących istotną rzetelnej oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko. To z kolei uniemożliwia wybranie wariantu najkorzystniejszego. W tym wypadku nie ustalono, który wariant jest najmniej szkodliwy dla nietoperzy.

Na dowód niewłaściwie przeprowadzonej inwentaryzacji a co za tym idzie wadliwości raportu skarżący przedstawił pismo chiropterologa G. G. zawierające uwagi do zaskarżonej decyzji, wydruk mailowy dotyczący wykonanych przez skarżącego prac w terenie ze stwierdzeniem występowania na terenie inwestycyjnym fauny innej niż tylko wskazana w inwentaryzacji przyrodniczej, poradnik projektowania przejść dla zwierząt (część), płytę.

W związku z odpowiedzią na skargę, skarżący pismem z 9 września 2014 r. (powielonym następnie na rozprawie i datowanym 11 listopada 2014 r.) sprecyzował skargę zarzucając jej naruszenie art. 77 ust. 5 pkt 1 ustawy o ocenach poprzez jego niezastosowanie i 77 § 1 K.p.a. poprzez nienależyte zebranie materiału dowodowego i nierozpoznanie istoty sprawy.

Wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją poprzedzającą.

Skarżący zwrócił uwagę, że organ w odpowiedzi na skargę przyznał, że decyzja nie analizuje uwarunkowań środowiskowych pod względem oddziaływania inwestycji na nietoperze co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Dokonana przez organ interpretacja art. 88 ustawy o ocenach jest, w ocenie skarżącego, próbą ratowania decyzji wydanej z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 77 ust. 5 pkt 1 ustawy o ocenach. Brak istotnego w sprawie materiału badawczego skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Wykładnia organu o możliwości uzupełnienia, po wydaniu decyzji środowiskowej, materiału dowodowego oznacza dowolność organów w ich działaniu. Tym bardziej, że uzupełnienie decyzji środowiskowej o ochronę nietoperzy przez żądanie stworzenia przejść dla nich i przeniesienie ich siedlisk będzie na kolejnym etapie postępowania niemożliwe. Art. 88 ustawy o ocenach daje możliwość uzupełnienia decyzji w przypadku zmiany okoliczności po jej wydaniu a nie sanowania jej braków. Ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia polega na ocenie raportu. Aby ocenić oddziaływanie inwestycji na wybrane grupy zwierząt i zaproponować skuteczne i adekwatne środki minimalizujące i kompensujące konieczne jest posiadanie kompletnych informacji przyrodniczych zebranych w trakcie prawidłowo przeprowadzonych badań w terenie. Brak w tym zakresie uniemożliwia rozpatrzenie wszystkich aspektów związanych z wyborem najkorzystniejszego dla środowiska wariantu lub wskazania wariantu alternatywnego. Kwestie związane z występowaniem nietoperzy powinny być konsultowane z chiropterologiem.

Na poparcie swych tez przedstawiono informacje z RDOŚ w W. z których wynika m.in. że z uwagi na fakt, iż nietoperze podlegają ochronie ścisłej należy je uwzględniać niezależnie od planowanej drogi.

Drugą skargę wnieśli T. P., K. P., B. P. i W. P., dalej skarżący 2.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa procesowego tj. art. 7,8,10,12 i 77 § 1 K.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy o ocenach.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że organ nie ustosunkował się do ich pisemnych wniosków z dnia 21 lutego 2012 r., który zawierały m.in, postulat przesunięcia planowanej osi jezdni o 40-70 m w kierunku południowo-zachodnim od działek oznaczonych m.in. nr. nr. [...] i [...]. Dokonanie takiego przesunięcia skutkowałoby, ich zdaniem, "wydatnym zmniejszeniem odziaływania inwestycji względem kosztów ludzkich a mianowicie znacznym ograniczeniem ilości domów przeznaczonych do wyburzenia, w tym domów nowo wybudowanych, oraz ograniczeniem emisji spalin, hałasu itp". Ani raport ani decyzja nie odnoszą się do tych wniosków.

Po drugie, zdaniem skarżących 2, raport został sporządzony na podstawie nieaktualnych danych przyjętych za jego podstawę a wynikających z nieaktualnych map pochodzących z 2009 r. Dyskwalifikuje to raport w jego zasadniczej części, gdyż "zakłamuje" najistotniejsze kryterium w wyborze wariantu preferowanego a mianowicie wpływ inwestycji na ludzi. W celu naprawienia błędu RDOŚ w K. uzyskał od Prezydenta Miasta W. infomację z której wynika, że wg wariantu I do wyburzenia pojawiło się 10 nowych budynków. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia ilości wydanych po 2009 r. pozwoleń na budowę. Błędnie przyjęto w niej, że wariant I pod względem liczby wyburzeń jest najkorzystniejszy podczas gdy przeczą temu dane z których wynika, że w wariancie I tych domów jest 146 a w wariancie II 144. Na terenie W. nie uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a więc sukcesywnie wydawane są pozwolenia na budowę a nie jak wywodzi organ z tego powodu nie wydawane są tego rodzaju decyzje. Zdaniem skarżących organy władzy pominęły mieszkańców W. jako uczestników zainteresowanych planowanym przedsięwzięciem.

Raport nie uwzględnia i nie analizuje skumulowanego hałasu oraz stanu jakości powietrza pomiędzy projektowanymi ekranami dzwiękochłonnymi oddzielającymi planowaną drogę a budynkami mieszkalnymi usytuowanymi pomiędzy tymi ekranami a równoległą do planowanej drogi ulicą [...]. Hałas z planowanej drogi będzie kumulował się z hałasem ruchu pojazdów przejeżdżających ulicą [...] a z drugiej strony hałas z tej ulicy będzie potęgowany odbiciem od ekranów dzwiękochłonnych. Kumulacja dotyczy także jakości powietrza na tym odcinku. Raport w tym zakresie jest niekompletny tym bardziej, że jak wynika z pisma Prezydenta Miasta W. z 2 stycznia 2012 r. w obszarze objętym granicą oddziaływania powstały 32 nowe budynki, które nie zostały uwzględnione w raporcie.

Organ wadliwie odstąpił od badania skumulowanego hałasu jak i stanu jakości powietrza w rejonie planowanej drogi w W. w rejonie ulicy [...]., poprzestając jedynie na badaniu przeprowadzonym na terenie gminy P. Oba te rejony różnią się od siebie pod względem gęstości zabudowy i ilości ciągów komunikacyjnych. Budowa drogi w okolicy ulicy [...] zwiększy poziom hałasu i poziom zanieczyszczenia powietrza a w przypadku Gminy P. hałas zanieczyszczenie, przeciwnie, może ulec zmniejszeniu poprzez zmniejszenie się ruchu drogowego i przejęcie go przez nową drogę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w skardze.

Na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. wydano zarządzenie o połączeniu spraw o sygnaturze IV SA/WA 1006/14 i i 1007/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Przedmiotem niniejszego postępowania jest wydana decyzja środowiskowa dla przedsięwzięcia polegającego na opracowaniu projektu [...] na terenie W., M. i gmin sąsiednich – etap I (dokumentacja środowiskowa) dla wariantu I.

Podstawą do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia były przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dalej ustawa o ocenach.

Zgodnie z art. 71 ust.2 tej ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zakres i rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko został określony w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Ocena oddziaływania przedsięwzięcia obejmuje w szczególności weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W ramach oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko analizie i ocenie polegają:

-bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami, dostępność do złóż kopalin. Ponadto możliwość oraz sposoby zapobiegania i zmniejszenia negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wymagany zakres monitoringu (art. 62 ustawy o ocenach). Oceny tej dokonuje się na podstawie przedstawianego w toku postępowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Przepisy art. 66 ustawy o ocenach określają jakiego rodzaju elementy analizy powinien zawierać raport. Są nimi:

1. Opis planowanego przedsięwzięcia a w szczególności:

a) charakterystyka całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania,

b) główne cechy procesów produkcyjnych;

c) przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia;

2. Opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko;

3. Opis istniejących w sąsiedztwie zabytków chronionych;

4. Opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku nie podejmowania przedsięwzięcia;

5. Opis analizowanych wariantów w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego;

6. wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru;

7. Określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej;

8. Uzasadnienia proponowanego przez wnioskodawcę wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko;

9. Opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko;

10. Opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą.

Ponadto w zależności od rodzaju przedsięwzięcia inne ustalenia, które nie dotyczą niniejszej sprawy albo nie były kwestionowane przez organ.

Zadaniem organu jest przede wszystkim ocena raportu pod kątem jego kompletności, rzetelności i przydatności do oceny czy istnieją przesłanki do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

Sąd administracyjny, badając treść decyzji pod kątem jej legalności, nie może natomiast oceniać merytorycznej treści raportu. Jego zadaniem jest ocena raportu pod kątem poprawności formalnej tj. zgodności treści raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzania, logiki wywodów, weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną (po. wyrok WSA w Olsztynie II SA/OL 176/11 z 10 maja 2011 r, Lex 795681). Sąd bowiem nie posiada wiedzy specjalistycznej uprawniającej go do weryfikacji danych zawartych w raporcie.

Oceniając w świetle tych przepisów, zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznał że została ona wydana na podstawie raportu, który nie spełnia wymogów ustawowych w zakresie analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia w szczególności na podlegającą ochronie populację nietoperzy i batrahofauny a w konsekwencji nie zostały rozważone w sposób wyczerpujący warianty przedsięwzięcia i wybór wariantu najkorzystniejszego.

W tym zakresie Sąd w pełni podziela zarzuty odwołania T. (zarzut opisany w pkt I zarzutów skargi). Organ II instancji przyznał w uzasadnieniu decyzji rację skarżącemu 1 i dlatego, jak się wydaje nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny odziaływania na środowisko m.in. z analizą chiroptereologiczną, informacjami dotyczącymi skutecznych metod zapobiegania kolizjom ptaków i nietoperzy z ekranami przeźroczystymi, inwentaryzacją drzew wraz z opinią dendrologiczną w zakresie występowania gatunków chronionych roślin, grzybów i zwierząt, informacjami dotyczącymi elementów naprowadzających i uniemożliwiających wejście zwierząt na drogę, lokalizację, sposób oraz termin wykonania zbiorników zastępczych dla płazów, lokalizację terenów na których nastąpi całkowita lub częściowa likwidacja miejsc rozrodu płazów oraz terenów określonych jako siedliska zastępcze.

Oceniając ustalenia decyzji organu II instancji dotyczące konieczności przeprowadzenia ponownej oceny środowiskowej, w zakresie wskazanym wyżej, Sąd, nie podziela poglądu zaprezentowanego przez organ, że przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania będzie wystarczające aby w pełni ocenić faktyczny wpływ przedsięwzięcia na środowisko.

Ocena odziaływania przedsięwzięcia na środowisko następuje na najwcześniejszym etapie poprzedzającym uzyskanie pozwoleń na realizowanie danego zamierzenia inwestycyjnego (art. 72 ust. 1 pkt 3,6, 7, 11, 12 w zw. z art. 3 ustawy o ocenach). Ma to zawsze miejsce przed wydaniem decyzji pozwolenie na budowę lub decyzji równoznacznej – co wynika z art.- 72 ust. 1 pkt 1 lub 10 ustawy o ocenach. Wydanie takiego rodzaju decyzji otwiera zatem możliwość przystąpienia do dalszego etapu procesu inwestycyjnego (oczywiście o ile tego rodzaju decyzja jest wymagana).

Możliwość dokonania ponownej oceny oddziaływania wynika zazwyczaj z faktu, że posiadane na wstępnym etapie informacje i dane na temat przedsięwzięcia nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko albo gdy istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony, ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody (art. 82 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o ocenach). Przy ponownej ocenie należy w takim wypadku ustalić w jakim zakresie zostały uwzględnione wymagania wskazane w poprzedniej decyzji środowiskowej.

Organ potwierdził w pkt 5 decyzji, że istnieje konieczność przeprowadzenia analizy chiroptereologicznej, konieczność przedstawienia różnego rodzaju informacji na temat lokalizacji terenów zagrożonych, inwentaryzacji drzew wraz z opinią dendrologa, co zdaniem Sądu świadczy o tym, że tego rodzaju informacje, są w ocenie organu wyspecjalizowanego konieczne do prawidłowej oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Ponowna procedura ocenowa, na etapie pozwolenia na budowę służy dokonaniu ponownej oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko przy uwzględnieniu wcześniejszych danych, informacji wynikających z raportu, na podstawie którego wydana była decyzja środowiskowa. Ma być dowodem na to, że przyjęte pierwotnie rozwiązania służące ochronie środowiska były prawidłowe lub też ma precyzować niejako wcześniej przyjęte założenia (ocenić ich trafność).

Zgodnie z powołanym wcześniej art. 66 ustawy o ocenach wykonanie inwentaryzacji i określenie skutków inwestycji, aby mogło stanowić podstawę do wydania decyzji środowiskowej, musi być rzetelne, ponieważ tylko takie daje gwarancję należytej oceny wpływu inwestycji na środowisko, wpływu na faunę, florę, uzasadnienie przyjętego wariantu (najkorzystniejszy), działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko. Do tego konieczne jest m.in. przeprowadzenie rzetelnych badań na temat stanu populacji prawnie chronionych gatunków. Ta kompletna inwentaryzacja przyrodnicza ma zasadniczy wpływ na wybór wariantów inwestycji, jest wytyczną dla projektantów przy sporządzaniu projektu budowlanego.

Trafnie zatem skarżący 1 wskazuje w skardze, że odsunięcie wykonania badań populacji nietoperzy na etap ponownej oceny odziaływania, uniemożliwia prawidłową ocenę wpływu inwestycji na te ssaki, a co za tym idzie zaskarżona decyzja nie zawiera zapisów poprzez które zostałoby zminimalizowane negatywne oddziaływanie inwestycji na te zwierzęta. Raport w ogóle nie odnosi się do tej kwestii a w konsekwencji decyzja nie zawiera zapisów, które zabezpieczałyby ich funkcjonowanie na tym terenie.

Z analizy uzasadnienia decyzji nie wynika aby na etapie sporządzania raportu nie było możliwości przeprowadzenia badań w zakresie występowania na tym terenie nietoperzy ani też nie ma informacji aby one nie występowały. Przeprowadzone przez skarżącego badania, które znajdują odzwierciedlenie w dokumentach przestawionych przez niego w skardze, wskazują, że na tym ternie mogą występować nietoperze oraz inne niż wskazane w raporcie płazy. Dowód ten nie został przez organ skutecznie zakwestionowany. Świadczy to o tym, że sporządzony raport jest niepełny a w przypadku nietoperzy absolutnie wadliwy. Nie ma w aktach dowodów, żeby przeprowadzenie niewadliwej inwentaryzacji przyrodniczej było z jakiś racjonalnych względów niemożliwe na etapie wydawania decyzji środowiskowej. Stanowi to o naruszeniu art. 82 ust. 2 pkt 1 ustawy o ocenach. Brak informacji czy niezbędnych opracowań nie jest obiektywnie usprawiedliwioną przyczyną do przeprowadzenia niepełnej inwentaryzacji przyrodniczej a tylko względy obiektywne (obiektywna niemożliwość) może powodować dokonanie ponownej oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko na kolejnym etapie inwestycyjnym, o czym już była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia.

W ocenie Sądu decyzja II instancji zapadła też z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie spełnienia przesłanki wszechstronnego zebrania materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 K.p.a) a w konsekwencji naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie sporządzonego uzasadnienia. Nie ustalono wszystkich istotnych okoliczności sprawy i uznano, że mogą być one przedmiotem rozważań i oceny przy ponownym postępowaniu środowiskowym. Nie wyjaśniono także dlaczego tak szczegółowo określone do ponownego ustalenia kwestie nie mogły być przedmiotem ustaleń organu w obecnie toczącej się procedurze środowiskowej, do czego zobowiązuje organ art. 82 ust. 2 ustawy o ocenach.

Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Sąd zważył co następuje:

1.W świetle obowiązujących przepisów prawa brak jest podstaw do wykonywania inwentaryzacji przyrodniczej w buforze 2x500. Skarżący także nie wskazał przepisu prawa z którego taki obowiązek by wynikał.

2.w związku z koniecznością uzupełnienia raportu, o ile zostanie potwierdzone, że na terenie planowanej inwestycji występują inne zwierzęta, w tym te wskazane w skardze przez skarżącego ad. 1, pojawi się konieczność rozważenia czy zastosowane są wskazane w raporcie działania minimalizujące czyli: parametry i lokalizacja przejść i przepustów dla płazów, parametry i lokalizacja płotków naprowadzających oraz grodzeń ochronnych dla płazów, lokalizacja miejsc do których będą one przenoszone i terminy przeprowadzenia nadzoru herpetologicznego oraz inne działania kompensujące (w tym odniesieniu do nietoperzy). Organ rozważy czy zaproponowane w raporcie rozwiązania są wystarczające. Organ oceni także wskazywany w skardze zarzut związany z kolidowaniem pasa o szerokości 2x50 m od osi planowanej drogi w km 14+100-14+650 z większą liczbą zbiorników wodnych niż to wynika z raportu.

3.Zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przejść zespolonych z ciekami, zastosowania innej formy ochrony płazów tj. zastosowania wyłącznie przejść, podczas gdy konieczna jest kompensacja traconych siedlisk, także powinna być przedmiotem oceny organu, po uzupełnieniu raportu, jako mająca wpływ na jego prawidłowość i rzetelność.

4.Zarzut braku zapisu o tym, że zbiorniki kompensacyjne były wykonane przed rozpoczęciem prac ziemnych związanych z realizacją inwestycji nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro bowiem przewidziano określonego rodzaju działania kompensacyjne (np. budowa zbiorników kompensacyjnych), to oczywistym jest, że skoro zwierzęta mają być przenoszone to w pierwszej kolejności muszą być wykonane miejsca, do których nastąpi ich przenoszenie. Nie trzeba tego wprost stwierdzać w decyzji.

5.Niezasadny jest zarzut dotyczący braku zapisu o konieczności szczelnego połączenia podstaw ekranów akustycznych z gruntem. W ocenie Sądu, tego rodzaju technikalia powinny być przedmiotem dalszych rozważań organu, tj. przy wydawaniu kolejnej decyzji środowiskowej.

6.Niezasadne są zarzuty skarżących ad. 2 o sporządzeniu raportu na podstawie nieaktualnych danych wynikających z nieaktualnych map pochodzących z 2009 r. Skoro raport był sporządzony w 2009 r. to oczywistym jest, iż to mapy z tamtego okresu były podstawą do sporządzenia raportu. Organ posługiwał się urzędowymi mapami pochodzącymi z urzędowych zasobów geodezyjnych. Mapy posiadają stosowne, wymagane prawem pieczęcie i adnotacje i jako takie stanowią dokumenty urzędowe. Fakt, że od 2009 r. organy wydały decyzje pozwolenie na budowę dla nowych inwestorów, których nieruchomości leżą w obrębie planowanej inwestycji, nie oznacza, że budynki te zostały wybudowane. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że praktycznie jedynym kryterium wyboru przebiegu planowanej inwestycji była liczba wyburzeń, organ powinien na etapie ponownej oceny prawidłowości przyjętego wariantu dokonać uzupełniających ustaleń w tym zakresie. Wskazać jednak należy, że samo wydanie pozwoleń na budowę nie jest równoznaczne z wyburzeniem. Pamiętać należy, że procedura środowiskowa jest prowadzona z uwzględnieniem czynnika społecznego (lokalnego). Organ dokonuje ogłoszeń o wszczęciu tej procedury i wydawanych decyzjach, co miało miejsce i w tym przypadku. Oczywiście brak jest podstaw do tego aby odmawiać właścicielom wydawania decyzji – uzyskiwania pozwoleń budowalnych, to z drugiej strony należy także uwzględnić fakt, że planowana inwestycja jest działaniem na rzecz dobra wspólnego. Jej celem jest zapewnienie większej liczbie ludzi możliwości bardziej komfortowego przemieszczania się. Przy wyborze wariantu najkorzystniejszego, obok kryterium wyburzeń organ powinien mieć na względzie interes społeczny, obok interesu obywateli jako właścicieli

nieruchomości (szczególny) ale i jako przyszłych użytkowników drogi (art. 7 K.p.a.).

7.Niezasadny jest zarzut nierozważenia przez organ kwestii hałasu i stanu jakości powietrza. Organ II instancji na str. 13 odniósł się do tego zarzutu i wyjaśnił, że przeprowadzona analiza dotycząca kumulowania oddziaływań związanych z hałasem będzie występować na etapie budowy i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia i może dotyczyć emisji spalin, emisji z terenów innych ciągów komunikacyjnych. Autorzy raportu odnieśli się do tych kwestii, dokonując stosownych pomiarów. Sąd, jako że nie jest specjalistą w tej dziedzinie, nie ma ani uprawnień ani wiedzy aby ustalić czy zaprezentowane wyliczenia są prawidłowe. W ocenie Sądu, wywód organu (str 13-14) w zakresie oceny oddziaływania jest logiczny, argumentacja poprawna a skarżący, poza twierdzeniami o wadliwości decyzji w tym zakresie, nie przedstawili żadnego kontrdowodu podważającego te ustalenia raportu. Podkreślić należy, że GDOS jest organem wyspecjalizowanym w zakresie zagadnień związanych z szeroko pojętą ochroną środowiska a więc ma kompetencją do oceny rozwiązań przyjętych w raporcie z punktu widzenia ochrony środowiska. Z kolei zasada zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a) jest powiązana z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony. (por. NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., II GSK 183/06, LEX nr 290139). Zasada ta nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, wyrażający się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Przyjęte rozstrzygnięcie musi być tak uzasadnione aby przekonać stronę, iż wszystkie podniesione przez nią argumenty zostały poddane ocenie a ocena musi sprowadzać się do przedstawienia argumentów które legły u podstaw takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Nie znaczy to oczywiście, że organ musi w sposób zgodny z żądaniem strony rozstrzygnąć sprawę. Pogłębianiu zasady zaufania obywatela do Państwa służy "podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania"(por. wyrok WSA w Warszawie z 8 grudnia 2010 r., VIII SA/Wa 640/10). Dlatego też organ wydając decyzję musi najpierw w sposób prawidłowy zebrać materiał dowodowy a następnie go ocenić, w tym odnieść się szczegółowo do zarzutów strony. Uzasadnienie musi spełniać wymogi art. 107 § 3 K.p.a. W związku z tym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ sporządzi uzasadnienie w sposób przejrzysty, logiczny i wyczerpujący – tak aby jego treść spełniała wymogi art. 107 § 3 K.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji przeprowadzi dodatkowe postępowanie poprzez uzupełnienie raportu, zgodnie z powyższymi wskazaniami sądu (art. 136 K.p.a.), a w skrajnym wypadku, gdyby konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy będzie miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, rozważy możliwość wydania decyzji kasacyjnej, zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. Organ II instancji dokonując oceny raportu ma daleko idące możliwości do uzupełniania materiału dowodowego. Zasada oficjalności postępowania dowodowego oraz zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 77 k.p.a. nakłada na organ obowiązek wszechstronnego zebrania tego materiału a następnie jego oceny (art. 80 k.p.a). W tym wypadku organ II instancji tym obowiązkom w pełni nie sprostał.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c, 200 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.