Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 503/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Zarządu Województwa L. z dnia 19 lipca 2022 r. nr BOD-II.431.2.13.2021.EJ w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki za zaległości spółki w zapłacie zobowiązań finansowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 19 lipca 2022 r. Zarząd Województwa Lubelskiego - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020, dalej: "Zarząd Województwa", "organ odwoławczy", "organ", na podstawie art. 104, art. 107 § 1 i § 3, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "K.p.a.", art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 w zw. z art. 116 § 1, § 2 i § 4, art. 116 b § 1 i § 3 ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej: "O.p.", w zw. z art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 2 i 3 pkt 2 oraz art. 67 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305 ze zm.), dalej: "u.f.p.", oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), dalej: "ustawa wdrożeniowa", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie, dalej: "Dyrektor WUP", "organ I instancji" z 7 października 2021 r., znak: [...], orzekającą o solidarnej odpowiedzialności G. G., dalej: "strona", "skarżący", jako byłego prezesa zarządu, a następnie likwidatora V. Spółki z o.o., dalej: "Spółka", "Beneficjent", za zaległości Spółki w zapłacie zobowiązań z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wynikających z decyzji nr 9/2020 Dyrektora WUP z 8 maja 2020 r. wraz z odsetkami od tych zaległości.

W uzasadnieniu decyzji Zarząd Województwa podał, że decyzja Dyrektora WUP z 8 maja 2020 r. jest wykonalna i prawomocna. Zakreślony w decyzji termin zwrotu środków wraz z odsetkami upłynął 27 października 2020 r. Powodem żądania zwrotu było naruszenie Regulaminu konkursu oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, dalej: "Wytyczne", rozdział 6, podrozdział 6.2 i 6.3 oraz rozdział 8, podrozdział 8.2 ppkt 2 lit. a w zw. z § 4 ust. 6 i 7 Umowy o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. W związku z nieuregulowaniem przez Spółkę należności orzeczonej do zwrotu tą decyzją Dyrektor WUP, na podstawie art. 26 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej: "u.p.e.a.", skierował do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie, dalej: "Naczelnik PUS", "organ egzekucyjny", wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec Beneficjenta na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego z 30 czerwca 2020 r. Postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Beneficjenta stwierdzając, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Pismem z 26 lipca 2021 r. Dyrektor WUP poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania Spółki określone ww. decyzją z 8 maja 2020 r., zaś decyzją z 7 października 2021 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności strony za opisane zaległości Spółki. Organ I instancji podkreślił, że skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki, będąc jedynym członkiem Zarządu Spółki, od 3 grudnia 2009 r. – dnia rejestracji Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym, dalej: "KRS", do 15 lipca 2020 r. – dnia zwołania Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, na którym przyjęto jego rezygnację z pełnionej funkcji. Następnie uchwałą nr 2/2020 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 26 sierpnia 2020 r. strona została powołana na likwidatora Spółki i pełniła tę funkcję nieprzerwanie do dnia wykreślenia Spółki z KRS. Tym samym w momencie powstania nieprawidłowości skutkujących obowiązkiem zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z procedurami, tj. w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 maja 2019 r., jak również w czasie upływu terminu płatności wynikającego z decyzji Dyrektora WUP z 8 maja 2020 r., tj. w dniu 9 czerwca 2020 r. strona pełniła funkcję jedynego członka zarządu Spółki. Natomiast w czasie upływu terminu płatności wynikającego z decyzji Dyrektora WUP z 8 maja 2020 r. Strona pełniła funkcję likwidatora Spółki. Organ I instancji w oparciu o dokumenty przedłożone przez stronę 5 sierpnia 2021 r. stwierdził, iż Spółka złożyła 5 lutego 2020 r. wniosek o ogłoszenie upadłości. W tym wniosku Strona wskazała m.in. na utratę płynności finansowej oraz brak perspektyw na poprawę sytuacji. Wniosek strony w tym przedmiocie Sąd Rejonowy [...] w L. , dalej: "Sąd Rejonowy", oddalił postanowieniem z 18 czerwca 2020 r., na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe. Ponadto, jak wyjaśnił organ I instancji, uchwałą nr 1/2020 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 26 sierpnia 2020 r. rozwiązano Spółkę i otwarto jej likwidację z dniem podjęcia uchwały. Spółka została wykreślona z KRS w dniu 18 sierpnia 2021 r. (data uprawomocnienia postanowienia o wykreśleniu z KRS).

W odwołaniu strona zarzuciła decyzji naruszenie: art. 116 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 11 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 1228 ze zm.), dalej: "u.p.u.", przez uznanie, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożony został z przekroczeniem ustawowego terminu 30 dni od dnia zaistnienia stanu niewypłacalności, co doprowadziło do stwierdzenia jakoby zachodziły przesłanki orzeczenia wobec strony solidarnej odpowiedzialności ze spółką; art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy ponowne złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez likwidatora byłoby bezcelowe w sytuacji gdy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożony 5 lutego 2020 r. został prawomocnie oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z siedzibą w Ś. z 18 czerwca 2020 r. na podstawie art. 13 u.p.u.; art. 7 K.p.a. w zw. z art. 21 ust 1 u.p.u., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez nieustalenie jaki wpływ na płynność finansową Spółki miała decyzja Ministra Finansów i Polityki Regionalnej doręczona jej 23 stycznia 2020 r., a w konsekwencji nieustalenie, czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w odpowiednim czasie, co skutkowało uznaniem, że skarżący winien odpowiadać solidarnie za zaległości w zapłacie Spółki; art. 8 K.p.a., przez naruszenie zasad bezstronności, równego traktowania i zaufania w wyniku przyjęcia, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nie zostało dokonane w odpowiednim terminie i zasadne jest przeniesienie odpowiedzialności na stronę.

Nadto w piśmie 30 grudnia 2021 r. skarżący wniósł o przesłuchanie go w charakterze strony oraz zażądanie i włączenie w poczet materiału dowodowego akt sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy pod sygn. akt [...] w przedmiocie ogłoszenia upadłości przez Spółkę, na okoliczność stanu jej niewypłacalności, daty i przyczyny zaistnienia tego stanu, a także daty i motywów stojących za wystąpieniem z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki. Organ postanowieniem z 16 lutego 2022 r. dopuścił dowód z tych dokumentów oraz stwierdził, że w pozostałym zakresie opisany wniosek dowodowy jest przedwczesny.

Sąd Rejonowy pismem z 11 kwietnia 2022 r. wyraził zgodę na wgląd do ww. akt, a 14 kwietnia 2022 r. pełnomocnik organu zapoznał się z aktami w siedzibie Sądu i sporządził fotokopie. Pismem z 21 kwietnia 2022 r. organ wystąpił do Sądu o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt tej sprawy, które wpłynęły do organu 4 maja 2022 r. Organ postanowieniami z 7 czerwca 2022 r. postanowił dopuścić dowód z tych dokumentów, a także odmówił uwzględnienia ww. wniosku dowodowego o przesłuchanie skarżącego w charakterze strony.

Rozpoznając odwołanie organ stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Organ podkreślił, że kwota środków do zwrotu stanowi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., do których w zakresie nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy Działu III O.p.. Zarząd Województwa jest uprawniony do rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Stronę, zgodnie z art. 61 ust. 3 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Beneficjenta stwierdzając, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Opisany w uzasadnieniu decyzji przebieg postępowania egzekucyjnego zakończonego tym postanowieniem dowodzi, że Spółka nie posiada majątku, którego wysokość przekraczałaby wydatki egzekucyjne. Egzekucja wobec Spółki okazała się więc bezskuteczna.

Organ podniósł, że w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 maja 2019 r., oraz w czasie upływu terminu płatności wynikającego z decyzji Dyrektora WUP nr 9/2020 z dnia 8 maja 2020 r. skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki (od 3 grudnia 2009 r. do 8 września 2020 r.).

Zdaniem organu, nie ulega też wątpliwości, że strona nie wykazała, aby wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniających ją od tej odpowiedzialności. Organ stwierdził, że choć skarżący złożył w dniu 5 lutego 2020 r. wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, to nie uczynił tego we "właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Zarząd Województwa stwierdził, że takie stanowisko potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego z 18 czerwca 2020 r., którym oddalono wniosek złożony przez stronę, na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.u. Opierając się na przywołanych w uzasadnieniu decyzji orzeczeniach sądów, organ stwierdził, że oddalenie wniosku z uwagi na to, że majątek spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego już samo w sobie rozstrzyga, że w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wniosek ten był spóźniony, a tym samym nie był złożony "we właściwym czasie". Jednocześnie organ przywołał wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości czyni zbędnym, jeśli odpowiedzialność przypisywana jest tym samym członkom zarządu spółki, ustalenie konkretnej daty, w którym ten wniosek winien być złożony by nie był on spóźniony, a w dacie jego składania był on już spóźniony, skoro majątek dłużnika nie wystarczał na przeprowadzenie kosztów postępowania upadłościowego. Strona nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Tym samym w sprawie nie zaistniała też przesłanka określona w art. 116 § 1 ust. 2 O.p.

Organ odwoławczy podkreślił również, że za przyjęciem powyższego stanowiska przemawiała także analiza udostępnionych przez Sąd Rejonowy dokumentów, to jest m.in Sprawozdania Tymczasowego Nadzorcy Sądowego z 29 kwietnia 2020 r. oraz sporządzonego przez Dłużnika prawidłowego bilansu na luty 2020 r, który uwzględnia bilans zamknięcia 2019 r. Z dokumentów tych wynika jednoznacznie, iż majątek spółki nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, co również potwierdza, że w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wniosek ten był spóźniony.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, który wywodził, że stan niewypłacalności Spółki powstał w dniu 23 stycznia 2020 r., tj. z chwilą doręczenia decyzji Ministra Finansów i Polityki Regionalnej z 16 stycznia 2020 r., a zatem wniosek o ogłoszenie upadłości spółki 5 lutego 2020 r. został złożony w ustawowo 30-dniowym terminie, organ odwoławczy zaznaczył, iż jak wynika z dokumentów włączonych na etapie postępowania odwoławczego, tj. zarządzenia referendarza sądowego z 10 lutego 2020 r., sygn. akt [...], wniosek o ogłoszenie upadłości, na podstawie art. 25 ust. 3 u.p.u., wobec niezłożenia oświadczenia co do prawdziwości danych zawartych we wniosku, został zwrócony. W takim przypadku Sąd zwraca wniosek bez wzywania Strony do jego uzupełniania. Zwrócony wniosek nie pociąga za sobą żadnych skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. W rezultacie taki wniosek nie wywoła skutku w postaci zwolnienia z odpowiedzialności określonej w art. 21 ust. 3 u.p.u. czy art. 116 O.p. Spółka 11 marca 2020 r. złożyła ponownie wniosek o ogłoszenie upadłości, który był odrębnym wnioskiem.

W ocenie organu, nie były zasadne również pozostałe zarzuty odwołania. Postanowieniem z 7 czerwca 2022 r. odmówiono uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego jako strony na okoliczność stanu niewypłacalności Spółki, daty i przyczyny jego zaistnienia, a także daty i motywów stojących za wystąpieniem z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki. Organ pismem z tej samej daty poinformował też skarżącego, że zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. w każdym stadium prowadzonego postępowania administracyjnego ma prawo do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów i materiałów, a także do złożenia dodatkowych wyjaśnień mogących mieć znaczenie w sprawie. Organ podkreślił, że dowód z przesłuchania strony nie wniósłby żadnych nowych okoliczności, a więc nie był konieczny, tym bardziej, że w sprawie nie zaistniały przesłanki opisane w art. 86 K.p.a. Dowód z przesłuchania stron jest dowodem posiłkowym i może bowiem być przeprowadzony wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie, gdyż wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione. Za przeprowadzeniem tego dowodu nie przemawiał także art. 78 § 1 i 2 K.p.a., ponieważ całokształt wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności został już w sposób niebudzący wątpliwości ustalony na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie i jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień strony jest więc zbędne.

W skardze strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 K.p.a. w zw. z art. 13 § 1 u.p.u. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przejawiające się w błędnym uznaniu, że wobec oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w oparciu o art. 13 § 1 u.p.u. brak jest potrzeby badania daty wystąpienia stanu niewypłacalności oraz art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przejawiające się w zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z zeznań skarżącego w charakterze strony na okoliczność momentu i przyczyn powstania stanu niewypłacalności.

Skarżący zarzucił też naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 21 u.p.u. poprzez jego błędną wykładnię oraz skonstruowanie i uznanie za obowiązującą, własnej definicji czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji, gdy przepisy prawa upadłościowego regulują kwestię terminu do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, a następnie w wyniku błędnej wykładni uznanie, że wobec skarżącego nie zachodzą okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki; art. 2 Konstytucji, poprzez posłużenie się własną definicją pojęcia czasu właściwego do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, mimo istnienia w obrocie prawnym definicji tego pojęcia wprost wynikającego z przepisów ustawy, co zaś godzi w postulat pewności prawa będący fundamentem demokratycznego państwa prawa.

Formułując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania bądź alternatywnie o uchylenie tych decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Uzasadniając skargę strona podkreśliła, że organ dokonał szeregu nadużyć przy interpretacji kluczowego dla wyniku tej sprawy pojęcia "czasu właściwego do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości". Wskazała, że skoro art. 116 O.p. nie zawiera definicji tego pojęcia, to należało w tym zakresie sięgnąć do definicji zawartej w art. 21 u.p.u. Organ zaniechał badania daty wystąpienia niewypłacalności, błędnie argumentując, że było to bezcelowe wobec oddalenia przez Sąd Rejonowy wniosku o upadłość na podstawie art. 13 tej ustawy. Oddalenie wniosku w tym trybie nie przesądza o tym, że wniosek był spóźniony, co potwierdza przywołane w skardze stanowisko sądów administracyjnych. Zdaniem strony, błędna jest też teza organu, jakoby wniosek o ogłoszenie upadłości z 11 marca 2020 r. był kolejnym i odrębnym wnioskiem. Wniosek ten został przyjęty do rozpoznania na zasadzie art. 1301a § 3 K.p.c., a zatem wywołuje skutki od daty pierwotnego wniesienia. Organ winien był więc ustalić stosownie do reguł u.p.u., a następnie zbadać, czy został przez stronę zachowany termin z art. 21 tej ustawy. Organ zaniechał takich ustaleń, przyjmując wadliwe założenie, iż o tym, że wniosek jest spóźniony, przemawia sam fakt oddalenia go na zasadzie art. 13 § 1 u.p.u. Prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi natomiast do wniosku, że stan niewypłacalności spółki nastąpił 23 stycznia 2020 r., tj. w dniu doręczenia decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 16 stycznia 2020 r. a następnie z zachowaniem terminu 30 dni został w dniu 5 lutego 2020 r. złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Zdaniem skarżącego, całkowicie bezzasadnie organ oddalał wniosek skarżącego o przesłuchanie go w charakterze strony. Przesłuchanie takie w ocenie skarżącego mogłoby wiele wnieść do sprawy, a przede wszystkim usystematyzować kwestię wystąpienia stanu niewypłacalności oraz określenie momentu właściwego do wystąpienia z wnioskiem.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności ze względu na przedmiot sprawy zauważyć należy, iż granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe zakreślają przepisy rozdziału 15 O.p. zatytułowanego "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich" Zgodnie z treścią art. 116 § 1 tej ustawy, zamieszczonego we wskazanym rozdziale, w brzmieniu prawidłowo zastosowanym przez organy podatkowe, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Z kolei, według art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązanie podatkowe ma charakter akcesoryjny i następczy, co wynika także z treści art. 107 O.p. Występuje ona w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika i jest uzależniona od istnienia jego odpowiedzialności. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna. Wierzyciel podatkowy nie ma bowiem swobody co do kolejności zgłaszania roszczenia do podatnika lub osoby trzeciej, lecz kolejność ta jest ściśle określona przez przepisy prawa podatkowego (art. 108 § 4 O.p.). O odpowiedzialności osoby trzeciej organ orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 O.p.) Szczegółowe zasady odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością normuje jednak przytoczony wyżej art. 116 O.p.

Zgodnie z jego treścią, wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność, tzw. przesłanki egzoneracyjne (zob. uchwała NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09). Przytoczony wyżej art. 116 O.p. normuje warunki odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązania podatkowe tej spółki, a także wskazuje jak rozłożony jest ciężar dowodzenia wskazanych przesłanek odpowiedzialności: pozytywnych i negatywnych. Na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji oraz pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie powstania zobowiązań, które przekształciły się w zaległości podatkowe. Natomiast stronę obciąża wykazanie okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność (zob. wyrok NSA z 12 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2614/15).

Orzeczona przez organy wobec skarżącego solidarna odpowiedzialność dotyczy:

1) zaległości Spółki w zapłacie zobowiązań z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wynikających z decyzji nr 9/2020 Dyrektora WUP z 8 maja 2020 r. (znak: [...]), tj. zaległości w łącznej wysokości 654,64 zł;

2) odsetek od zaległości, o których mowa w pkt 1, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków, tj. od 25 stycznia 2019 r. do dnia wydania niniejszej decyzji, w łącznej wysokości 142 zł.

Przyczyną żądania zwrotu opisanych kwot było naruszenie Regulaminu konkursu oraz Wytycznych, rozdział 6, podrozdział 6.2 i 6.3 oraz rozdział 8, podrozdział 8.2 ppkt 2 lit. a w zw. z § 4 ust. 6 i 7 Umowy o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020.

Niekwestionowane jest, że od decyzji Dyrektora WUP nr 9/2020 z 8 maja 202 r. Spółka nie założyła odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna (i prawomocna). Zakreślony w tej decyzji termin zwrotu środków wraz z odsetkami upłynął 9 czerwca 2020 r. Spółka nie wykonała zobowiązania wynikającego z opisanej decyzji.

Poza sporem jest też, że w momencie powstania nieprawidłowości skutkujących obowiązkiem zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z procedurami, tj. w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 maja 2019 r., a także w czasie upływu terminu płatności wynikającego z decyzji nr 9/2020 Dyrektora WUP, strona pełniła funkcję jedynego członka zarządu Spółki.

W ocenie Sądu, organy wykazały także zaistnienie drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., czyli bezskuteczność egzekucji wobec Spółki. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawił motywy, jakie doprowadziły do uznania egzekucji wobec spółki za bezskuteczną ze względu na brak majątku ruchomego przedstawiającego wartość handlową i podlegającego zajęciu, majątku nieruchomego, środków na rachunkach bankowych oraz innych wierzytelności pieniężnych i praw majątkowych umożliwiających podjęcie skutecznych czynności egzekucyjnych, prowadzących do wyegzekwowania opisanych wyżej zaległości.

Mianowicie, jak wskazał organ, w celu wyegzekwowania dochodzonych należności w toku postępowania egzekucyjnego doręczono odpisy tytułów wykonawczych, zajęto rachunki bankowe, zajęto i sprzedano ruchomość, wysłano zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności, poszukiwano wierzytelności do zajęcia w dostępnych systemach, skierowano zapytania o rachunki bankowe w systemie OGNIVO, zweryfikowano dane w bazach CIKW, CEPiK, CRCM, WRO-System, KRS, przydzielono tytuły wykonawcze do służby poborcy skarbowemu. Niekwestionowane jest, że należne kwoty uzyskano z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz spółki przez I. S.A. (ostatnia 19 maja 2020 r.) i sprzedaży przez spółkę, za zgodą organu egzekucyjnego, zajętej ruchomości - pojazdu marki Skoda Octavia, rok. prod. 2012, nr rej. [...] (8 kwietnia 2021 r.); kwoty rozliczono na koszty egzekucyjne. Na rachunku spółki prowadzonym przez m. S.A. brak było środków na realizację zajęcia. Banki informowały, że aktualnie nie prowadzą rachunków na rzecz spółki. Dłużnik T. nie udzielił odpowiedzi na przesłane zajęcie wierzytelności. W JPK brak informacji o transakcjach za ostatnie 6 miesięcy. W CRCM, CIKW spółka nie figuruje. W CEPiK brak innych niż wyżej wymieniony pojazdów zarejestrowanych na spółkę. Wg KRS spółka nie posiada organu reprezentującego; w dziale VI wpis o rozwiązaniu spółki w dniu 26 sierpnia 2020 r., likwidator G. G. . Dotychczasowa działalność: pozostałe pozaszkolne formy edukacji gdzie indziej nieklasyfikowane. Na podstawie dostępnych danych o spółce (w tym OGNIVO i STIR) nie ustalono innych składników majątkowych, w stosunku do których można skierować czynności egzekucyjne. Z dokumentacji sporządzonej przez poborcę skarbowego - protokołu o stanie majątkowym z 15 stycznia 2021 r. - wynika, że od sierpnia 2020 r. prowadzone jest postępowanie likwidacyjne, spółka od ponad roku nie osiąga dochodu. Prowadziła ona działalność szkoleniową na terenie całego kraju. Obecnie zajmuje jedno pomieszczenie przy ul. [...], wynajmowane za kwotę 250 zł miesięcznie; czynsz nie jest opłacany. Ruchomości, wskazane na przedłożonym wykazie majątku spółki z 13 stycznia 2021 r, poza sprzedanym ww. pojazdem nie przedstawiają wartości handlowej. Na dzień wydania niniejszego postanowienia do wyegzekwowania pozostały koszty egzekucyjne w wysokości 100 zł, w tym wydatki egzekucyjne 0 zł.

Organ odwołał się wreszcie w tym zakresie do postanowienia organu egzekucyjnego z 15 czerwca 2021 r., który to organ, działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki, z uwagi na stwierdzenie, że nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Dla porządku wskazać należy, że w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, stwierdzenia bezskuteczności egzekucji dokonuje się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. W uchwale tej wyjaśniono przy tym jak należy rozumieć pojęcie bezskuteczności egzekucji. Zdefiniowano go jako stan, w którym zajęty w egzekucji majątek dłużnika nie rokuje zaspokojenia egzekwowanych należności lub wierzyciel wykaże, że na skutek prowadzonej egzekucji nie uzyskał w pełni zaspokojenia swej wierzytelności. Z takiego rozumienia tego pojęcia wynika wniosek, że zasadniczo do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji niezbędne jest wykazanie przez wierzyciela konieczności zastosowania przez środków egzekucyjnych skierowanych do całego majątku dłużnika. Zaistnienie tych przesłanek może być przy tym wykazywane każdym środkiem dowodowym, w tym sporządzonym przez poborcę skarbowego (komornika) protokołem bezskutecznego zajęcia ruchomości czy praw majątkowych albo protokołem stwierdzającym, że zobowiązany posiada tylko szczegółowo wskazane ruchomości (prawa majątkowe) wolne od egzekucji albo, że nie zdołano ustalić istnienia jakiegokolwiek majątku. Ponadto, zasadnie argumentuje organ odwoławczy, że oceny co do bezskuteczności egzekucji należy dokonać na moment orzekania o odpowiedzialności członka zarządu. W ocenie Sądu, standardy postępowania zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami zostały w niniejszej sprawie zachowane.

W odniesieniu do przesłanek negatywnych należy w pierwszej kolejności zauważyć, że członek zarządu, który potencjalnie może odpowiadać jako osoba trzecia, powinien podjąć działania zmierzające do ich wykazania. Zatem to na nim w pierwszej kolejności spoczywa wykazanie tych okoliczności. Jednakże nie oznacza to, że organ podatkowy nie ma żadnego obowiązku ustalania we współdziałaniu ze stroną, czy okoliczności, na które ona się powołuje, a wymienione w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p., w konkretnej sprawie faktycznie występują. Dopuszczenie do biernej postawy organu podatkowego skutkowałoby wyłączeniem podstawowych zasad postępowania podatkowego, w tym zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 122 O.p. Dodać również należy, że badanie negatywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu dotyczących właściwego czasu lub braku winy co do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości może następować wyłącznie w okresie, kiedy pełnił on tę funkcję. Ponadto w każdym wypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też ponosi winę za jego niedopełnienie. W każdym wypadku zatem należy ustalić, że taki obowiązek na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. Z konstrukcji przepisu art. 116 § 1 O.p. wynika, że w zakresie zwolnienia się z odpowiedzialności ciężar dowodu spoczywa na stronie, a ciężar dowodzenia na organie podatkowym. Uzyskanie pełnego i obiektywnego materiału dowodowego wiąże się z kwestią obowiązku dowodzenia i ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym. Obowiązek dowodzenia w postępowaniu podatkowym spoczywa na organie podatkowym, co wynika z treści art. 122 i 187 § 1 O.p.

Zgodzić należy się ze skarżącym, że skoro pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie zostało zdefiniowane w przepisach Ordynacji podatkowej, to dla jego prawidłowego odczytania kluczowe znaczenie mają przepisy ustawy Prawo upadłościowe.

Skarżący twierdzi przy tym, że początek stanu niewypłacalności Spółki należy wiązać z doręczeniem Spółce decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 16 stycznia 2020 r., co nastąpiło 23 stycznia 2020 r. Składając zatem w dniu 5 lutego 2020 r. wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki skarżący dochował 30-dniowego terminu na złożenie tego wniosku.

Oceniając zasadność tego stanowiska strony, wskazać należy, że istotnie – jak wynika z art. 21 ust. 1-3 u.p.u. – dłużnik jest zobowiązany, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl art. 10 u.p.u. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił tę zdolność, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1a). Dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Co do zasady zatem za "właściwy czas" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. uznaje się termin 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

Jednocześnie jednak, na co słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, prawidłowa ocena spełnienia w rozpoznawanej sprawie omawianej przesłanki egzoneracyjnej, wymaga podejścia w sposób elastyczny, tj. jest z uwzględnieniem okoliczności konkretnego wypadku. Przede wszystkim, przy ocenie tej kwestii – wbrew argumentacji skargi – nie można pominąć postanowienia Sądu Rejonowego [...] w L. z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt [...], oddalającego wniosek skarżącego o ogłoszenie upadłości Spółki, na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.u., tj. jest z uwagi na to, że majątek dłużnika nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że podstawy do odstąpienia od ustalenia odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki nie daje fakt, że złożył on wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, w sytuacji gdy wniosek ten został oddalony ww. postanowieniem Sądu Rejonowego.

Zdaniem Sądu, wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, aby zapewnić wszystkim bez wyjątku wierzycielom szansę uzyskania równomiernego, choćby częściowego, zaspokojenia z majątku Spółki (zob. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2684/17). Czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości to czas, w jakim zarząd spółki, która nie może na bieżąco realizować swoich zobowiązań wobec wszystkich wierzycieli, składa wniosek o ogłoszenie upadłości w sposób pozwalający chronić interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości będą mogli liczyć na równomierne zaspokojenie, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych (por. wyrok NSA z 22 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 257/16). Dlatego też przez "właściwy czas" ogłoszenia upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. w zw. z art. 21 ust. 1 u.p.u., należy rozumieć czas, w którym środki pieniężne posiadane przez spółkę albo jej majątek rzeczowy wystarczają na takie zaspokojenie wierzycieli, które nie będzie znikome bądź tylko w niewielkiej części (zob. wyrok SN z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II UK 365/17).

Inaczej mówiąc przywołane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego ma istotne znaczenie dla oceny "właściwego czasu" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Oddalenie wniosku z uwagi na to, że majątek spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego świadczy o tym, że w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wniosek ten był spóźniony, a więc nie był złożony "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. (zob. przykładowo jedynie wyroki NSA: z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt l GSK 708/15, z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1500/15, z 22 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 257/16, z 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2077/17, z 17 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 889/17 i z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1338/21).

Prawidłowo zatem oceniły organy obu instancji, że opisany wniosek skarżącego o ogłoszenie upadłości nie został złożony "we właściwym czasie". To zaś oznacza, że nie zaistniała przesłanka wyłączająca jego odpowiedzialność za zaległości Spółki (art. 116 § 1 pkt 1 lit a O.p.).

Sąd podziela zarazem przywołane w zaskarżonej decyzji stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w takiej sytuacji, jak miała miejsce w niniejszej sprawie, tj. wobec oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zbędne jest ustalenie dokładnej daty, w jakiej wniosek powinien być złożony, aby można było uznać, że nie jest spóźniony w świetle art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Oczywiste jest bowiem, że w takich okolicznościach określenie konkretnej daty zaistnienia stanu niewypłacalności nie ma wpływu na ocenę spełnienia omawianej przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu spółki za zaległości spółki, w trybie tego przepisu (zob. powołane przez organ wyroki NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3486/15 i z 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1999/19).

Poza sporem jest też, że skarżący w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z 26 lipca 2021 r., nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie opisanych wyżej zaległości Spółki w znacznej części. Niewątpliwie zatem nie zaistniała w tej sprawie przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 ust. 2 O.p.

Niezasadne były więc zarzuty skargi, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki.

W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty skarżącego. Organ postanowieniem z 16 lutego 2022 r. dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy pod sygn. akt [...] w przedmiocie ogłoszenia upadłości przez Spółkę na okoliczność stanu niewypłacalności Spółki, daty i przyczyny jego zaistnienia, a także daty i motywów stojących za wystąpieniem z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości oraz dokonał prawidłowej oceny tych dokumentów.

Jak trafnie wskazał organ, w świetle Sprawozdania Tymczasowego Nadzorcy Sądowego z 29 kwietnia 2020 r. nie budzi wątpliwości, że Spółka nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych wobec blisko 100 wierzycieli, których wysokość wynosiła z odsetkami ponad 1.000.000 zł. Opóźnienie w wykonywaniu zaległych zobowiązań miało charakter narastający i wyniosła na dzień opracowania przedmiotowego sprawozdania ponad 4,5 miesiąca. Sprawozdanie to potwierdza też, że przewidywany koszt postępowania upadłościowego wynosił 109.010 zł. Tymczasowy Nadzorca Sądowy oszacował zaś wartość majątku Spółki, który mógłby zostać spożytkowany na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, na kwotę 15.898,03 zł. Z omawianego dokumentu wynika nadto, że bilans na koniec lutego 2020 r. dołączony do wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki został sporządzony niezgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości i dlatego na żądanie Tymczasowego Nadzorcy Sądowego, Spółka sporządziła "nowy" bilans na luty 2020 r., który uwzględniał bilans zamknięcia 2019 r. Sąd podziela ocenę organu, że ocena historii rachunków bankowych i "nowego" bilansu potwierdzała bardzo trudną sytuację finansową Spółki. Mianowicie "nowa" wartość rozliczeń międzyokresowych w pasywach była wynosząca 923.279,72 zł, stanowiła pozostałą (niewykorzystaną) kwotę dotacji uzyskanej na podstawie umowy o dofinansowanie projektu w ramach regionalnego programu operacyjnego województwa lubelskiego na lata 2014-2020. Środki te w tym dniu znajdowały się na rachunku bankowym Spółki i nie należały do niej. Oczywiste jest, że środki te podlegają rozdysponowaniu zgodnie z ich przeznaczeniem lub zwrotowi w przypadkach przewidzianych w odrębnych przepisach i umowie o dofinansowanie projektu z 10 września 2018 r. Co więcej, środki te nie podlegały egzekucji i nie mogły być wykorzystane na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego i zaspokojenie wierzycieli.

Z powyższego wynika, że majątek spółki nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, co także potwierdza, że w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wniosek ten był spóźniony.

Niezależnie od tego całkowicie bezzasadny był zarzut skargi, sprowadzający się do twierdzenia, że odpowiedzialność skarżącego za zaległości Spółki jest wyłączona w związku z tym, że skoro stan niewypłacalności spółki nastąpił 23 stycznia 2020 r. (w dacie doręczenia decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 16 stycznia 2020 r.), to jego wniosek o ogłoszenie upadłości spółki wniesiony 5 lutego 2020 r. został złożony z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.

Poza sporem jest, że opisany wyżej wniosek został zwrócony zarządzeniem referendarza sądowego z 10 lutego 2020 r., sygn. akt [...], na podstawie art. 25 ust. 3 u.p.u. wobec niezłożenia oświadczenia co do prawdziwości danych zawartych we wniosku. Przepis ten stanowi, że w takim przypadku sąd zwraca wniosek bez wzywania strony do jego uzupełniania. Istotne jest przy tym, że zwrócony wniosek nie pociąga za sobą żadnych skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Nie ulega zatem żadnych wątpliwości, że wbrew odmiennemu zapatrywaniu strony, zwrócony wniosek z 5 lutego 2020 r. nie mógł wywołać skutku w postaci zwolnienia z odpowiedzialności określonej w art. 116 O.p. Ponowny wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości z 11 marca 2020 r. jest niewątpliwie odrębnym wnioskiem, którego nie można utożsamiać z poprzednim wnioskiem

Mając na uwadze treść skargi podnieść trzeba, że z treści art. 35 u.p.u. wynika jednoznacznie, że do postępowania upadłościowego nie stosuje się art. 1301a K.p.c., wspomnianego przez skarżącego. Dlatego też opisany wniosek z 5 lutego 2020 r. nie mógł zostać przyjęty do rozpoznania na podstawie tego ostatniego przepisu.

Podkreślenia wymaga, że zwrot przez sąd (referendarza sądowego) wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, który został zwrócony ze względu na braki formalne jest równoznaczny z brakiem takiego wniosku (zob. wyrok NSA z 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 574/21). Nie budzi zatem wątpliwości, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nie było podstaw, by przyjąć, że wniosek z 5 lutego 2020 r., został wniesiony, a następnie zwrócony i ponownie wniesiony i jako taki wywołuje skutki od daty pierwotnego wniesienia.

W ocenie Sądu organ nie naruszył reguł prowadzenia postępowania dowodowego wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. Organy dysponowały materiałem dowodowym zebranym z urzędu, pozwalającym na dokonanie stanowczych ustaleń faktycznych, mogących następnie stanowić podstawę decyzji wydanych w sprawie, toteż nie miały obowiązku dalszego poszukiwania dowodów. W myśl tych przepisów organ obowiązany jest zebrać materiał dowodowy, w zakresie dowodów wykazujących okoliczności istotne dla sprawy oraz niewykazane innymi przeprowadzonymi już dowodami. Przepisy te nie wprowadzają nieograniczonego obowiązku uwzględnienia przez organy każdego wniosku dowodowego strony. Obowiązek taki spoczywa na organie w sytuacji, gdy dany dowód ma znaczenie dla sprawy, a okoliczność, na jaką ten dowód ma być przeprowadzony nie została stwierdzona innym dowodem (dowodami).

W sprawie jest niekwestionowane, że postanowieniem z 7 czerwca 2022 r., organ odmówił uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego jako strony na okoliczność stanu niewypłacalności Spółki, daty i przyczyny jego zaistnienia, a także daty i motywów stojących za wystąpieniem z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki. Sąd podziela stanowisko organu, że w rozpatrywanej sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia tego dowodu, albowiem nie wniósłby on do tej sprawy żadnych nowych, mających znaczenie dla sprawy, okoliczności. Stosownie do art. 86 K.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że z art. 86 K.p.a. wynika, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), pozostawionym do uznania organu i przeprowadzanym z urzędu jedynie wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają do wyjaśnienia istotne dla sprawy okoliczności (zob. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1362/18). Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, ustalił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a zatem brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z przesłuchania skarżącego jako strony.

Organ nie naruszył tym samym również art. 78 § 1 i § 2 K.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a organ może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Ponownie należy podkreślić, że w rozstrzyganej sprawie wszystkie istotne okoliczności zostały w sposób niebudzący wątpliwości ustalone na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych. Przeprowadzenie spornego dowodu prowadziłoby jedynie do niepotrzebnego przedłużenia postępowania, gdyż w opisanych okolicznościach sprawy nie było niezbędne.

Organ odwoławczy nie naruszył również innych zasad ogólnych postępowania, w tym zasad wynikających z art. 8 K.p.a., dotyczącego prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy państwowej, czy art. 11 K.p.a., nakazującego organom należyte wyjaśnienie zasadności przesłanek jakimi kierowały się przy załatwianiu sprawy, a tym samym nie uchybił też art. 107 § 3 K.p.a. – skoro w uzasadnieniu decyzji prawidłowo przedstawił tok rozumowania, jaki doprowadził go do przyjęcia takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, wyczerpująco motywując zwłaszcza z jakich powodów nie uwzględnił stanowiska Strony. Inaczej mówiąc organ - w ocenie Sądu – rzetelnie zaś uzasadnił motywy podjętego przez siebie rozstrzygnięcia, wskazując przyczyny, dlaczego odmienne stawisko skarżącego nie może być uwzględnione.

Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy Sąd uznał, że analiza akt sprawy i wydanych decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi podważających prawidłowość przeprowadzonego postępowania podatkowego. W ocenie Sądu, postępowanie to zostało przeprowadzone w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia podstawy faktycznej, a wyciągnięte na podstawie poczynionych ustaleń wnioski są uzasadnione.

Konkludując całokształt powyższych rozważań Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, wbrew twierdzeniom skargi, odpowiada prawu. Z tego powodu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.