Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 311/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi I. B.- L. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, kwotę płatną z funduszów Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...]odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] wydaną w sprawie J. D., Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek, wskazując, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Dnia [...] lipca 2005 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na trudną sytuację materialną, życiową i stan zdrowia. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zwrócił uwagę, iż decyzje Prezesa ZUS, które wydawane były w sprawie J. D., kilkukrotnie podlegały kontroli sądów administracyjnych, i tak: dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2441/05, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji; następnie na skutek kolejnej skargi J. D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] marca 2007 r., sygn. akt: III SA/Wa 542/07 uchylił zaskarżoną decyzję; wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2008 r., WSA w Warszawie po raz kolejny uchylił decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wydaną w sprawie J. D. W związku z tym wyrokiem Sądu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] sierpnia 2008 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dokumentów określających aktualne możliwości płatnicze oraz wszelkich dowodów wskazujących, że ze względu na aktualny stan majątkowy, sytuację rodzinną bądź zdrowotną nie jest ona w stanie opłacić należności. Skarżąca dołączyła do wniosku dodatkowe wyjaśnienia a także kartę informacyjną leczenia uzdrowiskowego, kartę informacyjną leczenia szpitalnego, kartę informacyjną leczenia szpitalnego oddziału cukrzycowego, informację dla lekarza kierującego opis wykonanego badania, postanowienie komornika sądowego o sporządzeniu planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, nie wykupione recepty. Oświadczyła również, że jej stan majątkowy i sytuacja rodzinna nie uległy zmianie. Dołączyła także nie wykupione recepty.

Organ powołując się na treść artykułu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS z dnia 31 lipca 2003 r., w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stwierdził iż umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić jedynie w sytuacji braku możliwości ich dochodzenia bądź w sytuacji wykazania przez zobowiązanego braku możliwości ich opłacenia, czego w sprawie nie stwierdzono. Z analizy akt płatnika wynika, że należności z tytułu składek figurujące na koncie skarżącej są skutecznie dochodzone w trybie egzekucji ze świadczenia rentowego przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w P. Z dotychczasowego postępowania egzekucyjnego w okresie od grudnia 2004 r. do października 2008 r. uzyskano kwotę [...] zł.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą od [...] sierpnia 1998 r. do [...] czerwca 2002 r. oraz od [...] kwietnia 2004 r. do [...] kwietnia 2004 r. Aktualnie skarżąca osiąga dochód z tytułu renty wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, z którego dokonywane są potrącenia na poczet składek po [...]zł miesięcznie, a więc do wypłaty pozostaje kwota [...]zł. Mąż skarżącej uzyskuje dochód z tytułu emerytury wypłacanej przez Wojskowe Biuro Emerytalne w kwocie ok. [...] zł netto miesięcznie. Ponadto skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką L., która otrzymuje rentę socjalną w kwocie ok. [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie. Powyższe świadczenie zostało przyznane na czas określony do [...] września 2008 r., jednak podczas wizyty w Inspektoracie w dniu [...] października 2008 r. skarżąca nie zgłosiła zmian w sytuacji materialnej rodziny. Organ ustalił, że łączny dochód rodziny skarżącej wynosi ok. [...]zł netto miesięcznie. W dołączonym do akt oświadczeniu o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych skarżąca wskazuje, że ponosi stałe miesięczne wydatki np. opłata za gaz, prąd, czynsz w wysokości ok. [...]zł. Jednakże z dołączonych do sprawy dowodów wynika, że faktycznie ponosi ona wydatki tylko na żywność, leki, prąd i gaz w kwocie ok. [...] zł, ponieważ nie reguluje innych zobowiązań np. czynszu za mieszkanie. Na podstawie załączonych dokumentów finansowych, w tym postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. ustalono, że skarżąca posiada zadłużenie: w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...]zł, A. [...]. Sp. Jawna - [...]zł, Polska Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o. - [...]zł, Skarb Państwa - [...]zł oraz WAM O/Regionalny L. - [...]zł. Z Ośrodka Pomocy Społecznej w D. uzyskano informację, że skarżąca nie występowała w 2007 i 2008 roku o udzielenie pomocy społecznej pomimo przedstawionej trudnej sytuacji materialnej. Nie starała się ona również, pomimo takich możliwości, o pomoc w formie dofinansowania na zakup leków. Z przeprowadzonych ustaleń w MOPS w D. wynika, że istnieje możliwość uzyskiwania pomocy społecznej na zakup leków, nawet w sytuacji nie spełnienia kryterium dochodowego tj. gdy dochód netto na członka rodziny przekracza [...] zł miesięcznie. Dodatkowo ustalono również, że skarżąca korzystała z samochodu osobowego marki C. rok. prod. [...]r., który był pod zastawem banku PKO BP SA Oddział [...] w P.. Skarżąca nie spłacała rat kredytu, który został postawiony w stan wymagalności. Z czego wynika, że na samochód osobowy został zaciągnięty kredyt bankowy, pomimo trudnej sytuacji zdrowotnej i życiowej rodziny, która trwa już od dawna, bowiem od 1985 r. skarżąca jest na rencie z powodu stanu zdrowia, jej mąż od 1986 r. leczony jest w Poradni, a córka od ok. 10 lat leczona jest z powodu przewlekłej choroby -. Organ nie znajduje zatem wytłumaczenia dla dodatkowego obciążania budżetu domowego, pomimo istniejącej sytuacji rodzinnej, który doprowadził do powstania zobowiązań wobec banku.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności skarżąca podnosi również, iż jest poważnie zadłużona i nie ma środków na leczenie. Twierdzi ona, że nie wykupuje wszystkich leków, lecz tylko podstawowe tj. leki na nadciśnienie i insulinę. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że skarżąca nie wykupiła leków przypisanych po pobycie w szpitalu w listopadzie 2004 r. oraz w sierpniu 2006 r., a następnie w lipcu 2008 r. i sierpniu 2008 r. Pomimo wezwania w sprawie uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie ponoszonych wydatków na leczenie, w tym na zakup leków, z wyszczególnieniem ceny niezbędnych do stosowania leków, skarżąca nie uzupełniła wniosku. Z uwagi na to organ uznał, że załączone kserokopie niewykupionych przez skarżącą recept nie stanowią wystarczającego dowodu do uznania, że w okresie od listopada 2004 r., od kiedy zwróciła się z wnioskiem o umorzenie należności wobec ZUS, do dnia wydania decyzji - nie wykupuje ona przepisanych przez lekarzy leków, z powodu trudności finansowych i niskich dochodów.

Organ zwraca uwagę na okoliczność, że w okresie od sierpnia 2007 r. do kwietnia 2008 r. skarżąca spłaciła zobowiązania wobec Banku PKO BP [...] O P. w wysokości ok. [...]zł, co wynika z analizy zadłużeń dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez komornika sądowego, wskazanych w planach podziału sumy uzyskanej z egzekucji ze świadczenia emerytalno-rentowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2008 r. Spłatę zadłużenia wobec banku potwierdza sama skarżąca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r.

Zdaniem organu spłacenie zadłużenia wobec banku może świadczyć o regulowaniu innych zobowiązań, z pominięciem zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także oznacza, że skarżąca posiada środki na regulowanie długów.

Mając na uwadze wskazaną powyżej sytuację skarżące, organ uznał, że sytuacja finansowa jest na tyle stabilna, iż dokonywane comiesięczne potrącenia z jej świadczenia (od grudnia 2004 r.) na rzecz należności z tytułu składek nie pozbawią jej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tym bardziej, że nie zachodzi konieczność spłaty zadłużenia jednorazowo, jeśli nie pozwala na to sytuacja finansowa dłużnika.

Podsumowując, organ stwierdził, że nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności należności skarżącej. Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów, aby uznać jej sprawę za uzasadniony przypadek umorzenia należności, pomimo braku całkowitej nieściągalności. Zdaniem organu przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego" nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. O istnieniu ważnego interesu nie decyduje subiektywne przekonanie dłużnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają życie i zdrowie. Wprawdzie z przedłożonych dokumentów medycznych wynika, że od 1985 r. skarżąca pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, z uwagi na współistniejące przewlekłe choroby tj. [...], jednak jej stan zdrowia nie zmienił się radykalnie w okresie prowadzenia działalności gospodarczej, którą rozpoczęła ona świadomie, znając swoją sytuację zdrowotną i życiową. Nie miał on również wpływu na rozpoczęcie przez skarżącą działalności gospodarczej. Ponadto stan zdrowia córki i męża również był skarżącej znany przed rozpoczęciem działalności gospodarczej i nie może stanowić przesłanki do umorzenia należności powstałych w związku z jej prowadzeniem. Sytuacja życiowa rodziny w jakiej się skarżąca znajduje nie jest skutkiem prowadzenia działalności gospodarczej, a wznawianie jej, pomimo istniejącego długu wobec ZUS, nie świadczy o podjęciu rozsądnej próby uregulowania zadłużeń.

Na wskazaną powyżej decyzję skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której zarzuca organowi naruszenie prawa i wnosi o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że podjęcie działalności było koniecznością związaną ze złą sytuacją materialną rodziny, zaś wykonywać pracy nie była w stanie ze względu na udokumentowany zaświadczeniami lekarskimi stan zdrowia.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt: III SA/Lu 491/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wskazaną powyżej decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Sąd zbadał wskazania zawarte we wcześniej wydanych w sprawie wyrokach, wskazując że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 kwietnia 2008 r. określił, iż organ rozpatrując sprawę ponownie winien poddać wnikliwej analizie sytuacje życiową i materialną wnioskodawczyni oraz jej rodziny ze szczegółowym uwzględnieniem dochodów i niezbędnych wydatków biorąc pod uwagę konieczność utrzymania gospodarstwa domowego na poziomie niezagrażającym egzystencji. Po czym organ powinien rzetelnie rozważyć w kontekście problemów zdrowotnych skarżącej i jej rodziny, kwestie możliwości ponoszenia kosztów na leczenie. Dopiero na tej podstawie organ będzie mógł sformułować realną i racjonalną ocenę dotyczącą obecnej i przyszłej sytuacji finansowej skarżącej oraz perspektyw uzyskania dochodów na poziomie umożliwiającym spłatę zadłużenia wobec ZUS.

Skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku wniósł organ administracji publicznej, zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo że nie doszło do naruszenia art. 153 ppsa; - naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez błędne ustalenie stanu fakty6cznego i w konsekwencji wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej przez sąd; - naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 ppsa poprzez "niewzięci pod uwagę" całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie istotnych okoliczności mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz brak wskazań co do dalszego postępowania, które to wskazania są niezbędne do wykonania wyroku.

W wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt: II GSK 650/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że skarga kasacyjna oparta jest na usprawiedliwionej podstawie naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku, w świetle utrwalonego orzecznictwa przepis art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżanego rozstrzygnięcia, jeżeli uzasadnienie zawiera jedynie opis poszczególnych elementów stanu faktycznego, bez wskazania w jakim zakresie zostały one przyjęte przez sąd i dlaczego; gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. NSA podniósł w uzasadnieniu, ze sąd pierwszej instancji ograniczył się jedynie do przypomnienia wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2008 r. Natomiast w zaskarżonym wyroku brak jest argumentacji na okoliczność niezastosowania się organu odwoławczego do zaleceń zawartych we wspomnianym orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2008 r., co więcej brak jest w ogóle w tej mierze stanowiska sądu. Ponadto uzasadnienie sądu nie zawiera wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2010 r., sygn. akt: II GSK 650/09 Naczelny Sad Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 kwietnia 2009 r., którym uchylona została decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Oznacza to, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2008 r., dotycząca odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wobec tego wskazana powyżej decyzja jest przedmiotem kontroli sądowej.

Materialną-prawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazany przepis w ustępie 1 stanowi, że - należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Zgodnie z ustępem 2- należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek mogących stanowić podstawę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jednak nie można zapominać, iż decyzja administracyjna o umorzeniu należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza iż nawet jeżeli zaistnieje któraś ze wskazanych powyżej przesłanek nie powoduje to automatycznie umorzenia należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych należności. W takiej sytuacji organ ma obowiązek ustalić, czy zachodzą okoliczności wskazane we wniosku o umorzenie należności, dokonując rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy aby stwierdzić czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki.

Odnosząc się do materiału dowodowego zebranego przez organ w przedmiotowej sprawie, stwierdzić należy, iż nie można uznać że w niniejszej sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Świadczy o tym skutecznie prowadzona egzekucja ze świadczenia rentowego przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w P., i jak wynika z dowodów zgromadzonych w sprawie w części należność została wyegzekwowana.

Ponadto, jak ustalił organ, skarżąca osiąga dochód z tytułu renty wypłacanej przez ZUS w kwocie [...] zł brutto miesięcznie (z czego potrącana jest kwota [...]zł miesięcznie). J. D. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz córką L.. W. D. - mąż skarżącej uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie z tytułu emerytury, natomiast córka otrzymuje rentę socjalną w kwocie około [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...]zł miesięcznie.

Zatem, zdaniem sądu nie można stwierdzić iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z całkowitą nieściągalnością, gdyż po pierwsze prowadzona jest skuteczna egzekucja oraz skarżąca posiada środki finansowe, które w części są przeznaczone na spłatę należności.

Wskazać należy, iż przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym dają organom możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia należności. Przepis art. 28 ust. 3a. stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Rozporządzenie MGPiPS z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w § 3. 1 daje taką możliwość. Przepis ten stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Mając na uwadze treść tego przepisu organ bardzo szczegółowo przeprowadził postępowanie dowodowe w tym zakresie, ustalając iż pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, skarżąca w okresie 2007-2008 roku nie występowała o udzielenie pomocy społecznej z Ośrodka Pomocy Społecznej w D.. Ponadto, pomimo podnoszonych argumentów, iż nie wykupuje leków z powodu braku środków finansowych, nie starała się o pomoc w formie dofinansowania na zakup leków. Organ podnosi także, ze skarżąca w okresie od sierpnia 2007 r. do kwietnia 2008 r. spłaciła zobowiązania wobec banku, zatem posiadała środki na uregulowanie swoich zobowiązań. Organ nie kwestionował trudnej sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziny, jednak uznał iż, skoro skarżąca jest w stanie spłacać inne zobowiązania, to spłata należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie spowoduje zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny.

Mając na uwadze publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz cele na które są te składki przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór, zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to także podejmowania decyzji w przedmiocie umarzania należności, którym ustawodawca nadał charakter uznaniowy, w którym to interes strony powinien być brany pod uwagę łącznie z interesem społecznym. Umarzanie należności ma nieodwracalne i definitywne skutki, pozbawia ZUS możliwości egzekucji należności w przyszłości, w sytuacji gdy w przyszłości sytuacja materialna skarżącej poprawiła by się (np. dziedziczenie czy tez inne przysporzenie). Organ uprawniony jest do podejmowania szeregu czynności prawnych które mają na celu wyegzekwowanie tych należności zarówno obecnie jak i w przyszłości.

Mając na uwadze uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia należności, stwierdzić należy, iż postępowanie organu powinno być bardzo rozważne i zindywidualizowane, przeprowadzone w sposób rzetelny i wnikliwy. Zdaniem sądu w toku postępowania administracyjnego organy prawidłowo zgromadziły i poddały wszechstronnej ocenie cały materiał dowodowy. Wydanie decyzji poprzedzone zostało postępowaniem zmierzającym do ustalenia aktualnej sytuacji skarżącej. Skład orzekający uważa, że w przedmiotowej sprawie pomimo trudnej sytuacji życiowej skarżącej brak jest możliwości uznania, że w jej sytuacji zachodzi całkowita nieściągalność. Organ administracji nie kwestionował trudnej sytuacji J. D., jednak uznał iż istnieje możliwość spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, bez uszczerbku dla kondycji finansowej skarżącej i korzystając z przyznanej mu przez ustawę możliwości rozstrzygnięcia sprawy w trybie uznania administracyjnego, wydał decyzję odmowną.

Zdaniem sądu stanowisko jakie zostało przyjęte przez organ w przedmiotowej sprawie jest zgodne z prawem. Organ prawidłowo stwierdził, że nie zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia, oraz że pomimo trudniej sytuacji finansowej, opłacenie składek nie pozbawi skarżącą i jej rodziny możliwości zaspokajania podstawowych i niezbędnych potrzeb życiowych, co znalazło odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ zachował proporcje pomiędzy interesem społecznym a ważnym interesem strony, wywiązując się ze swojego ustawowego obowiązku jakim jest dochodzenie należności z tytułu składek z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.