Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 17/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art.233 par. 1 pkt 2 lit.a
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Asesor WSA Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant Magdalena Buczek, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) nr (,...) w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie podatku rolnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego kwotę 212,20 zł (dwieście dwanaście złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję Burmistrza T. w sprawie odmowy zastosowania zwolnienia w podatku rolnym z tytułu objęcie gruntów w trwałe zagospodarowanie i umorzyło postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu wskazano, iż J. G. w dniu 20 lutego 2003 r. zawarł z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa umowy dotyczące objęcia w dzierżawę gruntów wchodzących w skład własności Rolnej Skarbu Państwa. W czerwcu 2003 r. J. G. wystąpił do właściwego organu podatkowego z wnioskiem o zwolnienie z podatku rolnego dzierżawionych gruntów. Decyzją z dnia (...) Nr (...) Burmistrz T. odmówił przyznania wnioskowanej ulgi uzasadniając nie spełnieniem warunków co do limitu powierzchni gruntów tworzących gospodarstwo rolne. Zgodnie bowiem z treścią art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. Z 1993 r. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.) zwolnienie przysługuje dla gruntów przeznaczonych na utworzenie gospodarstwa rolnego o powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. W przedmiotowej sprawie w chwili podpisania umowy dzierżawy tj. w dniu 20 lutego 2003 r. powierzchnia gospodarstwa J.G. przekroczyła 100 ha. Decyzja ta nie została zaskarżona. W dniu 21 lipca 2003 r. J.G. dokonał darowizny części gruntów wobec czego zmniejszyła się powierzchnia gospodarstwa rolnego. Wnioskiem z dnia 8 września 2003 r. wystąpił ponownie o przyznanie ulgi. Burmistrz T. decyzją z dnia (...) Nr (...) odmówił zwolnienia od podatku rolnego gruntów objętych w trwałe zagospodarowanie uzasadniając, iż istotnym dla przyznania ulgi jest stan gruntów na dzień zawarcia umowy. Ponadto wskazano, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami okres zwolnienia wynoszący 5 lat biegnie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym objęto w drodze umowy grunty w stałe zagospodarowanie oznacza to że warunki przewidziane w ustawie muszą być spełnione łącznie w momencie zawarcia umowy dotyczącej powiększenia gospodarstwa.

W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono organowi pierwszej instancji nadinterpretację przepisów o podatku rolnym. Z okoliczności, iż pięcioletni okres zwolnienia może być zastosowany od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym objęto w drodze umowy grunty w trwałe zagospodarowanie nie wynika, iż momentem decydującym o zastosowaniu ulgi jest moment zawarcia umowy dzierżawy. Zwolnienie z art. 12 ust. 1 pkt 4 jest zwolnieniem udzielanym na wniosek podatnika składany kiedy wystąpią przesłanki do zastosowania tego zwolnienia. Jeżeli podatnik wystąpi z wnioskiem niezwłocznie po zawarciu umowy zwolnienie, istotnie przysługuje mu od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym objęto w drodze umowy grunty w trwałe zagospodarowanie. Jeżeli jednak wniosek złożony jest później organ podatkowy nie ma obowiązku udzielać zwolnienia wstecz lecz ocenić okoliczności jakie występują na dzień złożenia wniosku. Strona podkreśla, iż w chwili złożenia wniosku gospodarstwo miało powierzchnię poniżej 100 ha i wszelkie przesłanki do zastosowania zwolnienia były spełnione. Podkreśla się ,iż nie żąda się zwolnienia za okres gdy strona nie była do niego uprawniona z uwagi na przekroczenie limitu 100 ha lecz za okres od dnia 21 lipca 2003 r. gdy w wyniku umowy darowizny nastąpiło zmniejszenie powierzchni gospodarstwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło, iż decyzja Burmistrza T. z dnia (...) wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. Jako, że rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie zwolnienia w podatku rolnym nastąpiło wyżej wym. decyzją ponowne jej rozstrzygnięcie i wydanie decyzji z dnia (...) było bezprzedmiotowe.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego błędne zastosowanie i art. 12 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy o podatku rolnym poprzez nie rozpatrzenie merytoryczne sprawy i nie zastosowanie tych przepisów.

W ocenie skarżącego rozstrzygnięcie organu II instancji jest ze wszech miar błędne. Sprawa zwolnienia istotnie była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez organ pierwszej instancji, który wydał ostateczną decyzję odmowną. Nie stoi jednak nic na przeszkodzie aby organ pierwszej instancji zmienił swoją decyzję ostateczną, jeżeli wnosi o to strona powołując się na zmienione okoliczności faktyczne. Odmowa zwolnienia z podatku opierała się na okoliczności, iż gospodarstwo rolne przekracza obszar 100 ha. Istotnie tak było w chwili wydawania pierwszej decyzji jednak strona wniosła powtórnie wniosek w zmienionych okolicznościach, kiedy obszar gospodarstwa uległ zmniejszeniu i podstawy do udzielenia ulgi zaistniały. W tym stanie rzeczy należało wniosek rozpoznać i zmienić bądź utrzymać w mocy decyzję odmowną. Umarzając postępowanie organ odwoławczy uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy.

Następnie skarżący przytacza argumenty za przyznaniem zwolnienia powtarzając uzasadnienie odwołania odnośnie interpretacji art. 12 ust. 1 pkt 4. ustawy o podatku rolnym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie powołało w podstawie prawnej decyzji art. 233 § 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1007 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) albowiem par. 2 powołanego art. 233 nie posiada niższych jednostek redakcyjnych (punktów, liter). Nie mniej sentencja decyzji "uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie" wskazuje, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa. Powyższe stanowi wadę formy decyzji z racji naruszenia art. 210 § 1 cyt. ustawy, która nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie oparte na art. 233 § 1 pkt 2 lit a ma charakter decyzji kasacyjnej która może być wydana w sytuacji gdy organ odwoławczy stwierdzi, iż sprawa rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji nie może być przedmiotem postępowania podatkowego (np. jest to sprawa cywilna) lub nie może być rozstrzygnięta w formie decyzji (np. obowiązek wynika z mocy prawa), lub też gdy stwierdzi, że w tej sprawie zapadła już obowiązująca decyzja ostateczna, lub że decyzję skierowano do osoby, która nie jest stroną. Prowadzenie w takich sytuacjach postępowania podatkowego jest bezprzedmiotowe. Ustalenie zaś, że organ pierwszej instancji prowadził bezprzedmiotowe postępowanie powoduje uchylenie decyzji pierwszej instancji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż decyzja Burmistrza T. z dnia (...) Nr (...) odmawiająca przyznania J. G. zwolnienia z podatku rolnego została wydana w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją z dnia (...) Nr (...). W ocenie organu odwoławczego zaistniała zatem przesłanka bezprzedmiotowości postępowania wobec czego należało decyzję z dnia (...) uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie.

W ocenie Sądu słusznie wskazano w skardze, iż w przedmiotowej sprawie w okresie pomiędzy jedną a drugą decyzją organu pierwszej instancji nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych. Mimo tożsamości żądania strony w przedmiocie zwolnienia w podatku rolnym (zawartym we wniosku z czerwca jak i we wniosku z września 2003r.) to odnosiło się ono do innego stanu faktycznego. Decyzja z dnia (...) odmawiała zwolnienia z podatku rolnego z uwagi na fakt, iż gospodarstwo rolne skarżącego przekraczało obszar 100 ha wobec czego nie spełniało warunków z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.). Powtórny wniosek wniesiono w sytuacji, gdy obszar gospodarstwa uległ zmniejszeniu a zatem istniały podstawy do jego merytorycznego rozpatrzenia co uczynił organ pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo oceniło stan faktyczny sprawy skutkiem czego było błędne zastosowanie art. 233 § 1 pkt 2 lit a ustawy Ordynacja podatkowa.

Z tych względów Sąd uznając, ze wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy na mocy art. 145§ 1 ust.1 pkt c , art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.