Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1354/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1, art. 33 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i 2,  art. 5 ust. 1 i 2, art.7
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, del. Sędzia SO Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Teresa Randak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 z późn. zm., dalej: ustawa abonamentowa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika M. P. (dalej: skarżąca, zobowiązana) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...], nr [...] wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu.

Poczta Polska S.A., w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV, przez zobowiązaną sporządziła 18 tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...], które w dniu z 25 listopada 2013 r. zostały przekazane do realizacji, do Naczelnika Urzędu Skarbowego K.. Przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmowały należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV za okres od stycznia 2008 r. do października 2013 r., w wysokości [...] zł. oraz naliczone na dzień wystawienia tytułów wykonawczych odsetki w wysokości [...] zł.

Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 17 marca 2014 r. złożył zarzuty, w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc w nich:

a) nieistnienie obowiązku objętego tymi tytułami wykonawczymi,

b) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

c) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

d) błąd co do osoby zobowiązanego.

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu Poczty Polskiej S.A. postanowieniem z dnia [...], nr [...],[...] uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia zobowiązania objętego tytułami wykonawczymi o numeracji od [...] do nr [...], a za nieuzasadnione zarzuty dotyczące: nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...], prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz błędu co do osoby zobowiązanej. Z uwagi bowiem na niepodjęcie przez organ egzekucyjny skutecznych czynności egzekucyjnych do końca 2013 r., na mocy art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie objęte tytułami wykonawczymi o nr od [...] do nr [...], z dnia [...], obejmujące opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. uległo przedawnieniu.

Pełnomocnik skarżącej wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, wnosząc w nim o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor COF postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy postanowienie I instancji.

Dyrektor COF odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieistnienia egzekwowanego obowiązku stwierdził, że w toku postępowania w I instancji ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że zobowiązana dokonała w dniu 5 marca 1973 r. rejestracji odbiorników: radiofonicznego i telewizyjnego, na adres: ul. [...],[...] K., po złożeniu w Urzędzie Pocztowym K. [...], wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który stał się podstawą do wydania książeczki radiofonicznej. Po wyczerpaniu dowodów wpłat zobowiązana otrzymała w dniu 15 lipca 2003 r. w Urzędzie Pocztowym K. [...] nową książeczkę radiofoniczną, o nr [...], z podanym przez siebie adresem zamieszkania ul. [...],[...] K.. Z posiadanego przez Pocztę Polską dowodu w postaci, odcinka "U" zmiany książeczki radiofonicznej nr [...], wydanej zobowiązanej wynika, że wniosek (odcinek "U") o wydanie nowej książeczki został złożony w dniu 20 czerwca 2003 r.

Wierzyciel wskazał, że na dzień wystawienia tytułów wykonawczych podstawą prawną istnienia obowiązku była obowiązująca ustawa dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 z późn. zm.), na mocy której – art. 7 ust. 3 – Poczta Polska została uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Poczta Polska wystawiła zatem tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] z dnia [...], wskazując w pozycji nr 29 tytułów wykonawczych - art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej, jako akt normatywny stanowiący podstawę powstania należności z mocy prawa, natomiast w pozycji nr 72 tytułów wykonawczych - art. 7 ust. 3 i 4 ustawy abonamentowej jako akt normatywny stanowiący podstawę prawną egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 29 u.p.e.a., po otrzymaniu wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, obowiązany jest zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułu wykonawczego. Stwierdzenie przez organ egzekucyjny, iż obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy podlega egzekucji administracyjnej a tytuł spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. zobowiązuje organ egzekucyjny do wszczęcia egzekucji. W przeciwnym razie organ egzekucyjny na mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wykonawczy, co w przypadku tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela w stosunku do zobowiązanej nie nastąpiło.

Dyrektor COF podkreślił, że obecnie obowiązująca ustawa abonamentowa nie anulowała wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a art. 5 ust. 1 wskazanej ustawy przewiduje obowiązek zarejestrowania w placówkach pocztowych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych tych abonentów, którzy rejestrowali odbiorniki RTV po wejściu w życie ustawy abonamentowej. Oznacza to, że użytkownicy posiadający przed dniem wejścia w życie ustawy abonamentowej, zarejestrowane odbiorniki RTV na mocy przepisów poprzedzających tę ustawę, do których zobowiązana także należy, nie musieli składać kolejnych wniosków o rejestrację tych samych odbiorników, a tym samym pozostali nadal abonamentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowały posiadane odbiorniki.

Dyrektor COF powołał się także na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08.

Wierzyciel wskazał również na treść art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej, w którym ustawodawca zobowiązał ministra właściwego do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji do określenia, w drodze rozporządzenia, warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Obowiązek ten wykonał Minister Infrastruktury wydając rozporządzenie z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 141, poz. 1190), następnie uchylone rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), które zmieniło zasady rejestracji odbiorników, a nadto zobowiązało Pocztę Polską, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, do nadania posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnych numerów indentyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników odbiorników radiowych i telewizyjnych. Zobowiązana błędnie zatem przyjęła, że wskazane w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. "dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników RTV w formie imiennej książeczki abonamentowej" dotyczą odbiorników zarejestrowanych wyłącznie w okresie pomiędzy wejściem w życie ustawy abonamentowej a dniem, od którego obowiązuje rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. W istocie "dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników RTV w formie imiennej książeczki abonamentowej" stanowią wszystkie dowody zarejestrowania odbiorników, w tym również te, które zostały wydane przed wejściem w życie ustawy abonamentowej. Ustawodawca bowiem w § 5 ust. 1, w związku z zastrzeżeniem wynikającym z § 3, wskazał, że "dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, a zgodnie z ust. 2 "operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia". Tak więc przepis § 5 ust. 2 wskazanego rozporządzenia nie zawierał dyspozycji dokonania z urzędu przez Pocztę Polską powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonych dotychczasowymi dowodami zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki abonamentowej a jedynie zobowiązał do nadania z urzędu dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zobowiązana otrzymała tzw. "pakiet startowy", zawierający zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz imienne formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki, ułatwiające dokonywanie opłat.

Wierzyciel jeszcze raz podkreślił, że indywidualny numer identyfikacyjny został nadany zobowiązanej jako użytkownikowi zarejestrowanych w dniu 5 marca 1973 r. odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego i wysłany w dniu 27 sierpnia 2008 r. na adres wskazany we wniosku rejestracyjnym. Przesyłka zawierająca zawiadomienie nie została zwrócona do Poczty Polskiej, przyjęto zatem, że zawiadomienie zostało skutecznie przesłane.

Dyrektor COF podkreślił także, że Poczta Polska przed wysłaniem powyższego zawiadomienia nie miała obowiązku sprawdzania, czy zobowiązana jest nadal użytkownikiem zarejestrowanych przez siebie odbiorników. Jeżeli na dzień wysłania zawiadomienia zobowiązana nie była użytkownikiem zarejestrowanych przez siebie odbiorników to na zobowiązanej spoczywał obowiązek wyrejestrowania odbiorników, czego nie dokonała. Obowiązek wyrejestrowania odbiorników wynikał ze wszystkich aktów wykonawczych wydawanych na podstawie ustawy abonamentowej jak również z aktów prawnych wydanych przed ustawą abonamentową.

Wierzyciel wyjaśnił także, że książeczka radiofoniczna była dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych jak i telewizyjnych, zaś po zaprzestaniu używania jednego z posiadanych odbiorników ich użytkownicy, zgodnie z informacją zamieszczoną w książeczce radiofonicznej, byli zobowiązani do wypełnienia odcinka "Z" w książeczce radiofonicznej i przedstawienia go w urzędzie pocztowym wraz z książeczką w celu zmiany wysokości opłat. Natomiast zobowiązana składając w dniu 20 czerwca 2003 r. wniosek o wydanie nowej książeczki radiofonicznej nie przedstawiła odcinka "Z", co również wskazuje, że nadal posiadała zarejestrowane w dnie 5 marca 1973 r. odbiorniki: radiofoniczny i telewizyjny.

Dyrektor COF wskazał także, że zobowiązana była informowana pisemnymi zawiadomieniami, wysyłanymi na adres podany we wniosku rejestracyjnym o narastającym zadłużeniu z tytułu nie opłacania abonamentu RTV, a przed skierowaniem do wykonania tytułów wykonawczych zostało przesłane zobowiązanej upomnienie z dnia 4 marca 2013 r., które odebrał jej pełnomocnik w dniu 7 marca 2013 r. i zobowiązał się przekazać adresatce.

Ponadto Dyrektor COF wyjaśnił, że uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentowych z tytułu ukończenia 60 lat oraz posiadania prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, zostały wprowadzone na mocy ustawy z dnia 13 czerwca 2008 r., zmieniającej ustawę o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2010 r., nr 13, poz.70), obowiązującej od 1 marca 2010 r. Zwolnienie z opłat abonamentowych nie odbywa się z mocy prawa, lecz zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy abonamentowej wymaga przedłożenia w placówce Poczty Polskiej S.A. oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienie do tych zwolnień.

W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię lub/i niewłaściwe zastosowanie, zwłaszcza przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 z póź. zm.) i jej aktów wykonawczych.

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zażądał, aby tut. Sąd wskazał w orzeczeniu organowi administracji, iż zasadne jest jego wystąpienie z wnioskiem do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Pełnomocnik skarżącej podniósł błędy w wykładni prawa materialnego, jakich dopuściła się Poczta Polska S.A. a mające wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że ustawa abonamentowa weszła w życie w dniu 16 czerwca 2005 r., art. 2 tej ustawy nakłada na obywateli obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Domniemywa się, iż posiadacz odbiornika w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu używa odbiornika. Obowiązek uiszczania opłaty powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego zgodnie z zaleceniami odpowiednich aktów wykonawczych.

Pełnomocnik skarżącej wywodził, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 Nr 141, poz. 1190) dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych stała się imienna książeczka opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Tym samym zapisem utraciły ważność dowody zarejestrowania odbiorników RTV zdefiniowane na podstawie wcześniejszych ustaw związanych z opłatami za odbiór programów radiowych i telewizyjnych. Utraciła tym samym ważność (jako dowodu zarejestrowania odbiornika RTV w myśl nowej ustawy) książeczka radiofoniczna, o którą rzekomo wnioskowała skarżąca w 2003 r. (wniosek o wydanie książeczki radiofonicznej z dnia 20 czerwca 2003 r.). Wspomniana książeczka radiofoniczna stanowiła dowód zarejestrowania odbiornika RTV jedynie w myśl wcześniejszej ustawy regulującej kwestie opłaty abonamentowej RTV(ustawa o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r.), gdzie obowiązek jej uiszczania wynikał z samego posiadania odbiornika, a nie z faktu jego rejestracji. Przedmiotowy akt wykonawczy do ustawy o opłatach abonamentowych został zastąpiony Rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), które weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r. W myśl § 3 tegoż rozporządzenia dowodem rejestracji odbiornika RTV stał się jedynie wniosek posiadacza odbiornika, kompletnie wypełniony i podpisany według określonego wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia (skarżąca nigdy takiego wniosku nie składała) oraz zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wystawione przez Pocztę Polską S.A. na podstawie wypełnionego wniosku posiadacza według tego ściśle określonego wzoru. Ponadto użyte w § 5 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia słowo "dotychczasowe" mogło odnosić się jedynie do tych dowodów zarejestrowania odbiorników, które były wydane w myśl ustawy, do której rozporządzenie to było aktem wykonawczym, a nie zaś do wszelkich "dotychczasowych" dowodów zarejestrowania odbiorników wystawianych począwszy od lat 70-tych XX w. na podstawie zupełnie innych ustaw.

Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że Poczta Polska S.A. nie miała prawa nadać skarżącej w 2008 r. indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie prośby o wydanie książeczki radiofonicznej z 2003 r., a tym bardziej na podstawie wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z 1973 r. Mogła to zrobić jedynie w wypadku, gdyby skarżąca wnosiła o wydanie "książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników" lub gdyby skarżąca nadal opłacała abonament (a zaprzestała w 2003 r. gdy wyjechała z kraju), potwierdzając w ten sposób przez czynności konkludentne fakt posiadania i rejestracji odbiornika. Dokonana przez Pocztę Polską S.A. interpretacja przepisów aktu wykonawczego była naruszeniem podstawowej zasady prawa - lex retro non agit - mającej odzwierciedlenie w art. 2 Konstytucji RP.

Ponadto pełnomocnik skarżącej stwierdził, że wobec bezprawnego nadania skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz braku innych dowodów zarejestrowania przez nią odbiornika RTV (wymienionych w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.) należy uznać, iż obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej RTV, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy, nigdy nie istniał wobec niej i nadal nie istnieje.

W dalszej części skargi pełnomocnik skarżącej wywodził, że nawet gdyby obowiązek wobec skarżącej istniał to i tak uległby przedawnieniu. Skarżąca w 2003 r. opuściła kraj, nie pozostawiając na terytorium RP żadnego odbiornika RTV.

W związku z tym, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, zaprzestała w

2003 r. uiszczać opłatę abonamentową (obowiązek wynikał z faktu używania/posiadania odbiornika a nie z faktu jego rejestracji). Poczta Polska S.A. jeśli uważała, iż ma ona obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej, to powinna w ciągu 5 lat od chwili zaprzestania uiszczania opłaty spowodować wszczęcie przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego. Skoro nie zrobiła tego w ciąg 5-letniego okresu, to nie przerwała biegu przedawnienia roszczeń.

Pełnomocnik skarżącej stwierdził także, że Poczta Polska S.A. błędnie również zinterpretowała przepis § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. Zdaniem Poczty Polskiej S.A. przepis ten nałożył na skarżącą obowiązek powiadomienia operatora publicznego o zmianie miejsca zamieszkania oraz o zaprzestaniu używania przez nią odbiornika RTV. Jednak jak wynika z treści tego przepisu obowiązek taki ciążył jedynie na posiadaczach książeczki, o której mowa w § 2 ust. 2 tegoż rozporządzenia - czyli na posiadaczach "imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" a nie książeczki radiofonicznej. Skarżąca nigdy nie była posiadaczem takiej książeczki. Skarżąca nie miała obowiązku wyrejestrować odbiornika RTV, choćby dlatego, że nigdy nie zarejestrowała odbiornika zgodnie z nowo wprowadzonymi regulacjami. Ponadto Poczta Polska S.A. nie miała prawa wykorzystać danych personalnych skarżącej do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego w 2008 r.

Pełnomocnik skarżącej podkreślił także, że skarżąca nie otrzymywała od co najmniej 11 lat jakiejkolwiek korespondencji od Poczty Polskiej S.A. związanej z przedmiotową sprawą, w tym zawiadomień wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (z dnia 15 lutego 2006 r., 6 września 2006 r., 23 października 2008 r., 9 kwietnia 2010 r.) oraz zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 27 sierpnia 2008 r. Podniósł również, że skarżąca podważa wiarygodność dokumentów przesłanych w załączniku postanowienia, tj. wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia 5 marca 1973 r. oraz prośby o wydanie książeczki radiofonicznej z dnia 20 czerwca 2003 r.

Dyrektor COF w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Dyrektor COF jeszcze raz wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w przepisach ustawy abonamentowej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają dla celów pobierania opłat abonamentu RTV za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego w myśl art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529). W okresie przejściowym, tj. trzech lat od wejścia w życie tej ustawy, operatorem wyznaczonym, na mocy art. 178 ust. 1 jest Poczta Polska S.A.

Dyrektor COF wskazał, że w toku postępowania ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca dokonała w dniu 5 marca 1973 r. rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, na adres: ul. [...],[...] K.. Po wyczerpaniu dowodów wpłat skarżąca otrzymała nową książeczkę radiofoniczną, o nr [...], z podanym przez siebie adresem zamieszkania.

W świetle powyższych dowodów Dyrektor COF za nieuzasadnione uznał, zawarte w skardze oświadczenie skarżącej, w którym podważa wiarygodność wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego i/lub telewizyjnego z dnia 5 marca 1973 r. jak również wniosku (odcinka "U" z książeczki radiofonicznej ) z dnia 20 czerwca 2003 r. o wydanie nowej książeczki radiofonicznej. Podważając wiarygodność tych dokumentów skarżąca wskazuje jednocześnie w swojej skardze, że do 2003 r. uiszczała opłatę abonamentową, a tym samym potwierdza, że była posiadaczem i użytkownikiem zarejestrowanych przez siebie odbiorników RTV.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnej interpretacji przepisów § 2 ust. 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 141, poz. 1190), w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, Dyrektor COF wskazał, że ustawa abonamentowa, na mocy której wydane zostało wskazane wyżej rozporządzenie nie anulowała wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a wskazany w art. 5 ust. 1 tej ustawy obowiązek zarejestrowania, w placówkach pocztowych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dla celów pobierania opłat dotyczył wyłącznie tych abonentów, którzy rejestrowali odbiorniki RTV, po wejściu w życie tej ustawy. We wskazanym wyżej rozporządzeniu prawodawca zawarł przepis (§ 2 ust. 2), zgodnie z którym "dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych jest imienna książeczka opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych". Prawodawca nie unieważnił dotychczasowych książeczek radiofonicznych stanowiących dowody wcześniejszego zarejestrowania odbiorników RTV, wskazał natomiast (§ 4), że "dotychczasowe książeczki radiofoniczne mogą być wydawane do czasu wyczerpania zapasów tych książeczek, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2005 r.

Dyrektor COF ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego bezprawnego nadania skarżącej przez Pocztę Polską, na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) indywidualnego numeru identyfikacyjnego, w oparciu o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z 1973 r., wskazał, że w związku z wejściem w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. tego rozporządzenia Poczta Polska została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie, na podstawie § 5 ust. 2, do nadania z urzędu indywidualnych numerów identyfikacyjnych posiadaczom imiennych książeczek opłaty abonamentowej i powiadomienia ich o tym fakcie. Dowody zarejestrowania odbiorników dotyczyły nowych abonentów, którzy dokonali rejestracji odbiorników RTV na mocy tego rozporządzenia, co jednoznacznie potwierdza przepis § 3 rozporządzenia, zawierający zastrzeżenie dotyczące przepisu § 5, zgodnie z którym dotychczasowe dowody rejestracji odbiorników RTV w formie imiennych książeczek opłaty abonamentowej, stanowią dowód ich zarejestrowania nie dłużej jednak niż dwanaście miesięcy, od dnia wejścia w życie rozporządzenia (§ 5 ust.1).

Dyrektor COF podkreślił, że na posiadacza odbiorników RTV nałożony został obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym (obecnie zgłoszeniu), o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, co wynikało z przepisów prawa: rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1190), w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zmienionego rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. Nr 187 poz.1342) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które zostało uchylone obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Odpowiadając na zarzut dotyczący przedawnienia egzekwowanego obowiązku, Dyrektor COF wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 3 i 4 ustawy abonamentowej stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz, że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 i Nr 85, poz. 727, obecnie t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. dalej: O.p.). Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. (tak również WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. sygn. akt. I SA/GI 210/12).

Dyrektor COF nie zgodził się także z zarzutem błędnego przyjęcia przez wierzyciela, że na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. i następującego po nim rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (§ 4) spoczywał na skarżącej obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie miejsca zamieszkania oraz o zaprzestaniu używania odbiorników RTV, mimo nieotrzymania przez skarżącą "imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych", gdyż zawarte w tych obydwu rozporządzeniach, wskazane wyżej obowiązki dotyczyły wszystkich dotychczasowych abonentów, bez względu na to pod rządami jakiej ustawy dokonali zarejestrowania odbiorników RTV.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącej, w którym podnosi on, że Poczta Polska S.A. nie miała prawa wykorzystać danych personalnych skarżącej do nadania w 2008 r. indywidualnego numeru identyfikacyjnego, ponieważ nigdy nie udostępniała ona Poczcie Polskiej swoich danych osobowych Dyrektor COF wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1182) przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Warunkiem koniecznym nie jest w tym przypadku zgoda osoby, której one dotyczą. Dane osobowe podane przez skarżącą przy rejestracji odbiorników RTV w 1973 r. nie zostały przez nią zaktualizowane do dnia nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a zatem, wysyłając skarżącej, w 2008 r. zawiadomienie o nadaniu tego numeru Poczta Polska posłużyła się danymi osobowymi skarżącej z 1973 r., do czego, w świetle wskazanej wyżej ustawy miała prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane

z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora COF nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Na wstępie rozważań Sąd dokona krótkiego rysu historycznego dotyczącego opłat abonamentowych. Po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia

1960 r.

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa o radiofonii i telewizji. Ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych istotnych dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki RTV. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa. Również i ta ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik.

Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).

Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.

Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676).

Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa – z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej – powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Skarżąca w dniu 5 marca 1973 r. zarejestrowała odbiorniki: radiofoniczny i telewizyjny, co potwierdza, znajdujący się w aktach sprawy dokument: wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego – kopia oryginału, będącego w posiadaniu Poczty Polskiej, poświadczona za zgodność przez notariusza. Wniosek ten stał się podstawą do wydania skarżącej książeczki radiofonicznej. Wniosek ten jest również dowodem zarejestrowania odbiorników przez skarżącą. Wprawdzie skarżąca podważa wiarygodność dokumentów przesłanych przez wierzyciela tj. wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia 5 marca 1973 r. oraz prośby o wydanie książeczki radiofonicznej z dnia 20 czerwca 2003 r. Niemniej są to twierdzenia gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami. Trzeba bowiem zważyć, że po zarejestrowaniu odbiorników na podstawie tego wniosku skarżąca przez wiele lat opłacała abonament RTV, kwestionując jego wiarygodność dopiero na etapie skargi.

Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba również wskazać, iż zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

Skarżąca, będąc użytkownikiem zarejestrowanych w dniu 5 marca 1973 r. odbiorników RTV została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w dniu 27 sierpnia 2008 r., czego dowodem jest duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącej.

Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."

Reasumując zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Bezzasadny okazał się zatem zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a.)

Nie znalazł potwierdzenia także zarzut przedawnienia podnoszony przez pełnomocnika skarżącej. Abonament RTV jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. W zakresie terminu przedawnienia przedmiotowych opłat Sąd orzekający w pełni podziela wywody i oceny przedstawione w uzasadnieniu wyroków tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 210/12 oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1208/12. Ponadto ustalenia Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 pozwalają na uznanie, że do opłat za abonament zastosowanie ma akt prawny rangi ustawowej, jakim jest Ordynacja podatkowa.

Bezzasadny okazał się także w świetle powyższych rozważań zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.(art. 33 § 1 pkt. 4 u.p.e.a.)

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej zaskarżone postanowienie nie zapadło z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, w tym ustawy abonamentowej i jej aktów wykonawczych, a podnoszona przez niego okoliczność, że skarżąca w dniu 12 października 2003 r. wyjechała do Stanów Zjednoczonych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle przedstawionych unormowań prawnych związanych z obowiązkiem uiszczania opłaty abonamentowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).