Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 921/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] listopada 2019 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. - dalej jako kpa) w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 z późn. zm., dalej jako ugn) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. A. pełnomocnika S. i S. od decyzji Starosty L. z dnia [...] września 2019 roku, nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu nabycia przez Gminę W. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2, przeznaczonej pod drogi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzji.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Starosta L., umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu nabycia przez Gminę W. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2 przeznaczonej pod drogi. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego Wojewoda [...] ustalił, że działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2 powstały w wyniku podziału działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] zatwierdzonego decyzją Starosty L. z dnia [...] października 1998 r. Ponadto działki te zostały zgodnie z tą decyzją przeznaczone pod drogi. Powyższy podział nastąpił na wniosek m.in. S. i S. z dnia [...] kwietnia 1997 roku (data wpływu do Urzędu Gminy W. [...]), zaznaczając we wspomnianym wniosku, że wydzieloną z projektu drogę przekażą nieodpłatnie na rzecz Gminy [...]. Minister podał, że w aktach sprawy znajduje się porozumienie pomiędzy Gminą [...], reprezentowaną przez Zarząd Gminy a m.in. S. i S., w którym to w § 1 S.. i S. dobrowolnie rezygnują z odszkodowania za grunt oznaczony jako działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] oświadczając również, iż w przyszłości nie będą występować z żadnymi roszczeniami z tytułu jego przejęcia przez Gminę. Organ wskazał, że stosownie do art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 z póżn. zm.) za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem (...) Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Z powyższej regulacji wynika, że przesłankami warunkującymi ustalenie w trybie administracyjnym odszkodowania na rzecz właściciela bądź użytkownika wieczystego za grunt wydzielony pod drogę publiczną jest uznanie, że działki gruntu przejęte zostały pod drogę publiczną, a więc z treści decyzji podziałowej w sposób jednoznaczny musi wynikać, że konkretny grunt został na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego wydzielony pod drogę publiczną i w konsekwencji nastąpiło nabycie z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa własności tych działek oraz brak uzgodnienia odszkodowania w drodze porozumienia pomiędzy zainteresowanymi. Przedmiotowe działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność danej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna. Art. 98 ust. 1 ugn stanowiąc o przejściu prawa własności z mocy samego prawa, nie reguluje podziału nieruchomości, lecz określa następujące z mocy prawa skutki decyzji podziałowej. Zmiana stanu prawnego na podstawie tego unormowania następuje z mocy prawa i stanowi samodzielną podstawę ujawnienia w księdze wieczystej przejścia prawa własności. Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ustawowy obowiązek wypłaty odszkodowania może być realizowany w drodze cywilnoprawnej poprzez uzgodnienie wysokości odszkodowania między właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem albo - gdy do takiego uzgodnienia nie dojdzie - w drodze administracyjnej przez wydanie decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania na zasadach i w trybie określonym w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Zgodnie z najnowszym orzecznictwem sądów administracyjnych do oceny skuteczności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a więc instytucji cywilnoprawnej, muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu. Skoro więc strony zawrą umowę w kwestii dotyczącej odszkodowania za nieruchomość, której własność przeszła - z mocy prawa - na rzecz jednostki publicznoprawnej, to ocena ważności i skuteczności tej umowy, w tym warunki, jakie ona winna spełniać i ustalenie treści stosunku prawnego, jaki umowa ta między stronami tworzy, należy do drogi cywilnej. W tym zakresie organ nie może zatem kwestionować, że umowa zawierająca owe uzgodnienia została zawarta np. w niewłaściwym czasie (to jest przed dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała się ostateczna) albo, że inna była rzeczywista treść porozumienia stron aniżeli wynika to wprost z treści umowy lub, że umowa ta dotknięta jest jedną z wad oświadczenia woli. W przypadku sporu między stronami rozstrzyganie o tego rodzaju kwestiach należy bowiem do kompetencji sądu cywilnego (art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego). Organ przed wszczęciem postępowania administracyjnego musi ustalić więc jedynie czy w ogóle miały miejsce uzgodnienia w omawianym zakresie i jaka ich treść wynika z tekstu umowy /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 31/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25.03.2019 r., sygn. akt II SA/Gd 842/18/ Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30.10.2018 r., sygn. akt T OSK 31/17 powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18.01.2018 r., sygn. akt V CSK 261/17, w którym to Sąd Najwyższy wskazał, iż nie jest trafne stanowisko sądów administracyjnych, sprowadzające się do poglądu, że uzgodnienie wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną, dokonywane między właścicielem a właściwym organem, nie może mieć miejsca przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Sąd Najwyższy zwrócił przy tym m. in. właśnie uwagę na fakt, że - po myśli art. 98 ust 3 ugn - uzgodnienia te winien prowadzić właściciel nieruchomości a nie jej były właściciel. Po uostatecznieniu się natomiast decyzji o zatwierdzeniu podziału, dotychczasowy właściciel nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną nie jest zaś jej właścicielem (własność przeszła już z mocy prawa). Ostatecznie Sąd Najwyższy sformułował tezę, że wysokość odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną może być uzgodniona między właścicielem nieruchomości a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku stwierdził, że wprawdzie w wielu orzeczeniach sądy administracyjne, w tym i Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmowały, iż skoro prawo do odszkodowania za działkę, która w wyniku zatwierdzenia podziału nieruchomości - z mocy prawa - stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego, powstaje wówczas, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna to uzgodnienia, o których mowa w art. 98 ust. 3 ugn, mogą mieć miejsce dopiero po przejściu prawa własności nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną to -w świetle treści wyżej przedstawionego wyroku Sądu Najwyższego - pogląd ten winien ulec weryfikacji. Badając prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, Wojewoda [...] stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy i zgodny z prawem dokonał umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu nabycia przez Gminę W. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2, przeznaczonej pod drogi. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie S. i S. S. podpisali porozumienie, w którym zrzekli się odszkodowania za grunt oznaczony jako działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] oświadczając również, iż w przyszłości nie będą występować z żadnymi roszczeniami z tytułu jego przejęcia przez Gminę. Kwestia odszkodowania została rozstrzygnięta zatem na drodze cywilnoprawnej. W związku z czym postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] stało się bezprzedmiotowe. Stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a. ustalenie, że postępowanie jest bezprzedmiotowe stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie będzie wtedy podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Organ wskazał, że mając na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie współwłaściciele nieruchomości w wyniku podziału, którego powstały działki przeznaczone pod drogi zrzekli się odszkodowania z tytułu przejścia z mocy prawa na własność Gminy [...] dróg wydzielonych w wyniku tego podziału uznał, że kwestia odszkodowania została rozstrzygnięta na drodze cywilnoprawnej. Zdaniem organu nie było podstaw do orzekania o odszkodowaniu w drodze postępowania administracyjnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła S. S. (dalej : skarżąca) zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła;

1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj. art. 7, 75 § 1, 76 a § 1, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, przejawiające się w braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego oraz przejawiające się w dowolnej, a nie swobodnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego poprzez przyznanie waloru dowodowego kserokopii dokumentu prywatnego przedłożonego przez jedną ze stron postępowania i oparcie na w/w kserokopii dokumentu całości rozstrzygnięcia, gdy tymczasem niepoświadczona kserokopia dokumentu prywatnego nie jest dokumentem i nie może stanowić dowodu na to, co jest w niej zapisane;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie przepisu art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: "ugn") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dopuszczalne jest zrzeczenie się przyszłego, niepewnego roszczenia o odszkodowanie przed wydaniem decyzji podziałowej, gdy tymczasem prowadzenie uzgodnień w ramach art. 98 ust. 3 ugn i ewentualne zrzeczenie się w ramach tych uzgodnień roszczenia o odszkodowanie jest możliwe dopiero z chwilą ostateczności decyzji, gdyż dopiero wówczas właścicielowi pozbawionemu prawa własności do działek drogowych przysługuje roszczenie o odszkodowanie.

Skarżąca wskazała, że powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich konsekwencji Wojewoda [...] przyjął, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania było bezprzedmiotowe. W przypadku braku tych naruszeń mogło dojść do uwzględnienia odwołania, a w konsekwencji do uchylenia decyzji Starosty L.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty L. Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi oraz o zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: ppsa) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Należy zaznaczyć, że zarzuty skargi w niniejszej sprawie sprowadzały się do odpowiedzi na pytanie, czy kwestia badania skuteczności porozumienia o zrzeczeniu się prawa do odszkodowania może być przedmiotem badania przed sądem administracyjnym, a w konsekwencji czy organ był zobowiązany do ustalenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną (objęte treścią porozumienia z 1998 r.) na podstawie art. 98 ust 3 ugn w drodze decyzji administracyjnej.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: ugn) działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych (ust. 1). Po myśli natomiast ust. 3 tegoż artykułu, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że powołany przepis art. 98 ust. 3 ugn przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy z nich polega na uzgodnieniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego z właściwym organem wysokości odszkodowania i ma charakter cywilnoprawny, podczas, gdy drugi tryb polega na ustaleniu odszkodowania przez organ administracyjny w trybie decyzji administracyjnej. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania jest możliwe, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o sygn. akt I OSK 596/13 oraz o sygn. I OSK 31/17). Pierwszy etap omawianej procedury polega zatem na prowadzeniu uzgodnień pomiędzy: właściwym organem a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym gruntu i dopiero wówczas gdy strony nie dojdą do porozumienia organ jest zobowiązany do ustalenia odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skarżącej zawartego w punkcie 2 skargi (tj. możliwości ustalenia i negocjacji wysokości odszkodowania zanim decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna), należy wskazać, że kwestia ta była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 18 stycznia 2018 r. (sygn. akt V CSK 261/17, Biul. SN 2018/6/10) przywołanym także przez organ, podkreślił, że nie jest trafne stanowisko sądów administracyjnych, sprowadzające się do poglądu, że uzgodnienie wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną, dokonywane między właścicielem a właściwym organem, nie może mieć miejsca przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Sąd Najwyższy zwrócił przy tym m.in. właśnie uwagę, na fakt, że - po myśli art. 98 ust. 3 u.g.n. - uzgodnienia te winien prowadzić właściciel nieruchomości a nie jej były właściciel. Po uostatecznieniu się natomiast decyzji o zatwierdzeniu podziału, dotychczasowy właściciel nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną nie jest zaś jej właścicielem (własność przeszła już z mocy prawa). Ponadto, w ocenie Sądu Najwyższego, zwłaszcza w sytuacji, w której wniosek o odszkodowanie składany jest w związku ze wspólnym przedsięwzięciem właściciela podlegającej podziałowi nieruchomości i gminy to nawet wręcz wskazane byłoby, aby m.in. uzgodnienie wysokości odszkodowania nastąpiło w takim przypadku w umowie stron zawartej jeszcze przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Ostatecznie Sąd Najwyższy sformułował tezę, że wysokość odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną może być uzgodniona między właścicielem nieruchomości a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. W niniejszej sprawie jak wynika z akt zostało między stronami Burmistrzem Gminy i m.in. skarżącą zawarte porozumienie w 1998 r. Z uwagi na brak daty dziennej porozumienia nie można ustalić wprost czy porozumienie zostało zawarte przed tym gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna czy po tym dniu, to jednak treść porozumienia wskazuje, że zostało ono zawarte przed tym gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Nie należy także pomijać, że z inicjatywą podziału nieruchomości wystąpili m.in. S. i S., którzy już we wniosku deklarowali bezpłatne przekazanie wydzielonych pod drogę nieruchomości na rzecz Gminy.

Odnosząc się z kolei do kwestii skuteczności zawartego przez strony porozumienia, które było efektem prowadzonych przez strony negocjacji to na wstępie należy zaznaczyć, że złożona do akt sprawy kopia nie jest dokumentem prywatnym lecz stanowi wynik porozumienia pomiędzy organem – Burmistrzem a osobami fizycznymi zawartym w postępowaniu administracyjnym. Ponadto kopia tego dokumentu została złożona przez organ będący stroną niniejszego postępowania, a nie przez osobę fizyczną, który w piśmie potwierdził, że zostało zawarte. Uchylenie postanowienia w tych okolicznościach stanowiłoby wyłącznie nieuzasadnione przedłużenie postepowania. Sąd w obecnym składzie podziela także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 30 października 2018 r. w sprawie o sygn. I OSK 31/17 gdzie podkreślono, że do oceny skuteczności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a więc instytucji cywilnoprawnej, muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu. Skoro więc strony zawrą umowę w kwestii dotyczącej odszkodowania za nieruchomość, której własność przeszła - z mocy prawa - na rzecz jednostki publicznoprawnej, to ocena ważności i skuteczności tej umowy, w tym warunki, jakie ona winna spełniać i ustalenie treści stosunku prawnego, jaki umowa ta między stronami tworzy, należy do drogi cywilnej. W tym zakresie organ nie może zatem kwestionować, że umowa zawierająca owe uzgodnienia została zawarta np. w niewłaściwym czasie (to jest przed dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała się ostateczna) albo, że inna była rzeczywista treść porozumienia stron aniżeli wynika to wprost z treści umowy. W przypadku sporu między stronami rozstrzyganie o tego rodzaju kwestiach należy bowiem do kompetencji sądu cywilnego (art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego). Organ przed wszczęciem postępowania administracyjnego musi ustalić więc jedynie czy w ogóle miały miejsce uzgodnienia w omawianym zakresie i jaka ich treść wynika z tekstu umowy. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że organy prawidłowo ustaliły, że na skutek negocjacji doszło między stronami do podpisania porozumienia w którym S. i S. S. zrzekli się odszkodowania za grunt oznaczony jako działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] oświadczając również, iż w przyszłości nie będą występować z żadnymi roszczeniami z tytułu jego przejęcia przez Gminę w zamian za odstąpienie przez Burmistrza Gminy od ustalenia opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości pozostałych działek powstałych w wyniku podziału tej nieruchomości. W porozumieniu jednoznacznie wskazano działkę, która podlega podziałowi, działki które zostaną przeznaczone pod drogę i ich powierzchnię. Porozumienie zawierało oświadczenia stron, zostało opatrzone podpisami m.in. S. i S. S. oraz Burmistrza i Jego zastępcy, a także wskazano rok jego zawarcia. Do [...] sierpnia 2017 r. tj do daty włożenia wniosku o odszkodowanie porozumienie to nie zostało skutecznie zakwestionowane przez skarżącą w postępowaniu cywilnym, brak jest w aktach dowodu takie okoliczności potwierdzającego.

W świetle powyższych rozważań, w ocenie sądu, organy prawidłowo przyjęły, że strony zawarły porozumienie o którym mowa w art. 98 ust 3, co zwalniało organ z obowiązku ustalenia odszkodowania w trybie administracyjnym, w drodze decyzji administracyjnej. Skarżąca nie podważyła natomiast skutecznie dokonanej czynności prawnej w sposób, który wywarłby wpływ na wynik postępowania administracyjnego. To sąd powszechny jest uprawniony do oceny, w razie sporu, czy zawarte pomiędzy stronami w 1998 r. porozumienie jest skuteczne. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie, w tym w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w z 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 31/17, gdzie wskazuje się, że "do oceny skuteczności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n., a więc instytucji cywilnoprawnej, muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu. Skoro więc strony zawrą umowę w kwestii dotyczącej odszkodowania za nieruchomość, której własność przeszła - z mocy prawa - na rzecz jednostki publicznoprawnej, to ocena ważności i skuteczności tej umowy, w tym warunki, jakie ona winna spełniać i ustalenie treści stosunku prawnego, jaki ta umowa między stronami tworzy, należy do drogi cywilnej. W tym zakresie organ nie może zatem kwestionować, że umowa zawierająca owe uzgodnienia dotknięta jest jedną z wad oświadczenia woli. W przypadku sporu między stronami rozstrzyganie o tego rodzaju kwestiach należy bowiem do kompetencji sądu cywilnego (art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego) (...)".

Z tych powodów niezasadne okazały się zarzuty skargi. Wojewoda zasadnie bowiem uznał, że w świetle ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami brak było przesłanek do ustalenia i wypłaty skarżącym odszkodowania z tytułu nabycia przez Gminę W. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2 i prawidłowo postępowanie umorzył jako bezprzedmiotowe.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3, który to przepis dopuszcza rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.