Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 759/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych~Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3a ust. 2 zdanie 2 w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 922
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 28 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.S., P.F., S.F., L.K., A.F. i J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1703/17 w sprawie ze skargi K.S., P.F., S.F., L.K., A.F. i J.M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1703/17 oddalił skargę K.S., P.F., S.F., L.K., A.F. i J.M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli: K.S., P.F., S.F., L.K., A.F. i J.M. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

"1. Naruszenie art. 3a ust. 2 zdanie 2 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 322) (znajdującej zgodnie z regulacjami intertemporalnymi zastosowanie na kanwie przedmiotowej sprawy) w zw. z art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na:

a) Dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej wykładni przywołanej w petitum zarzutu kasacyjnego regulacji art. 3a ust.2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych, wyrażającej się w:

* Uznaniu przez Sąd I instancji, iż wyrażona na kanwie przedmiotowej regulacji klauzula "istotnego naruszenia przez wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji praw i wolności osoby, której dotyczą" (a więc klauzula kreująca materialnoprawną podstawę do zastosowania wspomnianej regulacji art. 3a ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych do prasowej działalności dziennikarskiej) nie znajdzie zastosowania do:

* Ujawnionych na łamach prasy danych w postaci imion i nazwisk osób oraz informacji, iż osoby o wskazanych danych osobowych dokonały określonej czynności prawnej, w związku z okolicznością, iż:

- Imiona i nazwiska danej osoby lub osób nie stanowią danych wrażliwych, których ujawnienie mogłoby skutkować naruszeniem praw i wolności danej osoby lub osób

- Zamieszczona na łamach prasy informacja o dokonaniu przez osoby, których imiona oraz nazwiska zostały ujawnione w publikacji prasowej, określonej czynności prawnej nie stanowi informacji, której ujawnienie w sposób istotny narusza prawa i wolności w rozumieniu wspomnianej regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych, a więc:

- Informacji, która mogłaby zostać objęta hipoteza dekodowanej z regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych (wyszczególnionej uprzednio) klauzuli istotnego naruszenia przez wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji praw i wolności osoby, której dotyczą

b) Braku kumulatywnej subsumpcji oraz wykładni wyszczególnionej w petitum zarzutu kasacyjnego regulacji art. 3a ust. 2 z regulacją art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych (tj. regulacji materialnoprawnej inkorporującej definicję legalną danych osobowych objętych zakresem ustawy), która to błędna wykładnia wyszczególnionej regulacji art. 3a ust.2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz brak kumulatywnej subsumpcji i egzegezy regulacji art. 3a ust.2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 6 ust.l i ust. 2 wyszczególnionej ustawy skutkowała uznaniem przez Sąd I instancji, iż:

* Po stronie Skarżących nie zachodzi legitymacja do skorzystania z ochrony prawnej oraz instrumentów prawnych przewidzianych na kanwie ustawy o ochronie danych osobowych, albowiem:

- Ewentualne roszczenia Skarżących związane z ujawnieniem ich imion i nazwisk na łamach Tygodnika "[...]" w kontekście informacji o złożeniu odwołania od decyzji dotyczącej lokalizacji turbin wiatrowych może być dochodzone w trybie roszczenia o naruszenie dóbr osobistych wynikających z publikacji prasowej, a finalnie:

* Skutkowała uznaniem przez Sąd I instancji prawidłowości materialnej oraz legalności rozstrzygnięcia zawartego w objętej zaskarżeniem Decyzji Generalnego Inspektora Ochrona Danych Osobowych w materii:

- Odmowy uwzględnienia wniosku Skarżących w zakresie udostępnienia danych osobowych Skarżących na łamach Tygodnika [...] "[...]" przez W.W. Spółka Cywilna z siedziba w [...], a w konsekwencji:

* Oddaleniem skargi Skarżących jako niezasadnej, w sytuacji gdy:

* W świetle prawidłowej wykładni regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz w świetle łącznej interpretacji wskazanej regulacji z regulacją art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 rzeczonej ustawy:

* Hipoteza wyszczególnionej klauzuli istotnego naruszenia przez wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji praw i wolności osoby, której dotyczą (a wiec klauzuli kształtującej legitymację materialnoprawną do zastosowania regulacji art. 3a ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych do prasowej działalności dziennikarskiej), winny zostać objęte wszystkie dane podlegające przetwarzaniu, a wskazane na kanwie art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych (tj. wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanych lub możliwych do zidentyfikowania osób fizycznych), a:

* Użyte na kanwie regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych pojęcie "naruszenia praw i wolności osoby której dane dotyczą" należy (w świetle prawidłowej wykładni wyszczególnionej regulacji) definiować jako:

- Naruszenie wszelkich wolności oraz praw chronionych zarówno mocą norm Konstytucji RP, jak również wolności oraz praw określonych na kanwie ustaw szczególnych, które doznały naruszenia wskutek naruszającego prawa przetwarzania informacji dotyczących zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowanej osoby.

Sąd I instancji ergo uznał apriori, iż ujawnienie w artykule prasowym na łamach Tygodnika "[...]" imion i nazwisk Skarżących w kontekście informacji o złożeniu przez Skarżących odwołania od Decyzji Wójta Gminy [...] nie jest objęte hipotezą regulacji art. 3a ust.2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych i nie kreuje legitymacji Skarżących do skorzystania z ochrony przewidzianej na kanwie ustawy szczególnej, którą stanowi ustawa o ochronie danych osobowych, a:

* Rozstrzygniecie zawarte w Decyzji GIODO odmawiające uwzględnienia wniosku Skarżących w tym zakresie ma charakter propter leaem, w sytuacji gdy:

* Prawidłowa interpretacja regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2 wspomnianej ustawy (przede wszystkim: prawidłowa interpretacja wspomnianej klauzuli istotnego naruszenia przez wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji praw i wolności osoby, której dotyczą dokonana również przy uwzględnieniu regulacji art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych) prowadzi do konkluzji, iż:

* Ujawnienie na łamach prasy danych osobowych Skarżących oraz informacji o dokonaniu przez Skarżących czynności prawnej obejmującej złożenie odwołania od Decyzji Wójta Gminy [...], a więc danych objętych zakresem przetwarzania zgodnie z regulacją art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, bez zgody Skarżących oraz w sposób umożliwiający uzyskanie dostępu do wskazanych danych osobowych i wskazanej informacji o nieograniczonej liczbie osób trzecich,

* Winno zostać poddane ocenie przez pryzmat naruszenia praw i wolności Skarżących w rozumieniu wskazanej regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2, a finalnie:

* Poddane kontroli w aspekcie naruszenia przez wydawcę Tygodnika "[...]" obowiązków administratora danych, kreujących określone skutki wynikające z ustawy o ochronie danych osobowych.

Ergo uznanie przez Sąd I instancji priori, iż:

* Brak było podstaw do uruchomienia postępowania przed GIODO a finalnie, iż GIODO zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku Skarżących dotyczącego udostępnienia danych na łamach wspomnianego Tygodnika, ma charakter przedwczesny naruszający regulację art. 3a ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 wskazanej ustawy, a w konsekwencji:

* Rozstrzygnięcie inkorporowane w objętym zaskarżeniem wyroku Sądu I instancji utrzymujące w mocy Decyzję GIODO z 18 sierpnia 2017 r. (w sytuacji gdy narusza ona regulację art. 3a ust.2 zdanie 2. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych) pozostaje w sprzeczności z dyspozycją regulacji art. 145 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kreującą:

- Obowiązek uchylenia przez Sąd I instancji w ramach przeprowadzonej kontroli w oparciu o regulację art. 3 ust. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Decyzji GIODO z 18 sierpnia 2017 r. dotkniętej error in ius.

2. Naruszenie art. 3a ust. 2 zdanie 2 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych w zw. z art. 51 ust. 1 w zw. z art. 47 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, obejmujące:

a) Brak dokonania przez Sąd I instancji kumulatywnej interpretacji wyszczególnionych w petitum zarzutu kasacyjnego regulacji, który to brak łącznej interpretacji wyszczególnionych powyżej regulacji skutkował:

* Uznaniem przez Sąd I instancji apriori, iż w przypadku Skarżących nie zaistniała wskazana na kanwie art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych klauzula istotnego naruszenia wolności wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji praw i wolności osoby:

a finalnie, iż:

• Nie zachodzi po stronie Skarżących legitymacja do skorzystania z ochrony oraz instrumentów prawnych przewidzianych na kanwie ustawy o ochronie danych osobowych, która to ocena skutkowała w konsekwencji:

* Uznaniem przez Sąd I instancji, iż rozstrzygniecie inkorporowane w Decyzji GIODO odmawiające uwzględnienia wniosku Skarżących, dotyczącego zamieszczenia danych osobowych Skarżących na łamach Tygodnika "[...]" ma charakter prawidłowy pod kątem materialnoprawnym, a finalnie:

* Oddaleniem skargi Skarżących jako niezasadnej, w sytuacji gdy:

• Kumulatywna interpretacja wspomnianej regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz wspomnianych regulacji art. 51 ust. 1 oraz art. 47 Konstytucji RP prowadzi do konkluzji, iż:

- Ujawnienie na łamach Tygodnika "[...]" imion i nazwisk Skarżących oraz informacji o złożeniu przez Skarżących odwołania od Decyzji Wójta Gminy [...] bez zgody Skarżących, a więc:

* Dokonanie przetworzenia danych osobowych Skarżących oraz informacji pozwalającej na identyfikację Skarżących objętych zakresem regulacji art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych w sposób umożliwiający udostępnienie tych danych nieuprawnionym osobom trzecim, stanowi:

- Naruszenie dekodowanej z wyszczególnionej w poprzedzającym akapicie regulacji art. 51 ust. 1 Konstytucji RP zasady "autonomii informacyjnej"

- Naruszenie dekodowanej z wyszczególnionej w poprzedzającym akapicie regulacji art. 47 Konstytucji RP gwarancji ochrony dobrego imienia, a finalnie:

* Stanowi rażące naruszenie wolności oraz praw w rozumieniu wspomnianej regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych, kreujące odpowiedzialność wydawcy Tygodnika na podstawie regulacji ustawy o ochronie danych osobowych.

Sąd I instancji uznał finalnie prawidłowość materialnoprawną stanowiska merytorycznego zawartego w Decyzji GIODO z [...] sierpnia 2017 r., iż in casu przedmiotowej sprawy nie zaistniała conditio ab sine qua non warunkująca zastosowanie regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych, a finalnie, iż:

* Skarga Skarżących na wspomniana Decyzję GIODO jest niezasadna i zasługuje na uwzględnienie, w sytuacji gdy:

* W świetle łącznej wykładni nie objętych subsumpcją regulacji wyrażonych na kanwie Konstytucji RP oraz regulacji art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych zachodzą przesłanki do objęcia opisanej w poprzedzających akapitach sytuacji obejmującej:

* Ujawnienie na łamach Tygodnika danych osobowych i informacji objętych zakresem art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych bez zgody Skarżących w sposób umożliwiający identyfikację Skarżących przez nieograniczoną liczbę osób trzecich, zakresem regulacji art. 3a ust.2 zdanie 2 ustawy danych osobowych jako:

* przetwarzanie w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych danych w sposób naruszający gwarancje konstytucyjne w zakresie udzielania informacji oraz ochrony dóbr osobistych określonych na kanwie art. 51 oraz art. 47 Konstytucji RP.

Sąd I instancji uznał zatem prawidłowość Decyzji GIODO z [...] sierpnia 2017 r., w sytuacji gdy:

• W związku z wydaniem wskazanej decyzji w warunkach naruszenia error in ius, obejmującej brak łącznego zastosowania art. 3a ust. 2 zdanie 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 51 oraz art. 47 Konstytucji RP rzeczona Decyzja winna zostać uchylona na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

3. Naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1 a contrario ustawy o ochronie danych osobowych w zw. art. 145 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 134 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 ust. 1 pkt 2 k.p.a., polegające na:

a) Braku kumulatywnej subsumpcii wyszczególnionych w petitum zarzutu kasacyjnego regulacji, skutkującej:

• Uznaniem przez Sąd I instancji prawidłowości materialnoprawnej oraz legalności objętej zaskarżeniem Decyzji GIODO z dnia [...] sierpnia 2017 r., w warunkach:

* Pominięcia w zupełności zbadania przez Sąd I instancji (w granicach posiadanej kognicji określonej na kanwie art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), sformułowanego przez Skarżących w złożonej skardze (a także ujawnionego oraz uzasadnionego na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r.) zarzutu wskazującego na naruszenie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych obowiązku dochowania należytej staranności przy przetwarzaniu danych, obejmującego:

* Ujawnienie w treści objętej zaskarżeniem Decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. danych w postaci adresów Skarżących, w sytuacji gdy:

- Ujawnienie wskazanych danych osobowych nie było uzasadnione przesłankami określonymi na kanwie art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, w szczególności:

* Pominięcie zbadania przez Sąd I instancji, czy umieszczenie w petitum Decyzji GIODO danych wrażliwych w postaci danych adresowych Skarżących nie stanowi rażącego naruszenia wskazanych w petitum zarzutu kasacyjnego regulacji art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, a finalnie:

* Czy nie stanowi egzemplifikacji wydania wspomnianej Decyzji z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającej jej uchylenie w trybie art. 145 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Sąd I instancji uznał zatem apriori prawidłowość materialnoprawną oraz legalność objętej zaskarżeniem Decyzji GIODO z [...] sierpnia 2017 r., pomijając przeprowadzenie analizy wskazanego przez Skarżących istotnego naruszenia przez GIODO na etapie wydawania wyszczególnionej Decyzji zasad przetwarzania danych osobowych, obejmujących bezpodstawne wskazanie danych wrażliwych Skarżących w treści Decyzji (przede wszystkim wskazanie rzeczonych danych wrażliwych w sytuacji braku wystąpienia podstaw materialnoprawnych wskazanych na kanwie art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych oraz w warunkach naruszenia należytej staranności określonej na kanwie art. 26 ust. 1 pkt 1 rzeczonej ustawy) oraz wpływu owego naruszenia na rażącą wadliwość wydanej Decyzji w kontekście wystąpienia podstaw do jej uchylenia w trybie regulacji art. 145 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.".

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w niniejszym postępowaniu. Ponadto wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawili argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Uczestnik postępowania Wójt Gminy [...] w piśmie procesowym z dnia 14 września 2021 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Uczestnicy postępowania E.M. oraz W.W. w piśmie procesowym z dnia 16 września 2021 r. wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w piśmie procesowym z dnia 23 września 2021 r. wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Pełnomocnik skarżących kasacyjnie w piśmie procesowym z dnia 27 września 2021 r. nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i wniósł o jej rozpoznanie na rozprawie. Ponadto podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutu pierwszego skargi, podnoszącego naruszenie art. 3a ust. 2 zdanie 2 w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm., dalej w skrócie "u.o.d.o."), w pierwszej kolejności wskazać należy, że ustęp 2 artykułu 3a tej ustawy składał się z jednego rozbudowanego zdania. Przepis ten stanowił, że ustawy, z wyjątkiem przepisów art. 14-19 i art. 36 ust. 1, nie stosuje się również do prasowej działalności dziennikarskiej w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) oraz do działalności literackiej lub artystycznej, chyba że wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji istotnie narusza prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. Z kolei według art. 6 ust. 1 u.o.d.o., za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Natomiast w świetle art. 6 ust. 2 u.o.d.o., osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne.

Ocenę przedstawionego zarzutu należy poprzedzić uwagami ogólnymi.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.o.d.o., każdy miał prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Wyrażona w powyższym przepisie zasada nie miała charakteru absolutnego. W szczególności nie mogła być postrzegana w oderwaniu od innych przepisów u.o.d.o., które przewidywały od niej wyjątki. Wyłączenie stosowania większości przepisów u.o.d.o. do działalności dziennikarskiej uzasadnione było koniecznością pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych z wolnością wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, gwarantowaną w art. 54 Konstytucji RP, oraz wolnością twórczości artystycznej, którą gwarantuje art. 73 Konstytucji RP. Cytowany wyżej przepis art. 3a ust. 2 u.o.d.o. stanowił implementację art. 9 dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych. Przewidziane w nim odstępstwo od rygorów przetwarzania danych osobowych dotyczyło wyłącznie celów dziennikarskich w dosłownym tego słowa znaczeniu, czyli pracy nad publikacją materiału prasowego. W myśl art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo prasowe, materiałem prasowym jest każdy opublikowany lub przekazany do opublikowania w prasie tekst albo obraz o charakterze informacyjnym, publicystycznym, dokumentalnym lub innym, niezależnie od środków przekazu, rodzaju, formy, przeznaczenia czy autorstwa. W sprawie nie jest sporne, że nazwiska skarżących zostały ujawnione w artykule prasowym tygodnika "[...]". Klauzula prasowa ma na celu ułatwienie działalności prasy. Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo prasowe, prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. W doktrynie przyjmowano, że zwolnienie mediów z rygorów wynikających z u.o.d.o. stanowi wyjątek od zasady. Zatem wyłączenie przewidziane w art. 3a ust. 2 u.o.d.o. może dotyczyć jedynie celów dziennikarskich (M. Sakowska, A. Młynarska-Sobaczewska, Klazula prasowa z ustawy o ochronie danych osobowych jako gwarancja wolności wypowiedzi, PiP 2005/1, s 68 i n). Użyte w art. 3a ust. 2 u.o.d.o. określenie "chyba że wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji istotnie narusza prawa i wolności osoby, której dane dotyczą" jest zwrotem niedookreślonym. Jedną z cech zwrotów niedookreślonych jest ich definiowanie przez podmioty stosujące przepisy, w których treści się one znajdują. Zwroty niedookreślone z założenia mają służyć uelastycznieniu procesu stosowania prawa. Prawodawca uznaje bowiem, że w pewnych kategoriach zachowań i zdarzeń społecznych nie jest celowe, a nawet możliwe, określenie desygnatu pojęcia przy pomocy zwrotów jednoznacznych, ostrych.

W rozpoznawanej sprawie trafnie wskazuje Sąd pierwszej instancji, że dokonując oceny istoty owego naruszenia należało wziąć pod uwagę rodzaj danych osobowych, które zostały ujawnione oraz okoliczności ich ujawnienia. W sprawie ujawniono imiona i nazwiska osób wnoszących odwołanie do decyzji Wójta na łamach Tygodnika [...] "[...]". Nie ujawniono danych wrażliwych, ani danych o życiu rodzinnym. Podzielić należało zatem zapatrywanie Sądu pierwszej instancji, że ujawnienie nazwisk skarżących nie było istotnym naruszeniem praw i wolności w rozumieniu art. 3a ust. 2 u.o.d.o.

Chybiony jest również zarzut drugi skargi kasacyjnej.

Jak już wspomniano, art. 3a ust. 2 u.o.d.o. stanowi, że przepisów ustawy, z wyjątkiem przepisów art. 14-19 i art. 36 ust. 1, nie stosuje się do prasowej działalności dziennikarskiej, zatem nie mogło dojść do naruszenia art. 26 ust. 12 pkt 1 ustawy. Natomiast wskazane w zarzucie przepisy art. 51 ust. 1 i 47 Konstytucji RP wyrażają zasady oraz wolności i stanowią jednocześnie wskazówki interpretacyjne w procesie wykładni ustawy. Powołane przepisy Konstytucji nie zostały naruszone, bowiem regulacja u.o.d.o. została zinterpretowana zgodnie z ich duchem.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut trzeci skargi kasacyjnej.

Wskazany w tym zarzucie przepis art. 156 k.p.a. dzieli się na paragrafy, a nie ustępy – jak wadliwie podaje autor skargi kasacyjnej. Jeśli chodzi o naruszenie przepisów art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1, to – jak już wspomniano – z mocy art. 3a ust. 2 u.o.d.o. nie mają one zastosowania do prasowej działalności dziennikarskiej. Zatem skoro uznano, że ujawnienie nazwisk skarżących nie narusza istotnie ich praw i wolności w rozumieniu art. 3a ust. 2 u.o.d.o., to nie mogło dojść do naruszenia powołanych przepisów. W konsekwencji nie można było uznać, że decyzja organu została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).