Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2715/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Wydobywanie kopaliny ze złoża piasków zalegającego na działce gruntu nr [...], obręb [...] gm. [...]", uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i określiło na nowo warunki realizacji planowanej inwestycji.

Jednocześnie Kolegium nie stwierdziło konieczności określenia warunków ochrony środowiska w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o której mowa w art 72 ust 1 ustawy ooś ani konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art 72 ust 1 ww ustawy przed rozpoczęciem realizacji planowanego przedsięwzięcia.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Decyzją nr [...] z dnia z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania B. M., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla ww przedsięwzięcia. Planowane przedsięwzięcie polega na wydobywaniu kopaliny ze złoża piasków skaleniowo-kwarcowych "[...]", na działce nr [...]położonej w miejscowości [...] gm. [...]. Powierzchnia działki nr [...] wynosi 4,71 ha, inwestycja będzie realizowana na powierzchni 4,5 ha. Złoże od zachodu sąsiaduje ze złożem "[...]", od wschodu ze złożem "[...]". Zakres planowanego przedsięwzięcia to wyeksploatowanie złoża "[...]" w części suchej i zawodnionej; zasoby piasku w punkcie piaskowym powyżej 75 % wynoszą 664 193 ton zasobów bilansowych w kat. [...] Teren, na którym ma bytć zrealizowane planowane przedsięwzięcie od wschodu i zachodu graniczy z gruntami rolnymi z udokumentowanymi złożami kopalni, od północy z linią kolei [...] (linia normalnotorowa), zaś od południa z dogą gminną o nawierzchni bitumicznej i częściowo z gruntami leśnymi. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa jest oddalona o ok. 30 m od granicy działki inwestycyjnej i o ok. 80 m od linii wydobycia kopaliny. Działka inwestycyjna w części jest objęta uprawami rolnymi jednorocznymi, w części stanowi ugór wieloletni (nieliczne zakrzewienia i budynki w złym stanie technicznym, nieużytkowane i przeznaczone do rozbiórki).

Na skutek rozpoznania wniesionej od ww rozstrzygnięcia SKO skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2832/15 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, iż autor raportu zignorował istnienie na działkach sąsiednich działalności wydobywczej. Przy ponownym rozstrzyganiu koniecznym zatem będzie oszacowanie skumulowanego oddziaływania tych działalności na środowisko (głównie chodzi o emisje hałasu i pyłów) z punktu widzenia poziomu hałasów i emisji pyłów do powietrza. Wątpliwości Sądu budziły także ustalenia co do trasy wywożenia urobku z terenu inwestycji, tj. czy będzie się on odbywał od strony północnej przylegającej do terenu kolejowego (wariant korzystniejszy dla B. M.), czy też od strony południowej, lokalna drogą gminną (w sąsiedztwie działki Skarżącej) gdyż powyższe nie wynika z przedłożonego raportu. Sąd stanął na stanowisku, iż wyjaśnienia wymaga, czy dopuszczenie ruchu pojazdów po drodze gminnej we wskazanym decyzją zakresie może stanowić źródło istotnego oddziaływania na nieruchomość Skarżącej a nadto, wyjaśnienia wymaga budząca wątpliwości odległość planowanej inwestycji od nieruchomości B. M.; w raporcie odległość ta została określona na 80 m, podczas gdy skarżąca wskazuje, iż odległość ta wynosi tylko 30 m.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując ponownie odwołanie, w oparciu o wytyczne ww wyroku WSA, orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie określonym przez Sąd. Wobec powyższego, Wójt Gminy [...] wezwał inwestora K. G. o uzupełnienie raportu w przedmiocie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Uzupełniony raport został złożony do organu I instancji w dniu 27 października 2016 r. Do powyższego Skarżąca złożyła uwagi podnosząc, iż jedyną różnicą w jego treści jest przesunięcie granicy planowanej kopalni od jej zabudowań o ok. 50 m, co nie ma znaczenia o tyle, iż kopalnia nadal będzie się znajdować w bezpośrednim sąsiedztwie jej domu mieszkalnego. Podobnie, inwestycja nadal utrudni życie mieszkańcom (hałas, zanieczyszczenia, obniżenie poziomu wód gruntowych, niekorzystne zmiany w krajobrazie, spadek wartości nieruchomości). Pod protestem wniesionym przeciwko ww zamierzeniu podpisali się także inni mieszkańcy wsi [...] (21 osób). Skarżąca podkreśliła, wbrew ustaleniom raportu, iż praca maszyn z trzech sąsiadujących ze sobą kopalni spowoduje znaczne uciążliwości dla mieszkańców jak hałas i zanieczyszczenia powietrza (pyły z maszyn wydobywających i transportowych). Dodatkowo podniosła, iż dla terenu inwestycji nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a umieszczenie planowanego przedsięwzięcia w studium pozostaje bez znaczenia, gdyż studium nie jest aktem prawa miejscowego.

Wójt wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie warunków realizacji planowanej inwestycji, który w dniu [...] maja 2017 r. wydał postanowienie, mocą którego uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.

Wójt wystąpił także do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], który w dniu [...]listopada 2016 r. PPIS w [...] wydał opinię sanitarną, i warunkowo pozytywnie zaopiniował planowane przedsięwzięcie. Wskazał, iż przedsięwzięcie nie powinno wpływać negatywnie na poszczególne elementy środowiska i na środowisko jako całość, w stopniu przekraczającym obowiązujące normy, określone przepisami ochrony środowiska. Natomiast realizacja inwestycji podyktowana jest względami ekonomicznymi i społecznymi z uwzględnieniem konieczności spełnienia przez Inwestora wymogów ochrony środowiska. Zaznaczył, że warunkiem koniecznym i niezbędnym dla pozytywnej opinii jest "...zachowanie kierunku dojazdu i wywozu kruszywa opisanego w punkcie 3 uzupełnienia do raportu tj. od strony północnej działki nr 31 w kierunku terenów kolejowych oraz zastosowanie racjonalnego wariantu alternatywnego opisanego w punkcie 5.2 podpunkt 1 i 2 tekstu jednolitego raportu ooś z lutego 2017 r.".

Ostatecznie Wójt Gminy [...] wydał w dniu [...] lipca 2017 roku decyzję, w której ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji dla planowanej inwestycji. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz zebrane dowody, podniósł także, iż planowana inwestycja to przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, przy czym, jak wsakzazł, RDOŚ w [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji i ustalił warunki jej realizacji.

Od powyższej decyzji odwołanie B. M. podnosząc, iż nie wyraża zgody na realizację planowanej inwestycji i żąda uchylenia decyzji organu I instancji. Zdaniem Skarżącej określone w decyzji Wójta działania są niewystarczające do skutecznego zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Niezależnie od powyższego, Wójt nie wziął pod uwagę protestów i argumentów mieszkańców wsi [...], w ocenie których lokalizacja planowanej inwestycji znajduje się w zbyt małej odległości od zabudowań mieszkalnych, co spowoduje zwiększenie ruchu pojazdów, w tym zwiększenie zapylenia, hałasu i spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. Skarżąca nie wyraziła także zgody, aby inwestycja była zrealizowana w odległości 80 m od jej domu, jak i nie wyraziła zgody na dokonanie nasadzeń z zieleni wzdłuż działki inwestycyjnej od strony zabudowy mieszkaniowej. W jej ocenie, decyzja organu I instancji została wydana jedynie w celu umożliwienia inwestorowi osiągnięcie zysków, nie biorąc pod uwagę dobra mieszkańców. Lokowanie inwestycji w centrum wsi znacznie pogorszy warunki życia mieszkańców. Wójt także nie wskazał jednoznacznie, jaką trasą będzie odbywał się transport urobku (droga gminna, czy wzdłuż linii kolejowej), czy też w jaki sposób zostanie przeprowadzona rekultywacja terenu (po byłych żwirowniach w okolicy pozostały niezasypane doły). Żwirownie nie są właściwie zabezpieczane (obawa o życie mieszkańców), na sąsiedniej działce ma powstać kolejna kopalnia żwiru (działka należy do firmy [...]), skumulowanie pracy maszyn z kilku kopalni niewątpliwie wpłynie negatywnie tak na środowisko, jak i na zdrowie i życie mieszkańców. Skarżąca nie podzieliła w tym zakresie także stanowiska RDOŚ.

Rozpatrując wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nie podzieliło podniesionych w nim zarzutów i wydało ww zaskarżoną do Sądu decyzję. Organ odwoławczy w szczególności podniósł, że Wójt uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 uioś uzgodnienie dla planowanego przedsięwzięcia od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], który to organ jednocześnie uzgodnił warunki, pod którymi przedsięwzięcie to może być realizowane. Uzgodnienie te ma dla organu orzekającego w sprawie "środowiskowej" charakter wiążący. Wójt uzyskał również pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (opinia warunkowa). SKO podkreśliło nadto, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją o charakterze uznaniowym i organ jest zobligowany do jej wydania wraz z określeniem warunków realizacji planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, gdy zostały spełnione wszystkie warunki wymagane ustawą uioś.

Wobec treści powyższego rozstrzygnięcia B. M. wystąpiła do tut. Sądu ze skargą wnosząc uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i nie wyrażenie zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację przedstawioną w zasadniczej części w odwołaniu. Podkreśliła ponownie, że nie zgadza się z decyzjami wyrażającymi zgodę na planowaną inwestycją. Swoje uprawnienia jako strona postępowania wywiodła z bezpośredniego położenia jej posesji wobec nieruchomości inwestycyjnej. Powtórnie podniosła, iż planowana kopalnia będzie znajdowała się w centrum wsi, w której Skarżąca mieszka, co wiązać się będzie z trudnościami spowodowanymi ogromnym hałasem, zapyleniem powietrza, obniżeniem wód gruntowych. Planowana inwestycja wpłynie katastrofalnie na warunki życia również innych mieszkańców. Hałas, zapylenie, wstrząsy i drgania związane z wydobyciem, obróbką oraz transportem urobku z wielu sąsiadujących kopalni uczynią życie mieszkańców beznadziejnym i niemożliwym. Sprzeciw zainteresowanych budzi także fakt bezsprzecznego spadku wartości i atrakcyjności zamieszkałych terenów. Przyznała fakt, iż w przedmiotowym postępowaniu zapewniono udział społeczeństwa, jednakże jednocześnie podniosła, iż nie uwzględniono wielokrotnych protestów i argumentów zgłaszanych na piśmie i na spotkaniach z przedstawicielami władz samorządowych. Skarżąca wskazała także, iż nie zgadza się z opinią RDOŚ, która w jej ocenie nie uwzględniła w sposób należyty kumulacji oddziaływań tego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi poza terenem należącym do Inwestora, w tym również inwestycji na działce nr [...], na której niebawem rozpocznie się wydobycie żwiru. Choć, jak wskazała, realizacja przedsięwzięcia polegająca również na wydobywaniu żwiru przez firmę [...] nie jest przedmiotem tego postępowania, to jednak postępowanie administracyjne w tym zakresie zostało już wszczęte. Firma ta bowiem uzyskała koncesję Marszałka Województwa [...] na wydobywanie żwiru, zatem uwzględnienie pracy maszyn w tej kopalni było jak najbardziej uzasadnione. Wskazała także na fakt, iż w sąsiedniej gminie [...], która graniczy z wsią Skarżącej, Wójt nie wyraził zgody na uruchomienie kopalni żwiru w m. [...], mimo iż nie było w pobliżu zabudowań.

W ocenie Skarżącej, planowane przedsięwzięcie będzie też oddziaływało na zwierzęta chronione, które zamieszkały w okolicy inwestycji, jak np. sarny, a także na [...] Obszar Chronionego Krajobrazu.

W załączeniu do skargi złożyła protesty zgłaszane przez mieszkańców wsi do władz samorządowych, a także fotografie przedstawiające niektóre miejsca w m. [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz podkreślił, że wskazanych w skardze okoliczności nie można traktować jako podstawy do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie trzeba zauważyć, że rozpatrywana obecnie sprawa była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, która zakończyła się wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu [...] stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2832/15, którym uchylił zaskarżoną do niego decyzję SKO w [...]. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, gdyż zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tym samym Sąd rozstrzygający w niniejszej sprawie jest związany w powyższym zakresie wymienionym orzeczeniem. Wobec powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy, istotnym było przeanalizowanie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji pod kątem wytycznych Sądu orzekającego w sprawie niniejszej. Wobec powyższego Sąd badał, czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu dawał organowi podstawę do jego wydania. Ustalenia faktyczne i prawne szczegółowo omówione w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, w ocenie Sądu, nie budzą żadnych wątpliwości. Organ I instancji zebrał i prawidłowo ocenił materiał dowodowy, ocena ta jest logiczna, przy jej dokonaniu nie przekroczył obowiązujących reguł procesowych, wskazał prawidłową podstawę prawną swojej decyzji. Okoliczność, że strona skarżąca nie została przekonana do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia norm prawnych. Oczywiście strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...]). W świetle poczynionych przez Sąd ustaleń uznać należy, że Wójt Gminy [...] zastosował się do wskazań co do sposobu dalszego postępowania, wyrażonych w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku. Wskazać należy, że istotą wytycznych zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu jest zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów, stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt: [...]).

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekło zaskarżoną obecnie decyzją SKO w [...], było ustalenie na podstawie art. 71 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach ("ustawy ocenowej") - środowiskowych uwarunkowań dla, przewidzianego w §3 ust.1 pkt 40 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz.1397), przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko w postaci wydobywania kopalin ze złoża metodą odkrywkową, innego niż wymienione w §2 ust.1 pkt 27 lit.a rozporządzenia.

Z art.71 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy ocenowej wynika, że przedmiotem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji danego przedsięwzięcia (przez które, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy należy rozumieć "zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty"), a uzyskanie takiej decyzji jest wymagane dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Z kolei z art. 59 ust.1 pkt 2 ustawy ocenowej płynie wniosek, że realizacja przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie rodzi automatycznie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania takiego przedsięwzięcia na środowisko (w rozumieniu art.3 ust.1 pkt 8 ustawy), jednakże obowiązek taki może zostać stwierdzony na podstawie art. 63 ust.1 ustawy. Stosownie do tego przepisu obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art.63 ust.4 zdanie pierwsze).

Wskazana wyżej sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej, albowiem stosownym postanowieniem Wójt stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, określając zakres wymaganego raportu. Wójt zobowiązał inwestora do uzupełnienia raportu i dokonał jego ujednolicenia na żądanie RDOŚ w [...].

Należy także wskazać, iż w myśl unormowania przyjętego w art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Zgodnie z zaleceniami orzekającego w sprawie Sądu, Autor raportu uwzględnił okoliczność istnienia w sąsiedztwie nowo planowanej inwestycji dwóch inwestycji o tym samym charakterze i określił skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia tak w zakresie ochrony powietrza, jak i w zakresie uciążliwości akustycznej. W uzupełnieniu określono uciążliwość obiektu tak dla wariantu pracy kopalni wyłącznie na działce inwestycyjnej (nr [...]) - linia wydobycia złoża w odległości ok. 80 m od zabudowy mieszkaniowej jak i dla wariantu pracy dwóch kopalni: na działce [...] (kopalnia istniejąca) i działce nr [...] (kopalnia planowana). Autor wskazał, iż złoże na działce nr [...] jest wyeksploatowane w całości (wyeksploatowana jest również połowa złoża z działki nr [...]). Dlatego też w obliczeniach zostały uwzględnione złoża obecnie eksploatowane (działka nr [...]) i planowane obecnie przez inwestora (działka nr [...]). Po dokonaniu stosownych obliczeń i analiz ustalono, że przy pracy jednej kopalni na działce nr [...], poziom dźwięku osiągnie wartość 48,7 dB, zaś przy skumulowaniu pracy dwóch kopalni (na działce nr [...] i na działce nr [...] - eksploatowana kopalnia), poziom ten osiągnie 51,4 dB. Są to wartości niższe od wartości normatywnej określonej na 55 dB (obliczenia przeprowadzono podczas najbardziej niekorzystnych warunków akustycznych, tj. biorąc pod uwagę pracę maszyn wydobywających kopalinę w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej).

Ponadto określono skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia w zakresie ochrony powietrza, zanieczyszczenia emitowane przez samochody i urządzenia robocze (koparka, ładowarka, spycharka); emisje niezorganizowane pochodzące głównie ze spalin w silnikach pojazdów samochodowych i maszyn wydobywczych (głównie: tlenki azotu, dwutlenek siarki, tlenek węgla, węglowodory alifatyczne i aromatyczne, pyły). Autor raportu stwierdził także, iż nie wystąpią przekroczenia wartości dopuszczalnych poza terenem analizowanego obiektu w zakresie wszystkich rozpatrywanych zanieczyszczeń. Najwyższe wartości stężeń występują w bezpośrednim sąsiedztwie pracujących maszyn (ok. 1 m od urządzenia), nie przewiduje się nadmiernej uciążliwości obiektu dla powietrza atmosferycznego poza terenem przedsięwzięcia. Ponadto w uzupełnieniu raportu podkreślono, iż dokonując obliczeń uciążliwości planowanej inwestycji dla czystości powietrza uwzględniono stan jakości powietrza określany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska.

Także, zgodnie z ww wytycznymi Sądu, w przedmiotowym raporcie określono, iż najbliższe zabudowania mieszkalne posadowione są od strony zachodniej działki inwestycyjnej. Odległość od budynków mieszkalnych do granicy działki inwestycyjnej nr [...] wynosi ok. 30 m. Przy czym granica działki nie jest jednoznaczna z planowaną linią wydobycia kruszywa, która ma być wyznaczona w odległości około 50 m od zachodniej granicy działki w rejonie zabudowań. Zatem łączna odległość zabudowań od linii wydobycia wynosić będzie 80 m. i finalnie dla takiej odległości przeprowadzone zostały obliczenia w zakresie uciążliwości kopalni na stan czystości powietrza i uciążliwości akustycznej. Autor raportu jednoznaczne stwierdził również, iż wywóz kruszywa(urobku) z terenu działki inwestycyjnej (nr [...]) będzie się odbywał wyłącznie od strony północnej do terenu kolejowego.

W raporcie przedstawiono również racjonalny wariant alternatywny, co jak podniesiono, nie było łatwe z uwagi na charakter planowanego przedsięwzięcia. Chodzi bowiem w sprawie niniejszej o kopalnię, które to przedsięwzięcie jest możliwe do zrealizowania wyłącznie w miejscu udokumentowanego złoża kopaliny. Nie wchodził zatem w grę wariant polegający na innej lokalizacji (niemożliwe jest przeniesienie złoża w inne miejsce), czy też na ilości wydobywanego kruszywa. Stąd też wariantować można było jedynie sposób eksploatacji, miejsce rozpoczęcia eksploatacji, kierunek wywozu piasku, wielkość wydobycia czy też wydobycie spod wody. Biorąc powyższe pod uwagę inwestor przedstawił jako racjonalny wariant alternatywny przesunięcie granic wydobycia kruszywa na odległość ok. 50 m od posesji zamieszkałej od strony zachodniej działki inwestycyjnej; działka nr [...] (najbliższa zabudowa mieszkaniowa) jest oddzielona od ternu działki inwestycyjnej częściowo pasem zalesionego terenu. Jakkolwiek las ten wymaga odnowienia i pielęgnacji, to planuje się także wykonanie nowych nasadzeń (na pozostałej części). Całość owego pasa lasu stanowiłaby ekran akustyczny i barierę ochronną chroniącą nieruchomość sąsiednią tak przed hałasem, jak i zapyleniem (inwestor zobowiązał się sprawować nadzór na ową "ścianą zieleni").

Autor raportu dokonał stosownych obliczeń dla wariantu inwestorskiego i dla wariantu alternatywnego i uznał, że wariantem najkorzystniejszym dla środowiska będzie racjonalny wariant alternatywny. Jakkolwiek bowiem zmniejszenie obszaru wydobycia kruszywa obniży dochody inwestora to uznano, iż dla dobra okolicznych mieszkańców, należało wybrać właśnie racjonalny wariant alternatywny polegający na utrzymaniu linii wydobycia kopaliny w odległości nie mniejszej niż 80 m od zabudowy mieszkaniowej położonej na zachód od terenu lokalizacji inwestycji. Ostatecznie realizacja przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, zaaprobowanym przez organy, przewiduje, iż eksploatacja prowadzona będzie w ciągu 180 dni w roku. Zakłada się, że roczne wydobycie wyniesie w granicach 26 tys. ton piasku, co oznacza, że dziennie średnio ze złoża wydobyte i wywiezione będzie około 145 ton kruszywa. Wydobycie kruszywa prowadzone będzie bez użycia materiałów wybuchowych. Prace wydobywcze prowadzone będą w dostosowaniu do warunków geologiczno-górniczych złoża i możliwości technicznych maszyn używanych do urabiania złoża. Nie planuje się przeróbki kopaliny w granicach zamierzonego przedsięwzięcia. Urabianie kopalin będzie prowadzone dwoma piętrami - piętro pierwsze w warstwie kopaliny suchej oraz piętro drugie w zawodnionej. Kopalina sucha będzie bezpośrednio urabiana, natomiast zawodniona będzie czasowo magazynowana na tymczasowych zwałowiskach nadkładu zlokalizowanych wzdłuż granic eksploatacji, a następnie wykorzystywana do rekultywacji terenu wyrobiska. W fazie eksploatacji złoża będą wykorzystywane koparka i ładowarka. Sąsiedztwo terenu, na którym realizowane będzie przedsięwzięcie stanowią od wschodu i zachodu grunty rolne z udokumentowanymi złożami kopaliny, od północy linia kolei normalnotorowej [...], a od południa droga gminna o nawierzchni bitumicznej oraz częściowo grunty leśne. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa oddalona jest o ok. 30 m od granicy działki inwestycyjnej i ok. 80 m od linii wydobycia kopaliny.

Trzeba także pamietać, iż zgodnie z treścią raportu i uzupełnienia do raportu, w celu minimalizacji podnoszonej w skardze przez Skarżącą emisji substancji do powietrza, których źródłem będą: sprzęt wykorzystywany do prac wydobywczych i samochody ciężarowe, a także eksploatacja i załadunek kruszywa na samochody, podczas prowadzenia prac wydobywczych stosowany będzie sprzęt sprawny technicznie, eksploatowany w sposób prawidłowy i regularnie konserwowany. Ponadto w celu zapobiegania nadmiernemu pyleniu roboty wydobywcze w czasie silnych wiatrów będą w miarę możliwości ograniczane, skrzynie ładunkowe samochodów transportujących piasek będą przykrywane plandekami, drogi dojazdowe utrzymywane będą w czystości, a w okresie letnim i w okresach suchych drogi przejazdowe w obrębie kopalni będą zraszane wodą. Dodatkowo prędkość pojazdów poruszających się po terenie inwestycji będzie ograniczana, a silniki pojazdów podczas postoju będą wyłączane. Planowana inwestycja nie będzie także, zgodnie z dokonanymi obliczeniami, powodowała istotnych oddziaływań skumulowanych. Z przedłożonych bowiem obliczeń rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wynika, iż przedsięwzięcie nie będzie powodowało przekroczeń aktualnie obowiązujących dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu. Prace wydobywcze i transport urobku prowadzone będą wyłącznie w godzinach 6.00 - 22.00. Dodatkowo w celu ograniczenia uciążliwości akustycznej przedmiotowej inwestycji wzdłuż granicy terenu planowanej eksploatacji od strony zabudowy mieszkaniowej uformowane zostaną wały ziemne, o wysokości nie mniejszej niż 2 m. Przeprowadzona w raporcie ooś analiza oddziaływania w zakresie emisji hałasu (w tym analiza oddziaływań skumulowanych z istniejącymi źródłami kopalni eksploatowanej) w ocenie Sądu jednoznacznie wykazała, że przy zachowaniu określonych w sentencji zaskarżonej decyzji warunków, zarówno dopuszczalne poziomy hałasu jak i zanieczyszczenia na terenach chronionych akustycznie będą dochowane. Powyższe odnosi się również do zapewnienia ochrony zwierzyny leśnej przed wtargnięciem na obszar wydobycia i narażeniem jej na śmierć, przewidziane warunkiem dotyczącym właściwego usypania skarp. Podobnie warunek dotyczący uzyskania zezwolenia na odstępstwa od zakazów w stosunku do gatunków dziko występujących roślin i zwierząt objętych ochroną ścisłą lub częściową konieczny z uwagi na fakt, iż teren przeznaczony pod inwestycję, położony jest w sąsiedztwie lasów, zadrzewień oraz zbiorników wodnych, a tego typu ekosystemy stanowią dogodne warunki do lęgów dla wielu gatunków ptaków, w tym również rzadkich i zagrożonych. Nadto ze względu na rodzaj planowanego przedsięwzięcia, a także jego lokalizację nie stwierdzono możliwości występowania transgranicznego oddziaływania.

Również, został zasadnie przewidziany warunek dotyczący rekultywacji terenu poeksploatacyjnego w kierunku wodno - leśnym, ze względu na bliskie sąsiedztwo [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, pełniącego funkcje korytarza ekologicznego. Zaś zadrzewienia będą pełniły dodatkowo funkcje o charakterze krajobrazowym (estetycznym), parkowym i rekreacyjnym.

W przedmiotowej sprawie, co wynika z akt sprawy, teren przedmiotowej inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie stwierdzono również niezgodności planowanej inwestycji z przepisami szczególnymi. Planowana inwestycja zlokalizowana będzie bowiem poza obszarami objętymi ochroną na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134, ze zm.). W sąsiedztwie (w odległości ok. 255 m) od terenu planowanej inwestycji) znajduje się granica [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (utworzonego rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...]). Z kolei najbliższym obszarem [...] jest obszar specjalnej ochrony siedlisk [...], oddalony o ok. 3 km (w kierunku [...]) od terenu planowanego przedsięwzięcia. Uznać zatem należy, że planowana inwestycja nie będzie negatywnie wpływać na prawnie chroniony teren [...]. Również z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Nie zaistniała również sytuacja, w której organy współdziałające odmówiłyby uzgodnienia warunków realizacji - w przedmiotowej sprawie została wydana opinia pozytywna PPIS w [...], zaś RDOŚ w [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki realizacji inwestycji.

Odnosząc się zatem do zarzutów skargi wskazać należy, że zaskarżona decyzja w sposób precyzyjny i zachowawczy wskazała na konieczność spełnienia wymienionych w niej warunków, celem prawidłowego prowadzenia planowanej inwestycji. Określone w jej sentencji działania konieczne do podjęcia na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, zdaniem Sądu, są wystarczające do skutecznego zapobiegania i minimalizacji oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, w tym także na funkcjonowanie Skarżącej w dotychczasowy sposób w obszarze inwestycji.

Reasumując stwierdzić należy, że organ I instancji wykonał wskazane w decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2016 r. zalecenia, wynikające z ww wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2832/17 i zasadnie stwierdził, iż inwestor w sposób prawidłowy dokonał uzupełnienia raportu (uwzględniając występowanie na działkach sąsiadujących z terenem działki inwestycyjnej dwóch złóż udokumentowanego złoża kopaliny - "[...]" i "[...]" - działka nr [...] bezpośrednio granicząca z terenem inwestycji oraz działka nr [...] następna za nią), dokonał obliczeń i analiz dotyczących działań skumulowanych z zakresu emisji pyłów i hałasu, jednoznacznie określił drogę transportu urobku - od strony północnej przylegającej do terenu kolejowego (wariant korzystniejszy dla skarżącej) oraz jednoznacznie określił odległość od zabudowy mieszkaniowej położonej na zachód od terenu planowanej inwestycji (linia wydobycia kruszywa ma być utrzymywana w odległości nie mniejszej niż 80 m od zabudowy). Nadto należy przypomnieć, iż RDOŚ w [...] (organ wyspecjalizowany) uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji, zaś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową.

W stosunku do pozostałych zarzutów przedstawionych w skardze, w ocenie Sądu nie mogły one mieć wpływu na wynik sprawy i spowodować, o co wnosiła Skarżąca, uchylenia decyzji organu I instancji. W tym miejscu podkreślić należy, że po pierwsze Ustawodawca nie przewidział, aby odmowę uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań planowanej inwestycji mogły spowodować protesty i sprzeciw mieszkańców. Zasada udziału społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji nie może być utożsamiana z zasadą uwzględniania w toku postępowania wszystkich uwag i zastrzeżeń społeczeństwa, czy też wydawania decyzji w sprawach środowiskowych zgodnie z wolą społeczeństwa. Po drugie zaś, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w kontekście negatywnego wpływu przedmiotowej inwestycji na całą lokalną społeczność i odwoływanie się do stanowiska sąsiadów skarżącej. Sąd bowiem zajmuje się rozpoznlem skargi w ramach naruszonego interesu prawnego Skarżącej nie zaś badaniem zaskarżonej decyzji w odniesieniu do niesprecyzowanych zarzutów osób trzecich.

Niezależnie od powyższego na marginesie wskazać należy, iż sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Trzeba pamiętać, iż przepisy ww ustawy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być zatem rozumiane jako swoiste referendum nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji. Tak więc należy uznać, że sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Także należy podnieść, zgodnie ze stanowiskiem organu, iż przepisy ww ustawy nie uzależniają odmowy uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla danej inwestycji od takich czynników jak wskazane w skardze, czy uprzednio w odwołaniu od decyzji Wójta, jak nieprzestrzeganie przez innych inwestorów warunków realizacji przedsięwzięcia, nielegalny transport, brak prac rekultywacyjnych po wyeksploatowanych już żwirowniach, mająca powstać nowa żwirownia (należąca do firmy [...]), spadek cen nieruchomości, pozbawienie mieszkańców miejsc wypoczynku, duże koszty dla gminy (związane z rekultywacją) itp. czy zarzuty zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców (w związku z emisjami pyłów, ruchem pojazdów i pracą maszyn), zagrożenia dla wód gruntowych, zniszczenie środowiska naturalnego nie wydają się zasadne.

Podstawę określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji stanowił raport oddziaływania na środowisko, poddany ocenie tak organów obu instancji jak i wyspecjalizowanego organu - RDOŚ w [...]. W decyzji zostało natomiast określonych wiele warunków, których zachowanie przez inwestora pozwoli na zminimalizowanie negatywnych oddziaływań na zdrowie i życie mieszkańców oraz faunę.

Podkreślić jeszcze raz należy, iż decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań nie jest decyzją uznaniową, zaś katalog podstaw wydania decyzji negatywnych ma charter zamknięty i szczegółowo odnosi się do poszczególnych kwestii. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie jakakolwiek przesłanek ustawowych, warunkujących odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji.

Trzeba także pamietać, iż decyzja środowiskowa jest etapem wstępnym i poprzedza uzyskanie kolejnych stosownych decyzji zmierzających do realizacji i finalizacji planowanego przedsięwzięcia. Realizacja warunków określonych w kolejnych decyzjach będzie kontrolowana przez organy właściwe np. organy budowlane i nadzoru budowlanego oraz inne organy powołane na podstawie obowiązujących przepisów np. do kontroli korzystania ze środowiska, tak więc to odpowiednie organy skontrolują również prawidłowość realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kopalni. Zatem decyzja ta nie przesądza jeszcze o realizacji przedmiotowej inwestycji, ma ona bowiem charakter przygotowawczy dla postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy czy udzielającej pozwolenia na budowę.

Dodatkowo Sąd wskazuje na prawidłowość zaskarżonej decyzji Kolegium, które zasadnie uchyliło decyzję Wójta, z uwagi na błędną sentencję zawartą w decyzji w zakresie "braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (dla przedmiotowego przedsięwzięcia)..." jak również z uwagi na konieczność jednoznacznego wskazania drogi transportu, czego Wójt nie uczynił.

A zatem, w obliczu powołanych okoliczności, w ocenie Sądu, skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.