Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 669/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 617
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski, sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Protokolant stażysta Karolina Arkita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2018r. sprawy ze skargi M. G. , R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2017r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. i R.G., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2017 r.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Prezydent ustalił M. i R.G. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2017 r. w wysokości 159 zł, przyjmując do podstawy opodatkowania nieruchomości położone w O. przy ul. "[...]", tj. grunty o powierzchni 61 m² oraz budynek mieszkalny lub część o powierzchni 191,76 m².

W odwołaniu od decyzji M. i R.G. zarzucili, iż organ podatkowy nieprawidłowo ustalił zobowiązanie podatkowe, gdyż uwzględnił użytki rolne klasy V i VI. Ponadto wskazali, iż podatek od nieruchomości został ustalony za pomieszczenia posiadające ściany skośne, których wysokość nie przekracza 1,40 m. Powołali się także na zły stan techniczny budynku oraz brak światła naturalnego w korytarzach i łazience.

Utrzymując decyzję organu I instancji w mocy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało brzmienie przepisów art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U .z 2016 r. poz. 617) oraz art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716, dalej jako: "u.p.o.l.").

Organ II instancji wskazał, że podatnicy są współwłaścicielami nieruchomości położonych przy ulicy "[...]" w O., w skład których wchodzą m.in.:

1) działka gruntu nr "[...]" o powierzchni 0,3014 ha, sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne klasy V (RV o powierzchni 0,2588 ha), pastwiska klasy VI (Ps VI o powierzchni 0,0334 ha) oraz nieużytki (N o powierzchni 92 m2);

2) działka gruntu nr "[...]" o powierzchni 0,0749 ha, sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako zabudowane użytki rolne klasy V (B-RV o powierzchni 0,689 ha), zabudowane pastwiska klasy V (B-PsV o powierzchni 0,0032 ha) oraz tereny mieszkaniowe (B o powierzchni 28 m2);

3) udział 563/2000 w działce gruntu nr "[...]" o powierzchni 0,0906 ha, sklasyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych klasy V (Lz-RV o powierzchni 0,0147 ha) oraz zabudowane użytki rolne klasy V (B-RV o powierzchni 0,0759 ha);

4) działka gruntu nr "[...]" o powierzchni 0,0811ha, sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne klasy V (RV o powierzchni 0,0778 ha) oraz tereny mieszkaniowe (B o powierzchni 33 m2);

5) lokal mieszkalny przy ulicy "[...]" w O., wraz z piwnicą, znajdujący się w budynku na działce gruntu "[...]".

W trakcie oględzin nieruchomości w dniu 24 maja 2016 r. ustalono, iż powierzchnia piwnicy wynosi 26,45 m2, w tym 21,66 m2 o wysokości kondygnacji 2,12 m oraz 4,79 m2 o wysokości kondygnacji 2,37 m. Ustalono także, iż lokal mieszkalny posiada dwie kondygnacje tj. parter o powierzchni 115,96 m2 o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m, piętro powierzchni 67,96 m2, w tym 15,57 m2 o wysokości kondygnacji w świetle od 1,40 m do 2,20 m oraz 52,39 m2 o wysokości powyżej 2,20 m.

Do protokołu oględzin podatnicy wnieśli uwagi dotyczące stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ulicy "[...]", tj. zły stan techniczny sufitu w piwnicy sąsiadów, co ich zdaniem uniemożliwia korzystanie z jednego z pomieszczeń (podłoga pomieszczeń grozi zarwaniem). Wskazali, że korzystanie z kolejnego pomieszczenia jest utrudnione skutek wydostających się z komina gazów spalinowych wytwarzanych w piecyku sąsiadów. Dach budynku jest zniszczony, dziurawy, a ściana główna wypaczona. Zdaniem strony, budynek grozi zawaleniem. Ponadto wskazano, iż korytarze na parterze, a także pokoje, łazienka oraz korytarze na piętrze są pozbawione okien i światła naturalnego.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ podatkowy I instancji prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości oraz odstąpił od naliczenia zobowiązania w podatku rolnym z uwagi na zwolnienie użytków rolnych klasy V i VI na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. Wskazał, iż przyjęte do opodatkowania przedmioty opodatkowania i ich powierzchnia są zgodne z danymi z ewidencji gruntów i budynków, jak również z wynikami oględzin. Natomiast podnoszony przez podatników zły stan techniczny budynku i uciążliwości ze strony sąsiadów nie mogły mieć wpływu na wymiar podatku. Warunkiem niezbędnym do uznania danego obiektu budowlanego za budynek jest ustalenie okoliczności faktycznych w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a stan techniczny lokalu nie powoduje, iż lokal ten przestał być częścią budynku i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, wyrażając swe niezadowolenie z wydanej decyzji, podnieśli zarzut naruszenia art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 i art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 32 Konstytucji RP. Wskazali, że nie wyjaśniono stanu faktycznego w zakresie wpisu do ewidencji gruntów i budynków, błędnie obliczono powierzchnię lokalu mieszkalnego oraz strychu oraz uniemożliwiono im wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji. Zarzucili, że od 2014 r. wydawane są niekorzystne dla nich decyzje. Podnieśli, że ewidencja gruntów i budynków została sfałszowana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji administracyjnej obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów. Efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Uchylenie decyzji może natomiast nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".

Na podstawie przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga na podstawie akt i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wobec tak określonej kognicji Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zagadnieniem podlegającym ocenie Sądu w związku z zarzutami skargi była prawidłowość opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2017r. posiadanych przez skarżących we współwłasności nieruchomości położonych w O. przy ul. "[...]", tj. gruntów o powierzchni 61 m² oraz części budynku mieszkalnego o powierzchni 191,76 m².

Wskazując na meritum sporu w sprawie, zauważyć należy, że skarżący uważają, iż nie powinni być obciążeni zobowiązaniem podatkowym z uwagi na to, że w ich opinii nie wyjaśniono stanu faktycznego w zakresie wpisu do ewidencji gruntów i budynków oraz błędnie obliczono powierzchnię lokalu mieszkalnego oraz strychu.

Sąd powyższego stanowiska skarżących nie podzielił, za czym przemawiały następujące rozważania wraz z przywołaną w nich argumentacją prawną.

Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądami w przedmiocie znaczenia ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości, unormowania art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie pozostawiają wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z wyżej opisywanej ewidencji.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) podstawą do ustalania wysokości zobowiązania podatkowego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 22 ust. 1 tej ustawy stanowi z kolei, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy).

Oparcie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniach wskazanych w skardze. Dysponując wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie miały podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazania innego charakteru nieruchomości niż wynikający z tych właśnie ewidencji. W wyroku z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości (analogicznie w podatku rolnym lub podatku leśnym), nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku wiążące są więc dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze (por. wyroki NSA: z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07, z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07).

Istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, stwierdzając, że przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku jest art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości związany jest zatem zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i budynków i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.

Przedstawione powyżej i ugruntowane stanowisko judykatury co do znaczenia przepisu art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości wskazuje na bezzasadność zarzutów skarżących o braku podstaw do uwzględnienia danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wymiaru podatku. Skoro kluczowe znaczenie ma w przedmiotowej sprawie ewidencja gruntów i budynków, to dane z niej wynikające prawidłowo zostały uwzględnione jako podstawa wymiaru podatku, oraz, co istotne, organ podatkowy nie mógł samodzielnie tych danych korygować. Dlatego nie mogą być uznane za skuteczne te wszystkie zarzuty skargi, które koncentrują się na próbie wykazania wadliwości zapisów w tej ewidencji. Tym samym na gruncie ustaw podatkowych, również regulujących opodatkowanie podatkiem rolnym i podatkiem leśnym, ewidencja zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13).

Niewątpliwie natomiast możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości pojawi się wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżący przeprowadzą skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Jak jednak zauważył NSA w wyroku z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1848/13, do czasu dokonania takiej zmiany, obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. W innym orzeczeniu NSA stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10). Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12).

Reasumując, oparcie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest zatem jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarżący próbowali podważyć swój obowiązek podatkowy wyłącznie na podstawie okoliczności faktycznych dotyczących nieruchomości położonej w O. przy ul. "[...]". Ze znajdującej się w aktach sprawy informacji (k. 1 i 2 akt adm.) wynika jednak, że nieruchomość ta została sklasyfikowana m.in. jako:

1) działka gruntu nr "[...]"- RV - użytki rolne klasy V o powierzchni 0,2588 ha, Ps - pastwiska klasy VI o powierzchni 0,0334 ha oraz N – nieużytki o powierzchni 92 m2;

2) działka gruntu nr "[...]"- B-RV zabudowane użytki rolne klasy V o powierzchni 0,689 ha, B-PsV zabudowane pastwiska klasy V o powierzchni 0,0032 ha oraz B tereny mieszkaniowe o powierzchni 28 m2;

3) działka gruntu nr "[...]" - Lz-RV grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych klasy V o powierzchni 0,0147 ha oraz B-RV zabudowane użytki rolne klasy V o powierzchni 0,0759 ha;

4) działka gruntu nr "[...]" - RV użytki rolne klasy V o powierzchni 0,0778 ha oraz B tereny mieszkaniowe o powierzchni 33 m2.

Skoro zatem zapisy rejestru gruntów w zakresie przeznaczenia stanowiącej współwłasność skarżących nieruchomości wskazywały klasyfikację nieruchomości, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania podatkowego. Wbrew zarzutom skarżących, organ I instancji uwzględnił prawidłową powierzchnię lokalu mieszkalnego oraz strychu, powołując się w tym zakresie na wynik oględzin nieruchomości w dniu 24 maja 2016 r. Podzielić należy również stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie zły stan techniczny budynku i uciążliwości ze strony sąsiadów nie mogły mieć wpływu na wymiar podatku.

Tym samym, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów podatkowych, które podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, nie uwzględniły wskazanego przez skarżących sposobu przeznaczenia nieruchomości. Nie można bowiem zignorować wpisu do ewidencji, dając pierwszeństwo faktycznemu wykorzystaniu gruntów. Ewentualne zaś nieprawidłowości w rejestrze gruntów nie mogły być przedmiotem badania w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania podatkowego.

Na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogła mieć też wpływu sytuacja finansowa i zdrowotna skarżących. Powoływane przez skarżących okoliczności pozostają bowiem bez znaczenia na wymiar podatku; mogą stanowić natomiast podstawę do wystąpienia do organu podatkowego z wnioskiem o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia zobowiązania podatkowego lub też rozłożenia go na raty (art. 67a Ordynacji podatkowej).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy działały na podstawie i w granicach prawa; nie naruszyły wynikającej z art. 120 Ordynacji podatkowej zasady legalizmu. Sąd nie dopatrzył się również uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), budzenia zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej) zupełności postępowania podatkowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz właściwego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 180 § 1, art. 188 Ordynacji podatkowej), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy, zaś przyjęte rozstrzygnięcie mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej.

W rozpoznawanej sprawie organy powyższym obowiązkom sprostały, podejmując wszelkie niezbędne kroki do zgromadzenia materiału dowodowego, który można uznać za kompletny dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. Następnie przeprowadziły ocenę wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów, bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, wypowiedziały się co do każdego z nich, postępując zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i w konsekwencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.