Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SAB/Lu 9/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
658
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Sędziowie: WSA Robert Hałabis,, WSA Ewa Ibrom, Protokolant: Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. G. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Starostę postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Starostę [...] postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu.

Skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie niezałatwienia w terminie sprawy dotyczącej rejestracji pojazdu samochodowego [...] nr VIN [...],

2) stwierdzenie, że postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły, z rażącym naruszeniem prawa.

3) podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminów i procedur określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 3 sierpnia 2015 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] z wnioskiem o rejestrację pojazdu. Do wniosku dołączył komplet oryginalnych dokumentów niezbędnych do dokonania rejestracji. Pracownik Wydziału Komunikacji poinformował skarżącego, że sprawa nie jest typowa i nie może dokonać rejestracji w tym dniu, wykonał kopie dokumentów oraz zobowiązał się poinformować telefonicznie o decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. W dniu 17 sierpnia 2015 r. skarżący uzyskał w Wydziale Komunikacji informację o skierowaniu zapytania do [...], gdzie pojazd był wcześniej zarejestrowany oraz o konieczności dalszego oczekiwania na informację telefoniczną. W końcu sierpnia pracownik Wydziału Komunikacji poinformował telefonicznie skarżącego o potrzebie złożenia kopii umowy kupna, stanowiącej podstawę wcześniejszej rejestracji pojazdu przez Prezydenta m.st. [...]. W dniu 3 września 2015 r. skarżący po raz kolejny udał się do Starostwa Powiatowego w [...] w celu rejestracji pojazdu. Do złożonego wówczas wniosku dołączył kopię umowy kupna pojazdu. W dniu 4 września 2015 r. skarżący złożył oryginały wniosku oraz dokumentów. Pismem z dnia 8 września 2015 r. organ wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia oryginału umowy kupna, na podstawie której Prezydent m.st. [...] dokonał rejestracji pojazdu. Po bezskutecznych próbach uzyskania w dniu 16 września 2015 r. telefonicznej informacji od kierownika Wydziału Komunikacji oraz radcy prawnego Starostwa Powiatowego w [...], pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 16 września 2015 r. wezwał organ do wyjaśnienia podstaw żądania wskazanego dokumentu, jednakże organ nie odpowiedział na wezwanie. W dniu 28 września 2015 r. skarżący złożył oryginał umowy kupna pojazdu wraz z oryginałem potwierdzenia opłaty za rejestrację.

Organ dopiero w dniu 29 września 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie, nie dokonując też czasowej rejestracji pojazdu. Natomiast od czasu prawidłowego złożenia wniosku minęło ponad 30 dni, a organ miał obowiązek przestrzegania terminów załatwienia spraw przewidzianych w art. 35 k.p.a., zaś w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie powinien zgodnie z art. 36 k.p.a. zawiadomić o tym stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy. Organ nie wykonał również i tego obowiązku.

Skarżący wskazał, że w dniu 19 października 2015 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność organu. W dniu 21 października 2015 r. organ wydał decyzję o odmowie rejestracji pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione. Jednakże w ocenie skarżącego Kolegium pominęło przedstawione przez niego informacje, opierając się wyłącznie na okolicznościach przedstawionych przez Starostę [...].

Skarżący podniósł, że organ nigdy nie wydał zawiadomienia o wszczęciu postępowania na podstawie wniosku i dokumentów złożonych w dniu 3 sierpnia 2015 r., 3 września 2015 r. oraz 4 września 2015 r. W związku z tym stwierdzenie o wszczęciu nowego postępowania w sprawie rejestracji pojazdu było nieuzasadnione.

Skarżący podkreślił, że szybkość postępowania administracyjnego jest jedną z jego podstawowych zasad, wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a. Wskazał również na określoną w art. 6 k.p.a. zasadę legalizmu. Podniósł, że był niewłaściwie informowany przez pracownika organu w sprawie wykonania czynności zmierzających do rejestracji pojazdu, a także błędnie informowany o prawach i obowiązkach strony w takiej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania i umorzenie postępowania w przedmiocie bezczynności.

Organ wyjaśnił, że do wszczęcia postępowania w sprawie nie doszło w dniu 3 sierpnia 2015 r., lecz dopiero w dniu 3 września 2015 r. W dniu 3 sierpnia 2015 r. skarżący zgłosił się do Wydziału Komunikacji z wypełnionym odręcznie wnioskiem o rejestrację pojazdu. Po wstępnej weryfikacji okazanych dokumentów pracownik na stanowisku rejestracji pojazdów uznał, że w oparciu o przedstawione dokumenty rejestracja pojazdu tego dnia nie będzie możliwa. Wyjaśnił, że rozpatrzenie wniosku będzie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zważywszy na oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży pojazdu przez [...] przed zarejestrowaniem pojazdu na stałe i wydaniem dowodu rejestracyjnego przez Prezydenta m.st. [...]. Pracownik grzecznościowo wykonał kserokopie dokumentów dla skarżącego na wypadek, gdyby skarżący zdecydował się na złożenie wniosku z oryginałami dokumentów w dniu 3 sierpnia 2015 r. Tego dnia wniosek nie został złożony. Ponieważ rejestracji pojazdu dokonuje się wyłącznie na wniosek właściciela, w ocenie organu nieuprawnione jest twierdzenie, że postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu zostało wszczęte w tym dniu.

Zdaniem organu bez wpływu dla powyższej oceny pozostaje okoliczność skierowania w dniu 5 sierpnia 2015 r. pisma do Prezydenta m.st. [...] o udzielenie informacji o wcześniejszej rejestracji pojazdu. Wystąpienie było podyktowane chęcią jak najszybszego uzyskania informacji niezbędnych do rozpatrzenia wniosku, w świetle wątpliwości co do dowodu własności pojazdu, powstałych po wstępnej weryfikacji dokumentów okazanych przez skarżącego i przedwczesnego założenia przez organ, że skarżący po wizycie w Wydziale Komunikacji złożył lub w najbliższych dniach złoży wniosek o rejestrację tego wjazdu. Pismo to nie mogło jednak zastąpić wniosku skarżącego o rejestrację i nie może oznaczać wszczęcia przez organ postępowania w sprawie rejestracji pojazdu w dniu 3 sierpnia 2015 r.

Organ podniósł, że skarżący złożył wniosek dopiero w dniu 3 września 2015 r., dołączając do niego kopie dokumentów oraz w oryginale dwa oświadczenia – o fakcie zagubienia tablic rejestracyjnych oraz o tym, iż skarżący jest w posiadaniu oryginałów wszystkich dokumentów dołączonych do wniosku. W dniu 4 września 2015 r., wraz z kopią wniosku o rejestrację pojazdu z dnia 3 września 2015 r., skarżący złożył oryginały dokumentów. Pismem z dnia 8 września 2015 r. Starosta wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez złożenie w terminie siedmiu dni oryginału umowy kupna pojazdu. W wyznaczonym terminie braki nie zostały uzupełnione. W związku z tym pismem z dnia 25 września 2016 r. Starosta powiadomił skarżącego o pozostawieniu wniosku o rejestrację bez rozpatrzenia. Oznacza to, że wnioskowi z dnia 3 września 2015 r. nie nadano skutecznego biegu i nie można przyjąć, aby postępowanie w przedmiocie rejestracji pojazdu toczyło się od tego czasu.

Organ wskazał, że skarżący w dniu 28 września 2015 r. złożył oryginał umowy kupna pojazdu, w związku z czym pismo z dnia 28 września 2015 r. zostało potraktowane jako nowy wniosek, o czym zawiadomiono wnioskodawcę. Pismem z dnia 2 października 2015 r. organ zawiadomił pełnomocnika skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a następnie decyzją z dnia [...] października 2015 r. odmówił rejestracji pojazdu. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 października 2015 r.

W ocenie organu z powyższego wynika, że postępowanie administracyjne w przedmiocie zarejestrowania pojazdu na wniosek skarżącego, pierwotnie wszczęte w dniu 3 września 2015 r. zakończyło się w dniu [...] września 2015 r. pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Kolejne postępowanie w tej samej sprawie, wszczęte w dniu [...] września 2015 r. zostało zakończone w dniu [...] października 2015 r. wydaniem decyzji odmawiającej rejestracji pojazdu. W odniesieniu do żadnego z tych postępowań nie został zatem przekroczony termin na rozpatrzenie sprawy określony w art. 35 k.p.a.

Organ podniósł, że wobec stwierdzenia, iż dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku były niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym, organ był zobowiązany zażądać jako dowodu własności wymaganego do rejestracji pojazdu wszystkich dokumentów potwierdzających fakt przeniesienia prawa własności pojazdu, przy czym, zważywszy, że skarżący nie był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie obrotu pojazdami, dokumenty te winny być złożone w oryginale. Zatem zasadne było wezwanie skarżącego do uzupełnienia wniosku o oryginał umowy kupna z dnia 7 czerwca 2015 r. Dokument ten został złożony dopiero po otrzymaniu przez skarżącego pisma o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Gdyby skarżący uzupełnił wskazany brak w terminie, rozstrzygnięcie sprawy nastąpiłoby znacznie wcześniej. W sytuacji, gdy skarżący, mimo posiadania koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy i żądanego przez organ dokumentu, nie przedstawia go organowi w zakreślonym terminie i czyni to dopiero po otrzymaniu pisma o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, niezasadne jest stawianie organowi zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania.

Organ podkreślił, że niezwłocznie po zebraniu w kolejnym postępowaniu kompletu dokumentów wydał w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. decyzję merytorycznie rozstrzygającą wniosek o rejestrację pojazdu. Od tej decyzji, pomimo niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia, nie zostało wniesione odwołanie. Decyzja organu jest ostateczna.

Z akt postępowania administracyjnego kontrolowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wynika, że w dniu 5 sierpnia 2015 r. Kierownik Wydziału Komunikacji Transportu i Drogownictwa Starostwa Powiatowego w [...], wskazując, iż działa w związku z wnioskiem złożonym w dniu 3 sierpnia 2015 r. przez [...] o rejestrację pojazdu marki [...] o nr VIN [...], zwrócił się do Prezydenta m. st. [...] o nadesłanie kserokopii dokumentów, które stanowiły podstawę dokonania przez ostatnio wymieniony organ rejestracji wyżej wymienionego pojazdu.

W odpowiedzi, w dniu 1 września 2015 r. do Starostwa Powiatowego w [...] zostały nadesłane kserokopie dokumentów, w oparciu o które w postępowaniu prowadzonym z wniosku [...], reprezentowanej przez [...], Prezydent m. st. [...] w dniu [...] lipca 2015 r. dokonał rejestracji pojazdu na rzecz [...].

W dniu 3 września 2015 r. w Starostwie Powiatowym w [...] został złożony wniosek [...] o rejestrację pojazdu marki [...] o nr VIN [...]. Na wniosku oprócz daty 3 września 2015 r. widniała przekreślona data 3 sierpnia 2015 r. Do wniosku dołączone były kserokopie następujących dokumentów: 1) dowodu rejestracyjnego serii [...] wydanego w dniu 29 lipca 2015 r. przez Prezydenta m. st. [...], w którym jako właściciel pojazdu wskazana była [...], 2) oświadczenia z dnia 7 lipca 2015 r. złożonego przez [...][...] o odstąpieniu od umowy kupna pojazdu z dnia 7 czerwca 2015 r., 3) umowy komisu [...] z dnia 30 lipca 2015 r. zawartej między [...] (jako komitentem), a [...] Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] (jako komisantem), 4) faktury VAT nr [...] z dnia 30 lipca 2015 r. wystawionej przez [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], dotyczącej sprzedaży przedmiotowego pojazdu na rzecz skarżącego, 5) oświadczenia o dokonaniu w pojeździe zmian konstrukcyjnych, 6) zaświadczenia o badaniu technicznym pojazdu, 7) opisu zmian dokonanych w pojeździe, 8) wyciągu ze świadectwa homologacji sposobu montażu instalacji przystosowującej do zasilania gazem, 9) faktury za montaż instalacji gazowej oraz 10) informacji z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...]. Ponadto skarżący złożył w oryginale dwa oświadczenia, a mianowicie o fakcie zagubienia tablic rejestracyjnych [...] oraz o tym, że skarżący jest w posiadaniu oryginałów wszystkich dokumentów dołączonych do wniosku w kserokopiach.

W dniu 4 września 2015 r. w Starostwie Powiatowym w [...] została złożona kopia wniosku wraz z oryginałami poprzednio złożonych dokumentów oraz poświadczoną przez pełnomocnika strony za zgodność z oryginałem kopią rachunku z dnia 7 czerwca 2015 r., potwierdzającego zawarcie pomiędzy [...], jako sprzedawcą, a [...], jako kupującym umowy sprzedaży przedmiotowego pojazdu.

Ponadto w dniu 4 września 2015 r. do akt sprawy zostało złożone pełnomocnictwo udzielone przez [...][...].

Pismem z dnia 8 września 2015 r. organ wezwał pełnomocnika strony do złożenia oryginału umowy kupna pojazdu zawartej w dniu 7 czerwca 2015 r., wskazanej w oświadczeniu [...] z dnia 7 lipca 2015 r. o odstąpieniu od umowy, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o rejestrację pojazdu bez rozpatrzenia. Organ wskazał, że do wniosku o rejestrację została złożona jedynie poświadczona za zgodność z oryginałem kopia żądanego dokumentu.

Organ skierował powyższe wezwanie na adres pełnomocnika wynikający ze złożonych dokumentów.

W dniu 11 września 2015 r. [...] telefonicznie wskazał inny adres do korespondencji, w związku z czym organ ponowił wezwanie na wskazany adres.

W piśmie z dnia 16 września 2015 r. pełnomocnik skarżącego zakwestionował zasadność powyższego wezwania.

Pismem z dnia 25 września 2015 r. organ poinformował o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o rejestrację, w związku z niezłożeniem żądanego oryginału umowy kupna pojazdu.

W dniu 28 września 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył oryginał rachunku z dnia 7 czerwca 2015 r. wraz z dowodem uiszczenia opłaty za rejestrację.

Pismem z dnia 29 września 2015 r. organ poinformował, że pozostawiony bez rozpoznania wniosek z dnia 3 września 2015 r., wobec uzupełnienia w dniu 28 września 2015 r. o oryginał dokumentu zakupu pojazdu z dnia 7 czerwca 2015 r., został potraktowany jako nowy wniosek o rejestrację pojazdu.

W dniu 2 października 2015 r. organ zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych zadań w terminie siedmiu dni od daty otrzymania zawiadomienia.

W dniu [...] października 2015 r. Starosta [...] wydał decyzję odmawiającą rejestracji pojazdu. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 października 2015 r.

W dniu 26 października 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęło zażalenie [...] na bezczynność i przewlekłość postępowania Starosty [...].

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało zażalenie za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 3 § 2 ust. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej powoływana jako "p.p.s.a.") sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie przez te organy postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Na podstawie tego przepisu skarga do sądu przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt pkt 1-3).

Według art. 149 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.)

W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.), a w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeżeli skarga dotyczy, tak jak w niniejszej sprawie, bezczynności i przewlekłości organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a. Przy tym okoliczność nieuwzględnienia zażalenia nie ma wpływu na rozpoznanie skargi wniesionej do sądu administracyjnego. Istotny jest fakt wyczerpania przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a.

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 26 października 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęło zażalenie [...] na niezałatwienie w terminie sprawy rejestracji pojazdu [...] nr VIN [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione.

Trzeba również podkreślić, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określają jedynie terminy do wniesienia skargi z zaskarżeniem określonych aktów i czynności - art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a., łącząc je z aktem lub czynnością, które strona zaskarża do sądu. Bezczynność czy przewlekłość postępowania organu stwarza zaś stan, w którym wniesienie skargi do sądu nie jest ograniczone terminem. Jedynym w takim przypadku warunkiem wniesienia skargi, który obowiązana jest spełnić strona, jest uprzednie wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. Oznacza to, że strona w każdym czasie po wniesieniu zażalenia uprawniona jest do wniesienia skargi do sądu na bezczynność organu i nie wiążą jej w tym zakresie żadne terminy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 857/11, LEX nr 1081061).

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009, komentarz do art. 3 ustawy).

Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. W doktrynie przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz" pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Przewlekłość postępowania zachodzi wtedy, gdy organowi można postawić zarzut braku koncentracji materiału, przeprowadzania dowodów nie mających znaczenia dla przedmiotu postępowania, bezzasadne przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Do przewlekłości postępowania dochodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych usprawiedliwionych okolicznościach sprawy (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2016 r., III SAB/Łd 6/16).

Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 k.p.a., w świetle którego sprawy nie wymagające postępowania wyjaśniającego, to jest sprawy które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, winny być załatwiane niezwłocznie (§ 1 i § 2), sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego – nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Przy tym przepis art. 35 § 5 k.p.a. przewiduje, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Postępowanie administracyjne objęte skargą wniesioną w niniejszej sprawie dotyczyło rejestracji pojazdu samochodowego [...] nr VIN [...].

W pierwszym rzędzie wymaga podkreślenia, że w dacie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, to jest w dniu 26 stycznia 2016 r., kiedy skarga wniesiona bezpośrednio do Sądu została nadana na adres właściwego organu administracji, była już wydana decyzja kończąca kontrolowane postępowanie administracyjne. Mianowicie decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Starosta [...], po rozpoznaniu wniosku [...], odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu. Decyzja kończąca postępowanie administracyjne w dacie wniesienia skargi do Sądu była także ostateczna, gdyż strona w ustawowym terminie nie wniosła od niej odwołania.

W tej zaś sytuacji skargę w zakresie zarzucającym bezczynność organu już z tej przyczyny należało uznać za nieuzasadnioną. Bezczynność oznacza bowiem brak działania i występuje wtedy, gdy organ, będąc właściwym, nie załatwia sprawy w określonej formie i w określonym czasie. W związku z tym wydanie decyzji przed wniesieniem skargi skutkuje niezasadnością w zakresie zarzucanej bezczynności i wyłącza możliwość uwzględnienia skargi w tym zakresie. Celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13 i uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, które w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zachowują we wskazanej kwestii aktualność także w obecnie obowiązującym stanie prawnym, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 kwietnia 2016 r., II SAB/Bk 10/16).

Należało natomiast ocenić czy doszło do przewlekłości postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu.

Podstawy rejestracji pojazdu oraz postępowanie w tym przedmiocie regulują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.) oraz przepisy wydanego w dniu 22 lipca 2002 r. przez Ministra Infrastruktury rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1522 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu.

Stosownie zaś do § 2 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, z zastrzeżeniem art. 72 ust. 1b-4 ustawy oraz ust. 2-13 i § 3, składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, zwany dalej "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza:

1) dowód własności pojazdu;

2) kartę pojazdu, jeżeli była wydana;

3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, oraz

4) tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic rejestracyjnych lub konieczności zwrotu tych tablic do organu rejestrującego państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic rejestracyjnych dołącza stosowne oświadczenie - oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację.

Wzór wniosku o rejestrację, czasową rejestrację albo wyrejestrowanie pojazdu określa załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

Mając na względzie czynności dokonywane przez organ w kontrolowanym postępowaniu, w szczególności fakt zwrócenia się w dniu 5 sierpnia 2015 r. do Prezydenta m. st. [...] o nadesłanie kserokopii dokumentów stanowiących podstawę wcześniejszej rejestracji, ze wskazaniem, iż czynność ta jest podejmowana w związku ze złożonym w dniu 3 sierpnia 2015 r. wnioskiem [...], uznać należy, że postępowanie zostało faktycznie podjęte, chociaż wniosek w formie przewidzianej przepisami powołanego wyżej rozporządzenia nie został wówczas wniesiony do organu.

Taki wniosek, opatrzony kolejnymi datami 3 sierpnia 2015 r. oraz 3 września 2015 r., został wniesiony do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...] w dniu 3 września 2015 r. i uzupełniony w dniu 4 września 2015 r. Jednakże, pomimo wezwania skierowanego do pełnomocnika skarżącego, [...] nie złożył oryginału umowy kupna pojazdu zawartej w dniu 7 czerwca 2015 r. Wskazując na tę okoliczność organ pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania, o czym zawiadomił stronę pismem z dnia 25 września 2015 r.

Nie budzi zaś wątpliwości, że w postępowaniu wszczętym następnie w związku z pismem z dnia 28 września 2015 r. został zachowany termin przewidziany w art. 35 k.p.a., gdyż organ wydał decyzję w dniu 21 października 2015 r.

Nie można też odmówić zasadności żądania złożenia oryginału umowy, której dotyczyło oświadczenie o odstąpieniu złożone w dniu 7 lipca 2015 r. przez [...][...].

Jak wynika z treści wniosku opatrzonego kolejnymi datami 3 sierpnia 2015 r. oraz 3 września 2015 r., [...] dołączył do tego wniosku kserokopie następujących dokumentów: 1) dowodu rejestracyjnego serii [...] wydanego w dniu [...] lipca 2015 r. przez Prezydenta m. st. [...], w którym jako właściciel pojazdu wskazana była [...], 2) oświadczenia z dnia 7 lipca 2015 r. złożonego przez [...][...] o odstąpieniu od umowy kupna przedmiotowego pojazdu z dnia 7 czerwca 2015 r., 3) umowy komisu nr [...] z dnia 30 lipca 2015 r. zawartej między [...] (jako komitentem), a [...] Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] (jako komisantem), w imieniu której umowę podpisała [...], 4) faktury VAT nr [...] z dnia 30 lipca 2015 r. wystawionej przez [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], dotyczącej sprzedaży przedmiotowego pojazdu na rzecz skarżącego, 5) oświadczenia o dokonaniu w pojeździe zmian konstrukcyjnych, 6) zaświadczenia o badaniu technicznym pojazdu, 7) opisu zmian dokonanych w pojeździe, 8) wyciągu ze świadectwa homologacji sposobu montażu instalacji przystosowującej do zasilania gazem, 9) faktury za montaż instalacji gazowej oraz informacji z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...]. Ponadto skarżący złożył w oryginale dwa oświadczenia, a mianowicie o fakcie zagubienia tablic rejestracyjnych [...] oraz o tym, że skarżący jest w posiadaniu oryginałów wszystkich dokumentów dołączonych do wniosku w kserokopiach.

W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów:

1) umowa sprzedaży;

2) umowa zamiany;

3) umowa darowizny;

4) umowa o dożywocie;

5) faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu;

6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.

Przy tym w przypadku, gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, jako dowód własności wymagany do rejestracji rozumie się wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli zbywcą pojazdu, o którym mowa w ust. 2, jest przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie obrotu pojazdami, jako dowód własności potwierdzający nabycie prawa własności przez tego zbywcę dopuszcza się poświadczoną notarialnie kopię tego dowodu (§ 4 ust. 2a rozporządzenia).

Mając na względzie treść § 4 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 2a rozporządzenia nie budzi wątpliwości, że złożenie kserokopii dokumentów mających stanowić dowód własności pojazdu nie było w sprawie wystarczające, a złożenie oryginału umowy, której dotyczyło oświadczenie o odstąpieniu złożone przez [...] [...] w dniu 7 lipca 2015 r. było niezbędne w celu weryfikacji następstwa w zakresie prawa własności pojazdu, gdyż w dowodzie rejestracyjnym jako właściciel wpisana była inna osoba, niż zbywca, od którego pojazd został nabyty. Zachodził zatem przypadek, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia.

Trzeba również podkreślić, że organ nie dysponował oryginałem przedmiotowego dokumentu z dnia 7 czerwca 2015 r., gdyż z Urzędu Miasta Stołecznego [...], Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Delegatury w Dzielnicy [...] została nadesłana jedynie jej kserokopia.

W ocenie Sądu sprawa miała też szczególnie skomplikowany charakter, co wynikało ze skomplikowanych wzajemnych relacji pomiędzy podmiotami, które brały udział w czynnościach prawnych dotyczących rejestrowanego pojazdu. Jak wskazano już wyżej, w dowodzie rejestracyjnym wydanym w dniu 29 lipca 2015 r. jako właściciel wpisana była [...]. Do wniosku dołączono zaś oświadczenie [...] z dnia 7 lipca 2015 r., a zatem sprzed daty wydania dowodu rejestracyjnego, o odstąpieniu od umowy zakupu pojazdu zawartej w dniu 7 czerwca 2015 r. Oświadczenie to zostało złożone [...], który w dniu 30 lipca 2015 r. zawarł umowę komisu dotyczącą przedmiotowego samochodu, przy czym w imieniu komisanta - [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością umowę podpisała [...]. Jednocześnie z dołączonej do wniosku informacji z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącej spółki [...] wynikało, że [...] oraz [...] byli jej prokurentami, zaś skarżący [...], który zawarł umowę kupna pojazdu przekazanego przez [...] do sprzedaży komisowej spółce [...], był wspólnikiem tejże spółki.

W opisanej sytuacji jest zrozumiałe, że organ podejmował czynności w celu wyjaśnienia wątpliwości w zakresie dowodu własności przedmiotowego pojazdu, zwracając się do organu, który dokonywał poprzedniej rejestracji, a następnie żądając oryginału umowy, której dotyczyło oświadczenie o odstąpieniu.

W świetle zaś art. 35 § 3 k.p.a. termin załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej wynosi dwa miesiące, przy czym stosownie do art. 35 § 5 k.p.a. do tego terminu nie wlicza się między innymi terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Określone w art. 35 terminy załatwiania spraw określają zatem czas efektywny, jakim dysponuje organ administracji publicznej załatwiający sprawę na jej rozpatrzenie i podjęcie decyzji.

W kontrolowanym postępowaniu wezwanie o nadesłanie oryginału umowy z dnia 7 czerwca 2015 r. zostało skierowane do pełnomocnika skarżącego w dniu 8 września 2015 r. na adres pełnomocnika wynikający z dołączonych do wniosku dokumentów, gdyż inny adres nie został wskazany w treści pełnomocnictwa. Wezwanie to zostało ponowione w dniu 11 września 2015 r., po telefonicznym wskazaniu przez pełnomocnika strony innego adresu do korespondencji i doręczone w dniu 15 września 2015 r. Natomiast żądany dokument został złożony dopiero w dniu 28 września 2015 r. Niewątpliwie zatem we wskazanym okresie doszło do przedłużenia postępowania z winy strony.

Ponadto w dniu 5 sierpnia 2015 r. organ zwrócił się do organu poprzednio rejestrującego pojazd o nadesłanie kopii dokumentów stanowiących podstawę rejestracji, a żądane kopie dokumentów zostały nadesłane dopiero w dniu 1 września 2015 r. W dniu 2 października 2015 r. skierowano zaś do pełnomocnika strony zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a. przewidujące dla strony siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W świetle art. 35 § 5 k.p.a. okresy przedłużenia postępowania spowodowane tymi czynnościami nie są uwzględniane w ramach terminu załatwienia sprawy.

W konsekwencji, także w przypadku dokonania oceny łącznego czasu postępowania organu nie można uznać, iż doszło do przewlekłości postępowania, która ma miejsce wówczas, gdy wydłużenie postępowania przekracza rozsądne granice. Tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w kontrolowanym postępowaniu. Sprawa miała szczególnie skomplikowany charakter, organ systematycznie podejmował kolejne czynności w celu wyjaśnienia jej stanu faktycznego, a łączny czas efektywnego działania organu nie przekroczył dwóch miesięcy.

W związku z podniesionym w skardze zarzutem niedokonania czasowej rejestracji wskazać należy, że czasowej rejestracji pojazdu nie można dokonać bez ustalenia, że składający wniosek jest właścicielem. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 maja 2011 r., I OSK 1168/10 (LEX nr 990153), niedopuszczalne jest takie interpretowanie art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, które prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się tylko do rejestracji innej niż czasowa oraz, że ustawodawca nie określił w art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym dokumentów, na podstawie których dokonuje się rejestracji czasowej zarówno z urzędu, jak i na wniosek właściciela pojazdu.

Z tych wszystkich względów, wobec stwierdzenia niezasadności skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.