Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3184/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.26a
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi P. Usługowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2015 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2016 r., 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Przedsiębiorstwa Usługowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 22 056 zł (słownie: dwadzieścia dwa tysiące pięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... kwietnia 2016 r. znak: ... Minister Rodziny Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia ... października 2016 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia ... kwietnia 2016 r. odmówił stronie- P. wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2015r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja została wydana zgodnie z dyspozycją art. 26a ust. 9 ustawy o rehabilitacji, na skutek posiadanych przez stronę zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania I instancji w całości.

Uznając bezzasadność wniesionego odwołania organ II instancji wskazał m.in. że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a- 26c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji.

Zgodnie z przepisem art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie przysługuje pracodawcy, który nie posiada zaległości powyżej 100 zł w zobowiązaniach wobec Funduszu.

W myśl art. 26a ust. 9 ustawy o rehabilitacji, w przypadku nieuregulowania przez pracodawcę zaległości wobec Funduszu do dnia 31 stycznia roku następującego po roku, za który pracodawcy przysługuje miesięczne dofinansowanie, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania za okres wskazany w decyzji o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania. Organ jednocześnie zauważa że art. 26a ust. 9 stanowi o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w przypadku posiadania przez pracodawcę zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON nie wskazując jednakże, że ma to być zaległość wymagalna i bezsporna. A zatem każda zaległość, nawet ta w stosunku do której toczy się jeszcze postępowanie lub wstrzymana została jej egzekucja jest zaległością skutkującą odmową wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Organ II instancji podkreśla iż Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia ... sierpnia 2015 r. znak: ... określił wysokość zobowiązania strony z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w związku z niedotrzymaniem terminu do przekazania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych za ...2014 r. w wysokości 1 474 135,00 zł. Od ww. decyzji strona złożyła odwołanie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, który decyzją z dnia ... grudnia 2015 r. znak: ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Na powyższą decyzję Ministra strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. Minister postanowieniem z dnia ... stycznia 2016 r. znak: ... odmówił jej wstrzymania, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 308/16 wstrzymał jej wykonanie.

Odnosząc się do wniesionego odwołania organ odwoławczy wskazał iż jakkolwiek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 308/16 wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2015 r. znak: ..., nie oznacza to, że zobowiązanie wskazane w ww. decyzji przestało istnieć. Zasada niewykonywania decyzji nie oznacza bowiem, że zobowiązania podatkowego nie ma, lecz jedynie że nie można go egzekwować do dnia wydania - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - prawomocnego wyroku. Wykonalność decyzji nie ma bowiem wpływu na istnienie zobowiązania podatkowego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 67/08).

Zatem dopiero prawomocny wyrok uchylający decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2015 r. znak: ... oraz decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia ... sierpnia 2015 r. znak: ..., mógłby spowodować, że to zobowiązanie przestałoby istnieć (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1823/08).

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyło P. zarzucając jej:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1) Naruszenie przepisów prawa materialnego art. 26a ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpniu 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721), w zw. z art. 104 k.p.a przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie, wskutek uznania, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy Prezes Zarządu PFRON nie miał obowiązku wydania decyzji administracyjnej o wstrzymaniu wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, gdyż było to bezprzedmiotowe mimo, że okres od wydania decyzji z dnia ... grudnia 2015 r. do dnia ... styczniu 2016 r. umożliwiał przeprowadzenie postępowania administracyjnego i wydania decyzji w sprawie wstrzymania dofinansowania.

2) Naruszenie przepisu prawa materialnego art. 26a ust. 9 ustawy o rehabilitacji przez jego błędną wykładnię i dokonanie błędnej subsumpcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy Prezes Zarządu PFRON wydaje decyzję o odmowie miesięcznego dofinansowania za miesiąc grudzień 2015 r. bez uwzględnienia uprzednio obligatoryjnie wydanej decyzji o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

3) Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 61 i 104 k.p.a. w zw. z art. 9, 15 i 16 k.p.a. w zw. z art. 26a ust. 9 ustawy o rehabilitacji poprzez brak wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie wstrzymania dofinansowania za miesiąc grudzień 2015 r. oraz braku wydania decyzji i zastosowania nieznanej przepisom ustawy o rehabilitacji instytucji "blokady ręcznej", pozbawiając tym samym Spółkę możliwości obrony swoich praw w odrębnym postępowaniu, naruszając zasadę dwuinstancyjności oraz prawa do sądu.

4) Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 61 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w trakcie prowadzenia postępowania dotyczącego odmowy dofinansowania za miesiąc grudzień 2015 r. poprzez m.in. brak postanowienia o wszczęciu postępowania, czynnościach w postaci blokady ręcznej i przesłaniu stronie w dniu 1.2.16 nieprecyzyjnego komunikatu z systemu ... oraz brak odniesienia się w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji do pisma PFRON z dnia ... marca br. do MRPiPS wraz z odpowiedzią z dnia ... marca br.

5) Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7, 77 w zw. z art. 6, 8 i 10 § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 3, 166 i 170 p.p.s.a polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym braku uznania i odmowie mocy dowodowej dokumentu w postaci postanowienia WSA z dnia 7 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu wykonalności decyzji MRPiPS.

6) Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 8, 9 i 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji MRPiPS oraz niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji MRPiPS z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń oraz brak odniesienia się do szczegółowych zarzutów wskazanych w odwołaniu z dnia ... maja 2016 r., w szczególności w zakresie niewydania decyzji o wstrzymaniu dofinansowania oraz uchybień w zakresie prowadzenia postępowania o odmowie dofinansowania za miesiąc grudzień 2015 r.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł:

1) Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia ... października 2016 r. w całości, oraz o uchylenie poprzedzającej decyzji PFRON z dnia ... kwietnia 2016 r.,

2) Na podstawie art. 145a § 1 ppsa w przypadku uwzględnienia zarzutów prawa materialnego o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazującej sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie,

3) Na podstawie art. 200 ppsa o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty sądowej, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 j.t.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t., ze zm. dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, a także uwzględniając wiedzę posiadaną przez sąd z urzędu na okoliczność treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 308/16 mocą którego tut. Sąd uchylił decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2015 r. nr ... wydaną w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za marzec 2014 r. a także decyzję która ją poprzedzała (z dnia ... sierpnia 2015 r.).

Powyższy wyrok jest prawomocny. Wynika z niego nadto iż umorzono postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wypłat na PFRON za marzec 2014 r.

W tym miejscu godzi się przypomnieć iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (zob. str. 4 tegoż uzasadnienia)wskazał iż dopiero prawomocny wyrok uchylający decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2015 r. oraz decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia ... sierpnia 2015 r. mógłby spowodować że zobowiązanie które było podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia (tj. związane z niedotrzymaniem terminu do przekazaniu środków z FRON za marzec 2014 r. w wysokości 1474135,00 zł) przestałoby istnieć. Sąd podnosi iż wyrok wydany w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 308/16 (oraz jego uzasadnienie) właśnie to stwierdza.

Zgodnie z treścią art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji : "Jeżeli pracodawca posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu przekraczające ogółem kwotę 100 złotych, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania do czasu uregulowania zaległości przez pracodawcę. Decyzja podlega wykonaniu z dniem wydania."

Zatem przesłanką warunkującą wstrzymanie miesięcznego dofinansowania jest istnienie zaległości po stronie pracodawcy w wysokości powyżej 100zł. Ustalenie istnienia takich zaległości należy do sfery stanu faktycznego sprawy, a to oznacza należyte zebranie materiału dowodowego wykazującego tę okoliczność. Zgodnie z treścią art. 45 ust.3a : "Przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego." Według zaś zasad ogólnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016r. poz. 23 j.t. ze zm., dalej k.p.a.) - "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli." ( art.7), "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy." ( art. 77 § 1), "Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona." ( art. 80).

W przedmiotowej sprawie zabrakło prawidłowego zastosowania powyższych przepisów. Ich naruszenie było istotne, tj. w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Nie zmienia tej oceny fakt, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o którym wyżej mowa został wydany po wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji gdyż z treści wyroku sądu I instancji i jego uzasadnienia, znanego obu organom orzekającym w sprawie, wynikała konieczność należytego wykazania istnienia wskazywanych zaległości spółki wobec PFRON.

W tym miejscu wskazać należy, że z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 308/16, uchylającego decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2015 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia ... sierpnia 2015 r., wynikało, iż nastąpiło przedawnienia prawa do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zaległości w związku z upływem 6 miesięcy od zakończenia kontroli ( art. 165b ordynacji podatkowej, do którego stosowania, w tym zakresie, odsyła art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji) . Wobec uwzględnienia zarzutu niedopuszczalności wszczęcia samego postępowania podatkowego opartego na kontroli podatkowej sąd ten uznał za konieczne także umorzenie postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za marzec 2014 r. .

Podnieść też należy, że ustalona, w tamtym postępowaniu sądowym, okoliczność zaistnienia przedawnienia prawa do wszczęcia postępowania podatkowego (tj. do wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji określającej zaległość wobec PFRON) oraz umorzenia postępowania o którym wyżej mowa ma niewątpliwe znacznie dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji. Organy ponownie orzekające w sprawie wezmą pod uwagę powyższe wskazania sądu.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w wyroku. O kosztach postepowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W realiach sprawy niniejszej oraz ze względu na podstawę wydanego wyroku sąd nie uznał za możliwe zastosowanie art. 145 a § 1 p.p.s.a. o co wnosiła skarga.