Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1565/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Barbara Pasternak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia orzeczenia o wywłaszczeniu skargę oddala


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] 2003 r. A. W., działający przez pełnomocnika radcę prawnego W. L. - domagał się stwierdzenia wygaśnięcia

orzeczenia o wywłaszczeniu. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że ubiega się o zwrot nieruchomości, ale "oprócz przesłanek zwrotu nieruchomości ze względu na bardzo długi okres połowy wieku niezrealizowania celu orzeczenia, bez którego nie mogło być wydane, przyjąć należy, że jest bezprzedmiotowe, a stwierdzenie jego wygaśnięcia leży w interesie wnioskodawcy (art.162 § 1 pkt.1 kpa) ".

Decyzją z dnia z dnia [...] 2003 roku (znak:[...]) Prezydent Miasta - miasta na prawach powiatu, działając na podstawie art. 162 § 1 pkt. 1 i § 3 kpa orzekł o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...]1953 roku Nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działki nr 674/1, nr 675 i nr 676 obr. 4 jedn. ewid. [...] miasta K. obj. KW [...].

Odwołanie A. W. nie zostało uwzględnione i Wojewoda decyzją z dnia [...] 2003 r. (znak:[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje:

1/ orzeczeniem z dnia [...] 1953 roku Nr: [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości stanowiące własność A. W., stanowiące obecnie działki nr 674/1, nr 675 i nr 676 obr. 4 jedn. ewid. [...] miasta K., które pozostają w użytkowaniu wieczystym Akademii [...] w K.,

2/ zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta zostało wydane, zgodnie ze złożonym wnioskiem w oparciu o art. 162 § 1 kpa,

3/ konstrukcja zawarta w przepisie art. 162 § 1 pkt 1 kpa wskazuje jednoznacznie na koniunkcję warunków niezbędnych do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej, a to jej bezprzedmiotowość i nakaz przepisu prawa lub interes strony. Stwierdzenia wygaśnięcia orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia [...] 1953 roku nie nakazuje żaden przepis prawa, również nie przemawia za tym interes społeczny, ponieważ właśnie wywłaszczenie w swoim założeniu miało realizować między innymi interesy społeczne (wywłaszczenie nastąpiło na cele Akademii [...] i nieruchomości wywłaszczone tak są wykorzystywane o czym świadczy ich stan prawny-użytkowanie wieczyste Akademii [...] w K. wykazane w Kw [...]).

Niewątpliwie, wygaśnięcie przedmiotowego orzeczenia o wywłaszczeniu leży w interesie strony postępowania A. W., jako spadkobiercy poprzedniego właściciela ale ten interes nie jest przesłanką wystarczającą do dokonania takiej czynności. Koniecznym jest tutaj wystąpienie łączne dwóch warunków: bezprzedmiotowość i interes strony. Jednak, aby uznać racje podnoszone przez A. W. należy wykazać, że orzeczenie o wywłaszczeniu stało się bezprzedmiotowym.

3/ w zakończeniu podniesiono, że niezrozumiałe jest wskazywanie przez odwołującego przepisu art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, jako regulacji prawnej, która winna być brana pod uwagę, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Zgodnie z wnioskiem postępowanie prowadzone było w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa, i w związku z tym nie zachodził wymóg, ani też potrzeba korzystania z przepisów o charakterze materialnym, szczególnie takich, które nie regulują postępowania wywłaszczeniowego, lecz postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, należy wyciągnąć konkluzję, iż celem wniosku złożonego przez stronę jest restytucja prawa własności z obejściem aktualnie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa materialnego.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył A. W. i wnosząc o jej uchylenie zarzucił jej naruszenie:

1/ art. 7 i 77 k,p,a, w związku z art, 140 k.p.a, poprzez:

a) niezbadanie sprawy przez organ II instancji, czyli zarzutów skarżącego, zawartych w odwołaniu mających na celu naprawienia naruszeń organu I instancji,

b) nie zebranie materiału dowodowego,

2/ art. 9 k.p.a. przez zajmowanie przez organ II instancji pozycji przeciwnika strony skarżącej, albowiem starał się zatuszować uchybienia organu I instancji własną argumentacją, którą zastąpił obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy,

3/ art. 162 §1 pkt.l k.p.a. poprzez dokonanie jego wykładni mającej na celu zniweczenie pojęcia "decyzja bezprzedmiotowa",

4/ pominięcie "celu wywłaszczenia" przy ocenie "bezprzedmiotowości decyzji"".

W uzasadnieniu podniósł, że pomimo wyczerpania obu instancji postępowania administracyjnego do chwili obecnej nie został merytorycznie rozpoznany zarzut, że wywłaszczona nieruchomość nie jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia. Jest zbędna beneficjentowi wywłaszczenia Akademii [...] w K., ponieważ wydzierżawiają innym podmiotom. Do chwili obecnej nie została zabudowana, nie został więc zrealizowany cel wywłaszczenia rozbudowa Akademii. Tym samym organ naruszył art. art. 7 i 77 k.p.a.

Naruszone zostały przepisy z art. 9 i 10 k.p.a., gdyż postępowanie administracyjne polega na czynnym zbieraniu materiału dowodowego i jego ocenie, rozważaniu i roztrząsaniu (wyników postępowania dowodowego) tak przez organ administracyjny jak i strony postępowania a zgodnie z art. 12 k.p.a. organ administracyjny powinien działać wnikliwie. Tymczasem organ II instancji ograniczył się tylko do polemiki z odwołaniem, mającej na celu sprawić wrażenie, że w I instancji sprawa została bezbłędnie i wszechstronnie wyjaśniona. W sprawie jak najbardziej wskazane było przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z art. 87 i 90 k.p.a. Ta mnogość uchybień i brak choćby w minimalnym zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy świadczy o naruszeniu przez organ II instancji zawartej w art. 8 k.p.a, zasady zaufania do organów państwa, pogłębiania świadomości i kultury prawnej. W zakończeniu skarżący wyraził pogląd, że o bezprzedmiotowości orzeczenia o wywłaszczeniu decyduje fakt, że pomimo upływu 50 lat nie została wykorzystana na cel wywłaszczeniowy jakim była rozbudowa Akademii i wyraził pogląd, że gdy cel wywłaszczenie się dezaktualizuje nieruchomość powinna być zwrócona właścicielowi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem [...] 2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 – w skrócie p.o.p.s.a.).

Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo w takim stopniu aby mogła prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić w przypadku stwierdzenia ( art. 145 § 1 pkt. 1-3 p.o.p.s.a.)

a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Żadna z wyżej wymienionych podstaw nie ma miejsca w sprawie niniejszej. Postępowanie wszczęte zostało na żądanie A. W., działającego przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego. Żądanie było sprecyzowane jednoznacznie, a mianowicie dążyło jednoznacznie do stwierdzenia wygaśnięcia orzeczenia o wywłaszczeniu odwołując się wprost do art. 162 § 1 pkt.1 kpa. Organy związane są żądaniem wniosku i nie mają prawa domniemywać do czego wniosek może jeszcze zmierzać tym bardziej jeszcze, że strona korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.

Przeto trafne jest stanowisko orzekających organów, iż sprawę rozpoznały zgodnie żądaniem i ustalały tylko te okoliczności i przesłanki które bezpośrednio zmierzały do rozpatrzenia wniosku. Sąd w całości podziela argumentację zaskarżonej decyzji, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia orzeczenia b. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] 1953 r., którym wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość. W związku z tym zarzut skargi naruszenia przepisów procesowych jest nieuzasadniony. Tak samom jak chybiony jest zarzut "pominięcie "celu wywłaszczenia" przy ocenie "bezprzedmiotowości decyzji"". W związku z zarzutami skargi jeszcze raz należy podkreślić, że skarżący nie domagał się zwrotu nieruchomości a żądał jedynie stwierdzenia wygaśnięcia orzeczenia o wywłaszczeniu. Można wyjaśnić skarżącemu, że "bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku gdy powoduje ona taki skutek" (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1998, s. 847). Nie budzi wątpliwości, że żadna z wyżej wymiennych przesłanek bezprzedmiotowości nie ma miejsca w sprawie.

W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.