Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 142/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2; art. 4 pkt 22; art. 92a ust. 1, 2, 6; art. 92b; art. 92c
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania Z., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał na następujące okoliczności stanu faktycznego sprawy.

W dniu 7 stycznia 2016 r. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w [...] przeprowadzili kontrolę drogową autobusu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował W.. W momencie zatrzymania do kontroli kierujący pojazdem wykonywał w imieniu Z. przewóz osób w ramach przewozu regularnego, którego trasa przekraczała 50 km.

Podczas kontroli ustalono, że W. w dniu 7 stycznia 2016 r. nie rejestrował na wykresówce swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi, bowiem w tachografie nie była umieszczona wykresówka kierowcy. Okazana przez W. wykresówka z dnia 7 stycznia 2016 r. nie zawierała zarejestrowanej aktywności kierowcy z dnia kontroli. Kierowca nie okazał też wykresówek z dni poprzedzających kontrolę. Kontrolujący nie zatrzymali wykresówki kierowcy z dnia kontroli, ale sporządzili jej potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię. W celu wyjaśnienia stwierdzonych nieprawidłowości policjanci podjęli próbę przesłuchania kierowcy, po wcześniejszym pouczeniu go o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Kierowca odmówił składania zeznań w charakterze świadka. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...].

W toku postępowania przed organem pierwszej instancji skarżąca Z. przedstawiła wykresówkę kierowcy z zarejestrowaną aktywnością w dniu 7 stycznia 2016 r. W związku z tym organ pierwszej instancji przesłuchał w charakterze świadka jednego z policjantów przeprowadzających kontrolę, w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności w materiale dowodowym. Świadek sierż. szt. B. zeznała, że podczas kontroli W. okazał wykresówkę z dnia 7 stycznia 2016 r., na której nie była zarejestrowana aktywność tego kierowcy. Kierowca brak rejestracji czasu pracy na wykresówce tłumaczył odwrotnym włożeniem wykresówki do tachografu.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. W ocenie organu zgromadzone w sprawie dowody z dokumentów oraz zeznania świadka wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, że doszło do naruszenia wymienionego pod Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za które przewidziana jest kara w wysokości 5.000 zł. Zdaniem organu późniejsze przesłanie wykresówki miało na celu obejście prawa przez fikcyjne udokumentowanie aktywności przez kierującego, w celu uniknięcia odpowiedzialności za niespełnienie jednego z podstawowych obowiązków dotyczących pracy kierowcy. Potwierdzają to również zeznania świadka, z których wynika, że kierujący okazał wykresówkę bez zapisu aktywności oraz przebytej drogi. Kierujący brak zapisu na wykresówce tłumaczył odwrotnym włożeniem wykresówki. Kierujący nie okazał też innych wykresówek świadczących o tym, że rejestruje swoją aktywność i przebytą drogę.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

- art. 81 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie co do zebranych dowodów;

- art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że w toku postępowania organ pierwszej instancji przesłuchał jedynie funkcjonariusza policji prowadzącego czynności kontrolne, natomiast nie przesłuchał w charakterze świadka kierowcy kontrolowanego autobusu. W ocenie skarżącej w sprawie znajduje zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, ponieważ ewentualny brak rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi wynikał wyłącznie z ewidentnego błędu kierowcy przy wkładaniu wykresówki do urządzenia rejestrującego, a która to czynność jest jednym z podstawowych obowiązków kierowcy. Tym samym skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a także nie mogła przewidzieć jego powstania.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając że organ zgromadził dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia.

Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego i podniesionych w tym zakresie zarzutów organ odwoławczy podniósł, że w oparciu o dowody w postaci m.in. skontrolowanej wykresówki, protokołu kontroli drogowej i protokołu przesłuchania świadka zostało wykazane, iż strona wykonywała przewóz, podczas którego kierowca nie rejestrował na wykresówce swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Organ podkreślił, że w celu wyjaśnienia stwierdzonych nieprawidłowości policjanci podjęli próbę przesłuchania kierowcy, po wcześniejszym pouczeniu go o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Kierowca odmówił jednak składania zeznań w charakterze świadka. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony, jakoby w dniu 7 stycznia 2016 r. kierowca włożył wykresówkę do tachografu odwrotnie niż należy przez pomyłkę i dlatego tachograf nie rejestrował jego aktywności. Organ zwrócił uwagę na sprzeczność w stanowisku skarżącej, która z jednej strony twierdziła, iż kierowca przez pomyłkę włożył do tachografu wykresówkę odwrotnie niż należy, skutkiem czego tachograf do momentu kontroli nie rejestrował aktywności kierowcy, a następnie w toku postępowania przedstawiła wykresówkę, na której widnieje zapisana aktywność kierowcy do czasu kontroli.

Odnośnie sformułowanego w odwołaniu zarzutu zaniechania przesłuchania w charakterze świadka kierowcy pojazdu organ odwoławczy podkreślił, że W. miał już możliwość brania udziału w postępowaniu w charakterze świadka podczas kontroli drogowej w dniu 7 stycznia 2016 r., jednakże wówczas odmówił odpowiedzi na zadawane pytania. W ocenie organu zachowanie kierowcy jest niezrozumiałe, ponieważ jako mąż skarżącej powinien być zainteresowany złożeniem wyjaśnień, by strona nie poniosła konsekwencji w wyniku niestosowania się przez kierowcę do przepisów ustawy o transporcie drogowym. Mimo to w dniu kontroli W. odmówił brania aktywnego udziału w wyjaśnianiu przyczyny stwierdzonego naruszenia. Tak więc ponowne przesłuchanie kierowcy nie było niezbędną koniecznością. Funkcjonariusz policji został zaś przesłuchany w charakterze świadka w związku ze złożeniem przez stronę zapisanej wykresówki kierowcy. Strona zawiadomieniem o wszczęciu postępowania została pouczona o treści art. 10 k.p.a. Brak powiadomienia strony o zakończeniu postępowania przez organ pierwszej instancji nie stanowi naruszenia art. 10 k.p.a., ponieważ strona brała udział w toczącym się postępowaniu poprzez składanie wyjaśnień. Organ powiadomił również stronę o terminie przesłuchania świadka, zatem strona mogła wziąć udział w tej czynności, a następnie wypowiedzieć się odnośnie zebranego w ten sposób materiału dowodowego. Brak powiadomienia strony o zakończeniu postępowania nie stanowi naruszenia art. 10 k.p.a. w sytuacji, gdy cały materiał dowodowy opierał się na dowodach uzyskanych w trakcie kontroli drogowej oraz zeznaniach świadka, o którego terminie przesłuchania strona została powiadomiona.

Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Samo twierdzenie, że kierowca przez pomyłkę włożył do tachografu wykresówkę odwrotnie jest nie tylko mało wiarygodne, ale i nie zwalnia strony od odpowiedzialności za wykryte naruszenie. Kierowca powinien być tak przeszkolony z obsługi tachografu, by mógł go obsługiwać bez popełniania pomyłek przy umieszczaniu wykresówek w tachografie przed rozpoczęciem jazdy. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że kierowca w dniu 7 stycznia 2016 r. nie umieścił wykresówki w tachografie w ogóle, a nie tylko, że umieścił wykresówkę w sposób nieprawidłowy. Tym samym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o niewystąpieniu okoliczności, które w świetle przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym mogłyby zwolnić przedsiębiorcę od odpowiedzialności.

Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając naruszenie:

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez nieprzesłuchanie w charakterze świadka W.;

- art. 81 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. poprzez nieumożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów;

- art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i błędne ukaranie skarżącej karą pieniężną w sytuacji, kiedy już dotychczas ujawnione okoliczności sprawy wskazują, że ewentualna nieprawidłowość była wynikiem wyłącznie zachowania kierowcy, a podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a także nie mógł przewidzieć jego powstania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 z późn. zm., dalej także jako u.t.d.). Ustawa określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.

Z art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ – co do zasady – zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 2 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji była treść l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 5.000 zł sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, postępowanie administracyjne, w tym postępowanie kontrolne, zostało przeprowadzone prawidłowo i doprowadziło do należytego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Ustalone przez organy okoliczności faktyczne znajdują w pełni odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, kontrola przeprowadzona w dniu 7 stycznia 2016 r. przez funkcjonariuszy policji wykazała naruszenie przez skarżącą przepisów ustawy o transporcie drogowym w postaci nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Na wezwanie kontrolujących kierowca okazał bowiem wykresówkę, która nie zawierała zarejestrowanej aktywności kierowcy z dnia kontroli. Ponadto kierowca nie okazał wykresówek z dni poprzedzających dzień przedmiotowej kontroli. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w treści załącznika do protokołu nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., jak również w zapisach na wykresówce, której poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię wykonali kontrolujący. Zapis na wykresówce rozpoczyna się od godziny 8:35, a więc już po rozpoczęciu czynności kontroli o godzinie 8:20. Jak wyjaśniono w załączniku do protokołu kontroli, zapis czynności jazdy na wykresówce przez 10 minut od godziny 8:35, po włożeniu przez kierowcę dopiero o tej godzinie wykresówki do tachografu, spowodowany był koniecznością przestawienia pojazdu przez funkcjonariuszy policji na bezpieczny parking w celu kontynuowania czynności kontrolnych. Ponadto w załączniku do protokołu stwierdzono, że kierujący nie był w stanie okazać wykresówek z poprzednich dni. Kierujący w momencie zatrzymania do kontroli wykonywał przewóz osób pojazdem w ramach przewozu regularnego, którego trasa przekraczała 50 km. Podmiot wykonujący przewóz był zatem odpowiedzialny za stosowanie w trakcie przewozu przepisów dotyczących użytkowania tachografów i rejestrowania za ich pomocą wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

W świetle art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to między innymi obowiązki lub warunki wynikające z przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1).

Obowiązujące w momencie stwierdzenia naruszenia rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 zostało w dniu 2 marca 2016 r. uchylone na mocy art. 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str. 1).

Jak trafnie przy tym zauważył organ odwoławczy, poprzednio obowiązująca regulacja odnosząca się do stwierdzonego naruszenia, zawarta w art. 14 rozporządzenia nr 3821/85, jest w istocie tożsama z nową, zawartą w art. 27 i art. 34 rozporządzenia nr 165/2014. Ponadto stosownie do treści art. 47 rozporządzenia nr 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014, a w myśl art. 46 ostatnio wymienionego rozporządzenia w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia.

Przepis art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 przewiduje, że:

1. kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona;

2. kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy;

3. jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):

a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub

b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf;

4. jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd;

5. kierowcy:

a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;

b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:

(i) pod symbolem grafika : czas prowadzenia pojazdu;

(ii) pod symbolem grafika: "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim;

(iii) pod symbolem grafika: "okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE;

(iv) pod symbolem grafika: przerwy lub odpoczynek;

6. każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje:

a) na początku używania wykresówki - swoje nazwisko i imię;

b) datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania;

c) numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego został przydzielony kierowca, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce, jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki;

d) wskazania licznika długości drogi:

(i) przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce;

(ii) przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce;

(iii) w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy - wskazanie licznika w pierwszym pojeździe, do którego kierowca był przydzielony oraz wskazanie licznika w kolejnym pojeździe;

e) czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu;

7. kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Jednak państwo członkowskie może wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na jego terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że państwo członkowskie powiadomiło o tym Komisję przed dniem 1 kwietnia 1998 r.

Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w pierwszym zdaniu akapitu pierwszego, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8.

Z przywołanych regulacji wynika, że kierowca ma obowiązek rejestracji na wykresówce pełnej aktywności w danym dniu począwszy od momentu przejęcia pojazdu do zakończenia dziennego okresu pracy.

Natomiast w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym nie budzi wątpliwości okoliczność nierealizowania przez kierowcę skontrolowanego pojazdu wynikającego z przytoczonych przepisów obowiązku rejestrowania na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Bezsprzecznie bowiem na wykresówce, której kopię sporządzili w toku kontroli funkcjonariusze policji, brak wymaganych zapisów sprzed momentu kontroli. Tym samym doszło do naruszenia, o jakim mowa w treści lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, co zgodnie z art. 92a ust. 1 tej ustawy skutkuje nałożeniem na skarżącą, jako podmiot wykonujący przewóz drogowy, kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. W konsekwencji uznać należy, że wymierzona skarżącej z tego tytułu kara znajduje pełne uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.

Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organy zgromadziły i rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzone w zaskarżonej decyzji naruszenie znajduje potwierdzenie w zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodach, to jest protokole kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. i stanowiącym jego część załączniku, a także sporządzonej w czasie kontroli i poświadczonej przez funkcjonariuszy policji za zgodność z oryginałem kopii wykresówki oraz zeznaniach świadka sierż. sztab. B., która uczestniczyła w kontroli. Trzeba przy tym podkreślić, że protokół kontroli wraz z załącznikiem ma walor dokumentu urzędowego, a zatem korzysta z mocy dowodowej określonej w art. 76 § 1 k.p.a., zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Powołany przepis nie wyłącza wprawdzie możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 76 § 3 k.p.a.), jednakże tego rodzaju dowód nie został w sprawie skutecznie przeprowadzony. Trafnie organy odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej złożonej przez skarżącą w toku postępowania wykresówce, na której widnieje zapisana aktywność kierowcy w dniu 7 stycznia 2016 r. przed godziną rozpoczęcia kontroli. Zapisy na tej wykresówce pozostają bowiem w oczywistej sprzeczności z pozostałym, wymienionym wyżej materiałem dowodowym, a także ze stanowiskiem samej strony, która w dalszym toku postępowania administracyjnego wskazywała na omyłkowe włożenie przez kierowcę wykresówki odwrotnie, co miało spowodować brak zapisu aktywności kierowcy. Na tę sprzeczność w stanowisku skarżącej słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy.

Skarżąca niezasadnie zarzuca braki w zakresie postępowania dowodowego. Wymaga podkreślenia, że kierujący pojazdem W. w toku czynności kontrolnych, po pouczeniu o treści art. 233 § 1 k.k. oraz art. 83 k.p.a., odmówił złożenia zeznań w charakterze świadka, a przeprowadzone przez organ przesłuchanie funkcjonariusza policji nastąpiło wyłącznie w celu wyjaśnienia rozbieżności w związku ze złożeniem przez skarżącą w toku postępowania zapisanej wykresówki. Kierujący pojazdem odmówił także podpisania protokołu i stanowiącego jego część załącznika, zawierającego opis ustaleń z kontroli. Jednocześnie z przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów wynika, że w czasie kontroli kierowca brak rejestracji niezbędnych danych na wykresówce tłumaczył odwrotnym włożeniem wykresówki do tachografu, na co powołuje się skarżąca. W tych okolicznościach ponowne wezwanie kierującego pojazdem w celu przesłuchania go w charakterze świadka nie było niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Nie ma zatem podstaw do skutecznego zarzucenia organowi naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wszechstronnie rozpatrzył cały materiał dowodowy sprawy. Organ odniósł się do twierdzenia, że kierowca przez pomyłkę włożył do tachografu wykresówkę odwrotnie. Jednakże, mając na względzie istotny charakter tej czynności oraz częstość jej wykonywania przez kierowcę, a przede wszystkim treść pozostałych przeprowadzonych w sprawie dowodów uznać należy za zasadną ocenę organu podważającą wiarygodność tego twierdzenia. Jednocześnie organ trafnie wyjaśnił, że taka okoliczność nie zwalniałaby strony od odpowiedzialności za powstałe naruszenie, gdyż kierowca powinien być tak przeszkolony w zakresie obsługi tachografu, aby mógł go obsługiwać bez popełniania omyłek podczas umieszczania wykresówki w tachografie przed rozpoczęciem jazdy.

Nieskuteczny jest zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., który w § 1 przewiduje, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym, a w treści zawiadomienia wskazano, iż podstawę wszczęcia postępowania stanowiły ustalenia z protokołu kontroli z dnia 7 stycznia 2016 r. (zawiadomienie k. [...] akt administracyjnych sprawy). Strona została zatem poinformowana o sporządzeniu protokołu, z którym mogła się zapoznać, jak również odnieść się do jego treści. Odpis protokołu, stanowiący załącznik do zawiadomienia z dnia 21 stycznia 2016 r., został bowiem doręczony skarżącej wraz z tym zawiadomieniem. Jednocześnie w zawiadomieniu przytoczono treść art. 10 § 1 k.p.a., zaś z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym.

Wprawdzie po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ pierwszej instancji nie powiadomił ponownie skarżącej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, ale brak podstaw do uznania, iż uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca w tym zakresie odwołuje się przede wszystkim do kwestii nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadka W. , co z przyczyn wskazanych wyżej nie może być uznane za mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponownie też podkreślić należy fakt odmowy złożenia zeznań przez świadka podczas próby przeprowadzenia dowodu z jego przesłuchania w czasie kontroli. Trzeba także zauważyć, że zgodnie z podanymi w dniu 7 stycznia 2016 r. danymi osobowymi świadka, W. jest mężem skarżącej. W związku z tym skarżąca musiała mieć wiedzę o nieprzesłuchaniu go w charakterze świadka w toku postępowania przed organami obu instancji. Jeśli chodzi zaś o ustosunkowanie się do treści zeznań świadka w osobie funkcjonariusza policji, strona miała możliwość przedstawienia swoich argumentów we wniesionym odwołaniu.

Analogicznie należało ocenić brak powiadomienia strony o uprawnieniach przewidzianych w art. 10 k.p.a. przez organ drugiej instancji. Podkreślić także należy, że organ odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego, do którego wyników strona mogłaby się ustosunkować.

Trzeba zauważyć, że z materiału dowodowego sprawy bezsprzecznie wynika, iż kierowca prowadząc pojazd w dniu 7 stycznia 2016 r. nie rejestrował na wykresówce swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi, co ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia naruszenia powołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Jednocześnie prawidłowa jest ocena organu odwoławczego, iż w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przy tym przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przewidziane w przepisach prawa przesłanki do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, który wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08 oraz z dnia 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09, LEX nr 746376). Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i nie jest jego celem rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym ani generalne uwalnianie przedsiębiorców od odpowiedzialności za naruszenia prawa. Ponownie należy podkreślić, iż w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, niezwiązane z niewłaściwą organizacją pracy przedsiębiorstwa czy doborem pracowników. W dyspozycji 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, a które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji art. 92c ust. 1 u.t.d. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy.

Przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma zatem zastosowanie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Wymaga też podkreślenia, że zakres samodzielnego działania kierowcy może być szeroki, jednak nie oznacza to możliwości uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności za naruszenie przez kierowcę przepisów ustawy. Istnienie okoliczności, które wykazywałyby zachowanie należytej staranności przez przewoźnika w wykonywaniu przewozu, a więc zabezpieczenie wykonywania przewozu zgodnie z przepisami regulującymi czas pracy kierowców i jego rejestrację, jest obowiązkiem przewoźnika, który z tego faktu wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., II GSK 4529/16, LEX nr 2314871).

W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez stronę wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Twierdzenie, że naruszenie było wyłącznie wynikiem zachowania kierowcy, a podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a także nie mógł przewidzieć jego powstania, nie są wystarczające, a nadto nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. W pełni trafna jest ocena organu, iż powoływana okoliczność odwrotnego włożenia wykresówki przez kierowcę jest niewiarygodna, a zarazem okoliczność ta nie mogłaby zwolnić strony od odpowiedzialności na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., ponieważ rzeczą podmiotu organizującego przewozy było takie przeszkolenie kierowcy, aby wykonywał on bez pomyłek czynności obsługi tachografu, należące do podstawowych czynności kierującego pojazdem.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.