Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 2510/94
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1995-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 29
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Teza: Na zasadzie art. 29 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ zarząd gminy w składzie wybranym przez radę gminy minionej kadencji jest umocowany i zobowiązany do dalszego działania do dnia wyboru zarządu przez radę bieżącej kadencji. Rada ta, stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy, ma obowiązek dokonać wyboru nowego zarządu spośród swoich członków, nie może więc dokonywać zmian w składzie zarządu wybranego przez poprzednią radę przez odwołanie poszczególnych jego członków i powołanie na ich miejsce nowych członków zarządu.

TEZY

Na zasadzie art. 29 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ zarząd gminy w składzie wybranym przez radę gminy minionej kadencji jest umocowany i zobowiązany do dalszego działania do dnia wyboru zarządu przez radę bieżącej kadencji. Rada ta, stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy, ma obowiązek dokonać wyboru nowego zarządu spośród swoich członków, nie może więc dokonywać zmian w składzie zarządu wybranego przez poprzednią radę przez odwołanie poszczególnych jego członków i powołanie na ich miejsce nowych członków zarządu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 w związku z art. 216a par. 1 Kpa skargę Miasta J.Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...) z dnia 3 października 1994 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wyboru członków Zarządu Miejskiego.


UZASADNIENIE

Na wniosek siedmiu radnych przewodniczący Rady Miejskiej w J.Z. zwołał na dzień 30 sierpnia 1994 r. nadzwyczajną, piątą sesję Rady w celu podjęcia uchwał o wyborze burmistrza miasta, zastępcy burmistrza i członków zarządu miasta oraz delegata Rady Miejskiej do Sejmiku Samorządowego w (...). Rada Miejska, ukonstytuowana w wyniku wyborów do rad gmin w 1994 r., na swoich pierwszych sesjach po wyborach nie zdołała dokonać wyboru burmistrza i zarządu miasta.

W sesji Rady w dniu 30 sierpnia 1994 r. uczestniczyło 18 radnych, co odpowiadało wymaganemu kworum.

W pierwszej kolejności na sesji przeprowadzono głosowanie tajne w celu wyboru burmistrza; na stanowisko to kandydowały dwie osoby. W wyniku głosowania każdy z kandydatów uzyskał 9 głosów, co nie spełniało warunku bezwzględnej większości. Na wniosek radnego Ryszarda K. Rada odroczyła wybory zarządu i burmistrza miasta do następnej sesji, która miała być wyznaczona w październiku lub listopadzie.

Następnie przedstawiono Radzie dwie rezygnacje ze stanowisk członków dotychczasowego Zarządu Miasta. Rada Miejska, również w głosowaniu tajnym, obydwie te rezygnacje przyjęła. W celu uzupełnienia uszczuplonego składu dotychczasowego Zarządu Rada zdecydowała o przeprowadzeniu wyborów uzupełniających na zwolnione dwa stanowiska członków Zarządu. W wyniku głosowania tajnego, w pierwszej turze na stanowisko członka Zarządu został wybrany Jerzy K., który uzyskał 17 głosów. W drugiej turze dwaj kandydaci uzyskali po 9 głosów i dopiero w trzeciej turze na zwolnione drugie stanowisku członka Zarządu został wybrany 16 głosami Stanisław P.

Uchwałą nr IV/6/94 z dnia 30 sierpnia 1994 r., podjętą na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, Rada Miejska w J.Z. powołała w skład Zarządu Miasta radnych Jerzego K. i Stanisława P.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 3 października 1994 r. nr Or.N.IV-0570/47/94 Wojewoda (...), na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, stwierdził nieważność powyższej uchwały Rady Miejskiej w J.Z. Wojewoda (...) wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ustawy o samorządzie terytorialnym po upływie kadencji rady gminy zarząd działa do dnia wyboru nowego zarządu. Oznacza to, że wybrana w wyborach do rad gmin nowa rada gminy jest obowiązana dokonać wyboru burmistrza /wójta/, jego zastępcy i członków zarządu gminy w ustalonej liczbie. Rada gminy natomiast nie może ograniczyć się do uzupełnienia składu zarządu wybranego w poprzedniej kadencji o nowych członków spośród radnych bieżącej kadencji.

Uchwałą nr VII/16/94 z dnia 13 października 1994 r. Rada Miejska w J.Z., na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym, zdecydowała o wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podpisanej przez Burmistrza Miasta i przewodniczącego Rady Gmina Miejska J.Z. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego. Gmina wyraziła pogląd, że skład zarządu stanowią wójt lub burmistrz, ich zastępcy oraz pozostali członkowie w liczbie od 4 do 7. O wyborze nowego zarządu gminy można mówić dopiero po ustaleniu przez radę bieżącej kadencji pełnego jego składu.

Do tego zaś czasu, zgodnie z art. 29 ustawy, działa zarząd dotychczasowy, któremu należy zagwarantować pełne warunki prawnego działania. Dlatego też, w razie uszczuplenia składu dotychczasowego, dopuszczalny jest wybór uzupełniający nowych członków. W każdym wypadku będzie to zarząd dotychczasowy. Przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym nie mówią o zakazie uzupełniania dotychczasowego zarządu gminy nowymi członkami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ kadencja rady gminy trwa 4 lata, licząc od dnia wyboru.

Przewidziana w tym przepisie kadencja - jako okres sprawowania władzy przez radę gminy - obejmuje nie tylko samą radę, lecz również jej organy, komisje i zarząd gminy. Wynika to z art. 21 ust. 2 i art. 28 tej ustawy.

W skład komisji rady wchodzą z zasady radni, przy czym skład ten może być poszerzony o osoby spoza rady w liczbie nie przekraczającej połowy składu komisji. Z upływem kadencji rady wygasają mandaty radnych, a tym samym również ich członkostwo w składzie komisji rady.

Z kadencją rady gminy wiąże się również ściśle kadencja zarządu jako organu gminy. Wynika to wyraźnie z art. 28 ust. 1 omawianej ustawy. Zarząd gminy jest wybierany spośród członków rady, a zatem jego kadencja nie może być dłuższa od kadencji rady, skoro upływ kadencji powoduje wygaśnięcie mandatu radnego z mocy samego prawa. Kadencja zarządu gminy natomiast różni się od kadencji rady tym, że nie rozpoczyna się od dnia wyborów do rad gmin, ale dopiero od dnia wyboru zarządu przez radę gminy, oraz tym, że może ulec skróceniu w razie odwołania zarządu w trybie art. 28 ust. 5 ustawy przez radę, która go powołała.

Zasada, że upływ kadencji rady jest równoznaczny z upływem kadencji zarządu wybranego przez radę, znajduje potwierdzenie w brzmieniu art. 29 ustawy o samorządzie terytorialnym. Według tego przepisu po upływie kadencji rady zarząd działa do dnia wyboru nowego zarządu.

Oznacza to, że umocowanie zarządu gminy do dalszego działania po upływie kadencji rady nie wynika z samego wyboru przez radę gminy minionej kadencji, ale bezpośrednio z przepisu prawa, to jest z art. 29 ustawy o samorządzie terytorialnym. Przepis ten nie obejmuje wyłącznie umocowania zarządu gminy do dalszego działania, lecz również stwarza obowiązek zarządu gminy takiego działania; obowiązek ten wygasa z dniem wyboru nowego zarządu.

Na zasadzie art. 29 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16,

poz. 95 ze zm./ zarząd gminy w składzie wybranym przez radę gminy minionej kadencji jest mocowany i zobowiązany do dalszego działania do dnia wyboru zarządu przez radę bieżącej kadencji.

Rada ta, stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy, ma obowiązek dokonać wyboru nowego zarządu spośród swoich członków, nie może więc dokonywać zmian w składzie zarządu wybranego przez poprzednią radę przez odwołanie poszczególnych jego członków i powołanie na ich miejsce nowych członków zarządu.

Wojewoda (...) w zaskarżonym rozstrzygnięciu orzekł wyłącznie o nieważności wyboru przez Radę Miejską w J.Z. dwóch nowych członków Zarządu Miasta powołanego przez radę minionej kadencji. Na zasadzie art. 196 par. 1 w związku z art. 216a par. 1 Kpa i art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym Sąd mógł orzekać w sprawie tylko w takim zakresie.

Zważywszy, że skarga jest nieuzasadniona, należało ją oddalić stosownie do art. 207 par. 5 w związku z art. 216a par. 1 Kpa.