Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2054/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1,  art. 149  par. 2, art. 148
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Siegień (spr.) sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2007 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...] m. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 (dwadzieścia dwa) procent podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 1997 r. W. W. zwrócił się z wnioskiem do Rady Gminy w O. o dokonanie podziału działki nr [...], położonej w O. Zobowiązał się jednocześnie do pokrycia kosztów związanych z podziałem i rozliczeniem z tego tytułu.

Rada Gminy w O. w dniu [...] października 1997 r. podjęła uchwałę Nr [...] o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia i podziału na działki budowlane gruntów położonych w O. i przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego gminy pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne – [...] (symbol w planie [...]). Uchwałą z dnia [...] lutego 1998 r. Nr [...] Rada Gminy O. postanowiła dokonać scalenia i podziału na działki budowlane gruntów położonych na osiedlu [...] w O. o łącznej powierzchni [...] ha, w tym działki o nr ew. [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej własność W. W., oraz działki nr ew. [...] o powierzchni [...], stanowiącej własność Gminy O.

Zgodnie z powyższą uchwałą powierzchnia nieruchomości objętych scaleniem i podziałem pomniejszona została o [...] m2 z przeznaczeniem na poszerzenie istniejących dróg. Z nieruchomości będących własnością W. W. na wskazane drogi przeznaczono [...] m2. Rada Gminy O. uznała, że wymieniona część powierzchni, przeszła zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na własność gminy z mocy prawa. W § 7 uchwały ustalono wysokość opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości otrzymanych przez W. W.

W dniu [...] sierpnia 1998 r. Wójt Gminy O. wydał decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości działek budowlanych otrzymanych przez W. W. w wyniku scalenia i podziału w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych przez wnioskodawcę w wysokości [...] zł. słownie. Jednocześnie zobowiązano W. W. do jednorazowej wpłaty opłaty adiacenckiej w terminie nie dłuższym niż 30 dni od jej uprawomocnienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 1998 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] sierpnia 1998 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 marca 2000 r. wydał wyrok o sygn. akt I SA 2003/98 oddalający skargę W. W. na decyzję z dnia [...] października 1998 r.

W dniu [...] stycznia 2003 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek W. W. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 1998 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w związku ze zmianami kompetencyjnymi jest organem właściwym do rozpatrzenia powyższego wniosku. W. W. wskazał, że wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., jak również o uchylenie i unieważnienie powyższej decyzji w całości. Przedmiotowej decyzji zarzucił niezgodność z Konstytucją (art. 64 ust. 3) jak i ustawą o gospodarce nieruchomościami (art. 102, 104, 105, 106 i 107 ust. 1), następnie odniósł się do istoty sprawy czyli niezgodnego z prawem scalenia i podziału przedmiotowej nieruchomości. Wskazał również na niezasadność wyliczenia opłaty adiacenckiej oraz fakt, że gmina w sprawie podziału jego własności nie poniosła żadnych kosztów i strat. Jego zdaniem opłatę adiacencką można nałożyć w przypadku otrzymania nowych nieruchomości, natomiast on swoją nieruchomość nie uzyskał w wyniku scalenia tylko jest jej właścicielem od 1972 r. Zmiana przeznaczenia gruntu nastąpiła natomiast już w 1986 r. Zarzucił też Wójtowi Gminy O. ukrywanie właściwych uchwał i dokumentów z lat 1986-1987.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 1998 r. sygn. [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] sierpnia 1998 r. orzekającą o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości działek budowlanych otrzymanych przez W. W. w wyniku scalenia i podziału w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych przez wnioskodawcę.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku W. W. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ orzekający uznał, że argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są bezzasadne. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i ogranicza możliwość skutecznego zainicjowania postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Dochowanie terminów przewidzianych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. jest warunkiem koniecznym, którego spełnienie daje podstawę do wznowienia postępowania i badania zasadności zgłoszonych zarzutów.

Z ustaleń Kolegium wynika natomiast, że w rozpatrywanym stanie faktycznym, wnioskodawca składając wniosek w dniu 22 stycznia 2003 r. nie dotrzymał powyższego terminu. Skarżący wskazywał na fałszywe dane będące w posiadaniu Gminy O., fałszerstwa Przewodniczącego Rady Gminy O., a także na okoliczność wydawania przez organy gminy fałszywych i niezgodnych z prawem rozstrzygnięć. Na okoliczności te W.W. wskazywał wielokrotnie w pismach kierowanych do Kolegium w innych postępowaniach w dniach 30 maja 2000 r., 15 lipca 2000 r., 31 maja 2002 r., a zatem jeszcze na kilka lat przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Te same argumenty i zarzuty, które były zawarte w powołanych pismach, stanowią podstawę rozpatrywanego wniosku z dnia 22 stycznia 2003 r. Ponadto skarżący nie poparł twierdzeń żadnym dowodem, np. prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, stwierdzających fałszywość dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne w kwestionowanych decyzjach.

Wobec zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 1998 r. do Naczelnego Sadu Administracyjnego, zdaniem organu orzekającego w sprawie nie budzi również wątpliwości kwestia niezachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. złożył W. W., podnosząc w niej, że Wójt i Rada Gminy O. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wysnuły nierzetelne i fałszywe wnioski na podstawie fałszywych uchwał, pism i zeznań. Skarżący zarzucił również Radzie Gminy w O. dopuszczenie się wielu nieprawidłowości w postępowaniu w sprawie scalenia i podziału na działki budowlane gruntów, w tym gruntów stanowiących jego własność. W ich wyniku wydano fałszywą uchwałę w dniu [...] października 1997 r. Nr [...] o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia i podziału gruntu na działki budowlane.

W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowo-administracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy oddalić, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie naruszyło przepisów ze skutkiem mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową. Wznowienie postępowania nie służy usuwaniu wad decyzji administracyjnej, lecz wyłącznie usuwaniu następstw szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogły wpłynąć na treść decyzji oraz jej skutki prawne, w wypadkach wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a., które uzasadniają wznowienie postępowania.

O tym kiedy organ orzekający może wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania stanowi art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym właściwy organ zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia (faza pierwsza) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (faza druga). Podstawę do przeprowadzenia postępowania stanowi postanowienie o jego wznowieniu. Taka konstrukcja przepisu art. 149 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że postanowienie o wznowieniu postępowania musi poprzedzać ocenę wystąpienia w sprawie przyczyn wznowienia, co oznacza, iż prowadzenie postępowania dowodowego jest niedopuszczalna przed wydaniem postanowienia o wznowieniu.

Okolicznością, która uprawnia natomiast właściwy organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, może być żądanie wznowienia z przyczyny innej niż określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. Tego rodzaju orzeczenie znajdzie więc zastosowanie, gdy z twierdzeń strony nie wynika występowanie którejkolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., albo strona powołuje wprawdzie przesłanki wymienione w tym artykule, ale oczywistym jest, że w danej sprawie nie będzie można wskazać tych przesłanek nawet w wyniku postępowania badającego przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Jedynie w przypadku wskazania przez stronę okoliczności wymagających przeprowadzenia postępowania, a następnie dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ocena taka może być dokonana dopiero po wznowieniu postępowania.

Organ administracji obowiązany jest ponadto z urzędu zbadać zachowanie terminu jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 k.p.a.). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania stanowi podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę.

W rozpatrywanej sprawie należy mieć na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 marca 2000 r. wydał wyrok o sygn. akt I SA 2003/98 oddalający skargę W. W. na decyzję z dnia [...] października 1998 r.

Powyższy wyrok przesądza o zgodności z prawem powyższej decyzji, przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania są bowiem brane pod uwagę przez sąd administracyjny z urzędu. Dopuszczalne jest wprawdzie wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, ale tylko wtedy, jeżeli po wyroku sadowym ujawnią się lub zaistnieją przesłanki wznowieniowe, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7 i 8 k.p.a. (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/86; ONSA 1986, nr 1 poz. 29).

Oczywistym w przedmiotowej sprawie jest, że okoliczności które powołał skarżący we wniosku o wznowienie postępowania nie są okolicznościami które ujawniły się po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 marca 2000 r. i uzasadniają wznowienie postępowania. Powołanie się przez skarżącego na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w przypadku zaskarżenia decyzji z dnia [...] października 1998 r. do sądu administracyjnego, jest całkowicie bezzasadne. Powołanie się natomiast przez skarżącego na posiadanie przez Gminę O. fałszywych dokumentów oraz dokonanie przez Przewodniczącego Rady Gminy O. fałszerstwa dokumentów jest gołosłowne i nie poparte jakimikolwiek dowodami. Zarzuty powyższe były ponadto przez W. W. podnoszone wielokrotnie, również w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2000 r. (np. pismo procesowe skarżącego z dnia 27 października 1999 r. k. 127 akt sadowych).

W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. prawidłowo odmówiło wznowienia przedmiotowego postępowania. Wprawdzie badanie przez Kolegium zachowania terminu jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania, w sytuacji niewskazania przez stronę okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania, było przedwczesne, fakt ten nie miał jednak wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. W sytuacji braku podstaw do wznowienia postępowania w sprawie ustalenia opłat adiacenckich, bezprzedmiotowe są zarzuty W. W. odnoszące się do dopuszczenia się przez Wójta Gminy O. nieprawidłowości w postępowaniu w sprawie scalenia i podziału przedmiotowego gruntu na działki budowlane.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.