Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2516/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległej opłaty eksploatacyjnej oraz odsetek za zwłokę oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2010 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającą A. L.(dalej jako skarżący) umorzenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej oraz odsetek za zwłokę z tytułu wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji, w części należnej Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej NFOŚiGW). Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2006 r. Starosta [...] decyzją nr [...], ustalił skarżącemu podwyższoną opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny bez koncesji w kwocie 83 640 zł, w tym dla NFOŚiGW w kwocie 33 456 zł.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania skarżącego wydało decyzję umorzającą postępowanie odwoławcze.

Z uwagi na istnienie zaległości NFOŚiGW w dniu [...] stycznia 2009 r. wystawił upomnienie, które zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2009 r.

W dniu [...] maja 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył do NFOŚiGW wniosek o umorzenie opłaty eksploatacyjnej. We wniosku wskazał, że skarżący nie posiada żadnych środków, aby zapłacić istniejącą zaległość.

W dniu [...] lipca 2009 r. NFOŚiGW skierował do skarżącego zawiadomienie o wizytacji terenowej, zgodnie z zatwierdzoną przez Zarząd Narodowego Funduszu "Instrukcją przeprowadzania terenowej wizytacji w podmiotach ubiegających się o ulgi w spłacie opłaty eksploatacyjnej ustalanej przepisami Prawa geologicznego i górniczego" nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r.

Wizytacja terenowa z udziałem skarżącego, jego pełnomocnika oraz p.o. Geologa Powiatowego w Starostwie Powiatowym w [...] odbyła się dniu [...] lipca 2009 r. Podczas wizytacji stwierdzono, że wyrobisko na działce o nr [...] w miejscowości [...] nie posiada żadnych śladów eksploatacji i zostało w całości zasypane. Skarżący nie przedłożył jednak żadnych dokumentów wskazujących na fakt, że na przedmiotowej działce została przeprowadzona rekultywacja w trybie określonym ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

W dniu wizytacji terenowej przedstawiciele NFOŚiGW zwrócili się ponadto do Starostwa Powiatowego w [...] o udostępnienie materiału dowodowego związanego z eksploatacją kopaliny z działki nr [...] w miejscowości [...]. Uzyskano m.in. notatkę służbową Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] września 2005 r., z której wynikało, że pracownicy organu przeprowadzili wizję lokalną działki o nr ew. [...] zlokalizowanej we wsi [...] i ustalili, że na przedmiotowej działce znajduje się wyrobisko o długości około 60 m, szerokości 20 m i głębokości 3 m. Zbocza wyrobiska nosiły świeże ślady wydobywania kopaliny, lecz w dniu kontroli na nieruchomości nie było żadnych maszyn wydobywających kopalinę. Otrzymano również decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] nakazującą skarżącemu wstrzymanie działalności polegającej na wydobywaniu kopalin, a także inne dokumenty, m.in. dotyczące złożonego odwołania od decyzji w sprawie wstrzymania działalności wydobywa kopalin oraz wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie uznania skarżącego za winnego nielegalnego poboru kopaliny bez wymaganej koncesji w okresie od [...] marca 2005 r. do [...] marca 2006 r., sprzeciw od wyroku nakazowego, a także złożoną apelację od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Ponadto Starostwo Powiatowe w [...] przekazało umowę dzierżawy zawartą w dniu [...] stycznia 2005 r. pomiędzy A. L. i J. L., a A. Sp. z o.o. reprezentowanymi przez Prezesa Zarządu Spółki G. S., w przedmiocie wydzierżawienia na okres pięciu lat działki położonej w miejscowości [...] nr [...] o powierzchni 6400 m2 na cele związane z budową stawów hodowlanych i ich zarybienia. Ponadto otrzymano protokół przesłuchania G. S. - Prezesa Zarządu A. Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2007 r. w sprawie wydobywania kopaliny pospolitej bez wymaganej koncesji na działce p. A. L. o nr ew. [...]. Z protokołu wynikało, że umowa dzierżawy działki obowiązuje w dalszym ciągu, zaś na terenie działki znajdują się wyrobiska porośnięte trawami, których ilość nie jest znana dzierżawcy. A. Sp. z o.o. nie prowadziły żadnej działalności wydobywczej i nie uzyskały pozwolenia na wykonanie stawu na przedmiotowej działce i nie posiadały informacji, aby ktoś wykonywał działalność polegającą na wydobywaniu kopaliny. A. Sp. z o.o. nie płaciła skarżącemu czynszu dzierżawnego.

NFOŚiGW w dniu [...] sierpnia 2009 r. skierował do pełnomocnika skarżącego pismo informujące o zgromadzonych dowodach w postaci dokumentacji fotograficznej działki nr [...] w miejscowości [...], na terenie której była prowadzona eksploatacja kopaliny bez koncesji, o sporządzonym protokole z wizytacji - odnoszącym się wyłącznie do stwierdzonego w dniu [...] lipca 2009 r. stanu działki nr [...], a także o udostępnieniu przez Starostwo Powiatowe w [...] materiału dowodowego. Ponadto wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o dokumenty związane z sytuacją materialną majątkową i zdrowotną skarżącego oraz do złożenia wyjaśnień odnośnie przyczyn nielegalnej eksploatacji kopaliny, zasypania wyrobiska, pozwolenia wodnoprawnego, a także zawartej umowy dzierżawy.

W dniu [...] sierpnia 2009 r. NFOŚiGW wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] o poinformowanie, czy Starosta [...] wydał skarżącemu decyzje dotyczące: pozwolenia wodnoprawnego na budowę stawów hodowlanych, rekultywacji wyrobiska gdzie była prowadzona nielegalna eksploatacja kopaliny. Ponadto o poinformowanie, czy przedmiotowe decyzje zostały wydane A. Sp. z o.o., które zawarły umowę dzierżawy z A. L. i J. L., a także, czy toczą się jakiekolwiek postępowania administracyjne lub sądowe w przedmiotowych sprawach.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2009 r. strona przesłała oświadczenie, z którego wynikało, że skarżący nigdzie nie pracuje. Utrzymuje się z prowadzonego wspólnie z rodziną gospodarstwa rolnego. Poza żoną J. L. na jego utrzymaniu jest córka A. L. z wnuczką. Dochód z gospodarstwa jest niski i wynosi około 2 200 zł kwartalnie, według wskazań urzędu. Średni koszt utrzymania rodziny skarżący oszacował na około 3 000 zł (bez wskazania czy jest to okres kwartalny, czy miesięczny) i składają się na niego opłaty za: energię elektryczną, wodę i gaz - według odczytów, wydatki na lekarstwa około 150 zł, czesne córki - 250 zł, wydatki na wyżywienie - 2 500 zł. A. L. oświadczył także, że jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 6 400 m2 o szacunkowej wartości 50 000 zł. Ponadto do oświadczenia o stanie majątkowym zostały dołączone faktury zapłaty za różne świadczenia mające potwierdzać sytuację finansową strony.

W dniu [...] września 2009 r. zastępca Wójta Gminy [...] w odpowiedzi na pismo z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformował, że skarżący posiada zaległości z tytułu opłaty eksploatacyjnej oraz odsetek za zwłokę w kwocie 50 184 zł, a także zaległość z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego (podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości) oraz odsetek za zwłokę w kwocie 1 191 zł.

W dniu [...] października 2009 r. NFOŚiGW ponownie wezwał stronę do złożenia wyjaśnień i dowodów. Skarżący nie odpowiedział na przedmiotowe wezwanie.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. NFOŚiGW poinformował stronę o konieczności dalszego uzupełnienia wniosku o dokumenty umożliwiające zbadanie, czy w przedmiotowej sprawie istnieje przesłanka ważnego interesu, tj. oświadczeń o: wielkości gospodarstwa rolnego, dopłatach, przyczynach utrzymywania córki oraz wnuczki, majątku oraz istniejących zobowiązaniach, informację z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu rolników i o saldzie konta, informację Wójta Gminy [...] o dochodowości z prowadzonego gospodarstwa rolnego.

W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego poinformował, że skarżący nie otrzymuje żadnych dopłat do gospodarstwa rolnego. Poza nieruchomością wymienioną w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie posiada innych nieruchomości, ani też ruchomości. Wskazał, że skarżący zmuszony jest utrzymywać córkę, z uwagi na fakt, iż obecnie rozpoczęła ona naukę, a jako samotna matka nie jest w stanie utrzymać siebie i swojego dziecka.

W dniu [...] stycznia 2010 r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję w sprawie rozłożenia na dwadzieścia cztery raty zaległej opłaty eksploatacyjnej wraz z odsetkami za zwłokę, z czego wysokość jednej raty wynosi 2 444,30 zł, w tym należność główna wynosi 1 784,80 zł, zaś spłata jest przewidziana w okresie od [...] lutego 2010 r. do [...] stycznia 2012 r.

W dniu [...] marca 2010 r. skarżący zwrócił się do NFOŚiGW z wnioskiem o umorzenie odsetek za zwłokę i rozłożenie opłaty eksploatacyjnej na raty.

W dniu [...] czerwca 2010 r. NFOŚiGW skontaktował się telefonicznie z Urzędem Gminy [...] w sprawie aktualnej sytuacji skarżącego. Z uzyskanych informacji wynikało, że skarżący uregulował dotychczas 4 raty opłaty eksploatacyjnej, z czego trzy raty (raty pierwsza, trzecia i czwarta) zostały uregulowane w terminie, zaś rata druga została zapłacona po terminie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 87 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 z późn. zm.), w związku z art. 104 k.p.a. Prezes Urzędu NFOŚiGW odmówił umorzenia zaległej opłaty eksploatacyjnej oraz odsetek za zwłokę.

W uzasadnieniu wskazał, że podstawą prawną umorzenia zaległości z tytułu opłaty eksploatacyjnej jest art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, którego treść stanowi, iż organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzja o udzieleniu ulgi w spłacie opłaty eksploatacyjnej jest decyzją swobodnego uznania. Stosując zasady ogólne udzielania ulg w spłacie opłat eksploatacyjnych na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej organ ma zatem prawo do własnej oceny sytuacji skarżącego. Jeżeli NFOŚiGW stwierdziłby, iż w tej konkretnej sprawie w ogóle nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny, przepis ten w ogóle nie mógłby mieć zastosowania. Dopiero wystąpienie przesłanek nakazuje rozważenie, czy może zostać udzielona ulga. Decyzja Starosty [...] ustalająca skarżącemu podwyższoną opłatę eksploatacyjną jest ostateczna i podlega wykonaniu. Eksploatacja kopaliny bez wymaganej prawem koncesji jest czynem niedopuszczalnym i zastosowanie którejkolwiek z ulg musi być uzasadnione wystąpieniem wyjątkowej i szczególnej okoliczności.

Organ wskazał, że w sprawie wniosku o umorzenie zaległej opłaty eksploatacyjnej skarżący skorzystał z możliwości działania przez profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym na pełnomocniku strony spoczywała odpowiedzialność za dbałość w prowadzeniu sprawy, co powinno skutkować złożeniem kompletnego materiału dowodowego odnośnie sytuacji materialnej skarżącego, przedstawieniem stanu faktycznego związanego z nielegalną eksploatacją kopaliny z działki nr [...] położonej w miejscowości [...] i udzielaniem odpowiedzi na pytania organu. Wydając decyzję Prezes Zarządu NFOŚiGW wziął pod uwagę wszelkie okoliczności mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, dlatego m.in. przeprowadzono wizytację terenową oraz wielokrotnie występowano do pełnomocnika strony z pismami o uzupełnienie materiału dowodowego, a także umożliwiano wypowiedzenie się, co do przeprowadzonych dowodów. Strona miała zapewnione aktywne uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym. Pełnomocnik strony, przedłożył niewielką liczbę dokumentów dotyczących sytuacji materialnej skarżącego, a także nie odpowiadał na większość zapytań organu, nie pojawił się w siedzibie NFOŚiGW w celu podpisania protokołu z wizytacji terenowej i uzupełnienia materiału dowodowego, a także nie składał wyjaśnień na temat prowadzonej nielegalnej eksploatacji kopaliny oraz przyczyn niezrekultywowania wyrobiska w trybie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Niepodejmowanie przez Pełnomocnika Strony działań zmierzających do przekazania wierzycielowi wymaganych dowodów i brak aktywności w postępowaniu administracyjnym, spowodowało, jak stwierdził organ, że oceny wniosku dokonano na podstawie posiadanego materiału dowodowego, który zdaniem organu wskazuje na trudną sytuację finansową strony i jego rodziny, co może stanowić o istnieniu przesłanki ważnego interesu podatnika.

Jednakże, co organ podkreślił, prowadzenie nielegalnej działalności wydobywczej i powstanie szkód w środowisku zagrażało interesom Państwa, dlatego podwyższona opłata eksploatacyjna, niezależnie od późniejszych okoliczności ma charakter sankcji administracyjnej. Dolegliwość opłaty ma nakłonić wydobywającego kopalinę do zaprzestania działalności wydobywczej, a także zapewnić wierzycielom opłat środki przeznaczane na finansowanie przedsięwzięć w dziedzinie geologii i górnictwa.

Eksploatacja kopaliny bez koncesji jest czynem niedopuszczalnym i konsekwencje związane z tą działalnością ponosi skarżący, a okoliczności towarzyszące łamaniu prawa naruszają interes społeczny.

Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, w którym wskazał, że skarżący spłaca wierzytelność, jednak kwota jest zbyt wysoka aby móc w pełni ją spłacić.

Decyzją z [...] września 2010 r. nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, na ukształtowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż ważny interes podatnika występuje w sytuacjach wyjątkowych, w których niemożność uregulowania zaległości podatkowych jest spowodowana przypadkami losowymi takimi jak: klęski żywiołowe powodujące utratę majątku, trwała niezdolność zarobkowania wywołana chorobą, kalectwo, itp. Skoro umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym ważny interes podatnika musi posiadać tę samą cechę, a co za tym idzie musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika. W przypadku skarżącego żadna z tych okoliczności nie miała miejsca. Skarżący łamał prawo prowadząc nielegalną eksploatację kopaliny i winien ponosić konsekwencje swoich działań. Umorzenie zaległości oznaczałoby w istocie przerzucenie na społeczeństwo skutków podejmowania nietrafnych decyzji gospodarczych lub ryzyka ekonomicznego związanego z wykonywaną nielegalną działalnością gospodarczą. Konsekwencją prowadzenia działalności jest obowiązek wywiązywania się ze zobowiązań z nią związanych. Nie jest okolicznością uzasadniającą udzielenie ulgi, zagrożenie, że jej nieudzielanie może spowodować pogorszenie sytuacji materialnej tym bardziej, że trudności finansowe skarżącego wynikają z nieprzestrzegania przez niego przepisów prawa.

Organ wskazał, że złożony przez skarżącego w dniu [...] marca 2010 r. wniosek dotyczący umorzenia odsetek za zwłokę i rozłożenia opłaty eksploatacyjnej na raty spowodował wszczęcie odrębnego postępowania w tej sprawie. Możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2010 r. nie pozostaje w sprzeczności z decyzją w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty eksploatacyjnej oraz odsetek za zwłokę. Zdaniem organu ewentualne rozłożenie opłaty eksploatacyjnej na raty, w przypadku przesłanek umożliwiających zastosowanie ulgi, ma zupełnie inny wymiar społeczny niż umorzenie zaległej opłaty eksploatacyjnej, gdyż skutkuje przesunięciem czasowym uzyskania wierzytelności przez NFOŚiGW, a nie rezygnacją z należnych mu wpływów z tytułu opłat eksploatacyjnych.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazał na naruszenie art. 6 k.p.a. ponieważ Minister Środowiska nie oparł się na treści przepisu, ale na jego swobodnej interpretacji. Ponadto decyzja administracyjna może mieć podstawę wyłącznie w ustawie, a nie w aktach wewnętrznych kierownictwa. W myśl obowiązujących przepisów prawa organ administracji kieruje całym postępowaniem i organ ten ma baczyć na to, aby prawo to nie było naruszone. Naruszenie zasady praworządności zabezpieczone jest sankcją nieważności decyzji administracyjnej, gdy ta została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że prawidłowo zastosował prawo materialne stosownie do dyspozycji przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 p. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ppsa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, której przepisy o obowiązkach podatkowych znajdują z mocy art. 87 ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze powołanego również w podstawie prawnej decyzji, zastosowanie do opłat eksploatacyjnych, a więc do opłaty będącej przedmiotem wniosku skarżącego o jej umorzenie.

Natomiast powołany przepis ordynacji podatkowej przewiduje, iż organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe (w tym przypadku opłatę eksploatacyjną) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Rzeczą organów była zatem ocena wniosku z punktu widzenia wskazanych w ww. przepisie przesłanek z uprzednim poczynieniem ustaleń faktycznych warunkujących dokonanie pełnej i wnikliwej oceny w powyższym zakresie.

Przesłanka ważnego interesu podatnika, od wystąpienia której uzależniona jest możliwość umorzenia przedmiotowego zobowiązania wymaga ustalenia sytuacji majątkowej zobowiązanego i skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Takie też ustalenia zostały przez organy poczynione i tych ustaleń w żadnym zakresie strona nie podważa. Jednakże stwierdzona przez organy bardzo trudna sytuacja finansowa strony i jego rodziny nie jest przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniosku skarżącego o umorzenie ww. opłaty.

Podkreślić bowiem należy, że powołany przepis wymaga, by uwzględnienie wniosku było uzasadnione ważnym interesem podatnika, który, jak trafnie uznał organ II instancji występuje w sytuacjach wyjątkowych, w których niemożność uregulowania zaległości spowodowana jest przypadkami losowymi, a taki stan rzeczy w sprawie nie zachodzi, lub interesem publicznym.

Zasadnie zatem ważny interes skarżącego został przez organ skonfrontowany ze względami społecznymi i wiążącym się z tym łamaniem prawa przez skarżącego w aspekcie ochrony środowiska. Bezsporną w sprawie jest okoliczność, iż podwyższona opłata eksploatacyjna jest wynikiem nieprzestrzegania przez skarżącego przepisów prawa w postaci wydobywania kopaliny bez koncesji i trudności finansowe są skutkiem takiej nielegalnej działalności skarżącego nie zaś skutkiem przypadków losowych takich, jak np. klęski żywiołowe, ciężka choroba czy kalectwo. Trafnie zatem organy uznały, iż względy społeczne w powyższych okolicznościach sprawy przesądzają o braku przesłanek do uwzględnienia wniosku. W interesie publicznym nie leży bowiem umorzenie objętej wnioskiem należności, gdyż w istocie oznaczałoby przerzucenie na społeczeństwo skutków podejmowania nietrafnych decyzji gospodarczych i ryzyka związanego z wykonywaną przez skarżącego nielegalną działalnością gospodarczą.

Podkreślenia przy tym wymaga, że instytucja umorzenia zobowiązania oparta jest na uznaniu administracyjnym i taki też charakter mają wydane w sprawie, a kwestionowane przez skarżącego decyzje. Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem i pełnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, pozwalającym na ocenę, w tym przypadku wniosku skarżącego z punktu widzenia wymagań objętych powołanym przepisem. Kontrola sądu obejmuje zatem badanie, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano dowody umożliwiające ocenę w zakresie przesłanek decyzji uznaniowej i czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego tj. nie nosi cech dowolności, a także czy prawidłowo uzasadniono wybór danego rozstrzygnięcia sprawy. Korzystanie przez organ z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki musi jednak wynikać z rozważenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a te okoliczności zostały w sposób prawidłowy i wnikliwy w sprawie ustalone i organ szczegółowo je wskazał uzasadniając dokonany wybór w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa po uprzednim zgromadzeniu materiału dowodowego ocenionego i zbadanego zgodnie z art. 77 § 1 kpa. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw do przypisania rozstrzygnięciu dowolności, a w takim przypadku rozstrzygnięciu wiążącym się z prawidłową wykładnią i zastosowaniem art. 67a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej nie można przypisać wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ppsa.

Odrębnym przy tym zagadnieniem jest kwestia możliwości umorzenia odsetek za zwłokę z jednoczesnym rozłożeniem należnej opłaty na raty. Wniosek skarżącego w tym przedmiocie podlega rozpoznaniu w kolejnym postępowaniu. Wynik tego postępowania pozostaje bez związku z postępowaniem z przedmiotowego wniosku jak też bez związku z rozstrzygnięciami wydanymi przez organy, objętymi niniejszą skargą.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zarzuty skargi sformułowane zresztą w sposób ogólnikowy nie są uzasadnione i nie stwierdzając uchybień skutkujących w świetle art. 145 § 1 ppsa uwzględnieniem skargi orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.