Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 87/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007r. sprawy ze skargi E. G., M. P. i J. P na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących E. G., M. P. i J. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 87/07

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. znak [..] stwierdzającą, że nieruchomość ziemska stanowiąca byłą własność F. P. o powierzchni 139,8618 ha, położona na terenie wsi P., gmina J., podpadała pod działanie przepisu art.2 ust 1 lit e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13.).

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.

Na wniosek E. G., M. P., J. P. oraz B. P. - spadkobierców F. P. zostało wszczęte postępowanie w sprawie o stwierdzenie, że wskazana nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z przepisów dekretu i podlega pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej bowiem jej powierzchnia ogólna przekraczała 100 ha, natomiast powierzchnia użytków rolnych przekraczała 50 ha. Wskazał nadto, iż brak jest dowodów potwierdzających dokonanie podziału nieruchomości przed 1939 r., na co powołują się wnioskodawcy, a w szczególności aktu notarialnego, skutecznie przenoszącego własność nieruchomości. Brak jest również innych dokumentów świadczących o tym, że nastąpił fizyczny podział nieruchomości. Natomiast dołączone do wniosku oświadczenie złożone przed notariuszem przez K. P. w sprawie podziału majątku nie daje podstaw do stwierdzenia, że podział taki faktycznie nastąpił.

Rozpatrując sprawę, na skutek wniesionego od powyżej decyzji odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podniósł, iż stosownie do treści art. 2 ust 1 lit e dekretu na cele reformy rolnej, podlegały przejęciu nieruchomości stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych i prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny

IV SA/Wa 87/07

przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51) za użytki rolne uważa się grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe. Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie na własność Skarbu Państwa, a przewłaszczenie ich następowało z mocy samego prawa, z chwilą wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 13 września 1944 r.

Minister podniósł, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość spełniała wskazane normy obszarowe, co ustalono na podstawie protokołu z dnia 8 lutego 1945 r. w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej oraz na podstawie rejestru pomiarowego. Zgodnie z protokołem ogólna powierzchnia nieruchomości wynosiła 142 ha, w tym grunty orne stanowiły 75 ha, lasy 60 ha, natomiast podwórza, zabudowania i drogi 7 ha. Według rejestru pomiarowego z 1927 r. F. P. był właścicielem nieruchomości o powierzchni ogólnej 139,8616 ha w tym: grunty orne stanowiły 74,6058 ha, ogrody, pałace i zabudowania 1,6446 ha, lasy 60,9806 ha, wody 0,0211 ha i drogi 2,0250 ha. Organ dodał, że strony nie kwestionowały ogólnego obszaru nieruchomości ani powierzchni użytków rolnych.

Odnosząc się do kwestii własności przedmiotowej nieruchomości organ odwoławczy podniósł, iż właścicielem nieruchomości był F. P., co wynika zarówno z protokołu przejęcia jak również z zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w B. z dnia 24 maja 1946 r. Oświadczenia, zamieszkującego w sąsiedztwie, K. P., Minister nie uznał za dowód wystarczający do stwierdzenia, że w 1938 r. został dokonany podział tej nieruchomości. Takie jednostronne oświadczenie woli jest bowiem przede wszystkim dokumentem prywatnym, w którym notariusz potwierdził jedynie, że oświadczenie woli o określonej treści zostało przed nim złożone. Zgodnie z orzecznictwem, moc dowodowa dokumentów prywatnych pozwala jedynie na stwierdzenie, że osoby, które je podpisały, tak twierdzą. Ponadto, w sytuacji, gdy inne dokumenty wskazują na coś odmiennego, danie wiary złożonemu oświadc2:eniu byłoby naruszeniem art. 80 kpa, nakazującemu organowi podejmowanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

IV SA/Wa 87/07

Rozpatrując zarzut wnioskodawców niezgodności z prawem przejęcia na własność Państwa lasów o powierzchni 60,9806 ha, organ wyjaśnił, iż stanowiły one integralną część nieruchomości ziemskiej o podlegały przejęciu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu z mocy samego prawa, jeżeli ich powierzchnia nie przekraczała 25 ha. Jeżeli powierzchnia lasu przekraczała 25 ha, to przechodziły one z mocy samego prawa na własność państwa na podstawie art. 1 ust 1 dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82).

Rozporządzenie wykonawcze do tego dekretu, tj. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 16), nie zawierało analogicznych unormowań jak rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, które przewidywało kompetencje wojewódzkich urzędów ziemskich do orzekania w sprawach, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e dekretu i określało tryb odwoławczy od decyzji tych urzędów. Osoba uprawniona mogła wystąpić o wyłączenie określonej nieruchomości spod działania dekretu na zasadach ogólnych; żądanie takie mogło być oparte na zarzucie, że nieruchomość nie ma charakteru leśnego, bądź nie przekracza 25 ha, albo na zarzucie że podlega ona wyłączeniom przewidzianym w art. 1 ust 3 dekretu. Wobec tego, że dekret z dnia 12 grudnia 1944 r. został uchylony ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321) i nie ma przepisu, który przewidywałby właściwość organów administracji do rozstrzygania sporów dotyczących nabycia przez Skarb Państwa własności lasów i gruntów leśnych na podstawie uchylonego dekretu spory takie mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu preed sądem powszechnym - w trybie powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a jej rzeczywistym stanem prawnym.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż na terenie przedmiotowej nieruchomości lasy, przeszły na własność Państwa z mocy samego prawa z dniem wejścia w życie dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, tj. 27 grudnia 1944 r. i dlatego też nie powinny być one wymienione w protokole z dnia 8 lutego 1945 r. W tej sytuacji Minister stwierdził brak dowodów stwierdzających dokonanie podziału nieruchomości przed 1939 r., natomiast bezspornym uznał, że

IV SA/Wa 87/07

obszar użytków rolnych przekraczał 50 ha, a zatem utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. G., M. P. i J.. P. reprezentowani przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 1 w związku z art. 2 ust 1 lit

e dekretu poprzez przyjęcie, iż majątek P., gmina J., powiat

L, województwo [...], stanowiący do roku 1941 własność F.

P., podpadał pod działanie art. 2 ust 1 lit e dekretu,

przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 77

§ 1 kpa w związku z art. 80 kpa, polegające na dokonaniu błędnego ustalenia, iż

wskazany majątek nie został przekazany oraz podzielony prawnie i faktycznie w roku

1938 pomiędzy dzieci F. P,

przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie

art. 77 § 1 kpa w związku z art. 75 § 1 kpa polegające na bezpodstawnym

odmówieniu wiarygodności oraz mocy dowodowej oświadczeniu złożonemu w formie

aktu notarialnego przez K. P.,

przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie

art. 107 § 3 kpa, polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla

których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej powołanemu oświadczeniu,

przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez ich

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 1 w związku z art. 2

ust 1 lit e dekretu poprzez przyjęcie, iż część przedmiotowego majątku stanowiąca

lasy o powierzchni 60,9806 ha, wody o powierzchni 0,0211 ha, drogi o powierzchni

2,0250 ha, ogrody, place i zabudowania o powierzchni 1,6446 ha podpadała pod art.

2 ust. 1 lite dekretu,

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 1 w

związku z art. 2 ust 1 lit e dekretu poprzez przyjęcie, iż część przedmiotowego

majątku stanowiąca lasy o powierzchni 60,9806 ha podpadała pod art. 2 ust 1 lit e

dekretu,

IV SA/Wa 87/07

* naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a

mianowicie art. 78 § 1 kpa w związku z art. 75 § 1 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa

polegające na nieuwzględnieniu przez organ wniosku o przeprowadzenie dowodu z

przesłuchania świadka K. P. na okoliczności mające

istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

* przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie

art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa polegające na dokonaniu błędnego ustalenia,

iż właścicielem przedmiotowego majątku był F. P.,

* przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie

art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa polegające na dokonaniu błędnego ustalenia,

iż oświadczenie złożone w formie aktu notarialnego przez K.P. stanowiło oświadczenie woli,

* przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie

art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa w związku z art. 76 § 1 kpa oraz naruszenie

prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 2 § 2

ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. prawo o notariacie (Dz. U. Nr 42, poz. 396 ze zm.)

poprzez przyjęcie, iż akt notarialny stanowi dokument prywatny,

* przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie

art. 77 § 1 kpa w związku z art. 7 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i

rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ w sposób nieuprawniony założył, iż jedynym dowodem na przekazanie i podział nieruchomości może być dokument sporządzony w formie aktu notarialnego. Tym samym przyjął obowiązywanie legalnej teorii dowodowej. Z czysto cywilnoprawnego jednak punktu widzenia zniszczenie aktu notarialnego nie powoduje, iż czynność prawna dokonana w formie tegoż aktu jest nieważna czy też bezskuteczna. Nadto Minister nie wskazał konkretnych dokumentów, które, jak twierdzi, wskazywałyby na coś odmiennego. Rozpoznając sprawę i prowadząc postępowanie dowodowe organ pominął wniosek wnioskodawców o przesłuchanie w charakterze świadka K. P. - osoby, która sporządziła oświadczenie dotyczące podziału i przekazania przedmiotowej nieruchomości, a którego zeznania dotyczyłyby kwestii kluczowych i zasadniczych w niniejszej sprawie. Błędnie także organ uznał, iż oświadczenie to stanowiło oświadczenie woli bowiem w opinii skarżących stanowiło oświadczenie wiedzy. Błędna jest również ocena prawna Ministra jakoby

IV SA/Wa 87/07

oświadczenie takie stanowiło jedynie dokument prywatny. A gdyby nawet to nie pozbawiałoby go to wartości dowodowej w niniejszej sprawie.

Ponadto Minister, zdaniem skarżących, wydał błędną decyzję również i z tej przyczyny, że uznał, iż cały majątek P., gmina J., podpadał pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne dotyczył uznania, iż cały majątek nie podpadał pod działanie tychże przepisów. Oznacza to, w opinii skarżących, iż gdyby w toku postępowania okazało się, że część tego majątku nie podpadała pod działanie przepisu dekretu, obowiązkiem organu było wydanie decyzji ustalającej, iż część ta nie podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit e dekretu. Uzasadniając powyższe skarżący powołali się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r. Mając to na uwadze wskazano, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż żadna inna część majątku poza (ewentualnie) gruntami rolnymi o powierzchni 74,6058 ha, nie mogła podpadać pod działanie przepisów dekretu. Gdyby jednak uznać odmiennie to w dalszym ciągu, w żadnej mierze nie można uznać, iż pod przepisy dekretu podpadały również lasy o obszarze 60,9806 ha, na co wskazuje również orzecznictwo. Bez znaczenia pozostaje fakt czy lasy podpadały pod inne przepisy prawa i czy na ich podstawie przeszły na własność Państwa. Jak słusznie, zdaniem skarżących, stwierdził organ odwoławczy kwestia podpadania lasów pod przepisy dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r., nie podlega w ogóle ocenie w postępowaniu administracyjnym, lecz w postępowaniu przed sądem powszechnym. Organy zobowiązane więc były wydać decyzję, iż co najmniej lasy wchodzące w skład przedmiotowego majątku, nie podpadały pod art. 2 ust 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Nadto podniesiono, iż w dacie wejścia w życie dekretu tj. 13 września 1944 r. F. P. już nie żył, a więc nie mógł być właścicielem przedmiotowej nieruchomości.

Konkludując wskazano, iż skarga skierowana jest również przeciwko decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. wobec czego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

IV SA/Wa 87/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej także P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z treścią art. 134§2 ustawy - P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, lecz nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem wniosku E. G. wszczynającego postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonego orzeczenia było wydanie decyzji stwierdzającej, że majątek P. nie podlegał działaniu przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Podstawą prawną żądania był §5 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz.U. nr 10, poz. 51), zgodnie z którym strona, ubiegająca się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. (1) pkt e), winna przedłożyć wojewódzkiemu urzędowi ziemskiemu dowody, stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, a w braku takich dowodów zwrócić się do wojewódzkiego urzędu ziemskiego o sporządzenie dowodów pomiarowych na swój koszt.

A zatem obowiązkiem organu rozpoznającego taki wniosek jest ustalenie czy nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa na mocy dekretu jest nieruchomością ziemską w rozumieniu art.2 ust. 1 lit. e dekretu oraz czy spełniała wskazane w art. 2 ust. 1 lit. e normy obszarowe. Przepis ten wskazywał wszak, że na

IV SA/Wa 87/07

cele reformy rolnej zostały przeznaczone nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał 100ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych. Trafnie - w ocenie Sądu - organ ocenił, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw do uznania, że objęta wnioskiem nieruchomość została - przed 1 września 1939r. prawnie lub fizycznie podzielona w taki sposób, który uzasadniałby stwierdzenie, że nie podpada ona pod działanie przepisów w/w dekretu.

Dowodem wskazującym na taki podział miało być oświadczenie woli z dnia 14 czerwca 2005r złożone przed notariuszem przez K.. P., zgodnie z którym F. P. jesienią 1938 r. odczytał w jego obecności akt notarialny, którym w 4 częściach równych co do wartości przekazał swój majątek w P. dzieciom.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego oceniającego "wartość dowodową" wskazanego wyżej oświadczenia. Wprawdzie wbrew stanowisku organu oświadczenie takie jest - zgodnie z treścią art. 2 §2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2002r. nr 42, poz. 369 ze zm.) -dokumentem o charakterze dokumentu urzędowego ( a nie jak wskazał organ odwoławczy dokumentem prywatnym) jednakże nie korzysta ono z domniemania prawdziwości ze stanem faktycznym. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił w tym zakresie stanowisko reprezentowane w doktrynie gdzie wskazuje się, że każda czynność ucieleśniona przez strony w formie aktu notarialnego uzyskuje w postępowaniu dowodowym status dokumentu urzędowego. [...]. Czynności notarialne polegające na poświadczeniu będą miały moc urzędową tylko i wyłącznie w zakresie ich dokonania. Oświadczenia zawarte w dokumencie, którego odpis, wyciąg lub kopia zostały poświadczone, oraz oświadczenia zawarte w dokumencie, pod którym podpis został złożony w obecności notariusza, nie będą wyposażone w domniemanie ich zgodności ze stanem faktycznym. Notariusz bowiem przez poświadczenie stwierdza, że określona osoba podpis złożyła, że określona osoba pozostaje przy życiu bądź w pewnym miejscu. (Prawo Spółek 1999/4/13 ).

Innymi słowy złożony dokument potwierdza jedynie okoliczność, że K. P. złożył oświadczenie woli określonej treści.

Wymaga jednak podkreślenia, że treść złożonego oświadczenia ( nawet przy przyjęciu domniemania jego prawdziwości) - wbrew twierdzeniom skarżących - nie wskazuje jednoznacznie na podział fizyczny i prawny nieruchomości na mniejsze,

IV SA/Wa 87/07

których normy obszarowe nie uzasadniałyby zastosowanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z oświadczenia tego wynika bowiem, że F. P. podzielił majątek na 4 równe co do wartości części i przekazał je swoim dzieciom. Brak jednak informacji ażeby z przekazaniem majątku dzieciom łączyło się zniesienie współwłasności bo jedynie w takim wypadku można by przyjąć, że majątek został podzielony na takie części, które nie spełniają norm obszarowych. Samo natomiast przekazanie majątku dzieciom w czterech równych częściach powodowało, że majątek zamiast jednego właściciela stawał się przedmiotem współwłasności 4 osób. Taka zmiana natomiast nie ograniczała przejęcia nieruchomości z mocy dekretu. Nie trafny jest zatem zarzut nienależytego wyjaśnienia sprawy we wskazanym wyżej zakresie. Żaden dowód znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego nie wskazuje ażeby doszło do fizycznego lub prawnego podziału nieruchomości w P. w sposób, który uzasadniałby wyłączenie nieruchomości ziemskiej spod działania przepisów w/w dekretu. Należy zwrócić uwagę, że w aktach postępowania administracyjnego znajduje się protokół przejęcia majątku z dnia 8 lutego 1945 r., w którym brak jest jakiejkolwiek adnotacji ażeby w przeszłości doszło do prawnego lub choćby fizycznego podziału majątku.

Reasumując - organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy co do tego, że nie zostało udowodnione, że będąca przedmiotem orzekania nieruchomość ziemska uległa przed 1 września 1939 r. podziałowi. § 6 rozporządzenia wykonawczego wskazywał natomiast, że to na wnioskodawcy ciążył obowiązek ustalenia w/w okoliczności.

Trafny jest natomiast zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 1 w związku z art. 2 ust 1 lit e dekretu poprzez przyjęcie, iż część przedmiotowego majątku stanowiąca lasy o powierzchni 60,9806 ha podpadała pod art. 2 ust 1 lit e dekretu. Decyzji organu odwoławczego w tym zakresie należy zarzucić przede wszystkim wzajemną sprzeczność. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał wszak w całości w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą, że cały majątek P. o powierzchni 139,8618 ha podpada pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, natomiast w uzasadnieniu rozstrzygnięcia - w odniesieniu do zarzutów odwołania - stwierdził jednoznacznie, że położone na terenie przedmiotowej nieruchomości lasy przeszły na własność Państwa z mocy samego prawa z dniem wejścia w życie dekretu o przejęciu niektórych lasów na

IV SA/Wa 87/07

własność Skarbu Państwa to jest 27 grudnia 1944r. i dlatego nie powinny być wymienione w protokole z dnia 8 lutego 1945r.

Jak wynika z niekwestionowanych zapisów w protokole przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej nieruchomość będąca przedmiotem przejęcia posiadała 142 ha, zaś wg sprawozdania z 1 stycznia 1946r. -135 ha powierzchni ogólnej, w tym 75 ha gruntów ornych a 60 ha lasów. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 13 września 1944r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa ( Dz.U. nr 15, poz. 82) lasy, których powierzchnia przekraczała 25 ha przechodziły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Zapis ten nie odnosił się jedynie do lasów podzielonych prawnie lub faktycznie przed dniem 1-go września 1939 r. na parcele nie większe niż 25 ha, a stanowiących własność osób fizycznych, grunty których nie są objęte przepisami artykułu 2 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( art. 1 ust. 3 lit. b tego dekretu). Wobec wątpliwości interpretacyjnych co do zakresu działania tych dekretów - w orzecznictwie sądowym ostatecznie utrwalił się pogląd - który podziela również Sąd w niniejszej sprawie, iż na podstawie przepisów dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82) - na własność Skarbu Państwa przeszły także lasy i grunty leśne o obszarze powyżej 25 ha, stanowiące własność osób fizycznych, których grunty były objęte przepisem art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( tak SN w wyroku z dnia 22 kwietnia 2005r. II CK 653/04 OSNC 2006/3/56)

Organ odwoławczy prawidłowo zatem ustalił i znalazło to wyraz w uzasadnieniu decyzji, że wchodzące w skład nieruchomości ziemskiej lasy nie podlegały przejęciu na mocy przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej lecz dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Niezależnie natomiast od tego jaki organ jest właściwy do orzekania w przedmiocie wyłączenia określonej nieruchomości - lasu spod działania dekretu, nieuprawnione jest orzekanie przez Wojewodę a następnie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że nieruchomość w tej części przeszła na rzecz Skarbu Państwa na mocy przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

A zatem orzeczenie w tym zakresie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego- art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, oraz przepisów postępowania, art. 107 §3 kpa , które miało wpływ na wynik sprawy.

IV SA/Wa 87/07

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji organ odwoławczy przyznał wszak, że lasy wchodzące w skład majątku, o powierzchni 60ha - przeszły na rzecz Skarbu Państwa na mocy przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, co jest ustaleniem nieprawidłowym.

Rozpoznając ponownie odwołanie skarżących organ odwoławczy uwzględni wskazaną wyżej ocenę prawną to jest okoliczność, że wchodzące w skład nieruchomości ziemskiej lasy nie przeszły na rzecz Skarbu Państwa na mocy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Dodatkowo organ ustosunkuje się do zarzutów zawartych w odwołaniu i skardze odnoszących się do przejęcia na mocy dekretu części nieruchomości takich jak wody, ogrody, place i zabudowania, gdyż nie odniósł się do tych kwestii w zaskarżonym orzeczeniu pomimo ich podniesienia w odwołaniu, co stanowi uchybienie w świetle treści art. 107 § 3 kpa.

Z tych wszystkich względów Sąd - na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.