Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2459/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1; art. 2 ust. 2; art. 1a ust. 1 pkt 4 i pkt 7; art. 1a ust. 3 pkt 2; art. 1a ust. 1 pkt 3; art. 3 ust. 2; art. 3 ust. 1 pkt 4 i ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 1 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1821
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Op 39/19 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Op 39/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. (dalej: skarżący, Nadleśnictwo) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej: SKO) z dnia 27 września 2018 r. (wyrok i inne powoływane orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że 8 stycznia 2018 r., po wszczęciu postępowania z urzędu, została wydana przez Wójta Gminy P. decyzja określająca Nadleśnictwu K. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 69.362,00 zł. Organ ustalił, że Nadleśnictwo w dniu 2 grudnia 2015 r. zawarło z T. S.A. z siedzibą w K. umowę o ustanowienie służebności przesyłu, dotyczącą gruntów będących w zarządzie skarżącego. Wynika z niej, że łączna powierzchnia gruntów, które znajdują się pod napowietrznymi liniami energetycznymi (t

zw. pas techniczny) wynosi 99.247,24 m2, z czego powierzchnia gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako las (Ls) wynosi 99.206,20 m2, natomiast powierzchnia gruntów rolnych stanowi 41,04 m2.

Od decyzji organu pierwszej instancji Nadleśnictwo wniosło odwołanie, a pismem z dnia 19 września 2018 r. wniosło o "uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie" o ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym (Dz. U. 2018, poz. 1588), a także o projekt rządowy wraz z uzasadnieniem, wniesiony pod obrady Sejmu. Zdaniem skarżącego nowelizacja ta podyktowana została koniecznością doprecyzowania zasad opodatkowania gruntów, z których korzystają przedsiębiorcy w związku z posadowieniem infrastruktury służącej m.in. do przesyłania energii elektrycznej i w jej wyniku nastąpiło wskazanie, że posadowienie infrastruktury przesyłowej na gruntach nienależących do przedsiębiorstw, w skład których wchodzi ta infrastruktura, nie zmienia sposobu opodatkowania tych gruntów. Doprecyzowanie to, jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy, "ma zapobiec kształtowaniu się w ostatnim czasie linii orzecznictwa sądów administracyjnych w oparciu o niezgodną z intencją ustawodawcy, interpretację organów podatkowych, w wyniku której określano stawki dla gruntów przez które przebiegały linie energetyczne, w wysokości przewidzianej dla gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że sporne grunty zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę, z którą skarżący zawarł umowę służebności przesyłu. Umowa ta nie przenosiła posiadania gruntów na spółkę, na rzecz której ustanowiono służebność i umożliwiała jej dostęp do gruntów i wykonywanie czynności związanych z przesyłem i utrzymaniem pasa technicznego. Sąd pierwszej instancji jednocześnie stwierdził, że nie stoi to na przeszkodzie możliwości prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, działalności leśnej czy działalności związanej z działalnością leśną, co z kolei prowadzi do wniosku, że podatnikiem jest Nadleśnictwo, a samo to czy na spornych gruntach prowadzona jest działalność leśna lub rolna nie ma wpływu na opodatkowanie tych gruntów jako zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z powyższą argumentacją WSA uznał za chybione zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1821 ze zm. – dalej: u.p.l.) oraz art. 2 ust. 2 u.p.o.l., poprzez błędne ich zastosowanie, polegające na przyjęciu, że grunty objęte zaskarżoną decyzją zostały zajęte na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna, jak i art. 3 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 3 ustawy o lasach, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że fakt przebiegania linii energetycznych nad gruntami jednoznacznie przesądza o zajęciu gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej i jednoznacznie wyklucza możliwość prowadzenia gospodarki leśnej bądź ją ogranicza.

Odnosząc się do argumentów akcentujących doprecyzowujący charakter zmian wprowadzonych ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1588) WSA wskazał, że brzmienie przepisów ustawy zmieniającej nie wskazuje na doprecyzowujący charakter tych zmian.

W ocenie Sądu pierwszej instancji ustalenia faktyczne poczynione przez organ podatkowy i wyprowadzona z nich ocena całokształtu okoliczności sprawy, na gruncie obowiązujących regulacji prawnych nie budzi zastrzeżeń, w związku z czym bezzasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

2.1. Skarżący w złożonej skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok ten w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na:

1) naruszeniu art. 1 ust. 1 u.p.l. oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm. – dalej: u.p.o.l.) poprzez błędne ich zastosowanie, polegające na przyjęciu że grunty objęte zaskarżoną decyzją zostały zajęte na wykonywanie działalności gospodarczej innej niż działalność leśna, a stan faktyczny, okoliczności sprawy oraz prawidłowa i całościowa analiza materiału dowodowego poczyniona z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania prowadzą do wniosku, że na tych gruntach prowadzona jest dalej wyłącznie działalność leśna w ściśle określonym znaczeniu;

2) naruszeniu art. 3 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U.2017 r., poz. 788 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że fakt przebiegania linii energetycznych nad gruntami jednoznacznie przesądza o zajęciu gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej i jednocześnie wyklucza możliwość prowadzenia gospodarki leśnej, podczas gdy ustawa wprost stanowi, że grunt pod liniami energetycznymi jest lasem, na którym w ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną;

3) naruszeniu art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459 – dalej: k.c.) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zakład energetyczny będący właścicielem linii energetycznej pozostaje w trwałym posiadaniu zajętych gruntów, podczas gdy okoliczności stanu faktycznego przeczą takiemu rozumieniu.

W oparciu o tak przedstawione zarzuty Nadleśnictwo wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. obowiązujących przepisów.

Ponadto na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

2.2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu.

Na wstępie należy zauważyć, że tożsamy problem prawny, jak w niniejszej sprawie, był już przedmiotem licznych wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym m.in. w wyrokach: z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1156/14; z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1541/15; z 22 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2346/18; z 15 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 3205/18; z 24 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 404/19 z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 571/19 oraz z dnia 19 marca 2020, sygn. akt II FSK 2242/19 i II FSK 2244/19. W powyżej przytoczonych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny jednolicie przyjmował, że grunty leśne, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a konstatacji takiej nie stoi na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko to w pełni podziela, uzasadnia odwołanie się do argumentacji zaprezentowanej zwłaszcza w ostatnich z przywołanych wyroków. Oznacza to także akceptację stanowiska zaprezentowanego przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 2 ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Według art. 1a ust. 1 pkt 4 i 7 tej ustawy, za działalność leśną uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym, natomiast za działalność gospodarczą - działalność, o której mowa w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 1a ust. 3 pkt 2 u.p.o.l., przez użyte w ustawie określenie "lasy" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Kluczowa w rozpoznawanej sprawie i sporna zarazem kwestia dotyczy użytego w przepisie art. 2 ust. 2 u.p.o.l. sformułowania "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej", co w rozpatrywanej sprawie odnosiło się do gruntów Nadleśnictwa. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.l. opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej, niż działalność leśna. Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.l. lasem są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Na tle tych przepisów w rozpoznawanej sprawie spornym zagadnieniem było to, jakiemu podatkowi, tj. od nieruchomości czy leśnemu, powinny podlegać grunty znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznym, stanowiące tzw. pas techniczny.

Jak słusznie wskazano w powołanych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez pojęcie gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej, należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółki energetyczne, prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystują w sposób trwały dla potrzeb tej działalności pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez las liniami energetycznymi, i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii.

Ponadto spółki te jako operatorzy są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych przy uwzględnieniu szeregu przepisów prawa regulujących m.in. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania i posadowienia linii energetycznych. Obowiązki te wynikają nie tylko z umowy służebności przesyłu, ale także z ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. 2012 r., poz. 1059 ze zm.). W rozpoznanej sprawie bezsporne jest bowiem, że spółka T. S.A. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, a na gruntach będących w zarządzie Nadleśnictwa posadowione są linie energetyczne, będące własnością tego podmiotu.

W sprawie jest bezsporne, że spółka T. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, a na gruntach będących w zarządzie Nadleśnictwa posadowione są linie energetyczne, będące własnością tego podmiotu. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie wynika, aby na gruntach zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie mogła być prowadzona inna działalność, w tym leśna, o ile specyfika prowadzonej działalności gospodarczej na to pozwala. Nie ma to jednak wpływu na opodatkowanie takich gruntów, o ile są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i jest podstawowy cel ich wykorzystywania. Zaakceptowanie stanowiska Nadleśnictwa, że nieodzowną cechą zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej jest stan, w którym wyłączona jest w ogóle możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności (w niniejszej sprawie leśnej) oznaczałoby, iż każdy, choćby bardzo ograniczony, przejaw prowadzenia działalności leśnej na gruntach usytuowanych pod liniami energetycznymi powodować by musiał skutek w postaci opodatkowania tych gruntów podatkiem leśnym. Ustalenie zatem, jakim podatkiem opodatkować dany grunt zależałoby jedynie od tego, czy pod liniami jest prowadzona w ograniczonym, czy nawet w jakimkolwiek zakresie gospodarka leśna, a nie od tego, czy grunty są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że sporne grunty, mimo iż ich zarządcą jest Nadleśnictwo, służą do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej przez spółkę energetyczną, zatem dla celów podatkowych winny być zakwalifikowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Bezzasadne były zatem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 u.p.l. i art. 2 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 3 ustawy o lasach przez przyjęcie, że grunty pod liniami elektroenergetycznymi w obrębie zlokalizowanych pod nimi pasów technicznych są gruntami zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej, podczas gdy grunty te stanowią lasy, na których prowadzona jest działalność leśna. Należy powtórzyć, że z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie wynika, aby na gruntach zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie mogła być prowadzona inna działalność, w tym działalność leśna, W konsekwencji, prowadzi to do opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości, zgodnie z ogólną zasadą ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.o.l. Trafnie przy tym Sąd wywiódł, że zmiana przepisów u.p.o.l. obowiązująca od dnia 1 stycznia 2019 r. ma charakter normatywny i wprowadza nowy stan prawny, który nie może mieć zastosowania do wcześniejszych stanów faktycznych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 336 k.c. przez "jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zakład energetyczny będący właścicielem linii energetycznej pozostaje w trwałym posiadaniu zajętych gruntów" należy zauważyć, że takie jego sformułowanie pozostaje w oderwaniu od stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przeciwnie bowiem Sąd uznał, że na skutek zawarcia umowy przesyłu nie doszło do przeniesienia posiadania spornych gruntów na rzecz spółki T. Lektura uzasadnienia tego zarzutu zdaje się natomiast wskazywać, że w istocie skarżący kwestionuje uznanie go za podatnika podatku od nieruchomości. W związku z tym, niezależnie od tak, nieprecyzyjnego sformułowania zarzutu, wypada stwierdzić, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że podatnikiem podatku od nieruchomości od spornych gruntów jest Nadleśnictwo. Wynika to z regulacji art. 3 ust. 2 u.p.o.l. który stanowi, że obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi. Należy bowiem podzielić pogląd, że na podstawie zawartych przez Nadleśnictwo ze spółką energetyczną umów ustanowienia służebności przesyłu nie doszło do przeniesienia posiadania gruntu będącego w zarządzie Nadleśnictwa, a spółka ta jedynie korzysta z nich w ograniczony zakresie, ściśle wskazanym w zawartej umowie służebności przesyłu. Pogląd ten wpisuje się w linię orzeczniczą (por. wyroki NSA z 24 maja 2019 r., sygn. akt IIFSK404/19 oraz z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 571/19 i II FSK 607/19). Wypada zauważyć, że w kwestii podmiotu, na którym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za grunty położone pod liniami elektroenergetycznymi, w dniu 9 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie 7 sędziów w sprawie o sygn. akt II FPS 3/19, w trybie art. 264 § 2 w związku z art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Zgodnie z tą uchwałą, "Przedsiębiorca przesyłowy, który zawarł z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe umowę o ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa, znajdujących się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych gruntów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2018 r.".

Oznacza to, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od tych gruntów ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych (art. 3 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 u.p.o.l.).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu przywołanej uchwały odnoszącą się do ograniczonego prawa rzeczowego, którym jest służebność przesyłu. W uchwale wyjaśniono, powołując się na art. 352 k.c., że swoisty charakter służebności wyraża się w tym, że osoba, która wykonuje służebność, z reguły nie włada rzeczą w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz z niej korzysta w określonym zakresie, na przykład co jakiś czas przejeżdża, przechodzi przez cudzą nieruchomość. Charakter służebności polega na tym, że ogranicza ona prawo własności każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej w korzystaniu z niej, lecz nie pozbawia go władztwa nad nieruchomością. Każdy, kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności. Jest to posiadanie swoiste, gdyż nie łączy się z władztwem nad rzeczą w dosłownym znaczeniu. Podmiot wykonujący służebność korzysta z cudzej rzeczy tylko w oznaczonym zakresie, nierzadko bardzo wąskim, nie władając nią. W odniesieniu do posiadania służebności nie można posługiwać się pojęciem posiadania samoistnego lub zależnego nieruchomości z art. 336 k.c. Posiadacz służebności nie włada nieruchomością, ale faktycznie z niej korzysta. Ponadto korzystanie takie jest sporadyczne, zachodzi od czasu do czasu, a także występuje w różnym nasileniu, a co najważniejsze, nie pozbawia właściciela władztwa nad rzeczą. Świadczy o tym to między innymi użycie przez ustawodawcę w art. 352 § 1 k.c. sformułowania "korzysta", gdy tymczasem przy posiadaniu rzeczy (samoistnym lub zależnym) użyte zostało sformułowanie "włada" (art. 336 k.c.). Władanie jest pojęciem zdecydowanie szerszym od korzystania. Jeżeli dany podmiot "włada" określoną rzeczą, to znaczy, że inny podmiot takiego władania jest pozbawiony. Tymczasem "korzystanie" z rzeczy nie przekreśla możliwości władania nią przez kogo innego, lecz jedynie wskazuje na prawo do wykonywania określonych czynności w stosunku do rzeczy, która nie musi pozostawać we władaniu korzystającego. Wystarczy, że władający rzeczą nie będzie czynił przeszkód w czasowym korzystaniu z niej. Posiadanie służebności to zatem posiadanie prawa, a nie rzeczy. Natomiast art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. dotyczy posiadania rzeczy (nieruchomości), nie zaś praw z nieruchomością związanych, w tym służebności przesyłu. Podatek od nieruchomości jako podatek o charakterze majątkowym obciąża nieruchomość, nie zaś prawa z nią związane. Wobec powyższego, podatnikiem podatku od nieruchomości, w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., będzie podmiot, który zawarł umowę ze Skarbem Państwa bądź też posiada nieruchomość na podstawie innego tytułu prawnego jako posiadacz zależny. Jeżeli natomiast z zawartej umowy wynika, że nie przeniesiono na taki podmiot posiadania, któremu można przypisać cechę posiadania zależnego, lecz ma on jedynie prawo korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa w zakresie odpowiadającym posiadaniu służebności, nie będzie mógł być uznany za podatnika tego podatku.

Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., stanowisko zajęte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których zastosowanie ma przepis interpretowany w uchwale.

Skoro zatem, jak wskazano wcześniej sporne grunty są wykorzystywane (zajęte) na prowadzenie przez przedsiębiorstwa energetyczne działalności gospodarczej w zakresie przesyłu i dystrybucji energii (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.), to w konsekwencji grunty te, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki określonej zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Z tych wszystkich względów sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego są pozbawione podstaw.

3.2. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.