Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 496/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 102 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 50 poz 449
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postepownaiu egzekucyjnym  w administracji
article: art. 130 a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 139
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P Spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu oraz zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej P Spółki z o.o. kwotę 2 517 (dwa tysiące pięćset siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. P Sp. z o.o. zwróciła się do Starosty o przyznanie należności tytułem usunięcia i przechowywania m. in. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] usuniętego z drogi w dniu [...] października 2006 r. w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej p.r.d.).

We wniosku strona zażądała przyznania kwoty 22 310,00 zł netto, w tym 80,00 zł netto za usunięcie pojazdu z drogi i 10,00 zł netto za każdą dobę jego przechowywania, podatku VAT oraz ustawowych odsetek od dnia wymagalności do dnia zapłaty.

2. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] Starosta postanowił o:

- przyznaniu wnioskodawcy zwrotu koniecznych wydatków związanych

z wykonywaniem dozoru w wysokości 5 770,22 zł w stawce 78,90 zł miesięcznie za okres od dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] listopada 2012 r.;

- odmowie przyznania wynagrodzenia za dozór;

- przyznaniu kwoty 80,00 zł za usunięcie pojazdu;

- odmowie zwrotu kosztów i wynagrodzenia po stawce wskazanej przez stronę;

- odmowie przyznania ustawowych odsetek od dnia wymagalności do dnia zapłaty;

- odmowie naliczenia podatku VAT, jako że w przedmiotowej sprawie nie występuje podatek VAT więc przyznana należność jest wartością brutto

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej u.p.e.a.) stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przepis ten przewiduje dwa rodzaje roszczeń dozorcy: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór. Jeśli chodzi o pierwszy składnik należności dozorcy, tj. zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, w postępowaniu administracyjnym należy ustalić rzeczywiste wydatki poniesione przez dozorcę na wykonywanie dozoru.

Ponadto, z dyspozycji art. 102 § 2 u.p.e.a. wynika, że dozorca nie tylko powinien wskazać konieczne wydatki poniesione na dozór przedmiotowego pojazdu, ale musi również przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały wyliczone. Natomiast jeżeli chodzi o wynagrodzenie za dozór, w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia.

W celu wyliczenia należności żądanych przez wnioskodawcę organ I instancji powołał biegłego skarbowego celem sporządzenia opinii dotyczącej oszacowania wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 130a p.r.d. w latach 2004-2009 przez firmę P sp. z o.o.

W dniu 31 maja 2013 r. do organu wpłynęła opinia biegłego skarbowego. Organ

I instancji zlecił biegłemu wykonanie opinii uzupełniającej, która została złożona

w organie w dniu 12 lipca 2013 r. Biegły w opinii ustalił stawkę dziennego kosztu

w następującej wysokości:

– za przechowywanie pojazdu samochodowego w wysokości 2,06 zł netto/1 dzień,

– za przechowywanie jednośladu 1,29 netto/1 dzień (62,52% stawki pojazdu samochodowego zgodnie z procentem wynikającym z umów zawartych przez wnioskodawcę z Urzędem Skarbowym),

– za dokonanie usunięcia pojazdu biegły uznał stawki żądane przez wnioskodawcę czyli 80,00 zł netto za pojazd samochodowy i 30,00 zł netto za jednoślad.

Jako wysokość wynagrodzenia biegły zaproponował stopę ryczałtową 30% zysku, która to stopa w ocenie biegłego jest średnią stopą w branży o podobnej działalności. Łączna kwota kosztu wraz z wynagrodzeniem za ustalona przez biegłego za jedną dobę przechowywania pojazdu samochodowego to kwota 2,68 zł.

W przypadku jednośladu jest to kwota w wysokości 1,68 zł.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. wnioskodawca wniósł zastrzeżenia do sporządzonej opinii biegłego. W dniu 7 października 2013 r. do organu I instancji wpłynęła odpowiedź biegłego, który konsekwentnie podtrzymał swoje stanowisko

w sprawie i zaznaczył, iż w sposób wyczerpujący wyjaśnił swoje stanowisko, a strona ma pełne prawo powołania innego biegłego.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji podał, że w toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła stosownych dokumentów dotyczących sposobu wyliczenia żądanych kwot. Kwoty żądane przez wnioskodawcę są prawie trzykrotnie wyższe niż zawarte w obowiązujących w tamtym okresie umowach na przechowywanie usuniętych pojazdów zawartych pomiędzy stroną a Urzędem Skarbowym.

Ponadto dane w przestawionych przez stronę pismach z innych parkingów wykonujących podobną działalność nie pozwoliły na ustalenie wysokości wynagrodzenia za dozór, bowiem podane w nich stawki dobowe obejmowały łączną kwotę przysługującą dozorcy (bez wyodrębnienia kwoty poniesionych wydatków

i wynagrodzenia). Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania owych poniesionych kosztów. Zatem dyspozycja art. 102 § 2 u.p.e.a. nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorowaniem rzeczy danego rodzaju, tylko chodzi tu o konkretne wydatki.

Organ następnie wskazał, że przyczyną określenia początkowej daty odpowiedzialności Starosty na dzień [...] września 2010 r. jest fakt, iż w myśl art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który obowiązywał do dnia 10 czerwca

2009 r., pojazd usunięty w trybie określonym w art. 130a ust. 1 lub 2 tej ustawy

i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 m-cy od dnia jego usunięcia, uznawało się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd w takim przypadku przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Bezsporne jest, iż w przypadku pojazdów usuniętych przez wnioskodawcę w latach 2004 - 2009 upłynął już

6 miesięczny termin wymagany w poprzednim stanie prawnym jako przesłanka wydania decyzji o przejęciu własności przedmiotowych pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 Trybunał Konstytucyjny orzekł,

że art. 130 a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu, bez prawomocnego orzeczenia sądu jest niezgodny

z Konstytucją. Przepis art. 130a ust. 10 wskazanej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 11 czerwca 2009 r.

Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) to Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo

o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] września 2010 r. wobec pojazdów, których 6 miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. do dnia [...] września 2010 r.

W ocenie organu I instancji, Starosta posiada kompetencje do orzekania

o przyznaniu wnioskowanych kosztów dopiero od dnia [...] września 2010 r. i nie jest właściwy do orzekania o kosztach powstałych przed tą datą. Ponadto organ wskazał,

że wnioskodawca na podstawie postanowień § 5 pkt 1 umów przechowywania zawartych z Urzędem Skarbowym w latach 2005-2009 był zobowiązany do wystawiania faktur i doręczania ich Urzędowi Skarbowemu po upływie każdego kolejnego miesiąca przechowywania. Urząd Skarbowy zobowiązał się do zapłaty wynagrodzenia w terminie 14 dni od daty otrzymania faktury. Według biegłego w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, że spółka P wystawiła Urzędowi Skarbowemu faktury za okres od dnia [...] października 2005 r. do [...] czerwca 2009 r. W związku z tym organ I instancji założył, iż gdyby Spółka wystawiła w odpowiednim terminie przedmiotowe faktury to Urząd Skarbowy wypłaciłby jej wynagrodzenie na wszystkie pojazdy, których dotyczy niniejsze postępowanie.

Następnie organ I instancji podał, że przyczyną odmowy przyznania wnioskodawcy wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] stanowi fakt, iż pojazd był przechowywany poza terenem wyznaczonego parkingu strzeżonego, a dozorca nie powiadomił o tej okoliczności organ egzekucyjny. Po przeniesieniu pojazdu poza teren parkingi strzeżonego, pojazd był narażony na kradzież lub ograbienie, a zaniechanie koszenia terenu uniemożliwiło biegłemu identyfikację pojazdu.

Wysokość wynagrodzenia za dozór organ I instancji ustalił według średnich wartości podstawowych wskaźników finansowych dla branży "Pozostała indywidualna działalność usługowa za lata 2004-2012" opracowana przez Komisję ds. Analizy Finansowej Rady Naukowej Stowarzyszenia Księgowych w Polsce we współpracy z Wywiadownią Gospodarczą InfoCredit w wysokości 8,96% licząc od kwoty kosztu dziennego oddzielnie na każdy z pojazdów. Uzasadniając taką wysokość wynagrodzenia organ I instancji podał, że biegły ustalił wysokość wynagrodzenia jako 30% zysku liczonego od ustalonego kosztu dziennego przechowywania danego pojazdu tj. 2,06 zł za samochód osobowy i 1,29 zł za jednoślad, jednakże organ korzystając z prawa, że opinia biegłego jako środek dowodowy podlega ocenie na tych samych zasadach co inne dowody przeprowadzone w sprawie, gdyż to organ a nie biegły rozstrzyga sprawę co do istoty postanowił obniżyć wynagrodzenie. Organ

I instancji ustalając wysokość wynagrodzenia oparł się na średnich wartościach podstawowych wskaźników finansowych dla branży "Pozostała indywidualna działalność usługowa" za lata 2004-2012.

Organ I instancji wskazał także, że ustalając wysokość wynagrodzenia wziął pod uwagę zapis Ministerstwa Rozwoju Regionalnego zawarty w Wytycznych w zakresie dofinansowania z programów operacyjnych podmiotów realizujących obowiązek świadczenia usług publicznych w transporcie zbiorowym (Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013), który to mówi, że zgodnie z pkt 6 załącznika do rozporządzenia WF Nr 1370/07 przez "rozsądny zysk" należy rozumieć stopę zwrotu

z kapitału, która w danym państwie członkowskim uznawana jest za normalną dla tego sektora i w której uwzględniono ryzyko lub brak ryzyka ponoszonego w związku

z interwencją organu publicznego przez podmiot świadczący usługi publiczne. W celu oceny jakości gospodarowania majątkiem stopa zwrotu powinna być odniesiona do odpowiednich, powszechnie przyjmowanych wielkości (np. kapitału własnego lub kapitału zainwestowanego). Rekomendowaną stopą zwrotu z kapitału własnego dla przedsięwzięć transportowych jest 6% w ujęciu realnym. Organ zaznaczył przy tym,

że jak wynika z opinii biegłego, średnia stopa zysku wnioskodawcy za lata 2009-2012 kształtowała się na poziomie 6%.

Odnosząc się do kwestii zasądzenia odsetek ustawowych od dnia wymagalności do dnia zapłaty, to organ podał, że uznaje to żądanie za całkowicie nieuzasadnione.

Art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwarza po stronie organu egzekucyjnego obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Odsetki od nieuiszczonych kwot będących wydatkami oraz wynagrodzeniem nie są składnikiem żadnego z tych świadczeń, co wynika z ich istoty.

Następnie organ wskazał na fakt, iż dozorca parkingu poinformował, że znany był mu termin odbioru pojazdu z parkingu, a z uwagi na niską wartość pojazdu przeznaczonego do demontażu, dozorca nie ponosił wysokich kosztów oraz ryzyka związanego z zapewnieniem odpowiedniej ochrony tego pojazdu, a zatem inne realia

w tym konkretnym przypadku w ocenie organu było powodem nie przyznania stronie należności z tytułu wykonywanego dozoru. Odmowa przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu jest uzasadniona tym, że pojazd ten był przechowywany poza terenem wyznaczonego parkingu strzeżonego, a dozorca nie zawiadomił organu egzekucyjnego o zmianie miejsca przechowywania pojazdu co jest sprzeczne z treścią art. 102 § 1 u.p.e.a. Po przeniesieniu pojazdu poza ten parking pojazd był przechowywany w sposób mający znaczny wpływ na jego wartość, był narażony na kradzież lub ograbienie. Teren na którym znajdował się pojazd nie był koszony, a więc pojazd stał w wysokich zaroślach.

Organ podkreślił, że strona skarżąca nie udokumentowała żadnych koniecznych wydatków podlegających zwrotowi, a niewykazanie rzeczywistych kosztów przechowywania pojazdu, skutkuje tym, że konieczne jest przeprowadzanie analizy rynku w celu ustalenia poziomu stawek funkcjonujących w rozliczeniach z firmami przechowującymi pojazdy w okresie sprawowanego dozoru.

Następnie organ I instancji podał, że wezwał stronę do wskazania konkretnych wydatków poniesionych na dozór poszczególnych pojazdów i przedstawienie na jakiej podstawie ustalono żądaną kwotę. Wezwano wnioskodawcę do wyjaśnienia rozbieżności między żądaną kwotą za dobę przechowywania pojazdu tj. 10,00 zł netto za każdą dobę, a kwotą wynikającą z przywołanej, w pismach strony urnowy, zawartej

z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, z zapisów której wynika kwota 117,40 zł brutto za 1 miesiąc przechowywania pojazdu. Wnioskodawca nie wykazał jednak sposobu wyliczenia i nie udokumentował poniesionych kosztów. Poinformował, iż nie wyliczył kwot przechowywania pojazdów zgodnie z umowami zawartymi z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, z uwagi na to, iż obowiązywały one wyłącznie do dnia 31 grudnia 2009 r., a stroną tych umów nie było Starostwo Powiatowe. Poinformował, iż dokonanie takiego wyliczenia obejmującego kilka lat wstecz jest czasochłonne, a stawianie przechowawcy warunków wypłaty wynagrodzenia za przechowanie jest ze strony organu jedynie przewlekaniem postępowania. Wskazał, iż kwoty wynagrodzenia zostały wyliczone w oparciu o ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność.

W dalszej kolejności Starosta podał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, a organy administracji wskazują, że należy w tym zakresie posiłkować się art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za holowanie

i przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Istniały w tej sytuacji podstawy do ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór w oparciu o miernik wynagrodzenia stosowanego w tego rodzaju przypadkach na terenie miejscowości.

W związku w powyższym oraz stanowiskiem strony organ, wobec braku możliwości weryfikacji zarówno kosztów jak i wynagrodzenia z tytułu przechowania przedmiotowego pojazdu, wskazanych przez stronę, przeprowadził analizę rynku lokalnego na okoliczność ustalenia średnich stawek przyjętych w danych stosunkach. Organ zwrócił się do podmiotów prowadzących działalność w miejscowości [...], których profil działalności zbliżony jest do profilu P sp. z o.o. z prośbą o podanie wysokości średnich stawek pobieranych za przechowywanie pojazdów. Mając na uwadze, że na rynku lokalnym działają trzy firmy organ I instancji wyliczył średnią stawkę miesięczną w wysokości 86,67 zł brutto. Zdaniem organu skoro pojazd był przechowywany (dozorowany) przez dłuższy okres czasu, zasadnym było oparcie się na stawkach opłat miesięcznych (abonamentowych). Kalkulacja tych opłat uwzględnia bowiem czas przechowywania pojazdu. Stawki dobowe są właściwe wówczas, gdy umowa jest okazjonalna, trwająca przez krótki czas nieoznaczony, a przez to opłata jest wyższa, bo nie gwarantuje stałego zysku. Zajmowanie miejsca przez dozorowany pojazd można uznać za równoznaczne ze stałym parkowaniem, podobnie jak wykupienie abonamentu na parkingu.

3. Na powyższe postanowienie, z zachowaniem ustawowego terminu, P

sp. z o. o. wniosła zażalenie. W jego uzasadnieniu P sp. z o.o. zarzuciło organowi I instancji naruszenie:

- przepisów postępowania tj. art. 78 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) w związku z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia opinii uzupełniającej dotyczącej zarzutów P sp. z o.o. zawartych w piśmie z dnia [...] września 2013 r.; naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolne obniżenie stawki wynagrodzenia oraz dowolne przyjęcie stawki wynagrodzenia bez zwrócenia się do przedsiębiorców wykonujących działalność podobną do wykonywanej przez P sp. z o.o.;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 1 i § 3 pkt 2b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyznanie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów oraz wynagrodzenia za dozór w wysokości rażąco odbiegającej od stawek rynkowych stosowanych przez przedsiębiorców prowadzących parkingi strzeżone a także stawek wynagrodzenia stosowanych na podstawie uchwał Rady Powiatu w latach 2005 do obecnie;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10 i 10h p.r.d. poprzez przyznanie zwrotu kosztów oraz wynagrodzenia za dozór jedynie od dnia [...] września 2010 r. do dnia odbioru pojazdu;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 102 § 2 u.p.e.a. poprzez nieprzyznanie ustawowych odsetek oraz nienaliczeniu podatku VAT.

Zarzucono także niezastosowanie się przez organ I instancji do wytycznych zawartych w orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 594, ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, ze zm.), art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. z uwzględnieniem art. 102 § 1 u.p.e.a. oraz art. 130a p.r.d. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i w tym zakresie orzekło o:

- przyznaniu wnioskodawcy zwrotu koniecznych wydatków związanych

z wykonywaniem dozoru pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] w wysokości 3 776,68 zł za okres od dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] września 2010 r.;

- odmowie przyznania wynagrodzenia za dozór;

- umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych

z wykonywaniem dozoru pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] na okres od [...] października 2010 r. do dnia odbioru z parkingu strzeżonego, tj. do dnia [...] listopada 2012 r.;

- przyznaniu wnioskodawcy kwoty 80,00 zł za dokonanie usunięcia pojazdu;

- odmowie zwrotu kosztów i wynagrodzenia po stawce wskazanej przez wnioskodawcę;

- odmowie przyznania odsetek od dnia wymagalności do dnia zapłaty;

- odmowie naliczenia podatku VAT jako że w przedmiotowej sprawie nie występuje podatek VAT a przyznana należność jest wartością brutto.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w czasie przechowywania pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przez wnioskodawcę doszło do zmiany przepisów prawa dotyczących organu właściwego w sprawach orzekania o przyznaniu zwrotu wydatków związanych ze sprawowaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór jak i sposobu i tryb wyłaniania podmiotu zajmującego się usuwaniem, przechowywaniem i dozorowaniem pojazdów usuniętych z drogi.

Za drugą istotną, konieczną do zaakcentowania kwestię organ uznał zmianę rozważanej regulacji, jaka nastąpiła z dniem 21 sierpnia 2011 r., kiedy to weszły w życie niektóre uregulowania ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 30 sierpnia 2010 r., Nr 152, poz. 1018 z późn. zm. - zob. art. 16 pkt 1 tej noweli). Dopiero od tej daty (tzn. od dnia

21 sierpnia 2011 r.), usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2 artykułu 130a p.r.d., należy do zadań własnych powiatów, realizowanych przez starostę przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierzanych (w zakresie ich wykonywania) zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych (art. 130a ust. 5f p.r.d,). Od tej samej daty opłaty za usunięcie i parkowanie pojazdu, których wysokość ustalana jest corocznie przez radę powiatu, stanowią też dopiero dochód własny powiatu (art. 130a ust. 6e p.r.d.). Jednostki usuwające pojazdy oraz jednostki prowadzące parkingi strzeżone wyznaczone na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie noweli z dnia 22 lipca 2010 r. do prawa o ruchu drogowym realizują nadał swoje dotychczasowe zadania przez okres, na jaki zostały do tego wyznaczone, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od wejścia w życie tejże noweli (art. 9 ust. 1 noweli).

Zdaniem SKO ze wszystkich przywołanych regulacji wynikają następujące konkluzje: po pierwsze - skoro pojazd usunięty z drogi na koszt jego właściciela jest umieszczany na parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za usunięcie

i parkowanie, jest oczywiste, że koszty poniesione z tego tytułu, powstałe od momentu wydania dyspozycji umocowanego do tego podmiotu zwracane być powinny tej jednostce, która je poniosła.

Po drugie - obecnie (ze względu na to, że usuwanie i dozorowanie pojazdów stanowi zadanie własne powiatu, realizowane w pierwszej kolejności przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych) opłaty ponoszone przez właściciela z tytułu wspomnianych kosztów są dochodami własnymi powiatu. W okresie przejściowym,

tzn. najdłużej w ciągu 12 miesięcy od daty wejścia w życie nowelizacji z dnia 22 lipca

2010 r. do prawa o ruchu drogowym, zwrot kosztów usunięcia i dozorowania pojazdu na parkingu strzeżonym powinien jednak dokonywać się na rzecz jednostki wyznaczonej do dokonywania tych czynności według wcześniej obowiązujących regulacji.

Ponadto organ wskazał, że w orzecznictwie podkreśla się, że zgodnie z aktualnie obowiązującym stanem prawnym nieodebranie pojazdu z parkingu w terminie

6 miesięcy nie rodzi skutku przejścia jego własności z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06 stwierdził bowiem niekonstytucyjność art. 130a ust. 10 wskazanej ustawy w zakresie,

w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, a nadto niezgodność § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. z art. 130a ust. 11 ustawy i art. 92 ust. 1 i art. 46 Konstytucji. Jednocześnie Trybunał orzekł, iż przepisy te tracą moc obowiązującą

z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, a więc z dniem 12 czerwca 2009 r.

Aktualnie zgodnie z art. 130a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu

z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie

3 miesięcy od dnia jego usunięcia.

Organ wskazał, że co zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu. Stanowi o tym art. 130a ust. 1 i ust. 2 p.r.d. określający przypadki w których pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela lub może być usunięty na koszt właściciela. Maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu

z drogi i jego parkowanie określa corocznie rada powiatu w uchwale (art. 130a ust. 5c, ust. 6 i ust. 6a p.r.d.). Opłaty, jakie ustala rada powiatu na podstawie wskazanego przepisu, odnoszą się do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i nie mają wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na nieodebranie go przez właściciela

w określonym w ustawie terminie. W sytuacji, gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów. Stawki ustalone przez radę powiatu mogą stanowić jeden z elementów ustalenia kosztów dozoru na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a.

Wskazany artykuł, ani żaden inny przepis tej ustawy, nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie tego dozoru. Obejmuje więc wydatki na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Kolegium podniosło, że organ I instancji błędnie określił okres, od jakiego ponosi odpowiedzialność, a tym samym okres, za jaki przyznał wnioskodawcy żądane koszty. Zwrócił uwagę na zapisy art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który stanowi, iż jednostki usuwające pojazdy oraz jednostki prowadzące parkingi strzeżone wyznaczone na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy realizują swoje zadania przez okres, na jaki zostały do tego wyznaczone (ust. 1). Jak wynika

z akt sprawy wnioskodawca był jednostką wyznaczoną do usuwania i przechowywania pojazdów na parkingu strzeżonym do końca września 2010 r. (zarządzenie Starosty z dnia [...] września 2007 r. Nr [...]).

W świetle powyższego uregulowania organ uznał, iż od dnia [...] października 2010 r. wnioskodawca stracił status parkingu strzeżonego wyznaczonego do przechowywania pojazdów usuniętych z drogi. Tym samym od tego dnia wnioskodawca nie był jednostką, o której mowa w art. 130a ust. 5c p.r.d., a zatem nie łączył go ze Starostą stosunek administracyjnoprawny. Powyższe powoduje, iż wnioskodawca może ubiegać się o zwrot poniesionych koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu na podstawieart.102 § 2 u.p.e.a. w trybie administracyjnym jedynie do dnia [...] września 2010 r. Bowiem od dnia [...] października 2010 r. wnioskodawca wykonywał czynności w ramach dorozumianej umowy przechowania i wszelkie roszczenia związane ze zwrotem kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór mogą być dochodzone jedynie w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.

Odnosząc się do kwestii wyliczenia należności z tytułu poniesionych koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Powołany przepis przewiduje dwa rodzaje roszczeń dozorcy: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór.

Jeśli chodzi o pierwszy składnik należności dozorcy, tj. zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, w postępowaniu administracyjnym należy ustalić rzeczywiste wydatki poniesione przez dozorcę na wykonywanie dozoru. Powołując się na orzecznictwo organ II instancji wskazał, że zwrot koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych nakładów poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Zatem to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów oraz sposobu ich kalkulacji uwzględniającego m.in. wyposażenie posiadanego parkingu. Organ orzekający o ich przyznaniu ze strony Skarbu Państwa jest uprawniony do weryfikacji przedstawionej kalkulacji, łącznie z zanegowaniem materiałów przedłożonych przez stronę. W celu ustalenia stawek opłat za dozór pojazdu, organ może posiłkować się danymi dotyczącymi kosztów parkowania pojazdów na innych parkingach, a koszty dozorowania pojazdu przez dłuższy okres czasu, z reguły przekraczający miesiąc lub jego wielokrotność nie mogą być ustalane z zastosowaniem stawek dobowych,

te bowiem są dla klientów z reguły wyższe niż koszty abonamentów okresowych i nie oddają w dostateczny sposób kalkulacji opłat związanych z przechowywaniem

i dozorowaniem pojazdu przez dłuższy czas.

Natomiast, jeżeli chodzi o wynagrodzenie za dozór, to w orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące umowy przechowania, tj. art. 836 kodeksu cywilnego. Wysokość wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach w rozumieniu art. 836 kodeksu cywilnego, powinna zostać ustalona na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców na terenie,

w miejscu, gdzie przechowawca wykonuje umowę i dla rzeczy danego rodzaju. Zatem uwzględniać należy zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu jak: miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkości składowanego przedmiotu, powierzchnię niezbędną do jego składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie przedłożył wyliczenia faktycznych

i koniecznych wydatków związanych z dozorowanym pojazdem a wskazał jedynie wysokość stawki w kwocie 10 zł/ doba przechowywania pojazdu.

Tymczasem to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych koniecznych wydatków. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedłożył zestawienia poniesionych kosztów dozoru, organ administracji publicznej we własnym zakresie jest uprawniony do wyliczenia tych kosztów według przyjętej przez siebie, najbardziej adekwatnej do okoliczności sprawy metody.

W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie zastosowanie metody porównawczej jest najlepszą metodą i sposobem wyliczenia należności żądanych przez wnioskodawcę. Organ w całości podzielił zważenia organu I instancji co do sposobu

i metody wyliczenia kwoty zwrotu koniecznych wydatków za dozór, również oceniając postępowanie wnioskodawcy co do umieszczenia pojazdu poza parkingiem strzeżonym, na terenie porośniętym trawami, doprowadzając tym samym do narażenia na kradzież lub ograbienie, jak im zmniejszenie jego wartości, odmówił przyznania wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu. Przy obliczaniu stawki kosztów dozoru zastosowano średni koszt długoterminowego przechowywania pojazdu będący sumą tych kwot z trzech parkingów strzeżonych wykonujących swoje usługi na terenie miasta.

Wobec ustalenia w toku prowadzonego postępowania, iż organ I instancji błędnie wyliczył okres, za jaki należny jest wnioskodawcy zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem pojazdu marki [...] o nr rej. [...], w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o przyznaniu zwrotu koniecznych wydatków za dozór w wysokości 2 015,64 zł według następującego wyliczenia: 47 miesięcy x 78,90 zł + 26 dni x 2,63 zł - 3 708,30 + 68,38 = 3 776,68 zł.

Jednocześnie wobec braku kognicji organów administracji publicznej do orzekania w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków za dozór oraz wynagrodzenia za dozór za okres po dniu [...] października 2010 r. postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. Za konieczny wydatek związany z dozorem pojazdu uznać należało koszt usunięcia pojazdu w wysokości 80,00 zł. Nadto Kolegium w całości podzieliło stanowisko organu I instancji, iż brak jest podstaw prawnych do orzekania o odsetkach za zwłokę oraz przyznania podatku VAT, bowiem przepisy regulujące zwrot wydatków za dozór i wynagrodzenia za dozór nie przewidują orzekania w tym zakresie.

5. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] SKO dokonało z urzędu sprostowania postanowienia z [...] czerwca 2015 r. w zakresie oczywistego błędu pisarskiego 17 strona postanowienia "uzasadnienie" wiersz drugi od dołu jest zapis: "koniecznych wydatków za dozór w wysokości 2015,64 zł, a powinno być 3718,82 zł".

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Kolegium uchyliło w całości własne postanowienie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] i dokonało sprostowania własnego postanowienia z [...] czerwca 2015 r. w zakresie oczywistego błędu pisarskiego "uzasadnienie" na stronie 17 wiersz drugi od dołu jest zapis: "koniecznych wydatków za dozór w wysokości 2015,64 zł, a powinno być 3776,68 zł".

6. Skargę na postanowienie SKO z dnia [...] czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła P Sp. z o. o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

W skardze zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 78 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez orzeczenie co do istoty sprawy bez sporządzenia opinii uzupełniającej biegłego rewidenta M.A.M. odnoszącej się do zastrzeżeń strony skarżącej z dnia [...] września 2013 r. do sporządzonych przez w/w biegłego opinii z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz opinii uzupełniającej z dnia [...] lipca 2013 r. mimo, iż skarżąca w piśmie z [...] września 2013 r. o powyższe wnosiła,

- art. 80 k.p.a. poprzez odmowę przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu, podczas gdy skarżąca spółka informowała, że ilość pojazdów uniemożliwiała prowadzenie działalności, wobec czego była zmuszona przenieść pojazd na inny parking, na którym zapewniła odpowiedni nadzór nad pojazdem.

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie stawki kosztów poniesionych na dozór

i zaniechanie zwrócenia się do przedsiębiorców wykonujących działalność podobną do strony skarżącej, tj. prowadzących parkingi depozytowe w celu ustalenia wysokości w/w stawki obejmującej mimo, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze we wcześniejszym postanowieniu uchylającym postanowienie Starosty wskazało na metodę porównawczą, która mogła posiłkowo służyć do ustalenia stawek rynkowych. Nadto, organ do ustalenia wysokości kosztów związanych z wykonaniem dozoru mógł wziąć pod uwagę stawki za tego typu usługi wynikające z uchwał Rady Powiatu obowiązujące w latach 2005 aż do dnia dzisiejszego;

2) naruszenie prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 1 i § 3 pkt. 2b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2002 r. Nr 50 poz. 449) poprzez przyznanie zwrotu kosztów przechowania pojazdów w wysokości rażąco odbiegającej od stawek rynkowych, a także stawek wynagrodzenia stosowanych na podstawie uchwał Rady Powiatu;

3) naruszenie prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 1 i § 3 pkt 2b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2002 r. Nr 50 poz. 449) oraz przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżący może domagać się zapłaty za okres od [...] października 2010 r. na drodze postępowania cywilnego, podczas, gdy do wydłużenia okresu przechowania pojazdu doszło na skutek zaniechania organów odpowiedzialnych za zapłatę kosztów oraz wynagrodzenia za dozór. Przechowanie pojazdu nigdy nie było stosunkiem cywilnoprawnym, lecz stosunkiem administracyjnym i Sąd cywilny w opinii skarżącego nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy;

4) naruszenie prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 130a ust. 10, 10h p.r.d., art. 102 § 2 u.p.e.a w związku z § 1 i § 3 pkt. 2b rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyznanie skarżącej zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru jedynie za okres do dnia [...] września 2010 r., podczas gdy Starosta jest zobowiązany do zapłaty kwoty odpowiadającej koniecznym wydatkom związanym z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu za wszystkie lata wykonywania dozoru przez skarżącą od chwili zatrzymania pojazdu do dnia odbioru pojazdów z parkingu strzeżonego;

5) naruszenie prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z § 1 i § 3 pkt 2b rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez odmowę przyznania ustawowych odsetek od dnia wymagalności do dnia zapłaty zwrotu kosztów dozoru, wynagrodzenia za dozór pojazdów i kosztów usunięcia pojazdów z drogi;

6) naruszenie prawa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 1 i § 3 pkt 2b rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez odmowę naliczenia podatku VAT i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie podatek VAT nie występuje, mimo, iż Starostwo Powiatowe nie uzyskało w w/w kwestii wiążącej w danej sprawie interpretacji podatkowej;

7) nieuwzględnienie kosztów dzierżawy w wysokości 36.000 zł rocznie poniesionych przez skarżącą Spółkę przez przyjęcie, że nie było zgody Starosty na przechowanie pojazdów na placu dzierżawionym przez przechowawcę, podczas gdy w/w umowa została zawarta [...] stycznia 2008 r. - a wówczas Starosta nie był organem zobowiązanym do zapłaty wynagrodzenia i kosztów przechowania i nie miał więc możliwości wyrażenia lub nie wyrażenia zgody na przechowanie pojazdów na dzierżawionym przez przechowawcę placu.

Wnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej Spółki domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania; ewentualnie zmiany zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 17

i art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 3 pkt. 1 lit. a i § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 130a p.r.d. oraz zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nieprawidłowe jest przyznanie kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór jedynie do dnia [...] września 2010 r., skoro skarżąca domagała się zapłaty za przechowanie pojazdu od dnia zatrzymania do dnia usunięcia pojazdu z parkingu skarżącej, tj. zwrotu kosztów dozoru, wynagrodzenia za dozór oraz kosztów usunięcia pojazdu z drogi. Na potwierdzenie powyższego stanowiska pełnomocnik powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Zdaniem pełnomocnika, wbrew twierdzeniom organu, z art. 102 § 2 u.p.e.a. nie wynika wprost obowiązek - wskazany przez Starostę - podania przez skarżącą Spółkę konkretnych wydatków poniesionych na dozór konkretnego pojazdu stosownie do warunków i miejsca przechowywania. Podkreślono, że na wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdów mają wpływ następujące okoliczności: czas przechowywania, właściwości i wartość rzeczy przechowywanej, wymagane starania przy strzeżeniu rzeczy, ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. Natomiast kwota wskazana przez P sp. z o. o. we wniosku - jako podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia była stosowana przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą analogiczną do działalności skarżącej na terenie powiatu.

Wskazano, że zastosowana przez stronę skarżącą metoda porównawcza wyliczenia w/w wynagrodzenia pozwoliła na ustalenie wynagrodzenia za dozór przy uwzględnieniu praw rynku. Jednostki prowadzące parkingi stosowały ceny,

w których skalkulowano nie tylko rzeczywiste koszty i wydatki, ale także zysk

z prowadzonej działalności. Ustalenie wynagrodzenia dozorcy przy uwzględnieniu praw rynku potwierdzały zmiany legislacyjne dotyczące art. 130a Prawa o ruchu drogowym, dokonane po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 maja 2005 r., w sprawie

K 23/04.

Podstawą zastosowania metody porównawczej była możliwość posiłkowego stosowania art. 836 k.c. w zakresie wysokości wynagrodzenia za dozór. Parkingami podobnymi do parkingu skarżącej Spółki były inne parkingi depozytowe dozorujące pojazdy usunięte z drogi przez policję. Nie mogły być uznane za parkingi prowadzące "podobną działalność" parkingi strzeżone, na których kierowcy pozostawiali pojazdy na podstawie umowy cywilnej. Specyfika obu rodzajów parkingów jest różna. Parkingi dozorujące mają obowiązek realizowania każdego zlecenia policji dotyczącego umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym i powiadamiania urzędów skarbowych

o nieodebraniu pojazdów przez właścicieli.

Nadto mają obowiązek przechowywania pojazdów powypadkowych, wymagających szczególnego nadzoru. Ustalając wysokość wynagrodzenia, organ powinien wziąć pod uwagę parkingi depozytowe, w miastach województwa o wielkości zbliżonej do skarżącej Spółki. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie zaniechało zwrócenia się do jednostek prowadzących parkingi depozytowe o udzielenie informacji o wysokości stawek stosowanych przy wykonywaniu przechowania pojazdów zleconego przez organy policji. W aktach sprawy brakuje również informacji udzielonych na wezwanie organu orzekającego o wysokości kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór przez inne jednostki prowadzące parkingi depozytowe na terenie sąsiednim do parkingu prowadzonego przez skarżąca Spółkę.

Zdaniem skarżącej po dniu [...] września 2010 r. nie dokonała usunięcia z drogi żadnego pojazdu, lecz wykonywała dozór nad pojazdami zajętymi wcześniej na podstawie dyspozycji zajęcia pojazdów. Pojazdy nie pozostały na parkingu Spółki z przyczyn od niej zależnych, lecz na skutek zaniedbań Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Starosty Powiatowego. Spółka informowała okresowo organy o tym, że pojazdy zajęte na podstawie wcześniej wydanych dyspozycji zajęcia znajdują się u niej oraz że fakt ten utrudnia stronie prowadzenie działalności gospodarczej. Wskazano, że to Starosta Powiatowy wyznaczył datę odebrania pojazdów, a strona skarżąca w żaden sposób się temu nie sprzeciwiała.

Skarżąca podniosła, że we wcześniejszym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nakazało, aby organ I instancji ustalił wysokość wynagrodzenia przy zastosowaniu metody porównawczej, jak również przy uwzględnieniu innych dowodów. Kolegium wskazało, że należy założyć, że stawki zawarte w przedstawionych przez wnioskodawcę cennikach stosowanych przez inne podmioty prowadzące parkingi strzeżone zawierają w sobie zarówno koszty dozoru, jak i wynagrodzenie dozorcy, a zatem również nie mogą stanowić samodzielnej podstawy dla dokonania prawidłowych ustaleń w sprawie.

W przedmiotowej sprawie biegły rewident M.A.M. sporządził opinię z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz opinię uzupełniającą z dnia [...] lipca 2013 r. Skarżący wniósł do opinii zastrzeżenia, domagając się ustosunkowania do nich przez biegłego. W ocenie skarżącej Spółki, organ powinien zobowiązać biegłego do sporządzenia opinii uzupełniającej, bądź przeprowadzić przesłuchanie biegłego - tak by zastrzeżenia strony zgłoszone do opinii nie zostały pominięte i zignorowane.

Dalej zarzucono nieprawidłowe przyjęcie możliwości stosowania art. 118 k.c. do przedawnienia roszczenia przechowawcy o zapłatę wynagrodzenia za dozór pojazdów oraz zwrotu kosztów dozoru, a co za tym idzie nieprawidłowe ustalenie, że roszczenia przechowawcy z tytułu przechowania pojazdów za okres poprzedzający 2 stycznia 2009 r. uległy przedawnieniu. Wskazano również, że kwoty kosztów dozoru przedstawione w zaskarżonym postanowieniu w rażący sposób odbiegają od stawek rynkowych za dozór pojazdów.

Zdaniem skarżącej stosunek prawny, na podstawie którego przechowawca domaga się wynagrodzenia za dozór pojazdów oraz zwrotu kosztów dozoru jest stosunkiem administracyjnoprawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno ustalić i przyznać skarżącej wynagrodzenie za cały okres sprawowania dozoru nad przedmiotowym pojazdem - tj. aż do dnia odbioru pojazdów z parkingu strzeżonego. Skarżąca wykonywała dozór po dacie [...] września 2010 r. i należy jej się za to nie tylko zwrot kosztów, ale także odpowiednie wynagrodzenie.

Odnosząc się do kwestii twierdzeń, że Starosta jest zobowiązany do zapłaty na rzecz skarżącej za okres do dnia 30 września 2010r., pokreślono, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Wodnej informowany był o przedmiotowej sprawie, jednakże przekazał on sprawę do Wojewody, a ten jako właściwy do rozpoznania sprawy wskazał Starostę. Żaden organ nie wskazywał, że do dochodzenia należności za dozór po [...] września 2010 r. właściwy jest Sąd powszechny. W ocenie skarżącej to starosta jest organem właściwym w rozpoznawanej sprawie. Wynika to ze stanu faktycznego sprawy. Postępowanie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a Prawa o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu.

Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu, tj. odmowie naliczenia podatku VAT i przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie podatek VAT nie występuje. Zabrakło bowiem w zaskarżonym postanowieniu interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej właściwego dla Urzędu Skarbowego, która pozwalałaby na tego typu dowolne ustalenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyznające skarżącej kwotę 3.767,00 zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] za okres od dnia [...] października 2006 r. do [...] września 2009 r., kwotę 80 zł za dokonanie usunięcia tego pojazdu, odmawiające przyznania wynagrodzenia za dozór, "kosztów i wynagrodzenia po stawce wskazanej przez wnioskodawcę", "przyznania odsetek od dnia wymagalności do dnia zapłaty", "naliczenia podatku VAT" dotyczących tego pojazdu oraz umarzająca postępowanie w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu.

8. Dokonując kontroli sprawy w tym zakresie sąd administracyjny nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi dostrzegł uchybienie, które dyskwalifikuje zaskarżone postanowienie niezależnie od prawidłowości kwalifikacji kwestii spornych między stronami (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Otóż z postanowienia organu I instancji wynika, że skarżącej przyznano zwrot wydatków koniecznych w wysokości 5.770, 22 zł, natomiast na skutek odwołania złożonego wyłącznie przez stronę skarżącą organ drugiej instancji wydając postanowienie uchylające zaskarżony akt w całości i orzekając w częściowym zakresie co do istoty sprawy, a w części umarzając postępowanie dokonał zmniejszenia wskazanej kwoty (o 1.993, 54 zł). Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na niekorzyść strony skarżącej z naruszeniem art. 139 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i 18 u.p.e.a.

Zgodnie ze znajdującym w sprawie odpowiednim zastosowaniem art. 139 k.p.a. i przewidzianym w nim zakazem reformationis in peius, organ rozpoznający zażalenie nie mógł pogorszyć sytuacji prawnej strony odwołującej się ustalonej postanowieniem organu pierwszej instancji. Istota tego zakazu polega bowiem na stworzeniu podmiotowi odwołującemu się gwarancji procesowej polegającej na tym, że w – uruchomionym z woli tego podmiotu postępowaniu odwoławczym lub zażaleniowym – organ nie zmieni zaskarżonego rozstrzygnięcia na jego niekorzyść.

W sprawie egzekucyjnej postanowienie organu I instancji miało charakter rozstrzygający o istocie sprawy i dotyczyło kwestii merytorycznych związanych z żądaniem strony i taki też charakter ma postanowienie wydane w drugiej instancji. Pogląd co do posiadania przez organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym kompetencji merytoryczno-reformacyjnych i kasacyjnych przewidzianych w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. jest jednolicie prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 20 marca 2012, II OSK 19/11; wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 21 lipca 2011 r., II SA/Po 140/11; z dnia 18 listopada 2010 r., dostępne, jak wszystkie inne cytowane niżej orzeczenia sądów administracyjnych w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). Zatem i obowiązywanie zakazu reformationis in peius na gruncie ustawy egzekucyjnej nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., II OSK 1268/13).

Zmniejszenie przyznaje kwoty jest w oczywisty sposób "niekorzyścią", o której mowa w art. 139 k.p.a. i bez znaczenia pozostają motywy takiego rozstrzygnięcia. Wskazać przy tym należy, że w uzasadnieniu organu II instancji nie zostały w żadnym zakresie podniesione okoliczności usprawiedliwiające złamanie wskazanego zakazu – wskazanie, że postanowieniem organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Mając na względzie ścisłość stosowania przepisu art. 139 k.p.a. okoliczności te muszą być nie tylko wskazane, ale i niewątpliwe wykazane w sprawie. Skoro organ II instancji tej kwestii w ogóle nie rozważył należało uznać, że w sprawie doszło do uchybienia prawa materialnego i prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, które obligowało sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.).

9. Odnosząc się jednak w pozostałym zakresie do kwestii rozstrzyganych w kontrolowanym postępowaniu należy wskazać, że podstawowym jego problemem jest ustalenie przepisów materialnoprawnych znajdujących w niej zastosowanie. Przepis art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w poprzednio obowiązującym brzmieniu przewidywał, że pojazd usunięty z drogi i nie odebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Własność tego pojazdu przechodziła na Skarb Państwa z mocy ustawy. Koszty związane z usunięciem i przechowywaniem pojazdu ponosił właściciel (art. 130a ust. 1 i 2 wskazanej ustawy), natomiast w przypadku przejścia własności na Skarb Państwa to ten podmiot obciążany był kosztami.

Wątpliwości sądów związane z podstawami orzekania w kwestii wynagrodzenia za przechowywanie i koszty dozoru rozwiała ostatecznie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., I OPS 1/10, w której uznano, że jeśli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 4/06 uznał, że art. 130 ust.10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust.1, art. 64 ust.1 w zw. z art. 34 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to weszło w życie z dniem 11 czerwca 2009 r. W związku z tym orzeczeniem Trybunału, ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) znowelizowany został, między innymi, art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Obecny ustęp 10 tego artykułu stanowi: "Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu".

10. Udzielenie odpowiedzi na pytanie, jaki jest zakres stosowania znowelizowanych przepisów ustawy do stanów faktycznych istniejących już przed nowelizacją, konieczna jest analiza przepisów przejściowych zawartych w ustawie nowelizującej. Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. stanowi, że w przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu. Art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje umorzenie i przekazanie sprawy właściwym starostom, w przypadku postępowań o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, jeżeli postępowania te nie zostały zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Ustęp 2 przywołanego art. 12 ustawy dotyczy sytuacji, w których termin określony w poprzednim brzmieniu art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu nie zostało wszczęte. Stosuje się wówczas odpowiednio przepis art. 11, co oznacza, że przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu.

Jedynie art.13 ustawy nowelizującej wskazuje, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art.130a ust.10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których sześciomiesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. (data wejścia w życie wyroku TK) do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Z treści norm zawartych w ustawie nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r., które mają charakter przepisów prawa przejściowego wynika, że sprawy, o których mowa w art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poddane zostały reżimowi ustawy w jej znowelizowanym brzmieniu. Przepis ten stanowi wobec tego kompletną i wystarczającą podstawę do prowadzenia określonego w nim postępowania, ogólna bowiem zasada głosi, że jeżeli w przepisach przejściowych brak jest wyraźnych wskazań co do konieczności stosowania prawa poprzednio obowiązującego, to stosuje się prawo obecnie obowiązujące.

11. Wątpliwości na gruncie znowelizowanego brzmienia art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym dotyczą tego, kto powinien ponosić koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Zgodnie z art. 130a ust. 10h koszty te ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Solidarnie, do pokrycia tych kosztów, jest też zobowiązana osoba dysponująca pojazdem na podstawie innego

niż własność tytułu prawnego, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się w jej władaniu (art. 130a ust. 10i ustawy). Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta, oczywiście wobec osoby zobowiązanej do ich pokrycia.

Jeżeli jednak właściciel lub osoba dysponująca pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego nie zostały ustalone, a stan faktyczny nie pozwala na zastosowanie art.13 ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r., powstaje sytuacja nieuregulowana w obowiązującym obecnie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z tezą wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r., I OPS 4/14, (ONSAiWSA 2015/5/83) w przypadku, gdy naczelnik urzędu skarbowego orzekł w sprawie przejęcia samochodu na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 12 czerwca 2009 r. na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu wówczas obowiązującym, jest on także po dniu 11 czerwca 2009 r. organem, który powinien rozstrzygnąć kwestię kosztów dozoru pojazdu na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i § 3 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W sprawie orzeczenie przepadku pojazdu nastąpiło na rzecz Powiatu (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie [...]). Dlatego to ten podmiot ponosi i rozstrzyga koszty dozoru. Wnioski takie potwierdza również analiza rozstrzygnięć kompetencyjnych w stanach faktycznych analogicznych do przedmiotowej sprawy to jest takich, w których okres przechowania pojazdu rozpoczął się przed omówioną wyżej nowelizacją ustawy Prawo o ruchu drogowym, zaś wniosek o przyznanie wynagrodzenia i zwrot wydatków został złożony już po wejściu w życie tej nowelizacji (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2013 r., I OW 199/2).

Z analizy powołanej wyżej uchwały NSA w sprawie I OPS 1/10 oraz postanowienia SN z dnia 18 listopada 2008 r., II CSK 284/08 wynika, że celem regulacji zawartej w art.130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest szeroko pojęta ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz życia i zdrowia jego uczestników, co jest wykonywaniem zadania publicznego i w efekcie powoduje, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu, w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz powiatu, jest stosunkiem administracyjnym.

Nie ma przy podstaw do tego by ten stosunek, powstały wskutek umieszczenia pojazdu w trybie administracyjnym na wyznaczonym przez starostę parkingu, a tym samym możliwość otrzymania zapłaty za świadczone usługi, różnie kwalifikować w zależności od tego, czy właściciel odbierze pojazd lub czy da się ustalić jego tożsamość.

Również fakt, że przedsiębiorca prowadzący taki parking został wyłoniony w drodze przetargu i zawarto z nim stosowną umowę cywilnoprawną nie zmienia charakteru samego stosunku prawnego dotyczącego pojazdu. W wyniku nieodebrania pojazdu przez uprawnioną osobę w ustawowym terminie nie dochodzi bowiem do zawarcia umowy przechowania pojazdu, gdyż nowy właściciel wstępuje jedynie w taki sam stosunek administracyjnoprawny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z przedsiębiorcą prowadzącym parking strzeżony. Dotyczy to także okresu poprzedzającego przejście własności pojazdu na rzecz powiatu (por. wyrok WSA w Gliwicach z 29 maja 2014 r., II SA/Gl 34/14).

Mając na uwadze art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, należy stwierdzić, że skoro powiat, po stosownym orzeczeniu sądu, staje się właścicielem pojazdu, to w przypadku nieustalenia właściciela pojazdu, starosta zobowiązany jest do ustalenia i zapłaty kosztów związanych z usunięciem z drogi i następnie przechowaniem pojazdu.

Przemawia za tym również brzmienie art. 13 ustawy nowelizującej wskazujące na kompetencję Skarbu Państwa jedynie w ściśle określonym zakresie, jak i brzmienie art.130a ust.10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Należy też zwrócić uwagę na art. 130 a ust. 5 f ustawy – Prawo o ruchu drogowym wskazujący, że usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 – 2, należy do zadań własnych powiatu. Starosta Realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych.

12. Jeśli chodzi zaś o elementy składające się na żądanie strony skarżącej czym innym jest opłata, którą obowiązana jest uiścić osoba będąca właścicielem pojazdu usuniętego z drogi, w dniu wydania dyspozycji usunięcia, następnie umieszczonego na parkingu strzeżonym, i która to opłata - ustalona uchwałą rady powiatu - stanowi dochód własny powiatu, a czym innym wynagrodzenie osoby prowadzącej parking. Opłata ustalona przez radę powiatu odnosi się do właściciela pojazdu, a nie do jednostki prowadzącej parking strzeżony (por. uzasadnienie powołanego wyżej wyroku NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r. I OPS 4/14).

W przedmiotowej sprawie organ przyznał stronie jedynie zwrot koniecznych wydatków oraz koszty holowania, zaś wynagrodzenie za dozór nie zostało w ogóle przyznane jakkolwiek w uzasadnieniu postanowienia organy rozważają przesłanki jego ustalania. Analiza treści rozstrzygnięcia SKO w kontekście przedstawionego sposobu ich obliczenia przyznanych należności (z uwzględnieniem opisu przedstawionego w postanowieniu organu I instancji oraz) dowodzi, że organy nie dokonują różnienia pomiędzy tym co uznają za wynagrodzenie, a co za wydatki. Nadto sposób w jaki zostały obliczone wydatki wskazuje, że mogą mieścić się w nim elementy stanowiące wynagrodzenie, skoro organ odwołuje się do porównania stawek funkcjonujących na rynku lokalnym.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia mowa jest o kosztach dozoru obliczonych na podstawie średniego kosztu przechowywania pojazdu na trzech parkingach strzeżonych w [...] (k. 228 akt administracyjnych). Nie wiadomo jednak, czy wskazane "koszty przechowywania pojazdu" to właśnie wynagrodzenie za dozór, czy też wynagrodzenie oraz wydatki związane z dozorem. Nie wiadomo zatem z jakich przyczyn organ odmówił przyznania skarżącej wynagrodzenia, skoro w uzasadnieniu nie zakwestionowano jego zasadności w całości tylko w części (wielkość i okres), tak jak nie wiadomo czy jakieś elementy wynagrodzenia nie są zawarte w zwrocie wydatków. Uchybienia te sprawiają, że nie ma korelacji pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a jej uzasadnieniem (art. 107 § 3 k.p.a.) co w konsekwencji sprawia, że rozstrzygnięcie w tej mierze nie poddaje się kontroli co należy zakwalifikować jako uchybienie przepisom prawa procesowego mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.).

13. Mając jednak na względzie dalszy tok postępowania i odniesieniu do zarzutów skarżącej wskazać należy, że przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków następuje w stosunku do realiów konkretnego dozorcy i pojazdu i wydatki te muszą być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Ustalona należność winna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie tego dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie w związku ze sprawowanym dozorem.

Trafnie zatem organ wskazuje, że to na prowadzącym parking, czyli na skarżącym, ciąży zatem obowiązek wykazania poniesionych kosztów i ich kalkulacji, uwzględniającej chociażby wyposażenie parkingu. Jeżeli dozorca jednak nie wykaże jakie poniósł wydatki lub nie wskaże sposobu ich wyliczenia, poza naprowadzeniem na stawki z uchwał rady powiatu, to stosowne ustalenia winien poczynić organ, który jednak nie jest związany żadnymi regułami poza zasadami postępowania dowodowego wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1399/08).

Wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu. Uwzględniać należy zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jak: miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię niezbędną do jego składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności.

Jeżeli dozorca nie wykazał, jakie poniósł wydatki związane z usunięciem pojazdów z drogi, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia, to uznać należy, że najbliższe faktycznych kosztów ponoszonych przez dozorcę są koszty, które w tych samych realiach prowadzonej działalności oraz w ramach tych samych wymogów stawianych podmiotom wyznaczonym przez starostę świadczył on w tym samym czasie na prowadzonym parkingu, podobne usługi, po przyjętych umownie stawkach (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 14 kwietnia 2014 r., II SA/Gl 1784/13; WSA w Bydgoszczy z dnia 2 kwietnia 2014 r., I SA/Bd 183/14, WSA w Olsztynie z dnia 11 lutego 2014 r., II SA/Ol 1134/13).

W sytuacji niewykazania rzeczywistych wydatków, stawki opłat miesięcznych za przechowywanie pojazdów na danym terenie, należy uznać za miarodajne dla przyznania dozorcy wynagrodzenia z tytułu prowadzenia parkingu dozorowanego, przy czym to, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zadaniem organu jest wykazanie, że dokonał porównania reprezentatywnego.

14. Odnosząc się do kwestii odsetek rację mają organy twierdząc, że nie są one należne. Z istoty stosunku administracyjnoprawnego łączącego strony oraz powołanych wyżej przepisów ustawy egzekucyjne oraz ustawy- Prawo o ruchu drogowym nie wynika obowiązek naliczania odsetek. Brak jest zatem podstaw materialnoprawnych do uwzględnienia żądania strony.

Również kwestia podatku VAT od roszczeń składających się na żądanie strony skarżącej została w ocenie sądu rozstrzygnięta prawidłowo pod warunkiem, że sposób obliczania wynagrodzenia oraz wydatków, oparty o analizę stawek funkcjonujących na danym rynku lokalnym oraz kosztów poniesionych rzeczywiście przez stronę zawiera w sobie elementy cenotwórcze, w tym między innymi podatek od towarów i usług. Jęsli wynagrodzenie i wydatki są ustalane w wielkości brutto powiększenie obliczonych w ten sposób kwot o wielkość należnego podatku VAT spowodowałoby, że podatek ten zostałby naliczony niejako dwukrotnie.

Inną kwestią, pozostającą poza zakresem niniejszego postępowania jest to, czy na skarżącej spoczywa prawny obowiązek dokumentowania usług fakturami VAT. Nie ma to jednak żadnego wpływu na sposób obliczenia należnego wynagrodzenia i wydatków.

15. Mając na uwadze wyżej wskazane uchybienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c należało uchylić zaskarżone postanowienie. W ponowionym postępowaniu organy będą związane przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną w tym wykładnią przepisów prawa materialnego.

Ze względu na to, że w odniesieniu do uchylonego niniejszym wyrokiem postanowienia organ dokonał jego dwukrotnego sprostowania należało postanowienia te również uchylić (art. 135 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania należnych skarżącej orzeczono na podstawie

art. 200, 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie należało pobrać wpis stały w kwocie 100 zł na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 z zm.) zamiast wpisu stosunkowego, który został w sprawie pobrany. Różnica (nadpłata) zostanie stronie skarżącej zwrócona z urzędu.

Wysokość wynagrodzenia adwokackiego została ustalona na podstawie § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), przyjmując, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wynosi 11.704 zł.