Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1009/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1,  ust. 2,  art. 4 ust. 1,  ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 34,  art. 28 ust. 3,  art. 23 ust. 1a, 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2142
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
article: art. 2a ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1496
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2016 r. W. Z. wystąpił do Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (dalej: "Prezes Urzędu") o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), dalej: "u.d.i.p." w zakresie informacji na temat wytwórcy produktu leczniczego [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ poinformował wnioskodawcę, że udostępnienie informacji na temat wytwórcy produktu leczniczego [...] może nastąpić w oparciu o art. 34 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016 r., poz. 2142 ze zm.), dalej: "u.p.f.". Organ wskazał również, że dostęp do Rejestru oraz dokumentów przedłożonych w postępowaniu w sprawie dopuszczenia do obrotu jest dla osób mających w tym interes prawny, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie własności przemysłowej.

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. W. Z., powołując art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Prezes Urzędu stwierdził niedopuszczalność wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując że pismo organu z dnia [...] grudnia 2016 r. nie jest decyzją administracyjną i nie zawiera merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Prezes Urzędu, działając na podstawie art. 34 w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 35 u.p.f., odmówił dostępu do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie informacji na temat wytwórcy produktu leczniczego [...].

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. W. Z. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Wskazał, iż będąc farmaceutą ma interes prawny w uzyskaniu żądanej informacji, który wynika wprost z przepisów art. 2a ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2016 r. poz. 1496 ze zm.), dalej: "u.i.a.". Podkreślił, że farmaceuta realizujący recepty powinien mieć wiedzę kto jest wytwórcą produktu leczniczego [...], aby udzielić stosownej informacji osobom zainteresowanym.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Prezes Urzędu, działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 34 w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 35 u.p.f., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2017 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna w postaci prowadzonych rejestrów. W myśl art. 28 ust. 1 u.p.f. produkt leczniczy dopuszczony do obrotu na podstawie pozwolenia, o którym mowa w art. 7 ust. 2, podlega wpisowi do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie produktu leczniczego [...] dane dotyczące wytwórcy są informacją wpisaną do Rejestru. Do jej udostępnienia stosuje się odpowiedni tryb i zasady określone w przepisach u.p.f., co wynika z art. 1 ust. 2 u.d.i.p.

W myśl z art. 34 u.p.f. Rejestr oraz dokumenty przedłożone w postępowaniu w sprawie dopuszczenia do obrotu są dostępne dla osób mających w tym interes prawny, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie własności przemysłowej. Regulacja o analogicznej treści znajduje się w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 listopada 2002 r. w sprawie sposobu i trybu prowadzenia Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 191, poz. 1600), dalej: "rozporządzenie z dnia 4 listopada 2002 r.".

Stosownie do art. 23 ust. 1a i 2 u.p.f. dane objęte pozwoleniem są jawne, a wydanie pozwolenia jest równoznaczne z zatwierdzeniem Charakterystyki Produktu Leczniczego, ulotki oraz opakowań produktu leczniczego, w tym jego oznakowania, wymagań jakościowych i metod badań jakościowych produktu leczniczego oraz wymogów jakościowych dotyczących jego opakowania. Zatem informacjami, które są publicznie dostępne i nie wymagają konieczności wykazywania interesu prawnego, są: dane objęte pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu oraz charakterystyka produktu leczniczego. W pozwoleniu, na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 u.p.f., określa się nazwę i adres wytwórcy lub importera, u którego następuje zwolnienie serii produktu leczniczego, adres miejsca wytwarzania lub miejsca prowadzenia działalności importowej, gdzie następuje kontrola jego serii. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 6 lit. g rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lutego 2009 r. w sprawie wymagań dotyczących oznakowania opakowań produktu leczniczego i treści ulotki (Dz. U. z 2015 r., poz. 1109), dalej: "rozporządzenie z dnia 20 lutego 2009 r.", ulotkę dołączaną do opakowania produktu leczniczego sporządza się zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego. W ulotce zamieszcza się m.in. nazwę i adres wytwórcy lub importera, u którego następuje zwolnienie serii. Dodatkowo, na podstawie art. 8 ust. 4 u.p.f., po wydaniu pozwolenia, na stronie internetowej Urzędu oraz na stronie podmiotowej BIP Urzędu publikowany jest raport oceniający wraz z uzasadnieniem oraz streszczeniem, o których mowa w ust. 1 pkt 5.

W pozwoleniu na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego [...], zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.p.f., określony został importer a nie wytwórca. Zatem dane wytwórcy ujęte zostały w Rejestrze. W pozwoleniu dla dopuszczonego do obrotu [...] zamieszczono następującą informację "Nazwa i adres importera, u którego następuje zwolnienie serii: [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (...)".

Organ podkreślił, iż w myśl art. 34 u.p.f. oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 4 listopada 2002 r. Rejestr jest dostępny dla osób mających w tym interes prawny, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie własności przemysłowej. Przepisy te nie wyłączają zatem całkowicie dostępu do Rejestru, natomiast nadają mu charakter kwalifikowany, polegający na wykazaniu interesu prawnego.

Wnioskodawca wywodzi swój interes prawny z art. 2a ust. 1 pkt 6 i 7 u.i.a., dodatkowo wskazując, że posiada interes w uzyskaniu wnioskowanej informacji, który jest "konkretny, realny oraz aktualny, uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły i nadal występują".

Zdaniem organu, przytoczona przez wnioskodawcę podstawa prawna i powołane okoliczności nie uzasadniają interesu prawnego, gdyż dotyczą one jedynie obowiązku farmaceuty w zakresie udzielania pacjentom informacji i porad dotyczących działania i stosowania produktów leczniczych i wyrobów, jak również obowiązku sprawowania opieki farmaceutycznej, polegającej na czuwaniu nad prawidłowym przebiegiem farmakoterapii. Obowiązki te nie mają więc jakiegokolwiek związku z rzekomą koniecznością informowania pacjenta o danych zawartych Rejestrze, zwłaszcza w sytuacji gdy inne informacje wymagane przepisem prawa zawarte są w dokumencie pozwolenia. Obowiązki te wiążą się wykonywaniem zawodu farmaceuty, zaś ich wykonywanie nie wymaga uzyskania dostępu do danych zawartych w Rejestrze, jeżeli inne informacje - pozwalające na prawidłowe stosowanie produktu leczniczego - są jawne i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zawarte zostały w dokumencie pozwolenia, Charakterystyce Produktu Leczniczego oraz raporcie oceniającym.

Zdaniem organu, pojęciu interesu prawnego, z uwagi na odesłanie w art. 35 u.p.f., należy przypisywać treść, jaką ma ono na gruncie k.p.a. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes, którego podstawę mogą stanowić wyłącznie przepisy prawa materialnego, a to z tego powodu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie prawa materialnego. Interes prawny musi być ponadto uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które wystąpią dopiero w przyszłości.

Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę żądania określonych czynności organu administracyjnego. W takiej sytuacji zainteresowanej osobie nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.

Podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie uzasadniają interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych informacji, a jedynie interes faktyczny. Wnioskodawca jest zainteresowany informacjami zawartymi w Rejestrze, jednak zainteresowanie to nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa materialnego. Zatem interes faktyczny nie daje uprawnienia wnioskodawcy do dostępu do Rejestru produktu leczniczego [...].

Podsumowując organ stwierdził, iż wobec braku wykazania interesu prawnego przez wnioskodawcę, zastosowanie znajdzie zatem art. 28 ust. 2 u.p.f., który stanowi, iż odmowa dostępu do Rejestru następuje w drodze decyzji Prezesa Urzędu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Urzędu z dnia [...] maja 2017 r. W. Z. zarzucił naruszenie przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu z dnia [...] marca 2017 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wskazał, iż organ niezasadnie zastosował art. 28 k.p.a. poprzez odwołanie się do art. 35 u.p.f., bowiem zgodnie z jego treścią przepisy k.p.a. stosuje się w sprawach nieuregulowanych w odniesieniu do dopuszczenia do obrotu produktów leczniczych oraz badań klinicznych. Tymczasem przedmiotowa sprawa dotyczyła wniosku o udzielenie informacji z Rejestru o produkcie leczniczym, który został już dopuszczony do obrotu. Co więcej, informacje z Rejestru są informacjami publicznymi w rozumieniu u.d.i.p. Informacje ujawnione w Rejestrze stanowią wiadomości wytworzone przez władze publiczne w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej. Wpisywane tam dane są bowiem wynikiem wydania decyzji administracyjnej o pozwoleniu wprowadzenia produktu leczniczego do obrotu. Za pomocą tych decyzji władze publiczne reglamentują wprowadzanie do obrotu nowych produktów leczniczych. Celem tej reglamentacji jest niewątpliwie ochrona życia i zdrowia obywateli stosujących produkty lecznicze.

Skarżący podniósł, iż dokonana przez organ interpretacja interesu prawnego, nieuwzględniająca kontekstu konstytucyjnych praw obywatela, jest nieprawidłowa. Przyznane prawa muszą być rozumiane możliwie szeroko, ich interpretacja nie może odbywać się z perspektywy ustaw, które konkretyzują wyrażone w Konstytucji uprawnienia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje dostęp do informacji publicznej, który może być ograniczony tylko w wyjątkowych sytuacjach, o których mowa w art. 5 u.d.i.p. Na podstawie art. 2 ust. 2 u.d.i.p. wykazania interesu prawnego lub faktycznego nie wolno żądać od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej. Błędne jest zatem stanowisko organu, że do uzyskania informacji publicznej, dotyczącej wytwórcy produktu leczniczego [...], niezbędne jest wykazanie interesu prawnego.

Jednocześnie skarżący wskazał, iż organ nieprawidłowo uznał, że nie ma on interesu prawnego w uzyskaniu informacji o wytwórcy leku [...]. Zgodnie z art. 2a ust. 1 u.i.a. jednym z obowiązków farmaceuty jest udzielanie informacji i porad dotyczących działania i stosowania produktów leczniczych oraz sprawowanie opieki farmaceutycznej. Za postępowanie sprzeczne z przepisami prawa farmaceuta ponosi odpowiedzialność przed sądami aptekarskimi. Konsekwencją nieudzielenia informacji dotyczących produktów leczniczych może być nawet pozbawienie prawa wykonywania zawodu aptekarza (art. 46 u.i.a.). Udzielenie wnioskowanej informacji może być szczególnie istotne w przypadkach braku dostępności leku i ze względu na możliwość sprowadzenia leku bezpośrednio od jego wytwórcy, a także w przypadkach, gdy do obrotu został dopuszczony lek o podobnej lub tej samej nazwie, ze względu na konieczność odróżnienia obu produktów leczniczych. Z taką sytuacją, zadaniem skarżącego, mamy do czynienia w niniejszym przypadku, o czym świadczą przywołane w treści skargi doniesienia prasowe.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia [...] maja 2017 r., utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2017 r., nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie definiuje pojęcia "sprawa publiczna", jednakże podczas prac legislacyjnych pojęcie to było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). W orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie powołanych regulacji, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, publ. CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został spełniony, co w istocie nie było w sprawie kwestionowane. Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych - stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p. - jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, znajdującej się w jego posiadaniu, zaś przedmiot wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2016 r. w zakresie informacji na temat wytwórcy produktu leczniczego [...], posiada walor informacji publicznej. Jest to bowiem informacja określona w Rejestrze Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016 r., poz. 2142 ze zm.). Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764) udostępnieniu podlega informacja publiczna w postaci prowadzonych rejestrów.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Prezesa Urzędu, zaistniały przesłanki do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Powyższe stanowisko jest, w ocenie Sądu, prawidłowe.

Podkreślić należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie dotyczy udostępniania wszelkiego typu informacji publicznych. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że określonego rodzaju informacje publiczne mogą być udostępniane w szczególnym trybie lub na odmiennych zasadach. A zatem, mimo że żądane informacje odnoszą się do sprawy publicznej obrotu produktami leczniczymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. stanowią informacje publiczne, o których mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania, jeżeli zasady i tryb dostępu do żądanych informacji określa ustawa Prawo farmaceutyczne. Stanowisko to jest zbieżne z poglądami doktryny i orzecznictwa. Wskazuje się bowiem, że w razie odmiennego uregulowania dostępu do informacji publicznej w u.d.i.p. oraz w innej ustawie (tu: u.p.f.), pierwszeństwo będą miały rozwiązania zawarte w tej ostatniej - jako bardziej szczegółowej. Natomiast jeżeli konkretne zagadnienie nie jest unormowane w tej ustawie lub zrobiono to tylko fragmentarycznie - zastosowanie znajdą rozwiązania wynikające z u.d.i.p., jako bardziej ogólne i dotyczące wszystkich rodzajów informacji publicznej (por. J. Stefańczyk - Kaczmarzyk, Komentarz do art. 34 ustawy Prawo farmaceutyczne, System Informacji Prawnej LEX 23/2017, stan prawny 1 kwietnia 2016; a także wyroki NSA: z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 269/12; z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 462/15; publ. CBOSA).

Wobec powyższego, wbrew zarzutom skargi, przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2016 r. znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne, a nie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma przy tym znaczenia podstawa prawna, na którą powołał się skarżący w ww. wniosku, gdyż nie może ona podważać stosowania normy ustawowej z art. 1 ust. 2 u.d.i.p.

Przepis art. 34 u.p.f. stanowi, że Rejestr Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz dokumenty przedłożone w postępowaniu w sprawie dopuszczenia do obrotu są dostępne dla osób mających w tym interes prawny, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie własności przemysłowej. Analogiczną regulację przewiduje § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 listopada 2002 r. w sprawie sposobu i trybu prowadzenia Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 191, poz. 1600), wydany na podstawie art. 28 ust. 3 u.p.f., zgodnie z którym Rejestr oraz akta rejestrowe postępowania o dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego są dostępne dla osób mających w tym interes prawny, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie własności przemysłowej. Z przepisów tych wynika, że dostęp do danych zawartych w Rejestrze jest uzależniony od spełnienia dodatkowych warunków, tj. wykazania interesu prawnego przez osobę zainteresowaną, a nadto zachowania ograniczeń wynikających z przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie własności przemysłowej.

Z uwagi na tak przyjęte rozwiązanie dostępu do informacji objętych Rejestrem można mówić o istnieniu ograniczonej jawności Rejestru. Należy też zaznaczyć, że jawności tej nie wykluczono całkowicie, zaś prawo żądania wykazania interesu prawnego w dostępie do informacji gromadzonej w Rejestrze ma swoje uzasadnienie w przepisach gwarantujących jawność działania władz publicznych (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2005 r. sygn. akt II OSK 750/05; publ. CBOSA).

Analizując niniejszą sprawę wskazać należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1a i 2 u.p.f. dane objęte pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są jawne, a wydanie pozwolenia jest równoznaczne z zatwierdzeniem Charakterystyki Produktu Leczniczego, ulotki oraz opakowań produktu leczniczego, w tym jego oznakowania, wymagań jakościowych i metod badań jakościowych produktu leczniczego oraz wymogów jakościowych dotyczących ich opakowań. Zatem informacje, które są publicznie dostępne i nie wymagają konieczności wykazywania interesu prawnego, obejmują: dane objęte pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu oraz charakterystykę produktu leczniczego. W pozwoleniu, na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 u.p.f., określa się nazwę i adres wytwórcy lub importera, u którego następuje zwolnienie serii produktu leczniczego, miejsca wytwarzania lub miejsca prowadzenia działalności importowej, gdzie następuje kontrola jego serii.

Jak wskazał organ, w pozwoleniu na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego [...], zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.p.f., określony został importer a nie wytwórca. Mianowicie, w pozwoleniu zamieszczono następującą informację: "Nazwa i adres importera, u którego następuje zwolnienie serii: [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (...)". Zatem dane wytwórcy ujęte zostały w Rejestrze Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że udostępnienie przez organ informacji objętej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2016 r. uzależnione było od wykazania przez skarżącego interesu prawnego, o czym stanowi art. 34 u.p.f. w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 listopada 2002 r.

W ocenie Sądu zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż powyższa przesłanka nie została przez skarżącego spełniona. Nie wykazał on bowiem, że posiada interes prawny w uzyskaniu dostępu do informacji publicznej o wytwórcy produktu leczniczego [...].

Przy czym rację ma organ twierdząc, iż pojęcie "interes prawny" zawarte w art. 34 w zw. z art. 35 u.p.f., zależy definiować zgodnie z treścią przypisywaną temu pojęciu na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego. Ta właśnie ustawa procesowa kształtuje uniwersalny sposób rozumienia "interesu prawego", jaki przypisuje mu ustawodawca kształtując treść przepisów materialnego prawa administracyjnego.

W świetle art. 28 k.p.a. stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie prawa materialnego.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie podkreśla się, że o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie określone uprawnienia lub nakładające obowiązki. Istnienie interesu prawnego oznacza wykazanie i ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności lub zaniechania organu (por. wyroki NSA: z dnia 14 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 868/11, publ. CBOSA; z dnia 30 listopada 1993 r. sygn. akt II SA 1783/93; z dnia 10 marca 1989 r. sygn. akt IV SA 1254/88; powoł. [w:] Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego pod redakcją R. Hausera, Warszawa 1995, str. 112).

Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności organu administracyjnego.

Skarżący wywodził swój interes prawny z art. 2a ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2016 r. poz. 1496 ze zm.), zgodnie z którym, wykonywanie zawodu farmaceuty ma na celu ochronę zdrowia publicznego i obejmuje udzielanie usług farmaceutycznych polegających w szczególności na: udzielaniu informacji i porad dotyczących działania i stosowania produktów leczniczych i wyrobów, o których mowa w pkt 3, będących przedmiotem obrotu w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych (pkt 6); sprawowaniu opieki farmaceutycznej polegającej na dokumentowanym procesie, w którym farmaceuta, współpracując z pacjentem i lekarzem, a w razie potrzeby z przedstawicielami innych zawodów medycznych, czuwa nad prawidłowym przebiegiem farmakoterapii w celu uzyskania określonych jej efektów poprawiających jakość życia pacjenta (pkt 7).

Zgodzić należy się z organem, że z ww. przepisów nie wynika interes prawny skarżącego warunkujący dostęp do wnioskowanej informacji publicznej. Powołane przepisy, jak trafnie wskazał organ, dotyczą jedynie obowiązku farmaceuty w zakresie udzielania informacji i porad dotyczących działania i stosowania produktów leczniczych i wyrobów, jak również sprawowania opieki farmaceutycznej. Obowiązki te nie mają związku z koniecznością informowania pacjenta o danych zawartych w Rejestrze, zwłaszcza w sytuacji, gdy inne informacje dotyczące produktu leczniczego, wymagane przepisami prawa, zawarte są w dokumencie pozwolenia na dopuszczenie produktu leczniczego do obrotu.

Podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności dotyczące informowania pacjentów o lekach oraz realizacja recept uzasadniają interes faktyczny skarżącego w uzyskaniu wnioskowanych informacji. Skarżący jest wprawdzie zainteresowany informacjami zawartymi w Rejestrze, lecz zainteresowanie to nie może zostać wywiedzione z obowiązujących przepisów prawa materialnego, które kształtują wobec skarżącego określone uprawnienia lub obowiązki, a w szczególności z powołanych przepisów ustawy o izbach aptekarskich. Sam zaś interes faktyczny skarżącego nie stanowi wystarczającej przesłanki do realizacji prawa dostępu do zawartej w Rejestrze informacji dotyczącej produktu leczniczego [...].

W świetle powyższego organ, stosując art. 28 ust. 2 u.p.f., zasadnie odmówił dostępu do zawartej w Rejestrze Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej informacji o wytwórcy produktu leczniczego [...]. Skarżący nie wykazał bowiem, że posiada interes prawny, o którym mowa w art. 34 u.p.f., w uzyskaniu dostępu do ww. informacji.

Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zaś argumenty skargi, jako nieuzasadnione, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.