Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1971/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6 pkt6 lit b, art. 28 ust.1 i 2 i art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), po wznowieniu z urzędu postanowieniem z dnia 25.06.2003 r. postępowania w sprawie J. S.-

uchylił :

-własną decyzję ostateczną z dnia [...]r. nr [...], przyznającą J. S. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r.,

- własną decyzję ostateczną z dnia [...]r. nr [...] o utracie przez w/w prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. z powodu nabycia prawa do emerytury

i orzekł o odmowie przyznania J. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r.

Starosta ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że [...]r. J. S. zarejestrowała się w PUP w [...]. W oparciu o przedłożone dokumenty, decyzją z dnia [...]r. przyznano Jej prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. Decyzją z dnia [...]r. prawo to utraciła z dniem [...]r. z powodu nabycia prawa do emerytury.

W dniu [...]r. do Urzędu wpłynęło pismo Inspektoratu ZUS w [...]wraz z załączonym świadectwem pracy wystawionym dnia [...]r. przez S. P. w [...], informującym, że w/w w okresie pobierania zasiłku była na zwolnieniu lekarskim i z tego tytułu otrzymywała zasiłek chorobowy. Wobec stwierdzenia, że świadectwo pracy złożone przez stronę faktu takiego nie potwierdza, bowiem wskazuje na [...]r. jako datę końcową pobierania zasiłku chorobowego, organ I instancji w celu wyjaśnienia sprzeczności zwrócił się do Inspektoratu ZUS w [...]. Wraz z odpowiedzią otrzymał informację ze S. P. w [...], że w okresie od [...]r. do [...]r. strona postępowania choć nie pobierała zasiłku chorobowego, ale we wskazanym okresie przebywała na zwolnieniu lekarski. Strona fakt ten potwierdziła w wyjaśnieniu złożonym w dniu [...]r., ale nie potrafiła wyjaśnić dlaczego w świadectwach pracy wystawionych przez pracodawcę tego samego dnia widnieją różne zapisy. Rejestrując się nie zdawała sobie sprawy, że będąc na zwolnieniu lekarskim, ale nie pobierając z tego tytułu zasiłku chorobowego jest niezdolna do podjęcia zatrudnienia.

Odnosząc się do powyższego stanu faktycznego organ I instancji w konkluzji stwierdził, że przyznany zasiłek przedemerytalny na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu należy uznać za nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi.

Dodatkowo Starosta wyjaśnił stronie, że zgodnie z art. 37 j ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego.

Biorąc pod uwagę fakt, że strona pozostawała na zwolnieniu lekarskim w okresie [...]r., co czyniło ją niezdolną do podjęcia zatrudnienia, organ stwierdził, że należało orzec jak w sentencji.

W odwołaniu J. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa i podniosła zarzut rażącego naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz art. 28 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 37j ust 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jedn. Dz. U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda, po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, że zgodnie z obowiązującym w dniu [...]r. przepisem art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury jeżeli /.../. Wyjaśnił zatem, że dla ustosunkowania się do odwołania należy w pierwszej kolejności ustalić czy strona w dniu rejestracji spełniała warunki bezrobotnego, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który stanowi, że bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2, nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie.

W toku postępowania odwoławczego ustalono, że J. S. w dniu [...]r. zgłosiła się w PUP w [...]do rejestracji celem uzyskania zasiłku przedemerytalnego, po okresie zatrudnienia w S. P. w [...], gdzie pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie [...]. Umowa o pracę została rozwiązana z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a w okresie [...]r. przebywała na zasiłku chorobowym. W karcie rejestracyjnej strona podpisała oświadczenie rejestrowanego, w którym uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 233 kk, oświadczyła: " Jestem osobą nie zatrudnioną i nie wykonuję innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia." Dlatego uznano, że strona spełnia warunki bezrobotnej i przyznano zasiłek przedemerytalny decyzja Starosty [...]z dnia [...]r.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i2 i art. 150 §1 Kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania i pobierania zasiłku przedemerytalnego przez J. S., gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności, które nie były znane organowi w dniu rejestracji. W ramach tego postępowania ustalono, że J. S. w dniu [...]r. miała wystawione przez S. P. w [...]dwa świadectwa pracy, jedno przedłożyła w PUP w [...]dla celów nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, a drugie w Inspektoracie ZUS-u w [...]w celu nabycia prawa do emerytury. S. P. w [...] pismem z dnia [...]r. wyjaśnił, że J. S. przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie [...]r. na podstawie wystawionego L-4[...]. Okres ten nie powinien jednak być uwzględniany jako okres pobierania zasiłku chorobowego. Wymieniona fakt przebywania w tym okresie na zwolnieniu lekarskim i nie pobierania zasiłku chorobowego potwierdziła składając wyjaśnienia w PUP do protokołu z dnia [...]r.

Dlatego Wojewoda nie podzielił argumentacji odwołującej się do art. 2 ust.1 pkt 2 lit.c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, lecz wyraził stanowisko zbieżne z zajętym przez organ I instancji. Stwierdził mianowicie, że J. S. z tytułu niezdolności do pracy objętej okresem [...]r. rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...]r. nie była gotowa do podjęcia pracy, wobec tego nie spełniała warunków bezrobotnego, o których mowa w przywołanym wyżej art. 2 ust.1 pkt 2 ww. ustawy do uzyskania statusu bezrobotnego, a tym samym i nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37j ust. 1 tej ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanym przypadku nie ma znaczenia to czy odwołująca się w okresie niezdolności do pracy pobierała świadczenie z tego tytułu czy też nie, bowiem ważny jest tu fakt, że była niezdolna do pracy a tym samym nie była gotowa do podjęcia zatrudnienia.

Uznając decyzję organu I instancji za słuszną, Wojewoda wyjaśnił, że wprawdzie Starosta w podstawie prawnej i w uzasadnieniu decyzji powołał art. 28 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazując na pobranie przez stronę nienależnego świadczenia, to jednak części tej orzeczenie nie obejmuje, a tym samym nie podlega ono rozpatrzeniu przez organ odwoławczy.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. wniosła o uchylenie wyżej opisanej decyzji ostatecznej i zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6 i 7 Kpa poprzez naruszenie zasady praworządności przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego i zaniechanie czynności zmierzających do wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym przyczyny wystawienia przez S. P. w [...]w dniu [...]r. odmiennego świadectwa pracy niż te, które zostało złożone w dniu [...]r. przez skarżącą dla celów uzyskania zasiłku przedemerytalnego;

2) naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, 7 i 8 Kpa poprzez wydanie decyzji odmawiającej skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. do dnia [...]r., a nie jedynie za okres [...]r. i tym samym utrzymanie w mocy decyzji naruszającej zarówno interes społeczny jak i słuszny interes skarżącej, podważając jednocześnie zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

3) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty wbrew art. 37 j. ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.j. Dz. U. Nr 25 z 1997 r., poz. 128 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, które to przepisy uznają za bezrobotnego osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie i wydaniu decyzji jedynie o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. a nie wydanie decyzji przyznającej skarżącej tenże zasiłek od dnia [...] r. czym naruszono dyspozycję powołanych przepisów.

Skarga zawiera ponadto wniosek o przeprowadzenie dowodu z załączonych do niej dokumentów na okoliczność stanu zdrowia skarżącej w [...]r.

Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej określanej jako P.p.s.a., doprowadziła do stwierdzenia , że skarga jest niezasadna, bowiem decyzja ta prawa nie narusza.

Stawiane skargą zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego okazały się chybione.

Przystępując do ustosunkowania się do tych zarzutów należało mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie wznowienia postępowania, a więc w przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznej. Dlatego w pierwszej kolejności należało zbadać czy zaskarżona decyzji zgodna jest z przepisami regulującymi wznowienie postępowania.

Podstawę prawną wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi Starosty z dnia [...] w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego i z dnia [...]r. w przedmiocie utraty tego prawa, jak wynika to z postanowienia z dnia [...]r. stanowił art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W myśl tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W świetle dowodów zebranych we wznowionym postępowaniu nie ma wątpliwości co do tego, że zaistniały przesłanki wznowienia postępowania na tej podstawie prawnej. Jest bowiem poza sporem, że skarżąca, jak ustaliły to organy orzekające obu instancji, w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], to jest w dniu [...]r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, która to okoliczność istniała w dniu wydania decyzji i miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz nie była znana organowi. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygniecie sprawy (podobnie wyrok NSA z dnia 25.06.1985 r., I SA198/85, ONSA1985/1/35) .

Wyjaśnić trzeba w tym miejscu, że dla ustalenia czy wystąpiła określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa przyczyna wznowienia postępowania nie ma znaczenia okoliczność, z czyjej winy nie doszło do ujawnienia istotnej dla sprawy okoliczności podczas pierwotnego ( a zatem zakończonego decyzją ostateczną co do której postępowanie zostało wznowione) rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy( por. wyrok NSA z dnia 27.01.1984 r., SA/Wr 649/83, ONSA 1984/1/7). Dlatego nietrafny jest zarzut naruszenia art. 6 i 7 Kpa przez zaniechanie wyjaśnienia przyczyny wystawienia przez S. P. w [...]dwóch różnych świadectw pracy.

Załatwienie sprawy, w przedmiocie której postępowanie zostało wznowione polega na tym, że organ, który wznowił postępowanie, po przeprowadzeniu, stosownie do art. 149 § 2 Kpa postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy wydaje jedną z decyzji określonych w art. 151 § 1 pkt 1 albo pkt 2 lub w § 2 Kpa.

W niniejszej sprawie organ I instancji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa uchylił decyzje ostateczne, co do których postępowanie zostało wznowione i orzekł merytorycznie o istocie sprawy. W ocenie sądu, rozstrzygnięcie to jest prawidłowe zarówno pod względem procesowym jak i materialno-prawnym z przyczyn, które szczegółowo zostały wyłożone w uzasadnieni decyzji organu odwoławczego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uzupełnienie stanu faktycznego istniejącego i znanego organowi orzekającemu w dniu [...]r. w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego o ujawnioną nową okoliczność, która wówczas istniała, lecz organowi temu nie była znana, prowadzi do dokonania odmiennych ocen prawnych. Innymi słowy rzecz ujmując, gdyby organowi rozpoznającemu sprawę w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego znana była okoliczność, że J. S. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]przebywała na zwolnieniu lekarskim, to rozstrzygnięciem zgodnym z prawem byłoby wydanie już w dniu [...]r. decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, a zatem nie zachodziłaby również podstawa do wydawania kolejnej decyzji tj. decyzji o utracie prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu nabycia przez stronę uprawnień do emerytury. Mieć trzeba bowiem na uwadze to, że w wyniku uchylenia, wskutek wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej, sprawa wraca na etap postępowania rozpoznawczego i musi być rozstrzygnięta, przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania pierwotnej decyzji ostatecznej.

Zgodnie z art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu tej decyzji, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku ( dla bezrobotnych) oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury i spełniającej jedną z alternatywnych przesłanek wskazanych w pkt 1 i 2 tego przepisu. Stanowisko, że skarżąca nie spełniała określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej nie narusza prawa, skoro wskazana w tym przepisie definicja bezrobotnego wymaga między innymi aby osoba ubiegająca się o taki status była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Jest oczywiste, że fakt przebywania skarżącej na zwolnieniu lekarskim wyklucza możliwość uznania Jej za osobę gotowa i zdolna do podjęcia zatrudnienia.

Stawiane skargą zarzuty naruszenia przepisów art. 6, 7 i 8 Kpa oraz prawa materialnego tj. art. 37 j ust 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez nie orzeczenie w nowej decyzji o prawie skarżącej do zasiłku przedemerytalnego od dnia następnego po ostatnim dniu zwolnienia lekarskiego są chybione. Organy orzekające wydając decyzję co do istoty sprawy, po uchyleniu dotychczasowej decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania- jak już wyżej zostało to zasygnalizowane- nie mogły rozstrzygać sprawy z uwzględnieniem okoliczności faktycznych zaistniałych po dniu wydania decyzji przyznającej prawo do zasiłku przedemerytalnego. Na dzień wydania tej decyzji tj. [...]r.stan sprawy był taki, że skarżąca w dacie rejestracji w PUP nie spełniała warunków do uzyskania statusu bezrobotnego, co w świetle art. 37 j ust 1 w powiązaniu z art. 37l rozpatrywanej ustawy, stanowiło przeszkodę do przyznania jej zasiłku przedemerytalnego.

Z powyższych względów, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.