Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2002/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 art. 4 art. 8
journal: Dz.U. 2011 nr 205 poz 1203
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga R. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej (dalej też jako "organ" lub "Minister") nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu weterana poszkodowanego.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] września 2020 r. (data wpływu do organu) R. W. (dalej jako: "wnioskodawca", "skarżący"), zwrócił się do Ministra o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanymi uszczerbkami na zdrowiu, których doznał podczas udziału w działaniach poza granicami państwa.

Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2021 r. Minister, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2020 r. poz. 2055 ze zm., dalej jako: "ustawa o weteranach"), orzekł o odmowie przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż wnioskodawca uległ dwóm wypadkom podczas udziału

w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] oraz Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...]. Z protokołu powypadkowego

z [...] sierpnia 2018 r. wynika, że w dniu [...] czerwca 2018 r. doznał urazu oka lewego poprzez użądlenie przez owada. Następstwem wypadku było przebarwienie pozapalne powieki dolnej oka lewego. Orzeczeniem z [...] marca 2020 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska do Spraw Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego w [...] ustaliła u wnioskodawcy uszczerbek na zdrowiu

w wysokości 1% w związku z powyższym wypadkiem. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją z [...] czerwca 2020 r. przyznał wnioskodawcy jednorazowe odszkodowanie pieniężne. Z kolei z protokołu powypadkowego z [...] maja 2019 r. sporządzonego przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w [...] wynika, że w dniu [...] marca 2019 r. wnioskodawca wychodząc z toalety poślizgnął się na mokrych po deszczu schodach w wyniku czego stracił równowagę. Upadł na schody uderzając lewą stroną pleców, żeber oraz przedramienia. Stosownie do pkt 3 ww. protokołu powypadkowego przyczyną wypadku było postawienie nogi na mokrych schodach i utrata równowagi. Wypadek losowy nie był zawiniony przez poszkodowanego. Następstwem tego wypadku u wnioskodawcy było przebyte wygojone stłuczenie lewego przedramienia bez trwałych następstw, zniekształcenie lewej bocznej powierzchni klatki piersiowej oraz przewlekły zespół bólowy powodujący okresowe ograniczenie wydolności oddechowej po przebytym złamaniu VIII i IX żebra po stronie lewej. Orzeczeniem z [...] maja 2020 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska do Spraw Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego w [...] ustaliła u wnioskodawcy uszczerbek na zdrowiu w wysokości 10%

w związku z powyższym wypadkiem. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją z [...] sierpnia 2020 r. przyznał wnioskodawcy jednorazowe odszkodowanie pieniężne.

Uwzględniając powyższe fakty potwierdzone stosownymi dokumentami, organ stwierdził, że wypadki, które miały miejsce [...] czerwca 2018 r. oraz [...] marca 2019 r. nie spełniają przesłanek koniecznych do przyznania statusu weterana poszkodowanego określonych w ustawie o weteranach, tj. przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 15. Przedmiotowe wypadki nie powstały bowiem ani w wyniku działań podejmowanych

w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, ani w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Nie były one również wynikiem zamachu lub innego bezprawnego działania skierowanego przeciwko wnioskodawcy.

Organ wyjaśnił, że fakt zaistnienia wypadku nie stanowi samoistnej przesłanki do przyznania statusu weterana poszkodowanego, bowiem zdarzenie to musi powstać

w ściśle określonych w ustawie okolicznościach. Stąd też nie każdy "wypadek" jest wypadkiem uprawniającym do uzyskania statusu weterana poszkodowanego, co ma miejsce w przypadku wnioskodawcy.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, skarżący organowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i uznanie, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 3 ustawy o weteranach, w tym błędne uznanie, że jego pismo z [...] grudnia 2020 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu strony, ponieważ organ nie przeprowadził wszelkich dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

w tym nie dokonanie jakichkolwiek ustaleń w zakresie charakteru czynności podjętych przez wnioskodawcę w dniu [...] czerwca 2018 r. oraz ataku rakietowego na bazę w dniu [...] marca 2019 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. prawa materialnego tj. art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach poprzez nieprawidłowe uznanie, że wypadki którym uległ wnioskodawca [...] czerwca 2018 r. w [...] oraz [...] marca 2019 r. w [...] nie spełniają wymogów do uzyskania przez niego statusu weterana poszkodowanego w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków i uznania, że uszczerbek na zdrowiu poniesiony w wyniku ww. wypadków pozostaje w związku z działaniami poza granicami państwa.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przyznanie mu statusu weterana poszkodowanego.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że wypadek, któremu uległ w dniu [...] czerwca 2018 r., tj. ugryzienie przez owada nastąpiło na skutek bezpośrednich czynności podejmowanych przez skarżącego poza bazą, tj. podczas przesłuchiwania osoby cywilnej odnośnie posiadanej przez nią wiedzy w zakresie planowanego ataku bojowników [...] na siły m.in. Polskiego Kontyngentu Wojskowego. Pozyskiwanie przez wnioskodawcę informacji miało na celu odparcie uderzenia (ataku). Wnioskodawca uzyskał podczas rozmowy istotne informacje, które pomogły zniweczyć atak w całości. Wobec powyższego wypadek, któremu uległ pozostawał w bezpośrednim związku z wykonywaniem ww. działań. Dodatkowo, skarżący wskazał, że organ również błędnie uznał, iż wypadek z dnia [...] marca 2019 r. nie był w bezpośrednim związku z podejmowanymi działaniami poza granicami państwa. Ponadto, doznanie przez wnioskodawcę licznych obrażeń ciała w dniu [...] marca 2019 r. miało bezpośredni związek z alarmem ataku rakietowego na bazę. Według wnioskodawcy wypadek ten był konsekwencją podejmowanych przez niego działań w ramach uderzenia przeciwnika i odparcia jego uderzeń.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją nr [...] z [...] marca 2021 r. organ, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy

o weteranach, orzekł o utrzymaniu w mocy własnej decyzji nr [...] z [...] stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu podjętej decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, Minister wskazał, że samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakichkolwiek przyczyn, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego. Wypadek określony w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach ma bowiem postać kwalifikowaną w odróżnieniu od wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających

w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2017 r. poz. 1950).

Organ wskazał, że rozstrzygając sprawę skupia się na wypadku i jego okolicznościach, a ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że wypadki, którym uległ skarżący są wypadkami noszącymi znamiona zwykłego wypadku, który mógł mieć miejsce także w normalnym wykonywaniu czynności na terenie kraju. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że czynności, które realizował w dacie wypadków były wykonywane podczas pełnienia służby na misji zagranicznej i był to wypadek pozostający w związku z obowiązkami żołnierza, nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki przemawiającej za uznaniem wypadku jako spełniającego wymogi określone w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach. Są to zdarzenia, których występowanie nie jest zawężone do udziału w działaniach poza granicami państwa.

Minister podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołów powypadkowych nie wynika, aby w momencie wypadków miały miejsce jakiekolwiek okoliczności, o których mowa w art. 4 pkt 15 lit. a i b ustawy o weteranach, tj. aby do zdarzenia doszło podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi

w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, a także zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział

w działaniach poza granicami państwa.

Wskazane przez skarżącego okoliczności wypadków, tj. przesłuchiwanie

i pozyskiwanie informacji na temat planowanego ataku bojowników [...] oraz atak rakietowy, nie zostały odnotowane w protokole powypadkowym oraz nie wynikają z akt dokumentacji postępowania odszkodowawczego. W sytuacji zaistnienia ww. zdarzeń wskazanych przez wnioskodawcę, nieodnotowanie ich w aktach wypadku pozwala sądzić, że pozostawały one bez wpływu i związku z danymi wypadkami, które zgodnie

z wszelkimi zebranymi dowodami noszą znamiona zwykłych wypadków, niezwiązanych z działaniami poza granicami państwa w rozumieniu ustawy o weteranach.

W ocenie organu zebrana dokumentacja nie wskazuje na prawdopodobieństwo wystąpienia rzeczonych wypadków w związku z opisanymi przez skarżącego okolicznościami, jak również w związku z sytuacjami, o których mowa w art. 4 pkt 15 lit. a-c ustawy o weteranach.

Minister nie zgodził się z zarzutami skarżącego, że organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie przeprowadził wszelkich dowodów mogących przyczynić się do jej wyjaśnienia oraz nie podjął czynności w zakresie uzyskania informacji na temat charakteru czynności podejmowanych przez wnioskodawcę w dniach [...] czerwca 2018 r. oraz [...] marca 2019 r. Organ przed wydaniem rozstrzygnięcia wystąpił bowiem do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o udostępnienie dokumentacji związanej z wypadkami, którym uległ skarżący, w celu zbadania całokształtu okoliczności wypadku. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] przekazał poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dokumentacji postępowań odszkodowawczych dotyczące przedmiotowych wypadków, na podstawie której ustalono stan faktyczny sprawy. W aktach postępowań odszkodowawczych znajdują się m.in. protokoły powypadkowe, oświadczenia poszkodowanego oraz protokół wyjaśnień świadka. Z dokumentów tych wynika m.in., że w sytuacji wypadku z dnia [...] czerwca 2018 r. (użądlenie przez owada) wnioskodawca "pomimo odczuwalnego bólu dalej realizował swoje zadanie" (protokół powypadkowy Nr [...] oraz protokół wyjaśnień świadka – G. J. - z dnia [...] lipca 2018 r.). Powyższe pozwala sądzić, że samo wykonywanie zadania (czynności służbowych) pozostawało bez związku z wypadkiem, którego charakter (użądlenie przez owada) wskazuje, że mógł on wydarzyć się w każdym miejscu i czasie, niezależnie od rodzaju wykonywanych czynności. Z kolei z oświadczenia dotyczącego złożenia wyjaśnień przez poszkodowanego z dnia [...] maja 2019 r. wynika, że po zaistnieniu wypadku z dnia [...] marca 2019 r. (poślizgnięcie się na schodach) wnioskodawca udał się do swojego miejsca zakwaterowania, ponieważ było późno. Taka zaś argumentacja nie wskazuje na prawdopodobieństwo wystąpienia ataku rakietowego w tym samym czasie. Niezależnie od powyższego, takie zdarzenie nie zostało również ujęte w protokole powypadkowym, jak i pozostałej dokumentacji.

Minister wskazał, że w piśmie z [...] grudnia 2020 r. poprosił wnioskodawcę

o uzupełnienie akt sprawy o dokumenty, zgodnie z którymi wypadki z [...] czerwca 2018 r. i [...] marca 2019 r. spełniają przesłanki określone w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach. Skarżący nie przestawił dowodów niezbędnych do przyznania statusu weterana poszkodowanego, w tym dowodów potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności wypadków (przesłuchanie i pozyskiwanie informacji w zakresie planowanego ataku bojowników [...] oraz atak rakietowy). Kwestią sporną jest więc interpretacja obowiązujących przepisów - czy osobie, która została użądlona przez owada oraz poślizgnęła się na schodach, przyznać tożsame prawa, jakie otrzyma osoba, która dozna uszczerbku na zdrowiu w warunkach uderzenia lub odparcia ataku, zamachu lub innego bezprawnego działania wymierzonego przeciwko tej osobie. Organ nie neguje występowania w przedmiotowej sprawie takich okoliczności jak: udział wnioskodawcy na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznanie uszczerbku na zdrowiu, przyznanie świadczeń odszkodowawczych. Podkreślić jednak należy, że ww. okoliczności nie miały miejsca w związku lub wskutek wypadku w rozumieniu ustawy o weteranach, z tytułu którego przysługuje status weterana poszkodowanego, ale wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy

o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, których zaistnienie nie jest wystarczające do przyznania tego statusu.

Minister zauważył, że w art. 3 ustawy o weteranach ustawodawca wskazał na konieczność zaistnienia związku wypadku z działaniami poza granicami państwa, natomiast w art. 4 pkt 15 lit. a-c wyjaśnił definicję wypadku pozostającego

w związku z działaniami poza granicami państwa. Organ dokonał zatem wykładni przepisu art. 3 ww. ustawy w związku z art. 4 pkt 15 lit. a-c tej ustawy, uznając zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, że wypadki, którym uległ wnioskodawca [...] czerwca 2018 r. i [...] marca 2019 r. nie spełniają przesłanek z art. 4 pkt 15 lit. a-c, w związku

z czym w oparciu o ww. przepisy status weterana poszkodowanego nie może zostać

w tej sprawie przyznany. Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie wszystkich żołnierzy pełniących służbę poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu bez względu na przyczyny wypadku, wówczas niepotrzebne byłoby odrębne definiowanie wypadku w art. 4 pkt 15 ww. ustawy. Wystarczyłoby posłużenie się określeniem, zgodnie z którym wypadkiem jest każde wywołane przyczyną zewnętrzną, nagłe zdarzenie, powodujące uszczerbek na zdrowiu żołnierza pełniącego służbę

w ramach misji, czy kontyngentu poza granicami państwa.

Pismem z [...] kwietnia 2021 r. skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania tj.:

- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i uznanie, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 3 ustawy o weteranach, w tym błędne uznanie, że pismo skarżącego z [...] grudnia 2020 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu strony, ponieważ organ nie przeprowadził wszelkich dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

w tym nie dokonał jakichkolwiek ustaleń w zakresie charakteru czynności podjętych przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2018 r. oraz ataku rakietowego na bazę w dniu [...] marca 2019 r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarte w nim zbyt ogólne sformułowania, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez niewyjaśnienie dlaczego wypadki którym uległ skarżący nie są uważane za wypadki wskazane w ustawie o weteranach, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału wprost wynika, że wypadki którym uległ miały charakter nagły, spowodowały uszczerbek na jego zdrowiu, zostały wywołane przyczyną zewnętrzną oraz zaistniały podczas/w bezpośrednim związku z działaniami podejmowanymi z wykonywaniem działań służbowych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji Ministra

z [...] stycznia 2021 r. w całości, w sytuacji gdy decyzja jest błędna a organ winien był wydać decyzję uchylającą w całości ww. decyzję i przyznającą status weterana poszkodowanego;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach poprzez nieprawidłowe uznanie, że wypadki którym uległ skarżący w dniu [...] czerwca 2018 r.

w [...] oraz w dniu [...] marca 2019 r. w [...] nie spełniają wymogów do uzyskania przez niego statusu weterana poszkodowanego w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków i uznania, że uszczerbek na zdrowiu poniesiony w wyniku ww. wypadków pozostaje w bezpośrednim związku z działaniami poza granicami państwa, co miało wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości i rozważenie uchylenia w całości decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ błędnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, ponieważ prawidłowa ocena powinna prowadzić do odmiennych wniosków. Organ z urzędu nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu strony, ponieważ nie przeprowadził wszelkich dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Nie podjął żadnych czynności w zakresie uzyskania informacji

w zakresie charakteru czynności podjętych przez skarżącego w dniach [...] czerwca 2018 r. oraz [...] marca 2019 r. w sytuacji, gdy twierdzi, że przedłożone przez niego dokumenty są niewystarczające do poczynienia odmiennych ustaleń. Organ nie powinien dokonywać ustaleń wyłącznie w oparciu o przedłożone przez skarżącego dokumenty, ale powinien dążyć do wyjaśnienia sprawy i podjęcia własnej inicjatywy dowodowej.

Skarżący podniósł, że nie sposób oprzeć się wrażeniu, iż organ celowo nie podjął żadnych czynności, co umożliwia częstsze wydawanie decyzji negatywnie rozpoznających wnioski o przyznanie statusu weterana poszkodowanego. Organ powinien dążyć do ustalenia informacji co do ataku rakietowego, który miał miejsce

w dniu [...] marca 2019 r. oraz o planowanym ataku bojowników [...]

i podejmowanych przez skarżącego w tym zakresie czynnościach uwzględniając fakt, że szczegóły działań podejmowanych przez skarżącego z uwagi na charakter służby są objęte tajemnicą państwową. Nieprzedłożenie przez skarżącego protokołów z ww. działań nie może stanowić podstawy decyzji odmownej w sytuacji, w której w aktach zalegają inne dokumenty dowodzące sporządzenia takiego protokołu, wypadków, jakich skarżący doznał podczas pełnienia służby oraz obrażeń.

W ocenie skarżącego dokumenty znajdujące się w materiale dowodowym są wystarczające w celu stwierdzenia, że wypadki, którym uległ [...] czerwca 2018 r. oraz [...] marca 2019 r. miały bezpośredni związek z działaniami podejmowanymi poza granicami państwa, o których mowa w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach. Skarżący narażał bowiem swoje życie i zdrowie, mając bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi w warunkach pokojowych. Wypadki, którym uległ miały charakter nagły, spowodowały uszczerbek na jego zdrowiu, zostały wywołane przyczyną zewnętrzną i miały bezpośredni związek z działaniami służbowymi o których mowa w art. 4 pkt 15 lit. a-b ustawy o weteranach a odmienne twierdzenia organu są dla skarżącego bardzo krzywdzące.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie, uznał zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Zgodnie z art. 2 ustawy o weteranach, weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach:

1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni;

2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni.

Stosownie do art. 3 ustawy o weteranach, weteranem poszkodowanym

w działaniach poza granicami państwa może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.

Natomiast zgodnie z art. 8 powoływanej ustawy podstawą do ubiegania się

o przyznanie statusu weterana poszkodowanego jest wniosek, zaświadczenie wydane odpowiednio przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz ostatnio pełnił lub pełni służbę albo wojskowego komendanta uzupełnień właściwego ze względu na miejsce zamieszkania żołnierza albo właściwego kierownika archiwum wojskowego, zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, protokół powypadkowy albo decyzja

o stwierdzeniu choroby zawodowej, orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o związku uszczerbku na zdrowiu z wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa lub chorobą nabytą podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych w ramach działań poza granicami państwa albo orzeczenie lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalające uszczerbek na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową wydane dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a także decyzja administracyjna o przyznaniu świadczeń odszkodowawczych albo prawomocny wyrok sądu zasądzający odszkodowanie.

Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że skarżący brał udział w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] i w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...], podczas których uległ dwóm wypadkom, potwierdzonymi stosownymi protokołami powypadkowymi znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy.

Pierwszy z wypadków, który miał miejsce w dniu [...] czerwca 2018 r. polegał na urazie u skarżącego oka lewego w wyniku użądlenia przez owada. Do drugiego zaś zdarzenia doszło w dniu [...] marca 2019 r. podczas wychodzenia przez skarżącego

z toalety. Przyczyną tego wypadku było postawienie nogi na mokrych schodach i utrata równowagi - wypadek losowy niezawiniony przez skarżącego.

Między stronami sporna jest natomiast kwalifikacja wskazanych wypadków

i określenie, czy mieszczą się one w definicji wypadków pozostających w związku

z działaniami poza granicami państwa. Ustalenie tej okoliczności ma bowiem wpływ na uzyskanie, bądź też nie, przez skarżącego statusu weterana poszkodowanego.

Weteran poszkodowany to osoba biorąca udział w konkretnych operacjach, która z racji doznanych (w ich trakcie) uszczerbków zasługuje na szczególne uhonorowanie

i której przysługują z tego tytułu szczególne uprawnienia.

Zgodnie z art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, przez wypadek pozostający

w związku z działaniami poza granicami państwa należy rozumieć zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z:

a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń,

b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa,

c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań:

- przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

- określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa.

Przepis ten wskazuje zatem, że wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa to zdarzenie nagłe i zewnętrzne, powodujące uszczerbek na zdrowiu, jeżeli zaistniało ono w sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Podkreślenia wymaga, że definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" została wprowadzona do ustawy w celu odróżnienia tego wypadku od wypadku określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających

w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2017 r. poz. 1950). Niewątpliwie wypadek, określony w ustawie o weteranach, ma postać kwalifikowaną w stosunku do wypadku,

o którym mowa w ww. ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r.

Strony niniejszego postępowania różnią się co do rozumienia zwrotu "innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza". Zatem dla zrozumienia tego pojęcia należy dokonać jego wykładni, aby zrozumieć je zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki". Warszawa 2008, Wydawnictwo LexisNexis, str. 61 i nast.).

Wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł i kryteriów. Jakkolwiek przyjęło się dawać pierwszeństwo wykładni językowej, to coraz częściej stosuje się także pozostałe sposoby interpretacji lub wspólny wynik kilku spośród nich. W praktyce dominuje wykładnia stanowiąca kompilację różnych sposobów, niesprzecznych ze sobą, wśród których wykładnia językowa jest wzmacniana pozostałymi, szczególnie gdy reguły językowe nie doprowadziły do uzyskania jednoznaczności interpretacyjnej danego zwrotu (tamże).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1685/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że prymat wykładni gramatycznej można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych w sposób niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący

z wynikami innych metod. Zatem tylko wówczas poprzestanie na językowym ich wyłożeniu byłoby uzasadnione, bo wtedy znaczenie przepisów na gruncie językowym byłoby dla wszystkich jednoznaczne.

W niniejszej sprawie stan taki jednak nie zachodzi, ponieważ pojawiły się różne wersje rozumienia omawianego zwrotu. Dlatego też, dla ustalenia jego sensu

i znaczenia, należy odwołać się do innych metod wykładni, w tym wykładni celowościowej cytowanego przepisu. Wskazówką przy dokonywaniu tego procesu może być uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa, w którym podkreślono, że projekt szanuje normę, wynikającą

z art. 19 Konstytucji, nakazującą zagwarantowanie stosownych uprawnień weteranom walk o niepodległość. Stąd też, zakłada przyznanie uprawnień dla weteranów poszkodowanych w wyniku działań bojowych, bądź działań skierowanych przeciwko tym weteranom. Weterani ci z narażeniem zdrowia, a bardzo często również życia, wypełniali i wypełniają nadal postawione przed nimi zadania poza granicami państwa, tak, aby pomóc w utrzymaniu pokoju na świecie, którego stabilność jest gwarantem pokoju dla Rzeczypospolitej Polskiej. Przewidziane w projekcie uprawnienia, choć częściowo różne z uprawnieniami przysługującymi weteranom walk o niepodległość, nie podważają konstytucyjnej zasady ich szczególnego traktowania.

Wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu, że działania te mają bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku

z realizacją celów misji, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego.

Z uzasadnienia projektu ustawy o weteranach jednoznacznie wynika, że ustawodawca dążył do wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie

i zdrowie, mają bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi w warunkach pokojowych i które w wyniku tych wydarzeń i sytuacji doznają uszczerbku na zdrowiu. Dlatego też szersze określenie podmiotów uprawnionych do przyznania przedmiotowego statusu doprowadziłoby do zmiany charakteru tego uprawnienia - na równi traktowano by osoby podejmujące działania bojowe, czy też osoby, których te działania dotykają, bądź np. chorujące na choroby występujące tylko w rejonie działania misji, czy kontyngentu, które znalazły się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia oraz osoby, które co prawda biorą udział w działaniach poza granicami państwa, jednak w chwili wypadku pozostają poza zagrożeniami wiążącymi się z charakterem misji.

Należy dodatkowo zaznaczyć, że ustawodawca zagwarantował odpowiednią ochronę osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji z art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, ww. ustawą o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających

w związku ze służbą wojskową. Skarżący otrzymał zaś stosowne jednorazowe odszkodowania pieniężne w związku z doznanymi w wyniku wypadków uszczerbkami na zdrowiu pozostającymi w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej.

W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu, że wypadki, którym uległ skarżący, nie mieszczą się w definicji "wypadku" określonego w art. 4 pkt 15 ustawy

o weteranach. Były to bowiem wypadki, nie mające bezpośredniego związku

z działaniami prowadzonymi w celu wykonywania zadań, dla których powołano

i wysłano za granicę Polski Kontyngent Wojskowy. Wypadki, którym uległ skarżący, nie spełniają więc przesłanek, wskazanych w art. 4 pkt 15 c ustawy o weteranach.

Do wypadków, którym uległ skarżący niewątpliwie nie doszło ani w wyniku działań podejmowanych w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachu lub innego bezprawnego działania wymierzonego przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa, zatem analizie należało poddać czy wskazane wypadki zaistniały podczas lub w bezpośrednim związku

z działaniami związanymi z wykonywaniem innych zadań przez żołnierza stosownie do art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach.

Jak słusznie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 sierpnia 2014 r. sygn. I OSK 2012/13 kryterium kwalifikacji określonego zdarzenia jako wypadku

w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c ustawy stanowi szczególny charakter zadania realizowanego przez żołnierzy Polskiego Kontyngentu Wojskowego. We wskazanym wyroku NSA wyjaśnił, że nie chodzi tu bowiem o każdy wypadek doznany przez żołnierza wykonującego zadania poza krajem, związany z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych, ale o wypadek pozostający w ścisłym związku

z zadaniami realizowanymi w ramach misji. Trzeba mieć na uwadze, że ustawodawca definiując wypadek w art. 4 pkt 15 lit. a i lit. c ustawy o weteranach opisane w nim działania poza granicami państwa, skutkujące wypadkiem, określa w zasadzie jako działania charakterystyczne dla czasu wojny (uderzenie na przeciwnika, odparcie jego uderzeń, zamach). W tym też kontekście należy wykładać przepis art. 4 pkt 15 lit. c ww. ustawy.

Oznacza to, że wypadkiem o jakim mowa w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy

o weteranach działań poza granicami państwa, będzie tylko takie zdarzenie które bezpośrednio związane jest z realizacją konkretnych zadań operacyjnych, stabilizacyjnych, czy doradczych. Innymi słowy, w sytuacji gdy wypadek nastąpił

w ramach zwykłego wykonywania zadań służbowych przez żołnierza, bez związku ze szczególnym charakterem zadań mandatowych misji, to sam fakt że wypadek miał miejsce poza granicami kraju nie kwalifikuje go jako wypadku w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach. Tym samym wypadkiem w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach będzie tylko taki wypadek, który nastąpił w wyniku działań dla realizacji których utworzono misję czy kontyngent, a działania te są przyczyną powodującą wypadek i wywołującą uszczerbek. Koniecznym jest stwierdzenie, że do zdarzenia doszło w trakcie realizacji konkretnego zadania operacyjnego, stabilizacyjnego czy doradczego. W konsekwencji - inne przyczyny wypadków nie są relewantne dla ustalenia związku funkcjonalnego zgodnie z art. 4 pkt 15 lit. c ustawy

o weteranach.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1135/13, uszczerbek na zdrowiu wskutek wypadku musi nastąpić

w wyniku działań, dla realizacji których utworzono misję, czy kontyngent. Działania te należy pojmować jako przyczynę powodującą wypadek i wywołującą uszczerbek. Chodzi tu o konkretne czynności składające się na zadania misji (kontyngentu) i służące realizacji postawionych przed nimi celów. Nie do przyjęcia jest takie rozumienie art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach, zgodnie z którym jakiekolwiek zdarzenie, skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu doznane przez żołnierza w czasie pobytu poza państwem miałoby uzasadniać przyznanie tak wielu świadczeń, które mają charakter wyjątkowy. Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie wszystkich żołnierzy pełniących służbę poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu bez względu na przyczyny wypadku, wówczas niepotrzebne byłoby odrębne definiowanie wypadku w art. 4 pkt 15 ww. ustawy. Wystarczyłoby posłużenie się określeniem, zgodnie z którym wypadkiem jest każde wywołane przyczyną zewnętrzną, nagłe zdarzenie, powodujące uszczerbek na zdrowiu żołnierza pełniącego służbę w ramach misji, czy kontyngentu poza granicami państwa.

W kolejnym wyroku z tego samego dnia, wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1026/13 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wskazanie na bezpośredni związek wypadku z wykonywanymi zadaniami, zawarte w art. 4 pkt 15 ustawy

o weteranach oznacza, że wypadek jest następstwem wykonywania przez żołnierza wyznaczonych zadań. Związek ten ma charakter czasowy, miejscowy oraz przede wszystkim funkcjonalny. Wykonywane przez żołnierza czynności muszą wiązać się

z wykonywaniem zadań, do których została wyznaczona określona misja pokojowa lub stabilizacyjna, przy czym niosą one ze sobą realne zagrożenie dla jego życia i zdrowia. Specyfika tych zadań jest odmienna od normalnych, zwykłych obowiązków służbowych żołnierzy.

Sąd orzekający w składzie niniejszym podziela stanowisko, że do nadania statusu weterana nie jest wystarczające samo branie udziału w misji, ani odniesienie

w jej czasie uszczerbku na zdrowiu. Konieczne jest spełnienie dodatkowych, wyjątkowych przesłanek zdarzenia, określonych w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach.

W przypadku skarżącego nie wystąpiły żadne opisane w cytowanym przepisie okoliczności (wyjątkowe) zdarzenia, które w konsekwencji pozwoliłyby przyznać mu status weterana poszkodowanego.

W ocenie Sądu wbrew zarzutowi skargi, organ podjął wszelkie czynności, niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonania pełnych

i wszechstronnych ustaleń czy wypadki którym uległ skarżący [...] czerwca 2018 r. i [...] marca 2019 r. spełniają przesłanki określone w art. 4 pkt. 15 ustawy o weteranach. Skarżący w toku postępowania, zainicjowanego jego wnioskiem, nie zgłaszał wniosków dowodowych, które nie zostałyby przez organ rozpatrzone, jak również nie wskazał jakich to konkretnie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy organ nie podjął. Twierdzenia skarżącego odnośnie okoliczności wypadków (w trakcie prowadzenia przesłuchania mieszkańca pobliskiej miejscowości oraz ogłoszenia alarmu ostrzału rakietowego), nie znajdują potwierdzenia w dowodach zgromadzonych w sprawie, pozostając w sprzeczności przede wszystkim z okolicznościami wypadków stwierdzonymi w protokołach powypadkowych i załączonych do nich wyjaśnieniach skarżącego i zeznaniach świadka. Co również istotne - skarżący nie kwestionował wiarygodności materiałów zgromadzonych w sprawie. Sam zaś fakt, że skarżący nie jest zadowolony z wyniku rozpatrzenia jego sprawy nie uzasadnia zarzutu błędnej oceny materiału dowodowego czy też niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności dla wyjaśnienia sprawy.

Nie można również podzielić oceny skarżącego odnośnie naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. W uzasadnieniu faktycznym przytoczono wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz ocenę czy okoliczności te zostały udowodnione z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie. W uzasadnieniu prawnym wyjaśniono podstawę prawną decyzji i wskazano właściwe przepisy prawa, jak również przedstawiono argumenty interpretacyjne przemawiające za takim jej rozstrzygnięciem.

Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.