Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 273/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 1, art. 134 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 7, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 7 ust. 1 ust. 1a, ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 Art. 14-17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 Art. 28 ust. 1 lit. c i art. 57 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek ( spr.) Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 stycznia 2013r. nr [....] w przedmiocie przyznania płatności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013r.

Decyzją z dnia [...] 2012r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał S. C. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w wysokości 5380,00 zł, w tym:

– jednolitą płatność obszarową w wysokości 4172,74 zł, w tym środki unijne 4172,74 zł, środki krajowe 0,00 zł;

– uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 1207,26 zł, w tym środki unijne 0,00 zł, środki krajowe 1207,26 zł.

Uzasadniając przyznanie jednolitej płatności obszarowej organ I instancji wskazał, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 5,79 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 5,79 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 5,70 ha. Organ I instancji wyjaśnił, iż w przypadku działki rolnej B z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,54 ha wykluczono na podstawie powierzchni PEG 0,01 ha, w przypadku dziatki rolnej C i pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,51 ha wykluczono na podstawie powierzchni PEG 0,03 ha, w przypadku działki rolnej D z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,83 ha wykluczono na podstawie powierzchni PEG 0,04 ha, a w przypadku działki rolnej E z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,95 ha wykluczono na podstawie powierzchni PEG 0,01 ha. Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności gruntów rolnych wyniosła 0,09 ha. Organ I instancji stwierdził, iż ustalenia w/w nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary tzw. powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ZŚZiK ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Organ dodał, że PEG jest obliczana dla każdej działki ewidencyjnej, na podstawie danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz zdjęć lotniczych poszczególnych działek. Organ I instancji wskazał, iż wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 1,5789%. Zgodnie zaś z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009r. str. 1 ze zm.), w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią, stwierdzoną oraz wówczas, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej 5,70 ha. Organ I instancji podał również, iż stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2012r. została określona w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wynosi 732,06 zł. Należna kwota płatności wyniosła więc 4172,74 zł.

Uzasadniając z kolei przyznanie uzupełniającej płatności podstawowej organ I instancji stwierdził, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 5,79 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 5,79 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 5,70 ha. Organ I instancji wskazał, iż w przypadku działki rolnej B1 z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,54 ha wykluczono na podstawie powierzchni PEG 0,01 ha, w przypadku działki rolnej C1 z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,51 ha wykluczono na podstawie powierzchni PEG 0,03 ha, w przypadku działki rolnej D1 z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,83 ha wykluczono na podstawie powierzchni PEG 0,04 ha, a w przypadku działki rolnej E1 z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,95 ha wykluczono na podstawie powierzchni PEG 0,01 ha. Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności gruntów rolnych wyniosła zatem 0,09 ha. Również i te ustalenia w/w nieprawidłowości organ dokonał w oparciu o pomiary tzw. powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ZSZiK ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Organ I instancji stwierdził, iż wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 1,5789%. Organ I instancji wskazał, iż w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną oraz wówczas, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej 5,70 ha. Organ I instancji podał również, iż stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2012r. została określona w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wynosi 211,80 zł. Należna kwota płatności wyniosła zatem 1207,26 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa S. C. podniósł, iż wniosek o przyznanie płatności został oparty na podstawie raportu z: dnia 30 września 2009r., który został wykonany na zlecenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Do tego raportu nie zostały wniesione żadne poprawki tak przez Powiatowe Biuro jak i Oddział Regionalny ARiMR. Odwołujący się stwierdził, iż decyzja organu I instancji została wydana bez podania w oparciu o jaką kontrolę terenową pomiarów dokonano zmniejszenia. Odwołujący się wskazał, iż dowolna interpretacja zdjęć lotniczych sugerująca zakrzaczenia, o których mowa w decyzji z dnia [...] 2012r. Nr [...] nie odpowiada stanowi faktycznemu ponieważ takie zakrzaczenia na terenie uprawowym nie istnieją. Tym samym zdaniem odwołującego się, organy lekceważą dokumenty, za które odpowiada sama Agencja jako zlecająca wykonanie raportu.

Decyzją z dnia 31 stycznia 2013r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008r. nr 98, poz. 634 z późn. zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2012r. Nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Zebrane bowiem w niniejszej sprawie materiały jednoznacznie określają sposób użytkowania i stan poszczególnych działek rolnych S. C. Dotyczy to w szczególności widocznych na zdjęciach lotniczych granic użytkowania rolniczego, w obrębie których ustalano powierzchnię uprawnioną do płatności w ramach poszczególnych działek rolnych. Organ II instancji stwierdził, iż w/w zdjęcia działek strony są na tyle czytelne, że nie można mówić o takim przesunięciu granic widocznych na tych działkach, czy też istnieniu na tych zdjęciach takich zacienień bądź niedokładności, które znacząco wpływałyby na wyniki w/w pomiarów. Z uwagi na charakterystykę wykluczonego terenu (zadrzewienia, zabudowania, drogi – a więc obiekty stosunkowo trwałe) organ II instancji uznał również, że w/w zdjęcia lotnicze zachowują pełną przydatność do ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności za rok 2012. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności wykonane przez organ odwoławczy na zdjęciach uzyskanych z w/w źródeł dały bowiem wyniki bardzo zbliżone do ustaleń organu l instancji. Organ II instancji zaznaczył, iż wyliczenie powierzchni PEG dla w/w działek nastąpiło na podstawie zdjęć lotniczych pochodzących z 28 kwietnia 2012r. W ocenie organu II instancji, dane pochodzące ze zdjęć wykonanych w w/w dacie oraz fakt, iż strona składała wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2012 stanowią bezsprzecznie najlepszą podstawę do ustalenia rzeczywistego stanu rzeczonej działki w roku 2012 oraz prawidłowości ustalenia powierzchni uprawnionej do wsparcia.

Organ odwoławczy wskazał, iż w przypadku działki rolnej B położonej na dz. ewid. nr 227 powierzchnia zadeklarowana wynosiła 1,54 ha, podczas gdy powierzchnia udowodniona i zakwalifikowana do płatności została określona na poziomie 1,53 ha. Różnica pomiędzy w/w wartościami wyniosła 0,01 ha. Z płatności została wyłączona powierzchnia w południowej części działki (przy samej granicy z działką sąsiadującą), na której stwierdzono zakrzaczenia. Z kolei w przypadku działki rolnej C położonej na dz. ewid. nr [...] do płatności w praktyce zakwalifikowano cały obszar, tj. 1,48 ha (pow. deklarowana 1,51 ha), który był uprawniony do wsparcia. Organ dodał, iż powierzchnia 1,48 ha jest tożsama z obszarem zaznaczonym przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012. Natomiast odnośnie działki rolnej D (pow. deklarowana 0,83 ha), położonej na dz. ewid. nr [...], stwierdzone przedeklarowanie wyniosło 0,04 ha (pow. uprawniona – 0,79 ha). Organ II instancji wyjaśnił, iż przedmiotowa różnica jest wynikiem ustalenia, że kwestionowany obszar porośnięty jest drzewami i krzakami (północna część w/w działki) co uznano za na tyle poważny brak utrzymania tego obszaru w dobrej kulturze rolnej, iż konsekwencją tego było wykluczenie tego obszaru z płatności. Z kolei z działki rolnej E o powierzchni deklarowanej 0,95 ha wyłączony został obszar 0,01 ha, który nie kwalifikował się do przyznania płatności. Organ II instancji wyjaśnił, iż stwierdzone nieprawidłowości ustalono na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych w ramach przedmiotowych działek oraz powierzchni referencyjnych wyliczonych dla tych obszarów i zapisanych w systemie LPIS. Wyniki tego porównania oraz pomiary przeprowadzone na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach lotniczych zakwestionowanego obszaru nie pozwalały na uznanie, że na całej powierzchni zadeklarowanej odnośnie w/w działek, zgodnie z normami i wymogami prowadzona jest przez stronę działalność rolnicza. Wynikało to z wykrycia na w/w zdjęciach terenu obiektów o charakterze trwałym, tj. zadrzewień lub zakrzaczeń wyłączających możliwość uznania ich za użytkowane rolniczo. Organ odwoławczy stwierdził zatem, iż w wyniku czynności kontrolnych wykazano powstanie różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną stanowiącą w przypadku płatności JPO i UPO 0,09 ha, czyli 1,5789%. Z uwagi na powyższe dane i treść art. 57 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, płatności JPO i UPO przyznano do powierzchni stwierdzonej, tj. 5,70 ha w kwocie 5380,00 zł.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ II instancji wskazał, iż przywoływany protokół pokontrolny dotyczy kontroli terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie strony w dniu 30 września 2009r. Zdaniem organu odwoławczego, kontrola wykonana blisko trzy lata temu – dla płatności za 2009 rok – nie daje gwarancji, iż wówczas stwierdzona powierzchnia odzwierciedla aktualny stan gruntów strony. Organ stwierdził, iż obecne wyliczenia powierzchni kwalifikującej się do płatności zostały dokonane na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w roku 2012. W ocenie organu odwoławczego, ustalenie na podstawie przedmiotowych zdjęć powierzchni PEG daje gwarancję, iż powierzchnie te zostały określone prawidłowo.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa S. C. zarzucił, iż zaskarżona decyzja jest sprzeczna ze stanem faktycznym i dokumentami źródłowymi ARiMR. Skarżący podniósł, iż wniosek o dopłaty bezpośrednie na rok 2012 został sporządzony w oparciu o raport z dnia 30 września 2009r. z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Raport ten nie został zmieniony do chwili obecnej i potwierdzał wcześniejsze kontrole przeprowadzone przez ARiMR w czerwcu i sierpniu 2007r. Skarżący dodał, iż w oparciu o ten sam raport zostały sporządzone wnioski o dopłaty na rok 2010 i 2011. Organy ARiMR nie kwestionowały wówczas podanych w nich powierzchni działek. Dopiero od roku 2011 organy ARiMR zaczęły pomniejszać powierzchnię działek powołując się na zdjęcia, które nie wiadomo kiedy i przez kogo zostały wykonane.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013r. skarżący wyjaśnił, iż w 2009r. odbyła się kontrola na gruncie przeprowadzona przez dwóch geodetów działających na zlecenie organu. Kontrola ta potwierdziła wyniki wcześniejszych kontroli. Skarżący dodał, iż od 2009r. na gruncie nic się nie zmieniło.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Jak stanowi § 2 art. 134 P.p.s.a. sąd nie może też wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona w niniejszej sprawie, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola wydanych w niej rozstrzygnięć, wykazała, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu wbrew twierdzeniom organów, nie zgromadzono takiego materiału dowodowego, który by pozwalał na usunięcie wszelkich wątpliwości, a w motywach wydanych rozstrzygnięć, nie zawarto przekonywującej argumentacji, przemawiającej za prawidłowością podjętych decyzji.

Trafnie wskazują organy, że materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 ust. 1, 1a i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2012, poz. 1164 ze zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). W świetle przepisów art. 7 ust. 1 rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik spełnia warunki wymienione w punktach od 1 do 3 tego przepisu. Jak stanowi ust. 2 art. 124 ww. rozporządzenia, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują wskazane w tym przepisie płatności uzupełniające do powierzchni upraw.

Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS). Podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS stanowią przepisy prawa unijnego, a w szczególności art. 14 - 17 rozporządzenia nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. (Dz. U. WE L 30 z 31.01.2009r. str. 16 z późn. zm.) oraz art. 28 ust. 1 lit. c i art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009r. str. 65 z późn. zm.). Wykorzystano więc, jak podniósł organ odwoławczy, zdjęcia lotnicze, które to źródła umożliwiły organom orzekającym porównanie danych z wniosku z danymi pochodzącymi z tych źródeł i dokonanie ustalenia dla każdej działki ewidencyjnej tzw. maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (tj. powierzchni referencyjnej lub powierzchni ewidencyjno – gospodarczej PEG), wskazującego największy możliwy areał uprawiany na danej działce. Nie ulega wątpliwości, że dane dotyczące działek rolnych zawarte w LPIS powinny być dokładne, rzetelne i aktualne. Stwierdzenie jednakże rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie zdjęć powinno pociągać za sobą działania organów zmierzające do ustalenia stanu rzeczywistego, przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych, zwłaszcza, gdy ustalenia poczynione przez organy są kwestionowane przez stronę.

Bezspornym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów. W art. 3 ust. 3 w/w ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazać jednakże należy, że w tych samych przepisach ustawodawca zdecydował, że organy Agencji mają stać na straży praworządności, wyczerpująco rozpatrzeć cały materiał dowodowy oraz, na żądanie stron, udzielać im niezbędnych informacji i zapewnić czynny udziału w postępowaniu (art. 3 ust. 2 ustawy).

Przewidziany w przytoczonych przepisach obowiązek strzeżenia praworządności a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony. Trafnie bowiem podkreśla się w orzecznictwie, że "Dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia nie może być (...) pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona (...), że na Agencji istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organy Agencji winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 października 2010r., sygn. akt V SA/Wa 709/10; LEX nr 759395). Obowiązek taki wynika wprost z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) i nie został on wyłączony postanowieniami art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wynikające z art. 3 ust. 3 tej ustawy przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, nie oznacza złagodzenia obowiązku przestrzegania przez organy Agencji zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością.

Patrząc przez ten pryzmat na kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje stwierdzić należy, że nie odpowiadają one tym wymogom. W ocenie Sądu nie jest wystarczające jedynie ogólne odwołanie się w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia do dowodów pozyskanych z systemu LPIS. Zgłoszenie przez stronę w odwołaniu konkretnych zarzutów przeciw ustaleniom organu I instancji co do powierzchni zgłoszonych do dopłat działek, obligowało organ odwoławczy do przeprowadzenia dowodów pozwalających na odparcie lub uwzględnienie tych zarzutów. Z akt przekazanych Sądowi nie wynika, aby jakiekolwiek postępowanie weryfikujące twierdzenia strony w ramach postępowania uzupełniającego było przeprowadzone. Wynikające z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uproszczenie postępowania dowodowego w sprawach, których przedmiotem są m.in. płatności bezpośrednie, zmierza wprawdzie do przyspieszenia postępowania administracyjnego, ale nie jest tak daleko idące, aby twierdzić, że organy są zwolnione od rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i pominięcia zarzutów strony.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący kwestionował ustalenia poczynione w ramach kontroli administracyjnej, podnosząc, że żadne sugerowane przez organ zakrzaczenie na terenie jego działek nie występuje. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, skoro określona we wniosku powierzchnia gruntów kwalifikująca się do dopłat została zakwestionowana, organ odwoławczy obowiązany był skorzystać ze wszystkich dostępnych środków dowodowych. Stosownie do treści art. 78 k.p.a. żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a żądania nie uwzględnia się jedynie w enumeratywnie określonych przypadkach (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Go 858/09). Choć w rozpoznawanej sprawie wniosek taki nie został wprost sformułowany w odwołaniu, to rzeczą organu prowadzącego postępowanie było uwzględnienie rzeczywistego zamiaru strony działającej bez fachowego pełnomocnika, a wynikającego z treści składanego przez nią odwołania, w którym odnosił się on do ustaleń poprzedniej kontroli przeprowadzonej na gruncie w 2009r. Podniesione przez skarżącego zarzuty winny być szczegółowo rozpatrzone i ocenione nade wszystko z tego powodu, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego miarodajnym dla stwierdzenia jego uprawnień do otrzymania płatności bezpośrednich było wykazanie powierzchni upraw będących w jego posiadaniu. Ustalenia określające zakres posiadania (obszar działek rolnych) winny więc znaleźć się w materiale dowodowym sprawy i być przedstawione i ocenione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zgodnie ze wskazanym już art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten wymaga wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 7 k.p.a.).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji koncentruje się natomiast na rozważaniach dotyczących systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), wykorzystywanego w kontroli administracyjnej kwalifikowalności wniosków o pomoc obszarową. Zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie kwestionuje. Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Jak wskazano w wyroku z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 735/09,

który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę także podziela, obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach, na co wskazuje zasada praworządności określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

Organ I instancji stwierdził tylko, że zdjęcia lotnicze i dokonane na ich podstawie pomiary tzw. powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) wykonane na dostępnych w systemie informatycznym zdjęciach, nie pozwalały na uznanie, że na całej powierzchni zdeklarowanej do płatności przez skarżącego, prowadzona jest zgodnie z normami działalność rolnicza i wykluczono z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni łącznie 0.09ha, które to obszary zostały wykluczone z wniosku strony i potraktowane jako zawyżenie powierzchni uprawnionych do płatności. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie wskazał przyczyn zmniejszenia powierzchni gruntów. W zaskarżonej decyzji organu II instancji wskazano natomiast, że wykryto na podstawie zdjęć obiekty o charakterze trwałym tj. zadrzewienia i zakrzaczenia. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II instancji stwierdza zaś, że "Z uwagi na charakterystykę (zadrzewienia, zabudowania, dogi – a więc obiekty stosunkowo trwałe) wykluczonego terenu...". Z treści uzasadnienia organu II instancji nie wiadomo zatem dokładnie czy organ stwierdził na kwestionowanej powierzchni jedynie zakrzaczenia i zadrzewienia, czy też innego rodzaju obiekty. Organ II instancji wskazuje też, że pomiary powierzchni dokonane przez organ II instancji na zdjęciach "dały wyniki bardzo zbliżone do ustaleń organu I instancji", nie wyjaśnia jednak jakie są równice i skąd one mogły wyniknąć.

Najistotniejsze jednak jest to, że organy nie powołały się w uzasadnieniu decyzji, które to konkretne ortofotomapy, znajdujące się w aktach sprawy, obalają twierdzenia skarżącego i przedstawiają rzeczywisty stan przemawiający za argumentami Agencji. Organ II instancji wskazał, że pomiarów dokonał na podstawie zdjęć zrobionych w dniu 28 kwietnia 2012r., natomiast w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie wskazano dokładnie, na podstawie jakich zdjęć organ poczynił swoje ustalenia. W aktach znajduje się przy wniosku skarżącego materiał w postaci map, ale zupełnie nie wiadomo, czy są to ortofotomapy pochodzące z systemu LPIS, na który powołuje się Agencja i co przedstawiają. Rzeczywiście, na niektórych z nich zaznaczone są nr działek, a kolorem czerwonym bliżej nie opisane w legendzie map powierzchnie. Nie wiadomo zatem który z tych dowodów potwierdza stanowisko organów, uwidaczniając tereny kwalifikujące się do wykluczenia z płatności.

Sąd stoi na stanowisku, że nie można zaakceptować tak przeprowadzonego postępowania dowodowego organów obu instancji. Skoro sądom administracyjnym została przyznana kompetencja do zweryfikowania pod względem zgodności z prawem wydawanych rozstrzygnięć w przedmiocie płatności, to nawet przy uproszczeniu postępowania dowodowego w tego rodzaju sprawach, kontrola ta nie może być iluzoryczną. Ustalenia organów muszą być bowiem weryfikowalne. W niniejszej natomiast sprawie jest to niemożliwe. Nadto zaś, skoro skarżący twierdził, że na jego nieruchomości nie mają żadnych zakrzaczeń i zadrzewień i na dowód tego przedłożył wyniki kontroli na gruncie wykonanej przez pracowników organu 3 lata wcześniej, to organy winny były na tę okoliczność przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe. Stwierdzenia zawarte w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach nie rozwiały wątpliwości w tym zakresie, że ortofotomapy oddają rzeczywisty stan na gruncie.

Wobec powyższego Sąd uznał, że kontrolowane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, czego konsekwencją jest ich uchylenie. Z tego powodu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).