Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 344/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 2 art. 4 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 122 art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...] złotych tytułem wpisu od skargi, który nie został uiszczony przez K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą we W.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Ś. wydał w dniu [...] decyzję nr [...], w której określił K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą we W., dalej "spółka" zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji, organ podatkowy podał, że 15 kwietnia 2014 r. spółka nabyła od P. spółki z o.o. z siedziba w G. nowowybudowany obiekt handlowo- usługowy wraz z gruntem i budowlami położony w Ś. przy ul. [...] i. Organ wskazał, że spółka uzyskała od Gminy Ś. zgodę na zajęcie pasa drogowego o pow. [...] m2 od dnia 1 stycznia 2014 r., a od dnia 12 lutego 2014 r. zgodę na zajęcie pasa drogowego o pow. [...] m2. W dniu 19 maja 2014 r. spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2014 r., w której wskazała do opodatkowania grunt [...] m2 za okres od lutego do kwietnia oraz [...] m2 za okres od maja do grudnia. Organ podatkowy w dniu 3 lipca 2015 r. wszczął wobec spółki postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. Organ wskazał, że przedmiotem opodatkowania w 2014 r. była: powierzchnia budynku – [...] m2; wartość budowli- [...] zł; powierzchnia gruntu- [...] m2. Dane te były zgodne z deklaracją spółki na podatek od nieruchomości za 2015 r. Organ przytoczył treść art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), dalej "u.p.o.l." i wskazał, że budowa przedmiotowego budynku zakończyła się 31 grudnia 2013 r. Zdaniem organu, skutkowało to objęciem tego budynku podatkiem od nieruchomości z dniem 1 stycznia 2014 r. Organ przedstawił obliczenie podatku od nieruchomości za 2014 r.: za grunty za luty 2014 r. w wysokości [...] zł; za grunty za marzec i luty 2014 r. w wysokości [...] zł; za grunty za miesiące od maja do grudnia 2014 r. w wysokości [...] zł; za budynek w wysokości [...] zł; za budowle w wysokości [...] zł.

Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji i wniosła o jej uchylenie. Wskazała, że jej zdaniem, podatkowi od nieruchomości będzie podlegała dopiero od 1 stycznia 2015 r. poza przedmiotami zgłoszonymi przez nią do opodatkowaniu w deklaracji na ww. podatek za 2014 r. Spółka podała, że uzyskała pozwolenie na użytkowanie ww. budynku dopiero w dniu 21 stycznia 2014 r. i zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., budynek ten podlega opodatkowaniu dopiero z dniem 1 stycznia 2015 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydało w dniu [...] decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 26 sierpnia 2015 r.

Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny w sprawie i uznał, że pozwolił on na stwierdzenie, że decyzja organu pierwszej instancji w kwestii ustalenia daty powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od "1 stycznia 2015r." jest prawidłowa. Organ odwoławczy dokonał wykładni art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l. i przytoczył fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych. W ocenie organu odwoławczego, do spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 6 ust. 2 u.p.o.l. w odniesieniu do budynku handlowo-usługowego doszło już w "roku 2015". Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są w szczególności: dziennik budowy, zawierający wpis kierownika budowy o zakończeniu budowy, jak również fakt złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy w 2013 r. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał z dniem "1 stycznia 2014 r." jako roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona.

Spółka złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 120, art. 121 § 1, art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej "o.p", które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 3 ust.1, art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l., przez błędną wykładnię tych przepisów.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.

Sąd wskazał, co następuje:

Spór w sprawie dotyczy wysokości podatku od nieruchomości za rok 2014. Skarżąca uważała, że podatek winien być pobrany zgodnie ze złożona przez nią deklaracją jedynie od części gruntów wysokości [...] zł, zaś organ określił spółce podatek w wysokości [...] zł od gruntów, budynku i budowli.

Stosownie do art. 2 ust. 1 o.p., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 u.p.o.l., użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) budynek - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

2) budowla - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem;

3) grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.

Na podstawie art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów - powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;

3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od [...] m do [...] m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż [...] m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.).

Jeżeli obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3, powstał w ciągu roku podatkowego - podstawą opodatkowania jest wartość stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 4 ust.3 u.p.o.l.).

Jeżeli od budowli lub ich części, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych - podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa, określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 4 ust. 5 u.p.o.l.).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Stosownie do art. 6 ust. 2 u.p.o.l., jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.

Zdaniem Sądu, jeżeli organ podatkowy kwestionuje złożoną przez spółkę deklarację na ww. podatek winien w decyzji określającej podatek dokładnie wskazać opodatkowane przedmioty, jak i okresy w których podlegały one opodatkowaniu w ciągu roku podatkowego, gdy następowała zmiana okoliczności. W takiej sytuacji organ podatkowy nie może bezkrytycznie podchodzić do wyjaśnień złożonych przez spółkę w dniu 13 lipca 2015 r. w zakresie przedłożonej ewidencji środków trwałych, tym bardziej, że według spółki, podatek za te budowle powinna ona uiścić od dnia 1 stycznia 2015 r. Organ podatkowy winien ocenić czy budowle wskazane w ewidencji środków trwałych spełniają definicję z art. 1a ust.1 w zw. z ust.3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ustalić od kiedy podlegają obowiązkowi podatkowemu i jak była ich wartość w świetle art. 4 ust.1 pkt 3 u.p.o.l. Wskazać należy, że ewidencja środków trwałych zawierała pozycję- "koszty uzbrojenia terenu Ś.", w której mieściły się m.in. koszty budowy: przyłącza energetycznego do granicy własności K.; przyłącza gazowego; przyłącza wodno-kanalizacyjnego; przyłącza do sieci ciepłowniczej o wartości [...] zł. Pozostałe pozycje to urządzenia zewnętrzne: dwa pylony Ś.; zbiornik wody tryskaczy Ś.; instalacja wodno-kanalizacyjna Ś.; stacja transformatorowa Ś.; oświetlenie Ś.; parking Ś.; mur oporowy S. o wartości [...]. Wszystkie wymienione pozycje były o wartości [...] zł. Organ pierwszej instancji w decyzji jako wartość budowli podlegających opodatkowaniu do określenia spółce należnego podatku od 1 stycznia 2014 r. przyjął wartość [...] zł.

W ocenie Sądu, było to nieprawidłowe, bowiem wymienienie w ewidencji środków trwałych kosztów uzbrojenia terenu nie świadczy, że są to budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nie każda budowla w rozumieniu przepisów prawa budowlanego podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ podatkowy winien przeprowadzić w sposób prawidłowy postępowanie w celu wykazania, że skarżąca jest właścicielem budowli podlegających opodatkowaniu i ustalić ich wartość oraz datę powstania obowiązku podatkowego. Odnośnie budynku organ winien też wskazać w jaki sposób ustalił jego powierzchnię użytkową, będącą podstawą do opodatkowania. Organ pierwszej instancji w swojej decyzji zamiast dokonać własnych ustaleń odwołał się do deklaracji spółki za rok 2015 przy przyjęciu danych przedmiotów podlegających opodatkowaniu. W ocenie Sądu, takie postępowanie było nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 127 o.p., postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, co oznacza, że każda sprawa winna być rozpatrzona dwukrotnie. Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może się ograniczyć jedynie do rozpoznania zarzutu skarżące, zawartego w odwołaniu. W niniejszej sprawie organ odwoławczy zaakceptował rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji bez dokonania ponownego rozpoznania sprawy, czym naruszył art. 127 o.p.

Stosownie do art. 122 o.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Na podstawie art. 187 § 1 o.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu, organy naruszyły ww. przepisy w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Ponadto, w ocenie Sądu, organ odwoławczy naruszył art. 210 § 4 o.p. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zajął się kwestią powstania obowiązku podatkowego jedynie w stosunku do przedmiotu opodatkowania jakim był budynek. Przy czym w treści decyzji zamiennie podaje, że ten obowiązek powstał od 1 stycznia 2015 r. lub 1 stycznia 2014 r. Podkreślić należy, że decyzja winna być jasna i zrozumiała dla strony, nie może być wewnętrznie sprzeczna. Organ odwoławczy winien również opisać sposób opodatkowania gruntów.

Przy ponownym rozpoznaniu organ zobowiązany jest uwzględnić wskazania Sądu i ponownie przeprowadzić postępowanie w celu prawidłowego ustalenia przedmiotów opodatkowania (w tym wartości, powierzchni użytkowej budynku, powierzchni gruntu) oraz daty powstania obowiązku podatkowego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a", uchylił zaskarżoną decyzję.

Z uwagi na fakt, że w toku postępowania Sąd na skutek błędu nie pobrał od spółki należnego wpisu sądowego w wysokości [...] zł, był więc zobowiązany na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a. w wyroku nakazać ściągnąć należny wpis od organu zgodnie z regulacją wynikającą z art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.