Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1632/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Paweł Kornacki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez K. P. (dalej – Skarżąca, Zobowiązana), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...], mocą którego uznano za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia dochodzonego obowiązku oraz braku jego wymagalności, wniesione na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego L. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] nr [...].

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor COF wydał w dniu [...] tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2015 r. do października 2019 r. Na jego podstawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego L. (dalej – Naczelnik US) prowadzi wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne, w toku którego w dniu [...] doręczono jej wspomniany tytuł wykonawczy.

Pismem z dnia 10 czerwca 2020 r. pełnomocnik Skarżącej złożył zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. wskazując na nieistnienie obowiązku, a także na brak jego wymagalności. Wobec powyższego pełnomocnik wniósł o:

– zawieszenie postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu;

– umorzenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a.

Zarzuty uzasadniono tym, że Zobowiązana jest właściciel nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], pod którym nigdy nie rejestrowała odbiornika RTV. Ponadto podniesiono, że brak jest jakiegokolwiek dowodu, że Wierzyciel zawiadomił Skarżącą o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Następnie pełnomocnik podniósł, że zasady postępowania administracyjnego wymagają, aby organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według pełnomocnika, w niniejszej sprawie tak się nie stało. Dlatego też uznał, że Wierzyciel nie wykazał istnienia obowiązku Skarżącej do uiszczania opłat abonamentowych za używanie odbiornika RTV oraz nie wykazał, że nastąpiła wymagalność którejkolwiek z opłat wskazanych w tytule wykonawczym.

Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...]do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów.

Jednocześnie Naczelnik US pismem z dnia 18 czerwca 2020 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów.

Odpowiadając na to wezwanie Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] uznał zgłoszone zarzuty za niezasadne (nieistnienie obowiązku oraz brak jego wymagalności).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.

Zauważono także, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 u.o.a. Poczta Polska S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym.

Wierzyciel stwierdził, że w dniu 19 listopada 1999 r. na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV pod adresem:

L. ul. [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane do Zobowiązanej w dniu 16 maja 2008 r. i nie odnotowano jego zwrotu. Zaznaczono przy tym, że rozporządzenie z 2007 r. nie wymaga jego doręczenia. Zaznaczono także, że ma ono jedynie charakter informacyjny. Sam obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika z art. 5 ust. 1 u.o.a., co według Dyrektora COF, stanowi podstawę do przyjęcia stanowiska, że nawet jego nieotrzymanie nie zwalnia ze wspomnianej powinności.

Wobec powyższego, zdaniem Wierzyciela, okoliczności podniesione w piśmie z dnia 10 czerwca 2020 r., jak zmiana miejsca zamieszkania, nie uzasadniają twierdzenia o ustaniu obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Przyjął bowiem, że wyłącznie wyrejestrowanie odbiornika RTV prowadzi do ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Tymczasem, jak wskazano w postanowieniu pierwszoinstancyjnym, Wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez Zobowiązaną formalności związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiorników RTV w okresie objętym tytułem wykonawczym. Podkreślono przy tym, że rejestracja odbiornika przypisana jest do abonenta, a nie do adresu.

Z uwagi na powyższe Dyrektor COF uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku.

Wierzyciel rozpatrując zarzut braku wymagalności obowiązku wskazał, iż o przesłance tej decyduje inna kategoria zdarzeń niż wskazana w uzasadnieniu do wniesionego zarzutu. Celem przykładu stwierdzono, iż należą do nich m.in. odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych; wstrzymanie wykonania decyzji przez organ, który ją wydał, organ nadzoru lub przez sąd. Z tej też przyczyny uznano, że wniesiony zarzut braku wymagalności obowiązku jest niezasadny.

Końcowo Wierzyciel zauważył, że nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a., których wystąpienie powoduje, że wierzyciel posiada podstawę prawną do wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania. Jednocześnie dodał, że zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny w przypadku złożenia przez zobowiązanego zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania przez wierzyciela ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

W zażaleniu z dnia [...] pełnomocnik Zobowiązanej zakwestionowała postanowienie z dnia [...] zarzucając mu:

1) nieudowodnienie przez Wierzyciela faktu przesłania na adres Skarżącej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych;

2) nieprzeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego i niedokonanie wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności dotyczących istnienia obowiązku podlegającego egzekucji, w szczególności nie przedstawienie dowodu przesłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz nie wyjaśnienie podnoszonej przez Skarżącą okoliczności, że nie mieszka pod adresem ul. [...] w L..

Po rozpatrzeniu natomiast zażalenia Skarżącej, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...]. Wierzyciel podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednim rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu posłużono się tymi sami twierdzeniami, które prezentowane były we wcześniejszym postanowieniu. Ponadto Wierzyciel podniósł, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw regulującej ten obowiązek, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 697/14. Ponadto zwrócono uwagę na obowiązek Zobowiązanej poinformowania Wierzyciela o zmianie danych.

W skardze z dnia 16 listopada 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Zobowiązanej postanowieniu Dyrektora COF z dnia [...] zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez Wierzyciela wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

2) art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz wszechstronnego jego rozważenia i właściwej oceny;

3) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia okoliczności, którym organ przyznał moc dowodową oraz tych, którym takiej mocy odmówił;

4) § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) przez nieuprawnione przyjęcie, że doszło do wykazania przez Wierzyciela zarejestrowania odbiornika RTV oraz, że Skarżąca była zobowiązana w terminie 14 od dni od dnia zmiany miejsca zamieszkania do aktualizacji danych teleadresowych;

5) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów, które winy zostać ocenione jako zasadne.

Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie, że złożone przez Skarżącą zarzuty są uzasadnione, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W motywach skargi podniesiono, że Skarżąca zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku uzasadniając go tym, że nie zamieszkuje pod adresem, gdzie został zarejestrowany odbiornik (ul. [...] w L.) oraz brakiem dowodu potwierdzającego nadanie do Skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Według pełnomocnika, Wierzyciel w takiej sytuacji zobowiązany był do zbadania legalności dotychczas podjętych przez siebie działań pod kątem kwestii istnienia obowiązku Skarżącej w zakresie zapłaty opłaty abonamentowej RTV za okres wskazany w tytule wykonawczym.

Pełnomocnik nie podzielając argumentacji Dyrektora COF co do istnienia obowiązku stwierdził, że duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego wskazuje, że zostało ono wysłane na nieaktualny już w tamtym czasie adres. Ponadto brak jest jakiegokolwiek śladu, że takie zawiadomienie zostało faktycznie wysłane, jak również, że doszło do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego dla Skarżącej na jej prawidłowy adres zamieszkania. Jednocześnie zauważono, iż podnoszona przez Wierzyciela okoliczność, iż Skarżąca nie zawiadomiła o zmianie miejsca zamieszkania nie może rodzić dla strony negatywnych konsekwencji, bowiem w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, obowiązek poinformowania przez abonenta o zmianie adresu, czy o zakończeniu użytkowania odbiorników RTV nie został obwarowany jakimkolwiek terminem. Zaznaczono również, że od czasu rejestracji odbiornika pod poprzednim adresem zamieszkania Skarżącej upłynęło ponad 20 lat, a Wierzyciel do roku 2020 nie podejmował żadnych działań związanych z wyegzekwowaniem abonamentu za odbiorniki RTV znajdujące się przy ul. [...] w L.. To, zdaniem pełnomocnika, usprawiedliwiało przeświadczenie Skarżącej o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

W skardze podkreślono, że Wierzyciel przemilczał kwestię skuteczności ewentualnego wysłania zawiadomienia pod nieaktualny adres Skarżącej. Brak odniesienia się do tego zagadnienia, zdaniem pełnomocnika, uniemożliwia zaakceptowanie twierdzenia Wierzyciela, że numer identyfikacyjny został skutecznie Skarżącej nadany. Powołując się na § 5 ust. 2 i § 3 rozporządzenia z 2007 r. pełnomocnik wywiódł wniosek, że z upływem wskazanego w nich terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika. W tym kontekście pełnomocnik zajął stanowisko, że Wierzyciel nie wykonał względem Skarżącej obowiązku informacyjnego wynikającego z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Nie kwestionując stanowiska, zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, wskazał, że doręczenie takie powinno być dokonane na prawidłowe dane i adres strony. Tym samym stwierdził, iż chociaż żaden przepis nie wymaga, aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych - listów poleconych, to jednak w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej ten obowiązek. Podkreślił jednocześnie, że okoliczność niezamieszkiwania w mieszkaniu, obala domniemanie płynące z art. 2 ust. 1 u.o.a., że - w okresie objętym spornym tytułem wykonawczym - pod adresem, na który według Wierzyciela skierowano zawiadomienie, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r., Skarżąca posiadała odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

W świetle powyższego, zdaniem pełnomocnika, nie budzi wątpliwości, że Wierzyciel zobowiązany był do ustalenia i wyjaśnienia kwestii zarejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Z tego też powodu Wierzyciel powinien zgromadzić pełen materiał dowodowy i wskazać w jaki sposób dokonał ustalenia stanu faktycznego z którego wnioskuje, że Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia opłat abonamentowych. Bez wykonania powyższego, stanowisko zaprezentowane przez Wierzyciela nie zasługuje na aprobatę.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań wskazać przyjdzie, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyjaśniając w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis stwierdzić należy, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z grudnia 2020 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie o uznaniu za niezasadne zarzuty zgłoszone przez Skarżącą na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego L. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] nr [...].

Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);

3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

W przedmiotowej sprawie Skarżąca podniosła zarzuty określone w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Zajmując się nimi wskazać przyjdzie, że Zobowiązana oparła swe twierdzenie na tym, że rejestracja odbiornika nastąpiła na adres, pod którym obecnie nie zamieszkuje. Natomiast pod obecnym adresem nie dokonywała zgłoszenia użytkowania takiego urządzenia, co obala domniemanie z art. 2 ust. 1 u.o.a., że posiada ona odbiornik gotowy do natychmiastowego odbioru programu. Ponadto zwróciła uwagę, że wobec braku dowodu na wysłanie jej zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego na aktualny adres jej zamieszkania, brak jest dowodu na rejestrację odbiornika (imienne książeczki opłaty abonamentowej utraciły ten status w grudniu 2008 r.).

Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to nieaktualnego obecnie miejsca zamieszkania. Nastąpiło to w dniu 19 listopada 1999 r. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).

Zdaniem Skarżącej, powinność ta ustała jednak wobec zmiany miejsca zamieszkania oraz braku zgłoszenia użytkowania odbiornika pod obecnym adresem pobytu. Ponadto, według Zobowiązanej, Wierzyciel nie przedstawił dowodu na okoliczność tego, że wysłał zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego na aktualny adres jej zameldowania. Jej zdaniem, uzasadnia to twierdzenie, że myśl § 5 ust. 2 i § 3 rozporządzenia z 2007 r., Dyrektor COF nie dysponuje dowodem rejestracji odbiornika RTV, gdyż imienne książeczki opłat abonamentowych straciły taki walor w grudniu 2008 r.

Tymczasem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązana wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winna przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieorganiczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Dodać należy, że bez znaczenia pozostaje fakt zmian w ustawodawstwie regulującym zagadnienia dotyczące obowiązków abonentów, z czego Skarżąca próbuje wywodzić ustanie obowiązku ponoszenia ciężaru opłat abonamentowych. Ugruntowany jest bowiem pogląd, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2878/15, Lex nr 2352602; z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5276/16, Lex nr 2299091; z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2731/17, Lex nr 2490166).

Wskazać należy także na jeszcze jedne jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy też zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem więc koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.

Zobowiązana twierdzi także, że nie zostało jej doręczone "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Wskazała, że Wierzyciel nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na tą okoliczność. Ponadto stwierdziła, iż za brakiem doręczenia jej wspomnianego dokumentu przemawia również to, że skierowany został na nieaktualny adres.

Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, Lex nr 2141379; z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1297/15, Lex nr 2205628; z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15, Lex nr 2432993; z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, Lex nr 3015347).

Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu Skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego, czy też samego dowodu nadania takiego dokumentu, nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Dodać należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Podnosząc nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat Skarżąca powinna wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika czego nie uczyniła (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18, Lex nr 2596734). Zwrócić również należy uwagę, że skoro Skarżąca nie poinformowała we właściwym czasie placówki pocztowej o zmianie adresu swego zamieszkania, to nie może czynić zarzutu, że powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wysłane zostało na nieaktualny w 2008 r. adres. Zasadności tego twierdzenia nie zmienia brak zakreślenia terminu na dopełnienie tej powinności w § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r., które – jak wskazano w skardze - było obowiązującym w dacie zaistnienia okoliczności podlegających temu obowiązkowi. Otóż zaniechanie w tej materii trwające ponad kilka lat z pewnością nie może usprawiedliwiać braku powiadomienia Wierzyciela o wystąpieniu zdarzeń wynikających ze wspomnianej regulacji.

Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Stwierdzić również należy, że niezasadny jest także zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Jak trafnie zauważył Dyrektor COF, o braku wymagalności decyduje inna kategoria zdarzeń niż wskazana w uzasadnieniu do wniesionego zarzutu. Otóż przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33).

Nie trafne okazały się również zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż Dyrektor COF z poszanowaniem zasad postępowania ustalił stan faktyczny, który umożliwił wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.