Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 458/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 219
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

3 września 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2009r. sprawy ze skargi Spółki A S.A. w W. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia wyciągu z wykazu zmian gruntowych oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Bd 458/09

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 21 maja 2008 r. Polskie Koleje Państwowe SA Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w B. zwróciła się do Starosty B. o sporządzenie wyciągu z wykazu zamian gruntowych z zaznaczoną działką ewidencyjną nr [...] o pow. 0,4328 ha, położoną w obrębie N., gmina O., gdyż w istniejącej księdze wieczystej nr [...] działka ta nie jest uwidoczniona.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Starosta B. postanowieniem z dnia [...] znak [...] w oparciu o art. 219 kpa i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2004 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) odmówił sporządzenia żądanego dokumentu.

W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż przedmiotem żądania pomimo użytego przez wnioskodawcę określenia "wyciąg z wykazu zmian, gruntowych dla ustalonej księgi wieczystej" jest sporządzenie dokumentu synchronizującego oznaczenie nieruchomości wg wpisu w księdze wieczystej z aktualnym stanem w ewidencji gruntów, tj. wykonanie wykazu synchronizującego, o którym mowa w art. 97 ust. 1 a pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), a którego sporządzenie należy do jednostek wykonawstwa geodezyjnego.

Dokument w postaci wykazu synchronizacyjnego, jak stwierdził organ, nie stanowi zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 i 218 kpa, a nadto sporządzenie go nie jest załatwieniem sprawy z zakresu administracji publicznej i nie zostało powierzone żadnemu organowi administracji państwowej, w tym staroście. Zgodnie z art. 23 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 51 ust. 1 pkt 2,3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków(Dz. U. Nr 38, poz. 454) starosta przykładowo wydaje wypisy i wyrysy na żądanie określonych w przepisach podmiotów. Ustawa ta nie przewiduje zaś sporządzenia przez starostę wykazu synchronizacyjnego, czy też dokumentu określonego przez wnioskodawcę jako wyciągu z wykazu zmian gruntowych dla ustalonej KW.

Jest to czynność techniczno-geodezyjna, którą wykonują w ramach sporządzania dokumentacji do celów prawnych, na zlecenie zainteresowanych stron, podmioty prowadzące w tym zakresie działalność gospodarczą (art. 43 pkt 2 ustawy).

W zażaleniu na powyższe postanowienie PKP SA – Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w B. wniosła o jego uchylenie.

Spółka podniosła, iż wypis z rejestru gruntów wraz z kopią mapy ewidencyjnej sporządzony w dniu 15 lipca 2008 r. przez Starostwo Powiatowe w B. potwierdza, że właścicielem nieruchomości, dla której prowadzona jest KW [...], jest Skarb Państwa – PKP SA z siedzibą w W., natomiast otrzymany z Sądu Rejonowego w Bydgoszczy odpis KW [...] nie ujawnia w swej treści działki nr [...], w związku z czym obydwa dokumenty nie są spójne. Jednocześnie żaląca się wskazała, że wyciąg z wykazu zmian gruntowych, poza ustaleniem właściwego przyporządkowania nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów działka nr [...], potrzebny jest w zawisłym w Wydziale Skarbu Państwa i Nieruchomości K. UW w B. postępowaniu z jej wniosku o przekazanie prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności urządzeń na podstawie art. 34 i 35 ust. 1 i 2 ustawy z 8 września 2000 r. o Komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.)

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Według organu odwoławczego, z wniosku PKP SA wynika, że domaga się ona wydania zaświadczenia, "wyciągu wykazu zamian gruntowych" o wskazanej przez nią treści, a więc potwierdzenia faktów i stanu prawnego wynikającego z ewidencji gruntów i budynków. W zaświadczeniu zaś organ, do którego skierowano żądanie uwzględnia będące w jego dyspozycji dane bez ich przetwarzania oraz poświadcza określony stan prawny uprzednio ustalony odpowiednim aktem prawnym (nie modyfikuje go). Powołując się na art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. organ odwoławczy wskazał, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny składający się z map i rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów, przy czym informacje te są jawne i dostępne za odpłatnością. Jak wynika z § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), dane ewidencyjne są udostępniane w formie: komputerowych wydruków mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, o których mowa w § 22-32, wypisów z rejestrów i kartotek, wyrysów z mapy ewidencyjnej, plików komputerowych oraz informacji przekazywanych ustanie i wizualnie.

W ocenie organu dane, których domaga się PKP SA nie mieszczą się w zakresie danych wykazanych w aktualnej ewidencji gruntów i budynków.

Organ wskazał również, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122, zm. Dz. U. z 2003 r., Nr 176, poz. 1721) podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych stanowią wyrys z mapy ewidencyjnej oraz wyrys z rejestru gruntów lub inne dokumenty sporządzone na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę nie leży w uprawnieniach starosty wynikających z ustawy i rozporządzenia wykonawczego do ustawy.

W skardze na wyżej wymienione postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy PKP SA – Wydział Gospodarowania Nieruchomościami w B. wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie § 44 pkt 2,4, i 6 oraz § 47 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 24 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a nadto art. 7 i 8 kpa poprzez uznanie, iż starosta nie jest upoważniony do sporządzenia wyciągu z wykazu zmian gruntowych dla ustalonej księgi wieczystej z wnioskowaną działką nr [...].

Skarżąca podniosła, że w świetle wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia starosta jest zobowiązany do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności i okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych, zaś celem aktualizacji operatu zobligowany jest podejmować stosowne czynności, w tym przeprowadzać postępowanie administracyjne.

Ponadto, skoro starosta prowadzi ewidencję gruntów i budynków, to jest organem właściwym do udzielania informacji poprzez wydawanie stosownych wypisów i wyrysów, a wyciąg z wykazu zmian gruntowych mieści się w kategorii dokumentów, których udostępnienie na uzasadniony wniosek strony jest obowiązkiem starosty.

Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, powołała się na swój interes prawny w otrzymaniu żądanego dokumentu (jego niezbędności w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu oraz między innymi wywodząc, że wydanie skarżącej oczekiwanego zaświadczenia oznaczałoby rozstrzygnięcie o stanie prawnym działki, zaś ewidencja gruntów i budynków potwierdza jedynie zaistniały wcześniej stan prawny nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego.

W wyniku dokonanej oceny kwestionowanego postanowienia przy uwzględnieniu powyższego kryterium stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie są konsekwencją wniosku skarżącej spółki o sporządzenie wyciągu z wykazu zmian gruntowych, z którego będzie wynikało, że działka nr [...] położna w obrębie N. jest objęta księgą wieczystą nr [...], który to dokument jest niezbędny w toczącym się postępowaniu administracyjnym dotyczącym przekazania jej prawa wieczystego użytkowania gruntu (własność Skarbu Państwa) i własności urządzeń.

Trafnie organy administracji uznały, że w istocie wnioskodawcy chodzi o sporządzenie wykazu synchronizacyjnego, skoro działka nr [...] nie jest ujęta w dziale I księgi wieczystej, zaś według danych w ewidencji gruntów, przedmiotowa działka jest objęta księgą wieczystą nr [...], czyli inaczej mówiąc - wnioskodawca oczekuje zsynchronizowania (dostosowania) w powyższym zakresie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej ze stanem w ewidencji gruntów.

Jak wynika z akt sprawy, w międzyczasie w lipcu 2008 r. skarżącej wydano na jej wniosek wyrys z rejestru gruntów wraz z kopią mapy ewidencyjnej (vide zażalenie z dnia 1 stycznia 2009 r. – K 18) potwierdzający właściciela nieruchomości - Skarb Państwa – PKP SA z siedzibą w W. i przypisaną księgę wieczystą nr [...], lecz dokument ten skarżąca uznała za niewystarczający, jakkolwiek w świetle § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102. poz. 1122 ze zm.) dla zmiany oznaczenia nieruchomości w KW w zakresie jej położenia, czy numeracji działek zasadniczo wystarczy przedłożenie właśnie wypisu z rejestru gruntów.

Stosownie do art. 22 ust. 1 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz . U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) starostowie prowadzący ewidencję gruntów i budynków udzielają na podstawie operatu ewidencyjnego składającego się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów – informacji o gruntach, budynkach i lokalach poprzez wydawanie stosownych wypisów i wyrysów. Czynności te traktowane są jako wystawianie zaświadczeń, zaś odmowa wydania takiego dokumentu ma formę postanowienia, o którym mowa w art. 219 kpa. Powyższa praktyka jest uznawana w orzecznictwie sądowym za właściwą. Zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przez organy I i II instancji przepisów kpa dotyczących wydawania zaświadczeń przy odmowie sporządzenia i wydania dokumentu w postaci wykazu synchronizacyjnego, w ocenie Sądu także nie może być kwestionowane.

Jak trafnie zauważył organ I instancji w uzasadnieniu swego postanowienia, treści żądania skarżącej nie należy utożsamiać z wnioskiem o załatwienie sprawy z zakresu administracji publicznej. Sprawą administracyjną w rozumieniu kpa jest bowiem sprawa indywidualna, w której organ administracji publicznej władny i jednocześnie zobowiązany jest orzec na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach określonego podmiotu.

Na gruncie ustawy z dnia 17 maja 1989 r., o sprawie administracyjnej można mówić w razie wystąpienia określonego podmiotu o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów w zakresie czy to podmiotowym, czy to przedmiotowym (art. 22 ust. 3), przy stwierdzeniu przez organ braku podstaw do żądanej zmiany (wydaje się wówczas decyzję), zaś w niniejszym przypadku taka sytuacja nie miała miejsca.

Zgodnie z art. 217 kpa zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Z kolei z art. 218 § 1 kpa wynika, że organ administracji może odmówić wydania zaświadczenia m.in., gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu (a contrario). Tak więc zaświadczenie organu stwierdza to, co jest mu wiadome, o niczym nie rozstrzyga. Zaświadczenie jest tylko pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego wcześniej ustalonego odpowiednim aktem prawnym.

Nadto organ, do którego wpłynął wniosek o wydanie zaświadczenia, może przeprowadzać postępowanie wyjaśniające tylko w ograniczonym, koniecznym zakresie (nie takim, jak przed wydaniem decyzji administracyjnej). Oznacza to, że może opierać się tylko na faktach i okolicznościach wynikających bezpośrednio z będących w jego dyspozycji rejestrów, ewidencji i innych dokumentów - wyłączone jest zatem stosowanie określonej w art. 75 § 1 kpa zasady dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Poza tym, jak wyżej wskazano, organ nie może niczego potwierdzać, co nie znajduje w nich oparcia, a więc również stosować własnych ocen, czy wysuwać własnych wniosków.

Sporządzenie żądanego przez skarżącą wykazu synchronizacyjnego, wykazującego, jaka jest przyczyna i podstawa prawna nie ujęcia działki nr [...] w księdze wieczystej nieruchomości i czy winna w niej figurować, wymagałoby natomiast od starosty nie tylko przeanalizowania posiadanych przez niego rejestrów, map i innych dokumentów w operacie ewidencji gruntów, lecz również dokonania przeglądu chronologicznych wpisów w dziale I księgi wieczystej połączonego z badaniem złożonych do tejże księgi dokumentów, a więc zapoznania się z dokumentacją prowadzoną przez sąd rejonowy.

Skoro żądanie skarżącej wykraczało poza informacje z ewidencji gruntów i miało na celu weryfikację danych widniejących w księdze wieczystej poprzez przeprowadzenie odpowiedniej analizy porównawczej, orzekające w sprawie organy trafnie uznały, iż wniosek skarżącej nie może być załatwiony pozytywnie w oparciu o przepisy kpa dotyczące zaświadczeń. Skład orzekający Sądu podziela nadto wyrażone w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, z powołaniem się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. III RN 51/02 stanowisko, że sporządzenie wykazu synchronizacyjnego stanowi geodezyjną czynność techniczną, którą może w ramach zlecenia skarżącej wykonać podmiot prowadzący działalność gospodarczą, posiadający uprawnienia do wykonania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii (art. 42 i 43 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Wykonany przez uprawnionego geodetę wykaz, po zaopatrzeniu w stosowną klauzulę Starosty Bydgoskiego - organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, będzie stanowił podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej (art. 21 ust. 1 ustawy).

Dodatkowo w tym miejscu nadmienić należy, że inną możliwość doprowadzenia do zgodności danych zawartych w księdze wieczystej z danymi wynikającymi z ewidencji przewiduje art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124 poz. 1361 ze zm.) stanowiąc, iż w razie braku między nimi zgodności, sąd rejonowy – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – dokonuje sprostowania oznaczenia nieruchomości (dział I) na podstawie danych z ewidencji gruntów (do czasu wprowadzenia katastru nieruchomości).

Trafne jest również zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie, że czynności, jakie obligowany wykonywać jest starosta w celu zapewnienia uprawnionym podmiotom informacji o gruntach, lokalach i budynkach oraz ich formę określono w art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i brak jest wśród nich wykazu zmian gruntowych, czy też wykazu synchronizacyjnego.

W związku z tym, wbrew zarzutowi skarżącej, przy wydawaniu powyższego jak i poprzedzającego je postanowienia nie doszło do naruszenia wskazanego w art. 24.

Nie można również zdaniem Sądu, mówić w rozpatrywanej sprawie o naruszeniu przez Starostę Bydgoskiego przepisów § 44 pkt 2, 6 i § 47 cyt. rozporządzenia dotyczących aktualizacji i okresowej weryfikacji operatu ewidencyjnego.

W piśmie z dnia 21 maja 2008 r. skarżąca nie wystąpiła o aktualizację - wprowadzenie zmian do ewidencji, lecz jej intencją, wprost przeciwnie, było doprowadzenie do dokonania w dziale I księgi wieczystej wpisu dotyczącego konkretnej działki, widniejącej w ewidencji. Nie było też w tym momencie przesłanek do dokonania aktualizacji ewidencji z urzędu w oparciu o ust. 2 § 46.

Skoro nie doszło do uzyskania przez Starostę dokumentów uzasadniających zmianę w danych ewidencyjnych nieruchomości położonej w obrębie N., gmina O., to nie było też potrzeby wyjaśniania związanych z nimi wątpliwości w drodze postępowania administracyjnego, o którym mowa w § 47 ust. 3 rozporządzenia, zakończonego decyzją administracyjną.

Weryfikacja przez Starostę danych ewidencyjnych ma natomiast - zgodnie z treścią § 54 rozporządzenia – charakter okresowy, planowany i dotyczący zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych oraz zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie.

Uznając w świetle przedstawionych wyżej ustaleń i ocen, że zaskarżone postanowienie poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Starosty B. z dnia [...] nie narusza prawa, orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), o oddaleniu skargi.