Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 551/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019r., poz. 288 ze zm.), dalej: "ustawa zaopatrzeniowa", odmówił wyłączenia stosowania wobec S. B. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") przepisów art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy wskazując, co następuje:

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. S. B. wystąpił do Ministra SWiA o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu wniosku opisał przebieg swojej służby w latach 1991 - 2000 wskazując m.in., że zwalczał zagrożenia związane z przemytem alkoholu, samochodów, towarów z Europy Wschodniej i Azji oraz przeciwdziałał nielegalnej migracji. Zaznaczył przy tym, że w okresie służby był kilkukrotnie wyróżniany m.in. wpisaniem do "Księgi Zasłużonych Straży Granicznej", nagrodami pieniężnymi: Komendanta Głównego Straży Granicznej i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz mianowaniem na kolejny stopnień służbowy. Podał również, że orzeczeniem komisji lekarskiej został uznany za niezdolnego do służby i zaliczony do III grupy inwalidzkiej, a stwierdzone schorzenia pozostawały w bezpośrednim związku ze służbą.

Minister SWiA decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej

Motywując rozstrzygnięcie organ powołał art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wskazując, że zawarte w ww. przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Dalej organ podał, że zgodnie z pismem Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] marca 2017r. stanowiącym Informację o przebiegu służby Nr [...], wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od dnia [...] maja 1976 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 14 lat, 2 miesiące i 29 dni. Łączny okres służby wnioskodawcy wynosi 33 lata, 2 miesiące i 17 dni, tj. od dnia [...] października 1966r. do dnia [...] stycznia 2000 r., przy czym okres od dnia 20 października 1966 r. do dnia 2 maja 1976 r. zaliczono jako półtora roku za rok służby. Dodatkowo do wysługi emerytalnej doliczono okres zasadniczej służby wojskowej wynoszący 1 rok, 11 miesięcy i 23 dni (od dnia [...] października 1964 r. do dnia [...] października 1966r.).

Zdaniem organu, w sytuacji, w której okres służby wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa wynosi 14 lat, 2 miesiące i 29 dni, co stanowi 43% faktycznie pełnionej przez niego służby, nie może być mowy o krótkotrwałości, ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej nie została spełniona, a zatem brak było podstaw do zastosowania uprawnienia wynikającego z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ podkreślił, iż ww. przepis mówi o krótkotrwałej służbie przed dniem 31 lipca 1990 r., co należy odnosić zarówno do długości okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunku długości tej służby do ogółu okresu służby przy znacznej przewadze tej drugiej, bowiem tylko wówczas tę pierwszą można by uznać za "krótkotrwałą". Skoro obie przesłanki muszą być spełnione łącznie, uprawdopodobnione niespełnienie choćby jednej z nich czyni bezcelową analizę potencjalnego spełnienia drugiej.

Na poparcie powyższego stanowiska organ powołał orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pismem z dnia 10 lutego 2020 r. S. B. złożył skargę na powyższą decyzję Ministra SWiA z dnia [...] stycznia 2020 r. wnosząc o jej uchylenie; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów (wymienionych w punktach: 1 - 20 w treści skargi) w celu udowodnienia okoliczności pominiętych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie; zobowiązanie organu do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wyłączającej stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.

Skarżący wniósł również o zbadanie przez Sąd, czy organ nie przekroczył granic "uznania administracyjnego", czy przy podejmowaniu decyzji nie złamano zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., tj. czy dokładnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela oraz, czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja nie spełnia bowiem ww. kryteriów.

W motywach skargi skarżący podniósł w szczególności, że jego służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. można zaliczyć do służby "krótkotrwałej", albowiem był to okres znacznie krótszy od pozostałego i łącznego okresu służby. Przed dniem 31 lipca 1990 r. skarżący realizował zadania związane wyłącznie z ochroną granicy państwa i były to standardowe zadania podejmowane w celu zwalczania występującej w tym czasie przestępczości granicznej (przemyt towarów przez granicę, ucieczki groźnych sprawców czynów przestępnych przed odpowiedzialnością karną).

Wskazał nadto, że po dniu 31 lipca 1990 r. powierzone mu zadania i obowiązki wykonywał nie tylko rzetelnie, ale także wzorowo. Stworzył nowoczesny pion operacyjno-rozpoznawczy w [...] Oddziale Straży Granicznej, uzyskujący do dnia dzisiejszego bardzo dobre wyniki w ochronie granicy państwowej. Za wykonywaną pracę był doceniany przez bezpośrednich i wyższych przełożonych, o czym świadczą załączone do skargi dokumenty z przebiegu służby, a zwłaszcza odznaczenie "Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski", czy też mianowanie w drodze wyróżnienia na kolejny stopień Straży Granicznej przy zwalnianiu ze służby.

Dalej skarżący wskazał, że zgodnie z regulacjami ustawowymi dotyczącymi służb mundurowych, roty przysięgi zobowiązują wszystkich żołnierzy i funkcjonariuszy do służby nawet z narażeniem życia i zdrowia. Stąd właśnie wynikają szczególne uprawnienia emerytalne żołnierzy i funkcjonariuszy tych służb. W przypadku skarżącego służba jaką pełnił po 31 lipca 1990 r. była związana z realnym narażaniem zdrowia i życia oraz dużą odpowiedzialnością za właściwe wykonanie zadań i bezpieczeństwo podległych funkcjonariuszy. Stres i nieunormowany tryb życia (stała dyspozycyjność i częste wyjazdy w teren o różnej porze dnia) pozostawiły trwałe ślady na zdrowiu, co znajduje potwierdzenie w orzeczeniu nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przy [...] Oddziale Straży Granicznej w [...], stwierdzające inwalidztwo w związku ze służbą w Straży Granicznej.

W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra SWiA z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec S. B. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Powyższa decyzja została wydana w oparciu o art. 8a ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.

Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, jednak obejmuje badanie, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami, tak aby nie można było mu zarzucić dowolności czy arbitralności (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404 - 405).

Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Powyższy przepis zawiera w istocie jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19; publ. CBOSA).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. wyroku, "największe trudności interpretacyjne budzi wykładnia kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." ze względu na bardzo wysoki stopień nieostrości pojęcia "krótkotrwałości" czyniący je w istocie pojęciem nieczytelnym. Należy przyjąć, że o ile przymiotnik "krótki" w podstawowym znaczeniu oznacza "mający małą długość (w stosunku do typowej) zwykłej długości czegoś" to bliskoznaczny przymiotnik "krótkotrwały" rozumiany jako "trwający krótko, szybko przemijający" (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 1, s. 431) akcentuje pewną trwałość w krótkim czasie, gdzie "krótkość" powinna być oceniana na tle "zwykłej długości czegoś". Skoro postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej, to konieczność uwzględniania indywidualnej sytuacji określonego funkcjonariusza sprawia, że punktem odniesienia dla ustalenia "krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r." powinien być cały okres służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed 31 lipca 1990 r. w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości". Jako pewna wskazówka interpretacyjna może w tym zakresie służyć treść art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skoro, zgodnie z tą regulacją, służby, która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r. ustawodawca w ogóle nie uznaje za służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b, to można przyjąć, że służba nie spełniająca wymogu "rozpoczęcia się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.", będąc jednak służbą w okresie "totalitarnego państwa" obejmującą okres około 10 miesięcy (tj. długość okresu wyznaczonego datami 12 września 1989 r. i 31 lipca 1990 r.), będzie służbą krótkotrwałą. Nie oznacza to jednak, że również służba wyrażana w latach nie będzie mogła być w realiach indywidualnej sprawy uznana za służbę krótkotrwałą".

Organ w zaskarżonej decyzji nie dokonał w sposób prawidłowy analizy kwestii czasu trwania służby na rzecz państwa totalitarnego w kontekście przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Zgodzić należy się z organem, że krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową, należy stwierdzić, że krótkotrwałość utożsamiana z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością jest przeciwieństwem długotrwałości. Sąd nie kwestionuje przy tym oceny dokonanej przez organ w aspekcie uregulowania zawartego w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Samo jednak przyjęcie przez organ, że w sprawie nie występuje element "krótkotrwałej służby na rzecz totalitarnego państwa" nie jest wystarczające do wydania decyzji odmownej - jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kwestia ta musi być oceniona w aspekcie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", czego w zaskarżonej decyzji zabrakło.

W tym miejscu należy przytoczyć pogląd NSA przedstawiony w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 maja 2020 r. o sygn. akt I OSK 1669/19 (publ. CBOSA). Sąd ten wskazał mianowicie, iż "(...) brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - żadnych konotacji negatywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Aby ustalić, czy zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, pomocniczą rolę mogą spełniać kryteria wskazane w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ust. 1 ustawy, wykładnia których sprawia spore trudności interpretacyjne. Niemniej jednak kryteria te powinny być oceniane przez pryzmat przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu."

Analogicznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku o sygn. akt I OSK 1895/19, stwierdzając, że unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego.

Powyżej wskazaną okoliczność niewątpliwie należało ocenić, czego organ nie uczynił, przez pryzmat "szczególnie uzasadnionego przypadku".

W niniejszej sprawie organ nie ocenił również kryterium "rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" błędnie przyjmując, w świetle powołanych wyżej wyroków NSA, że niespełnienie przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, czyni bezcelowym dokonanie analizy przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 tejże ustawy.

Odnośnie wykładni art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy również wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w ww. wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19, że "(...) brak jest powodów, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285), czyli innymi słowy w sposób, który powinien cechować normalne wykonywanie obowiązków przez każdego człowieka. Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany czy inne przewidziane prawem sankcje negatywne będące reakcją na sposób działania określonej osoby. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. (...) Zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" odnoszący się do generalnego kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." stanowi dodatkowy kwantyfikator oceny sposobu wykonywania służby po wskazanej dacie, ukierunkowując organ na szczególne uwzględnienie sytuacji, w których rzetelności w wykonywanej służbie towarzyszyło właśnie realnie istniejące zagrożenie życia i zdrowia - w związku z pełnionymi rzetelnie zadaniami i obowiązkami. Zwrot ten nie wyklucza natomiast w żadnym wypadku konieczności oceny rzetelności wykonywania zadań i obowiązków służbowych w przypadku niestwierdzenia okoliczności faktycznego narażania zdrowia i życia.

W niniejszej sprawie Minister SWiA w konsekwencji uznania, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, pominął kwestię dotyczącą przebiegu jego służby po dniu 31 lipca 1990 r. Uznał bowiem, że w sytuacji, gdy skarżący nie pełnił służby krótkotrwale na rzecz totalitarnego Państwa w rozumieniu art. 13b ustawy, to nie ma możliwości zastosowania wyłączenia art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy. Tymczasem w świetle powołanych wyżej poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego organ powinien dokonać oceny, czy skarżący spełnia przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" biorąc pod uwagę cały przebieg jego służby.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ dopełni wskazanego powyżej obowiązku. Poczyni niezbędne ustalenia faktyczne i podda je analizie w celu rozstrzygnięcia, czy sprawa skarżącego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia, otrzymanych wyróżnień i odznaczeń i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki "rzetelności pełnienia służby". Powinien również dokonać przedmiotowej oceny w kontekście czasu trwania służby na rzecz totalitarnego państwa przed 31 lipca 1990 r., w szczególności biorąc pod uwagę charakter pełnionej w tym okresie służby. Dopiero wnikliwa ocena przebiegu całej ponad 33-letniej służby skarżącego winna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić jego wniosek o zastosowanie ww. przepisu.

Organ powinien również zważyć, iż w świetle art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej trudno zaakceptować pogląd, że wolą ustawodawcy było wyjęcie z systemu ograniczenia przywilejów emerytalnych i rentowych związanych z pracą w aparacie bezpieczeństwa PRL jedynie funkcjonariuszy wybitnie zasłużonych, którzy narażali życie, utracili zdrowie w służbie lub legitymują się wybitnymi osiągnięciami, a bezwzględne pominięcie tych funkcjonariuszy, którzy jakkolwiek pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy, to następnie długotrwale, rzetelnie wykonywali obowiązki służbowe, sądząc, że sumienna służba spowoduje wypracowanie okresu uprawniającego do godziwej emerytury. Zaakceptowanie powyższego stanowiska, jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej orzeczeniach, godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Końcowo, odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowuje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, brak było podstaw do zastosowania ww. przepisu w sytuacji, gdy organ w ogóle nie przeprowadził analizy i oceny przebiegu służby skarżącego w świetle art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Przeprowadzenie dowodu z tak licznych dokumentów, które po części znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, nie stanowi dowodu "uzupełniającego" w rozumieniu ww. przepisu zwłaszcza w sytuacji, gdy organ nie poczynił ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie mających charakter kluczowy z punktu widzenia kryteriów wskazanych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.