Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1178/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi J.J. i W. J. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 14 lipca 2017 r. do Starostwa Powiatowego w C. wpłynął wniosek J. i W. J. o dokonanie korekty w ewidencji gruntów i budynków względem nieruchomości położonej w O. przy ul. [...], obejmującej działki o nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, stanowiące własność wnioskodawców. Korekta miałaby polegać na oznaczeniu całości terenów tych działek symbolem B - tereny mieszkaniowe w miejsce obecnego oznaczenia Ls (las). We wniosku podniesiono, że nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w którym opisany teren oznaczony jest symbolem MN, U, ZL (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami w zieleni leśnej). Wnioskodawcy wskazują, że ich zdaniem na terenie przedmiotowej nieruchomości nigdy nie była prowadzona gospodarka leśna, jest zabudowana kilkoma budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi, zlokalizowanymi w zieleni o charakterze ogrodowo-parkowym. Zgodnie z posiadanymi przez wnioskodawców dokumentami, tj. wypisami z ewidencji gruntów, decyzjami o warunkach zabudowy oraz pozwoleniami na budowę z lat 1986, 1989, 1995, 2005 grunty znajdujące się w granicach wymienionych działek nieprzerwanie, na całej swojej powierzchni posiadały oznaczenie B (tereny budowlane). W ocenie J. i W. J. obecny zapis w ewidencji gruntów (Ls) utrudnia wykorzystanie nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż niezbędna jest nieustanna konsultacja i akceptacja ze strony Dyrekcji Lasów Państwowych.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądanym przez J. i W. J., w ocenie organu I instancji brak jest bowiem podstaw aby organ ewidencyjny dokonał aktualizacji w przedmiotowej sprawie skoro aktualne zapisy w ewidencji gruntów i budynków dotyczące rodzajów użytków gruntowych zgodne są z dokumentami źródłowymi, a nowe dokumenty nie zostały dostarczone.

Ww. decyzja wydana została na podstawie art. 24 ust. 2a, ust. 2b lit. h oraz ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 1629 z późn. zm. zwanej dalej u.p.g.k.).

Od ww. decyzji odwołanie wnieśli J. i W. J. Odwołujący, podobnie jak we wniosku z dnia 14 lipca 2017 r., wnoszą o aktualizację operatu ewidencji gruntów w części dotyczącej nieruchomości składającej się z działek nr 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7, polegającą na usunięciu oznaczenia Ls (las klasy V) i wpisaniu w to miejsce oznaczenia B (tereny mieszkaniowe).

W opinii J. i W. J. co najmniej do 1999 r. wszystkie przedmiotowe grunty posiadały na całej powierzchni oznaczenie B (tereny mieszkaniowe). Wprawdzie oznaczenie to występowało łącznie z oznaczeniem Ls tworząc symbol B/Ls, taki zapis w ewidencji gruntów nie ograniczał w jakikolwiek sposób możliwości korzystania z ww. gruntów w sposób typowy dla terenów oznaczonych wyłącznie literą B.

Zarzucili także organowi niedbałość podczas prac dotyczących informatyzacji i modernizacji operatu ewidencyjnego sugerując, że wykonawca prac błędnie dokonał zmiany rodzaju użytku gruntowego. W ocenie odwołujących nadto, tak istotne zmiany jak wykreślenie oznaczenia B, powinno być dokonane na podstawie konkretnej decyzji, od której przysługuje odwołanie. Decyzji takiej jednak odwołujący się nie otrzymali.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z [...] r nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu obszernie zrelacjonował wynikające z akt sprawy ustalenia poczynione przez organ I instancji. Wskazał w tej mierze, iż działki nr 1, 2, 4, 5 w operacie ewidencji gruntów i budynków oznaczone są częściowo jako tereny mieszkaniowe (B), częściowo jako las (LsV), natomiast działki nr 3, 6, 7 w całości oznaczone są jako las (LsV). Rodzaj użytku gruntowego oznaczony jako las klasy V został ustalony na przedmiotowych działkach podczas gleboznawczej klasyfikacji gruntów przeprowadzonej w latach 1960-1961, zatwierdzonej orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia [...] 1961 r. Również na mapie glebowo-rolniczej z 1964 r. kompleks gruntów, w skład którego wchodzą przedmiotowe działki oznaczony został jako tereny osiedlowe w kompleksach leśnych.

Podczas zakładania ewidencji gruntów w analogowym rejestrze ewidencji gruntów, pierwotna działka nr 8 o powierzchni 1.1180 ha oznaczona została błędnie jako tereny osiedlowe zabudowane na gruntach ornych klasy V. Błąd ten zauważony został w roku 1982 podczas przeprowadzonej na tym obszarze kontroli terenowej użytków gruntowych (opracowanie geodezyjne zarejestrowane w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...] ), kiedy to w działce nr 8 wskazano użytek gruntowy las.

W roku 1986 przeprowadzono z urzędu m.in. na działce nr 8 geodezyjne pomiary terenowe (kontrola terenowa), których celem było doprowadzenie do zgodności zapisów w rejestrze gruntów i na mapie ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie. Obowiązek przeprowadzenia takiej kontroli wynikał z przepisu § 69 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (MP 1969 nr 11, poz. 98). W wyniku tych prac (opracowanie geodezyjne zarejestrowane w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...]) działka nr 8 uległa podziałowi na działki o nr 9 i 10, a w miejsce dotychczasowego błędnego zapisu wprowadzono do ewidencji gruntów nowy użytek gruntowy B/LsV (tereny mieszkalne w lesie klasy V).

W roku 1995 działka nr 9 podzielona została na działki o nr 11 i 12, a działka nr 10 podzielona została na działki o nr 13 i 14. Rodzaje użytków gruntowych w nowych działkach nie uległy zmianie i nadal w ewidencji gruntów i budynków figurował zapis B/LsV.

W dniu 2 czerwca 2001 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), które nie przewidywały użytku gruntowego B/Ls. Celem dostosowania oznaczeń rodzajów użytków gruntowych do wymogów nowego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków na przedmiotowym obszarze przeprowadzone zostały z urzędu prace geodezyjne w zakresie m.in. weryfikacji użytków gruntowych.

W wyniku tych prac powstało opracowanie geodezyjne [...] (zarejestrowane w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...]), którego wyniki stały się podstawą do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Wówczas to (zmiana nr [...] z dnia [...] r.) m.in. w działkach nr 12, 13 i 14 ujawniono nowe rodzaje użytków gruntowych w następujący sposób:

w działce nr 12 dotychczasowy użytek gruntowy B/LsV o powierzchni 0,4197 ha zmieniono na nowy użytek gruntowy B o powierzchni 0,1638 ha i LsV o powierzchni 0,2559 ha,

w działce nr 14 dotychczasowy użytek gruntowy B/LsV o powierzchni 0,4212 ha zmieniono na nowy użytek gruntowy B o powierzchni 0,1221 ha i LsV o powierzchni 0,2991 ha,

w działce nr 13 dotychczasowy użytek gruntowy B/LsV o powierzchni 0,1371 ha zmieniono na nowy użytek gruntowy LsV o powierzchni 0,1371 ha.

Kolejne podziały przedmiotowych działek nie miały wpływu na oznaczenia rodzajów użytków gruntowych na przedmiotowym obszarze. Również przeprowadzona w roku 2006 na tym obszarze modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie spowodowała zmiany rodzaju użytku gruntowego Ls na inny.

Kolejno organ odwoławczy przytoczył art. 2 pkt 8 i art. 22 ust. 1 u.p.g.k. a także § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazał następnie, że stosownie do art. 20 ust. 3a ww. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów, w części dotyczącej lasów, prowadzona jest z uwzględnieniem przepisów o lasach. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zobowiązany jest zatem w szczególności przestrzegać odpowiednio przepisów:

ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 788 z późn. zm.) w zakresie określonym w:

art. 3, gdzie zdefiniowane zostało pojęcie "lasu", do którego wprost odwołują się przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków,

art. 20 ust. 2, który stanowi, iż "w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu",

ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 1161), w szczególności w zakresie ustalonych tam zasad wyłączania gruntów z produkcji leśnej oraz ich ochrony.

Zgodnie z pkt 1 lp. 10 załącznika do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ww. ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, iż w odróżnieniu od innych użytków gruntowych, o których mowa w § 67 i § 68 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ujawnianych w operacie ewidencyjnym, wyodrębnionych ze względu na faktyczny sposób ich użytkowania lub zagospodarowania, pojęcie gruntów leśnych posiada definicję legalną zapisaną w ustawie o lasach. Możliwość aktualizacji danych ewidencyjnych w tym zakresie determinowana jest tym samym przepisami ustalającymi zasady prowadzenia gospodarki leśnej.

Organ przytoczył i omówił zawartą w art. 3 ustawy o lasach definicję akcentując następnie, że nie ma znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne. Nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru, w tym wypadku leśnego. Lasem w rozumieniu ustawy o lasach jest bowiem każdy grunt, który spełnia prawne przesłanki przewidziane w art. 3 pkt 1 lub 2 ustawy o lasach, bez względu na to, czy na gruncie tym znajduje się roślinność leśna i czyją pozostaje własnością.

Reasumując, zmiana dotychczasowego rodzaju użytku gruntowego Ls (las) na użytek gruntowy B (tereny mieszkaniowe), nastąpić może jedynie na podstawie ostatecznej decyzji właściwego organu o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej (art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Fakt przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gruntów zalesionych na cele inne niż związane z gospodarką leśną, nie pozbawia działki statusu gruntu leśnego, albowiem bez przeprowadzenia stosownych procedur, tj. uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie terenu leśnego na cele nieleśne, decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej (produkcji leśnej) i dokonania zmian w ewidencji gruntów, formalnie nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu. A zatem samo ustalenie na gruncie, że użytek leśny w istocie nie jest lasem i nie jest wykorzystywany na cele związane z gospodarką leśną nie może stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntów.

Oczywiście może się okazać, że dotychczasowy wpis w ewidencji gruntów i budynków dotyczący użytku gruntowego las od początku, tj. od daty jego dokonania jest błędny, tj. niezgodny z dostępnymi dla organu materiałami i dokumentami źródłowymi. W ocenie organu brak jest jednak jakichkolwiek przesłanek aby twierdzić, że aktualne wpisy w ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujawnionego na przedmiotowych działkach użytku gruntowego las mają charakter informacji błędnych, tj. niezgodnych z dostępnymi dla organu materiałami źródłowymi.

W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości, że aktualnie wykazany w ewidencji gruntów na części przedmiotowego obszaru rodzaj użytku gruntowego Ls (las) jest wykazany prawidłowo, a jego zmiana może nastąpić jedynie w wyniku wyłączenia gruntów z produkcji leśnej.

Odnosząc się jeszcze do zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ zaakcentował, że z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że wprowadzenie w roku 2004 do ewidencji gruntów i budynków oddzielnie użytku gruntowego "B" i użytku "Ls" nie było wynikiem informatyzacji czy też modernizacji ewidencji gruntów. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie znajduje także podstaw, aby wykonawcy prac geodezyjnych, których wyniki były podstawą do dokonania w roku 2004 zmiany dotychczasowych oznaczeń rodzajów użytków gruntowych zarzucić niedbałość i niekonsekwencje. Żaden z dokumentów znajdujących się a aktach sprawy stanowiska takiego nie potwierdza.

Rację należy natomiast przyznać odwołującym, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości nie zatwierdza zmian w oznaczeniu rodzajów użytków gruntowych, a organ I instancji sformułował w tej mierze błędną informację. Logicznym jest bowiem, że skoro przed podziałem w działce wykazany był użytek gruntowy B i Ls, to po podziale, w nowych działkach występuje albo tylko jeden z tych użytków, albo oba o innym polu powierzchni. Jako przykład wskazać można np. podział działki nr 14, w której przed podziałem zarejestrowane w ewidencji gruntów i budynków były użytki gruntowe ,,B" i "Ls", a w nowopowstałych działkach nr 3 i 6 ujawniono jedynie użytek "Ls", natomiast w działkach nr 4 i 5 zarówno użytek "Ls" jak i użytek "B". Takie zapisy rodzajów użytków gruntowych wynikały z konfiguracji nowych działek utworzonych w wyniku podziału. Jednak wcale to nie oznacza, że to decyzja podziałowa ustaliła rodzaje użytków gruntowych.

Reasumując powyższe Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stoi na stanowisku, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotychczasowego oznaczenia rodzaju użytku gruntowego las klasy V na tereny mieszkaniowe dla przedmiotowego obszaru uznać należałoby za zmianę dokonaną bez podstawy prawnej, gdyż w aktach sprawy brak jest decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej, wydanej na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Pismem z 21 listopada 2017 r. J. i W. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję wnosząc o:

uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej;

uznanie zmiany w operacie ewidencji gruntów nr [...] z dnia [...]r. za:

naruszającą pkt 1, lp. 12, załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

naruszającą § 35, rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

niezgodną z art. 3 ustawy o lasach;

naruszającą art. 10 § 1 k.p.a.;

podjętą niezgodnie z zasadą ochrony praw nabytych;

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili, zarzuty te motywując szerzej w uzasadnieniu naruszenie:

- art. 7. art. 7a, art. 8 § 1, art. 9 i art. 10 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.;

- art. 3 ustawy o lasach;

- rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu wskazali m.in., że organ odwoławczy, podobnie jak wcześniej Starosta [...], dystansuje się od należytego wyjaśnienia, dlaczego podczas przeprowadzania zmiany nr [...] w operacie ewidencji gruntów nie wzięto pod uwagę ówczesnego stanu faktycznego zagospodarowania działek i z góry uznaje, że opracowanie geodezyjne [...], na podstawie którego ww. zmiana nastąpiła, było wykonane rzetelnie, ignorując przedłożone wypisy i mapy wskazujące, że za las zostały uznane tereny, które bezsprzecznie lasem nie były i nie są. Na poparcie powyższej argumentacji skarżący przytaczają definicję terenów mieszkaniowych zawartą w załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, która w ich ocenie w sposób logiczny pozostaje w zgodzie z art. 3 pkt 1 (definicja lasu) ustawy o lasach. Skarżący podkreślają, że gdyby opracowanie geodezyjne [...], a następnie zmiana nr [...] w ewidencji gruntów zostały przeprowadzone zgodnie z wytycznymi ww. rozporządzenia niemożliwym byłoby zakwalifikowanie całości, lub co najmniej zdecydowanej większości gruntów ówczesnych działek nr 12 i 14 jako LsV (las klasy V), ponieważ na tych terenach istniały i nadal istnieją wymienione w pkt 1, lp. 12 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków urządzenia powiązane z budynkami mieszkalnymi.

Ponadto skarżący podnoszą, że w ich opinii Starosta [...] wprowadzając zmianę nr [...] naruszył przepis art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie powiadomił ich o toczącym się w tej sprawie postępowaniu, a w konsekwencji uniemożliwił odwołanie się od tak dokonanej zmiany w ewidencji gruntów.

Podkreślają także, że zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] zapis, że "Trudno uznać za zrozumiały zarzut, że aktualne zapisy w ewidencji gruntów ograniczają prawo odwołujących do dysponowania terenem, zgodnie z jego właściwym przeznaczeniem ..." jest sprzeczny z zasadą ochrony praw nabytych, gdyż przez ponad 50 lat posiadane przez skarżących tereny posiadały na całej swojej powierzchni szerokie uprawnienia budowlane związane z posiadaniem oznaczenia B (tereny mieszkaniowe) jako część oznaczenia B/Ls.

Skarżący zarzucili nadto błąd w sentencji decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdzającej, iż "utrzymuje w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]r.". podczas gdy chodzi o decyzję z [...] r.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo wskazał, że zgodnie z obowiązującym w roku 2004 r. przepisem § 49 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia organ miał obowiązek zawiadamiania o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych wyłącznie osoby i jednostki organizacyjne, na których wniosek lub zgłoszenie zmiana została wprowadzona. Zmiany w tym czasie dokonywane były czynnością materialno-techniczną, a jedynie w przypadkach nakreślonych w § 47 ust. 3 starosta przeprowadzał w sprawie postępowanie administracyjne. Zatem zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. w odniesieniu do czynności materialno-technicznej jaką było wprowadzenie ww. zmiany nr [...] w ewidencji gruntów i budynków uznać należy za bezprzedmiotowy. Również za bezprzedmiotowy, a w zasadzie niezrozumiały dla organu uznać należy zarzut naruszenia § 35 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Na czym to naruszenie miałoby polegać z treści skargi nie wynika.

Za bezzasadny organ uznał także zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Wbrew twierdzeniom skarżących prawidłowo w roku 2004 ujawniono m.in. w działkach nr 12 i 14 nowe rodzaje użytków gruntowych (na części powierzchni przedmiotowego gruntu użytek B, na części użytek Ls). Tym samym aktualnie wykazany w ewidencji gruntów na części przedmiotowego obszaru rodzaj użytku gruntowego Ls (las) jest wykazany prawidłowo, a jego zmiana może nastąpić jedynie w sposób wyjaśniony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (wyłączenie gruntów z produkcji leśnej).

Organ wyjaśnił nadto, że postanowieniem z dnia [...] r. sprostował wskazaną przez skarżących omyłkę pisarską.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, do zadań których należy m.in. - zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zgodnie natomiast z treścią § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

-zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi,

-ujawnienia nowych danych ewidencyjnych,

-wyeliminowania danych błędnych.

Stosownie do art. 20 ust. 3a ww. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów, w części dotyczącej lasów, prowadzona jest z uwzględnieniem przepisów o lasach. Trafnie zatem organ odwoławczy akcentuje, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zobowiązany jest w szczególności przestrzegać odpowiednio przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach i ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w szczególności w zakresie ustalonych tam zasad wyłączania gruntów z produkcji leśnej oraz ich ochrony.

W myśl § 67 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 2001 r. użytki gruntowe wykazywane w operacie ewidencyjnym dzielą się na poszczególne grupy. Rozróżnienie poszczególnych rodzajów użytków gruntowych odbywa się na podstawie przypisanych elementów charakterystycznych dla danego rodzaju użytków, a elementy te określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.

Zgodnie z pkt 1 lp. 10 załącznika do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ww. ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Jak bowiem słusznie wskazuje organ II instancji w odróżnieniu od innych użytków gruntowych, o których mowa w § 67 i § 68 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ujawnianych w operacie ewidencyjnym, wyodrębnionych ze względu na faktyczny sposób ich użytkowania lub zagospodarowania, pojęcie gruntów leśnych posiada definicję legalną zapisaną w ustawie o lasach. Możliwość aktualizacji danych ewidencyjnych w tym zakresie determinowana jest tym samym przepisami ustalającymi zasady prowadzenia gospodarki leśnej.

Zgodnie z art. 3 ww. ustawy o lasach lasem jest grunt:

o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

przeznaczony do produkcji leśnej lub

stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

wpisany do rejestru zabytków;

związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Jak trafnie wskazuje organ II instancji lasem w rozumieniu ustawy o lasach jest zatem każdy grunt, który spełnia prawne przesłanki przewidziane w art. 3 pkt 1 lub 2 ustawy o lasach, bez względu na to, czy na gruncie tym znajduje się roślinność leśna i czyją pozostaje własnością. Jak nadto wynika z orzecznictwa sądowego za las należy także uznać grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b i c (nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody ani nie został wpisany do rejestru zabytków) – por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn.. akt IV CSK 353/08. O tym zaś czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z 1991 r. o lasach decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn.. akt II FSK 984/11.

Zmiana zatem dotychczasowego rodzaju użytku gruntowego Ls (las) na użytek gruntowy B (tereny mieszkaniowe), jak domagają się tego skarżący, nastąpić może jedynie na podstawie ostatecznej decyzji właściwego organu o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej (art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Fakt przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gruntów zalesionych na cele inne niż związane z gospodarką leśną, nie pozbawia działki statusu gruntu leśnego, albowiem bez przeprowadzenia stosownych procedur, tj. uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie terenu leśnego na cele nieleśne, decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej (produkcji leśnej) i dokonania zmian w ewidencji gruntów, formalnie nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu. A zatem samo ustalenie na gruncie, że użytek leśny w istocie nie jest lasem i nie jest wykorzystywany na cele związane z gospodarką leśną nie może stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntów.

Podzielić należy bowiem stanowisko organów, że aktualne zapisy w ewidencji gruntów i budynków dotyczące rodzajów użytków gruntowych na przedmiotowych działkach zgodne są z danymi zawartymi w materiałach i informacjach zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji działki nr 1, 2, 4, 5 w operacie ewidencji gruntów i budynków oznaczone są częściowo jako tereny mieszkaniowe (B), częściowo jako las (LsV), natomiast działki nr 3, 6, 7 w całości oznaczone są jako las (LsV). Rodzaj użytku gruntowego oznaczony jako las klasy V został ustalony na przedmiotowych działkach podczas gleboznawczej klasyfikacji gruntów przeprowadzonej w latach 1960-1961, zatwierdzonej orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia [...] 1961 r.

Jak wskazuje organ II instancji w roku 1986 przeprowadzono z urzędu m.in. na działce nr 8 geodezyjne pomiary terenowe, których celem było doprowadzenie do zgodności zapisów w rejestrze gruntów i na mapie ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie. W wyniku tych prac (opracowanie geodezyjne zarejestrowane w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...] ) działka nr 8 uległa podziałowi na działki o nr 9 i 10, wobec których wprowadzono do ewidencji gruntów nowy użytek gruntowy B/LsV (tereny mieszkalne w lesie klasy V).

W roku 1995 działka nr 9 podzielona została na działki o nr 11 i 12, a działka nr 10 podzielona została na działki o nr 13 i 14. Rodzaje użytków gruntowych w nowych działkach nie uległy zmianie i nadal w ewidencji gruntów i budynków figurował zapis B/LsV. W dniu 2 czerwca 2001 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które nie przewidywały użytku gruntowego B/Ls. Celem dostosowania oznaczeń rodzajów użytków gruntowych do wymogów nowego rozporządzenia na przedmiotowym obszarze przeprowadzone zostały z urzędu prace geodezyjne w zakresie m.in. weryfikacji użytków gruntowych.

W wyniku tych prac powstało opracowanie geodezyjne [...] (zarejestrowane w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...]), którego wyniki stały się podstawą do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Wówczas to (zmiana nr [...] z dnia [...]r.), jak wskazuje organ II instancji, m.in. w działkach nr 12, 13 i 14 ujawniono nowe rodzaje użytków gruntowych w następujący sposób:

w działce nr 12 dotychczasowy użytek gruntowy B/LsV o powierzchni 0,4197 ha zmieniono na nowy użytek gruntowy B o powierzchni 0,1638 ha i LsV o powierzchni 0,2559 ha,

w działce nr 14 dotychczasowy użytek gruntowy B/LsV o powierzchni 0,4212 ha zmieniono na nowy użytek gruntowy B o powierzchni 0,1221 ha i LsV o powierzchni 0,2991 ha,

w działce nr 13 dotychczasowy użytek gruntowy B/LsV o powierzchni 0,1371 ha zmieniono na nowy użytek gruntowy LsV o powierzchni 0,1371 ha.

Podzielić należy przekonanie organów, iż brak jest jakichkolwiek podstaw, aby kwestionować zawarte w ww. opracowaniu informacje, a tym samym nie poparte dowodami zarzuty skarżących co do nierzetelności opracowania KERG należy uznać za niemożliwe do uwzględnienia.

Wyjaśnić należy także, jak poprawnie wskazał organ II instancji, iż zgodnie z obowiązującym w roku 2004 przepisem § 49 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia organ miał obowiązek zawiadamiania o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych wyłącznie osoby i jednostki organizacyjne, na których wniosek lub zgłoszenie zmiana została wprowadzona. Zmiany w tym czasie dokonywane były czynnością materialno-techniczną, a w konsekwencji zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. w odniesieniu do czynności materialno-technicznej jaką było wprowadzenie ww. zmiany nr [...] w ewidencji gruntów i budynków uznać należy za bezprzedmiotowy. Za bezzasadny uznać należy także zarzut, notabene nieumotywowany przez skarżących, naruszenia § 35 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy wyjaśnił istotę ujawniania użytku las w ewidencji gruntów i budynków. Wbrew twierdzeniom skarżących, prawidłowo tym samym w roku 2004 ujawniono m.in. w działkach nr 12 i 14 nowe rodzaje użytków gruntowych (na części powierzchni przedmiotowego gruntu użytek B, na części użytek Ls).

Podzielić należy natomiast zarzut skarżących dotyczący omyłki w osnowie zaskarżonej decyzji, gdzie mylnie wskazano datę wydania decyzji pierwszoinstancyjnej. Omyłka ta, stanowiąc niewątpliwie oczywisty błąd pisarski (zarówno w części nagłówkowej, jak i w uzasadnieniu data ta wskazana jest prawidłowo) została jednak przez organ sprostowana postanowieniem z dnia [...] r.

W konsekwencji w zgodzie z prawem organ I instancji odmówił wnioskowanej aktualizacji operatu, prawidłowo w konsekwencji organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Sąd nie dopatrzył się także w zaskarżonej decyzji sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Prowadzone przez organ II instancji postępowanie wbrew twierdzeniom skargi prowadzone było wnikliwie, wykazało wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a wydana przez organ decyzja, klarownie uzasadniona, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 1369 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.