Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 584/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 128, art. 129 § 1, art. 129 § 2, art. 132, art. 617 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1a, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 107 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 lipca 2022 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. G., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 13 maja 2022 r., [...], którym odmówiono przyznania odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad babcią E. K..

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2022 r. (data wpływu do organu 28 kwietnia 2022 r.) R. G. wystąpiła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad babcią E. K.. Do wniosku zostało dołączone między innymi orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr [...], którym E. K. została zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności do 30 kwietnia 2025 r. W orzeczeniu wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 9 marca 2021 r., jednocześnie nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Ponadto do wniosku dołączono oświadczenia R. G. i E. K., z których wynika, że od dwóch lat R. G. sprawuje wyłączoną opiekę nad babcią, w szczególności zawozi ją do lekarzy, podaje leki i przygotowuje posiłki. Dołączono także oświadczenie dzieci E. K. – M. N. i D. D., z którego wynika, że nie są oni w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną matką z uwagi na wykonywaną pracę oraz zamieszkiwanie w znacznej odległości od miejsca zamieszkania niepełnosprawnej.

Decyzją z dnia 13 maja 2022 r., [...], Prezydent Miasta K. odmówił przyznania R. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad babcią E. K..

W uzasadnieniu wskazał, że w rodzinie E. K. są osoby zobowiązane w bliższej niż R. G. kolejności w rozumieniu art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1359, dalej "K.r.o.") do spełnienia obowiązku alimentacyjnego. Do tych osób należy: córka E. K. – M. N. oraz syn E. K. – D. D.. Z oświadczenia złożonego w dniu 27 kwietnia 2022 r. przez dzieci E. K. wynika, że nie mogą i nie chcą one podjąć się opieki nad matką. Natomiast z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 maja 2022 r. wynika, że wyłączną opiekę nad E. K. sprawuje wnuczka R. G., która pomaga jej we wszystkich czynnościach życia codziennego.

Prezydent biorąc pod uwagę powyższe odmówił przyznania świadczenia ponieważ nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 615 z późn. zm., dalej "u.ś.r."), tj. nie spełniono warunku dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności, a także miał na uwadze okoliczność, że są osoby zobowiązane w bliższej niż R. G. kolejności do spełnienia obowiązku alimentacyjnego.

Pismem z dnia 27 maja 2022 r. R. G. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wskazała, że brak jest podstaw prawnych do dokonywania takiej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., która prowadzi do sytuacji, w której pomimo uznania jego niekonstytucyjności, przepis ten nadal w niezmienionym kształcie stanowiłby materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Jednocześnie R. G. wyjaśniła, że od dnia 1 stycznia 2021 r. samodzielnie opiekuje się babcią – przygotowuje jej posiłki, szykuje i podaje leki i insulinę, jeździ z babcią na wszystkie wizyty lekarskie, wypełnia wszelką dokumentację w sprawach urzędowych, sprząta, pomaga w codziennych czynnościach oraz chodzi z babcią na spacery. Dzieci E. K. nie mają z nią dobrych stosunków, oboje pracują i mieszkają daleko od matki (M. N. – 360 km, a D. D. – 25 km od miejsca zamieszkania E. K.). Dzieci pomagają matce finansowo, przesyłają pieniądze – córka na leki, syn na żywność. R. G. oświadczyła, że jest jedyną osobą, która jest w stanie zająć się E. K., ponieważ jako jedyna potrafi i wie w jakiej ilości podawać insulinę, wie kiedy babcia ma spadki cukru, zna dawkowanie jej leków i potrafi opanować silne emocje babci, które są chwiejne po przebytych udarach. R. G. wskazała, że jej babcia również potwierdza, że nie chce pomocy, ani towarzystwa nikogo innego oprócz wnuczki.

Decyzją z dnia 1 lipca 2022 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że bezzasadnie organ I instancji nie zastosował wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13. Pominięcie tego wyroku stanowi naruszenie normy, której niekonstytucyjność została w nim stwierdzona, a która stanowiła podstawę wydania decyzji odmownej. Zgodnie z przywołanym wyrokiem art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W jego konsekwencji obowiązkiem organu było posłużenie się podstawą materialnoprawną z art. 17 ust. 1 u.ś.r. bez uwzględniania zastrzeżenia z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że należy odmówić wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, iż w pierwszej kolejności obowiązek sprawowania opieki nad E. K. ciąży na jej dzieciach, czyli M. N. i D. D., którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 128 K.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 K.r.o.). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 K.r.o.). W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest to, że w myśl art. 132 K.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Nie ulega wątpliwości, że w pierwszej kolejności osobami zobowiązanymi do spełnienia obowiązku alimentacyjnego wobec niepełnosprawnej E. K. są jej dzieci – M. N. i D. D.. Natomiast wnioskująca R. G., jako wnuczka, jest osobą zobowiązaną w dalszej kolejności. Kolegium podkreśliło, że fakt zatrudnienia czy prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowi przesłanek wyłączających możliwość sprawowania opieki nad swoją niepełnosprawną matką. Osoby pracujące mają zatem możliwość spełnienia obowiązku alimentacyjnego poprzez sfinansowanie kosztów związanych z opieką nad matką. Wykonanie tego obowiązku może bowiem polegać na świadczeniu pomocy materialnej, a nie tylko osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną, co z odwołania wynika, że czynią przesyłając matce pieniądze – córka na leki, syn na żywienie.

W skardze z dnia 5 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. G. wniosła o uchylenie opisanej wyżejn decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (k. [...]-[...] akt sądowych). Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 17 ust. 4 u.ś.r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia rodzinnego z uwagi na fakt, iż dzieci E. K. są osobami zobowiązanymi do alimentacji w bliższej kolejności w związku z czym to oni powinni sprawować opiekę nad E. K., a nie wnuczka R. G., podczas gdy z prawidłowej wykładni tej normy wynika twierdzenia przeciwne, że w sytuacji kiedy osoby spokrewnione w bliższej kolejności nie mogą sprawować opieki wówczas uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego jest osoba w dalszej kolejności zobowiązana do alimentacji,

2) art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez wydanie decyzji pozbawionej prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia prawnego, co stanowi także naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 8 i art. 11 K.p.a.,

3) art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich, okoliczności sprawy w szczególności faktu czy dzieci E. K. mają możliwość sprawowania bezpośredniej opieki nad E. K..

W uzasadnieniu skarżąca zaznaczyła, że istotny jest fakt spokrewnienia i wykonywania faktycznej opieki nad osoba niepełnosprawną. Niewątpliwie R. G. sprawuje osobistą opiekę nad babcią. Ustawodawca przyznając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wskazał, że świadczenie to przysługuje osobom zobowiązanym do alimentacji wobec osoby niepełnosprawnej. Należy wskazać, że w art. 17 ust. 4 u.ś.r. nie wskazano, że mają to być osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności, a jedynie określono że mają to być osoby uprawnione do alimentacji. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w K.r.o. świadczenia alimentacyjne mogą być wykonywane albo poprzez przekazywanie środków pieniężnych, albo poprzez osobiste starania się osoby zobowiązanej do alimentacji. W tym zakresie, tj. co do możliwości osobistego starania się, powinny być weryfikowane zobowiązania do alimentacji. Należy podkreślić, że organy administracyjne w niniejszej sprawie nie dokonały weryfikacji co do możliwości wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez dzieci E. K., a jedynie przyjęły, że skoro istnieją osoby spokrewnione w bliższej kolejności to powinny one w pierwszej kolejności sprawować opiekę nad osoba niepełnosprawną, podczas gdy z przyczyn od nich niezależnych jest to niemożliwe. Skoro więc R. G. sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawną babcią i w związku z tą opieką nie może wykonywać pracy zarobkowej, a osoby bliżej spokrewnione i uprawnione do alimentacji nie mogą sprawować tej opieki, to skarżąca powinna mieć przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie został przywołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2022 r., II SA/Gl 1672/21, zgodnie z którym "błędna jest zatem taka wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz art. 17 ust. 1a u.ś.r., która automatycznie wyklucza wnuka osoby niepełnosprawnej, wymagającej opieki, z kręgu osób upoważnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, także w przypadku, gdy syn nie może wprawdzie wykonywać opieki z powodu złego stanu zdrowia, lecz nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a jedynie o stopniu umiarkowanym".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko (k. [...]–[...] akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy R. G. spełnia przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią E. K. w sytuacji, gdy dzieci E. K. nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zagadnienie to wiąże się z ustaleniami dotyczącymi obarczenia członków rodziny skarżącej obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do których odsyła ustawa o świadczeniach rodzinnych.

Zaznaczyć należy, że art. 17 ust. 1 u.ś.r., przez odesłanie do przepisów ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Z woli ustawodawcy, nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja z zatrudnienia dla jej sprawowania, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną, wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 128 K.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 K.r.o.). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 K.r.o.). Zasadą jest również, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 K.r.o.). Z art. 617 § 1 K.r.o. wynika, że krewnymi w linii prostej są zstępni (syn, córka, wnuk, prawnuk) oraz wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie).

Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, ukształtowanym na tle instytucji świadczenia pielęgnacyjnego podkreśla się, że prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w przepisie art. 128 i następnych K.r.o., a który sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania (niekiedy także środków wychowania) i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia, bądź też na osobistych staraniach. W sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji wybiera ten ostatni sposób wspomagania potrzebującej osoby mu bliskiej, rezygnując z zatrudnienia po to, by osobistym staraniem wspierać tę osobę, z pomocą przychodzi mu Państwo. Osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje w zaistniałej sytuacji pomoc polegającą na przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie to jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę. Jest to bowiem określona przepisami kwota pieniężna, z którą wiąże się również opłacanie przez Państwo składek emerytalno-rentowych.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że pomoc świadczona w taki sposób jest przeznaczona dla konkretnych przypadków, to jest dla osób, które obciąża obowiązek alimentacyjny. Obowiązek ten powstaje z mocy prawa, a nie z wyboru dokonanego w danej rodzinie przez jej członków. Obowiązek alimentacyjny osoby zobowiązanej w dalszej kolejności powstaje dopiero przy spełnieniu się określonych prawem przesłanek i jest to wówczas jej własny obowiązek (a nie cudzy przez nią wypełniany). Z przytoczonych regulacji wynika, że uzyskanie uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę zobowiązaną do alimentacji w dalszej kolejności możliwe jest w sytuacji, gdy brak jest osoby zobowiązanej w bliższej kolejności – gdy takiej osoby w ogóle nie ma lub gdy osoba taka nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem świadczeniem przeznaczonym wyłącznie dla określonej wyżej kategorii osób (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2012 r., I OSK 198/12, ONSAiWSA 2013, Nr 4, poz. 69, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie skarżąca jest wnuczką wymagającej opieki E. K., która ma dzieci – córkę i syna – nie legitymujących się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, a więc osoby zobowiązane w bliższej, niż skarżąca, kolejności w rozumieniu art. 132 K.r.o. do spełnienia obowiązku alimentacyjnego. W przedmiotowej sprawie nie została wykazana okoliczność, że dzieci E. K. –M. N. i D. D. – nie mogą wspierać matki, czy to przez osobistą opiekę czy to przez wsparcie majątkowe (na przykład w celu finansowania wkładu osobistego R. G. w dobro rodziny). Wręcz przeciwnie, skarżąca w odwołaniu wprost wskazała, że "dzieci pomagają matce finansowo, przesyłają pieniądze – córka na leki, syn na żywienie". Sądząc po przedstawionych w toku sprawy wyjaśnieniach, można domyślać się, że w rodzinie po prostu uzgodniono, iż w zaistniałych okolicznościach to wnuczka ma zająć się opieką nad babcią – w rozumieniu pomocy w codziennych czynnościach.

Skoro zatem obowiązek alimentacyjny względem E. K. ciąży na jej dzieciach, jako osobach zobowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności, to z treści art. 132 K.r.o. jasno wynika, że obowiązek ten – wymagany w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. – ciąży na skarżącej jako wnuczce zobowiązanej do alimentacji względem babci, dopiero w następnej kolejności (art. 129 § 1 in fine K.r.o.). Już ta okoliczność ma wpływ na kwestię przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, bez względu na ziszczenie się pozostałych przesłanek.

Wydane w niniejszej sprawie decyzje organów administracji obu instancji odpowiadają prawu, prawidłowo bowiem ustalono, że nie została spełniona przesłanka istnienia obowiązku alimentacyjnego skarżącej wobec jej babci.

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd poddał analizie orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym przywołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2022 r., II SA/Gl 1672/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym dopuszczono przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym w dalszej kolejności, pomimo że zobowiązani w bliższej kolejności nie legitymowali się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Należy jednak zauważyć, że powyższe stanowisko zostało zakwestionowane uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22 (orzeczenia.nsa.gov.pl.). W przywołanej uchwale wskazano, że "warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.)". Uchwała ta przesądziła sporną dotąd w orzecznictwie kwestię wskazując, że zobowiązani do alimentacji w dalszej kolejności (np. wnuki) będą uprawnieni do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności (np. dzieci) będą legitymowały się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela powyższe stanowisko i nie znajduje podstaw do zastosowania art. 269 § 1 p.p.s.a.

Reasumując stwierdzić, że R. G. – jako wnuczka niepełnosprawnej E. K. – mogłaby skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad babcią wyłącznie w sytuacji, gdy dzieci E. K. (M. N. i D. D.) legitymowałyby się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca.

W tym miejscu Sąd zaznacza, odnosząc się do zarzutów skargi, że nie podziela zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych, zwłaszcza dotyczących postępowania wyjaśniającego i braku wyczerpującego uzasadnienia prawnego (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 K.p.a.). Zdaniem Sądu organy nie były obowiązane badać możliwości dzieci E. K. co do opieki nad matką skoro nie przedstawiono i nie ujawniono w toku sprawy żadnych okoliczności świadczących o obiektywnym braku po ich stronie zdolności do alimentacji, a nawet wskazano, że udzielają wsparcia finansowego matce.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.) oddalił skargę uznając, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. [...] akt sądowych).