Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 37/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Grzegorz Panek Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 11 maja 2010r. spraw ze skarg M. S. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności ONW na 2008r., - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] listopada 2009r. (nr [...] i nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia [...] sierpnia 2009r. (nr [...] i nr [...]), w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności ONW na 2008 rok, utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w dniu

10 kwietnia 2008r. M. S. (dalej: Wnioskodawca) złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008, w którym zadeklarował trzydzieści siedem działek rolnych kwalifikujących się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, o łącznej powierzchni 62,08 ha. W odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień ze względu na wykryte błędy, Wnioskodawca złożył w dniu 1 października 2008r. korektę wniosku, w której działkę rolną Ź o pow. 1,50 ha rozpisał na dwie działki rolne – działkę rolną Ź o pow. 0,45 ha i działkę rolną ŹŹ o pow. 1,05 ha.

W dniach 8-10 grudnia 2008r. w gospodarstwie Wnioskodawcy inspektorzy terenowi przeprowadzili kontrolę na miejscu, w trakcie której stwierdzili, że jedynie działkę rolną A oraz część działki rolnej B o łącznej powierzchni 2,99 ha można zakwalifikować jako grunty użytkowane w celu rolniczym, ponieważ pozostałe działki rolne stanowią groble, stawy hodowlane, albo znajdują się na nich zakrzaczenia

i wieloletnie zachwaszczenia.

W dniu 20 marca 2009r. M. S. zwrócił się do Biura Powiatowego ARiMR o ponowne przeprowadzenie kontroli na miejscu, ze względu na to, że zadeklarowane przez niego działki zostały błędnie zakwalifikowane jako grunty nie będące gruntami rolnymi, mimo że są one regularnie koszone i uiszczany jest za nie podatek rolny. Z uwagi jednak na wprowadzenie kwarantanny w gospodarstwie Wnioskodawca wskazał, że kontrola może odbyć się dopiero po jej zakończeniu.

W wyniku ponownej kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 4-13 maja 2009r. inspektorzy stwierdzili zawyżenie deklarowanej powierzchni działek rolnych (62,08 ha) w stosunku do powierzchni działek spełniających wymagania do uzyskania płatności bezpośrednich i płatności ONW (45,56 ha) o 16,52 ha. Ponieważ stwierdzona różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a obszarem stwierdzonym (16,52 ha) przekroczyła 30% wyznaczonego obszaru, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - powołując się na brzmienie art.138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004

z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004r.), dalej: rozporządzenie nr 1973/2004 - odmówił przyznania płatności bezpośrednich i płatności ONW na 2008r.

Utrzymując w mocy decyzje organu I instancji, powołanymi na wstępie decyzjami z dnia [...] listopada 2009r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ), dalej: ustawa o płatnościach, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi jeżeli, między innymi, utrzymuje on wszystkie grunty rolne zgodnie z normami, a normy te określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm ( Dz. U. z 2007r. Nr 46, poz.306 ze zm.), dalej: rozporządzenie w sprawie minimalnych norm. Zgodnie z § 1 ust.1 tego rozporządzenia grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli jest na nich prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie (w przypadku gruntów ornych), albo okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca ( w przypadku łąk). Wnioskodawca zadeklarował wszystkie działki we wniosku jako trwałe użytki zielone (JPO TUZ), a zgodnie z definicją zawartą w art.2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych

w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r ze zm.),: dalej rozporządzenie nr 796/2004, trwały użytek zielony to grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), nie włączonych do płodozmianu w gospodarstwie przez pięć lat lub dłużej.

Do powyższych norm i definicji odwołują się również przepisy dotyczące płatności ONW. Stosownie do § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania : "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz.448 ze zm.): dalej: rozporządzenie w sprawie ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodną z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej.

Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji słusznie oparł się przy wydawaniu decyzji na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach 4-13 maja 2009r., ponieważ podczas tej kontroli zostały zmierzone wszystkie działki zadeklarowane przez producenta rolnego, czego nie uczyniono podczas pierwszej kontroli w grudniu 2008r. uznając, że groble nie mogą być zakwalifikowane jako grunty rolne, a co za tym idzie wykluczono je w całości z płatności. M. S. we wniosku

o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności ONW zadeklarował powierzchnię działek rolnych 62,08 ha, a inspektorzy podczas kontroli w dniach 4-13 maja 2009r. stwierdzili, że powierzchnia ta wynosi 45,56 ha. W szczególności działki F i Y nie były w ogóle użytkowane w celu rolniczym, a na działkach B, C, E, G, P, Ś, T, W, Ź, Ż, AA, DA stwierdzono częściowe zadrzewienia, zakrzaczenia, rowy, kanały, co potwierdza dokumentacja fotograficzna dołączona do protokołu. Uwzględniając wyniki kontroli na miejscu powierzchnia użytkowana w celu rolniczym

w gospodarstwie Wnioskodawcy wyniosła 45,56 ha, a stwierdzone zawyżenie, przekraczające 30% wyznaczonego obszaru uzasadnia, zdaniem organu, odmowę przyznania płatności.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że druga kontrola w gospodarstwie Wnioskodawcy ( w maju 2009r) została przeprowadzona na jego wniosek i w terminie przez niego wskazanym, był on zatem świadomy faktu, że kontrola odbędzie się w następnym roku, a więc w nowym okresie wegetacyjnym. Ponadto zadeklarował, że wszystkie posiadane przez niego działki rolne stanowią trwały użytek zielony, a więc grunty, które cechuje stałość i kilkuletnia niezmienność upraw. Wbrew tej deklaracji na części działek stwierdzono wieloletnie zadrzewienia i zakrzaczenia, rowy i drogi, a taki stan działek nie powstaje w krótkim czasie, lecz jest wynikiem wieloletnich zaniedbań i można to stwierdzić nawet po upływie kilku miesięcy. Wyniki kontroli przeprowadzone w maju 2009r. powalają uznać, ze zadeklarowane działki rolne nie były użytkowane w całości w celu rolniczym również w 2008r. Ponadto organ zwrócił uwagę na zobowiązanie M. S. zawarte w części VIII wniosku "Oświadczenia i zobowiązania", do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia gospodarstwa rolnego. W związku z tym, jeśli Wnioskodawca zmienił układ komunikacyjny i profil produkcji w swoim gospodarstwie, to jego obowiązkiem było poinformowanie Kierownika Biura Powiatowego AR i MR o tych zmianach, czego w niniejszej sprawie nie uczynił.

Odnośnie rozbieżności w protokołach z obu kontroli na miejscu organ odwoławczy wyjaśnił, że ostatecznie przy wydawaniu decyzji organ oparł się na protokole z 4-13 maja 2009r., gdzie zakwalifikowano groble jako JPO TUZ, a więc wątpliwości, co do kwalifikacji grobli, zostały rozstrzygnięte na korzyść rolnika.

Organ stwierdził też, że znajdujące się na przedmiotowych działkach zadrzewienia

i zakrzewienia stanowią zwarty obszar, który uniemożliwia prowadzenie na nich działalności rolniczej, co można stwierdzić na podstawie dokumentacji fotograficznej. Zgodnie z § 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm, grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, o ile nie wpływają one na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. W niniejszej sprawie na wykluczonym obszarze w ogóle nie była prowadzona działalność rolnicza, a występujące na nim drzewa i krzewy stanowiły zwarty obszar, więc do takiego obszaru płatność nie może być przyznana.

Za niezasadny uznał organ odwoławczy również zarzut dotyczący błędnych wyliczeń w decyzjach, gdyż są one zgodne z danymi, jakie zawiera protokół z kontroli na miejscu.

Na powyższe rozstrzygnięcia M. S. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji, z powodu:

- naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 7 ust.1 ustawy

o płatnościach, przez błędne zastosowanie tego przepisu, polegające na ustaleniu przesłanek dla odmowy przyznania płatności nie w oparciu o stan faktyczny istniejący w okresie roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, lecz

w oparciu o stan wynikający z kontroli przeprowadzonej w roku następnym

- błędnej wykładni przepisu § 2 rozporządzenia w sprawie ONW, polegającej na przyjęciu, że Skarżący nie spełnił kryteriów do przyznania mu płatności ONW za 2008r.,

- naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.7 i art.77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy,

- art. 138 rozporządzenia nr 1973/2004 poprzez jego błędne zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji zostały poczynione w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach 4-13 maja 2009r., a więc kilka miesięcy po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym złożony został wniosek o płatność. Skarżący w toku kontroli, jak i w odwołaniu wyjaśniał, że stan istniejący wówczas nie odzwierciedlał stanu z roku 2008, co było spowodowane zmianami spowodowanymi czynnikami niezależnymi od skarżącego, jak również wynikał z jego działań, m.in. wywołanych koniecznością wytyczenia i utwardzenia nowych dróg dojazdowych. Te wyjaśnienia zostały jednak zignorowane przez organy obu instancji.

Zdaniem skarżącego obszar wskazany we wniosku o przyznanie płatności uznany został jako obszar zatwierdzony tj. spełniający wszystkie warunki przyznania pomocy, na podstawie wszystkich decyzji wydanych w tym przedmiocie począwszy od 2004-2007. Dodał, że obowiązek wyłączenia nie ma zastosowania jeśli przekwalifikowanie gruntu zostało dokonane na skutek omyłki właściwego organu, bądź jeżeli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika, co do gruntów objętych wnioskiem jako obszar zatwierdzony na 2008r. Ma to istotne znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem w wyniku kontroli przeprowadzonej w grudniu 2008r. inspektor przekwalifikował działki uznawane dotychczas jako grunty rolne na klasyfikację DR 33. Właśnie na skutek takich działań skarżący zwrócił się w dniu 20 marca 2009r.

o ponowne przeprowadzenie kontroli w celu prawidłowego zakwalifikowania gruntów rolnych i uniknięcia sankcji w postaci wyłączenia z dopłat na 3 kolejne lata, a nie w celu ustalenia stanu przedmiotowych nieruchomości istniejącego w 2008r.

Zarzut naruszenia przepisów art.7 i art.77 §1 K.p.a. Skarżący uzasadnił brakiem stosownych ustaleń odnośnie stanu faktycznego gruntów istniejącego

w 2008r., a w szczególności: które z dróg dojazdowych na terenie gospodarstwa istniały w 2008r., a które urządzono w następnym roku, wyjaśnienia statusu grobli, nie dokonania podczas kontroli w dniach 4-13 maja 2009r. pomiaru gruntów zalanych częściowo wodą i rowów doprowadzających wodę do działek rolnych.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 11 maja 2010r. strona skarżąca podniosła, że retrospektywne ustalenie stanu faktycznego nie może odzwierciedlać stanu rzeczywiście istniejącego w danym okresie. Ponadto zarzuciła, że organy nie wzięły pod uwagę specyfiki gospodarstwa rybnego, na terenie którego znajdują się stanowiska czapli purpurowej i konieczności przestrzegania przepisów unijnych

w tym zakresie oraz art.33 i 34 ustawy o ochronie przyrody. Dodała, że tereny gospodarstwa są okresowo zalewane wodą, a organy powinny uwzględnić podnoszoną przez Skarżącego kwestię dotyczącą powierzchni rowów przepływowych, bo wpływa to na pomiar powierzchni działek. Zdaniem Skarżącego, stan faktyczny na przedmiotowych gruntach nie uległ zmianie od 2004r., dlatego dziwią różne wyniki kontroli za 2005r. i 2008r. Ponadto dodał, że uwzględnienie zapisów instrukcji o braku możliwości przeprowadzenia kontroli w sytuacji, gdy nie można skontrolować więcej niż 50 % powierzchni gruntów, wpłynęłoby niewątpliwie na wyniki pierwszej kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) i art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270) określanej dalej jako p.p.s.a, kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze.

Skargi są niezasadne.

Jednolita płatność obszarowa, z wnioskiem o przyznanie której na rok 2008r. wystąpił skarżący, uregulowana została w rozporządzeniu nr 1782/2003. Stosownie do art. 143b ust. 4 tego aktu, obszar użytków rolnych objętych systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolniczej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja. Stwierdzenie nieprawidłowości w tym zakresie skutkuje zastosowaniem art. 138 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004, zgodnie z którym, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym, a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 tj. obszarem spełniającym wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy, przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

W krajowym porządku prawnym, zasady przyznawania tej płatności, w zakresie nieokreślonym w przepisach wspólnotowych, zostały zawarte w ustawie z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.), zwanej dalej: ustawą o płatnościach. Jak stanowi art. 7 ust. 1 tej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące

w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli m.in. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności. Systemem jednolitej płatności obszarowej objęte są wykorzystywane użytki rolne, utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r., przy czym wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe, tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych (art.143b ust.4 rozporządzenia nr 1782/2003). Za trwały użytek zielony uznaje się grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), nie włączonych do płodozmianu w gospodarstwie przez pięć lat lub dłużej ( art.2 pkt 2 rozporządzenia nr 796/2004)

Natomiast płatność ONW przyznaje się rolnikowi jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich

i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 1782/2003, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych

w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi

w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha (§ 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie płatności ONW).

Wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności (art.7 ust. 4 ustawy o płatnościach i § 3 ust.1 rozporządzenia w sprawie płatności ONW).

Jak wynika z brzmienia powołanych przepisów, to na rolniku spoczywa obowiązek zadeklarowania powierzchni stosownych upraw, na prowadzenie których występuje

o przyznanie płatności, w sposób odpowiadający warunkom ich przyznania.

W zakresie tych warunków mieścić się będzie więc także prawidłowe zadeklarowanie powierzchni działek rolnych, jako trwałych użytków zielonych, zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie są decyzje odmawiające przyznania Skarżącemu - producentowi rolnemu płatności bezpośrednich i płatności ONW na 2008r., z tego powodu, że ustalona różnica między zadeklarowanym,

a wyznaczonym obszarem powierzchni gruntów kwalifikującej się do objęcia płatnościami przekracza 30% wyznaczonego obszaru.

Niesporne w sprawie jest to, że M. S. złożył w dniu 10 kwietnia 2008r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności ONW na 2008r., w którym zadeklarował działki kwalifikujące się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, o łącznej powierzchni 62,08 ha. Złożona następnie korekta wniosku nie miała wpływu na zadeklarowaną ogólną powierzchnię działek. Niekwestionowany jest również fakt przeprowadzenia w gospodarstwie wnioskodawcy dwóch kontroli na miejscu – pierwszej w dniach 8-10 grudnia 2008r., podczas której stwierdzono, że jedynie działki o pow. 2,99 ha można zakwalifikować jako grunty użytkowane w celu rolniczym, gdyż pozostałe działki rolne stanowią groble, stawy hodowlane, bądź znajdują się na nich zakrzewienia

i zadrzewienia - i drugiej w dniach 4-13 maja 2009r., podczas której stwierdzono, że do przyznania płatności kwalifikują się grunty o łącznej powierzchni 45,56 ha, co wobec zadeklarowanych 62,08 ha stanowi zawyżenie powierzchni stwierdzonej

o 36,26 %.

W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo oparły swe rozstrzygnięcia na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach 4-13 maja 2009r., a zarzuty skargi

w tym zakresie są niezasadne.

Zgodnie z art. 23 ust.1 rozporządzenia nr 796/2004 kontrole administracyjne

i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność

z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów

i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

Obowiązujące przepisy nie zabraniają organowi przeprowadzenia kontroli po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności, ani oparcia się na ustaleniach dokonanych podczas takiej kontroli.

W ocenie Sądu, nie ma zatem przeszkód, aby przeprowadzić kontrolę na miejscu

w następnym roku kalendarzowym po złożeniu wniosku, o ile możliwa będzie weryfikacja przestrzegania wymogów i norm istotnych dla przyznawanej pomocy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy stwierdzone nieprawidłowości są tego rodzaju, że nie mogły powstać w krótkim czasie, ponieważ zakrzaczenia

i zadrzewienia nie mogły powstać w ciągu kilku miesięcy, w okresie od stycznia do maja 2009r. Potwierdza to również dołączona do akt administracyjnych dokumentacja fotograficzna na płytach CD, na którą powoływały się organy obu instancji i z którą Skarżący osobiście lub przez pełnomocnika mógł się zapoznać.

Zebrane dowody wskazują na prawidłowy wniosek orzekających organów, że zadeklarowane działki nie były użytkowane w celu rolniczym na całej zadeklarowanej powierzchni również w 2008r.

Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, beneficjent składając wniosek o przyznanie opłatności zobowiązał się m.in. do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji

o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej i o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności, gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw. Z akt sprawy nie wynika, aby M. S. poinformował na piśmie Agencję o wytyczeniu i utwardzeniu nowych dróg dojazdowych, którego - jak twierdzi - dokonał w styczniu 2009r. Ponowna kontrola w gospodarstwie odbyła się na jego wniosek z dnia 17 marca 2009r., a wnioskodawca prosił o jej przeprowadzenie w miesiącach od kwietnia do września 2009r. wiedząc, że dotyczyć będzie ona płatności za 2008r.

i nie zgłaszając żadnych zmian w zakresie stanu faktycznego w stosunku do roku 2008. Nawet jeśli wniosek Skarżącego o ponowne przeprowadzenie kontroli na miejscu nie zmierzał do ustalenia stanu przedmiotowych nieruchomości istniejącego w 2008r., tylko do prawidłowego zakwalifikowania gruntów rolnych, to nie było przeszkód prawnych do tego, by organ przeprowadził ponowną kontrolę i dokonał pomiaru działek, czego zaniechał podczas pierwszej kontroli w odniesieniu do działek stanowiących groble. Z akt sprawy wynika, że pracownicy organu mogli mieć uzasadnione wątpliwości, co do kwalifikacji grobli, wobec różnych interpretacji tego problemu. Ostatecznie organ przyjął korzystną dla Skarżącego kwalifikację grobli jako gruntów nie wyłączonych z płatności, lecz pomiar wszystkich działek oraz stwierdzone na części z nich zakrzewienia i wieloletnie zadrzewienia oraz drogi, uzasadniają - zdaniem Sądu - przyjęcie przez organ, że powierzchnia stwierdzona wynosi 45,56 ha i odmowę przyznania płatności, wobec przekroczenia o ponad 30% różnicy między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem.

Okoliczność przyznawania płatności na podstawie decyzji za lata 2004-2007 nie ma znaczenia dla oceny legalności decyzji dotyczącej 2008r. Każdy wniosek

o przyznanie płatności za kolejny rok kalendarzowy wszczyna nową sprawę administracyjną, a prawidłowość decyzji za poprzednie lata nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, zwłaszcza, że nie wiadomo, czy

w poprzednich latach były przeprowadzane kontrole na miejscu czy pomoc przyznawano jedynie na podstawie złożonych wniosków i oświadczeń producenta.

Wbrew zarzutom skargi Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania,

w szczególności art.7 i 77 k.p.a., gdyż stan faktyczny w sprawie został ustalony

w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Rozbieżności w protokołach z kontroli odnośnie istnienia dróg dojazdowych na poszczególnych działkach mogą świadczyć o tym, że Skarżący dokonywał zmian w okresie pomiędzy jedną, a drugą kontrolą, ale nie zmienia to faktu, że o żadnej zmianie nie poinformował Agencji, mimo że był do tego zobowiązany. Może świadczyć również o tym, że stan faktyczny nie uległ zmianie, lecz wobec stwierdzenia, że część działek stanowi groble i podlega

w całości wykluczeniu z płatności, inspektor nie opisywał szczegółowo sposobu ich użytkowania. Kwestia statusu grobli była przedmiotem rozbieżnych interpretacji, ale ostatecznie została rozstrzygnięta z korzyścią dla Skarżącego. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach 4-13 maja 2009r. nie wynika, aby odstąpiono od pomiaru niektórych gruntów z powodu ich zalania wodą, jak też aby z tego powodu nie dokonano pomiaru powierzchni rowów odprowadzających wodę. Pomiar dokonany został techniką GPS, a z opisu stwierdzonych nieprawidłowości wynika, że część działek jest zadrzewiona, zakrzewiona, znajdują się na nich drogi dojazdowe i kanały.

Ponadto ani osoby obecne podczas kontroli (żona producenta, kierownik gospodarstwa), ani Skarżący, nie zgłaszali żadnych uwag, ani zastrzeżeń odnośnie sposobu pomiaru gruntów, nie informowali o jakichkolwiek zmianach w stanie faktycznym w stosunku do roku 2008. Również po otrzymaniu raportu z kontroli Skarżący tego nie kwestionował, nie informował też o jakichkolwiek zmianach

w sposobie zagospodarowania gruntów, czy wytyczeniu nowych dróg. W piśmie

z dnia 8 czerwca 2009r. kwestionował jedynie, że kontrola za rok 2008 nie może być przeprowadzona w roku 2009r. w czasie trwania następnego okresu wegetacji, mimo że sam wnosił o przeprowadzenie ponownej kontroli, wiedząc że odbędzie się ona już w nowym okresie wegetacyjnym. O tym, że stan faktyczny na gruntach uległ zmianie w 2009r. i na czym te zmiany polegały ( zmiana profilu produkcji, wytyczenie i utwardzenie nowych dróg w styczniu 2009r.) Skarżący poinformował dopiero

w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W ocenie Sądu nieuzasadnione są zarzuty naruszenia postanowień instrukcji dotyczącej przeprowadzenia kontroli. Przede wszystkim instrukcja nie ma charakteru przepisu powszechnie obowiązującego, ale jest wewnętrznym przepisem Agencji

o charakterze technicznym. Inspektorzy terenowi przeprowadzają kontrole na miejscu zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 796/2004, a organy obu instancji prowadzą postępowanie i wydają decyzje zgodnie z przepisami prawa materialnego regulującego poszczególne płatności i kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom Skarżącego brak podstaw do przyjęcia, że podczas pierwszej kontroli inspektorzy nie mogli skontrolować więcej niż 50% powierzchni i dlatego powinno zapaść orzeczenie o niemożliwości przeprowadzenia kontroli. Z akt sprawy wynika, że zarówno podczas pierwszej, jak i drugiej kontroli, skontrolowano całą powierzchnię działek, z tym, że podczas pierwszej kontroli nie dokonano pomiaru powierzchni wszystkich działek z powodu uznania grobli za grunty całkowicie wyłączone z płatności.

Odnosząc się do zarzutu, że nie wzięto pod uwagę faktu położenia gospodarstwa na obszarze objętym ochroną wg programu Natura 2000 i związanej z tym konieczności dostosowania się do przepisów unijnych, które wymuszają pewne działania, należy stwierdzić, że skorzystanie z płatności do gruntów rolnych nie jest obowiązkowe, ale jeśli rolnik decyduje się na złożenie wniosku o przyznanie takich płatności, to powinien spełnić wszystkie warunki uzasadniające przyznanie tego rodzaju pomocy i sam powinien zdecydować, czy nie będzie to kolidowało z jego udziałem w innych programach środowiskowych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna

z prawem i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.