Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2408/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 217 kpa
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2015 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO"), po rozpoznaniu zażalenia A.T. (dalej "skarżącego") na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej "Burmistrza") z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...], odmawiające wydania skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści, utrzymało postanowienie Burmistrza mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r., przedstawia się w sposób następujący:

1. Wnioskiem z dnia 13 maja 2015 r. skarżący wystąpił do Burmistrza o wydanie zaświadczenia mającego na celu potwierdzenie, iż nieruchomość rolna oznaczona jako działka nr [...], położona w miejscowości [...], gm. [...], posiadająca założoną księgę wieczystą w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] o nr [...], oraz nieruchomości rolne oznaczone jako działki nr [...], [...] i [...], położone w miejscowości [...], gm. [...], posiadające założoną księgę wieczystą nr [...] w Wydziale Ksiąg Wieczystych w [...], które stanowiły własność A.T. - rolnika, nie podlegały zajęciu komorniczemu i licytacji na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo, które nie podlegają egzekucji sądowej /Dz. U. z 1996 r. Nr 63, poz. 300/, gdyż były niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego w zakresie uprawy roślinnej i w takim zakresie wykorzystywane.

Wnioskodawca wyjaśnił, że zgodnie z § 5 wymienionego rozporządzenia przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się w przypadku równoczesnego skierowania egzekucji do wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ z egzekucji wyłączono część nieruchomości, tj. działkę siedliskową wraz z gruntem. Zatem na podstawie przywołanego rozporządzenia organ rejonowy - Burmistrz Miasta i Gminy [...] może wystawić zaświadczenie potwierdzające fakt, iż wskazane działki nie podlegały zajęciu i co za tym idzie nie polegały egzekucji komorniczej. W istocie grunty te stanowiły jedyne źródło dochodu dla wnioskodawcy, więc zważając choćby na tę okoliczność nie podlegały zajęciu na podstawie przepisów rozporządzenia. Z tytułu ich obrabiania i pozyskiwania plonów zgłoszone były do ARiMR w [...] do dopłat, które wnioskodawca corocznie uzyskiwał. Do wniosku Pan A.T. załączył postanowienie o przysądzeniu własności oraz wzór zaświadczenia, które chce uzyskać.

2. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Burmistrz odmówił wydania skarżącemu zaświadczenia iż nieruchomość rolna oznaczona jako działka nr [...], położona w miejscowości [...], gm. [...], posiadająca założoną księgę wieczystą w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] o nr [...], oraz nieruchomości rolne oznaczone jako działki nr [...], [...] i [...], położone w miejscowości [...], gm. [...], posiadające założoną księgę wieczystą nr [...] w Wydziale Ksiąg Wieczystych w [...], które stanowiły własność A.T. - rolnika, nie podlegały zajęciu komorniczemu i licytacji na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo, które nie podlegają egzekucji sądowej /Dz. U. z 1996 r. Nr 63, poz. 300/, gdyż były niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego w zakresie uprawy roślinnej i w takim zakresie wykorzystywane.

Uzasadniając orzeczenie odmowne, Burmistrz wskazał, że brak jest podstaw do wyłączenia nieruchomości rolnej z egzekucji, jak również organ nie dysponuje stosownymi danymi w zakresie gospodarstwa rolnego prowadzonego przez wnioskodawcę. Ewidencję gruntów prowadzi właściwy miejscowo starosta.

3. Pismem z dnia 29 maja 2015 r. skarżący wniósł do SKO, za pośrednictwem Burmistrza, zażalenie na postanowienie Burmistrza z dnia [...] maja 2015 r., zarzucając orzeczeniu naruszenie art. 7 oraz 77 k.p.a., poprzez nierozpoznanie wszystkich dowodów i całego stanu faktycznego, brak zebrania dowodów niezbędnych do właściwej oceny stanu faktycznego, co miało wpływ na rozstrzygniecie i treść postanowienia. W związku z tym żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem żalącego Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. odnosi się nie tylko do rzeczy ruchomych ale także do nieruchomości, czego dowodem jest treść § 5 tego rozporządzenia, który stanowi, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się w razie równoczesnego skierowania egzekucji do wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika. Z powyższego żalący wywiódł, że skoro w jego przypadku egzekucja nie była skierowana do wszystkich nieruchomości to grunty rolne, o ile były niezbędne do dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie podlegają zajęciu. Mimo to grunty te zostały zajęte, a następnie zlicytowane.

III. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. SKO rozpoznało zażalenie skarżącego na postanowienie Burmistrza z dnia [...] maja 2015 r., utrzymujące te postanowienie w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. Posiadany przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy nie uzasadniał wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Z powołanego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo, które nie podlegają egzekucji sądowej /Dz. U. z 1996 r. Nr 63, poz. 300/ wynika, że na podstawie § 2 pkt 2 komornik po dokonaniu zajęcia pouczy dłużnika o treści ust. 1 i wyznaczy 14-dniowy termin na złożenie zaświadczenia o uznaniu nadwyżki inwentarza żywego za niezbędną do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zakres zaświadczenia jest więc przez ustawodawcę jednoznacznie określony. Rozporządzenie nie zobowiązuje natomiast właściwego organu do wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści, tj. o wyłączeniu z egzekucji gospodarstwa rolnego zarówno w całości, jak i w części.

Powołany przez stronę § 5 rozporządzenia stanowi jedynie, że przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się w razie równoczesnego skierowania egzekucji do wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika. Oznacza to jedynie, że przepisy te stosuje się w przypadku gdy egzekucja zostanie skierowana - tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - do części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika. Z przepisów § 1 - 4 powołanego rozporządzenia nie wynika jednak aby w razie skierowania egzekucji sądowej przeciwko rolnikowi, który prowadzi gospodarstwo rolne niezależnie od przedmiotów wyłączonych spod egzekucji przez Kodeks postępowania cywilnego, egzekucji nie podlegały nieruchomości stanowiące gospodarstwo rolne. W przepisach tego rozporządzenia enumeratywnie wymieniono bowiem przedmioty podlegające wyłączeniu z egzekucji sądowej. Również żaden przebij, działu ustawy Kodeks postępowania cywilnego /Dz. U. z 2014 r. poz. 101/ "Ograniczenia egzekucji", tj. przepisy od nr 829 do nr 839 nie wyłączają nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego z egzekucji.

2. Zgodnie z art. 219 Kpa organ może w drodze postanowienia odmówić wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie. Organ administracji publicznej ma zatem obowiązek wydania zaświadczenia o treści żądanej wówczas, gdy w toku postępowania ustali, iż zachodzi stan faktyczny i prawny adekwatny do stwierdzenia żądanej treści.

3. Egzekucja z nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego jak i egzekucja przez sprzedaż tego gospodarstwa jest dopuszczalna. Fakt, że gospodarstwo jest jedynym źródłem utrzymania dłużnika i jego rodziny, nie stanowi przeszkody do egzekucji. Ograniczeniu egzekucji podlegają jedynie składniki gospodarstwa rolnego wymienione w powołanym wyżej rozporządzeniu i w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Do składników tych nie należą nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia. Postanowienie niniejsze jest ostateczne.

IV. Pismem z dnia 14 lipca 2015 r. skarżący wniósł do Sądu skargę na postanowienie SKO, zarzucając orzeczeniu naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich dowodów i całego stanu faktycznego, brak zebrania dowodów niezbędnych do właściwej oceny stanu faktycznego, co miało wpływ na rozstrzygnięcie i treść postanowienia,

- art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organ nie prowadzi egzekucji gruntów rolnych i gospodarstw oraz błędne przyjęcie, ze w związku z tym nie mam interesu prawnego w żądaniu przedmiotowego zaświadczenia, bez przeprowadzenia wyjaśnień chociażby w minimalnym zakresie, co doprowadziło do odmowy potwierdzenia stanu prawnego z lat poprzednich.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Rozporządzenie z dnia 16 maja 1996 r. wskazuje, iż organem władnym do wydania przedmiotowego zaświadczenia jest organ rejonowy, którym jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. W zakresie rolnictwa starostwo powiatowe nie prowadzi odpowiednich wydziałów, wyłącznie wydział geodezji i kartografii, służący ewidencji gruntów. Z kolei gmina posiada odpowiednie wydziały zajmujące się sprawami rolnictwa, w [...] jest to wydział rolnictwa, gospodarki gruntami i wywłaszczenia. Skoro wskazane przez mnie grunty, których byłem właścicielem funkcjonowały jako gospodarstwo rolne wraz z innymi gruntami, to oczywistym jest fakt, że zgłosiłem się do gminy w celu potwierdzenia faktu wykorzystania ich w sposób rolny i na cele posiadanego gospodarstwa rolnego. Nie prosiłem o potwierdzenie powierzchni działek czy numerów, które to informacje winienem uzyskać właśnie w organie powiatowym, a mianowicie w Starostwie Powiatowym w [...] w Wydziale Geodezji. Organ nie poczynił w tym zakresie nawet minimalnych ustaleń, do czego był zobowiązany zgodnie z przywołanymi przepisami przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jedynym organem, który jest w stanie potwierdzić, iż grunty te wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, jest nie starosta, lecz wójt jako organ rejonowy, w którego kompetencji mieszczą się sprawy dotyczące rolnictwa. Zatem uzyskanie przez rolnika zaświadczenia o posiadanym gospodarstwie rolnym i niezbędności jego elementów składowych do prowadzenia gospodarstwa rolnego mieszczą się w granicach kompetencji ustawowych organu rejonowego - tutaj wójta.

2. Rozporządzenie odnosi się także do nieruchomości, gdyż § 5 tegoż rozporządzenia stanowi, iż przepisów rozporządzenia nie stosuje się w razie równoczesnego skierowania egzekucji do wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika. Skarżący był właścicielem działek rolnych o nr ewidencyjnym [...], [...], [...] oraz [...], dla których prowadzone były księgi wieczyste nr [...] oraz [...]. Grunty te stanowiące działki rolne, uprawiane rolniczo, zostały przez skarżącego zlicytowane. Działki te nie powinny podlegać egzekucji komorniczej, gdyż były niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Opierając się również na przepisach kodeksu postępowania cywilnego tj. art. 830 k.p.c., to Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z innymi ministrami określa przedmioty należące do rolnika, które nie podlegają egzekucji. Treść w/w rozporządzenia wskazuje w § 5 na nieruchomości należące do rolnika i wyłącza stosowanie wskazanego rozporządzenia, gdy jednocześnie egzekucja została skierowana do wszystkich nieruchomości rolnika, więc w drodze analogii należy zważyć, że jeżeli egzekucja komornicza nie jest kierowana p-ko wszystkim nieruchomościom rolnika, a jedynie do kilku, to wówczas możliwe jest wyłączenie spod egzekucji tych działek na mocy uzyskanego zaświadczenia od organu rejonowego. Jedynie organ rejonowy może potwierdzić, że jako rolnik posiadam grunty rolne z tytułu prowadzenia działalności rolniczej. Jakkolwiek starosta nie jest w stanie wydać takiego zaświadczenia, gdyż sprawy rolnicze leżą w kompetencji organów niższego szczebla, tj. wójta. Zważyć należy przy tym, że znaczenie ma również gdzie położone są grunty, nie w obrębie miasta, lecz w obrębie gminy, co ponownie wskazuje na organ rejonowy władny do wydania zaświadczenia w osobie Wójta, a nie Starosty.

3. Skarżący posiada interes prawny w uzyskaniu żądanego zaświadczenia, albowiem od dnia licytacji utracił prawo do uzyskiwania dopłat (zlicytowane działki były jedynymi działkami użytkowanym rolniczo i przynoszącymi dochód). Ponadto, zaświadczenie pozwoliłoby na wystąpienie p-ko komornikowi o odszkodowanie z racji tego, że w toku postępowania egzekucyjnego skarżący nie zostałem przez komornika sądowego pouczony o możliwości pozyskania takiego zaświadczenia w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o zajęciu w/w działek. Przedmiotowe działki były jedynym źródłem dochodu skarżącego, a pismo z ARiMR w [...] potwierdza, że jeszcze za rok 2012 skarżący składał wniosek o przyznanie dopłat, a już po licytacji w lipcu 2013 roku działki te nie były zgłaszane do dopłat.

4. Starostwo powiatowe nie prowadzi rejestru gruntów rolnych, lecz rejestr wszystkich gruntów. Natomiast wójt prowadzi rejestr gruntów rolnych na podstawie którego określa należny podatek rolny. Opierając się zatem na tym rejestrze oraz informacjach uzyskanych ode mnie (porównując sytuację sprzed licytacji i po licytacji) możliwym jest wydanie zaświadczenia w zakresie objętym moim wnioskiem. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Stosownie do art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być prowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75 – 78 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie dla usunięcia wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Organ nie poczynił żadnych ustaleń nawet w tym ograniczonym zakresie, gdyż nie prowadził w ewidencji czy w latach wskazanych przeze mnie w/w grunty funkcjonowały i były objęte jako gospodarstwo rolne. Dodatkowo mogłem przedstawić zaświadczenie z ARiMR, z którego wynika, że po licytacji nie składałem już wniosków o dopłaty. Jednakże organ nie dał mi możliwości dalszego wypowiedzenia się czy złożenia dodatkowych dokumentów od razu wydając postanowienie odmowne. Jeżeli w zakresie rolnictwa starostwo powiatowe nie posiada takich informacji, w związku z czym nie jest w stanie potwierdzić mi to stosowanym pismem, to jedynym organem, w którego kompetencji są sprawy z zakresu rolnictwa jest gmina i wójt danej gminy, dlatego w sposób właściwy zwróciłem się o potwierdzenie tej okoliczności przez Wójta Gminy [...].

V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 27 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), która weszła w życie 15 sierpnia 2015 r. Na mocy art. 2 powołanej ustawy, przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest zgodne z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W ocenie Sądu naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

VI. Kontrola legalności zaskarżonego Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania było wydanie zaświadczenia. Postępowanie to regulują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zamieszczone w dziale VII, tj. przepisy od art. 217 do art. 220 k.p.a.

Zgodnie art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się w oparciu o dwie niezależne od siebie przesłanki, a mianowicie, gdy przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 1 powołanego przepisu) , bądź gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2 powołanego przepisu). W każdym z tych dwóch przypadków zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia (art. 217 § 1 k.p.a.). W przypadku gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.) organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Przed wydaniem zaświadczenia organ może jeszcze przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.), z tym że postępowanie to może prowadzone na okoliczność potwierdzenia istnienia wnioskowanych danych, zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. Treść zaświadczenia ma opierać się na posiadanych przez organ wcześniej (niezależnie od niniejszej sprawy) ewidencjach, rejestrach czy zbiorach danych.

Z kolei kwestię interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia należy rozpatrywać w kontekście charakteru postępowania uregulowanego w dziale VII k.p.a., które ma charakter odformalizowany. Zgodzić się więc należy ze tezą, że interes prawny osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia, znajduje odbicie w szeroko rozumianych przepisach prawa, a więc zarówno ze sfery prawa materialnego, jak i procesowego. Oznacza to, że interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia będzie miała osoba, która chce posłużyć się zaświadczeniem w postępowaniu wyjaśniającym w innej sprawie, z uwagi na zasadę udziału strony w postępowaniu dowodowym, w tym prawo składania wniosków dowodowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 133/10).

W ramach postępowania o wydanie zaświadczenia, organ w pierwszej kolejności ustala jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane. Dalsza część postępowania sprowadza się do wyjaśnienia, czy posiadane dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy oraz, co najważniejsze, czy dotyczą stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca (por. Z.R. Kmiecik, Charakter ... op. cit.). Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zakończyć się czynnością materialno-techniczną poprzez wydanie zaświadczenia o treści zgodnej z żądaniem osoby ubiegającej się o jego wydanie albo zaświadczenie o treści odmiennej bądź w formie zaskarżalnego postanowienia poprzez odmowę wydania zaświadczenia (art. 219 k.p.a.). Odmowa wydanie zaświadczenia może nastąpić gdy: organ, do którego skierowano żądanie jest niewłaściwy bądź, gdy nie można spełnić żądania odnośnie treści zaświadczenia z powodu braku dokumentów potwierdzających określone okoliczności, bądź gdy wnioskodawca nie ma interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia.

2. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo, które nie podlegają egzekucji sądowej /Dz. U. z 1996 r. Nr 63, poz. 300/, że należące do niego w przeszłości działki rolne nie podlegały zajęciu komorniczemu i licytacji, gdyż były niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego w zakresie uprawy roślinnej i w takim zakresie wykorzystywane.

2.1. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że pełny katalog przedmiotów wyłączonych przedmiotowym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. spod egzekucji zawiera łącznie § 1 tego aktu (pkt 1 – 17), a ponadto § 2 ust.1, § 3 oraz § 4. W oczywisty sposób z przepisów tych nie wynika, aby rozporządzenie przewidywało możliwość wyłączania na jego podstawie spod egzekucji jakichkolwiek nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika. Przedmiotowy akt nie przewiduje stosowania tego rodzaju wyłączeń ani z mocy prawa, ani też w razie ewentualnego wykazania przez dłużnika, że dane nieruchomości są niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego w zakresie uprawy roślinnej i w takim zakresie wykorzystywane (ani też w razie stwierdzenia tego rodzaju okoliczności przez jakikolwiek organ administracji). Podstawy do tego rodzaju działań nie stanowi powołany przez skarżącego § 5 rozporządzenia, przewidujący że przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się w razie równoczesnego skierowania egzekucji do wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika. Przepis ten ma tylko takie znaczenie normatywne (bezsprzecznie pogarszające sytuację dłużnika), że skierowanie egzekucji do wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika (tj. do całego gospodarstwa) pozbawia go uprawnienia do jakichkolwiek wyłączeń spod egzekucji, przewidzianych rozporządzeniem (perspektywa utraty całego gospodarstwa czyni bowiem bezprzedmiotowym stosowanie wyłączeń, mających na celu umożliwienie dłużnikowi dalsze prowadzenie tej części gospodarstwa, która nie została zlicytowana).

2.2. Rozporządzenie przewiduje właściwość organu administracji do wydawania zaświadczeń, mających związek z realizacją przez dłużnika jego uprawnień wynikających z rozporządzenia, tylko w zakresie wskazanym w § 2 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem (ust.1) Egzekucji nie podlega ponadto nadwyżka inwentarza żywego ponad ilości wymienione w § 1 oraz w art.829 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli kierownik urzędu rejonowego właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa rolnego dłużnika, po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), uznają za niezbędną do prowadzenia tego gospodarstwa. W takim przypadku egzekucji nie podlegają także zapasy paszy i ściółki niezbędne dla tego inwentarza do najbliższych zbiorów; (ust. 2) Komornik po dokonaniu zajęcia pouczy dłużnika o treści ust. 1 i wyznaczy 14-dniowy termin na złożenie zaświadczenia kierownika urzędu rejonowego o uznaniu podwyżki inwentarza żywego za niezbędną do prowadzenia gospodarstwa rolnego. W razie bezskutecznego upływu tego terminu komornik podejmie dalsze czynności egzekucyjne. Kategorycznego stwierdzenia wymaga, że kompetencja ta w żadnym zakresie nie odnosi się do nieruchomości.

2.3. Zgodnie z art.94 w związku z art.110 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z dnia 29 października 1998 r.), z dniem 1 stycznia 1999 r., do właściwości starostów przeszły, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej oraz zadania i kompetencje kierowników tych urzędów. W świetle brzmienia powyższego przepisu kompetencyjnego (a w braku regulacji szczególnych, odmiennie rozstrzygających kwestię właściwości organów), z racji zażądania przez skarżącego wydania zaświadczenia w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo, które nie podlegają egzekucji sądowej, właściwym do rozpatrzenia wniosku był co do zasady starosta, niemniej z uwagi na fakt, że skarżący wyraźnie domagał się wydania zaświadczenia przez organ gminy, jako organ wyłącznie właściwy w zakresie gromadzenia danych na temat posiadanych przez skarżącego w przeszłości gruntów rolnych (wyraźnie zaznaczając, że nie chodzi mu zaświadczenie dotyczące wyłączenia tych przedmiotów, które literalnie wskazuje § 2 ust.1 rozporządzenia, w zakresie którego właściwy byłby Starosta, a o zaświadczenie dotyczące nieruchomości) właściwość Burmistrza [...] w sprawie nie budzi ostatecznie zastrzeżeń.

Trafnie zatem uznały organy obu instancji, że przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. nie przewidują podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego. Skarga nie ma w tej sytuacji usprawiedliwionych podstaw.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.