Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2469/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2 art. 24 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 77 ust. 7 art. 84  art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Dnia 11 marca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U.T. i I.S. oraz skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 lipca 2012 roku, sygn. akt II SA/Ol 416/12 w sprawie ze skargi A.S. i A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] kwietnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. oddala obie skargi kasacyjne; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz A.S. i A.S. solidarnie kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od U.T. i I.S. solidarnie na rzecz A.S. i A.S. solidarnie kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi A. i A.S. (dalej jako "skarżący") uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z [...] kwietnia 2012 r., w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Dywity z [...] lutego 2011 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzję organu I instancji wydano po rozpatrzeniu wniosku K.N. oraz skarżących o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania i rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego na warsztat samochodowy na działkach nr [...] i [...] w obrębie geodezyjnym [...].

Organ I instancji wskazał, że zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Olsztynie opinią sanitarną z [...] grudnia 2010 r., jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. wyrazili opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na podstawie uzyskanych opinii oraz po uwzględnieniu art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa") organ I instancji postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Wskazano, że teren, na którym planowana jest inwestycja nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w bezpośrednim sąsiedztwie analizowanego terenu od strony północnej i wschodniej znajdują się nieruchomości niezabudowane, od strony południowej przebiega droga gminna, natomiast od strony zachodniej znajduje się nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym. Działka nr [...] ma powierzchnię 2752 m² i jest w większości utwardzona i pozbawiona roślinności, zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz gospodarczym o powierzchni ok. 115 m², który zostanie rozbudowany o około 40 m² od strony północno-wschodniej, przy granicy z działką nr [...]. Najbliższa zabudowa znajduje się na działce nr [...], w odległości 6 m od granicy z działką, na której planowana jest inwestycja oraz w odległości około 15 m od istniejącego budynku gospodarczego, około 25 m od planowanej rozbudowy. W ramach inwestycji planuje się budowę parkingu na 20 miejsc postojowych i ciągów komunikacyjnych, których powierzchnia wyniesie około 310 m². Obiekt będzie składać się z dwóch stanowisk naprawczych, które wyposażone zostaną w podnośniki mechaniczne i kompresor. Zakres prac wykonywanych w warsztacie to m.in. naprawy zawieszeń, układów hamulcowych, silników, skrzyń biegów, z wyłączeniem napraw blacharskich i lakierniczych. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że działalność zakładu zostanie usystematyzowana, a podjęte działania będą miały na celu ograniczenie negatywnych skutków funkcjonowania zakładu. Organ wskazał również, że planowana inwestycja zlokalizowana jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny, na którym obowiązują przepisy zawarte w rozporządzeniu Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny (Dziennik Urzędowy Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 2008 r. Nr 201, poz. 3152), w sąsiedztwie rzeki Łyny. Realizacja planowanego przedsięwzięcia nie naruszy jednak przepisów wskazanego rozporządzenia, ani nie będzie miała znaczącego negatywnego wpływu na walory krajobrazowe obszaru chronionego krajobrazu, gdyż realizowana będzie na terenie już zabudowanym. Najbliżej położony obszar Natura 2000 to Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków "Puszcza Napiwodzko-Ramucka", położony w odległości około 10 km od miejsca planowanego przedsięwzięcia. Przedmiotowa inwestycja nie będzie więc negatywnie oddziaływać na gatunki i siedliska przyrodnicze, dla których wyznaczone zostały obszary Natura 2000 oraz nie naruszy spójności sieci Natura 2000. Jednocześnie inwestycja nie jest zlokalizowana na obszarach wybrzeży, obszarach przylegających do jezior, obszarach górskich lub wodno-błotnych, obszarach ochrony uzdrowiskowej, obszarach o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne. Nie będzie również wymagała wycinki drzew.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła U.T., właścicielka działki nr [...].

Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie uchyliło zaskarżoną decyzję i odmówiło ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z przebiegu postępowania, jak również z powołanej przez organ I instancji podstawy prawnej wynika, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w trybie art. 84 ustawy środowiskowej, tj. bez przeprowadzania procedury oceny oddziaływania na środowisko. Organ odwoławczy podkreślił, że uzasadnienie takiej decyzji powinno odpowiadać warunkom wymienionym w art. 85 ust. 2 cytowanej ustawy i zawierać informację o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie organu odwoławczego, analiza przywołanych przepisów w zestawieniu z decyzją będącą przedmiotem odwołania prowadzi do wniosku, że organ I instancji orzekł niezgodnie z art. 84 i art. 85 ust. 2 ustawy środowiskowej, jednak nie to uchybienie wpłynęło na sposób rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Organ odwoławczy podkreślił, że planowana inwestycja zlokalizowana jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny, na którym obowiązują przepisy zawarte w rozporządzeniu Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny, a zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm. – dalej jako "ustawa o ochronie przyrody") na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzane wybrane zakazy, określone w art. 24 ust. 1 tej ustawy, m.in. zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy środowiskowej. Rozporządzenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego zawiera taki zakaz, jednak nie jest to zakaz bezwzględnie obowiązujący, bowiem nie dotyczy on m.in. realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w rozumieniu § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573), po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Olsztynie. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie z dnia 9 listopada 2004 r. zostało zastąpione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397). Po wejściu w życie ustawy środowiskowej art. 59 tej ustawy wskazuje na planowane przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i planowane przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został potwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (poprzednio obowiązująca regulacja posługiwała się pojęciem fakultatywnego sporządzenia raportu). W ocenie organu odwoławczego, za przedsięwzięcia, o których mowa w § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny, należy uznać przedsięwzięcia wskazane w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Wskazane rozporządzenie w § 3 pkt 76 wymienia stacje obsługi lub remontowe sprzętu budowlanego, rolniczego lub środków transportu, inne niż wymienione w pkt 17–19 i 46, z wyłączeniem myjni i stacji kontroli pojazdów. Organ odwoławczy przyjął, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest jednym z rodzajów przedsięwzięć, w odniesieniu do których zakaz realizowania ich na obszarze chronionego krajobrazu Doliny Środkowej Łyny może nie obowiązywać, o ile realizacja tego przedsięwzięcia zostanie uzgodniona z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Uzgodnienie, które w ocenie organu odwoławczego, spowodowałoby uchylenie wymienionego zakazu, dokonywane jest przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Możliwość taką daje przepis art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej. Jednak w myśl powołanego przepisu wydanie tej decyzji w uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska może nastąpić tylko po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko. W ocenie organu odwoławczego, w przypadku, kiedy w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, brak jest oceny oddziaływania na środowisko, nie można uznać, że realizacja przedsięwzięcia została uzgodniona z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, co w konsekwencji powoduje, że do tego rodzaju przedsięwzięć zastosowanie znajdzie zakaz z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny.

Organ odwoławczy wskazał, że przy zastosowaniu przepisów nieobowiązującego już rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r. skutki dla inwestora byłyby bardziej dotkliwe, bowiem prowadziłoby to do ustanowienia generalnego zakazu realizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Skarżący wnieśli skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

Uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Sąd I instancji wskazał, że planowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r., a tym samym jego realizacja jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli taki obowiązek został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy Dywity, po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie, postanowieniem z 27 stycznia 2011 r., na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej, uwzględniając wskazane w powołanym przepisie uwarunkowania takie, jak rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania, odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że nieruchomości, na których planowana jest przedmiotowa inwestycja, położone są w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny. Jednym z zakazów ustanowionych w rozporządzeniu Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. jest określony w § 4 ust. 1 pkt 2 zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy środowiskowej. Jednak, na co już wskazał organ odwoławczy, zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego.

Zatem realizacja przedmiotowej inwestycji, która stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko jest możliwa w przypadku spełnienia warunków wskazanych w § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r., tj. po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Olsztynie. W ocenie Sądu I instancji, uzgodnienie, o którym mowa w § 4 ust. 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, możliwe jest nie tylko w trybie art. 77 ustawy środowiskowej, ale także – w określonych przypadkach – może nastąpić na podstawie art. 106 k.p.a. Jak już bowiem wyżej wskazano, w niniejszej sprawie Wójt Gminy Dywity odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W ocenie Sądu I instancji, powyższe postanowienie wyłącza możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że skoro w ocenie organu, brak było podstaw do nałożenia takiego obowiązku, a wydane w tym zakresie postanowienie odpowiada wymogom formalnym określonym w art. 63–65 ustawy środowiskowej, to nie ma podstaw do jego kwestionowania. Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska nie można utożsamiać z uzgodnieniem, bo nie jest ona wiążąca dla organu wydającego decyzję. Ponadto w myśl § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w celu realizacji na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, niezbędne jest dokonanie uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Olsztynie. Uzgodnienie decyzji dotyczy ustosunkowania się do konkretnej treści proponowanego rozstrzygnięcia, jaką ma podjąć organ prowadzący postępowanie, a zatem niezbędne jest przedstawienie organowi uzgadniającemu pełnej, prawidłowo sporządzonej projektowanej treści decyzji. W rozpatrywanej sprawie aktem tym jest decyzja w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji objętej wnioskiem skarżących. W ocenie Sądu I instancji, uzgodnienie w niniejszej sprawie możliwe jest do zrealizowania jedynie w trybie art. 106 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły U.T. i I.S.

Skarżące kasacyjnie podniosły następuje zarzuty kasacyjne.

Po pierwsze, naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody i przyjęcie, że na jego podstawie Wojewoda Warmińsko-Mazurski, rozporządzeniem z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny (Dziennik Urzędowy Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 2008 r. Nr 201, poz. 3152), mógł wydać zakaz niebędący zakazem określonym w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, jako dopuszczającym ustalenie środowiskowe oddziaływania przedsięwzięcia znacząco oddziaływującego na środowisko, po wcześniejszym uzgodnieniu decyzji z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Olsztynie. W ocenie skarżących kasacyjnie, katalog zakazów, których wprowadzenie jest możliwe na podstawie ustawy o ochronie przyrody nie przewiduje zakazu o takim charakterze i kształcie.

Po drugie, naruszenie art. 106 § 2 k.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dało Sądowi I instancji podstawę do uznania, że przy jego zastosowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie mogło wydać decyzję merytoryczną w sprawie, pomimo wcześniejszego uchylenia się przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie od wydania opinii o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Po trzecie, naruszenie przepisu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") przez uchylenie decyzji organów obu instancji w sytuacji, gdy przyjęte przez Sąd I instancji zaniechanie organów jako naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem w niniejszej sprawie zmiana sposobu użytkowania nie jest dopuszczalna. W dacie wydawania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie rozważana zmiana sposobu użytkowania objęta była nieusuwalnym zakazem z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego.

Skarżące kasacyjne wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, a także przyznanie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie.

W pierwszej kolejności zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. niezastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody i pominięcie, że zakaz przewidziany w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak znacząco negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu. W ocenie organu odwoławczego, oznacza to, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia zlokalizowanego na terenie obszaru chronionego krajobrazu musi być poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Ponadto organ odwoławczy zarzucił naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") i uchylenie decyzji organów obu instancji, pomimo że nie zaistniało naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 77 ust. 7 i art. 84 ustawy środowiskowej w związku z art. 106 k.p.a., przez przyjęcie, że w przypadku wcześniejszego odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia wymaganego przepisami rozporządzenia wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny można dokonać w trybie art. 106 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego, w sytuacji gdy właściwa wykładnia art. 106 k.p.a. w związku z art. 77 ust. 7 i art. 84 ustawy środowiskowej prowadzi do wniosku, że uzgodnienie takie nie jest możliwe bez przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Organ odwoławczy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

Ponadto organ odwoławczy wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne skarżący wnieśli o ich oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Obie skargi kasacyjne nie są zasadne.

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, należy zaznaczyć, że chybiony jest zarzut ze skargi kasacyjnej U.T. i I.S. dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody w związku z art. 24 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Na wstępie należy podkreślić, że dyspozycja art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody tylko stanowi, że utworzenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze rozporządzenia wojewody – obecnie uchwały sejmiku województwa, która musi określać jego nazwę, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Z kolei dyspozycja art. 24 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy stanowi, że na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone m.in. zakazy dotyczące realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy środowiskowej.

Natomiast przepis § 4 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Nr 160 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. stanowi, że na Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny wprowadza się zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy środowiskowej. Ponadto § 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia Nr 160 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego stanowi, że nie dotyczy to realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w rozumieniu § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Olsztynie. Ponadto w tym zakresie de lege lata jest to przedsięwzięcie w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397). Należy także zaznaczyć, że powyższe rozporządzenie wprowadziło w tym zakresie zamiast zwrotu "raport o oddziaływaniu na środowisko“ sformułowanie "oceny oddziaływania na środowisko“. Natomiast właśnie w przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutowi kasacyjnemu, dane przedsięwzięcie potencjalnie oddziaływujące na środowisko zostało uznane za nie wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Dlatego też brak jest w tym stanie prawnym i faktycznym przesłanek do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., ktorego to jednak przepisu nie powołano nawet w skardze kasacyjnej z naruszeniem dyspozycji art. 176 p.p.s.a.

Po drugie, chybiony jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji "art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ p.p.s.a“ w związku z § 4 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Nr 160 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, biorąc pod uwagę prawidłową wykładnię tego ostatniego przepisu dokonaną przez Sąd I instancji, co podnoszono wyżej. Ponadto błędnie, z naruszeniem także dyspozycji art. 176 p.p.s.a. podniesiono w skardze, że stanowi to naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, chociaż przepis § 4 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia jest to oczywiście przepis prawa materialnego, zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. nie ma ust. 1 tylko pkt 1, stąd także w tym zakresie błędnie go powołano w zarzucie kasacyjnym.

Po trzecie, brak jest także przesłanek do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 2 k.p.a. z tego powodu, że organ odwoławczy, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, wydało w tym trybie "decyzję merytoryczną“ w tej sprawie, pomimo wcześniejszego uchylenia się przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie od wydania opinii o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Wynika to z tego, że przepis art. 106 § 2 k.p.a. stanowi tylko o tym, że organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Ponadto tego rodzaju postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie wydał w dniu 16 grudnia 2010 r., co jednoznacznie wynika z akt sprawy i jest to postanowienie niezaskarżalne, które strona może kwestionować skarżąc postanowienie właściwego organu I instancji o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co w tej sprawie nastąpiło postanowieniem organu I instancji z dnia 27 stycznia 2011 r.

W odniesieniu do skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie należy podnieść, że także wszystkie zarzuty kasacyjne nie są zasadne.

Po pierwsze, chybiony jest samodzielny zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., który miał polegać na jego zastosowaniu przez Sąd I instancji, chociaż nie wystąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika to z tego, że w istocie Sąd I instancji orzekał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a., a nie oczywiście art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Po drugie, nie jest także zasadny zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 77 ust. 7 i art. 84 ustawy środowiskowej oraz w związku z art. 106 k.p.a., przy czym także w petitum skargi kasacyjnej z naruszeniem dyspozycji art. 176 p.p.s.a. nie powołano, który to z sześciu paragrafów art. 106 k.p.a. miałby być naruszony czy z powodu jego błędnego zastosowania, czy też błędnej wykładni. Ponadto skarga kasacyjna jest w tym zakresie niespójna, ponieważ pkt 2a podnosi, że "nie zaistniało naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", a jednocześnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na s. 5 podnosi zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w związku z art. 77 ust. 7 ustawy środowiskowej i art. 106 k.p.a.

Po trzecie, zarzut błędnej w istocie wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 3 w związku z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, której miałby dopuścić się Sąd I instancji nie jest również zasadny. Wynika to z tego, że w tej sprawie, zgodnie z dyspozycją art. 63 ust. 2 ustawy środowiskowej, właściwy organ w formie postanowienia dla danego przedsięwzięcia potencjalnie oddziaływującego na środowisko nie stwierdził potrzeby co należy jeszcze raz podkreślić, przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko w rozumieniu odpowiednich przepisów ustawy środowiskowej. Z kolei przepis art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że zakaz, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, a więc realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie dotyczy ich realizacji jeżeli przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak znacząco negatywnego jego wpływu na ochronę przyrody danego obszaru chronionego krajobrazu. Oznacza to, że nie jest prawidłowa taka wykładnia powyższych przepisów prawa materialnego przyjęta w skardze kasacyjnej, która wykluczałaby realizację takich przedsięwzięć jak w przedmiotowej sprawie na tym obszarze specjalnym o charakterze ekologicznym z powodu tylko braku przeprowadzenia tego rodzaju oceny oddziaływania na środowisko. Jest to bowiem oczywiste, biorąc pod uwagę takie przedsięwzięcie, że nie można z góry wykluczyć ich realizacji z tej tylko przyczyny, na terenie w tym przypadku Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny. Ponadto trzeba zaznaczyć, że dla takiego przedsięwzięcia jest przecież dołączona do decyzji środowiskowej charakterystyka tego przedsięwzięcia zgodnie z kartą informacyjną. Jest to zgodne z dyspozycją art. 63 ust. 2 i art. 64 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej, jak i właśnie art. 84 tejże ustawy.

Po trzecie, w tej sprawie Sąd I instancji także nie naruszył art. 77 ust. 7 ustawy środowiskowej, który stanowi, że do uzgodnienia i opinii o których mowa w art. 77 ust. 1 nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Wynika to z tego, że przepis ten dotyczy spraw w których została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Oznacza to, że w powyższym stanie prawnym i faktycznym w tej sprawie nie mogło nastąpić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie przez Sąd I instancji w związku z art. 77 ust. 7 ustawy środowiskowej oraz w związku z art. 106 k.p.a. W tym ostatnim przypadku dotyczy to możliwości dokonania przez właściwy organ wydający w tej sprawie decyzję środowiskową uzgodnienia w trybie art. 106 § 1 k.p.a. z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Olsztynie warunków realizacji tego przedsięwzięcia w świetle dyspozycji § 4 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Nr 160 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny, co prawidłowo podniósł Sąd I instancji.

Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 ustawy p.p.s.a.