Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1682/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 148 par. 2, art. 149, art. 16, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 150
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] czerwca 2012r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. N. (dalej: "skarżący") od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010r. znak [...], odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 1991r. znak [...] ustalającej odszkodowanie za część gruntu o powierzchni [...] m², położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej według wykazu hipotecznego nieruchomości jako "[...]" nr rej. hip. [...], na rzecz M. N. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podał, że decyzją z [...] lipca 1991r. Burmistrz [...] w W., po rozpatrzeniu wniosku M. N., ustalił odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość na rzecz M. N. - jedynego spadkobiercy byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości tj. S. N. Decyzją z [...] października 2002 r. Starosta Powiatu [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wskazana wyżej decyzją z [...] lipca 1991 r., z uwagi na fakt, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w dniu wydania powyższej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2003 r. utrzymał w mocy przedmiotową decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 listopada 2004r., sygn. akt I SA 1154/03 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2003r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] października 2002r. Decyzją z [...] lipca 2006 r. Prezydent W., po rozpatrzeniu wniosku M. N. - następcy prawnego F. N., odmówił uchylenia w/w ostatecznej decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 1991r. Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy w/w decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. Wyrokiem z 16 lipca 2009r. sygn. akt I SA/Wa 447/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi M. N., uchylił w/w decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2008r. oraz decyzję Prezydenta [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezydent W. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 1991r. Odmowa uchylenia w/w decyzji nastąpiła z uwagi na fakt, że podanie o wznowienie postępowania pochodziło od osoby nie będącej stroną w sprawie. Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 129 ust. 1 w związku z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami postępowanie o odszkodowanie jest prowadzone przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w tym przypadku Prezydenta W. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, że Prezydent W. w sprawie niniejszej nie jest właściwy do rozstrzygania o wznowieniu postępowania, bowiem jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "kpa"), o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia.

Konsekwencją powyższego stanowiska była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...], którą odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza [...] z [...] lipca 1991r. Odmowa wznowienia postępowania nastąpiła z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia miesięcznego terminu określonego w art. 148 kpa.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie. Wnosząc o uchylenie w/w decyzji wskazał, na szereg uchybień, których jego zdaniem dopuszczono się w toku postępowania, stwierdzając jednocześnie, że przekroczenie terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza [...] z [...] lipca 1991r. było wynikiem skandalicznej opieszałości i zaniechań Urzędu Gminy W. w kwestii jego przygotowań do złożenia wniosku. Zdaniem skarżącego organ w pierwszej kolejności powinien przeprowadzić ustalenie z czyjego wniosku wydano decyzję Burmistrza [...] z 1991r.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] czerwca 2012r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podtrzymując w całości uzasadnienie organu I instancji stwierdził, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] był S. N., na mocy aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1958 r. Rep. nr [...], którego jedynym spadkobiercą był M. N. Spadek zaś po zmarłym M. N., jedynej stronie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza [...] w W. z [...] lipca 1991r. nabył Skarb Państwa - z wniosku Starosty Powiatu [...] (postanowienie Sądu Rejonowego w W. z [...] grudnia 2001r. sygn. akt [...]). W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot, który nie korzysta z przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Organ powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2009r., sygn. akt I SA/Wa 447/09, zauważył, że skarżący swoje prawa do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] wywodzi z tytułu spadkobrania po F. N., który nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie organ podzielił stanowisko Wojewody [...], że na gruncie niniejszej sprawy doszło do naruszenia miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnącego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, określonego w art. 148 § 2 kpa. Po analizie akt sprawy organ wskazał, że skarżący najpóźniej w dniu 30 listopada 1999 r. dowiedział się o wydaniu decyzji odszkodowawczej z [...] lipca 1991r. O fakcie tym świadczy pismo skarżącego z dnia 30 listopada 1999r., skierowane do Urzędu Gminy W., w którym wnosi on o wydanie m.in. uwierzytelnionej kopii decyzji Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia [...].07.1991r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją datowany na dzień 06.01.2000r. wpłynął do Urzędu Gminy W. 7 stycznia 2000r. tj., po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o kwestionowanej decyzji.

Pismem z 30 lipca 2012r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powołaną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] czerwca 2012r. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumentację prezentowana w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa.

Rozpoznając sprawę niniejszą należy mieć na uwadze, iż sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 1991r. była już dwukrotnie przedmiotem wyrokowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. I tak w wyroku z 16 listopada 2004r., sygn. akt I SA 1154/03 Sąd nie wyraził poglądu prawnego co do terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ani co do interesu prawnego skarżącego, a podstawą uchylenia decyzji były inne przyczyny aniżeli wskazane w skardze. Podstawą uchylenia decyzji organów obu instancji było nie powiadomienie o toczącym się postępowaniu M. N., adresata decyzji odszkodowawczej Burmistrza [...] z [...] lipca 1991r. Z kolei w wyroku z 16 lipca 2009r. sygn. akt I SA/Wa 447/09 przesądzone zostało, że skarżący nie ma przymiotu strony do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza [...] z [...] lipca 1991r. o ustaleniu odszkodowania. Jednocześnie podstawą uchylenia rozstrzygnięć administracyjnych było nie wykonanie wskazań WSA co do dalszego postępowania dotyczących braku powiadomienia M. N., którymi związany jest sąd administracyjny jak i organy administracyjne. Nie wyjaśniono też zarzutu skarżącego, czy Prezydent W. orzeka w sprawie w której występuje też jako strona, a wobec tego winien być wyłączony od jej rozpoznania oraz czy wniosek wznowieniowy złożono z zachowaniem terminu z art. 148§ 2 kpa.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie oraz bezczynność było przedmiotem zaskarżenia – art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. Poz. 270). Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu cytowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

Do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania konieczna jest analiza treści wniosku o wznowienie i dokonanie oceny, czy z jego treści wynika oczywistość braku podstaw do wznowienia postępowania. Oczywistość braku przyczyn wznowienia postępowania może wystąpić przy tym w następujących przypadkach: gdy wniosek o wznowienie postępowania złożony został po terminie, gdy wniosek taki nie pochodzi od strony, gdy wnoszący podanie nie powołuje się na żadną podstawę wznowienia albo gdy podstawa taka nie istnieje, bądź wskazaną we wniosku podstawą wznowienia postępowania jest wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, a organ dysponuje prawomocnym wyrokiem uniewinniającym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 września 2010r. I OSK 1449/09 publ. LEX nr 745025). Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności.

W przedmiotowej sprawie kwestia oceny, iż z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot, który nie korzysta z przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, jak słusznie zauważył Minister, była już przedmiotem oceny w wyroku Sądu z 16 lipca 2009r., sygn. akt I SA/Wa 447/09, a co za tym idzie, związania organu. Zaprezentowana ocena prawna wiąże też Sąd orzekający w tej sprawie.

Do oceny pozostała zatem kwestia zachowania przez skarżącego terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie. Podzielić należy stanowisko organu, że skarżący najpóźniej w dniu 30 listopada 1999r. dowiedział się o wydaniu decyzji odszkodowawczej z [...].07.1991r. Świadczy o tym pismo M. N. z 30 listopada 1999r. skierowane do Urzędu Gminy W., w którym wnosi on o wydanie m. in. uwierzytelnionej kopii decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 1991r. Wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją datowany na dzień 6 stycznia 2000r. wpłynął do organu 7 stycznia 2000r. tj. po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o kwestionowanej decyzji. Zdaniem Sądu, jeżeli termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 148 kpa został przekroczony – organ administracji zobowiązany jest odmówić wznowienia postępowania, co w sprawie niniejszej organ uczynił. Złożenie podania o wznowienie postępowania z przekroczeniem miesięcznego terminu, liczonego od daty uzyskania przez wnioskodawcę informacji o wydaniu decyzji w zakresie wystarczającym do stwierdzenia, czego decyzja ta dotyczyła, nie tylko upoważnia, ale wręcz obliguje organ administracji do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 149§3 kpa. Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art.156§1 pkt 2 kpa) pozostaje bowiem w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji administracyjnych – art. 16kpa.

Kwestia oceny, czy Prezydent W. ma kompetencje do orzekania w sprawie w której występuje też jako strona, a wobec tego winien być wyłączony od jej rozpoznania upadła wobec faktu, iż organem rozpoznającym wniosek skarżącego był w pierwszej instancji Wojewoda [...], co znajduje oparcie w dyspozycji art. 150 § 2 kpa. Zauważyć też należy, że spadkobiercą wnioskodawcy – M. N. ze sprawy zakończonej decyzją Burmistrza [...] w W. z [...].07.1991r., jedynej strony tego postępowania, jak słusznie podniósł organ odwoławczy, jest Skarb Państwa – postanowienie Sądu Rejonowego w W. z [...] grudnia 2001r., sygn. akt [...], który był uczestnikiem postępowania wznowieniowego.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

-----------------------

1